1889.12.09

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 37

Τῆς 9 Δεκεμβρίου 1889

(Σάββατον)

Ὥρᾳ 5 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2ΚΑΝΤΑΡΤΖΗΣ. Εἰς τὸ 2ον ἄρθρον τοῦ ψηφισθέντος χθὲς νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ᾼΡΛΘʹ νόμου περὶ ἀτελείας τῶν εἰσαγομένων διὰ τῆς μεθορίου γραμμῆς κτηνῶν κλπ. βλέπω μίαν ἀνακολουθίαν. Ἐνῷ ἐν τῇ ἀρχῇ τοῦ ἄρθρου ὁρίζεται, ὅτι ἡ πληρωμὴ τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους ἀναβάλλεται ἐπὶ δύο μῆνας, παρακατιὼν ὑποχρεοῖ τὸν εἰσάγοντα κτήνη νὰ ἐπιστρέψῃ τὸ ἐκδοθὲν διαβατήριον ἐντὸς ἑνὸς μηνός. Παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ.

§3ΤΙΝΕΣ. Νὰ διορθωθῇ.

§4Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπορῶ, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ διορθωθῇ κατὰ τοὺς κανόνας, οἱ ὁποῖοι διέπουσι τὰς ἐργασίας τῶν Κοινοβουλίων, ἀφοῦ ἐψηφίσθη χθές.

§5ΤΙΝΕΣ. Εἶναι γραφικὸν λᾶθος.

§6ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἔχομεν δικαίωμα, νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἶναι γραφικὸν λᾶθος, ἀφοῦ ἐτυπώθη τὸ νομοσχέδιον, ἀνεγνώσθη εἰς τὴν Βουλήν, συνεζητήθη καὶ οὐδεὶς παρετήρησε τὸ γραφικὸν λᾶθος. Τὸ λᾶθος εἶναι ἀλλαχοῦ· δὲν εἶναι, ὅτι εἶναι γραφικὸν τὸ λάθος, ἀλλὰ εἶναι, ὅτι ἡ προθεσμία τοῦ ἑνὸς μηνὸς πρὸς πληρωμὴν τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους παρετάθη κατὰ τὴν συζήτησιν εἰς δύο μῆνας, συγχρόνως δὲ δὲν προὐνόησεν ὁ Ὑπουργὸς, ἵνα ζητήσῃ νὰ παραταθῇ καὶ ἡ ἑπομένη προθεσμία.

§7ΚΑΝΤΑΡΤΖΗΣ. Ἀλλ’ εἶναι ἀνακολουθία, καὶ πρέπει νὰ διορθωθῇ.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ......

§9ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τί θὰ γίνῃ λοιπόν; Θὰ διορθωθῇ;

§10ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν δύναται νὰ διορθωθῇ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται ὡς ἔχουσι.

§12ΤΖΑΝΕΣ. Ἡ Ἀρχαιολογικὴ Ἑταιρία, κύριοι Βουλευταὶ, ἐφρόντισε νὰ περισώσῃ τὰ ἐρείπια ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ἰδίως οἱ ξένοι ἀποβλέποντες, ἐνθυμοῦνται κυρίως τὴν Ἑλλάδα, διότι ἴσως δι’ ἄλλους λόγους δὲν ἔχουσιν ἀφορμὴν νὰ τὴν ἐνθυμῶνται. Τοιαῦτα ὑπάρχουσιν καὶ ἐν Ἰθώμῃ, ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι ἡ Ἀρχαιολογικὴ Ἑταιρία δὲν ἔχει οὔτε συμφέρον, οὔτε ὄρεξιν, οὔτε καθῆκον νὰ ἐπισκοπήσῃ καὶ ἐπὶ ἐκείνων· καθῆκον καὶ συμφέρον ἔχει ἡ Κυβέρνησις. Εἶχον ἄλλοτε ζητήσει νὰ διορισθῇ ἔφορός τις μὲ μικρὸν μισθάριον, ἵνα ἐπιβλέπῃ ἐπὶ τῶν πολυτίμων ἐκείνων ἐρειπίων, ἀλλὰ παρεχαράχθη δυστυχῶς ἡ αἴτησίς μου, διότι, ἀντὶ νὰ διορισθῇ ἔφορος, διωρίσθη φύλαξ, τῇ ἀπαιτήσει ἑνὸς τῶν Βουλευτῶν Μεσσηνίας, τῶν συναδέλφων μου. Ὁ φύλαξ ἐκεῖνος οὔτε κἄν ὀνειρεύεται, ἂν πρέπῃ νὰ μεταβῇ, ἂν πρέπῃ νὰ προσέξῃ ἤδη, ὅτε ἐν Ἰθώμῃ κατακόπτονται τὰ μάρμαρα τοῦ Μουσείου καὶ τοῦ Θεάτρου καὶ τοῦ Γυμνασίου καὶ ἐπέρχεται ἡ καταστροφὴ, ἡ ὁποία μετ’ οὐ πολὺ θέλει καταστήσει τὰ μέρη ἐκεῖνα ἀγνώριστα. Διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1882, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἐδόθη χιλιόδραχμον, τῇ αἰτήσει μου, πρὸς περίσωσιν τῶν τειχῶν τοῦ Ἐπαμεινώνδα, διότι τὰ τείχη ἐκεῖνα ὁσημέραι καταῤῥέουσι, καταπίπτουσι, καταστρέφονται, ἀφαιροῦνται οἱ γεῖσοι καὶ τέλος πάντων κινδυνεύει νὰ φανῇ, ὅτι δὲν ὑπῆρχον τὰ κολοσσαῖα ἐκεῖνα τοῦ Ἐπαμεινώνδα τείχη ἐν Μεσσηνίᾳ. Ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον καθ’ ἑκάστην καταπίπτουσιν, εἶναι, διότι παράσιτοι σχοῖνοι καὶ ἄλλα φυτὰ, φυόμενα μεταξὺ τῶν χαραδρῶν τῶν λίθων ἐκείνων τῶν κολοσσαίων καὶ ἀνδρούμενα, διασπῶσι τὰ τείχη καὶ τὰ κατακρημνίζουσι. Τὸ χιλιόδραχμον ἐκεῖνο ἐχρησίμευεν εἰς τὴν δαπάνην τῆς προμηθείας νιτρικοῦ ὀξέος, δι’ οὗ κατεκαίοντο τὰ παράσιτα ἐκεῖνα φυτὰ, καὶ οὕτως ἐσώζοντο τὰ τείχη ἐκ τῆς καταστροφῆς τῆς καταπτώσεως. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἐν γένει, νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς περισώσεως τῶν πολυτίμων ἐκείνων ἐρειπίων, διὰ τὰ ὁποῖα ἀπὸ τῶν ἄκρων τῆς Ἑσπερίας καὶ τοῦ Νέου κόσμου ἔρχονται περιηγηταὶ, προσερχόμενοι εἰς τὸ Δίπυλον τὸ Ἀρκαδικὸν, καὶ προσκυνοῦσιν, οὕτως εἰπεῖν, τὴν ἀρχαιότητα ἐκείνην, ἥτις σώζει κατὰ μέγα μέρος τὴν εὔκλειαν ἐκ τῆς ἱστορίας τῆς ἀρχαίας. Εἶναι καιρὸς, κύριοι Βουλευταί, νὰ μεριμνήσωμεν καὶ περὶ τούτου, ἀφοῦ μεριμνῶμεν καὶ τυρβάζομεν περὶ ἄλλων ἀχρήστων καὶ περιττῶν. Ἐπαναλέγω: παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Ἐκπαιδεύσεως, νὰ διορίσῃ πρὸ παντὸς ἄλλου Ἔφορον, νὰ περιλάβῃ πίστωσιν εἰς τὸν Προϋπολογισμόν, καὶ νὰ μεριμνήσῃ, συνεννοούμενος μετὰ τῶν ἁρμοδίων, περὶ τῆς ἀνασκαφῆς καὶ τῶν μερῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θέλουσι ἀναδείξει μέγαν θησαυρόν, ἀναγκαῖον διὰ τὴν ἱστορίαν καὶ διὰ τὴν πατρίδα.

§13ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ χρησικτησίας καὶ περὶ παραγραφῆς, στηριζόμενος κατὰ τὸ πλεῖστον εἰς τὰς περὶ τῶν θεσμῶν αὐτῶν σχετικὰς διατάξεις τοῦ σχεδίου τοῦ ἀστικοῦ ἡμῶν κώδικος, μετεῤῥυθμισμένας ἔν τισι, τὸ μὲν ἕνεκα νόμων ψηφισθέντων καὶ μεταβαλόντων τοὺς τότε κειμένους, τὸ δὲ διὰ προσθήκης διατάξεων, ληφθεισῶν ἐκ τοῦ γνωστοῦ σχεδίου τοῦ Γερμανικοῦ ἀστικοῦ κώδικος. Ἕτερον νομοσχέδιον περὶ μεταῤῥυθμίσεως τῶν περὶ ἀγωγῆς κακοδικίας διατάξεων τῆς Πολιτικῆς ἡμῶν Δικονομίας. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου καταργεῖται ἡ διὰ τοῦ Διατάγματος τοῦ 1838 ἀπαιτηθεῖσα ἄδεια τοῦ Δικαστηρίου πρὸς ἔγερσιν ἀγωγῆς κακοδικίας. Ἕτερον νομοσχέδιον περὶ ἀφομοιώσεως κατὰ τὴν διαδικασίαν τῶν συνήθων καὶ τῶν συνοπτικῶν δικῶν. Ἐπαναφέρω δὲ νομοσχέδιον περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 363 τῆς Ποινικῆς Δικονομίας καὶ ἀφορῶντος εἰς τὸν καταρτισμὸν τῶν Πλημμελειοδικείων. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὰ Πλημμελειοδικεῖα θέλουσι καταρτίζεσθαι τοῦ λοιποῦ ἐκ τριῶν τακτικῶν δικαστῶν. Ἕτερον νομοσχέδιον περὶ μεταῤῥυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἄρθρων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν ἀμφισβήτησιν τῶν ὑπογραφῶν καὶ τὰς ἐνστάσεις περὶ πλαστότητος. Ἕτερον νομοσχέδιον περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 195 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας ὡς πρὸς τὸν ὑπολογισμὸν τῶν προθεσμιῶν. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὁρίζονται πάγιαι προθεσμίαι ἐκ τῆς κατοικίας τῶν διαδίκων, καὶ ἐκλείπει πλέον ὁ καθ’ ὥρας καὶ κατὰ χιλιόμετρα καὶ σχοίνους προσδιορισμὸς αὐτῶν. Ἕτερον νομοσχέδιον, μεταῤῥυθμίζον τὰς περὶ πραγματογνώμων διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. Ἀπὸ κοινοῦ δὲ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων, τῶν κανονιζουσῶν τὰ τῆς ἀναγκαστικῆς ἐκποιήσεως ἐνεχύρων ὑπὸ τῶν Τραπεζῶν. Καὶ ἕτερον νομοσχέδιον περὶ μεταῤῥυθμίσεως διατάξεών τινων τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμου. Μετὰ δὲ τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν κ. Ὑπουργοῦ ἐπαναφέρω τὸ καὶ προηγουμένως ὑποβληθὲν νομοσχέδιον περὶ ὑποθήκης πλοίων.

§14ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τί νομοσχέδιον εἶναι τὸ περὶ μεταῤῥυθμίσεως διατάξεων τοῦ περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν νόμου;

§15ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Τὸ γνωστὸν ἐκεῖνο, τὸ ὑποβεβλημένον ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 134–142).

§17ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἀπαντῶν δὲ εἰς τὴν γενομένην ἐπερώτησιν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος περὶ τοῦ ἐπιστάτου τῶν πολιτικῶν φυλακῶν Λαμίας, πληροφορῶ αὐτὸν, ὅτι, καίπερ καταδικασθεὶς ὑπὸ τοῦ Πλημμελειοδικείου ἐπὶ παραβάσει καθήκοντος εἰς χρηματικὴν ποινὴν καὶ ἔκπτωσιν ἐκ τῆς θέσεως αὐτοῦ, δὲν εἶχε παυθῆ, διότι δὲν εἶχεν ἐπέλθει τελεσιδικία, ἢ τουλάχιστον οὐδεμίαν πληροφορίαν τὸ Ὑπουργεῖον εἶχεν, ὅτι ἐπῆλθε τελεσιδικία. Ἡ ἀναίρεσις αὐτοῦ ἀπεῤῥίφθη ὑπὸ τοῦ Ἀρείου Πάγου τῇ 21 Ὀκτωβρίου, ἀλλ’ ἡ δικογραφία πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα Λαμίας ἀπεστάλη ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου τῇ 28 Νοεμβρίου, ὥστε δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας πρὸ τῆς ἐπερωτήσεως θὰ εἶχε περιέλθει ἡ δικογραφία εἰς τὸν Εἰσαγγελέα Λαμίας, δὲν εἶχε δὲ προφθάσει οὗτος νὰ μὲ εἰδοποιήσῃ, ὅτε ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως λαβὼν ἀφορμὴν ἐζήτησα τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἤδη ἀνακοινῶ πρὸς ὑμᾶς, καὶ προέβην εἰς τὴν παῦσιν αὐτοῦ, χωρὶς νὰ ἔλθῃ εἰδοποίησις τοῦ Εἰσαγγελέως Λαμίας, ἥτις βεβαίως θὰ ἔλθῃ αὔριον ἢ μεθαύριον.

§18ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ τῆς ἀποῤῥίψεως τῆς αἰτήσεως ἀναιρέσεως δὲν εἴχετε γνῶσιν, ὅτι εἶχε καταδικασθῆ;

§19ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Βεβαίως, τὸν Αὔγουστον μῆνα, δὲν ἐνθυμοῦμαι ἂν ἐξ ἐπιστολῆς ἢ παραπόνου ὑποβληθέντος, εἶχον μάθει, ὅτι κατεδικάσθη ὁ ἐπιστάτης, ὁ περὶ οὗ λόγος, ἐπὶ παραβάσει καθήκοντος. Τὴν πληροφορίαν ταύτην εἶχον καθῆκον νὰ ζητήσω νὰ ἐπιβεβαιώσῃ ἡ ἁρμοδία ἀρχή· ἐτηλεγράφησα λοιπὸν πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα Λαμίας τῇ 1ῃ Αὐγούστου, ὁ δὲ Εἰσαγγελεὺς τῇ 3 Αὐγούστου διὰ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον καταθέτω, μὲ εἰδοποίει, ὅτι κατεδικάσθη μὲν ὁ ἐπιστάτης, ἀλλ’ ἐζήτησε τὴν ἀναίρεσιν τῆς κατ’ αὐτοῦ ἀποφάσεως.

§20ΤΖΑΝΕΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, νὰ ἐρωτήσῃ τὸν Εἰσαγγελέα Καλαμῶν, τί γίνονται αἱ καταγγελίαι κατὰ τοῦ ἐπιστάτου τῶν ἐξεταστικῶν φυλακῶν Ἀλεξανδράκη, καὶ διατὶ δὲν ἐνήργησέ τι κατ’ αὐτοῦ, ἐνῷ ἔχει ἐπανειλημμένας καταγγελίας· διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ μάθωμεν ἅπαξ διὰ παντὸς, ἂν τὰ ὄργανα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα διορίζονται εἰς ὑπηρεσίας δι’ ὑμῶν, ἐκτελῶσι τὸ καθῆκον των, καὶ ἂν ἐκπληρῶσιν αὐτὸ ὅπως καὶ ἡμεῖς, τίμιοι ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἐννοοῦμεν νὰ τὸ ἐκτελέσωμεν, ἢ τοὐναντίον ἐνεργοῦσι τὸ καθῆκόν των κακῶς καὶ φαύλως.

§21ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα αὐτά, ἵνα λάβωμεν γνῶσιν.

§22ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Μάλιστα.

§23ΛΕΒΙΔΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν ἄρτι γενομένην ὑποβολὴν τῶν νομοσχεδίων παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ἐὰν ὑπάρχωσιν ὡς πρὸς τὰ νομοσχέδια, τὰ ἀφορῶντα μεταῤῥύθμισιν τοῦ ἀστικοῦ κώδικος καὶ τῶν δικονομιῶν, δικαιολογητικαὶ ἐκθέσεις.

§24ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Βεβαίως.

§25ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἴτε ὅμως ὑπάρχουσιν, εἴτε δὲν ὑπάρχουσι, νομίζω, ὅτι καλὸν θὰ ἦναι, τὰ νομοσχέδια ταῦτα εἰδικῶς νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὰς ἁρμοδίας Ἐπιτροπὰς τῆς Βουλῆς. Πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θὰ ἔχῃ ἀντίῤῥησιν περὶ τούτου.

§26ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Βεβαίως δὲν ἔχω, ἀλλὰ μὲ τὴν παρατήρησιν, ὅτι θὰ ἦτο καλὸν νὰ ἐργασθῶσιν αἱ Ἐπιτροπαί. Τὰ θέματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἀφορῶσι τὰ νομοσχέδια αὐτὰ, εἶναι τὰ ὡριμώτερα πρὸς μεταῤῥύθμισιν, κατὰ τὴν κοινὴν ὅλων τῶν δικαστικῶν καὶ νομικῶν γνώμην.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σταλῶσιν εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς, αἱ ὁποῖαι παρακαλοῦνται νὰ ἐργασθῶσι.

§28ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπέβαλε νομοσχέδια, ἀφορῶντα εἰς τροποποιήσεις διαφόρων νόμων τοῦ ἀστικοῦ ἡμῶν κώδικος καὶ τῶν δικονομιῶν. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο καταλληλότερον νὰ καταγίνῃ, ὥστε νὰ φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν σύστημα πλῆρες τοῦ ἀστικοῦ κώδικος, καθὼς καὶ τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ἔχει ἐπὶ τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, διὰ μιᾶς, ὥστε οἱ Βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ τὰ ἐπεξεργασθῶσι, νὰ καταγίνωσιν ἐπὶ ὅλων. Ὁ κ. Ὑπουργὸς φέρει κατ’ ἔτος εἰς ἑκάστην Σύνοδον 6 ἕως 8 νομοσχέδια, τροποποιοῦντα ἄλλα προηγούμενα, καὶ διὰ τούτου δὲν κάμνει ἄλλο, παρὰ νὰ φέρῃ σύγχυσιν εἰς τοὺς νόμους, καὶ οἱ ἐφαρμόζοντες αὐτοὺς νὰ εὑρίσκωνται εἰς λίαν δυσχερῆ θέσιν.

§29ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἐξ Ἄρτης καὶ Κεφαλληνίας, μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, παρετήρησαν κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν, ὅτι ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἶχον ζητήσει, ὅπως ὑποβληθῶσι παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν διάφοροι πληροφορίαι καὶ πίνακες, ὅτι ταῦτα δὲν εἶχον ὑποβληθῆ μέχρι τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν ἔληξαν αἱ ἐργασίαι τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐζήτουν ἑπομένως, ἵνα ὑποβληθῶσιν οἱ πίνακες καὶ αἱ πληροφορίαι αὗται εἰς τὴν Βουλήν. Πάσας ταύτας τὰς πληροφορίας, ὑποβληθείσας εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ὑποβάλλω ἤδη καὶ εἰς τὴν Βουλήν, συνιστῶ δὲ, ἵνα τυπωθῶσιν, ὡς γενικώτερον χρήσιμοι. Ὁ ἐκ Κεφαλληνίας βουλευτὴς κ. Τυπάλδος ἐζήτησε κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν πληροφορίας περὶ τῆς ὑγείας τοῦ στρατοῦ, καὶ ὑπεσχέθην, ὅτι ἤθελον ὑποβάλει κατάστασιν. Ὑποβάλλω ἄρα κατάστασιν, ἐμφαίνουσαν τοὺς κατὰ τὰ τελευταῖα δύο δεκαπενθήμερα δι’ ἰλαρὰν εἰσελθόντας εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Νοσοκομεῖον Ἀθηνῶν. Καὶ κατὰ μὲν τὸ προηγούμενον δεκαπενθήμερον ἦσαν οὗτοι 92, κατὰ δὲ τὸ τελευταῖον δεκαπενθήμερον 70. Ὑποβάλλω καὶ κατάστασιν, ἐμφαίνουσαν τοὺς κατὰ τὰ δύο τελευταῖα δεκαπενθήμερα εἰσελθόντας εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Νοσοκομεῖον Ἀθηνῶν πρὸς νοσηλείαν, δηλαδὴ τοὺς ἐν γένει εἰσελθόντας ἄνευ διακρίσεως τῶν ἕνεκα τῆς νόσου ἰλαρᾶς εἰσελθόντων, ἦσαν δὲ οἱ εἰσελθόντες κατὰ μὲν τὸ προτελευταῖον δεκαπενθήμερον 385, κατὰ δὲ τὸ ἐνεστὸς 254.

§30ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Ἐννοεῖται, ὅτι ἐξῆλθον ἐκ τῶν 385.

§31ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Λέγομεν πόσοι εἰσῆλθον, οὐδεμίαν πληροφορίαν δίδομεν περὶ τῶν ἐξόδων.

§32ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Πόσοι εὑρίσκονται;

§33ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐνταῦθα πρόκειται περὶ τῶν εἰσελθόντων.

§34ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Ἑπομένως, καθόσον ἀφορᾷ τοὺς ἰλαριῶντας, εἶναι 90 καὶ 70.

§35ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἕπεται τοῦτο, πρὸς ὃ ἀπαιτεῖται ἡ πληροφορία πόσοι ἐξῆλθον, διότι δύναται καὶ νὰ ἐξῆλθον ὅλοι οἱ τῆς παρελθούσης δεκαπενθημερίας, δύναται νὰ ἐξῆλθε μέρος. Τὰ περὶ ἐξόδου δὲν ὑπάρχουσι ἀναγεγραμμένα, ἐνταῦθα ὑπάρχει μόνον πληροφορία περὶ εἰσόδου. Λοιπὸν κατὰ τὸ παρελθὸν δεκαπενθήμερον εἰσῆλθον ἐν τῷ Νοσοκομείῳ ἐξ ἰλαρᾶς πάσχοντες 92, κατὰ τὸ παρὸν δὲ δεκαπενθήμερον 70. Τοῦτο οὐδὲν μαρτυρεῖ περὶ τῶν ἐν τῷ Νοσοκομείῳ, τοῦτο μαρτυρεῖ περὶ τῆς ἐκτὸς τοῦ Νοσοκομείου καταστάσεως καὶ ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ ἐκτὸς τοῦ Νοσοκομείου ὑγιεινὴ κατάστασις τοῦ στρατοῦ εἶναι καλλιτέρα ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην τώρα τῆς κατὰ τὸ παρελθὸν δεκαπενθήμερον· διότι τὸ παρελθὸν δεκαπενθήμερον ἠσθένησαν 92 ἐξ ἰλαρᾶς, τὸ παρὸν 70, ἐν γένει δὲ ἀσθενεῖς τὸ παρελθὸν δεκαπενθήμερον ἀπέδωκε 385, τὸ παρὸν δεκαπενθήμερον 254. Τοῦτο ἀποδεικνύει, εἴτε ὅτι ἡ μεταβολὴ τῆς ἀτμοσφαίρας, εἴτε ὅτι τὰ ληφθέντα μέτρα περὶ ἀπομονώσεως, περὶ ἀπολυμάνσεως, περὶ ἀραιώσεως, ἐπήνεγκον ἀποτελέσματα εὐάρεστα, ἤτοι, ὅτι οἱ μὲν ἐν γένει πάσχοντες ἠλαττώθησαν ἀπὸ 385 ἐν διαστήματι 15 ἡμερῶν εἰς 254, οἱ δὲ ἐξ ἰλαρᾶς ἀπὸ 92 εἰς 70.

§36ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Περὶ θνησιμότητος;

§37ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀπαντῶν χθὲς εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, εἶχον εἰπεῖ, ὅτι ἡ κατάστασις δὲν εἶναι εὐχάριστος, ἐπ’ ἐσχάτων ἰδίως, ἀφορῶν εἰς τὰ τῆς θνησιμότητος, διότι τὰ μὲν τῶν ἀσθενειῶν ἀποδεικνύονται πολὺ βελτιωθέντα καὶ φαίνονται ὑποσχόμενα βαθμιαίαν ἐξάλειψιν τῆς ἐπιδημίας, τὰ τῆς θνησιμότητος ὅμως ἦσαν τῷ ὄντι δυσάρεστα, διότι, ἐνῷ κατὰ τὸ παρελθὸν δεκαπενθήμερον θνησιμότητα εἴχομεν ἐλαχίστην, κατὰ τὸ παρὸν δεκαπενθήμερον εἴχομεν ἀποβιώσαντας 21, ὑποβάλλω δὲ πίνακα ὀνομαστικὸν καὶ μετ’ ἐνδείξεως τοῦ νοσήματος. «Κατάστασις ἐμφαίνουσα τοὺς ἀπὸ 24 Νοεμβρίου μέχρις 8 Δεκεμβρίου ἀποβιώσαντας ἐν τῷ Στρατιωτικῷ Νοσοκομείῳ Ἀθηνῶν, μετ’ ἐνδείξεως τοῦ σώματος, τοῦ νοσήματος καὶ τῆς ἡμερομηνίας τοῦ θανάτου». Ὡς πρὸς τὰς ἀναλογίας τῆς θνησιμότητος ὅμως, ἥτις εἶπον ὅτι εἶναι δυσάρεστος ἐν σχέσει πρὸς τὸ προηγούμενον δεκαπενθήμερον, αὕτη δὲν εἶναι ἔκτακτος, διότι ὁ κ. Βουλευτὴς, συμβουλευθεὶς ἴσως συγγράμματα σπουδαιότερα ὅσων ἐγὼ συνεβουλεύθην, διότι ἐγὼ ἠναγκάσθην νὰ περιορισθῶ εἰς ἰατρικὰ λεξικὰ, θὰ γινώσκῃ, ὅτι ἡ ἀναλογία, εἰς ἣν φθάνουσιν αἱ ἀποβιώσεις ἐκ τῆς ἱλαρᾶς, ὅταν τὸ νόσημα ἔχῃ ἔντασιν, ἀνέρχεται καὶ εἰς 40% περίπου. Περὶ τούτου δύναμαι νὰ παραπέμψω τὸν κ. Βουλευτὴν εἰς τὸ λεξικὸν, τὸ ὁποῖον ἐγὼ συνεβουλεύθην, διότι ἠξεύρω, ὅτι τὸ ἔχει καὶ αὐτός. Ἐνταῦθα ἡ ἀναλογία ἀνέρχεται εἰς 12 καὶ 5|10%, κατὰ τὸ σημείωμα, τὸ ὁποῖον φέρω. Ὁμιλῶ περὶ τῆς ἀναλογίας τῶν ἐξ ἱλαρᾶς ἀποβιούντων· αἱ ἀσθένειαι, κατὰ τὸ σημείωμα, ἐξ ὧν ἐπῆλθον αἱ ἀποβιώσεις, ἦσαν ὅλαι οὐχὶ ἐξ ἁπλῆς ἱλαρᾶς, ἀλλ’ ἐξ ἐπιπλοκῆς ἱλαρᾶς μετὰ βρογχίτιδος, ἢ μετὰ τριχοειδοῦς βρογχίτιδος, ἢ μετὰ βρογχοπνευμονίας, ἢ μετὰ πνευμονίας, οἱ δὲ θάνατοι κυρίως προέρχονται ἐκ τῆς ἐπιδημίας τῆς ἱλαρᾶς, διότι ὡς ἐκ τοῦ ψύχους ἐπήρχετο ἡ τριχοειδὴς βρογχῖτις ἢ ἡ πνευμονία, ἥτις εὕρισκε τὴν ἱλαρὰν ἐπωάζουσαν, ἐπήρχετο ἡ ἐπιπλοκὴ καὶ ἐκ ταύτης λίαν ταχέως ὁ θάνατος. Ἡ κατάστασις ὅμως ἐν συνόλῳ δὲν εἶναι κακὴ, διότι ἄλλας ἐπιδημικὰς ἀσθενείας πλὴν τούτων δὲν ἔχομεν. Οὕτως ἄλλοτε εἶχε γενῇ λόγος περὶ ἀσθενειῶν ἐξ ἐγκεφαλονωτιαίας μηνιγγίτιδος, καὶ ἤδη μόνον ἔχομεν ἕνα ἀσθενήσαντα ἐξ ἐγκεφαλονωτιαίας μηνιγγίτιδος. Τὸ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι ἐλήφθη πᾶσα πρόνοια περὶ ἀραιώσεως καὶ περὶ ἀπολυμάνσεως ἐν τοῖς στρατῶσιν, ἐπίσης δὲ καὶ περὶ ἀπομονώσεως ἐν τῷ Νοσοκομείῳ· ἐν τῷ Νοσοκομείῳ δὲ, περὶ οὗ γίνεται λόγος, εἶναι ἀναγκαῖον νὰ παρατηρηθῇ, ὅτι δὲν ἀνεπτύχθη ἡ ἱλαρὰ, ὅτι δὲν ἔχομεν κρούσματα ἱλαρᾶς ἐν τῷ Νοσοκομείῳ, ὅτι πάντες οἱ πάσχοντες ἐξ ἱλαρᾶς ἐν τῷ Νοσοκομείῳ εἰσήχθησαν ἔξωθεν, ὅπερ ἀποδεικνύει, ὅτι ἐντὸς τοῦ Νοσοκομείου δὲν ὑπῆρξεν ἕνεκα πυκνώσεως ἢ ἄλλων λόγων ἀνάπτυξις τῆς ἀσθενείας· ἄλλως εἶναι γνωστὸν, ὅτι τὸ Νοσοκομεῖον συντηρεῖται μετ’ ἄκρας ἐπιμελείας, ὅτι ἀπολυμαίνεται, ὅτι ἡ ἀναγκαία ἀραίωσις ὑπάρχει σήμερον, καὶ μάλιστα, ὡς βαίνουσι τὰ τῶν ἀσθενειῶν, εἶναι ἐλπίς, ὅτι καὶ ἄνευ ἐκτάκτων μέτρων θὰ ἦναι ἐντελῶς ἐπαρκὲς πρὸς τὸν σκοπὸν, πρὸς ὃν προώρισται. Καταθέτω τὸν πίνακα. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ προκαταβολῆς ὑπὲρ τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως μέχρι δραχ. 600,000 πρὸς ἀποπληρωμὴν τῶν ἐξόδων τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως τοῦ ἔτους 1889. Ὡς γινώσκετε, συνεστήθη τὸ ταμεῖον τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ὑπὲρ οὗ προωρίσθησαν διάφοροι πόροι· μεταξὺ τῶν πόρων τούτων ὑπάρχει καὶ χορήγημα τῆς Κυβερνήσεως, ὅτε δὲ προσδιωρίσθη τὸ χορήγημα τοῦτο, ἐῤῥήθη, ὅτι προσδιορίζεται κατὰ τὰ πρώην κείμενα ἐκ τοῦ ὑπολογισμοῦ, τοῦ θεωρηθέντος ἄλλοτε ὡς ἐπαρκοῦς. Ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ προοιμίων νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι διὰ τοῦ χορηγήματος τούτου καθίσταται τὸ ταμεῖον τοῦτο αὐτοσυντήρητον, διότι τὸ παρελθὸν ἀπέδειξεν, ὅτι τὸ χορήγημα, τὸ διδόμενον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἦτο ἐπαρκές. Καθ’ ἣν ἕκαστον τῶν ἐτῶν ἐν τῷ παρελθόντι ὑπῆρξαν ἐλλείμματα, ἀναπληρωθέντα διὰ προκαταβολῆς ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου, τὰ ἐλλείμματα δὲ ταῦτα κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη ἀνέρχονται εἰς 650,000 δραχ. ἐτησίως. Συστηθέντος τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως καὶ ὁρισθέντων εἰδικῶν πόρων, δὲν ἦτο γνωστὸν οὔτε ποία θὰ ἦτο ἀκριβῶς ἡ ἀπόδοσις, ἡ ἐκ τῶν πόρων τούτων, οὔτε τίνες θὰ ἦσαν ἀκριβῶς αἱ δαπάναι· ἔπρεπε νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἐφαρμογή, ἵνα ἀποδειχθῇ κατὰ πόσον οἱ πόροι, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ χορηγήματος τῆς Κυβερνήσεως, θὰ ἦσαν ἐπαρκεῖς πρὸς τὰς δαπάνας. Τὰ μέχρι τοῦδε ἀποτελέσματα ἀποδεικνύουσιν, ὅτι οἱ πόροι, ὡς ἔχουσι νῦν τὰ τοῦ ταμείου, ὑπολείπονται τῶν δαπανῶν κατὰ 600 περίπου χιλιάδας δραχμῶν. Ὑποβάλλομεν δὲ νομοσχέδιον ἁπλῶς περὶ προκαταβολῆς διὰ τὸ ἔτος 1889, ἐνῷ θὰ ἦτο πρέπον νὰ ἐλαμβάνετο γενικωτέρα πρόνοια καὶ περὶ τοῦ μέλλοντος· ἀλλὰ περὶ τοῦ μέλλοντος, ἐὰν ψηφισθῇ ὁ νόμος περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων, ἡ πρόνοια θὰ ἦναι πολὺ ὀλιγώτερον ἀναγκαία, καὶ ἐὰν ἦναι ἀναγκαία, θὰ ἦναι διὰ πολὺ μικρότερον ποσόν, διότι ὁ νόμος περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων, μεταβάλλων τὴν κατάστασιν τῶν δήμων, προάγει τὴν πηγὴν τῶν πόρων τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Περὶ τοῦ μέλλοντος ἄρα τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως δὲν δυνάμεθα νὰ φροντίσωμεν, πρὶν ἢ πληροφορηθῶμεν, τί γενήσεται περὶ τοῦ νόμου περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων. Περὶ τοῦ ἔτους ὅμως 1889, λήγοντος ἤδη, γινώσκομεν, ὅτι τὰ καθυστερήματα τοῦ ἔτους τούτου, μετὰ μικρῶν καθυστερημάτων τοῦ ἔτους 1888, συμποσοῦνται εἰς ποσὸν 600 χιλιάδων δραχμῶν, καὶ ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο πρέπει νὰ προκαταβληθῇ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου.

§38ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον;

§39ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἔχω ἀπάντησιν, ἥτις δὲν εἶναι πλήρης, καὶ περιμένω προσεχῶς ἐκτενεστέρας πληροφορίας.

§40ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω ὅτι πρὸς συζήτησιν τοῦ πρὸ ὀλίγου ὑποβληθέντος νομοσχεδίου ἔχομεν ἀνάγκην νὰ γνωρίζωμεν καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ταμείου.

§41ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Συνοδεύεται τὸ νομοσχέδιον καὶ ὑπὸ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, ἥτις περιλαμβάνει πολλὰς πληροφορίας, σχετικὰς καὶ πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ πρὸς τοὺς ἀπολογισμούς.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 144).

§43ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας μᾶς ὑπεσχέθη τὴν ὑποβολὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ παρακαλῶ νὰ τὸν ὑποβάλῃ ἐγκαίρως.

§44ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἐλπίζω, ὅτι εἰς προσεχῆ συνεδρίασιν θὰ τὸν ὑποβάλω. Μολονότι δὲν νομίζω, ὅτι ἔχει σχέσιν πρὸς τὸ νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου κανονίζονται τὰ ἐλλείμματα τοῦ 1888 καὶ 1889, ἑπομένως ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1890 εἶναι ἐντελῶς ἄσχετος, μ’ ὅλα ταῦτα παρήγγειλα εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα, νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐργασίαν.

§45ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐζήτησα καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως τοῦ 1889.

§46ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν ἔχω εἴδησιν περὶ τούτου. Ἤκουσα πάντοτε νὰ ὁμιλῆτε περὶ τοῦ 1890. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν τοῦ 1889, βεβαίως, ἐὰν δὲν ὑπεβλήθη, πρέπει νὰ ὑποβληθῇ.

§47ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ προϋπολογισμοῦ, θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν προτίθηται νὰ μᾶς κάμῃ γνωστὸν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας, διότι ἔχομεν δύο νομοσχέδια, ἀνατρέποντα καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν περὶ αὐτῆς νομοθεσίαν,

§48ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Περαιοῦται ἡ κατάστρωσις:

§49ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπολογισμὸς διὰ τὸ 1889 τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως δὲν ὑπεβλήθη, ἄνευ αὐτοῦ δὲ δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, διότι ζητεῖται δαπάνη περιπλέον.

§50ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑποβληθῇ ἀπολογισμὸς, ἀφοῦ εἴμεθα εἰς τὸν μῆνα Νοέμβριον. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γίνῃ, εἶναι, νὰ παρουσιάσω τί μέχρι τοῦδε ἐδαπανήθη, καὶ τί ὑποθέτομεν ὅτι θὰ δαπανηθῇ. Ὅταν ἀναγνώσητε τὴν ἔκθεσιν τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἐννοήσητε ὅλα αὐτά.

§51ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Μίαν ἑτέραν πληροφορίαν θὰ ζητήσω παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Εἰς τὴν κατάστασιν τοῦ Ὀκτωβρίου τοῦ 1889 παρετήρησα διαφόρους ἐλλείψεις, ὧν ἡ σπουδαιοτέρα εἶναι ἡ ἑξῆς· εἰς τὸν φόρον ἐπὶ τῶν ζώων ἡ κατάστασις παρουσιάζει βεβαίωσιν, ὑπερβαίνουσαν τὸ προϋπολογισθὲν ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἀνέρχεται εἰς 2,250,000, ἐνῷ ἡ βεβαίωσις ἀνέρχεται εἰς 2,585,000. Κατὰ συνέπειαν ἔπρεπε καὶ εἰς τὰ ποσοστὰ, τὰ ἀνήκοντα εἰς τὴν ὁδοποιΐαν, νὰ ὑπάρχῃ ἀνώτερον ποσὸν τοῦ προϋπολογισθέντος, ἀφοῦ ἡ βεβαίωσις τοῦ ὅλου φόρου εἶναι ἀνωτέρα. Ἐν τούτοις συμβαίνει τὸ ἐναντίον. Εἶναι τοῦτο τυπογραφικὸν λάθος, ἢ λογιστικόν;

§52ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ζητήσω πληροφορίας.

§53ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καταθέτω νομοσχέδιον περὶ ἠλεκτρικοῦ φωτισμοῦ τῆς πόλεως Ἀθηνῶν μετὰ τῆς δικαιολογητικῆς ἐκθέσεως. Παρεχωρήθη εἰς ἑταιρίαν ἡ ἄδεια πρὸς φωτισμὸν τῆς πόλεως Ἀθηνῶν δι’ ἐγκαταστάσεως ἠλεκτρικῶν συσκευῶν, καὶ τοῦτο ἄνευ προνομίου. Ἀλλ’ ὑπάρχουσι διατάξεις τινὲς περὶ διαρκείας τῆς ἑταιρίας καὶ περὶ ποινῶν, ἐπιβλητέων εἰς τὴν ἑταιρίαν, ἐν περιπτώσει παραβιάσεως τῆς συμφωνίας, αἵτινες δέονται νομοθετικῆς κυρώσεως. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 145). Ἀπαντῶν δὲ εἰς ἐπερωτήσεις ἐντίμων συναδέλφων, πρῶτον ἐπὶ τῆς ἀφορώσης εἰς τὸν πορθμὸν Εὐρίπου, λέγω, ὅτι ἡ παραχώρησις εἰς τὸν ἐργολάβον ἐγένετο διὰ δημοπρασίας πρὸ καιροῦ. Δὲν εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐὰν ὁ ἐργολάβος ἐξεχώρησεν εἰς ἄλλους ὑπεργολάβους ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει τὴν ἐργασίαν ταύτην. Ἀλλ’ ὁ ἐργολάβος πάντοτε εὐθύνεται ἀπέναντι τοῦ Δημοσίου.

§54Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶχε συνταχθῆ προϋπολογισμὸς βεβαίως. Ἐνθυμεῖσθε ἐὰν ἡ δημοπρασία ἔφερε μείωσιν;

§55ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς. Θὰ φέρω αὔριον τὴν πληροφορίαν. Δευτέρα ἐπερώτησις εἶναι τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος περὶ παραβάσεως τοῦ ἐγκεκριμένου σχεδίου τῆς πόλεως Ἀμαλιάδος. Ἐκ τῶν πληροφοριῶν, αἵτινες ἐζητήθησαν, ἀληθῶς ἀπεδείχθη, ὅτι ἐγένετο ἀπόπειρα πρὸς παραβίασιν τοῦ σχεδίου, ἀλλ’ ἡ ἔγκαιρος παρέμβασις τῆς ἀρχῆς ἀνέκοψεν αὐτὴν, καὶ ἐπειδὴ τὸ ἔργον ἦτο πλινθόκτιστον, δὲν ὑπῆρξε κἀμμία δυσκολία, ὅπως ἐπὶ τῆς ἐγκεκριμένης γραμμῆς γένηται ἡ ἐργασία κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου.

§56ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐγὼ ἔχω εἴδησιν, ὅτι ἐξακολουθοῦν.

§57ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἔκθεσις τοῦ Μηχανικοῦ (ἀναγινώσκει). Ἐὰν ἔχητε πληροφορίας ἀντιθέτους, πρέπει νὰ τηλεγραφήσωμεν, ἐρωτῶντες ἐκ νέου.

§58ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔλαβον γνῶσιν τοῦ σημειώματος, τὸ ὁποῖον κατέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ ἔχω πρὸ τούτου νὰ ζητήσω καὶ μίαν ἄλλην ἐξήγησιν: Κατηρτίσθη σχέδιον ὑπὸ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς, τοῦ κ. Γκοττλάνδ, περὶ τῆς ἀνορύξεως τοῦ πορθμοῦ Εὐρίπου, ἐξετέθη τὸ ἔργον εἰς δημοπρασίαν καὶ κατεκυρώθη ἐπ’ ὀνόματι ἐργολάβου τινὸς ἢ ἑταιρίας τινὸς Βελγικῆς. Μετὰ τὴν κατακύρωσιν ὅμως ἐγένετο τροποποίησις τοῦ ἀρχικοῦ σχεδίου παρὰ μηχανικοῦ κατωτέρου βαθμοῦ. Ἐὰν ἀρχηγὸς τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς ἦναι ὁ κ. Γκοττλάνδ, τότε ὑποδεέστερος, ὁ κ. Κελενὲκ, ἐτροποποίησε τὸ σχέδιον. Ἐπί τινι σκοπῷ; ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου; ἢ μὴ τυχὸν ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ ἐργολάβου; Ὁπωσδήποτε, κακῶς καὶ μάλιστα διὰ ποσὸν κατώτερον τοῦ ἀρχικοῦ. Ἔχομεν ὡς πρὸς τὴν τροποποίησιν τοῦ νομοσχεδίου ἕτερον παράδειγμα, ἀλλὰ διάφορον καὶ διδακτικόν. Διαταγῇ τοῦ Ὑπουργείου ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, κατηρτίσθη σχέδιον δεξαμενῆς ἐν Πειραιεῖ ὑπὸ καταλλήλου μηχανικοῦ, ἑνὸς τῶν τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς, ὡς νομίζω. Ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἐθεωρήθη πλῆρες, ἔπεμψεν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τὸ σχέδιον ἐκεῖνο εἰς Γαλλίαν, καὶ ἐκεῖ ἐτροποποιήθη ὑπὸ μηχανικοῦ ἀνωτέρου ἐκείνου, ὁ ὁποῖος τὸ συνέταξεν ἐνταῦθα. Τὸ αὐτὸ ἔπρεπε νὰ γίνῃ, ἐὰν ἦτο ἀνάγκη τροποποιήσεως τοῦ σχεδίου τοῦ πορθμοῦ Εὐρίπου. Ἀλλὰ δὲν βλέπω, διατὶ νὰ τροποποιηθῇ ὑπὸ κατωτέρου, καὶ μάλιστα μετὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ ἔργου εἰς δημοπρασίαν, καὶ φοβοῦμαι μήπως ἔγεινεν ὑπὲρ τοῦ συμφέροντος τοῦ ἐργολάβου καὶ οὐχὶ τοῦ Δημοσίου.

§59ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θέλω ἀπαντήσει, ἀλλ’ ἀπὸ τοῦδε λέγω, ὅτι οἱ μηχανικοὶ εἶναι ἰσοβάθμιοι· καὶ ὁ κ. Γκοττλὰν καὶ ὁ κ. Κελενὲκ θεωροῦνται ἀρχιμηχανικοὶ τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς, ἔχοντες διακεκριμένην ἐντολὴν, συνέβη δὲ ἐφέτος, ὁ κ. Κελενὲκ, ἀπόντος τοῦ κ. Γκοττλὰν, νὰ συγκεντρώσῃ ἐν ἑαυτῷ ὅλην τὴν δικαιοδοσίαν.

§60Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, αὔριον νὰ δώσητε καὶ τὴν πληροφορίαν, εἰς πόσον ποσὸν ἔχει ὑπολογισθῆ ἡ δαπάνη καὶ διὰ πόσον ποσὸν κατεκυρώθη ἡ δημοπρασία.

§61ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μάλιστα.

§62ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι εὐτυχὲς, ὅτι μοὶ ἐπιτρέπεται ἐπὶ τέλους νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις περὶ ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον, φαίνεται, δὲν θεωρεῖται οὔτε παρὰ τῆς Κυβερνήσεως οὔτε παρὰ τῆς Βουλῆς ἄξιον ἰδιαζούσης φροντίδος. Ὁμιλῶ περὶ τῆς ὑγείας τοῦ στρατοῦ. Τῷ ὄντι μετὰ λύπης παρατηρῶ, ὅτι, ἐκτὸς τῶν τριῶν στρατιωτικῶν συναδέλφων ἡμῶν καὶ ἐμοῦ, οὐδεὶς ἄλλος ἐκ τῶν Βουλευτῶν ἀξιοῖ νὰ μεριμνήσῃ περὶ τοῦ τόσον σοβαροῦ τούτου ἀντικειμένου (διαμαρτυρίαι).

§63ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε συνάδελφε, τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές.

§64ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Ἐν τούτοις αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας μᾶς ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐμποιοῦσι σπουδαιοτάτην ἀνησυχίαν περὶ τῆς καταστάσεως τῆς ὑγείας τοῦ στρατοῦ. Μᾶς λέγει, ὅτι κατὰ τὸ πρῶτον δεκαπενθήμερον εἰσῆλθον περὶ τοὺς 350 ἄῤῥωστοι, καὶ κατὰ τὸ τελευταῖον ἕτεροι 280.

§65ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). 254.

§66ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Ἐρωτηθεὶς περὶ τῆς ἐξόδου ἀπέφυγε....

§67ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὄχι, δὲν ἀπέφυγα· δὲν εἴχετε ἐρωτήσει· διότι βεβαίως ἤθελον ἀπαντήσει, ἐὰν εἴχετε ἀπευθύνει ἐρώτησιν, καὶ διὰ τοῦτο χθὲς σᾶς παρεκάλουν νὰ ὑποβάλητε τὴν ἐρώτησιν ἐγγράφως. Εἰς τὴν ἐρώτησίν σας ἐκόμισα πᾶσαν ἀπάντησιν, θέλω δὲ κομίσει πᾶσαν νεωτέραν ἀπάντησιν, ἣν ἠθέλετε ζητήσει.

§68ΤΥΠΑΛΔΟΣ. Ἐὰν ἐδίδετε καὶ πληροφορίας τινὰς ἐπέκεινα ἐκείνων, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἐζήτησα ἐγγράφως, τοῦτο βεβαίως δὲν ἤθελε βλάψει τὴν σαφήνειαν τῶν πληροφοριῶν σας. Ἔχομεν λοιπὸν ὑπὲρ τοὺς ἑξακοσίους ἀῤῥώστους, εἰσελθόντας ἐντὸς μηνὸς εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Νοσοκομεῖον. Ἀλλὰ ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργόν, πόσοι μένουσιν ἐν τῷ Νοσοκομείῳ; διότι ἐκ τῆς ἀπαντήσεως αὐτοῦ θὰ πληροφορηθῇ ἡ Βουλή, ὅτι ὁ οὐσιωδέστερος κίνδυνος διὰ τὴν ὑγείαν, ἢ μᾶλλον διὰ τὴν ζωὴν τῶν στρατιωτῶν, δὲν εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ἐκτὸς τοῦ Νοσοκομείου, ἀλλὰ ἡ ἐνδιαίτησις αὐτῶν ἐν τῷ Νοσοκομείῳ. Διὰ τῆς πληροφορίας, τὴν ὁποίαν ζητῶ σήμερον, ποῖος ὑπῆρξεν ὁ μεγαλείτερος ἀριθμὸς τῶν ἐν τῷ Νοσοκομείῳ, θέλομεν πληροφορηθῆ, ὅτι ὁ ἀριθμὸς ὑπῆρξε πολλάκις τετραπλάσιος ἐκείνου, τὸν ὁποῖον δύναται νὰ ἔχῃ τὸ Νοσοκομεῖον. Διότι, ὅπως εἶπον ἤδη εἰς δύο προηγουμένας ἀγορεύσεις, τὸ Νοσοκομεῖον δύναται μόλις ἑκατὸν νὰ νοσηλεύσῃ, καὶ ἐὰν ἀποδειχθῇ, ὅτι 400 σχεδὸν συγχρόνως νοσηλεύονται, ἀδιστάκτως λέγω, ὅτι τετραπλάσιος τοῦ δέοντος ἀριθμὸς ἀῤῥώστων νοσηλεύεται ἐν αὐτῷ. Ἀλλὰ λέγω εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ χωρὶς νὰ συμβουλευθῶ λεξικά, διότι ἐστὲ βέβαιοι, ὅτι ὀλίγην διάθεσιν ἔχω νὰ κάμω ἐπίδειξιν ἰατρικῶν γνώσεων μετὰ ἢ ἄνευ λεξικοῦ, λέγω ὅτι οἱ κατέχοντες στοιχειώδεις, δὲν λέγω ἰατρικὰς, γνώσεις, ἀλλὰ γνώσεις οἰκειακῆς ὑγιεινῆς, γνωρίζουσι πόσον σπουδαίως ἐπιδρᾷ ἐπὶ τῆς καταστάσεως τοῦ ἀσθενοῦς καὶ ἐπὶ τῆς ἐκβάσεως τῆς ἀσθενείας του ὁ χῶρος, ἐν τῷ ὁποίῳ διαιτᾶται. Ἑπομένως πιστεύω, ὅτι δὲν θέλει ἔχει διάθεσιν νὰ ἀστειευθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν συλλογισθῇ, ὅτι ἐξ ἐκείνων τῶν 21 στρατιωτῶν, οἵτινες ἀπέθανον, ἴσως τινὲς ἀπέθανον διότι ἡ ἀσθένεια ἐν τῷ Νοσοκομείῳ ἔλαβεν ἔκβασιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἤθελε λάβει, ἐὰν εὑρίσκοντο ὑπὸ ἄλλους ὅρους. Καὶ δὲν ἀρκεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λέγῃ, ὅτι ὅλα τὰ μέτρα λαμβάνονται πρὸς ἐξυγίανσιν τοῦ Νοσοκομείου, διότι ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν τῷ δίδονται ἀκριβεῖς πληροφορίαι, διότι δὲν ὠφελοῦν οἱαδήποτε μέτρα, ὅταν ἔχητε 40 ἀσθενεῖς εἰς δωμάτιον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ περιλάβῃ μόνον 10 ἀσθενεῖς. Ἐν τούτοις δὲν ἐδόθη εἰς τὴν παρέμβασιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἡ σπουδαιότης, ἥτις ἔπρεπε νὰ ἀποδοθῇ. Πρὸ ὀλίγου τῷ ὄντι μοὶ διέφυγεν ἀπὸ τῆς μνήμης ἄριστος συνάδελφος καὶ ἰατρὸς, ὁ κ. Σακελλαρόπουλος, ὁ ὁποῖος ἐπανειλημμένως ἐπραγματεύθη περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου μετ’ ἐπιστημονικῆς ἐμβριθείας. Ἀλλὰ ὡς πρὸς τὴν μεγαλειτέραν μερίδα τῆς Βουλῆς, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι καλὸν θὰ ἦτο καὶ ἐκ τῶν δύο πτερύγων νὰ φέρωμεν συχνάκις ἐνώπιον τῆς Κυβερνήσεως τὸ ζήτημα αὐτὸ, διότι ἴσως θὰ συνετισθῇ ἐπὶ τέλους ἡ Κυβέρνησις. Μετὰ παρέλευσιν 20 ἡμερῶν ἀπὸ τῶν πρώτων ἐπερωτήσεών μας βλέπομεν ἐκ τῶν πληροφοριῶν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἡ ὑγιεινὴ κατάστασις τοῦ στρατοῦ δὲν εἶναι τόσον ἀνθηρὰ, οὔτε ἔχει σημασίαν ἡ στατιστικὴ πληροφορία, τὴν ὁποίαν μᾶς δίδει. Ἴσως εἰς τὸ μέλλον δεκαπενθήμερον εἰσέλθουν εἰς τὸ Νοσοκομεῖον ἄλλοι 300. Τὸ σπουδαῖον εἶναι, ὅτι ἐντὸς τοῦ μηνὸς εἰσῆλθον ὑπὲρ τοὺς ἑξακοσίους ἀῤῥώστους εἰς τὸ Στρατιωτικὸν Νοσοκομεῖον ὑπὸ τοὺς χειρίστους ὅρους. Βεβαίως δὲν ἀπόκειται εἰς ἡμᾶς νὰ εἴπωμεν, τί ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ. Ἐδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι, ἀφοῦ ἔκαμε βεβαίως καλὰ ἔργα, ἐννοῶ τοὺς στρατῶνας, ὅτι εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο, ἐὰν ἐφρόντιζε νὰ κάμῃ καὶ τέσσαρα νοσηλευτικὰ παραπήγματα, τὰ ὁποῖα ἤθελον στοιχίσει τετρακοσίας χιλιάδας δραχμάς. Τόσας καὶ πλείονας ἐδαπάνησε διὰ τὸ κατάστημα τοῦ Στρατοδικείου, τὸ ὁποῖον νομίζω, ὅτι εἶναι εἰς λίαν ἀκατάλληλον θέσιν. Ταῦτα δὲν λέγω διὰ νὰ ὑποδείξω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τί πρέπει νὰ κάμῃ. Ἀλλ’ εἴμεθα ὑπόχρεοι νὰ κάμωμεν αὐτάς; τὰς παρατηρήσεις. Ἐγὼ ἔχω καθ’ ἑκάστην συμπολίτας μου Κεφαλλῆνας καὶ Ἰθακησίους, οἱ ὁποῖοι ἔχουν λόγον ἐξαιρέσεως, ἀλλὰ προτιμοῦν νὰ ὑπηρετήσουν, παρὰ νὰ μείνουν 15 ἡμέρας πρὸς ἐξέτασιν εἰς τὸ Νοσοκομεῖον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν ἀνεπτύχθη ἀσθένεια εἰς τὸ Νοσοκομεῖον. Τοῦτο δὲν σημαίνει τίποτε ὑπὸ ἐπιστημονικὴν ἔποψιν, διότι βεβαίως θὰ ἀναπτυχθῇ μόλυσμα. Δὲν εἶναι ἀπομονωτήριον τὸ ἐν τῷ Νοσοκομείῳ χώρισμα, τὸ περικλεῖον ὡρισμένον ἀριθμὸν ἀῤῥώστων, πασχόντων ἐκ μολυσματικῶν νόσων. Ἀπ’ ἐναντίας εἶναι ἑστία μολύσματος. Ἀπομονωτήριον εἶναι τὸ ἐκτὸς τοῦ Νοσοκομείου καὶ εἰς ἀπόστασιν ὡρισμένου ἀριθμοῦ μέτρων ἀπὸ παντὸς κτιρίου, καὶ περιβαλλόμενον ὑπὸ περιφράγματος. Ἐὰν μᾶς ἐλέγετε, ὅτι ἐλάβετε μέτρα νὰ ἀραιώσητε τὴν φρουρὰν τῶν Ἀθηνῶν καὶ ὕστερον νὰ μεταβάλητέ τινας τῶν στρατώνων εἰς προσωρινὰ νοσοκομεῖα, καὶ τὸν μᾶλλον ἀπομεμακρυσμένον ἐξ αὐτῶν εἰς ἀπομονωτήριον, αὐτὰ θὰ ἦσαν μέτρα ὠφέλιμα, καὶ ὄχι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα μᾶς λέγετε ἐδῶ μετὰ πολλῶν ἀστειοτήτων, αἱ ὁποῖαι ἁρμόζουν εἰς πᾶν ἄλλο ἀντικείμενον, παρὰ εἰς τὸ προκείμενον.

§69ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Προκειμένου περὶ ἀπομονωτηρίου, βεβαίως ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἔχω ἐξ ἰδίων σκέψεων καὶ ἐξ ἰδίας πείρας γνώμην περὶ τῶν ὅρων τοῦ καταρτισμοῦ αὐτοῦ, ἀλλ’ εἶχον τὸ καθῆκον νὰ ζητήσω περὶ τούτου πληροφορίας παρὰ τῶν γενικῶς ἀναγνωριζομένων ὡς ἐχόντων κῦρος ἐν ὑποθέσει τοιαύτῃ, ἡ δὲ γνώμη αὐτῶν εἶναι ὅλως ἀντίθετος πρὸς τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἧς τὸ κῦρος ἐπίσης δὲν ἀμφισβητῶ. Ἐκεῖνοι, οὓς ἐγὼ εἶχον καθῆκον νὰ συμβουλευθῶ,—διότι θὰ ἀναγνωρίσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅτι τὸ κῦρος, ὅπερ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὀφείλει νὰ ζητῇ, δὲν εἶναι τὸ ἐκ τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὡς εἶπεν, ἀλλὰ εἶναι τὸ ἐκ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας,—οἱ ἐκ ταύτης ἔχοντες τὸ κῦρος μοὶ ἔδωκαν τὴν πληροφορίαν, ὅτι τὸ ἀπομονωτήριον, προκειμένου περὶ ἰλαρᾶς, διότι μόνον περὶ ἰλαρᾶς πρόκειται ἤδη, ἄλλη ἀσθένεια ἐπιδημικὴ δὲν ὑπάρχει, ὅτι τὸ ἀπομονωτήριον δὲν ὀφείλει νὰ ἦναι ἀποκεχωρισμένον ἀπὸ τοῦ Νοσοκομείου. Προκειμένου περὶ ἀσθενείας, μεταδιδομένης διὰ τῆς ἐπαφῆς καὶ οὐχὶ διὰ τῆς ἀτμοσφαίρας, ὁ ἀποχωρισμὸς τῆς ἀτμοσφαίρας εἶναι περιττός· ὅ,τι ἀπαιτεῖται, εἶναι ἡ πρόληψις τῆς συγχρωτήσεως. Ἡ ἰλαρὰ δὲν μεταδίδεται διὰ τῆς ἀτμοσφαίρας, ἑπομένως ἡ ὑπηρεσία δὲν θεωρεῖ ἀναγκαῖον τὸν ἀποχωρισμὸν τῆς ἀτμοσφαίρας τῶν ἰλαριώντων ἀπὸ τῆς τοῦ Νοσοκομείου ἐν γένει. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἀδιαφορεῖ περὶ τῆς γνώμης τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ στρατοῦ, αὐτὸς ἐπιτελεῖ καθῆκον ἀντιπολιτευομένου Βουλευτοῦ, διαμαρτυρόμενος καὶ περὶ τούτου, ὡς καὶ περὶ πάσης ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ κ. Βουλευτὴς παρετήρησεν, ὅτι τὸ Νοσοκομεῖον καὶ ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν εἶναι ἀκατάλληλον, διότι κατ’ αὐτὸν τὸ Νοσοκομεῖον εἶναι ᾠκοδομημένον δι’ ἑκατὸν ἀσθενεῖς καὶ ὑπάρχει ἐν αὐτῷ ἤδη ἀριθμὸς ἀσθενῶν τετραπλάσιος, ἐρωτᾷ δὲ τὴν Κυβέρνησιν, διατὶ δὲν ἀπήντησεν εἰς ἐρώτησιν, μὴ γενομένην, περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐν τῷ Νοσοκομείῳ ἤδη νοσηλευομένων. Ἡ ἐρώτησις αὕτη, μὴ γενομένη ἤδη, εἶχε γενῆ πρό τινων ἡμερῶν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, τοῦ ὁποίου τὴν μέριμναν εὐλόγως ἐπῄνεσεν ὁ κ. προαγορεύσας, καὶ τότε ἐδόθη ἡ ἀπάντησις μετὰ στατιστικῶν πινάκων, ἐξ ὧν κατεδείχθη, ὅτι ἡ ἀναλογία τῶν ἀσθενῶν πρὸς τοὺς ὑγιεῖς ἦτο τριῶν τοῖς ἑκατὸν, ἤτοι κατωτέρα τῆς συνήθους. Ἤδη ἐπαναλαμβάνεται ἡ ἐρώτησις, καὶ θέλει δοθῆ ἡ ἀπάντησις εὐθὺς ἐν τῇ προσεχεῖ συνεδριάσει, ἐλπίζω δὲ, ὅτι ἡ ἀναλογία τῶν ἀσθενῶν πρὸς τοὺς ὑγιεῖς δὲν θὰ ἀποδειχθῇ πολὺ ἀλλοία, καίτοι ἐπικρατεῖ ἐν τῇ πόλει ἔκτοτε μετ’ ἐπιτάσεως ἡ ἐπιδημία τῆς ἰλαρᾶς. Ἀλλ’ εὐθὺς, ὡς ἐγένετο λόγος περὶ τῆς χωρητικότητος τοῦ Νοσοκομείου, ἐδόθη ἡ ἀπάντησις, ὅτι δὲν εἶναι τοιαύτη, ὁποίαν ὑποθέτει ὁ κ. Βουλευτής. Ἐπίσης δὲ καὶ ὡς πρὸς τὸν ἀριθμὸν τῶν νοσηλευομένων, ἐν σχέσει πρὸς τὴν χωρητικότητα, ἀπεδείχθη, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν νοσηλευομένων ἦτο πολὺ κατώτερος τοῦ ἐπιτρεπομένου· καὶ σήμερον εἶναι γνωστὸν, ὅτι εἶναι ἡ σχέσις κατωτέρα τῆς ἐπιτρεπομένης, θέλω ὅμως καταθέσει περὶ αὐτῆς κατάστασιν, ἵνα ἀποδειχθῇ, ὅτι ἕκαστος ἀσθενὴς ἔχει πᾶσαν τὴν χωρητικότητα, τὴν ὑπὸ τῆς ἐπιστήμης ἀπαιτουμένην. Ἑπομένως δὲν βλέπω, ὅτι ὑπάρχει τις λόγος, ὅπως θεωρῶμεν, ὅτι τὰ τοῦ στρατοῦ ὡς πρὸς τὴν ὑγείαν δὲν ἔχουσι καλῶς. Ὁ κ. Βουλευτὴς λέγει, ὅτι τῷ εἶναι ἀδιάφορον, ἐὰν κατὰ τὸ τελευταῖον δεκαπενθήμερον ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀσθενησάντων ἦτο 385, καὶ ἂν ἠλαττώθη κατὰ τὸ παρὸν εἰς 254, διότι, ἂν ἠλαττώθη κατὰ τὸ παρὸν δεκαπενθήμερον, δύναται ν’ αὐξήσῃ κατὰ τὸ μέλλον. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἂς ἐπιφυλαχθῇ νὰ ἐπικρίνῃ τὰ τῆς καταστάσεως τοῦ στρατοῦ, ὅταν ἐπέλθῃ αὔξησις τῶν εἰς τὸ Νοσοκομεῖον εἰσαγομένων· σήμερον, ὅτε ὑπάρχει ἐλάττωσις ἀσθενῶν, νομίζω, ὅτι δύναται νὰ θεωρήσῃ, ὅτι ἡ κατάστασις δὲν δίδει ἀφορμὴν εἰς ἐπικρίσεις, οὐδ’ ἀφορμὴν εἰς αὐτὸν, νὰ ψέγῃ τοὺς νομίζοντας, ὅτι δύνανται νὰ σιωπῶσιν, ἐπαφιέμενοι εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἑαυτῆς καθήκοντος. Πιθανὸν νὰ ἐπήρχετο τὸ ἀποτέλεσμα τοῦτο τῆς βελτιώσεως τῶν τῆς ὑγείας τοῦ στρατοῦ καὶ ἄνευ τῶν ἐνεργειῶν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι ὅμως ἀπολύτως ἀναγκαῖον, ἐπειδή τις κάθηται εἰς ἐκεῖνα τὰ θρανία, νὰ θεωρῇ, ὅτι οὐδὲν τελεσφόρον ἐνεργεῖται ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως. Ἀφοῦ ὅπως δήποτε ἐπῆλθεν ἐλάττωσις ἀσθενειῶν, καίτοι ἡ βελτίωσις ὑπῆρξεν ἀπὸ Θεοῦ, δὲν εἶναι ὅμως καὶ ὅλως ἀνυπόστατος ἡ ἀξίωσις, ὅτι ἐν τούτῳ ὄργανα τοῦ θείου ὑπῆρξαν ἐν ἄλλοις καὶ οἱ περὶ τὴν Κυβέρνησιν. Τὰ τῆς ὑγείας τοῦ στρατοῦ ἔχουσι καλῶς κατὰ τοῦτο, ὅτι, καίτοι ὑπάρχει ἐπιδημία ἰλαρᾶς ἐν τῇ πόλει, ἐν τῷ στρατῷ ἔχομεν ἐλάττωσιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐξ ἰλαρᾶς πασχόντων, ὑπάρχει δὲ πᾶσα ἐλπίς, ὅτι ἡ κατάστασις ἔσται ὁμαλὴ μετ’ ὀλίγον, δύναται μάλιστα ὡς πρὸς τὰ τῆς ὑγείας ἐν γένει νὰ θεωρηθῇ ἀπὸ τοῦδε ὡς κανονική.

§70ΚΟΡΠΑΣ. Ἀνεξαρτήτως τῆς θνησιμότητος, ἥτις ὑπάρχει ἐν τῷ στρατῷ κατὰ τὸ παρὸν δεκαπενθήμερον, ἐν σχέσει πρὸς τὴν ὑπάρξασαν κατὰ τὸ παρελθὸν, καὶ ἀνεξαρτήτως τῶν ἀναλογιῶν, περὶ ὧν ἐποιήσατο λόγον ὁ κ. Πρωθυπουργός, ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναντίῤῥητον, εἶναι, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς ὑγείας τοῦ στρατοῦ δὲν εἶναι εὐάρεστος. Ἐπικροτῶ βεβαίως εἰς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πρὸς πρόληψιν τῆς διαδόσεως τοῦ ἀναφανέντος κακοῦ. Τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ λάβῃ, ἦσαν δύο εἰδῶν, προληπτικὰ καὶ θεραπευτικά. Τὰ μέτρα τῆς ἀπολυμάνσεως εἶναι βεβαίως προληπτικὰ, ἀλλὰ μεταξὺ τῶν μέτρων ἐκείνων, διὰ τῶν ὁποίων ἠδυνάμεθα νὰ προλάβωμεν τὴν διάδοσιν, δὲν ἤκουσα νὰ περιλάβῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἀλλαγὴν τῶν ὡρῶν τῶν γυμνασίων.

§71ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐλήφθη τὸ μέτρον, οὐ μόνον τῆς μεταβολῆς τῶν ὡρῶν τῶν γυμνασίων, ἀλλὰ καὶ τῆς διακοπῆς τούτων. Δὲν ἀνεκοίνωσα τοῦτο προηγουμένως, διότι δὲν ἠρωτήθην.

§72ΚΟΡΠΑΣ. Καλῶς ἐπράξατε. Ἀλλ’ ἐγὼ βλέπω ἀσκουμένους καθ’ ἑκάστην τοὺς νεοσυλλέκτους, τὰ σώματα ἐν τῷ πεδίῳ τοῦ Γουδὶ, καὶ τὸ ἱππικὸν ἐν τῷ πεδίῳ τοῦ Ἄρεως. Ἀλλὰ δὲν εἶμαι τῆς ἰδέας, ὅτι πρέπει νὰ διακοπῶσιν ἐντελῶς αἱ ἀσκήσεις, διότι τότε τί θὰ γίνωσιν οἱ στρατιῶται, οἱ ὁποῖοι κατετάχθησαν διὰ μίαν τριμηνίαν; θ’ ἀναχωρήσωσιν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ἀγύμναστοι. Ἀλλὰ ζητῶ νὰ μεταβληθῶσιν οἱ ὅροι τῶν ἀσκήσεων. Ἀλλ’ ἕτερον μέτρον θεραπευτικὸν θεωρῶ ἀναγκαιότατον, ν’ αὐξήσῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἰατρῶν ἐν τοῖς Νοσοκομείοις. Καὶ δὲν προτείνω μὲν νὰ αὐξήσωσιν αἱ θέσεις τῶν ἰατρῶν, ἀλλὰ προτείνω, ἐν ὅσῳ ὑπάρχει ἡ νόσος αὕτη, οἱ ἰατροὶ τῶν σωμάτων νὰ ἐκτελῶσιν ὑπηρεσίαν καὶ ἐν τῷ Νοσοκομείῳ. Ἀλλὰ πάντα τὰ μέτρα ταῦτα βεβαίως εἶναι προσωρινὰ, καὶ ἀνάγονται εἰς τὴν σφαῖραν τῆς δικαιοδοσίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι θὰ τὰ λάβῃ. Χρεωστῶ ὅμως νὰ παρατηρήσω καὶ νὰ συστήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ λάβῃ μέτρον νομοθετικὸν, διαφεῦγον τὴν ἁρμοδιότητα, ἵνα μεταβάλῃ τὸν χρόνον τῆς κατατάξεως τῶν κληρωτῶν, διότι ὁ χρόνος οὗτος τοῦ ἔτους ἀπεδείχθη ἐκ τῶν δύο συνεχῶν κατατάξεων, ὅτι δὲν εἶναι ὁ καταλληλότερος. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν, πολὺ χρήσιμον θὰ ἦτο, ἐὰν μετεβάλλετο ὁ χρόνος τῆς κατατάξεως εἰς τὸν Σεπτέμβριον, ἢ εἰς ἄλλην ἐποχὴν καλλιτέραν.

§73ΡΙΚΑΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ εἴπω δύο λέξεις, διότι δὲν συμφωνῶ μὲ τὸν ἔντιμον συνάδελφον, καθόσον ἀφορᾷ τὰ τῶν γυμνασίων. Ὡς ἤκουσα, δὲν ἀμφισβητεῖ ὁ προαγορεύσας, ὅτι τὰ γυμνάσια εἶναι ἐπιζήμια κατὰ τὴν παροῦσαν ὥραν τοῦ ἔτους καὶ ὑπαρχούσης τῆς ἐπιδημίας, ἀλλ’ ἐθεώρησεν, ὅτι εἶναι ζημία νὰ μείνωσιν ἀγύμναστοι οἱ τριμηνῖται. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω αὐτὸν νὰ συμφωνήσῃ μὲ τὴν γνώμην μου, ὅτι εἶναι προτιμότερον νὰ ζήσωσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἀγύμναστοι, παρὰ ν’ ἀποθάνωσι γυμνασμένοι· ἑπομένως παρακαλῶ νὰ παύσωσι τὰ γυμνάσια, τὰ ὁποῖα, εἰς οἱανδήποτε ὥραν τῆς ἡμέρας καὶ ἂν γίνωνται, μὲ τὴν παροῦσαν κατάστασιν τοῦ καιροῦ, θὰ ἦναι ἐπιζήμια εἰς τὴν ὑγείαν τῶν ἀνδρῶν. Καθ’ ὅσον δὲ ἀφορᾷ τὰς κινήσεις, παρατηρῶ, ὅτι καλὸν εἶναι πλὴν τῶν γυμνασίων νὰ παύσωσι καὶ αἱ πορεῖαι τῶν σωμάτων, αἱ ὁποῖαι, βλέπω εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι γίνονται κατὰ τὴν παροῦσαν ὥραν τοῦ ἔτους.

§74ΚΟΡΠΑΣ. Δὲν θὰ συμφωνήσω, κύριε Πρόεδρε, μὲ τὸν ἔντιμον Βουλευτὴν Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, διότι ἀλλοίμονον εἰς τοὺς στρατιώτας ἐκείνους, οἵτινες θὰ ἔχωσιν ἀνάγκην νὰ φέρωσι σάλια εἰς τὰ γυμνάσια. Οἱ στρατιῶται ὀφείλουσι νὰ λαμβάνωσι πάντα τὰ μέτρα, τὰ προληπτικὰ ὑπὲρ τῆς ὑγείας αὐτῶν, ἀλλ’ ἔχουσιν ἀνάγκην νὰ ἀσκῶνται καὶ δύνανται νὰ ἀσκῶνται ἄριστα εἰς τὸ ὕπαιθρον ἐν καταλλήλῳ ὥρᾳ τῆς ἡμέρας.

§75Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Εἶναι ἀνεπίδεκτον πάσης ἀμφισβητήσεως ἐκ τῶν ἐκτεθέντων παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τοῦ προαγορεύσαντος ἀξιοτίμου συναδέλφου, ὅτι τὸ δέκατον τῆς ὑπαρχούσης ἐν Ἀθήναις φρουρᾶς νοσηλεύεται ἐν τῷ Νοσοκομείῳ. Ἐγὼ εἶμαι βέβαιος, ὅτι νοσηλεύονται ἐν αὐτῷ ἑξακόσιοι ἄνδρες, ὡς ἀπεδείχθη, ἐν τοιαύτῃ δὲ νοσηρᾷ καταστάσει, τὸ μόνον στρατιωτικὸν ἔργον εἶναι ἡ ἀραίωσις τοῦ στρατοῦ, πρὸς ἀποτροπὴν τοῦ κακοῦ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του καὶ ἕτερόν τι. Εἰς τοὺς νεοσυλλέκτους χορηγεῖται ὡς χειμερινὴ στολὴ ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς κατατάξεως εἷς ὑπενδύτης, μία σκελέα, ἓν ἀμπέχονον καὶ μία περισκελίς. Ἐρωτῶ πάντας ὑμᾶς, κύριοι ἀντιπρόσωποι, ἐὰν αὐτὰ καὶ μόνα δύνανται νὰ θερμάνωσιν ἐν καιρῷ χειμῶνος ἕνα στρατιώτην, ὁ ὁποῖος ὑποχρεοῦται ἐν ὑπαίθρῳ ἀπὸ τῆς ἑβδόμης πρωϊνῆς ὥρας μέχρι τῆς τετάρτης ἑσπερινῆς νὰ ἀσκῆται ὑπὸ τὰς μεταβολὰς τῆς ἀτμοσφαίρας. Τὴν παρατήρησίν μου ταύτην ὑποβάλλων, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προσθέσῃ εἰς τὴν χειμερινὴν στολὴν τοῦ στρατιώτου ἓν κολόβιον· ἐκτὸς τούτου, τὸν παρακαλῶ νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν του τὸ ἑξῆς. Τὸ ἥμισυ τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ φρουρεῖ ἐν Ἀθήναις, δι’ ὅλον δὲ τὸν στρατὸν τοῦτον ἔχομεν ἓν καὶ μόνον νοσοκομεῖον, διὰ δὲ τὸ ἕτερον ἥμισυ ἔχομεν εἰς ὅλον τὸ Κράτος ἓξ ἢ ἑπτὰ νοσοκομεῖα καὶ πολλὰ θεραπευτήρια. Ὥστε ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κεφαλληνίας ἔχει δίκαιον νὰ αἰτιᾶται, ὅτι ὁ χῶρος εἶναι μικρὸς καὶ ἀκατάλληλον τὸ Νοσοκομεῖον. Ταῦτα ὑποβάλλων πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν, πιστεύω, ὅτι θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει καὶ ὅτι καὶ τὸ κολόβιον θέλει δοθῆ, ὡς ἄλλοτε, ὑπαρχούσης ἐπιδημίας, καὶ ἄλλα μέτρα σπουδαῖα θέλουσι ληφθῆ, διότι καὶ ἡ θνησιμότης ἐν τῷ στρατῷ ηὔξησε τελευταίως, ἐκ μόνης δὲ τῆς ἰδικῆς μας ἐπαρχίας ἀπεβίωσαν τρεῖς, εἷς ὀνομαζόμενος Βούλγαρης, δεύτερος ὀνομαζόμενος Μπούρμπουλης, καὶ εἷς ἄλλος, οὗτινος τὸ ὄνομα δὲν ἐνθυμοῦμαι.

§76ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσέξῃ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἀνὰ χεῖρας μου τηλεγραφήματος, διότι θ’ ἀπευθύνω σχετικήν τινα ἐπερώτησιν πρὸς αὐτὸν (ἀναγινώσκει): «Νομάρχης ἀπῄτησε παράδοσιν ἀρχείου καὶ κλειδῶν καταστήματος Νομαρχιακῆς Ἐπιτροπῆς μετὰ πέρας ἐργασιῶν Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου.» Ἡ Νομαρχιακὴ ἐπιτροπὴ Κεφαλληνίας ἐξελέγη· ἅμα συνῆλθε τὸ Συμβούλιον, ἐξέλεξε τὸν πρόεδρον καὶ γραμματέα αὐτῆς, ἔκτοτε δὲ ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται καὶ θεωρῆται ὡς νόμιμος ὑπὸ τοῦ Νομάρχου, ὅτε αἴφνης, ὡς ἐκ τοῦ τηλεγραφήματος προκύπτει, προσκαλεῖται παρὰ τοῦ Νομάρχου νὰ παραδώσῃ τὰς κλεῖδας τοῦ ἀρχείου καὶ ἀπέλθῃ τοῦ καταστήματος. Ἡ ἐνέργεια τοῦ Νομάρχου αὕτη προέρχεται ἐξ ἰδίας αὐτοβουλίας, ἢ ἐξ ἀνωτέρας διαταγῆς καὶ παραγγελίας τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ; τοῦτο ἐπιθυμῶ νὰ μὲ πληροφορήσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Καθὼς γνωρίζετε, ἐν τῷ νόμῳ περὶ Νομαρχιακῶν Συμβουλίων, τὸν ὁποῖον σεῖς ἐψηφίσατε καὶ ἐθεωρήσατε ἓν σπουδαῖον βῆμα ἀποκεντρώσεως, ὑπάρχει ἡ ῥητὴ διάταξις, καθ’ ἣν, ἐν ᾗ περιπτώσει διαλυθῇ τὸ Νομαρχιακὸν Συμβούλιον, ἡ Νομαρχιακὴ Ἐπιτροπὴ ἐξακολουθεῖ νὰ ὑφίσταται μέχρι τῆς ἀντικαταστάσεώς της. Ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅθεν, ὅτι ὑπάρχει λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ὁ Νομάρχης ἢ ὁ Ὑπουργὸς θεωρεῖ τὴν ἐκλογὴν ὡς μὴ νόμιμον, ὤφειλε νὰ διατάξῃ ἐκ νέου ἐκλογὴν, κατὰ τὸ διάστημα μάλιστα, κατὰ τὸ ὁποῖον παρευρίσκετο τὸ Νομαρχιακὸν Συμβούλιον. Μετὰ τὴν ἀναγνώρισιν ὅμως τῆς ἐκλογῆς δικαιοῦται νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ νομίμου αὐτῆς; Νομίζω, ὅτι ἡ πρᾶξις εἶναι ἀρκετὰ σπουδαία, ὄχι τόσον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου Κεφαλληνίας, ἀλλ’ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου, τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ καὶ τῆς διαγωγῆς τῶν ἀρχῶν, διότι πρόκειται περὶ σώματος, τὸ ὁποῖον ἐξελέχθη παρὰ τοῦ λαοῦ καὶ θεωρεῖται ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν ἐντὸς τῶν καθηκόντων του πάντοτε, ὡς κυρίαρχον σῶμα. Συνάμα παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐκθέσῃ τὴν γνώμην του, κατὰ πόσον φρονεῖ, ὅτι ἡ τοιαύτη ἐνέργεια τοῦ κ. Νομάρχου εἶναι νόμιμος, καὶ κατὰ πόσον δικαιοῦται ὁ κ. Νομάρχης νὰ προβῇ εἰς τὸ διάβημα τοῦτο, ἐὰν αὐτοβούλως οὗτος ἐνήργησεν.

§77ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ θ’ ἀπευθύνω μίαν μικρὰν παράκλησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἡ ἀγαθὴ θέλησις τῆς Κυβερνήσεως πρὸς ἐκτέλεσιν καλοῦ τινος ἐν Λακωνίᾳ, ἀναγκαιοτάτου, κινδυνεύει νὰ ματαιωθῇ καὶ ναυαγήσῃ καθ’ ὁλοκληρίαν, ὡς ἐκ τῆς μεγάλης ἀναβολῆς, εἰς τὴν ὁποίαν ἐῤῥίφθη ἡ ἐκτέλεσις αὐτοῦ. Ἀπεφασίσθη διὰ Β. Διατάγματος πρὸ πολλῶν μηνῶν ἡ σύστασις τριῶν τηλεγραφείων ἐν Λακωνίᾳ: ἐν Λεβετσόβοις τῶν Κροκεῶν τῆς Λακεδαίμονος, καὶ ἐν Λεύκτρῳ καὶ ἐν Καρδαμύλῃ, δήμοις τῆς ἐπαρχίας Οἰτύλου. Ἀλλ’ εἰ καὶ παρῆλθον ἔκτοτε τόσοι μῆνες, μέχρι τοῦδε οὐδεμίαν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως εἶδον, ἐμφαίνουσαν ὅτι σκέπτεται νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν ἵδρυσιν τῶν τηλεγραφείων τούτων. Ἤθελον δὲ παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ τι ἀνυπέρβλητον κώλυμα, νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν σύστασιν τῶν τηλεγραφικῶν τούτων σταθμῶν, διότι ἡ ἵδρυσις αὐτῶν ὁσημέραι καθίσταται ἀναγκαιοτέρα.

§78ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ πολλῶν ἡμερῶν ὑπέβαλον ἐπερώτησιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν περί τινων καταχρήσεων, ἀποδιδομένων εἴς τινα ἀποσπασματάρχην ἀξιωματικὸν ἐν τῷ δήμῳ Μαντινείας. Ἂν καὶ παρῆλθον ἀρκεταὶ ἡμέραι ἔκτοτε, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν οὐδεμίαν μᾶς ἔδωκεν ἀπάντησιν.

§79ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός.). Ἐζητήθησαν πληροφορίαι, καὶ τῷ ὄντι ἀπορῶ καὶ ἐγώ, πῶς δὲν ἔλαβον ἔτι ἀπάντησιν.

§80ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ δώσῃ τὰς ζητηθείσας ὑπ’ ἐμοῦ πρὸ τεσσάρων ἡμερῶν πληροφορίας, ἐὰν ἦναι εἰς θέσιν.

§81ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Δὲν ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, διότι ἡ μὲν μία ἐρώτησις νομίζω ὅτι οὐχὶ ὀρθῶς ἀπευθύνεται πρὸς ἐμὲ, καθόσον ὡς Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως οὐδεμίαν διαταγὴν ἔδωκα, οὔτε ἔχω δικαίωμα νὰ διατάξω τὴν μεταβολὴν τῆς εἰσφορᾶς. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν δευτέραν ἐρώτησιν, ἐζήτησα τὸ συμβόλαιον, περὶ τοῦ ὁποίου ἐποιήσατο μνείαν ὁ κ. Βουλευτὴς, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἔλαβον εἰσέτι· γνωρίζω μόνον περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ὅτι ἐκ τῆς διαθήκης ἐξάγεται, ὅτι, ὅταν ὑπάρχῃ ἐκ τῶν τόκων ποσὸν ἀρκετὸν, ἵνα διατηρῆται σχολεῖον, ὅπου νὰ παραδίδωσιν, ὡς λέγει ἡ διαθήκη, τὰ στοιχειώδη μαθήματα, τότε δέον νὰ συστηθῇ τὸ σχολεῖον. Ἤδη οἱ τόκοι εἶναι ἐπαρκεῖς πρὸς συγκρότησιν τοῦ μονοτάκτου αὐτοῦ σχολείου, καὶ τὸ κατήρτισα. Μόλις λάβω τὸ συμβόλαιον, θὰ καταθέσω καὶ αὐτὸ καὶ τὴν διαθήκην.

§82ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Παρακαλῶ λοιπὸν, νὰ καταθέσῃ τὰ συμβόλαια καὶ τὴν διαθήκην, καὶ τότε ἐπιφυλάττομαι νὰ συζητήσω ἐπὶ τῆς πράξεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Συνάμα νὰ καταθέσῃ καὶ τὸν λογαριασμὸν τοῦ κληροδοτήματος. Παρατηρῶ ὅμως ἀπὸ τοῦδε εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, ὅτι καὶ μόνος εἶναι ἁρμοδιώτερος νὰ κρίνῃ, ἐὰν σχολεῖον δύναται νὰ λειτουργῇ καὶ νὰ ἀποφέρῃ καρποὺς διὰ τοῦ διορισμοῦ ἑνὸς βοηθοῦ. Τίνες εἰσὶν οἱ βοηθοὶ οἱ διοριζόμενοι, εἶναι πασίγνωστον, καὶ κατὰ συνέπειαν τοιαύτη σύστασις σχολείου δὲν δύναται ποτὲ βεβαίως νὰ θεωρηθῇ, ὅτι ἐγένετο πρὸς τὸν σκοπὸν, εἰς τὸν ὁποῖον ἀπέβλεψεν ὁ διαθέτης. Παρατηρῶ ὡσαύτως εἰς αὐτὸν, ὅτι ἡ ἀνακάλυψις ὅτι τὸ χρῆμα τὸ ὑπάρχον ἐν τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ δύναται νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς σύστασιν σχολείου, ἦτο γνωστὴ πολὺ πρίν, ἦτο ἐπὶ τοσοῦτον γνωστή, ὥστε πολλάκις ἐβασανίσθην, ἵνα προβῇ εἰς τὴν σύστασιν τοιούτου σχολείου, διὰ νὰ οἰκονομηθῇ πρόσωπόν τι, διοριζόμενον ὡς διδάσκαλος ἢ ὡς βοηθὸς, ὡς ἔπραξεν ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἀλλ’ οἱ γονεῖς, οἱ θέλοντες νὰ ἐκπαιδεύσωσι τὰ τέκνα των, ἀφ’ οὗ ταῦτα τελειώσουν τὸ ἀλληλοδιδακτικὸν σχολεῖον, οὐδέποτε θὰ συγκατανεύσουν νὰ τὰ παραδώσουν εἰς ἕνα βοηθὸν, ἀλλ’ ἂν ἔχωσι τὰ μέσα, θὰ τὰ ἐξαποστείλωσιν εἰς τακτικῶς λειτουργοῦν Ἑλληνικὸν σχολεῖον. Ἄλλως τε, ὡς εἶπον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, τὸ οἴκημα, τὸ ὁποῖον προώρισται πρὸς σύστασιν τοῦ σχολείου, ἤδη χρησιμεύει δι’ ἀλληλοδιδακτικὸν σχολεῖον, καὶ τοῦτο κακῶς, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ τὸ χρησιμοποιήσῃ ὡς ἀλληλοδιδακτικὸν σχολεῖον, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε τὸ ἔλαβε καὶ τὸ μεταχειρίζεται ὡς τοιοῦτον, ἑπομένως, ἀφοῦ χρησιμεύει πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν διώρισε τὸν βοηθὸν ὁ κ. Ὑπουργός. Παρηγοροῦμαι δὲ, διότι ὁ διορισμὸς εἶναι ἐντελῶς ἄσκοπος, καθότι δὲν δικαιοῦται νὰ θίξῃ τὸ χρῆμα τὸ εὑρισκόμενον εἰς τὴν Τράπεζαν, διότι αὐτὸ δὲν ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ εἰς ἀγαθοεργὸν κατάστημα, διοικούμενον παρὰ προσώπων, τὰ ὁποῖα μόνον δικαιοῦνται ἐκ τῆς διαθήκης καὶ τοῦ συμβολαίου νὰ θίξωσι τὸ χρῆμα. Ὡς πρὸς τὴν ἑτέραν ἀπάντησιν, παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, ἂν ἦναι τοιοῦτος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, διότι, προκειμένου περὶ τοῦ ταμείου τῆς δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἐπειδὴ διευθύνεται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Παιδείας, ἐφρόνουν ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἦτο ὁ ἁρμόδιος νὰ δώσῃ πληροφορίας, ἀφοῦ ὅμως λέγει, ὅτι δὲν εἶναι ἁρμόδιος, ἴσως εἶναι ἁρμόδιος ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν αὐτὸν, ἢ ὅντινα ἁρμόδιον, νὰ δώσῃ τὴν ἀναμενομένην ἀπάντησιν. Εἰς δὲ τὰς προσωρινὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ὑπέβαλεν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας, παρατηρῶ, ὅπως τὸ ἀκούσῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός, ὅτι, κατὰ τὸν νόμον, κατὰ μῆνα Ἰανουάριον ὁρίζεται ἡ εἰσφορὰ, ἡ καταβαλλομένη παρ’ ἑκάστου δήμου, ὅτι αὕτη ὁρίζεται διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ, καὶ ὅτι μετὰ τὴν ἔγκρισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν ἔχει δικαίωμα ἡ Διοίκησις νὰ μεταβάλῃ αὐτόν. Ἡ ἀπόφασις τοῦ Νομάρχου, ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν μεταῤῥυθμισθῇ ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, δὲν δύναται νὰ μεταβληθῇ κατόπιν. Ὁ λόγος δὲ εἶναι σαφὴς καὶ ἀνεπίδεκτος ἀντιλογίας, διότι, ἀφοῦ ἅπαξ ἐπικυρωθῇ ὁ προϋπολογισμὸς, ἀποτελεῖ τὴν βάσιν τῆς δαπάνης καὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν δημοτικῶν πραγμάτων. Πῶς εἶναι λοιπὸν δυνατὸν, ἀφοῦ ὁλόκληρος ἡ διαχείρισις ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει τὸν προϋπολογισμὸν, τὸν ἐγκριθέντα ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, κατόπιν, μετὰ 10 μῆνας, ἡ Κυβέρνησις, ἄνευ οὐδενὸς δικαιώματος, νὰ ἀφαιρῇ ἐκ τῶν προσόδων τῶν δημοτικῶν ποσὸν τόσον, ὅσον ἀφαιρεῖ καθ’ ὁλοκληρίαν ἀπὸ τὸν δῆμον, τὰς δαπάνας τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην διὰ νὰ ζήσῃ κατὰ τοὺς ὑπολοίπους μῆνας; Καὶ ἀκριβῶς τόσον εἶναι τὸ ποσὸν, διότι τὸ ποσὸν 2600 ἀποτελεῖ τὰ δύο δεκατημόρια, τὰ ὁποῖα μένουσι διὰ τὸ ὑπόλοιπον μέρος τοῦ χρόνου. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ τὴν σχετικὴν πληροφορίαν, καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ συνάμα νὰ δικαιολογήσῃ καὶ τὴν πρᾶξίν του, καὶ νὰ εἴπῃ τοὺς λόγους, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη, ὅπως προβῇ εἰς τοιαύτην πρᾶξιν.

§83Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ὀλίγου ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν διάφορα νομοσχέδια, μεταξὺ τῶν ὁποίων δὲν βλέπω ἓν σπουδαῖον. Πρὸ καιροῦ Ἐπιτροπὴ, ἐκλεγεῖσα ὑπὸ τῶν δικηγόρων Ἀθηνῶν, μετέβη παρὰ τῷ Ὑπουργῷ τῆς Δικαιοσύνης καὶ ἐνεχείρισεν αὐτῷ σχέδιον νόμου καταστατικοῦ πρὸς σύστασιν Δικηγορικοῦ Συλλόγου. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐβεβαίωσε τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκείνης, ὅτι τὸ μέτρον εὑρίσκει ἄριστον, ὅτι θέλει ἐργασθῆ καὶ ταχέως θέλει ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν τὸ σχέδιον αὐτό. Ἐδήλωσε μάλιστα, ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ ἴδῃ καὶ τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης, ὅπως ἰδίᾳ καὶ εὐρύτερον συζητήσῃ ἐν ἀνάγκῃ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τῷ ὄντι μετέβη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, ἀλλ’ ὁ Ὑπουργὸς, φαίνεται, ἀσχολούμενος εἰς ἄλλα καθήκοντα, δὲν εὐηρεστήθη νὰ δεχθῇ τὴν Ἐπιτροπήν. Ἐν τούτοις καὶ μέχρι σήμερον δὲν ἦλθε τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι συντεταγμένον μετὰ πάσης ἀκριβείας, εἶναι ὅμοιον μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἰσχύουσιν ἐν Εὐρώπῃ. Ἂς τὸ φέρῃ λοιπὸν ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἡ συζήτησις θέλει προσδώσει τὰ φῶτα, ὥστε νὰ συμπληρωθοῦν τὰ τυχὸν κενὰ ἐν αὐτῷ.

§84ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐπιτροπὴ δικηγόρων ἀληθῶς πρὸ μηνῶν ὑπέβαλε σχέδιον νόμου περὶ δικηγορικῶν συλλόγων. Τὸ σχέδιον αὐτὸ ἐμελέτησα, καὶ ὅτε, μετὰ πάροδον χρόνου τινός, ἡ Ἐπιτροπὴ ἦλθε πάλιν πρὸς ἐμέ, ἐξήγησα πρὸς αὐτήν, ὅτι τινὰς διατάξεις τοῦ σχεδίου ἐκείνου δὲν ἀπεδεχόμην, καὶ διὰ μακρῶν ἡρμήνευσα τὰς ἰδέας μου περὶ τούτου πρὸς τὰ μέλη τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου, τὰ ἐλθόντα πρός με. Δὲν ἀπεδεχόμην τὰς διατάξεις τοῦ σχεδίου περὶ καταρτισμοῦ τῆς ἀπαρτίας τοῦ συλλόγου, δὲν ἀπεδεχόμην τὴν διάταξιν περὶ τῆς συγκεντρώσεως εἰς τὸ διοικητικὸν συμβούλιον τοῦ συλλόγου πάσης ἀπολύτως τῆς πειθαρχικῆς ἐξουσίας καὶ διὰ τὰ ἐν τῷ ἀκροατηρίῳ ἀκόμη πραττόμενα πειθαρχικὰ παραπτώματα. Οἱ κύριοι δικηγόροι ἀπεδέχθησαν τὴν ὀρθότητα τῶν παρατηρήσεών μου καὶ μοὶ ἐδήλωσαν, ὅτι θέλουν συνεννοηθῆ μετὰ τῶν λοιπῶν συναδέλφων των, καὶ ἤθελον πάλιν ἔλθει πρός με, ἀλλὰ δὲν ἦλθον, καὶ δὲν εἶναι ἀκριβεῖς αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ὁ συνάδελφος ἔδωσεν, ὅτι ἦλθον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐγὼ δὲν ἐδέχθην αὐτούς. Οἱ κύριοι δικηγόροι, μετὰ τὴν πρώτην συνέντευξιν, ἦλθον εἰς τὸ Βουλευτήριον καὶ μὲ ἐζήτησαν, ἐδέχθην δ’ αὐτοὺς ἐν τῷ Προεδρείῳ καὶ συνεζήτησα ἐκεῖ μετ’ αὐτῶν. Μετά τινας ἡμέρας ἦλθον πάλιν εἰς τὸ Βουλευτήριον, ἀλλ’ ἀρξαμένης τῆς συνεδριάσεως, ἢ ἀσχολούμενος εἰς ἐργασίας ἄλλας, εἰδοποίησα αὐτούς, ὅτι δὲν ἠδυνάμην νὰ τοὺς ἴδω τότε, καὶ ὅτι ἠδύναντο νὰ ἔλθωσιν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἐν τοσούτῳ ἐπὶ τοῦ θέματος αὐτοῦ γίνεται ἐργασία, μετὰ τὸ πέρας τῆς ὁποίας θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον.

§85Ι. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ὁ Ὑπουργὸς δέχεται κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον, διαφωνεῖ δὲ μόνον εἰς τὰς λεπτομερείας καὶ τὰ καθέκαστα, νομίζω, ὅτι ἡ βραδύτης δὲν ἔχει λόγον τινά. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δύναται νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον καὶ δύναται καὶ ὁ Ὑπουργὸς καὶ ἡμεῖς νὰ τὸ συζητήσωμεν καὶ νὰ ἐπέλθουν αἱ ἀναγκαῖαι τροπολογίαι.

§86ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐδήλωσεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι θὰ τὸ ὑποβάλῃ ἐντὸς τῆς Συνόδου.

§87ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ὑποθέτω ὅτι θὰ δυνηθῶ νὰ τὸ ὑποβάλω.

§88ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκ Χοδέϊδας τῆς Ἀραβίας ἔλαβον ἐπιστολὴν τοῦ ὑπηκόου Ἕλληνος Σταύρου Μποτζολῆ, δημότου τῆς κωμοπόλεως Δίβρης τῆς Ἠλείας, παραπονουμένου, ὅτι συνελήφθη ἀντὶ ἄλλου, καταγομένου ἐκ Δίβρης τῆς Ἀλβανίας, καὶ δικασθεὶς ὑπὸ τοῦ ποινικοῦ δικαστηρίου τῆς Χοδέϊδας, κατεδικάσθη εἰς θάνατον. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, τί γνωρίζει περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης καὶ τίνας ἔκαμεν ἐνεργείας.

§89ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐκ Χοδέϊδας τῆς Ἀραβίας ἔρχονται ἐκθέσεις συχνὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἐκεῖ ὑπάρχει πράκτωρ διωρισμένος, καὶ ἀκριβῶς διότι ὑπάρχουσιν ἐκεῖ πολλαὶ ὑποθέσεις Ἑλληνικαὶ καὶ δὲν ἔχομεν προξενικὴν ἀρχὴν ἔμμισθον, ὑπέβαλον πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν νομοσχέδιον πρὸς σύστασιν ἐμμίσθου προξενικῆς ἀρχῆς, διότι βεβαίως εἶναι ἀνεπαρκὴς ἐκεῖ ἡ προστασία, ἡ δι’ ἁπλοῦ Πρακτορείου παρεχομένη πρὸς τοὺς Ἕλληνας. Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως, περὶ ἧς ἐρωτᾶτε, δὲν ἔχω σαφῆ ἀνάμνησιν· νομίζω ὅτι ὑπάρχει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοιούτου τινὸς προσώπου ἀναφορά. Ἂν θελήσητε νὰ μοὶ ἐμπιστευθῆτε τὴν ἐπιστολήν....

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε, Κύριοι, νὰ δώσω ἐντεῦθεν πληροφορίας τινὰς περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης;

§91ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§92ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ (Πρόεδρος). Πρὸ πολλοῦ, Κύριοι, ἔλαβον ἐπιστολὴν ἐκ Χοδέϊδας τῆς Ἀραβίας τοῦ εἰρημένου Σταύρου Μποτζολῆ, καὶ κατόπιν ἑτέραν, τὰς ὁποίας ἐνεχείρισα εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅστις καὶ ἔγραψεν εἰς Κωνσταντινούπολιν, συστήσας τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, ὅπως λάβῃ αἴσιον πέρας. Πρὸ δύο μηνῶν πάλιν ἔλαβον ἑτέραν ἐπιστολὴν τοῦ αὐτοῦ ὑπηκόου Ἕλληνος, τὴν ὁποίαν ἔδωκα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν, εἰς χεῖρας τοῦ Γενικοῦ Γραμματέως, καὶ πάλιν οὗτος ἔγραψε, καὶ, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, καὶ ἐγὼ αὐτὸς ἔγραψα πρὸς τὸν κ. Κουντουριώτην, διότι διὰ τῶν ἐπιστολῶν του μὲ συνεκίνησε πολὺ ὁ ἀτυχὴς ἐκεῖνος καὶ ἀναξιοπαθῶν Ἕλλην, καθόσον εἶναι φοβερὸν νὰ καταδικασθῇ εἰς θάνατον ἄνθρωπος ἐντελῶς ἀθῶος καὶ διὰ μόνον τὸν λόγον, ὅτι αἱ ἐπιτόπιοι ἀρχαὶ θέλουσι νὰ παραστήσωσιν αὐτὸν ὡς καταγόμενον ἐκ Δίβρης τῆς Ἀλβανίας, ἐνῷ εἶναι πλέον ἢ ἀποδεδειγμένον, ὅτι κατάγεται ἐκ Δίβρης τῆς ἡμετέρας ἐπαρχίας Ἠλείας, ὁπόθεν πρὸ 6 ἢ 7 ἐτῶν ἀνεχώρησε. Καὶ ὄχι μόνον πρὸς τὸν κ. Κουντουριώτην ἔγραψα, ἀλλὰ καὶ πρὸς τὸν πράκτορα Καΐρην, ὅστις ὅμως μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι δυστυχῶς δὲν εἰσακούεται παρὰ τῷ αὐτόθι Πασσᾷ, διότι ὁ Πασσᾶς οὗτος εἶναι λίαν αὐθαίρετος καὶ δὲν ἀκούει οὔτε αὐτὸν τὸν Σουλτάνον, διότι τὸ μέρος ἐκεῖνο κεῖται πολὺ μακρὰν τῆς Κωνσταντινουπόλεως. Εἰς τὸ σημεῖον τοῦτο εὑρίσκοντο τὰ πράγματα μέχρι πρὸ δύο μηνῶν, ὅτε ἔδωσα τὴν τελευταίαν ἐπιστολὴν τοῦ ἀτυχοῦς Μποτζολῆ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν.

§93ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ παρόντος ἂς ἀρκεσθῶμεν εἰς τὰ λεχθέντα, περιμένοντες τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων, καὶ ἐλπίζοντες, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν δὲν ἐξήντλησεν ὅλα τὰ μέσα πρὸς ἀπελευθέρωσιν ὑπηκόου Ἕλληνος, καταδικασθέντος ἀδίκως εἰς θάνατον.

§94ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνιστῶμεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, εἶναι, ἀμέσως νὰ φροντίσῃ νὰ συνεννοηθῇ μετὰ τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης.

§95ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τοῦτο ἔγεινεν ἀπὸ πέρυσι.

§96ΡΑΛΛΗΣ. Ναί, ἀλλὰ πρὸ ὀλίγου εἴπετε, ὅτι ἔχετε ἀμυδρὰν ἀνάμνησιν.

§97ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι περίεργον, νὰ ἔχητε τὴν ἀξίωσιν νὰ ἐνθυμώμεθα οἱ Ὑπουργοὶ ἀπὸ στήθους τὰ ὀνόματα πασῶν τῶν ὑποβαλλομένων εἰς ἡμᾶς ὑποθέσεων. Ἠρώτησα ἐκ ποίας πόλεως τῆς Ἀραβίας ἐγράφετο ἡ ἐπιστολὴ, καὶ μοὶ εἶπον ἐκ Χοδέϊδας. Τοῦτο ἦτο ἀρκετὸν, ὅπως ἀπαντήσω ὡς ἀπήντησα. Τώρα δὲ, ὅτε γίνεται λόγος εἰδικώτερος τῆς ὑποθέσεως, περὶ ἧς ἡ ἐπιστολὴ, λέγω ὅτι θέλω προσαγάγει τὸν φάκελλον. Πέρυσιν ἐν Αἰγύπτῳ κατεδικάσθη Ἕλλην τις εἰς θάνατον παρανόμως, καὶ ἐνήργησεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἠκυρώθη ἡ ἀπόφασις καὶ ἐσώθη ὁ καταδικασθείς. Ὁσάκις δύναται νὰ παρεμβῇ ἡ Ἑλληνικὴ ἀρχὴ, παρεμβαίνει προθύμως καὶ πολλάκις τελεσφόρως.

§98ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ (Πρόεδρος). Νομίζω ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης τῆς Τουρκίας ἠκύρωσε τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀραβικοῦ δικαστηρίου καὶ ἐπρόκειτο νὰ ἀναθεωρηθῇ ἡ ὑπόθεσις. Αὕτη εἶναι ἡ τελευταία πληροφορία, τὴν ὁποίαν ἔχω καὶ τὴν ὁποίαν θὰ ἔχῃ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον.

§99Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Περὶ ἄλλου εἶναι ἡ ἀναίρεσις καὶ ὄχι περὶ τοῦ ἐκ τοῦ δήμου Λαμπείας ὑπηκόου.

§100ΡΑΛΛΗΣ. Φαίνεται μάλιστα, ὅτι ἡ ἐπιστολὴ εἶναι γεγραμμένη τελευταῖον, καὶ ἡ ἀπόφασις περὶ τοῦ Μποτζολῆ ἐστάλη εἰς Κωνσταντινούπολιν, διὰ νὰ ἐπικυρωθῇ.

§101ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§102ΦΩΤΗΛΑΣ. Εἶμαι συμφωνότατος μετὰ τοῦ συναδέλφου μου. Καὶ ἐγὼ τὰς αὐτὰς πληροφορίας ἔχω, καὶ μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, καὶ παρεκάλεσα, ὅπως ληφθῇ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν ἡ ὑπόθεσις αὕτη. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μοὶ εἶπεν, ὅτι ἐκ παραστάσεων διαφόρων ἀξιωματικῶν τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου τὴν αὐτὴν ἔχει γνώμην, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς Περλέγκος εἶναι ἀθῶος. Δὲν πρόκειται δὲ, Κύριοι, περὶ ἑνὸς κοινοῦ ἀνθρώπου, ἀλλὰ περὶ ἀξιωματικοῦ, ὁ ὁποῖος ἐστερήθη τοῦ βαθμοῦ του καὶ ὁ ὁποῖος κατάγεται ἐκ μιᾶς τῶν μεγαλειτέρων οἰκογενειῶν τῆς ἐπαρχίας μου, ἐξ οἰκογενείας, ἡ ὁποία προσήνεγκεν ὑπηρεσίας καὶ θυσίας εἰς τὸν ἀγῶνα. Ἐκτὸς τούτου ὑπάρχει γενικὴ πεποίθησις παρὰ τοῖς ἀξιωματικοῖς τοῦ οἰκονομικοῦ κλάδου, ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς εἶναι ἀθῶος. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μοὶ εἶπεν, ὅτι ἐξήντλησε τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον εἶχε, διότι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν τὸν ἐσύστησε διὰ τριῶν ἢ τεσσάρων ἐτῶν χάριν, καὶ παρεμβάλλεται δυσκολία, διότι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δὲν τὸν συνιστᾷ, ὅπως τῷ δοθῇ χάρις πλήρης. Καὶ ἐγὼ συμφωνῶ, ὅτι ἡ περίστασις πρέπει νὰ ἐξετασθῇ, καὶ ἂν σχηματισθῇ ἡ πεποίθησις, ὅτι δὲν εἶναι ἔνοχος, νὰ συνεννοηθοῦν οἱ δύο Ὑπουργοὶ καὶ νὰ δοθῇ πλήρης χάρις. Καθόσον ἀφορᾷ τὰ ἔγγραφα, εἶναι περιττὸν νὰ κατατεθῶσι, διότι, ὡς εἶπεν ὁ κ. Γεροκωστόπουλος, τὴν ἀνάκρισιν ἐνήργησεν ὁ κ. Μυκώνιος, ὁ ὁποῖος εἶχε προκατάληψιν κατὰ τοῦ ἀνθρώπου, καὶ οὐδὲν θέλει ἐξαχθῆ ἐκ τῶν ἐγγράφων. Ἀλλὰ ὅλοι οἱ οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ λέγουσιν, ὅτι ὁ ἄνθρωπος εἶναι ἀθῶος.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς καὶ τῶν ζώων διὰ τὸ ἔτος 1890.

§104ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἔλαβον τὴν τιμὴν, συζητουμένου τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου, νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις πρὸς τὴν Βουλὴν, ἐπ’ αὐτοῦ δὲ καὶ φέτος ἔχω νὰ παρατηρήσω ὀλίγιστα. Τότε συνέστησα ὡς λίαν κατεπείγουσαν τὴν ἀνάγκην τῆς κωδικοποιήσεως ὅλων τῶν νόμων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι κανονίζουσι τὰ τῆς προκειμένης φορολογίας. Ὑπὲρ αὐτῆς τῆς ἰδέας, εὐτυχῶς, προχθὲς ἠκούσθη καὶ ἄλλη φωνὴ, ἡ τοῦ σεβαστοῦ συναδέλφου κ. Κωνσταντοπούλου, καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀναγνωρίζων τὴν ἀνάγκην, ἐπηγγείλατο εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ταχέως θὰ φέρῃ νομοσχέδιον περὶ τούτου, ὅπερ εὐχῆς ἔργον. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ ἐφετεινὸν νομοσχέδιον, ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω δύο τροπολογίας ἐπὶ δύο ἄρθρων αὐτοῦ. Τὴν πρώτην ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4, δι’ ἧς προτείνω τὴν κατάργησιν τῶν δύο προσθέτων δεκατημορίων ἐπὶ τοῦ φόρου τοῦ ἐλαίου καὶ τῶν ἐλαιῶν. Δύο ἐκ τῶν συναδέλφων, οἱ κκ. Πετροπουλάκης καὶ Σάκκης, ὑπέβαλον τροπολογίαν, δι’ ἧς ζητοῦσι πλέον τι ἢ ἐγὼ, δηλ. ὄχι μόνον τὴν κατάργησιν τῶν δύο προσθέτων δεκατημορίων, ἀλλὰ καὶ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου ἀπὸ 7 εἰς 5%. Εὐχῆς ἔργον θὰ ἦτο, νὰ ἐγίνετο δεκτὴ ἡ τροπολογία αὕτη τῶν κυρίων συναδέλφων, ἀλλ’ ἐγὼ ἤθελον μείνει εὐχαριστημένος, ἐὰν ἐγίνετο δεκτὴ καὶ μόνον ἡ ἰδική μου πρότασις, δι’ ἧς ζητῶ κατάργησιν μόνον τῶν δύο προσθέτων δεκατημορίων. Φαίνεται μικρὸς ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ ἐλαίου, ὅταν τις λέγῃ, ὅτι φορολογεῖται τὸ ἔλαιον μὲ 7%, ἀλλ’ ὡς γνωρίζετε, Κύριοι, τὸ εἰσόδημα τῆς ἐλαίας ἀνήκει μόνον κατὰ τὸ ἥμισυ, ἢ καὶ ὀλιγώτερον ἔτι τοῦ ἡμίσεως, εἰς τὸν ἰδιοκτήτην· ἐκεῖνοι δὲ, οἵτινες δὲν καλλιεργοῦσιν αὐτοὶ τὰς ἐλαίας των, δὲν τὰς συλλέγουσι καὶ δὲν τὰς ἐκθλίβουσιν οἱ ἴδιοι, ἀλλὰ δι’ ἄλλων προσώπων, μόλις λαμβάνουσι 50 ἢ 45% καθαρὸν εἰσόδημα. Ὁ φόρος λοιπὸν, λογιζόμενος ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος, δὲν εἶναι πλέον 7%, πλὴν τῶν προσθέτων δύο δεκατημορίων, ἀλλὰ 20 σχεδὸν ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Ἀλλὰ, Κύριοι, τὴν ἐλάττωσιν ζητῶ διὰ τὴν μικροτέραν τάξιν, διὰ τοὺς ἀπορωτέρους. Δι’ αὐτὴν τὴν τάξιν, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον, τὸ ἔλαιον εἶναι ἡ τροφὴ, ὁ φωτισμὸς καὶ τὸ μέσον ἐργασίας· εἶναι δὲ πολύτιμος ἡ μία ἢ αἱ δύο ὀκάδες ἐλαίου εἰς τὸν πτωχὸν οἰκογενειάρχην. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔχει σύστημα οἰκονομικὸν, τὸ ὁποῖον δὲν δυνάμεθα οὔτε δικαιούμεθα νὰ ταράξωμεν διὰ τῶν τροπολογιῶν μας, ἀλλ’ ἡ ἐλάττωσις τῶν ἐσόδων, ἡ ὁποία θὰ ἐπέλθῃ διὰ τῆς τυχὸν παραδοχῆς τῆς ἰδικῆς μου προτάσεως, θὰ ἦναι τόσον μικρὰ, ὥστε ἀληθῶς τὸ οἰκονομικὸν σύστημα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ δὲν θέλει διαταραχθῆ. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὴν ἑτέραν τροπολογίαν μου, τὴν περὶ ῥητίνης, εἰς αὐτὴν αἰσθάνομαι τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐπιμείνω περισσότερον. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, νὰ θελήσῃ νὰ δεχθῇ αὐτήν. Ἀξιότιμος συνάδελφος, ὁ κ. Πετρίδης, ἀγορεύσας προχθὲς ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου, ὑπέβαλε τροπολογίαν, δι’ ἧς ζητεῖ τὴν ὁλοσχερῆ κατάργησιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς ῥητίνης· τοῦτο δὲν ἐλπίζω, ὅτι θὰ εὕρῃ εὔνοιαν παρὰ τῷ κ. Πρωθυπουργῷ, ἀλλ’ ἔχω πως τὴν ἐλπίδα, ὅτι οὗτος θὰ θελήσῃ νὰ συγκατατεθῇ εἰς τὴν γενικὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου. Δὲν ἐννοῶ νὰ ὁμιλήσω μόνον περὶ τοῦ φόρου τῆς ῥητίνης ὡς πρὸς τοὺς δήμους τῆς Λακεδαίμονος, Θεραπνῶν καὶ Οἰνοῦντος, ἀλλὰ γενικώτερον· διότι, καθ’ ἃς ἔλαβον πληροφορίας περὶ τοῦ προϊόντος τούτου καὶ τῆς τιμῆς, εἰς ἣν γενικῶς πωλεῖται ἐν τῷ Κράτει, φρονῶ, ὅτι κατ’ οὐδένα τρόπον ἀνταμείβονται οἱ ἐργαζόμενοι εἰς τὴν συλλογὴν ῥητίνης· ἀσχολοῦνται δὲ εἰς αὐτὴν συνήθως αἱ ἀπορώταται τάξεις τῶν χωρικῶν. Τὸ ἔργον εἶναι ἐπίπονον, δυσάρεστον, καταστρέφει καὶ τὰ ἐνδύματα καὶ τὰ σκεύη τῶν συλλεκτῶν αὐτοῦ, καὶ ὅμως φορολογεῖται δυσαναλόγως, φορολογεῖται βαρύτερον πολλῶν ἄλλων εἰδῶν, ἀλλὰ καὶ ἀνισώτερον πάντων. Ὁ φόρος τῆς ῥητίνης ἀλλαχοῦ μὲν κατέρχεται εἰς 23 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ἀλλαχοῦ δὲ εἰς 57, δηλ. ὑπὲρ τὸ διπλάσιον. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν ἡ ῥητίνη τῶν τελευταίων τούτων μερῶν ἦναι τοιαύτης ποιότητος, ὥστε νὰ αἰτιολογῇ τὴν διαφορὰν τῆς φορολογίας, καὶ ἐὰν αἱ τιμαὶ, εἰς ἃς ἐκποιεῖται, δικαιολογοῦσι τὴν διαφορὰν ταύτην· ἀλλὰ γενικῶς ὑπάρχει ἰδέα, ὅτι ἡ ῥητίνη διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου φορολογεῖται ὑπερβολικῶς. Τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἰσπράττει τὸ Δημόσιον ἐκ τοῦ φόρου τούτου καὶ ἐξ ἄλλων τινῶν συναφῶν δασικῶν προϊόντων, ἀνέρχεται εἰς 150,000 δραχμῶν κατ’ ἔτος διὰ τῆς ἐλαττώσεως δὲ, ἣν προτείνω καὶ ἐγὼ, ὡς καὶ οἱ κκ. Πετρίδης καὶ Γεροκωστόπουλος, εἰς 30 λεπτὰ, τὸ Δημόσιον θὰ ζημιωθῇ ἐλάχιστα. Συνιστῶ λοιπὸν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ν’ ἀκούσῃ τὴν σύστασίν μου καὶ ἐλαττώσῃ τοὺς ἀριθμοὺς, τουλάχιστον ὡς πρός τινας δήμους. Δυστυχῶς, ἀπευθύνων τὴν παράκλησίν μου, εἶμαι ἐκ τῶν προτέρων σχεδὸν ἀπηλπισμένος ὅτι θέλω εἰσακουσθῆ, διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς κατ’ ἀρχὴν οὐδέποτε οὐδεμίαν τοιαύτην σύστασιν ἀποδέχεται. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἤθελεν ἀδικήσει καὶ ἕνα ἕκαστον ἐξ ἡμῶν καὶ ἅπαντας συλλήβδην, ἂν νομίζῃ, ὅτι εἰκῇ καὶ ἀπερισκέπτως ὑπεβάλομεν τοιαύτην τροπολογίαν, ἐξαιτούμενοι παρ’ αὐτοῦ ἐλαττώσεις τινὰς, ἢ ὅτι τοῦτο πράττομεν χάριν δημοκοπίας. Δὲν συμβιβάζεται πρὸς τὸν χαρακτῆρα οὔτε ἐμοῦ οὔτε τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, νὰ δημοκοπῶμεν διὰ τοιαύτης προτάσεως ἀπέναντι τῶν ἐκλογέων ἡμῶν. Φρονοῦμεν δὲ, ὅτι ὁμιλοῦμεν ὑπὲρ πραγματικῶν συμφερόντων τῶν φορολογουμένων. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν δύναται νὰ ἰσχυρισθῇ, ὅτι εἰς πάντα τὰ ζητήματα ἔχει τὴν ἀναγκαίαν καὶ ἀφεύκτως ἀπαιτουμένην πεῖραν, διότι ὡς ἐκ τοῦ βίου του δὲν ἦλθεν εἰς ἐπαφὴν πρὸς τὸν λαόν· δὲν ἔζησεν εἰς τὰς ἐπαρχίας, δὲν εἶδε τὸν γεωργὸν καλλιεργοῦντα καὶ τὸν ποιμένα ποιμαίνοντα καὶ ὑφιστάμενον τόσα κακά, ὅσα γινώσκομεν ἡμεῖς, οἱ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις διανύοντες μῆνάς τινας τοῦ ἔτους, δὲν εἶδε τοὺς ῥητινοσυλλέκτας, ἵνα γνωρίσῃ, τί ὑφίστανται, ἵνα συλλέξωσιν 100 ὀκάδας ῥητίνης, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ Δημόσιον ἀφαιρεῖ τὰς 27, ἃς ζητεῖ νὰ πληρωθῇ εἰς χρήματα, ἐπὶ τῇ βάσει τιμῆς, τὴν ὁποίαν αὐθαιρέτως προσδιορίζει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ καὶ εἰς τὴν ὁποίαν οὐδέποτε πωλεῖται τὸ προϊόν. Ἐὰν ὁ κ. Πρωθυπουργός, πρὸς ταῖς εὐρείαις καὶ ποικίλαις γνώσεσιν, ἃς ἔχει, εἶχε καὶ τὴν πεῖραν τῶν πραγμάτων, ὡς ἡμεῖς οἱ ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν, ὁμολογουμένως ἤθελε νομοθετήσει δικαιότερον καὶ ἤθελε τείνει εὐηκοώτερον οὖς πρὸς τὰς συστάσεις ἡμῶν, ὧν μίαν ὑποβάλλω ταύτην τὴν στιγμήν, τὴν περὶ ῥητίνης, μεθ’ ὅσα εἶπον περὶ τοῦ ἐλαίου.

§105ΣΑΚΚΗΣ. Καὶ κατὰ τὴν πρώτην Σύνοδον ὑπέβαλον ὁμοίαν πρότασιν τῆς ὑποβαλλομένης σήμερον, διὰ τῆς ὁποίας ζητῶ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ ἐλαίου· καὶ τότε ὑπεστήριξα, ὅτι ὁ φόρος εἶναι βαρύτατος, ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν ἔκπτωσιν τῶν τιμῶν καὶ πρὸς τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας ὑφίστανται διά τε τὴν καλλιέργειαν καὶ τὴν συλλογὴν οἱ ἐλαιοκτήμονες· ἡ ἔκπτωσις τῶν τιμῶν τοῦ ἐλαίου ἐξακολουθεῖ δυστυχῶς, καὶ πρὸς τοῦτό εἰσι πολλὰ τὰ συντελοῦντα αἴτια, ἰδίᾳ δὲ ἡ χρησιμοποίησις πολλῶν ἐλαιωδῶν καὶ ἡ κακὴ ποιότης τοῦ ἑλληνικοῦ ἐλαίου, ἡ προερχομένη κυρίως ἐκ τῆς κακῆς ἐκθλίψεως τῶν ἐλαιῶν. Πολλοὶ τῶν ἐλαιοκτημόνων καὶ ἐμπορευομένων τὸ εἶδος τοῦτο ἀποστέλλουσι τὸ ἔλαιόν των εἰς Εὐρώπην, ἀλλ’ ἕνεκα τῆς κακῆς ποιότητος, δὲν εὑρίσκουσι τὰς τιμὰς συμφερούσας, ὅπως τὰ ἔλαια τῆς Λομβαρδίας καὶ τῆς Γαλλίας. Ὑπάρχουσι καὶ ἐν Ἑλλάδι τινὲς, οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν διὰ μηχανῶν νεωτέρων νὰ παράγωσιν ἔλαια, δυνάμενα νὰ καταναλωθῶσι καὶ ἐν Εὐρώπῃ· ἀλλ’ οἱ τοιοῦτοί εἰσιν ἐλάχιστοι, αἱ δὲ τιμαὶ τοῦ ἐλαίου θὰ ἐξακολουθῶσιν οἷαι εἶναι σήμερον. Δέον λοιπὸν νὰ σκεφθῶμεν περὶ ἐνθαῤῥύνσεως τῶν ἐλαιοπαραγωγῶν, μία δὲ ἐκ τῶν ἐνθαῤῥύνσεων εἶναι καὶ ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἐπὶ τοῦ ἐλαίου ἐγγείου φόρου. Κατὰ τὴν πρώτην Σύνοδον οἱ ἐκ Θεσσαλίας συνάδελφοι κατώρθωσαν νὰ πείσωσι τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, νὰ περιορίσῃ κατά τι τὴν προταθεῖσαν τότε αὔξησιν τῆς φορολογίας τοῦ προϊόντος τούτου, διότι τότε δὲν ἠρκεῖτο ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῶν δύο δεκατημορίων, ἀλλ’ ἐζήτει καὶ τὴν ἐπαναφορὰν τοῦ φόρου εἰς 10%, συνῄνεσεν ὅμως, κατόπιν τῶν δικαίων παραστάσεων τῶν κυρίων συναδέλφων, νὰ ἀφήσῃ τὸν φόρον εἰς 7% σὺν τῇ ἐπιβολῇ τῶν δύο δεκατημορίων. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι, εἰς οἵαν κατάστασιν εὑρίσκεται ἡ παραγωγὴ τοῦ ἐλαίου, ἡ πρότασίς μου, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον μετὰ τοῦ κ. Πετροπουλάκη, εἶναι δικαία· διότι, ἂν ἡ φορολογία αὕτη ἐξακολουθήσῃ ὑφισταμένη, ὁ ἐλαιὼν καὶ ἐν Πελοποννήσῳ καὶ εἰς τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα θέλει καταστραφῆ· ἐπικαλοῦμαι δὲ τὴν μαρτυρίαν τῶν ἐκ Πυλίας ἰδίᾳ συναδέλφων, ἵνα σᾶς εἴπωσιν, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Κολωνίδων ἡ φυτεία κατεστράφη, ἕνεκα τῆς μικρᾶς ὠφελείας, τὴν ὁποίαν εἶχον οἱ κάτοικοι ἐκ τοῦ προϊόντος τούτου. Ὅθεν δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἂν δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν περαιτέρω ἐλάττωσιν, τοὐλάχιστον νὰ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν κατάργησιν τῶν δύο δεκατημορίων, καὶ θέλει πράξει μέγιστον εὐεργέτημα εἰς τοὺς ἐλαιοπαραγωγούς, οἵτινες ἔχουσιν ἀνάγκην τῆς τοιαύτης ὑποστηρίξεως ἢ οἱ γεωργοὶ ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, δι’ οὗ θέλει εἶναι ἄδωρον δῶρον, ἐνόσῳ οἱ ἀπαριθμηταὶ καὶ οἱ λοιποὶ ἁρμόδιοι ὑπάλληλοι εἶναι κακῆς πίστεως ἢ φατριασταί.

§106Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ἐγὼ θὰ ἐπιμείνω, παρακαλῶν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν τροπολογίαν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐλαττώσεως τοῦ φόρου τοῦ ἐλαίου, καθόσον, ὡς γνωρίζετε πάντες, ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος ἤρξατο ἐλαττουμένη, καὶ ἐν γένει εἰς τὴν Πελοπόννησον σκέπτονται νὰ ἐπανέλθωσιν εἰς τὴν ἐλαιοφυτείαν, δὲν τολμῶσι δὲ, διότι τὰ μὲν ἔξοδα ἐπιβαρύνουσι πολὺ τοὺς ἐλαιοκτήμονας, ἡ δὲ φορολογία εἶναι μεγάλη καὶ ἡ τιμὴ σχετικῶς μικρά. Θὰ συστήσω λοιπὸν εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, νὰ ἐνθαῤῥύνῃ τὰς τοιαύτας προσπαθείας πρὸς φυτείαν ἐλαιοδένδρων, ἐξ ὧν θὰ ἔχῃ μέγα εἰσόδημα τὸ Κράτος μετὰ 5 ἢ 10 ἔτη.

§107ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Δὲν μοὶ φαίνεται σοβαρὸν τὸ προτεινόμενον παρά τινων συναδέλφων, ὅτι, ἐπειδὴ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐγερθῇ παρά τισιν ἄδικος ὑπόνοια, ὅτι ἐκ λόγου θωπείας τῶν ἐκλογέων καὶ συστάσεως πρὸς αὐτοὺς προτείνεται ἡ μία ἢ ἡ ἄλλη γνώμη περὶ ἀνακουφίσεως ἀπὸ φορολογικῶν βαρῶν δυσβαστάκτων, ὅτι διὰ τοῦτο ὀφείλει τις νὰ καταλείπῃ τὸ καθῆκον καὶ νὰ σιωπᾷ. Προλογίζομαι ταῦτα, διότι πρόκειται νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς ῥητίνης, ἐκπληρῶν τὸ καθῆκόν μου καὶ καταφρονῶν πᾶσαν τυχὸν παρανόησιν, ἐμοῦ ἀναξίαν. Ἐν Κορινθίᾳ ὑπάρχουσι δύο δῆμοι κυρίως ῥητινοφόροι, ὧν οἱ κάτοικοι πορίζονται τὰ τοῦ βίου ἐκ τῆς συλλογῆς τῆς ῥητίνης, ὁ τῆς Περαχώρας καὶ ὁ τῆς Σολυγείας· ἀλλὰ καὶ πάντες τῆς Κορινθίας οἱ δῆμοι, ὡς καὶ οἱ τοῦ Ἄργους καὶ τῆς Ναυπλίας, ἔχουσι κατὰ μᾶλλον ἢ ἧττον παραγωγὴν μικρὰν ῥητίνης. Ἡ βιομηχανία αὕτη, ὡς ἐνεργεῖται, ἔχει τι τὸ παράδοξον καὶ ἰδιότροπον, καὶ δύναται νὰ μαρτυρήσῃ τὸν βαθμὸν τῶν στερήσεων, αἱ ὁποῖαι κατατρύχουσι τοὺς ἀγροτικοὺς ἐκείνους πληθυσμοὺς, οἵτινες ὀργῶσι πρὸς τὰ δάση καὶ τὰς κλιτύας τῶν ὀρέων. Ὁλόκληροι οἰκογένειαι, κύριοι Βουλευταὶ, γυμνόποδες ἐν μέσῳ τοῦ θέρους τρέχουσιν ἀπὸ πεύκης εἰς πεύκην, πλήττουσαι τὰ δένδρα καὶ ἀναμένουσαι νὰ συλλέξωσι τὸ δάκρυ, τὸ ὁποῖον θὰ ἐκρεύσῃ ἐκ τῆς πληγῆς ταύτης. Ἡ ῥητίνη δὲν εἶναι προϊὸν τῆς φύσεως, φυσιολογικῶς παραγόμενον, δεκτικὸν καλλιεργείας τελειοτέρας, ὅπως παραχθῇ ἀφθονωτέρα. Ἀλλ’ εἶναι ὁ χυμὸς φυτοῦ, ὁ ὁποῖος γεννᾶται παρὰ φύσιν. Δέον νὰ πλήξητε τὴν πίτυν, ὅπως ἐκρεύσῃ ὀλίγος χυμός· δὲν εἶναι ὡς ὁ σῖτος, ὡς ὁ ἀραβόσιτος, ὡς ἡ ἄμπελος, ἡ ὁποία καλιεργεῖται ὡς ἓν δῶρον τοῦ οὐρανοῦ, ἀλλ’ εἶναι, ἐπαναλαμβάνω, προϊὸν παρὰ φύσιν, ὅπερ ὀφείλουσι νὰ συναγάγωσιν ἐκ τοῦ δένδρου, πληττομένου, ὡς δάκρυ, κατὰ σταγόνας ἐκρέον ἐκ τοῦ φλοιοῦ, διὰ πολλῶν κόπων. Ἑνοῦνται τὰ δάκρυα τῆς πληττομένης πεύκης μετὰ τῶν δακρύων τοῦ πτωχοῦ καταπεπονημένου ἀγρότου. Ἐκ τούτων δῆλον, ὅτι δὲν φορολογεῖτε προϊὸν, ἀλλὰ ἐργασίαν πολύμοχθον, πρὸς συλλογὴν προϊόντος εὐτελεστάτης τιμῆς. Καὶ ἂν συμβουλευθῆτε τὴν πεῖραν καὶ τὴν ἐπιστήμην, θὰ εὕρητε, ὅτι ὁ νόμος, δι’ οὗ ἐπιβάλλεται ὁ τοιοῦτος φόρος ἀστόργως εἰς τὴν ἐργασίαν, εἶναι ἀδικώτατος. Τὸ πρῶτον στοιχειῶδες οἰκονομικὸν βιβλίον, τὸ ὁποῖον ἤθελεν ἀνοίξει, θὰ ἐβεβαίου τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅτι ὄντως εἶναι ἀπάνθρωπον, οἱοσδήποτε φόρος νὰ ἐπιβάλληται ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου, καὶ ὄχι ἐπὶ τῆς ἐκκαθαρισμένης παραγωγῆς· ἡ φορολογία παρ’ ἁπάσαις ταῖς πεπολιτισμέναις ἐπικρατείαις δὲν ὑπερβαίνει οὐδέποτε οὐδαμοῦ τὰ 10 ἢ 12% ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου. Κρίνεται, ὅτι εἶναι ἀπάνθρωπον νὰ φορολογηθῇ προϊὸν πέραν τῶν 12% ἐπὶ τῆς καθαρᾶς προσόδου. Ἐρωτῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ἀπὸ τὴν φιλανθρωπίαν τοῦ ὁποίου δὲν ἀπηλπίσθην ἀκόμη ἐντελῶς, καὶ διὰ τοῦτο ἐπανέρχομαι, ἐπικαλούμενος τὴν προσοχὴν αὐτοῦ, ἐρωτῶ, ἐὰν φρονῇ, ὅτι τὸ προϊὸν τῆς ῥητίνης, ἐὰν ἀφαιρέσῃ τὴν ἐργασίαν τὴν καταβαλλομένην, καταλείπει κεφάλαιον φορολογητέον· ἐὰν δὲν φρονῇ, ὅτι ἡ φορολογία ἐπὶ τῆς ῥητίνης δὲν ἐπιβάλλεται ἐπὶ ἀνυπάρκτου κεφαλαίου. Ἡ ῥητίνη πωλεῖται εἰς τὴν ἀγορὰν συνήθως 22 μέχρις 23 λεπτῶν καὶ πότε; ὅταν ὑπάρχῃ μεγάλη παραγωγὴ γλεύκους, ὅταν ἡ φύσις πολλαπλασιάσῃ τὸ προϊὸν τῆς ἀμπέλου. Διότι, ἐὰν δὲν παραχθῇ μεγάλη ποσότης γλεύκους, ὁλόκληροι βόθροι ἐκ χιλιάδων ὀκάδων πλήρεις μένουσιν ἄθικτοι. Οὕτως ἡ ῥητίνη οὐ μόνον συχνάκις πωλεῖται εἰς τὴν εὐτελῆ τιμὴν τῶν δέκα ἢ δεκαπέντε λεπτῶν, ἀλλὰ πολλάκις μένει καὶ ἀπώλητον ἐντελῶς τὸ πλεῖστον τῆς παραγωγῆς. Καὶ ὅμως σεῖς φορολογεῖτε ἐν γαλήνῃ συνειδήσεως τόσον ἀστόργως τὸ ἄνευ ἀξίας τοῦτο προϊόν. Διότι κεφάλαιον καθαρὸν μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς ἐργασίας, καὶ ἂν πωληθῇ ἡ ῥητίνη, δὲν ἔχετε ὡς καθαρὰν πρόσοδον, ὅπως φορολογήσητε, κατὰ τὴν ἀπαράβατον ἀρχὴν τῆς οἰκονομικῆς ἐπιστήμης, τὴν ὁποίαν πρὸ μικροῦ ἀνέπτυξα. Ἀλλὰ τί ἔχετε; Ἐπὶ τῆς ῥητίνης ἔχετε μόνην τὴν καματηρὰν ἐργασίαν τῶν ἀπορωτέρων κοινωνικῶν τάξεων τοῦ λαοῦ, ἐργασίαν βαρεῖαν καὶ ἐν μυρίαις στερήσεσι καὶ ἐπώδυνον, εἰς ἣν μόνον ἡ μεγάλη πενία ὠθεῖ τοὺς ἀνθρώπους, ὅπως ἐπιδοθῶσι καὶ μετέλθωσι τὸ ἔργον τοῦτο τοῦ ῥητινοσυλλέκτου. Ἡ Κυβέρνησις ἡ Ἑλληνικὴ, φορολογοῦσα τὴν ῥητίνην πρὸς 10% καὶ ὁρίζουσα πρὸς τοῦτο τὴν τιμὴν αὐτῆς ἐκ τῶν προτέρων καὶ ἐπ’ ἀδήλῳ διὰ τοῦ ἐνιαυσίου φορολογικοῦ νόμου εἰς 30 ἢ 40 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ὑπερβαίνει καὶ τοὺς τοκογλύφους Ἑβραίους, οἱ ὁποῖοι εἰς τὸν παλαιὸν καιρὸν περιέκειρον τὰ φλωρία, ὅπως οὕτω κερδήσωσι τὰ ἐλάχιστα ψήγματα τοῦ χρυσοῦ. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις φορολογεῖ αὐτὰς τὰς πενεστάτας τάξεις, διὰ νὰ εἰσπράξῃ 150 χιλιάδας δραχμῶν, ἐνῷ ἀφ’ ἑτέρου εἰσπράττει τοσαῦτα ἑκατομμύρια, ὑπὲρ τὰ ἐννενήκοντα, καὶ ὧν οὐκ ὀλίγα δαπανᾷ εἰς μάταια ἔργα κενῆς ἐπιδείξεως, ἢ ἁπλῶς πολιτικῆς κερδοσκοπίας. Ὤφειλε δὲ νὰ ἔλθῃ εἰς ἀνακούφισιν τῶν ἀπόρων τούτων τάξεων τῶν πολιτῶν, ὧν οἱ πλεῖστοι τὸ εὐτελὲς τοῦτο προϊὸν πολλάκις χάριν τοῦ ἐλλείποντος ἄρτου προπωλοῦσι (προστοιχίζουσι) πρὸς 10 ἢ 12 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν. Τοιοῦτος λοιπὸν φόρος εἶναι ἀνάξιον, νομίζω, νὰ ἐπιβάλληται παρ’ Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, μεριμνώσης περὶ τῆς τύχης τῶν γεωργῶν καὶ γινωσκούσης τοὺς ὅρους καὶ τὰς ἀτυχεῖς συνθήκας, ὑπὸ τὰς ὁποίας ζῶσιν αἱ ἀγροτικαὶ αὗται τάξεις, τὰς ὁποίας κατατρύχει εἰδεχθεστάτη τοκογλυφία. Ἐπιμένω λοιπὸν, λέγων καὶ ὑποστηρίζων, ὅτι ὁ φόρος οὗτος, ὁ ἐπὶ τῆς ῥητίνης, εἶναι ἀδικώτατος· δὲν στηρίζεται οὔτε εἰς τὴν οἰκονομικὴν ἐπιστήμην, οὔτε εἰς τὸ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐὰν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν εὕρῃ κανένα τρόπον, ἵνα δι’ ἀντισηκώματος, καθ’ ἣν καθιέρωσε λέξιν, ἀπαλείψῃ τὸ ὄνειδος τοῦτο τῆς φορολογίας, τὸ στίγμα τοῦτο τῆς φορολογίας ἀπὸ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους, ὅπερ δὲν ἐλπίζω, τότε παρακαλῶ, νὰ δεχθῇ τοὐλάχιστον τὰς ἑξῆς παρατηρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσιν οὐ μόνον εἰς τὸ ἄδικον τοῦ φόρου, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ ἄνισον τῆς φορολογίας. Ἰδοὺ δὲ εἰς τί συνίσταται ἡ ἀδικία. Ἐὰν παραγωγός τις συλλέξῃ ἑκατὸν ὀκάδας ῥητίνης καὶ πωλήσῃ ταύτην εἰς τὴν ἡμίσειαν τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου ὁριζομένης τιμῆς τῶν 20 λεπτῶν, θὰ λάβῃ δραχμὰς εἴκοσιν. Ἀλλὰ τὸν φόρον θὰ πληρώσῃ ἐπὶ τῆς ὡρισμένης διὰ τοῦ νόμου τιμῆς τῶν λεπτῶν 40. Ὥστε ἐκ τούτων θὰ πληρώσῃ φόρον δραχμὰς τέσσαρας, ἤτοι θὰ δώσῃ τὸ πέμπτον τῆς ληφθείσης ἀξίας ὡς φόρου· ἀλλ’ ἄν, ὡς γίνεται συνήθως, ἔχῃ προπωλήσει εἰς τὸν τοκιστὴν τὴν ῥητίνην πρὸς 15 ἢ πρὸς 12 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, τότε ἐκ τῶν 100 ὀκάδων θὰ λάβῃ 12 δραχμάς, καὶ ἐκ τούτων ὑποτίθεται, ὅτι θὰ πληρωθῇ ὁ φόρος τῶν 4 δραχμῶν. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν πωλήσῃ τὴν ῥητίνην, διότι συνέπεσε νὰ ἐπέλθῃ βλάβη εἰς τὰς ἀμπέλους, τότε θὰ λάβητε τὰς 4 δραχμὰς ἀπὸ τὸν ῥητινοσυλλέκτην ὡς φόρον προϊόντος, ἡ δὲ ῥητίνη θὰ μείνῃ ἄχρηστος. Πόθεν ὑμεῖς ἀρύεσθε τὸ μέτρον, νὰ καθορίζητε τὴν τιμὴν τῆς ῥητίνης πρὸς 40 ἢ 35 λεπτά; Βασίζεσθε ἐπὶ πρωτοκόλλων μιᾶς τριετίας, συνταχθέντων ὑπὸ τῶν Οἰκονομικῶν ἀρχῶν. Καὶ τίς δὲν γνωρίζει πῶς ἐργάζονται αἱ Οἰκονομικαὶ ἀρχαὶ συνήθως, καὶ ποῖον ὑπέρμετρον ζῆλον δεικνύουσιν ἐπὶ τοιούτων θεμάτων πολλάκις; Ἀφίνω εἰς ὑμᾶς νὰ ἐκτιμήσητε, κατὰ πόσον τὰ πρωτόκολλα ταῦτα στηρίζονται εἰς τὴν ἀλήθειαν. Ἑπομένως καταγγέλλω τὴν ἐπιβολὴν τῆς φορολογίας ταύτης ὡς ἄδικον, διότι δὲν στηρίζεται ἐπὶ τῆς ἀληθείας. Ἂν δὲ ἡ κατάργησις τοῦ φόρου μὴ γένηται δεκτή, προτείνω τοῦτο. Ἀντὶ νὰ ἔχητε ἀνίσους τιμὰς, κατὰ δήμους διαφερούσας, μὴ στηριζομένας ἐπὶ ἀκριβῶν παρατηρήσεων, νὰ ὁρίσητε ὑμεῖς μίαν ὡρισμένην τιμὴν τῆς ῥητίνης, ἐφ’ ἧς νὰ ἐπιβάλληται ἡ φορολογία ἐπὶ πασῶν τῶν ἐπαρχιῶν, τιμήν, ἐκ τῆς ὁποίας, καὶ ἂν μείνῃ ἀπόλυτον τὸ προϊὸν, νὰ ἔχῃ ἀνακούφισιν ὁ δυστυχὴς ῥητινοσυλλέκτης, διότι παρατηρεῖτε ἀμέσως προφανεστάτην ἀνισότητα, τὴν ὁποίαν καὶ προχθὲς κατήγγειλα πρὸς τὴν Βουλήν. Ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μεγαρίδος ὁ φόρος ὑπολογίζεται εἰς τὸν δῆμον Μεγαρέων ἐπὶ τιμῆς τῆς ῥητίνης 28 λεπτῶν, ἐν τῷ δήμῳ Ἐλευσῖνος καὶ Σαλαμῖνος 24, Ἐρυθρῶν 22, Εἰδυλλίας 26, Πλαταιῶν καὶ Τανάγρας 25 καὶ οὕτως ἐφεξῆς. Παρατηρεῖτε, ὅτι οἱ δῆμοι οὗτοι, ὡς ἐξ ἐκτάκτων ἴσως εὐνοϊκῶν περιστάσεων, δὲν ἠξεύρω τίνων, ἐλαφρότατα φορολογοῦνται, ὁριζομένης τῆς τιμῆς τῆς ῥητίνης εἰς τὸ ἥμισυ σχεδὸν τῆς τιμῆς, ἡ ὁποία ὁρίζεται εἰς τοὺς δήμους Ἤλιδος, Ὠλένης, Πηνειΐων καὶ Λαμπείας, Βουπρασίων, Μυρτουντίων, Ὀλυμπίων, πολλῷ δὲ κατωτέρα τῆς ὁριζομένης ἐν τοῖς δήμοις Τρικκάλων, Εὐρωστίνης, Περαχώρας, Σολυγείας, δήμων τῆς ἐπαρχίας, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω. Ἐνῷ διαφορὰ ποιότητος δὲν ὑπάρχει οὐδεμία. Δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ ῥητίνη, ἡ ἀπὸ τῆς Μεγαρίδος παραγομένη, συνήθως φορτόνεται εἰς πλοῖα ἀκτοπλοϊκὰ κατὰ τὸ ἄκρον τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας, εἰς ἕνα ὁρμίσκον, ὁ ὁποῖος εἶναι ὄπισθεν τοῦ δήμου Περαχώρας, καὶ ἐκεῖθεν μεταφέρεται εἰς Πάτρας, Ζάκυνθον, Πύργον μέχρι Καλαμῶν, πωλεῖται δὲ εἰς ἴσην τιμὴν πρὸς τὴν ῥητίνην, ἡ ὁποία παράγεται ἐν Σολυγείᾳ καὶ Περαχώρᾳ. Ἐπίσης εἰς τὸν δῆμον Ἐρυθρῶν εἶναι ἡ αὐτὴ ποιότης τῆς ῥητίνης, ἡ αὐτὴ παραγωγή, καὶ ὅμως ἡ τιμὴ αὐτῆς ὁρίζεται εἰς 22 λεπτὰ, ἐνῷ εἰς τοὺς τῆς Κορινθίας καὶ τῆς Ναυπλίας δήμους εἰς 45. Πρὸς τί ἡ ἀνισότης αὐτῶν; Πρέπει νὰ ἦναί τις πολίτης ἐκ Μεγαρίδος, ὅπως τυγχάνῃ οὕτως εὐμενοῦς φορολογίας; Δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω τὰς αἰτίας τῆς ἀνισότητος, ἀλλ’ αὗται ὑποπίπτουσιν εἰς τὴν ἀντίληψιν παντός, εὐθὺς ὡς ἀναγνώσῃ τὸν πίνακα τοῦτον. Ἐκ τούτων καταδήλως ἀπέδειξα, ὅτι ὁ ἐπὶ τῆς ῥητίνης φόρος εἶναι οὐ μόνον ἄδικος, ἀλλὰ καὶ ἄνισος, καὶ ἀληθὲς φορολογικὸν, ὡς εἶπον, ὄνειδος. Κατὰ τὸ 1882 ἠγέρθησαν διαμαρτυρίαι, φωναὶ περὶ διορθώσεως τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου· καὶ ἐπῆλθεν εἷς νόμος, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο κἄπως νὰ σώζῃ τοὺς δυστυχεῖς ῥητινοσυλλέκτας· διότι, ἐὰν ἡ παραγωγὴ τοῦ οἴνου, ἐκ τῆς ὁποίας ἐξαρτᾶται ἡ τιμὴ τῆς ῥητίνης ἦτο μικρά, αἱ ἀρχαὶ δὲν θὰ ἤθελον νὰ καταστρέψωσι τοὺς ῥητινοσυλλέκτας, ὁρίζουσαι κατὰ δεκαπενθήμερον τὴν τιμὴν τῆς ῥητίνης, καὶ θ’ ἀπέβαινεν οὕτω ἐπιεικεστέρα ἡ φορολογία· ἐνῷ θέλουσι καταστραφῆ οἱ πτωχοὶ οὗτοι συμπολῖται ἡμῶν, ἀστόργως φορολογούμενοι. Ἑπομένως συμπεραίνων παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, τὸ μὲν κυριώτατον καὶ πρῶτον, νὰ καταργήσῃ, νὰ ἀπαλείψῃ τὸν φόρον τοῦτον, ἀφοῦ ἀπέδειξα πρὸς αὐτὸν, ὅτι, ἐνῷ δὲν εὑρίσκει κεφάλαιον φορολογητέον ἐνώπιόν του, ἔχει τάξιν δυστυχῆ, φορολογουμένην ἐπὶ ἀκαθαρίστου προσόδου, μὴ πωλουμένης συνήθως καὶ ἰσοδυναμούσης πρὸς τὸ μηδέν. Ὑπενθυμίζω μάλιστα, ὅτι καὶ ἐξ ἑνὸς ἄλλου καθήκοντος ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ σκεφθῇ περὶ ἀπαλλαγῆς τῶν δυστυχῶν τούτων ἀνθρώπων, τῶν ῥητινοσυλλεκτῶν, ἀπὸ ἀστόργου φορολογίας: ἐξ εὐγνωμοσύνης, τὴν ὁποίαν ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις πρὸς αὐτοὺς, διότι οὗτοι, ὡς ἐκ τῆς ἐπιμελείας, τὴν ὁποίαν καταβάλλουσι πρὸς θεραπείαν τῶν πιτύων χάριν τῆς συλλογῆς τῆς ῥητίνης, διαφυλάττουσι τὰ δάση, διασώζοντες αὐτὰ ἀπὸ πάσης καταστροφῆς καὶ πρὸ πάντων ἀπὸ τῶν πυρκαϊῶν, αἵτινες τοσοῦτον ὄλεθρον ἐπέφερον ἐπὶ τῶν ἐθνικῶν δασῶν, ὅπου δὲν ἀσκεῖται ἡ συλλογὴ ῥητίνης.

§108ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερᾶς). Ἀρκετὰ, κύριε Πρόεδρε. Αὔριον πλέον.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 7 καὶ 30′ μ. μ.