1889.12.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 35

Τῆς 7 Δεκεμβρίου 1889

(Πέμπτη).

Ὥρᾳ 5 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεθ’ ὅλας, Κύριοι, τὰς παρατηρήσεις καὶ μεθ’ ὅλας τὰς παρακλήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπηυθύνθησαν πρὸς τοὺς κυρίους Βουλευτάς, δυστυχῶς δὲν κατορθοῦται νὰ ἐρχώμεθα ἐγκαίρως. Ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς παρακαλέσω καὶ πάλιν, ἂν ἦναι δυνατόν, νὰ ἐρχώμεθα εἰς τὰς 3 ἀκριβῶς, ὥστε νὰ ἔχωμεν ἄνεσίν τινα βραδύτερον.

§2ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολλάκις ἐλέχθη τὸ μάλιστα, ἀλλ’ οὐδέποτε ἡ Βουλὴ ἐφάνη συνεπὴς εἰς τὴν ἀπόφασίν της περὶ τῆς ὥρας συνεδριάσεως· ἤδη ὅμως πιστεύω, ὅτι θέλει κατορθωθῆ, ἀφοῦ ἅπαντες εἶσθε σύμφωνοι, νὰ ἐρχώμεθα ἐγκαίρως.

§4ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε ἀπὸ αὔριον ἡ συνεδρίασις θ’ ἀρχίζῃ ἀκριβῶς εἰς τὰς 3 μ. μ.

§6ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραιτηθέντος τοῦ κ. Νέγρη, ὡς μέλους τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων τῆς κατωτέρας καὶ μέσης ἐκπαιδεύσεως, διωρίσθη ἀντ’ αὐτοῦ μέλος ὁ βουλευτὴς ἐκ Λαρίσσης κ. Σταμούλης. Ὁ κ. Σάκκης ὑποβάλλει ἐπερώτησιν, δι’ ἧς παρακαλεῖται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ καταθέσῃ ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν τελευταίαν ἐνοικίασιν τοῦ λιμενικοῦ φόρου τοῦ λιμένος Κυπαρισσίας, καὶ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τίνα ἐνέργειαν ἔκαμε κατόπιν τῆς προηγουμένης ἐπερωτήσεώς του περὶ τῶν κατὰ τὴν ἐνοικίασιν ταύτην καταγγελθεισῶν καταχρήσεων. Δεύτερον ὑπενθυμίζει ὁμοίαν ἐπερώτησίν του περὶ τῆς ὁδοῦ Πύλου–Μεθώνης. Ὁ Δήμαρχος Θηβαίων ὑποβάλλει ψήφισμα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τοῦ δήμου του, εὐχομένου τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ περὶ δημοτικῶν προσόδων, δανείων καὶ βαρῶν νομοσχεδίου. Ὁ πρώην ἀξιωματικὸς Παναγιώτης Περλέγκος ζητεῖ νὰ τῷ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη, ὡς ἀδίκως καταδικασθέντι.

§8ΡΙΚΑΚΗΣ. Συνέπεσε νὰ λάβω γνῶσιν τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, καὶ παρετήρησα, ὅτι ὁ ἀναφερόμενος ἐκθέτει πραγματικά τινα γεγονότα, τὰ ὁποῖα νομίζω, ὅτι εἶναι ἄξια προσοχῆς καὶ ἐξετάσεως. Λέγει, ὅτι συνεπείᾳ ἀναφορᾶς αὐτοῦ ἐνηργήθησαν ἀνακρίσεις, αἵτινες ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ὅτι οἱ ἐνεργήσαντες τὰς ἀνακρίσεις καί τινες τῶν δικαστῶν, οἱ ὁποῖοι ἔλαβον μέρος εἰς τὴν δίκην του, ἐξέφρασαν εἰς αὐτὸν τὸν ἴδιον τὴν πλάνην, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθησαν, καὶ ὅτι πάντα ταῦτα ὁ διευθυντὴς τῶν φυλακῶν Συγγροῦ τὰ ἀνέφερεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ἄν τὰ γεγονότα ταῦτα ἦναι ἀληθῆ, βεβαίως εἶναι ἄξια ἐξετάσεως, διότι δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορά, καθ’ ἣν δυνατὸν νὰ εἰσεχώρησε πλάνη ἐὰν ἐκ μεταγενεστέρων λόγων βεβαιοῦται τοῦτο, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ ἐξετάσῃ τὴν δικογραφίαν καὶ τὰς μεταγενεστέρας ἀνακρίσεις, καὶ νὰ ἐνεργήσῃ συμφώνως μὲ τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα προέκυψαν ἐκ τῶν ἀνακρίσεων τούτων.

§9ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὰς ἐνεργηθείσας διοικητικὰς ἀνακρίσεις μετὰ τὴν καταδίκην τοῦ ἀναφερομένου. Ἐὰν ἐξ αὐτῶν προκύπτῃ, ὅτι ὄντως ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ἐγένετο θῦμα πλάνης, εἶναι ἄδικον νὰ μὴ τυγχάνῃ χάριτος. Παρακαλῶ περιπλέον, νὰ κατατεθῶσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, ἵνα λάβωμεν γνῶσιν.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἡ ἀναφορά. Κάτοικοι Φιλιατρῶν παρακαλοῦσιν, ὅπως τὰ Φιλιατρὰ προτιμηθῶσι τῆς Κυπαρισσίας καὶ ἐγκαταστῶσιν ἐκεῖ αἱ ἀρχαί. Διάφοροι Θεσσαλοὶ κατάδικοι ἐν Χαλκίδι ἐξαιτοῦνται νὰ συστηθῶσιν εἰς τὴν Βασιλικὴν χάριν.

§11ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης φήμη γενικὴ ὑπάρχει, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Πρωθυπουργὸς εἶναι ξένος καὶ ἀνώτερος χρηματικῶν συναλλαγῶν, ὅτι ὁ κύριος Τρικούπης οὐδὲν, πιστεύουσιν, ὅτι ἔχει συμφέρον ἐξ οἰκονομικῶν τινων συνδυασμῶν, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ λαμβάνωσι χώραν εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου καὶ εἰς λογαριασμόν του. Ἐπιθυμῶ, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μὲ ἀφήσῃ νὰ πιστεύω, ὅτι εἶναι τίμιος ἄνθρωπος καὶ ὅτι εἶναι ἀνώτερος τοιούτων συναλλαγῶν. Διὰ τοῦτο τὸν παρακαλῶ πολὺ, χάριν τῆς τιμῆς του καὶ χάριν τοῦ δημοσίου πλούτου, νὰ μὴ ἀρνηθῇ νὰ μοὶ ὑποβάλῃ ὅ,τι τῷ ζητήσω, ὅσον ἀφορᾷ τὰ περὶ ἀρβυλοποιείου Πειραιῶς, ὑπὸ γενικὴν ἔποψιν, ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου 14 τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν περὶ ὑλικοῦ. Ἐλπίζω, ὅτι δὲν θέλει μοὶ ἀρνηθῇ τοῦτο, διότι, ἐὰν μοὶ ἀρνηθῇ, θὰ μοὶ δώσῃ τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύω καὶ ἐγὼ καὶ ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ὅτι συμμετέσχε τῆς κλοπῆς τοῦ δημοσίου ταμείου· ἐὰν δὲ προσαγάγῃ τὰ ἐντάλματα, τὰς διαταγὰς, τὰς ὁποίας θέλω τῷ ζητήσει, θέλει ἀποδειχθῆ, ὅτι τὸ δημόσιον ταμεῖον ἐκμυζᾶται ὑπό τινων ἀνθρώπων, εἰς τοὺς ὁποίους δυστυχῶς, καθ’ ἃ πληροφοροῦμαι, ἔχει ἐμπιστοσύνην ἀπόλυτον ὁ κ. Πρωθυπουργός. Δὲν θέλω, Κύριοι, ὁ Πρωθυπουργὸς τῆς πατρίδος μου νὰ ὑποτίθεται, ὅτι ἔχει γνῶσιν καὶ ἀνέχεται τὰ λαμβάνοντα χώραν· θέλω νὰ ἦναι ἀνώτερος τοιαύτης ὕβρεως, τοιαύτης κατηγορίας. Ὡς μοὶ ἐξιστορήθησαν τὰ πράγματα καὶ ἐκ τῆς ὑπεκφυγῆς τοῦ ἁρμοδίου τμήματος τοῦ Ὑπουργείου νὰ ὑποβάλῃ τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα, μοὶ δίδεται τὸ δικαίωμα νὰ πιστεύω, ὅτι κλοπὴ φοβερὰ γίνεται κατὰ τοῦ δημοσίου ταμείου· ἐπιθυμῶ, καὶ χάριν τῶν ἀτόμων ἐκείνων, ἀλλὰ χάριν πρὸ πάντων τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ν’ ἀπαλλαγῶ καὶ ἐγὼ καὶ ὁ κόσμος τῆς ὑποψίας ταύτης. Ζητῶ λοιπὸν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἐπειδὴ μοὶ λέγει, κατὰ τὴν σημείωσιν, τὴν ὁποίαν ἔχω ἐδῶ, ὅτι τὰ ἐντάλματα εἶναι εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον καὶ δὲν δύναται νὰ τὰ προσαγάγῃ, νὰ διατάξῃ τὴν γενικὴν ἀποθήκην τοῦ ὑλικοῦ Πειραιῶς, ἐκ τοῦ ἡμερολογίου ταμείου, τὸ ὁποῖον κρατεῖ, νὰ ὑποβάλῃ μηνιαίας καταστάσεις, εἰς τὰς ὁποίας ἐμφαίνονται αἱ κατὰ μῆνα πληρωθεῖσαι ποσότητες εἰς διαφόρους, τί ἐπληρώθη ἐξ ὅσων ἠγόρασε τὸ ἀρβυλοποιεῖον καὶ ἡ ἀποθήκη τοῦ ὑλικοῦ εἰς βάρος τοῦ κεφαλαίου 14 καὶ ἄρθρου 3 τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Αἱ καταστάσεις αὗται νὰ ἦναι λεπτομερεῖς, κύριε Ὑπουργὲ, καὶ νὰ ἐμφαίνηται τὸ ἀγορασθὲν εἶδος κατὰ κομμάτι ἢ κατ’ ὀκᾶν, ὡς καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν σχετικῶν διαταγῶν τοῦ Ὑπουργείου, δυνάμει τῶν ὁποίων διετάχθη ἡ πληρωμὴ εἰς τοὺς δικαιούχους, πρὸς δὲ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς διαταγὰς ταύτας, διότι ἔχω ἀνάγκην νὰ κάμω παραβολὴν, διὰ ν’ ἀποδειχθῇ, ἂν ἦναι ἀληθὴς ἡ κατηγορία, τὴν ὁποίαν τινὲς ἐκ τῶν φίλων μου, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουσι καὶ παρακολουθοῦσι τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, προσάπτουσιν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους. Τοσούτῳ μᾶλλον ἔχω ἀνάγκην, κύριε Πρωθυπουργὲ, διότι χθὲς, ἑορτὴν τοῦ Ἁγίου Νικολάου, ἐξαιρέσιμον δηλ. ἡμέραν, τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον συνῆλθεν ἐκτάκτως καὶ εἰδικῶς καὶ μόνον δι’ αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, τὸ ὁποῖον σημαίνει, ὅτι μεγάλη καταβάλλεται φροντὶς, ὅπως ληφθῇ μία τις ἀπόφασις, ἥτις νὰ καλύψῃ τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ καὶ πάλιν, ὡς μανθάνω, τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ἠρνήθη νὰ ἐκδώσῃ τοιαύτην ἀπόφασιν, ὡς δ’ ἐπίσης μανθάνω, ὁ Κεντρικὸς Ταμίας, πρὸς ὃν ἀπηυθύνθη τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ἠρνήθη νὰ ἐξοφλήσῃ τὰ ἐντάλματα. Αἱ πληροφορίαι μου, ὡς βλέπετε, κύριε Ὑπουργὲ, εἶναι ἀκριβεῖς, γνωρίζω πότε καὶ πῶς καὶ διὰ ποίων ἐγγράφων τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διεξήγαγε τὴν ὑπόθεσιν ταύτην μετὰ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Παρακαλῶ ὅθεν ὑμᾶς, νὰ μὴ μὲ ἐξαναγκάσητε νὰ ἐπανέλθω καὶ προσαγάγω ἀντίγραφα, τὰ ὁποῖα κρατῶ εἰς χεῖράς μου. Ἐλπίζω, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ὁ κ. Τρικούπης δὲν θὰ θελήσῃ νὰ μᾶς ἀφήσῃ νὰ πιστεύωμεν πάντες, ὅτι δὲν εἶναι ξένος τῶν γιγνομένων καταχρήσεων ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο.

§12ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Μετὰ τὰ ἄλλοτε παρ’ ἐμοῦ ἐκτεθέντα περὶ τῆς ἀρχετύπου καταστάσεως τῆς ἐν Λευκάδι συγκοινωνίας καὶ τὴν ὑπόδειξιν τῶν ἔργων, ἅτινα ἐνόμιζον συντελεστικὰ πρὸς μεταβολὴν αὐτῆς, εὐχαρίστως εἶδον, ὅτι διάφορα ἐξ αὐτῶν ἐδόθησαν πρὸς ἐκτέλεσιν. Ἐπειδὴ ὅμως γνωρίζω ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως τὴν κακὴν κατάστασιν τῶν ὁδῶν καὶ τὰς ἀνάγκας τῆς ἐπαρχίας μου, πέπεισμαι, ὅτι τὰ ἔργα αὐτὰ εἶναι ὅλως ἀνεπαρκῆ διὰ τὴν τοῦ κακοῦ θεραπείαν. Ὡς ἐκ τούτου ὀφείλω καὶ πάλιν, νὰ ἀποφανθῶ τὴν περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ γνώμην μου. Οἱ κατὰ τὸ ἔτος 1854 διέποντες τὰ τῆς ἐπαρχίας, ἐν γνώσει τῆς κακῆς καταστάσεως τῆς συγκοινωνίας αὐτῆς ὄντες, πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ ἀπαλλάξωσι τοὺς κατοίκους τῆς ἐξοχῆς τῶν ἐξόδων καὶ τῶν κινδύνων, εἰς οὓς ὑπεβάλλοντο κατὰ τὴν εἰς τοὺς λιμένας μεταφορὰν τῶν πρὸς ἐξαγωγὴν προϊόντων των, ἐσκέφθησαν νὰ προβῶσιν εἰς τὴν κατασκευὴν τοῦ ὅλου συμπλέγματος τῶν ὁδῶν, ὧν ἡ ἐπαρχία εἶχεν ἀνάγκην· ἰδόντες ὅμως, ὅτι τοῦτο ἀπέβαινεν ὅλως ἀδύνατον εἰς αὐτοὺς, παρεδέχθησαν ἐν ἀρχῇ τὴν κατὰ προτίμησιν κατασκευὴν τῶν τμημάτων ἐκείνων τοῦ συμπλέγματος, ἅτινα θὰ διηυκόλυνον τὴν μεταφορὰν τῶν προϊόντων τῶν κατοίκων ἑκάστου δήμου ἀπὸ τοῦ ἀπωτέρου μέρους ἑκάστου αὐτῶν μέχρι τοῦ λιμένος, ἐξ οὗ ἐγίνετο ἡ ἐξαγωγή, ἀφίνοντες εἰς ἐποχὴν μᾶλλον εὐνοϊκὴν τὴν συμπλήρωσιν τοῦ ὅλου συμπλέγματος. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχῆς ταύτης ἡ τότε Κυβέρνησις κατεσκεύασε τὸ τμῆμα τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ ἀπὸ τῆς κώμης Διαμιλιάνι πρὸς τὸν λιμένα Βασιλικῆς, τοῦ ὁποίου τὴν ἐπισκευὴν ὑπέδειξα ἄλλοτε ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἀλλὰ καὶ σήμερον συνιστῶ καὶ παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν διὰ τὴν ἀνακαίνισιν καὶ ἐπισκευὴν αὐτοῦ ἀπὸ Διαμιλιάνι μέχρι τοῦ κατασκευαζομένου νῦν τμήματος τῆς ὁδοῦ, τῆς φερούσης ἀπὸ Βασιλικῆς εἰς Ἅγιον Πέτρον. Διὰ τῆς ἐπισκευῆς αὐτοῦ ὁ δῆμος Ἀπολλωνίων, περὶ οὗ οὐδεὶς ἐμνήσθη ἀπὸ τοῦ ἔτους 1854, ἀποκτᾷ τὴν ἐπαρχιακὴν συγκοινωνίαν, τῆς ὁποίας στερεῖται, καὶ διὰ τὴν ἔλλειψιν τῆς ὁποίας ἐκφράζει δεδικαιολογημένα παράπονα καὶ κατὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτοῦ. Διὰ τὸν ἀνωτέρω λόγον κατεσκευάσθη καὶ τὸ τμῆμα τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ ἀπὸ Ἐγκλουβῆς μέχρι Καρυᾶς. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εὐαρεστηθῇ νὰ διατάξῃ, οὐχὶ τὴν κατασκευὴν τοῦ τμήματος τούτου, ἀλλὰ τὴν τελειοποίησιν, καὶ ὁ δῆμος Καρυᾶς ἀποκτᾷ τὴν ἐπαρχιακὴν συγκοινωνίαν, τῆς ὁποίας ἔχει ἀνάγκην. Διὰ τῆς τελειοποιήσεως τοῦ τμήματος τούτου δὲν θὰ ὠφεληθῇ μόνον ὁ εἰρημένος δῆμος, ἀλλὰ καὶ οἱ κάτοικοι πολλῶν ἄλλων, οἵτινες δι’ αὐτοῦ μεταβαίνουσιν εἰς τὴν πόλιν Λευκάδος διὰ τὰς δικαστικὰς καὶ ἄλλας αὐτῶν ὑποθέσεις. Διὰ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ κατὰ τὴν αὐτὴν ἐποχὴν κατεσκευάσθη καὶ ἡ ὁδὸς Τσουκαλάδων. Διὰ τῆς ἐπισκευῆς καὶ συμπληρώσεως αὐτῆς οὐ μόνον ὁ δῆμος Λευκαδίων θεραπεύει μίαν ἐκ τῶν κατεπειγουσῶν αὐτοῦ ἀναγκῶν, ἀλλὰ καὶ κῶμαι διαφόρων ἄλλων δήμων, αἵτινες δι’ αὐτῆς μεταφέρουσιν εἰς τὸν λιμένα τῆς πόλεως τὰ ἐξαγόμενα αὐτῶν προϊόντα. Βλέπω ὅτι τινὲς τῶν συναδέλφων δυσανασχετοῦσι, διότι ἴσως νομίζουσιν, ὅτι πολλὰ ἔργα παρακαλῶ νὰ ἐκτελεσθῶσιν εἰς τὴν πατρίδα μου· ὅταν ὅμως μάθωσιν, ὅτι ὅλα ἑνούμενα δὲν ἀποτελοῦσιν ἢ μόνον τὴν συμπλήρωσιν ὁδοῦ, διανυομένης εἰς διάστημα τριῶν μόλις ὡρῶν, καὶ ὅτι διὰ τὴν τελειοποίησιν αὐτῶν δὲν ἀπαιτεῖται ἢ μικρὰ καὶ ἀσήμαντος δαπάνη, θέλουσιν ἀνομολογήσει, ὅτι αἱ ἀξιώσεις μου δὲν εἶναι ὑπερβολικαί, ὡς φαντάζονται ἴσως. Κύριε Ὑπουργὲ, ἐὰν διὰ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ὑποδειχθέντων ἔργων τρεῖς ἐκ τῶν μεγαλειτέρων δήμων τῆς ἐπαρχίας ἀποκτῶσιν ἁμαξιτὴν συγκοινωνίαν, τὴν ὁποίαν στεροῦνται, δὲν εἶναι δίκαιον ὁ δῆμος Ἐξανθείας, ὁ πλουσιώτερος ὅλων τῶν ἄλλων, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐξάγεται τὸ μεγαλείτερον ποσὸν τοῦ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἀποστελλομένου οἴνου, ὁ κατοικούμενος ἐκ τῶν μᾶλλον φιλέργων κατοίκων τῆς ἐπαρχίας, νὰ μὴ ληφθῇ νῦν καὶ αὐτὸς ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑπ’ ὄψει. Ἐὰν, κύριε Ὑπουργὲ, ἐγνωρίζετε, ὡς ἐγώ, τὰς ἀτραποὺς, δι’ ὧν οἱ κάτοικοι τοῦ δήμου αὐτοῦ μεταφέρουσι τὰ πρὸς ἐξαγωγὴν προϊόντα των, τοὺς κινδύνους, εἰς οὓς ὑποβάλλονται, καὶ κυρίως κατὰ τὰς βροχερὰς καὶ ψυχρὰς τοῦ χειμῶνος ἡμέρας, πέποιθα, ὅτι δὲν θὰ παρίστατο ἡ ἀνάγκη νὰ συνηγορήσω καὶ πάλιν ὑπὲρ αὐτοῦ, διότι ἔχω πλήρη πεποίθησιν, ὅτι αὐτοβούλως θὰ διετάττετε πᾶν ὅ,τι συντελεστικὸν πρὸς ἀνακούφισιν τῶν δεινῶν του. Ἐλπίζω ὅμως, ὅτι καὶ νῦν τοιαύτη πρόνοια θέλει ληφθῆ, διότι, μεθ’ ὅσα ἄλλοτε ἐξετέθησαν παρ’ ἐμοῦ περὶ τοῦ ἐν λόγῳ δήμου, εἶδον μετ’ εὐχαριστήσεως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἀπέστειλεν εἰς Λευκάδα μηχανικὸν ἔμπειρον, ἵνα προβῇ εἰς τὴν χάραξιν καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τῆς ἀπαιτουμένης δαπάνης διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ δευτέρου τμήματος τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ ἀπὸ τῆς πρωτευούσης τοῦ δήμου αὐτοῦ μέχρι Σφακιωτῶν, ὅπερ ἀνεκτέλεστον μένει· ἀγνοῶ ὅμως τὰς περὶ τούτου ἀποφάσεις τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλ’ ἐλπίζω ὅτι εὐνοϊκαὶ θέλουσιν εἶναι. Ἐὰν διὰ τῆς ἐκτελέσεως τῶν ὑποδειχθέντων ἔργων θεραπεύωνται αἱ ἀνάγκαι ὅλων σχεδὸν τῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας, δὲν θεραπεύεται ὅμως δι’ αὐτῶν ἡ ἀνάγκη, τὴν ὁποίαν πάντες αἰσθάνονται, τῆς ὑπάρξεως μιᾶς ἐθνικῆς ὁδοῦ, διὰ τῆς ὁποίας εὐκόλως καὶ δι’ ἁμαξῶν νὰ γίνηται ἡ συγκοινωνία τῶν δύο ἀπωτέρων ἐμπορικῶν σημείων τῆς νήσου, τουτέστι τῆς πόλεως μετὰ τοῦ λιμένος Βασιλικῆς. Τὴν ἀνάγκην ταύτην ἀνεγνώρισεν ἄλλοτε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, καθότι διαταγῇ αὐτοῦ ἐγένετο ἡ χάραξις τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ, ἥτις ἑνώνει μετὰ τῆς Ἀκαρνανίας τὰ δύο μνησθέντα σημεῖα, ἡ δὲ ἐκτέλεσις τοῦ πρώτου αὐτῆς τμήματος, ἀπὸ Πλάτανο εἰς Σύβρον, δοθεῖσα εἰς ἐργολαβίαν, μετ’ οὐ πολὺ ἀποπερατοῦται, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις εὐαρεστηθῇ νὰ δώσῃ ἀνάλογον πίστωσιν πρὸς οἰκοδόμησιν τῶν ἐλλειπουσῶν γεφυρῶν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν μικρῶν τινων ἄλλων ἐλλείψεων. Ἀλλὰ μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ τμήματος τούτου δὲν ἐκπληροῦται οὔτε ἡ ἐπιθυμία τῶν κατοίκων, οὔτε τῆς Κυβερνήσεως ὁ σκοπὸς, ἐὰν δὲν δοθῇ εἰς ἐργολαβίαν ὅσον τάχιστα καὶ ἡ κατασκευὴ τοῦ δευτέρου τμήματος αὐτῆς ἀπὸ Πλάτανο μέχρι τῆς πόλεως. Τὰ ἔργα αὐτὰ ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διότι διὰ τῆς ἐκτελέσεως αὐτῶν θεραπεύονται αἱ πραγματικαὶ ἀνάγκαι τῆς ἐπαρχίας. Διὸ συσταίνω αὐτὰ πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν καὶ εἰς τὰ ἄλλα μέλη τῆς Κυβερνήσεως.

§13ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν ἔκτακτον Σύνοδον εἶχον ὑποβάλει νομοσχέδιον, ὅπερ δὲν ἔφθασε νὰ συζητηθῇ, περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου περὶ καταρτισμοῦ στελέχους ἀξιωματικῶν τῆς ἐφεδρείας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀνεθεωρήθη καὶ ὑποβάλλεται ἐκ νέου εἰς τὴν Βουλήν. Κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν ἐγένετο λόγος περὶ τῶν εἰσπράξεων ἐξ εἰσοδημάτων τοῦ Τριανταφυλλιδείου κληροδοτήματος, καὶ ἐζητήθη ὅπως κατατεθῶσιν ἔγγραφά τινα καὶ δοθῶσι πληροφορίαι. Ἰδίως εἶχε ζητηθῆ, ὅπως κατατεθῇ ἡ ἀνακοίνωσις τῆς Τραπέζης πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως τὸ χρῆμα, τὸ παρὰ τῇ Τραπέζῃ ἐντόκως διατεθειμένον, ἀναληφθῇ, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις μὴ προτιμᾷ νὰ ἀφήσῃ αὐτὸ ἐν τῇ Τραπέζῃ ἄτοκον· ἠμφισβητήθη μάλιστα ἡ ὕπαρξις τοῦ ἐγγράφου τούτου, καὶ εἰς ἀπόδειξιν τοῦ ἐναντίου ἐζητήθη ἡ ὑποβολὴ αὐτοῦ. Ὑποβάλλω τὸ ἔγγραφον ἀπὸ 10 Δεκεμβρίου 1888 πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν (ἀναγινώσκει): «Συνεπείᾳ τοῦ ἀποφασισθέντος ὑπὸ τοῦ ἡμετέρου Συμβουλίου μέτρου τῆς καταργήσεως τοῦ παρ’ ἡμῖν ἀνοικτοῦ λ]σμοῦ, φέρομεν εἰς γνῶσιν ὑμῶν, ὅτι ἀπὸ τῆς 1 προσεχοῦς Ἰανουαρίου θέλει παύσει πᾶς καταλογισμὸς τόκου ἐπὶ τοῦ εἰς πίστωσιν ὑμῶν ὑπολοίπου τοῦ παρ’ ἡμῖν ἀνοικτοῦ λ]σμοῦ ἐπ’ ὀνόματι Ὑπουργείου Ἐκκλησιαστικῶν κληροδοτήματος Τριανταφυλλίδου, καὶ ὅτι τοῦ λοιποῦ δὲν γίνεται κατάθεσις νέα εἰς πίστωσιν τοῦ αὐτοῦ λ]σμοῦ. «Ὁ ὑποδιοικητὴς «Π. Καλλιγᾶς.»

§14ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρόκειται περὶ τῶν τόκων καὶ ὄχι περὶ τοῦ κεφαλαίου.

§15ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅλη ἡ συζήτησις ἡ προχθεσινὴ ἀφώρᾳ εἰς τοὺς τόκους· τὸ κεφάλαιον εἶναι διατεθειμένον εἰς μετοχὰς τῆς Τραπέζης, ἑπομένως οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀπαιτήσῃ, ὅπως τοῦτο καταστῇ ἄτοκον. Πλὴν τούτου, ἐζητήθη παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀρκαδίας, εὑρίσκω δὲ καὶ ἔντυπον τὴν αἴτησιν, τὸ ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι οὗτος εἶναι ὁ ἐπιμελητὴς τοῦ Τριανταφυλλιδείου κληροδοτήματος, νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα, δηλοῦντα αʹ) τὸ ποσὸν τοῦ κληροδοτήματος, τὸ ὁποῖον ὑπῆρχεν ἐν τῇ Τραπέζῃ ἐπὶ τόκῳ, καὶ ἐὰν τοῦτο ἦναι εἰς ὁμολογίας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἢ εἰς ἑτέρας ἀξίας, καὶ τίνας· βʹ) τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον μετεφέρθη εἰς τὸ Κεντρικὸν Ταμεῖον, καὶ τὸν χρόνον, καθ’ ὃν μετεφέρθη· γʹ) ἐκ τίνων αἰτίων προέρχεται· δʹ) ἂν προέρχεται ἐκ τόκων, νὰ δηλώσῃ τὰ ἔτη, εἰς τὰ ὁποῖα οἱ τόκοι οὗτοι ἀνήκουσι, καὶ τὸ ποσὸν τῶν τόκων ἑκάστου τῶν ἐτῶν τούτων· εʹ) τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἦτο εἰς χρυσὸν, ἐκ τοῦ μεταφερθέντος ἐκ τῆς Τραπέζης εἰς τὸ Κεντρικὸν Ταμεῖον, καὶ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς γραμμάτια.» Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας παρέστησεν, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ὁ ἐπιμελητὴς τοῦ Τριανταφυλλιδείου κληροδοτήματος· εἰς τοῦτο ἐπλανᾶτο ὁ κ. Βουλευτὴς, διότι ἐπιμελητὴς τοῦ Τριανταφυλλιδείου κληροδοτήματος εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως· εἶναι ἐπιμελητὴς αὐτοῦ καὶ κατὰ γενικὸν κανόνα, καθότι τὰ κληροδοτήματα ἀνάγονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, εἶναι ἐπιμελητὴς καὶ κατὰ εἰδικὴν διάταξιν τῆς διαθήκης τοῦ μακαρίτου Τριανταφυλλίδου, καθ’ ἣν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐκεῖνο ἀνετίθετο ἡ ἐκτέλεσις τῶν τῆς διαθήκης (ἀναγινώσκει): «Τὴν ἐκτέλεσιν τῆς διαθήκης μου ταύτης ἀναθέτω εἰς τὸ ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργεῖον τῆς Ἑλλάδος, εἰς ὃ ἀπόκειται νὰ ἐνεργήσῃ καὶ ὅ,τι ἀπαιτεῖται πρὸς ἐπίδοσιν καὶ ἀνάπτυξιν τοῦ εἰρημένου καταστήματος». Ἐννοεῖται ὅτι μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου περὶ Γεωργικῶν σχολῶν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν εἶναι ἐπιμελητὴς τῶν σχολῶν τούτων καὶ τοῦ χρήματος, τοῦ παρὰ τοῦ κληροδοτήματος ἀποτινομένου ὑπὲρ τῶν σχολῶν, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου· ἀλλὰ τὰ τῆς διαχειρίσεως τοῦ κληροδοτήματος ἐν γένει ἀνάγονται πάντα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὑπόχρεων νὰ παραδίδῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν τὰ ποσὰ, περὶ ὧν ὁ νόμος περὶ Γεωργικῶν σχολῶν προνοεῖ εἰδικῶς, διατάξας, ἵνα διατίθηνται ὑπὲρ αὐτῶν. Αἱ αἰτήσεις δὲ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀρκαδίας ἀφεώρων πρῶτον εἰς τὴν παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ περιουσίαν τοῦ κληροδοτήματος καὶ εἰς πληροφορίαν, ἐὰν ἦναι κατατεθειμένη εἰς ὁμολογίας τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἢ εἰς ἑτέρας ἀξίας καὶ τίνας. Ὑποβάλλω ἀπόσπασμα ἐκ τοῦ βιβλίου τοῦ καθολικοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης περὶ τοῦ Τριανταφυλλιδείου κληροδοτήματος, περιέχον πάσας τὰς πληροφορίας ταύτας· ὑποβάλλω δὲ ἐγὼ ταῦτα, ἀντὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, διότι, καίτοι, ὡς εἶπον, ἐπιμελητὴς τοῦ κληροδοτήματος εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, οὐχ ἧττον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν μετέχει τῶν τῆς ἐπιμελείας· μετέχει συνεπείᾳ εἰδικῶν κανονισμῶν, διότι κεκανονισμένον εἶναι, ὅτι τὰ ἐντάλματα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, τὰ ἀφορῶντα εἰς τὰ κληροδοτήματα, πληρόνονται μόνον μετὰ ἐπιθεώρησιν ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, ὡς συμβαίνει ἐπὶ τῶν διαχειρίσεων τοῦ Δημοσίου, μετέχει προσέτι ἀνέκαθεν τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὰ ἀφορῶντα εἰς τὴν συγκέντρωσιν τοῦ χρήματος καὶ τὴν διάθεσιν τῶν κληροδοτημάτων πρὸς συγγενεῖς καὶ ἄλλους, ἐπιστατοῦντας εἰς ταῦτα, διὰ τοῦ Κεντρικοῦ Ταμείου. Ὥστε ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι συγκεντρωμέναι αἱ πληροφορίαι, ἃς καὶ παρέχω. Καθ’ ὃ καταθέτω ἀπόσπασμα τοῦ βιβλίου τοῦ καθολικοῦ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης περὶ τοῦ Τριανταφυλλιδείου κληροδοτήματος, ἡ περιουσία, τὸ κεφάλαιον μετὰ τῶν εἰσπράξεων ἐκ τόκων ἢ ἐξ ἄλλων πηγῶν, αἵτινες προσετέθησαν εἰς αὐτὸ, ἀνέρχεται εἰς 330 μετοχὰς τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, εἰς 748 ὁμολογίας τοῦ δανείου τῶν 10 ἑκατομμυρίων, εἰς ἔντοκα γραμμάτια ἐκ δραχμῶν 182,186, καὶ εἰς μετρητὰ ἐν τῷ Κεντρικῷ ἐκ 287,790. Ἠρώτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς δεύτερον, τί ποσὸν μετηνέχθη εἰς τὸ Κεντρικὸν Ταμεῖον, καὶ πότε μετηνέχθη. Περὶ τούτων ὑποβάλλω πίνακα, δηλοῦντα ἑκάστην εἴσπραξιν τοῦ Κεντρικοῦ Ταμείου καὶ τὸν λόγον ἑκάστης εἰσπράξεως. Κατὰ παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ἐγένετο λόγος περὶ ποσοῦ 930,000 νομίζω δραχμῶν, μενουσῶν ἀτόκων. Τοῦτο δὲν ἦτο ἀκριβὲς, διότι καὶ μέρος τῶν χρημάτων τούτων εἶχε τοκισθῆ καὶ μέρος τῶν χρημάτων τούτων εἶχε δαπανηθῆ συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ Γεωργικῶν σχολῶν, δηλ. τὸ ἐξ εἰσοδημάτων τῶν ἐτῶν 1886 καὶ 1887. Ἔμενεν ὅμως ποσόν τι ἄτοκον, ἀνερχόμενον εἰς 287,790 δραχμάς. Συνέβη δὲ νὰ ἀφεθῇ ἄτοκον τὸ ποσὸν τοῦτο διαρκούσης τῆς διαχειρίσεως τῶν κοινῶν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, τοῦ ἀπευθύναντος παρατηρήσεις περὶ τῆς ἀμελείας τῆς Κυβερνήσεως, μὴ φροντισάσης νὰ καταστήσῃ ἔντοκον τὸ ποσὸν, διότι ἐκ τοῦ πίνακος, τοῦ κατ’ αἴτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ εἰσαγομένου, συνάγεται, ὅτι κατὰ τὸ 1885, ὅτε ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη τὴν διοίκησιν, ὑπῆρχε κατατεθειμένον ποσὸν 245,715 δραχμῶν, εἰς ἃς προσετέθησαν κατὰ τὸ 1886 42,075 δραχμαὶ, συναποτελοῦσαι ποσὸν 287,790 δραχμῶν, αἵτινες ἔμενον ἄτοκοι.

§16ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰς τὴν Τράπεζαν;

§17ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι, εἰς τὸ Κεντρικὸν Ταμεῖον. Περὶ τούτου ἐγένετο λόγος. Περὶ τῆς Τραπέζης εἶπον, ὅτι τὰ παρ’ αὐτῇ κατατεθειμένα ἦσαν ἔντοκα, καὶ ὅτε ἡ Τράπεζα ἐδήλωσεν, ὅτι τὸ χρῆμα τοῦτο δὲν θέλει ἐξακολουθεῖ ὂν ἔντοκον, ἀπεδόθη εἰς τὸ Δημόσιον. Ἐσφαλμένως δὲ ὑπετέθη, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο, κατόπιν τῆς δηλώσεως τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἔμεινεν ἄτοκον· δὲν ἔμεινεν ἄτοκον, ἀλλὰ διετέθη εἰς τὸ ἔντοκον γραμμάτιον ὑπ’ ἀριθ. 27, καὶ ἀποφέρει τὸν τόκον τῶν ἐντόκων γραμματίων, εἶναι δὲ ποσὸν 182,186 δραχ. Ὑπάρχει δὲ καὶ ποσὸν 326,000 δραχμῶν, ἐξ οὗ, ὡς εἶπον, μόνον 42,075 πρέπει νὰ ἀφαιρεθῶσι καὶ νὰ τεθῶσιν εἰς τὸν λογαριασμὸν τῶν ἀτόκων, διότι τὰ ἄλλα, ἤτοι αἱ 284,000, ἀνάγονται εἰς τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ Γεωργικῶν σχολῶν προοριζόμενα πρὸς τοὺς σκοποὺς, τοὺς ὑπὸ τοῦ νόμου ἐκείνου προβλεπομένους, καὶ ἑπομένως ἐδαπανήθησαν εἰς τὰ διάφορα καταστήματα καὶ τὰς ἄλλας ἀνάγκας, περὶ ὧν ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ γίνεται λόγος. Κατὰ ταῦτα, ἀφαιρουμένων τῶν ποσῶν, τῶν διατεθέντων εἰς ἔντοκα γραμμάτια, ἀφαιρουμένων τῶν ποσῶν, τῶν διετεθέντων κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ Γεωργικῶν σχολῶν, ἔμενον ἄτοκοι 245 χιλιάδες κατὰ τὸ 1885, εἰς ἃς προσετέθησαν κατὰ τὸ 1886 42 ἔτι χιλιάδες δραχμῶν.

§18ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αἱ 287 χιλιάδες δραχμαὶ μένουσιν ἄτοκοι ἀπὸ τοῦ 1886 μέχρι σήμερον, ἢ ἔμενον τότε μόνον ἄτοκοι;

§19ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Προσφάτως ἐλήφθη πρόνοια, ὅπως τοκισθῶσι.

§20ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡ εἰδοποίησις τῆς Τραπέζης, περὶ τοῦ ὅτι δὲν στέργει νὰ κρατῇ τὰ προϊόντα τοῦ κληροδοτήματος αὐτοῦ καὶ νὰ τὰ τοκίζῃ, ἐστάλη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον κατὰ τὸ 1885;

§21ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι· κατὰ τὸ 1888, τῇ 10 Δεκεμβρίου, ἀλλὰ ταῦτα τὰ χρήματα ἐτοκίσθησαν ὅλα.

§22ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τότε πρὸς τί ἐστάλησαν αἱ 250 χιλιάδες κατὰ τὸ 1885 εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἀφοῦ ἡ Τράπεζα ἐξηκολούθει νὰ διαχειρίζηται τὸ κληροδότημα καὶ δὲν εἶχε δηλώσει, ὅτι παραιτεῖται τοῦ νὰ διαχειρίζηται αὐτό;

§23ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τότε δὲν εἶχε δηλώσει τοῦτο καὶ ἑπομένως ἐπλήρονε τοὺς τόκους ἡ Τράπεζα.

§24ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Τότε διατὶ νὰ τὰ στείλῃ;

§25ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καταθέτω τὸν πίνακα, τὸν δηλοῦντα τίνος ἕνεκα καὶ πότε ἐστάλησαν τὰ διάφορα ποσὰ, τὰ κατὰ τὸν Αὔγουστον τοῦ 1885 συμποσούμενα εἰς 245,000. Κατὰ μῆνα Αὔγουστον 10,000, κατὰ Μάϊον τοῦ 1884 68,000, κατὰ Νοέμβριον τοῦ 1884 5,000, καὶ κατὰ Ἰανουάριον τοῦ 1885 44,000 δραχμαί. Εἶναι ταῦτα τόκοι, ἀποδιδόμενοι ἑκάστοτε εἰς τὸ Δημόσιον καὶ κατετιθέμενοι εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, ἀπετέλουν δὲ κατὰ τὸ 1885 ποσὸν 245,000. Διαιρῶ δὲ τ’ ἀποδιδόμενα εἰς τὰ τοῦ 1885 καὶ εἰς τὰ τοῦ 1886, διότι τῶν τοῦ 1886 ἡ διάθεσις ἐκανονίσθη ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ Γεωργικῶν σχολῶν. Πλὴν δὲ τῶν μέχρι καὶ τοῦ 1885 ἀποδοθεισῶν ὑπὸ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης 245,000, ποσὸν 42,000, καίπερ πληρωθὲν κατὰ τὸ 1886, ἀνάγεται εἰς ὀφειλὴν τοῦ 1885, καὶ πρέπει, ὡς μὴ κανονιζομένης τῆς διαθέσεως αὐτοῦ ὑπὸ τοῦ νόμου, νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ποσὸν τῶν 245,000, τὸ ὁποῖον ἔμενεν ἄτοκον, ἀναβιβαζόμενον διὰ τῆς προσθήκης ταύτης εἰς 287,000. Ταῦτα εἶναι τὸ ἐξαγόμενον ἐκ τῶν ἐγγράφων τούτων. Τρίτον, ἐπηρώτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς, «ἐκ τίνων αἰτίων προέρχεται;» Καὶ τοῦτο ἐν τῷ πίνακι καθορίζεται. Τέταρτον, «ἂν προέρχεται ἐκ τόκων, νὰ δηλώσῃ τὰ ἔτη, εἰς τὰ ὁποῖα οἱ τόκοι οὗτοι ἀνήκουσι, καὶ τὸ ποσὸν τῶν τόκων ἑκάστου τῶν ἐτῶν τούτων». Ὡς εἶπον, σημειοῦνται καὶ ταῦτα, καὶ διὰ τοῦτο, καίπερ πληρωθέντα κατὰ τὸ 1886 τινὰ ἐξ αὐτῶν, οὐχ ἧττον, ἐπειδὴ ἀνάγονται εἰς τὸ ἔτος 1885, τὰ ἐχώρισα ἀπὸ τοῦ λογαριασμοῦ τοῦ 1886. Καὶ πέμπτον, «τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἦτο εἰς χρυσὸν ἐκ τοῦ μεταφερθέντος ἐκ τῆς Τραπέζης εἰς τὸ Κεντρικὸν Ταμεῖον, καὶ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς γραμμάτια». Ὅλον τὸ ποσὸν εἶναι εἰς γραμμάτια, διότι ὁ λογαριασμὸς οὗτος δὲν εἶναι εἰς χρυσόν.

§26ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νὰ τυπωθοῦν τὰ ἔγγραφα αὐτά.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 121).

§28ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἷς τῶν ἐκ Λακωνίας Βουλευτῶν ἐπηρώτησε περὶ τοῦ Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου Λακωνίας. Ἀπαντῶν εἰς τὴν ἐπερώτησίν του, προσάγω τὴν πληροφορίαν, ἣν ἀρύομαι ἐξ ἐγγράφου τοῦ Νομάρχου, ὅτι τὸ Νομαρχιακὸν Συμβούλιον δὲν ἠδυνήθη νὰ καταρτισθῇ λόγῳ ὅτι εἷς μὲν τῶν συμβούλων παρῃτήθη, ἀνακηρυχθεὶς ὑποψήφιος Δήμαρχος, οἱ δὲ λοιποὶ δὲν κατωρθοῦτο νὰ συνεδριάσωσι, διαφωνοῦντες πρὸς ἀλλήλους περὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Προέδρου, καὶ δὲν ὑπῆρχε δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀπαρτία. Κατ’ ἀνάγκην ληξάσης τῆς περιόδου, οἱ σύμβουλοι ἀπῆλθον ἢ ἀπέρχονται, ἀλλὰ θέλουσι προσκληθῆ ἐκτάκτως εἰς σύνοδον, καὶ ὑπάρχουσι πληροφορίαι, ὅτι κατὰ ταύτην δὲν θέλουσιν ἐπαναληφθῆ τὰ ἄτοπα, τὰ ὁποῖα παρέλυσαν τὰς ἐργασίας τῆς συνόδου.

§29ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐὰν ἐπαναληφθῶσι;

§30ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐὰν ἐπαναληφθῶσι, δυστυχῶς ὁ νόμος, ὁ ὁποῖος προεῖδε, τί γίνεται ἐν περιπτώσει ἰσοψηφίας κατὰ τὴν πρώτην σύνοδον τοῦ Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου, δὲν προέβλεψε καὶ περὶ τῆς ἰσοψηφίας ἐν ταῖς λοιπαῖς συνόδοις, καὶ ζήτημα εἶναι, ἂν θέλωσιν ἐφαρμοσθῆ ἐξ ἀναλογίας τὰ περὶ ἰσοψηφίας, ἢ ἂν θὰ ὑπάρξῃ ἀνάγκη συμπληρωτικοῦ νόμου. Ὁ κ. ἐξ Ἀχαΐας Βουλευτὴς ἐπηρώτησε περὶ τῶν ἐν Αἰγίῳ ἐν τῇ πλατείᾳ Ὑψηλῶν Ἁλωνίων μελλόντων νὰ ἐγερθῶσι δημοσίων κτιρίων, τὰ ὁποῖα εἶπεν ὅτι καταλαμβάνουσιν ὁλόκληρον τὴν πλατεῖαν, καὶ περὶ τῶν προθέσεων τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ καταργήσῃ δύο τούτων, ὅπως ἡ πλατεῖα μείνῃ ἐλευθέρα. Αἱ προθέσεις ἐκεῖναι τοῦ Ὑπουργοῦ, αἱ πρὸ πολλῶν μηνῶν δηλωθεῖσαι, ἐξακολουθοῦσι μένουσαι αἱ αὐταί. Ἐγένετο ἀρχὴ οἰκοδομῆς τοῦ ἑνὸς τῶν δύο καταστημάτων, τοῦ εὑρισκομένου πρὸς τὸ βάθος τῆς πλατείας, ὅπου καὶ τὸ ἕτερον κατάστημα, τὸ μὴ κτιζόμενον ἀκόμη, πρόκειται νὰ ἀνεγερθῇ. Ἐπειδὴ δὲ ἠγέρθη ἀμφισβήτησις περὶ τῆς κυριότητος τοῦ ἐδάφους, αἱ ἐργασίαι αἱ οἰκοδομικαὶ ἀνεστάλησαν. Γινομένης δὲ συνεννοήσεως μετὰ τοῦ δήμου, πρόκειται νὰ ἐξακολουθήσωσιν αἱ ἐργασίαι, διότι δὲν παρεμβάλλονται πλέον προσκόμματα πρὸς αὐτάς.

§31ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἐπῆλθε συνεννόησις;

§32ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι πιθανόν, ὅτι ἡ συνεννόησις θὰ ἐπέλθῃ, διότι δὲν βλάπτεται ποσῶς ἡ πλατεῖα διὰ τῶν οἰκοδομημάτων τούτων, ἅτινα ἐγερθήσονται ἐπὶ τῆς αὐτῆς γραμμῆς, ἐφ’ ἧς καὶ τὸ δημοτικὸν κατάστημα. Ἕτερος Βουλευτὴς ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος ἐπηρώτησε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἂν ἐλήφθη πρόνοια πρὸς ἐπισκευὴν τῆς ἐν τῷ δήμῳ Κερπινῆς καὶ ἐπὶ τοῦ Σελινοῦντος γεφύρας. Αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχω, εἶναι, ὅτι περὶ τῆς ἐπισκευῆς τῆς γεφύρας ταύτης διετάχθη ὁ Νομομηχανικὸς Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος νὰ ὑποβάλῃ τὸν ἀπαιτούμενον προϋπολογισμόν, ὅστις τάχιστα ἀναμένεται πρὸς ἔγκρισιν. Ὁ αὐτὸς Βουλευτὴς ἐπηρώτησε περὶ τῶν λιμενικῶν φόρων τοῦ λιμένος Κατακώλου. Ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἀκριβέστερον σήμερον δίδω, μεθ’ ὅσα ἐκ τοῦ προχείρου εἶπον τότε, εἶναι, ὅτι μετὰ τὰς γενομένας ἀλλεπαλλήλους δημοπρασίας διὰ τὴν ἐκμίσθωσιν τοῦ φόρου τούτου, ἐπειδὴ δὲν ἐπετυγχάνομεν συμφερούσας προσφοράς, διότι κατὰ μὲν τὴν πρώτην δημοπρασίαν προσηνέχθη τὸ ποσὸν 75,000 δραχμὰς ἐπὶ ἔλαττον ἢ πέρυσι, κατὰ δὲ τὴν δευτέραν, τὴν ἐνεργηθεῖσαν κατὰ Νοέμβριον ἐ. ἔ., τὸ ποσὸν τῶν 48,000, διετάχθη ἡ εἴσπραξις οὐχὶ δι’ ἐπιστατῶν, ἀλλ’ ὑπὸ τῆς τελωνιακῆς ἀρχῆς ἀπ’ εὐθείας διὰ λογαριασμὸν τοῦ λιμενικοῦ ταμείου κατὰ τὸ ἐνεστὸς ἔτος· ὡς εἶπον καὶ ἐκείνην τὴν ἡμέραν, ἀμέσως μετὰ τὴν ἐπερώτησιν, διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους διετάχθη ἡ ἀπ’ εὐθείας εἴσπραξις τοῦ λιμενικοῦ φόρου καὶ ἐπὶ τῶν λιμένων Γυθείου, πορθμοῦ Εὐρίπου, Κυλλήνης, Καρδαμύλης, Αἰγίου, Ἄστρους καὶ Ναυπλίου. Ἕτερος συνάδελφος ἐπηρώτησε περὶ τῶν λιμενικῶν φόρων Κυπαρισσίας. Μακραὶ εἶναι αἱ πληροφορίαι, αἱ ὁποῖαι ἐλήφθησαν, ἀναμένω δὲ καὶ ἄλλας· καταθέτω δ’ ἐγγράφους τὰς ληφθείσας, ὅπως μὴ ἀπασχολῶ τὴν Βουλήν, ἀναγινώσκων αὐτάς.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σωτηρόπουλος ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς, κατὰ τὴν ὁποίαν τροπολογίαν ἡ σταφὶς τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας ὑποβάλλεται εἰς τὸν αὐτὸν καὶ ἡ τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας ἔγγειον φόρον. Θέλει τυπωθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 122).

§34ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἔλαβον ἀντίγραφον τοῦ γνωστοῦ τηλεγραφήματος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἰθάκης. Ἐπειδὴ μοὶ ἐστάλη μὲ τὴν ἐντολὴν νὰ τὸ καταθέσω εἰς τὴν Βουλήν, ἐκπληρῶ τὴν ἐντολὴν ταύτην. Τὸ ἀντίγραφον φέρει τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἁρμοδίου ὑπαλλήλου καὶ ἑπομένως παρέχει πλῆρες κῦρος, φέρει δὲ ὅλας τὰς ὑπογραφὰς τῶν δημοτικῶν συμβούλων. Προκύπτει ὅθεν ἐντεῦθεν, ὅτι τὸ πρὸς ὑμᾶς σταλὲν καὶ ἀναγνωσθὲν, κύριε Πρόεδρε, ὡς φέρον τρεῖς μόνον ὑπογραφὰς, εἶναι πλαστογραφημένον. Τὸ γεγονὸς καθ’ ἑαυτὸ δὲν ἔχει μεγάλην σπουδαιότητα, ἀλλ’ ἐὰν ὑποθέσωμεν, ὅτι ἐκ προθέσεως ἐγένετο τὸ τοιοῦτον, ἐννοεῖτε, ὅτι τὸ πρᾶγμα καταντᾷ σπουδαῖον, διότι ἀφορᾷ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, καὶ τὸ πρὸς τὴν Βουλὴν ὀφειλόμενον σέβας, καὶ ἐκ τῆς ἀσημάντου ταύτης ὑποθέσεως δικαιοῦταί τις νὰ εἰκάσῃ πολλὰ δι’ ἄλλας σπουδαιοτέρας ὑποθέσεις. Παρακαλῶ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, τί ἐνήργησεν ὡς πρὸς τὰ παράπονα τῶν ζημιωθέντων πολιτῶν ἐν Ἀστακῷ ἐκ τῶν πληρωμάτων τοῦ ἀγγλικοῦ στόλου.

§35ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀκόμη ἐπισήμως τίποτε.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοκκέβης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς, καθ’ ἣν ὁ σταφιδόκαρπος τῆς ἐπαρχίας Τριφυλίας πληρόνει τὸν αὐτὸν φόρον μετὰ τοῦ σταφιδοκάρπου τῆς Ἠλείας καὶ Πυλίας. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 123).

§37ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ἰδίου νομοσχεδίου ὑποβάλλω τροπολογίαν, ἢ πρόσθετον ἄρθρον 8ον, καθ’ ὅ ὁ ἑπτανησιακὸς σταφιδόκαρπος ἐξαγόμενος πληρόνει 13% φόρον.

§38ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐφελκύσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, προκειμένου περὶ τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ κανονίζοντος τὴν φορολογίαν τῶν προϊόντων τῆς γῆς κατὰ τὸ 1890, ἐπί τινος ἀδικήματος, μικροῦ μὲν, ἀλλὰ βαρυτάτου, συμβαίνοντος ὅσον ἀφορᾷ τὴν φορολογίαν ῥητινοφόρων δήμων τοῦ Κράτους. Δὲν εἶναι δὲ ἡ πρώτη φορὰ, καθ’ ἣν καταγγέλλω πρὸς τὴν Βουλὴν τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τούτους τοὺς πτωχοὺς παραγωγοὺς ἢ συλλέκτας τῆς ῥητίνης. Ἐγὼ προτείνω νὰ ἀπαλειφθῇ ἐντελῶς ὁ ἐλεεινὸς αὐτὸς φόρος, ὁ ὁποῖος εἶναι ὄνειδος διὰ τὴν φορολογίαν, βεβαίως δὲ ὀλεθριώτατος διὰ τοὺς μικροὺς ἐκείνους παραγωγούς. Ὡς γνωρίζετε, ἡ φορολογία πρέπει νὰ ἐπιβάλληται ἐπὶ τοῦ καθαροῦ προϊόντος, ἀλλ’ ἡ φορολογία τῆς ῥητίνης ἐπιβάλλεται ἐπὶ τοῦ ἀκαθαρίστου· διότι ἡ εὐτελὴς τιμὴ τοῦ προϊόντος τούτου δὲν εἶναι ἡ ἀξία τοῦ προϊόντος, ἀλλ’ ἡ ἀξία τῆς ἐργασίας Οἱ ἄνθρωποι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι συλλέγουσι τὴν ῥητίνην, τρέχουσι μεθ’ ὅλων τῶν μελῶν τῆς οἰκογενείας των, σὺν γυναιξὶ καὶ τέκνοις, ἀνυπόδητοι καὶ γυμνοὶ, ὑπὸ τὸ θάλπος τοῦ θερινοῦ ἡλίου καὶ συνάγουσι σταγόνα πρὸς σταγόνα τὴν ῥητίνην. Νὰ ἰδῆτε τοὺς δυστυχεῖς αὐτοὺς ἀνθρώπους, πῶς τρέχουν! κρατοῦν ἓν ἀγγεῖον διὰ τῆς μιᾶς χειρὸς καὶ διὰ τῆς ἑτέρας μίαν μάχαιραν καὶ περισυλλέγουν τὴν ῥητίνην μετὰ μεγίστου κόπου, τὸ δὲ προϊόν αὐτὸ πόσον πωλεῖται; 25 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Ἡ κατάργησις τοῦ φόρου αὐτοῦ, Κύριοι, θὰ ἦναι φιλανθρωπικὸν ἔργον. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν καταργηθῇ, τοὐλάχιστον νὰ ἦναι ἴσος παντοῦ.

§39ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§40ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Οἱ ῥητινοπαραγωγοὶ τῆς ἐπαρχίας Μεγαρίδος, τῆς ὁποίας ἡ ῥητίνη εἶναι ἀρίστη καὶ πωλεῖται εἰς τιμὴν μεγαλειτέραν, ὠφελοῦνται, διότι ἡ φορολογία αὐτῆς εἶναι προσδιωρισμένη ἐπὶ τῇ βάσει τιμῆς κατ’ ὀκᾶν, εἰς μὲν τὸν δῆμον Μεγαρέων 28 λεπτὰ, εἰς τὸν δῆμον Ἐλευσῖνος 24 λεπτὰ, εἰς τὸν δῆμον Εἰδυλλίας 25 λεπτὰ καὶ καθεξῆς. Εἰς τὰς ἐπαρχίας Θηβῶν καὶ Μεγαρίδος ἡ τιμὴ εἶναι ὑπολογισμένη κατὰ τὸ ἓν τρίτον κατωτέρα. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Κορινθίας 35 λεπτά, εἰς τὸν δῆμον Τρικολώνων 43 λεπτά, κτλ. Ἐπειδὴ νομίζω, ὅτι ἡ ἀνισότης αὕτη γεννᾷ ἀδικίαν, ὑποβάλλω τροπολογίαν, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἂν ἡ Κυβέρνησις δὲν στέρξῃ εἰς τὴν κατάργησιν τῆς φορολογίας αὐτῆς, νὰ στέρξῃ νὰ φορολογῆται ἐπὶ τῇ αὐτῇ τιμῇ καὶ ἡ ῥητίνη τῶν δήμων Κορινθίας, ὡς καὶ ἐν τοῖς δήμοις Μεγαρίδος.

§41ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὑποστηρίζω καὶ ἐγὼ τὴν τροπολογίαν ταύτην· ὅλοι τὴν ὑποστηρίζομεν. Ἡ φορολογία αὕτη πρέπει νὰ καταργηθῇ, ἀλλὰ πρέπει νὰ εὑρεθῇ τὸ ἀντισήκωμα, ἐπὶ τίνος ἄλλου προϊόντος νὰ ἐπιβάλωμεν αὐτήν.

§42ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 903 ἐνεστῶτος ἔτους ἀποφάσεως τῶν ἐν Λαρίσσῃ Πλημμελειοδικῶν κατεδικάσθη ὁ αὐτόθι ἐπιστάτης τῶν πολιτικῶν φυλακῶν, ἐπὶ παραβάσει καθήκοντος, εἰς ἔκπτωσιν ἀπὸ τῆς θέσεώς του καὶ εἰς ἀνικανότητα πρὸς ἀνάκτησιν ἑτέρας δημοσίας ὑπηρεσίας, κατεδικάσθη δὲ τὸν παρελθόντα Ἰούνιον. Κατ’ εἰδήσεις, τὰς ὁποίας ἔχω ἐκεῖθεν, ὁ ἐπιστάτης οὗτος διατηρεῖται ἀκόμη εἰς τὴν θέσιν του, ἀφοῦ μάλιστα πρὸ πολλοῦ ἀπεῤῥίφθη ἡ αἴτησίς του περὶ ἀναιρέσεως ὑπὸ τοῦ Ἀρείου Πάγου. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ δώσῃ πληροφορίας, ἂν ταῦτα ἦναι ἀληθῆ ἢ ὄχι, νὰ καταθέσῃ δὲ καὶ ἀντίγραφον τῆς ἀποφάσεως τοῦ Δικαστηρίου τῶν Πλημμελειοδικῶν καθὼς καὶ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἀρείου Πάγου.

§43Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Κατὰ τὸν νόμον περὶ διορισμοῦ ὑπαλλήλων ἐντοπίων, ἀπαγορεύεται νὰ διορισθῇ τις ὑπάλληλος, καὶ μάλιστα προϊστάμενος, ἐν τῷ τόπῳ, ἐξ οὗ κατάγεται· ἐν τούτοις σήμερον ἐν Ὕδρᾳ ἔχει διορισθῆ λιμενάρχης οὐχὶ ἀξιωματικὸς τοὐλάχιστον Ὑδραῖος, ἀλλὰ ὑπολογιστής, καταγόμενος ἐξ Ὕδρας. Ὁ νόμος περὶ διορισμοῦ λιμεναρχῶν λέγει, ὅτι πρέπει νὰ διορίζηται ἀξιωματικὸς μάχιμος καὶ ἐν ἐλλείψει τοιούτου οἰκονομικὸς ὑπάλληλος, οὐχὶ ὅμως καὶ ὑπολογιστής. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ φωτίσῃ τὴν Βουλήν, διὰ ποῖον λόγον δὲν διορίζει ἀξιωματικὸν μάχιμον, ἢ τοὐλάχιστον οἰκονομικόν· ἴσως μοὶ εἴπῃ, ὅτι εἶναι ἀπεσπασμένος προσωρινῶς, ἀλλὰ τοῦτο κατὰ τὸν νόμον δὲν ἐπιτρέπεται. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἔχει ἀξιωματικούς, τοὺς ὁποίους δὲν διώρισεν εἰσέτι εἰς ὑπηρεσίαν, ἴσως χάριν τοῦ ὑπολογιστοῦ, τοῦ ἀνήκοντος, δὲν ἠξεύρω, εἰς τίνα φίλον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν.

§44ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ὑπομνήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζήτησα, περὶ τοῦ πορθμοῦ Εὐρίπου.

§45ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αὔριον θὰ τὰς φέρω.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀτελείας τοῦ εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ἐξαγομένου οἴνου.

§47ΜΠΑΣΙΑΣ. Εἰς τὰς Ἰονίους νήσους ἐπὶ προστασίας ἑκάστη νῆσος ἀπετέλει ἴδιον Κράτος, ἑπομένως ὑπῆρχεν ἰδία τελωνειακὴ ζώνη μεταξὺ ἑκάστης νήσου, ἥτις ὑφίσταται καὶ σήμερον, τὰ δὲ προϊόντα τῆς μιᾶς νήσου, μεταφερόμενα εἰς ἄλλην νῆσον, πληρόνουν τελωνειακὸν φόρον. Συζητουμένου ἤδη τοῦ νομοσχεδίου, δι’ οὗ καταργεῖται ὁ δασμὸς τοῦ οἴνου, ὅταν ἐξάγηται εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, προτείνω, ὅπως καταργηθῇ καὶ ὁ φόρος τοῦ εἰς τὴν ἡμεδαπὴν μεταφερομένου, τοῦθ’ ὅπερ θὰ συντελέσῃ εἰς τὸ νὰ καταργηθῇ καὶ ἡ τελωνειακὴ ζώνη, ἡ μετὰ τῶν νήσων ὑφισταμένη. Ἐκ τῆς καταργήσεως τοῦ φόρου τούτου τὸ Δημόσιον θὰ ὑποστῇ ζημίαν ἀνερχομένην μόλις εἰς 500 ἢ 1000 δραχμὰς, ὡς ἐμφαίνεται ἐκ τῶν πινάκων, οἱ ὁποῖοι κατετέθησαν εἰς τὴν Βουλήν. Ἐκ τῶν πινάκων δὲ τούτων καὶ ἐκ τῶν βεβαιώσεων τῶν κκ. Βουλευτῶν θὰ πεισθῆτε, ὅτι οἶνοι τῆς Κερκύρας οὐδέποτε μεταβιβάζονται εἰς Κεφαλληνίαν, ἐνῷ οἱ οἶνοι τῆς Κεφαλληνίας μεταβιβάζονται εἰς Κέρκυραν. Τὸ ἐξαγωγικὸν τέλος τῶν οἴνων Κεφαλληνίας ἀνῆλθε διὰ τὸ ἔτος 1888 εἰς 3,500 δραχμὰς, ἀλλ’ ἀμφιβάλλω, ἂν ἐκ τῶν ἄνω τελωνειακῶν εἰσπράξεων αἱ 1000 δραχμαὶ εἰσπράττωνται ἐκ τῶν οἴνων, τῶν μεταφερομένων ἐκ Κεφαλληνίας εἰς τὰς ἄλλας νήσους· ἑπομένως, οὔσης ἀσημάντου τῆς ζημίας τοῦ Δημοσίου διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ φόρου, πρέπει νὰ καταργηθῶσιν αἱ τελωνειακαὶ ζῶναι, αἱ μεταξὺ τῶν νήσων ὑφιστάμεναι, καὶ ἐπὶ τούτῳ ὑποβάλλω τροπολογίαν, καθ’ ἣν οἱ οἶνοι, οἱ μεταφερόμενοι ἀπὸ μιᾶς νήσου εἰς ἑτέραν, νὰ μὴ ὑποβάλλωνται εἰς φόρον ἐξαγωγῆς, ἀφοῦ μάλιστα δὲν πρόκειται περὶ ἐλαττώσεως τῶν δημοσίων προσόδων, εἰμὴ διὰ ποσὸν χιλίων περίπου δραχμῶν.

§48ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι περὶ τοῦ ποσοῦ, ἀλλὰ περὶ τῆς ἀρχῆς. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀφορᾷ εἰς τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπὸ τῆς φορολογίας τοῦ ἐξαγομένου εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν οἴνου· τοῦτο ἔχει εἰδικὸν λόγον. Δὲν πρόκειται ἐνταῦθα νὰ λάβωμεν μέτρα ἀνακουφιστικὰ τῶν φορολογουμένων, δὲν πρόκειται περὶ μεταῤῥυθμίσεως φορολογικῆς χάριν δικαιοτέρας διανομῆς τοῦ φορολογικοῦ βάρους, πρόκειται νὰ δώσωμεν συνδρομὴν εἰς τοὺς ἑλληνικοὺς οἴνους, ὅπως ἀνταγωνισθῶσι πρὸς τοὺς ξένους οἴνους ἐν ταῖς ἀγοραῖς τῆς ἀλλοδαπῆς, ὡς ἔπραξαν καὶ ἄλλα Κράτη παράγοντα οἴνους, ἡ Ἰταλία, ἡ Πορτογαλλία, ἡ Ἱσπανία, ἅτινα οὐ μόνον εἰς τοιαῦτα μέτρα προσέφυγον πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς ἐν ταῖς ξέναις ἀγοραῖς, ἀλλὰ τινὰ ἐξ αὐτῶν ἔδωσαν καὶ βραβεῖα ἐπὶ τῇ ἐξαγωγῇ. Ἡμεῖς μέχρι τῆς χορηγίας βραβείων δὲν προβαίνομεν, ἀλλὰ νομίζομεν, ὅτι, ὡς διεξάγεται ὁ διαγωνισμὸς, εἶναι πρέπον νὰ θυσιάσωμεν τὸν φόρον. Ἤδη ὁ κ. Βουλευτὴς ζητεῖ ἕτερόν τι, ἄσχετον πρὸς τὸ προκείμενον, ζητεῖ ὅπως ἀπαλλαγῇ τῆς φορολογίας ὁ ἑπτανησιακὸς οἶνος, οὐχὶ ὁ ἐξαγόμενος εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ἀλλ’ ὁ μεταφερόμενος εἰς τὴν ἡμεδαπὴν, ἀπὸ νήσου εἰς νῆσον· ἀλλὰ διατὶ δὲν τὸ ζητεῖ καὶ διὰ τοὺς ἄλλους λιμένας τοῦ Κράτους, διὰ τὸν μεταφερόμενον π. χ. εἰς Πάτρας, ὅπου μεταφέρεται καὶ περισσότερος, ἢ εἰς Πειραιᾶ;—διότι καὶ ἐν Ἀθήναις καταναλίσκεται Κεφαλληνιακὸς οἶνος.—Ἡ περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου πρότασις ἀνάγεται εἰς τὰ τῆς φορολογίας τῶν ἑπτανησιακῶν προϊόντων, ἐπὶ τῇ ἐξαγωγῇ· ἀλλ’ ἡ φορολογία αὕτη, ἐπιβαλλομένη λόγῳ ἀντισηκώματος ἄλλων φόρων, μὴ ἐφαρμοζομένων ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις, ὡς μὴ γενομένης δεκτῆς τῆς ἀφομοιώσεως, θὰ ἦγεν ἡμᾶς μακρὰν, ἂν ἐπελαμβανόμεθα συζητήσεων περὶ αὐτῆς. Τοιαύτη συζήτησις περιλαμβάνει ὁλόκληρον τὸ θέμα τῆς φορολογικῆς ἀφομοιώσεως τῶν Ἰονίων νήσων καὶ τοῦ λοιποῦ Κράτους, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποδεχθῶμεν ἐλάττωσιν φόρου ἐν Ἑπτανήσῳ ἄνευ ἐρεύνης περὶ τῆς ἐπιδράσεως τῆς ἐλαττώσεως ἐπὶ τοῦ ὅλου συστήματος τῆς ἐν Ἑπτανήσῳ φορολογίας. Τὸ μέτρον δὲν ἀφορᾷ εἰς ἀπόδοσιν δικαιοσύνης πρὸς τὸν φορολογούμενον. Ἂν ἄλλως εἶχε, θὰ ἦτο ἀπαράδεκτος ἡ πρότασις, ὡς εὐνοοῦσα ἰδίως τὸν φορολογούμενον Κερκυραῖον, τὸν Θηραῖον, τὸν Κυμαῖον, τὸν Λευκάδιον, οὐδόλως δὲ τὸν κάτοικον τῶν ὀρεινῶν χωρῶν, τῶν μὴ ἐχουσῶν εὔκολον τὴν συγκοινωνίαν πρὸς τὴν ἀλλοδαπὴν καὶ μηδ’ ἐλάχιστον ποσὸν οἴνου ἐξαγουσῶν. Ὡς καταφαίνεται ἐκ τοῦ πίνακος, μεγάλως ὠφελοῦνται ἐκ τοῦ προτεινομένου νόμου τὰ διαμερίσματα τοῦ Κράτους, ὧν ἐμνήσθην, ἀλλὰ τῆς ὠφελείας ταύτης ἀπολαύουσιν οὐχὶ διότι ἐθεωρήθη δίκαιον ν’ ἀπαλλαγῶσι τὰ εἰρημένα διαμερίσματα τῆς ἐκ τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου ἐπιβαρύνσεως, ἀλλὰ διότι ἡ ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου σκοπουμένη ἐνίσχυσις τῆς καταναλώσεως τῶν ἑλληνικῶν οἴνων ἐν τῷ ἐξωτερικῷ ἐπάγεται τὴν ἄρσιν τῶν φορολογικῶν βαρῶν τῶν παραγομένων οἴνων ἐν διαμερίσμασιν, ἐξ ὧν γίνεται ἐξαγωγή. Ἀφοῦ ὁ νόμος δὲν ἀπέβλεψεν εἰς τοὺς παραγωγοὺς τοῦ οἴνου, θεσπίσας ὑπὲρ αὐτῶν προνόμιον, ἀλλ’ ηὐνόησε τὴν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ κατανάλωσιν, δὲν εἶναι εὔλογος ἡ ἀξίωσις τῶν μὴ παραγόντων οἶνον πρὸς κατανάλωσιν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, ζητούντων, λόγῳ ἰσότητος φορολογικῆς, τὴν ἐπέκτασιν τοῦ ἀφορολογήτου καὶ ἐπὶ τῶν μὴ ἐξαγομένων οἴνων, ἢ τὴν ἐλάττωσιν ἄλλων φόρων. Ψηφιζομένου τοῦ νόμου, διαμερίσματα μὴ παράγοντα σήμερον οἴνους πρὸς ἐξαγωγὴν θέλουσι τραπῆ πρὸς τοιαύτην παραγωγήν, ἐν τούτῳ δὲ κεῖται ἡ ἰσότης, ὅτι ἐκ τοῦ νόμου οὐδεὶς ἀποκλείεται ἐκ τοιαύτης ἐνεργείας. Πᾶς ὁ ἐξάγων οἶνον εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν ὠφελεῖται ἐκ τοῦ νόμου, ὅπως ἐκ μειώσεως ἢ καταργήσεως παντὸς φόρου ὠφελεῖται ὁ εἰς τὸν φόρον ὑπαγόμενος καὶ δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀξίωσιν, ὅπως ὠφεληθῇ ἐκ τῆς μειώσεως ἢ τῆς καταργήσεως τοῦ φόρου ὁ εἰς ἄλλον φόρον ὑπαγόμενος. Ἀφορῶν τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ὠφέλειαν τοῦ Κράτους ἐκ τῆς εἰσαγωγῆς χρήματος ἀντὶ ἐξαγομένων προϊόντων, διακρίνει τὸν οἶνον εἰς δύο κατηγορίας, εἰς τὸν ἐξαγόμενον καὶ εἰς τὸν ἐν τῇ χώρᾳ καταναλισκόμενον, καὶ τοῦτον μὲν φορολογεῖ, ἐκεῖνον δὲ ἀφίνει ἀσύδοτον, ἀλλὰ τὴν ἀσυδοσίαν ἐπεκτείνει ἐπὶ πάντας τοὺς παράγοντας οἶνον πρὸς ἐξαγωγήν.

§49ΜΠΑΣΙΑΣ. Ἐγὼ ὑπέβαλα τὴν τροπολογίαν, διότι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἀφορᾷ ἀποκλειστικῶς τὴν Ἑπτάνησον, ἀφοῦ μόνον ἐν Ἑπτανήσῳ πληρόνεται φόρος ἐξαγωγῆς ἐπὶ τοῦ οἴνου· ὁ δὲ φόρος, ὁ πληρονόμενος ἐν Κύμῃ καὶ ἐν Θήρᾳ, εἶναι φόρος ἔγγειος, πληρονόμενος ἐν τοῖς τελωνείοις, ὅπως καὶ ὁ τῆς σταφίδος Πελοποννήσου· ἑπομένως ἐνόμισα πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Ἑπτανήσου καὶ τοῦ Κράτους, οὗ ἡ ζημία εἶναι μικρὰ, νὰ προτείνω τὴν κατάργησιν τῶν μεταξὺ τῶν νήσων τελωνειακῶν ζωνῶν διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ φόρου τούτου· ἀλλ’ ἐὰν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θέλῃ νὰ καταργήσῃ τὴν τελωνειακὴν ζώνην καὶ μεταξὺ τῆς Ἑπτανήσου καὶ τῆς Ἑλλάδος, εὐχαρίστως θέλω παραδεχθῇ νὰ ἐπιβάλῃ φόρον ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ οἰκοδομῶν καὶ νὰ ἐλαττώσῃ τὸν φόρον τῆς σταφίδος.

§50ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐσφαλμένως ὑπέλαβεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἀφορᾷ ἀποκλειστικῶς εἰς τὸν οἶνον τῆς Ἑπτανήσου. Τοῦτο ἀφορᾷ εἰς πάντας τοὺς οἴνους, τοὺς ἐξαγομένους εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, δὲν ἀφορᾷ μόνον εἰς τοὺς πληρόνοντας φόρον ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς· καὶ ἐὰν εἰς αὐτοὺς ἀφεώρα, πάλιν ἔχομεν πλὴν τῶν οἴνων τῆς Ἑπτανήσου καὶ τοὺς τῆς Θήρας, πληρόνοντας τὸν φόρον κατὰ τὴν ἐξαγωγήν· ἀλλ’ ὡς βλέπετε ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου, τοῦτο ἀφορᾷ καὶ εἰς τοὺς οἴνους τοὺς πληρόνοντας φόρον ἐπὶ τῇ ἀποταμιεύσει. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὁ καταλογισθεὶς φόρος ἐπὶ τῇ ἀποταμιεύσει ἀποδίδεται. Ὁ νόμος εἶναι γενικὸς, γενικὸς ὅμως ὢν, παρέχει σήμερον εἰς δύο νήσους τῆς Ἑπτανήσου μεγαλειτέραν ὠφέλειαν ἢ εἰς ἕτερα διαμερίσματα τῆς Ἑλλάδος, παρέχει καὶ εἰς τὴν Θήραν μεγίστην ὠφέλειαν καὶ εἰς τὴν Κύμην ὡσαύτως. Ὑπάρχουσι διαμερίσματα τῆς Ἑλλάδος ὠφελούμενα ἐκ τοῦ νόμου ἐν βαθμῷ μικροτέρῳ, καὶ ἄλλα μηδόλως ὠφελούμενα, ἀλλὰ καὶ ταῦτα, κατόπιν ἐργασίας πρὸς βελτίωσιν τοῦ οἴνου χάριν ἐξαγωγῆς, εἶναι ἐλπὶς, ὅτι θέλουσιν ἀπολαύσει ὠφελειῶν ἐκ τοῦ νόμου.

§51ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὅσα εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὡς πρὸς τὸν προτιθέμενον ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου σκοπὸν, εἰσὶν ὀρθὰ καὶ βάσιμα, διότι προτίθεται πράγματι νὰ πράξῃ, ὅ,τι ἄλλα Κράτη ἔπραξαν πρὸ πολλῶν ἐτῶν. Διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου διορθοῖ σφάλμα, τὸ ὁποῖον προηγουμένως ἔπραξε διὰ νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ τὰ ὁποῖα, ἀντὶ νὰ ἐμψυχώσωσι τὴν ἐγχώριον παραγωγὴν, ἠμπόδισαν αὐτήν· διὰ τοῦ νομοσχεδίου προτίθεται νὰ φέρῃ διόρθωσιν τοῦ κακοῦ, τοῦ μέχρι τοῦδε, καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν ἔχω νὰ ἀντείπω, Ἀλλ’ ἡ τροπολογία, ἡ ὑποβληθεῖσα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ καὶ ὑπ’ αὐτὴν ταύτην τὴν ἔποψιν. Ὁ φόρος, ὁ ὑφιστάμενος εἰς τὰς Ἰονίους νήσους, ὑφίσταται δυνάμει τῶν ὑπὸ τὴν Προστασίαν ψηφισθέντων νόμων, κατ’ ἐκείνους δὲ τοὺς νόμους, ἐφορολογεῖτο ὁ ἐξαγόμενος ἐξ ἑκάστης νήσου οἶνος ὡς ἐξαγόμενος εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, διότι, καθὼς γνωρίζει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἡ Ἰόνιος Πολιτεία συνίστατο ἀπὸ ἑπτὰ διάφορα Κράτη, ἔχουσα ἕκαστον ἰδίαν οἰκονομικὴν διαχείρισιν. Ἐὰν διὰ τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου καταργῆται ὁ φόρος τοῦ οἴνου, τοῦ ἐξαγομένου εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, φρονῶ ὅτι, ἐὰν ὀρθῶς ἑρμηνευθῇ ἡ διάταξις, καὶ ἄνευ τῆς τροπολογίας τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἤθελε φέρει τὸ ἀποτέλεσμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἀποβλέπει ἡ τροπολογία, διότι διὰ τοῦ νόμου καταργεῖται ὁ ὑφιστάμενος νόμος, δυνάμει τοῦ ὁποίου φορολογεῖται ὁ ἐξαγόμενος ἐξ ἑκάστης τῶν Ἰονίων νήσων οἶνος, ὡς ἐξαγόμενος εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι καὶ δι’ ἑτέρων λόγων ἠδύνατο νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ τροπολογία, κυρίως δὲ πρὸς ἐπιτυχίαν τοῦ σκοποῦ, εἰς ὃν ἀποβλέπει τὸ νομοσχέδιον, ἤτοι τὴν ἀνακούφισιν τῆς φορολογίας διὰ τὴν ἐμψύχωσιν τῆς παραγωγῆς, διότι ἐκτὸς τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου ἡ Κυβέρνησις λαμβάνει καὶ ἕτερον μέτρον ἀνακουφιστικὸν, ἀφαιροῦσα τὰ δύο δεκατημόρια, μὴ περιοριζομένη, ὡς βλέπετε, εἰς τὴν ἀτέλειαν τοῦ ἐξαγομένου εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν οἴνου, ἀλλὰ καὶ ἀφαιροῦσα μέρος τοῦ ὑφισταμένου ἐπὶ τῆς καταναλώσεως φόρου. Ἐὰν ὅθεν μεριμνᾷ περὶ τοῦ ὅλου Κράτους καὶ ἐφαρμόσῃ τὸ αὐτὸ μέτρον καὶ εἰς τὰς Ἰονίους νήσους, ἐννοεῖται, ὅτι ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ διὰ τὰς Ἰονίους νήσους, ἢ τὸ πρῶτον, δηλ. τὴν ἀτέλειαν τοῦ ἐκ τῆς νήσου ἐξαγομένου οἴνου, ἢ τὸ δεύτερον, τουτέστι νὰ ἐλαττώσῃ τὴν φορολογίαν τοῦ μεταφερομένου ἐντὸς τοῦ Κράτους οἴνου.

§52ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς παρατηρεῖ, ὅτι ἡ φορολογία ἐπὶ τοῦ μεταφερομένου ἀπὸ νήσου εἰς νῆσον οἴνου ἐπιβάλλεται σήμερον διότι αἱ νῆσοι αὗται ἀπετέλουν ἰδιαίτερα Κράτη καὶ ἐθεωροῦντο ἐπὶ Προστασίας πρὸς ἀλλήλας ὡς ἀλλοδαπή· ἀλλὰ δὲν εἶναι οὗτος ὁ λόγος τῆς φορολογίας· ὁ λόγος εἶναι ἡ μὴ ἀφομοίωσις· ἀφοῦ δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τῆς φορολογικῆς ἀφομοιώσεως, πρέπει νὰ τηρηθῶσι τὰ τῆς φορολογίας ἐν Ἑπτανήσῳ ὡς ἔχουσιν. Ἡ εἴσπραξις τοῦ φόρου πρέπει νὰ γίνεται ἐπὶ τῇ αὐτῇ βάσει, καίτοι αἱ νῆσοι πρὸς ἀλλήλας δὲν θεωροῦνται ὡς ἀλλοδαπὴ, ἀφοῦ καὶ ἡ εἰς τὴν ἡμεδαπὴν μεταφορὰ ἐπάγεται φορολογίαν· διότι τοῦτο εἶναι συνέπεια τῆς μὴ ἀφομοιώσεως. Ἐὰν ἐπελαμβανόμεθα τῶν τῆς ἀφομοιώσεως, γινώσκει ὁ κ. Βουλευτὴς τὰς περὶ ταύτης σκέψεις μου. Ἡ κατάργησις τοῦ σημερινοῦ συστήματος φορολογίας ἐν Ἑπτανήσῳ ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς θελήσεως τῶν Ἑπτανησίων. Ἐνόσῳ οἱ Ἑπτανήσιοι δὲν θέλουσι τὴν ἀφομοίωσιν, νομίζω ὅτι καθῆκον ἔχομεν νὰ σεβασθῶμεν τὴν θέλησιν ταύτην τῶν Ἑπτανησίων, καὶ ν’ ἀποδεχθῶμεν ταύτην ἀκεραίαν. Δὲν δύνανται ν’ ἀπαιτῶσιν οἱ ἐξ Ἑπτανήσου, ὅπως τοῦτο μὲν ὑπάγωνται εἰς ἰδίαν νομοθεσίαν περὶ φορολογίας, τοῦτο δὲ ἀπαλλάσσωνται ἀπὸ τῆς πληρωμῆς ὡρισμένων φόρων, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἐγένετο ἡ ἕνωσις. Ἀφοῦ δὲν θέλουσιν οἱ Ἑπτανήσιοι νὰ παραδεχθῶσι τὴν ἀφομοίωσιν, αἱ ἀναλογίαι τῆς φορολογίας πρέπει νὰ μένωσιν ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις ὡς εἶχον πρὸ τῆς ἑνώσεως. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐπελήφθη καὶ ἑτέρου ζητήματος, μὴ περιλαμβανομένου ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ ἀλλ’ ἐν ἑτέρῳ, τῆς καταργήσεως τῶν προσθέτων εἰς τὸν φόρον τοῦ οἴνου δύο δεκατημορίων, καὶ προέτεινεν ὅπως ἀνάλογον τῆς καταργήσεως ληφθῇ μέτρον καὶ περὶ Ἑπτανήσου. Ἀλλ’ ὡς παρέστησα, μὴ ὑπαρχούσης ἀφομοιώσεως, ὁ ἐπὶ τοῦ οἴνου φόρος ἐν Ἑπτανήσῳ δὲν εἶναι φόρος ἐπὶ τοῦ προϊόντος τούτου ὡς ἐν τῷ λοιπῷ Βασιλείῳ. Δὲν εἶναι δυνατὸν διάταξις τεθειμένη χάριν τοῦ οἴνου τοῦ λοιποῦ Κράτους, νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπὶ τοῦ οἴνου τῆς Ἑπτανήσου, οὐδ’ ὅταν ἐπιβαρύνωνται προϊόντα τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος διὰ φόρων εἰδικῶν, νὰ ἐπιβαρύνωνται ταὐτὰ προϊόντα τῆς Ἑπτανήσου. Ταύτην τὴν γνώμην παρεδέχθη ἡ Βουλή, καὶ ψηφίσασα εἰδικοὺς φόρους διὰ τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα, δὲν ἐπεβάρυνε τὴν Ἑπτάνησον. Ἐπίσης καὶ ἤδη λαμβανομένου εἰδικοῦ μέτρου περὶ καταργήσεως τῶν δύο προσθέτων δεκατημορίων ἐπὶ τοῦ φόρου τοῦ οἴνου, δὲν εἶναι πρέπον νὰ ληφθῇ τοιοῦτο μέτρον καὶ περὶ τῆς φορολογίας τῆς Ἑπτανήσου. Ἐὰν τοῦτο γένηται δεκτὸν, πρέπει, καταργουμένων τῶν δύο προσθέτων δεκατημορίων τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, νὰ ψηφισθῇ ἐλάττωσις ἀνάλογος ἑτέρου ἑπτανησιακοῦ φόρου, ἀφοῦ ἐν Ἑπτανήσῳ δὲν εἰσπράττεται φόρος ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Ἐννοεῖται ὅτι τοιαύτας σκέψεις δὲν δυνάμεθα ἤδη νὰ παραδεχθῶμεν. Θὰ ἦτο πρέπον νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ φορολογικῆς ἀνακουφίσεως καὶ τῆς Ἑπτανήσου, ἐὰν ἐν γένει ἐλαμβάνοντο μέτρα περὶ ἐλαττώσεως φόρων. Βεβαίως ἡ ἐλάττωσις τῶν φόρων, ἡ ἐν τῷ λοιπῷ Βασιλείῳ γινομένη ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐν τῷ λοιπῷ Βασιλείῳ κρατοῦντος φορολογικοῦ συστήματος, θὰ ἐγίνετο ἀναλόγως καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἐκεῖ κρατοῦντος συστήματος· περὶ γενικοῦ ὅμως μέτρου ἐλαττώσεως φορολογίας δὲν πρόκειται ἐνταῦθα, πρόκειται περὶ εἰδικῶν τινων φόρων ἐπὶ τοῦ οἴνου, ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, ὧν ἡ κατάργησις ἔχει σχέσιν οὐχὶ πρὸς τὸ μέτρον τῆς ἐν γένει φορολογίας, ἀλλὰ πρὸς τὰς περιστάσεις τῶν φόρων τούτων. Ὅπως ἡ εἰς τοὺς φόρους τούτους ἀφορῶσα μεταῤῥύθμισις ὠφελεῖ τοὺς φορολογουμένους τοῦ λοιποῦ Βασιλείου, ἔνθα οἱ φόροι οὗτοι ἐφαρμόζονται, οὕτω, ὡς καὶ πρότερον εἶπον, τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον εἶναι ἰδίως ὠφέλιμον εἰς δύο νήσους τῆς Ἑπανήσου, οὔτε ὅμως ἐπὶ ταῖς μεταῤῥυθμίσεσιν ἐκείναις ὀφείλεται φορολογικὸν ἀντισήκωμα εἰς τὰς Ἰονίους νήσους, οὔτε εἰς τὸ λοιπὸν Βασίλειον, ὀλιγώτερον ὠφελούμενον ἐκ τοῦ νομοσχεδίου, ὀφείλεται ἀντισήκωμα ἐπὶ τούτῳ. Βεβαίως ἐκ τῆς διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὸ ἥμισυ σχεδὸν ὠφελεῖται ἡ Ἑπτάνησος καὶ ἴσως περισσότερον τοῦ ἡμίσεως, καὶ κατὰ τὸ ἥμισυ ἢ ὀλιγώτερον τοῦ ἡμίσεως ὠφελεῖται ὅλη ἡ λοιπὴ Ἑλλάς· τοῦτο οὐδένα πρέπει νὰ λυπῇ· τοὐναντίον πρέπει νὰ εὐχαριστώμεθα, ὅτι παράγεται ἐν Ἑπτανήσῳ ἱκανὸς οἶνος πρὸς ἐξαγωγὴν, ὥστε νὰ πραγματοποιῇ αὕτη τοιαύτην ὠφέλειαν, διότι ἡ τοιαύτη παραγωγὴ ἀποβαίνει ἐμμέσως ὠφέλιμος καὶ εἰς τὸ λοιπὸν Βασίλειον. Οὐδεὶς ἐν τῷ λοιπῷ Βασιλείῳ ἀξιοῖ, ὅτι, ἐπειδὴ ἤδη ἡ Ἑπτάνησος ὠφελεῖται ἐκ τοῦ νόμου περὶ καταργήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου οἴνου, διὰ τοῦτο πρέπει καὶ ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι νὰ καταργηθῇ ἀνάλογος φορολογία. Δὲν εἶναι οὗτος ὁ τρόπος, καθ’ ὃν πρέπει νὰ προβαίνωμεν εἰς τὰς φορολογικὰς μεταῤῥυθμίσεις, ἐφ’ ὅσον αὗται ἐπιπίπτουσιν εἴτε εἰς τοῦτο εἴτε εἰς ἐκεῖνο τὸ τμῆμα τοῦ Κράτους· ἀρκεῖ ὅτι τὰ μέτρα εἶναι χρήσιμα ἐν συνόλῳ εἰς τὸ Κράτος, ἀναντιῤῥήτως δὲ χρήσιμον εἰς τὸ Κράτος, εἶναι τὸ μέτρον, τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου καθιερούμενον, ὡς ἐπιτρέπον εἰς τοὺς οἴνους τῆς Ἑλλάδος νὰ συναγωνίζωνται ἐπὶ ἴσοις κατὰ τοῦτο ὅροις πρὸς τοὺς οἴνους τῶν ξένων Κρατῶν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐνόμισεν εὔθετον νὰ ὠφεληθῇ καὶ ἐκ τῆς προτεινομένης καταργήσεως φόρου, ἵνα διατρανώσῃ, ὅτι εἶναι ἀντιπολιτευόμενος, ἐπικρίνων τὴν Κυβέρνησιν, οὐχὶ ἐπὶ τῇ προτάσει, ἀλλ’ ἐπὶ τῇ βραδείᾳ δῆθεν αὐτῆς ὑποβολῇ· εἰς ὑποστήριξιν δὲ τούτου εἶπεν, ὅτι ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἐλήφθησαν παρ’ ἄλλων Κρατῶν τὰ μέτρα, ἅτινα ὑπαγορεύουσι καὶ εἰς ἡμᾶς, νὰ βαδίσωμεν ἐν τῇ αὐτῇ ὁδῷ. Ἀπατᾶται ὁ κ. Βουλευτὴς, φρονῶν ὅτι ἐλήφθησαν ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν τὰ περὶ παροχῆς βραβείων εἰς τὸν ἐξαγόμενον οἶνον καὶ περὶ ἀφορολογήτου αὐτοῦ μέτρα. Ταῦτα δὲν ἀνατρέχουσι πέραν τοῦ ἔτους, τινὰ δ’ ἐξ αὐτῶν μόλις ἀνατρέχουσιν εἰς ὀλίγους μῆνας.

§53ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Λυποῦμαι πολύ, ὅτι ἠνάγκασα τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ἐκτελέσῃ τοιαύτην ἐκδρομὴν, ἀλλ’ εἰς τοῦτο δὲν πταίω, διότι εἰς τὰς ὀλίγας παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον, εἶπε πολλὰ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀλλ’ ἄσχετα ὅλως εἰς ὅ,τι ἐγὼ ἐξέθεσα. Ἐγὼ δὲν ὡμίλησα περὶ ἀφομοιώσεως, δὲν εἶπον ὅτι, ὅ,τι γίνεται εἰς τὸ λοιπὸν Κράτος, πρέπει νὰ γίνεται καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησον, ἢ ὅτι, ὅ,τι δὲν γίνεται εἰς τὸ λοιπὸν Κράτος, δὲν πρέπει νὰ γίνεται καὶ εἰς τὰς Ἰονίους νήσους· ὅ,τι εἶπον ἦτο ὅτι, ἐπειδὴ κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον, δυνάμει τοῦ ὁποίου φορολογεῖται ὁ ἐξαγόμενος ἐκ τῶν Ἰονίων νήσων οἶνος, θεωρεῖται ὡς ἐξαγόμενος εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, τὸ συζητούμενον νομοσχέδιον, καθιστάμενον νόμος, ἐπιφέρει τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα, ὅπερ ἐπιδιώκει ἡ τροπολογία τοῦ ὑποβαλόντος αὐτὴν, διότι τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι καταργεῖται ὁ φόρος, ὁ πληρονόμενος ἀπὸ τὸν οἶνον, τὸν ἐξαγόμενον εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, ὁ δὲ νόμος, ὁ ὑφιστάμενος ἐν Ἑπτανήσῳ, τοιοῦτος εἶναι, ὅτι δὲ εἶναι τοιοῦτος, τὸ γνωρίζει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, διότι ὅ,τι πληρόνει διὰ τὴν μεταφορὰν ἐντὸς τοῦ Κράτους πληρόνει καὶ διὰ τὴν ἐξαγωγὴν εἰς τὴν ἀλλοδαπήν· οὐδεμία διάκρισις λοιπὸν γίνεται καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξαγωγὴν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἢ τὴν μεταφορὰν ἐντὸς τοῦ Κράτους. Τοῦτο ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ ὅσα ἐξέθηκεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς περὶ ἀφομοιώσεως; Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι σκοπὸν ἔχει τὴν ἐμψύχωσιν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς· ἐπ’ αὐτοῦ στηριζόμενος, εἶπον αὐτῷ: ἐὰν, κύριε Πρωθυπουργὲ, προτίθεσθε τὴν ἐμψύχωσιν τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς, ἐκτείνατε τὸν εὐεργετικόν σας τοῦτον σκοπὸν καὶ περαιτέρω, καὶ μὴ περιορίζετε αὐτὸν ἐντὸς τοῦ παλαιοῦ Κράτους. Δὲν ἰσχυρίσθην ὅτι, διότι καταργεῖτε τὰ δύο δεκατημόρια εἰς τὸ λοιπὸν Κράτος, ὀφείλετε νὰ τὰ καταργήσητε καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησον, δὲν τὸ εἶπον, ὄχι διότι θεωρῶ, ὅτι δὲν ἠδυνάμην νὰ τὸ εἴπω, ἀλλὰ διότι φρονῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τὸ εἴπω, καὶ δὲν πρέπει νὰ τὸ εἴπω δι’ οὓς λόγους καὶ σεῖς πρὸ ὀλίγου ἐφέρατε. Εἶπον λοιπὸν, ὅτι, ἐὰν ἐν πεποιθήσει ὑποστηρίζητε, ὅτι καταργεῖτε τὰ δύο δεκατημόρια ἐπὶ σκοπῷ ἐνθαῤῥύνσεως τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς τῶν οἴνων, τοῦτο ὀφείλετε νὰ τὸ πράξητε δι’ ὅλον τὸ Κράτος, ἠδύνασθε δὲ νὰ τὸ πράξητε, παραδεχόμενοι ἐν μέρει τὴν ὑποβαλλομένην τροπολογίαν, ἐὰν φρονῆτε, ὅτι δὲν καταργεῖτε διὰ τοῦ ὑφισταμένου νομοσχεδίου ὁ ὑπάρχων νόμος ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν οἴνων. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι φρονεῖ συμφέρουσαν διὰ τὴν Ἑπτάνησον τὴν ἀφομοίωσιν. Δι’ ἐμὲ εἶναι κἄτι τι περίεργον, ν’ ἀκούω τὴν Κυβέρνησιν ἑνὸς Κράτους, ἰσχυριζομένην δημοσίᾳ, ὅτι θεωρεῖ χρήσιμον μέτρον τι διὰ μέγα τμῆμα τοῦ Κράτους καὶ ἑπομένως διὰ τὸ ὅλον Κράτος, καὶ ὅμως νὰ μὴ φροντίζῃ περὶ τῆς ἐκτελέσεως τοιούτου μέτρου, νὰ ὁμολογῇ καὶ νὰ ἰσχυρίζηται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θεωρεῖ λίαν ὠφέλιμον τὴν φορολογικὴν ἀφομοίωσιν τῆς Ἑπτανήσου, καὶ μόλον τοῦτο νὰ μὴ τὴν εἰσάγῃ· διατί; διότι πιθανῶς τινες ἐκ τῶν ἐν τῇ Βουλῇ εὑρισκομένων Ἰονίων ἀντιπροσώπων ἔχουσιν ἐναντίαν γνώμην. Ἀλλὰ μὴ τάχα ἐρωτᾶτε, κύριε Πρωθυπουργὲ, τοὺς ἀντιπροσώπους ἐκ τῶν Ἰονίων νήσων, ὁσάκις πρόκειται περὶ εἰδικῶν συμφερόντων τῶν νήσων ἐκείνων; Ὄχι, καθὼς δὲν ἐρωτᾶτε ἐν γένει τοὺς Βουλευτὰς, καὶ αὐτοὺς τῆς πλειοψηφίας, διὰ τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα λαμβάνετε καθόσον ἀφορᾷ τὸ Κράτος, ἀλλὰ φέρετε ἀπ’ εὐθείας τὰ νομοσχέδιά σας ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου καὶ ἀπαιτεῖτε, ἅπαντες ἐν γένει οἱ καθήμενοι ὄπισθεν ὑμῶν νὰ δώσωσι τὴν ψῆφόν των ὑπὲρ αὐτῶν, μὴ ἐπιτρέποντες ἀντίθετον γνώμην καὶ μὴ ἀποδεχόμενοι μεταβολήν· τὸ πράττετε δὲ, διότι φρονεῖτε ὅτι, ὅ,τι ὑποβάλλετε εἰς τὴν Βουλὴν, ἀφορᾷ τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους· διατὶ δὲν πράττετε τὸ αὐτὸ καὶ καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἀφομοίωσιν, ἐὰν φρονῆτε πράγματι, ὅτι εἶναι συμφέρον εἰς τὸ τμῆμα ἐκεῖνο τοῦ Κράτους, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ σπουδαῖον μέρος αὐτοῦ; Ὡς πρὸς τὰ μέτρα, τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐμψύχωσιν τῆς βιομηχανίας, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μοὶ παρετήρησεν, ὅτι κακῶς ἔπραξα νὰ παρατηρήσω, ὅτι λίαν ἀργὰ ἐσκέφθη περὶ τούτου, καὶ πρὸς δικαιολογίαν του ἰσχυρίσθη, ὅτι καὶ τὰ λοιπὰ Κράτη, τὰ ὁποῖα ἐσκέφθησαν περὶ τοιούτου ἀντικειμένου, ἐσχάτως μόνον ἔλαβον τοιαύτην πρόνοιαν. Ἀληθῶς καὶ ἡ Ἰταλία καὶ ἡ Πορτογαλλία καὶ ἡ Ἰσπανία ἐσχάτως ἔλαβον μέτρα τινὰ προσφορώτερα, ἀλλ’ οὐχ ἧττον πάντοτε ἐφρόντισαν περὶ τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς τῶν οἴνων των καὶ περὶ τῆς ἐξαγωγῆς αὐτῶν, καὶ ἐὰν ἔλαβον ἐσχάτως καὶ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐθεώρησαν συντελεστικὰ, ἀνέκαθεν ὅμως ἡ οἰνοπαραγωγὴ ἀπετέλεσε τὴν διαρκῆ μέριμναν αὐτῶν, ἐσχάτως δὲ, ὡς ἐκ τῆς ἀνάγκης εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθησαν, ἡ Πορτογαλλία π. χ. ὑπεχρεώθη νὰ καταρτίσῃ ἑταιρίαν, εἰς τὴν ὁποίαν κατέβαλε κεφάλαια σπουδαῖα αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, πρὸς ἐμψύχωσιν τῆς ἑταιρίας καὶ πρὸς ἐνέργειαν αὐτῆς, συνάμα δὲ ἐψήφισε καὶ βραβεῖα διὰ τὸν ἐξαγόμενον οἶνον αὐτῆς ταύτης τῆς ἑταιρίας· τὰ ἔκτακτα μέτρα, ἅπερ λαμβάνει ἡ Γαλλία ἀφορῶσι τὴν ἐσωτερικὴν κυρίως κατανάλωσιν, ἀλλ’ αὕτη κατέχει τὴν πρώτην καὶ κυρίαν θέσιν εἰς τὴν κατανάλωσιν τῶν οἴνων της, διότι ἐφρόντισεν ἐξ ὑπαρχῆς περὶ τῆς καταναλώσεως αὐτῶν, ὅτε μάλιστα κατίσχυε τὸ προστατευτικὸν σύστημα ἐν Γαλλίᾳ, οὐ μόνον διὰ τοὺς οἴνους αὐτῆς ἐφρόντισεν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ ἄπειρα αὐτῆς προϊόντα. Λοιπὸν δὲν εἶναι πρωτοφανὲς τὸ ὅτι λαμβάνεται πρόνοια περὶ τῆς ἐμψυχώσεως τῆς ἐγχωρίου παραγωγῆς καὶ βιομηχανίας· πᾶς κυβερνήτης εἰς τοῦτο ὀφείλει νὰ τείνῃ, ἀποβλέπων εἰς τὰς προσόδους τοῦ Κράτους καὶ ἐνδιαφερόμενος νὰ βλέπῃ ταύτας προβαινούσας εἰς αὔξησιν, ἵνα ἐκ τούτου προοδεύωσι καὶ τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους. Καὶ ἂν ὑπῆρξε ζήτημα μεταξὺ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης πτέρυγος ἐνταῦθα, εἰς τοῦτο κυρίως περιεστράφη· ἐὰν ἐπετέθημεν ἐξ ὑπαρχῆς κατὰ τῆς Κυβερνήσεως, εἰς τοῦτο καὶ μόνον ἀπεβλέπομεν, ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι διὰ τῶν οἰκονομικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα προτείνετε, καταστρέφετε τὴν παραγωγὴν, ὅτι διὰ τῶν νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα λαμβάνετε, φέρετε ζημίαν οὐ μόνον εἰς τοὺς ἰδιώτας, ἀλλὰ καὶ εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον, διότι, ἐξαντλουμένων τῶν ἰδιωτικῶν ταμείων, δὲν παρέχουσι ταῦτα εἰς τὸ Κράτος τὴν πρόσοδον, ἣν ἤθελον παρέχει, ἐὰν δὲν ἐξηντλοῦντο, καὶ προώδευον. Διατὶ λοιπὸν σᾶς ἐφάνη παράδοξον, ἐὰν σήμερον σᾶς παρετήρησα, ὅτι ἀργὰ ἐπράξατε τοῦτο; Οὐχ ἧττον ὅμως ἐπαινῶ τὸ μέτρον καὶ ἐπεζήτησα νὰ τὸ καταστήσητε γενικὸν, καὶ ἐπεθύμουν νὰ ἠθέλατε ἀκούσει τὰς προτροπὰς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως πρὸ τριῶν ἐτῶν, ἀφότου ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἔπαυσε τοῦτο λέγουσα, διότι ἡ τότε ἐνέργεια θὰ ἐπέφερε τοὺς καρποὺς, οὓς σήμερον ἀμφιβάλλω ἂν θὰ φέρῃ.

§54ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Χωρὶς νὰ ἐξετάσω κατὰ πόσον εἶναι ὀρθὴ καὶ σύμφωνος πρὸς τὴν ἀρχὴν καὶ τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου ἡ ὑπὸ τοῦ συμπολίτου μου ὑποβληθεῖσα τροπολογία, παρατηρῶ τὸ ἑξῆς· τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον εἰσπράττει τὸ δημόσιον ταμεῖον ἐκ τῶν οἴνων, τῶν ἐξαγομένων ἐκ τῶν Ἰονίων νήσων καὶ μεταφερομένων εἴτε εἰς τὴν ἄλλην Ἑλλάδα, εἴτε εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, εἶναι τόσῳ μικρὸν, ὥστε νομίζω ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ γένηται δεκτὴ ἡ τροπολογία αὕτη, ἐκτεινομένη ὡς πρὸς τοὺς οἴνους, τοὺς ἐξαγομένους ἐν γένει ἀπὸ τὰς Ἰονίους νήσους, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἐνῷ θὰ ζημιωθῇ ἐλάχιστα τὸ δημόσιον ταμεῖον, θὰ ἐμψυχωθῇ ἡ παραγωγὴ εἰς τὰς νήσους ἐκείνας· ὡς πρὸς τὴν Κεφαλληνίαν καὶ τὴν Ἰθάκην κυρίως, ὁ οἶνος εἶναι ἡ κυριωτέρα παραγωγὴ, διότι δὲν δύνανται νὰ παραγάγωσιν ἄλλο προϊὸν, ἡ δὲ παραγωγὴ τοῦ σταφιδοκάρπου εἶναι πολὺ μικρά. Παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν τροπολογίαν, ὠφελοῦμεν καὶ εὐεργετοῦμεν τὰς νήσους ἐκείνας, χωρὶς νὰ ζημιόνωμεν τὸ ταμεῖον· εἶναι δὲ σκέψις ὀρθὴ, διότι, ἀφοῦ ὁπωσδήποτε καταργοῦνται τὰ δύο δεκατημόρια εἰς τὰ ἀροτριῶντα κτήνη, ὁ ὁποῖος εἶναι ἔγγειος φόρος, εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπέλθῃ καὶ ἐκεῖ ἐλάττωσις τοῦ φόρου τοῦ ἐξαγομένου οἴνου ἐξ Ἑπτανήσου, ὁ ὁποῖος καὶ αὐτὸς εἶναι ἔγγειος φόρος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§56ΜΙΛΗΣΗΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου, κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ ἀναθέτει εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ καθορίσῃ ἐξαιρετικὰς διατυπώσεις διὰ τὰ ἐργοστάσια, τὰ κατασκευάζοντα οἴνους, προωρισμένους ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ κατανάλωσιν, δίδει μάλιστα εἰς αὐτὴν τὸ δικαίωμα νὰ καθορίσῃ τοιαύτας διατυπώσεις, μεταῤῥυθμίζουσα καὶ τὰς σχετικὰς διατάξεις τῶν ἀνωτέρω νόμων· μὲ ἄλλας λέξεις, ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἀπεκδύεται τῶν καθηκόντων αὑτῆς, τὰ ὁποῖα ἔχει ἐκ τοῦ Συντάγματος, καὶ ἀναθέτει ταῦτα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, χορηγοῦσα εἰς ταύτην τὸ δικαίωμα νὰ νομοθετῇ, νὰ μεταῤῥυθμίζῃ καὶ νὰ καταργῇ κειμένους νόμους. Κατὰ τοὺς τελευταίους ἰδίως χρόνους ἀνεπτύχθη παρ’ ἡμῖν τὸ σύστημα τοῦ ἀναθέτειν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ κανονίζῃ διὰ Διατάγματος λεπτομερείας τῶν τιθεμένων νόμων, αἵτινες οὐχὶ σπανίως περιεῖχον καὶ ἀντικείμενα νομοθετικά, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἔχῃ ἡ Βουλὴ τὴν φιλοτιμίαν νὰ κανονίσῃ ἡ ἰδία. Τὸ σύστημα τοῦτο δὲν ἀναγνωρίζει βεβαίως τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον κανονίζει τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς, τὸ ἠνέχθημεν ὅμως, καὶ ὑπὸ τὸ κράτος τῆς ἀνοχῆς ἀνεπτύχθη λεληθότως καὶ ἐκράτησεν ὡς ἔθιμον κοινοβουλευτικόν. Ἀλλ’ εἴχομεν σταματήσει τοὐλάχιστον μέχρι τοῦδε πρὸ τῶν κειμένων νόμων. Τώρα λοιπὸν προβαίνομεν ἔτι περαιτέρω· τώρα ἀναθέτομεν εἰς τὴν ἐκτελεστικὸν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ μεταῤῥυθμίζῃ καὶ καταργῇ καὶ κειμένους νόμους. Ἀναγινώσκω, Κύριοι, τὸ ἄρθρον, διὰ νὰ πεισθῆτε, ὅτι δὲν τερατολογῶ (ἀναγινώσκει): «Διὰ μόνα τὰ ἐργοστάσια, τὰ κατασκευάζοντα οἴνους ἀποκλειστικῶς προωρισμένους εἰς τὴν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ κατανάλωσιν, δύνανται νὰ καθορισθῶσι διὰ Β. Διαταγμάτων ἐξαιρετικαὶ διατυπώσεις, μεταῤῥυθμιζομένων ὡς πρὸς τοῦτο καὶ τῶν σχετικῶν διατάξεων τῶν ἀνωτέρω νόμων». Δίδομεν λοιπὸν, ὡς βλέπετε, ῥητῶς τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, νὰ μεταῤῥυθμίζῃ διὰ Διαταγμάτων νόμους τοῦ Κράτους κειμένους. Αὐτὸ νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ πράξωμεν, διότι τὰ δημόσια δικαιώματα, ὅπως καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν, νὰ εἴπω ἐν τῇ Βουλῇ, δὲν ὁμοιάζουσι τὰ ἰδιωτικὰ, τὰ ὁποῖα δύναται ὁ δικαιοῦχος νὰ διαθέτῃ κατ’ ἰδίαν βούλησιν, παραιτῶν ταῦτα, ἢ μειόνων, ἢ ἐκχωρῶν, ἀλλ’ ἐνέχουσι καὶ στοιχεῖον καθήκοντος, εἶναι μάλιστα κυρίως καθήκοντα, καὶ οὐδεμία ἐξουσία, ἐντεταλμένη δημοσίαν λειτουργίαν, δύναται νὰ παραιτήσῃ τὰ καθήκοντα ταῦτα, καὶ ν’ ἀναθέσῃ τὴν ἐκτέλεσιν αὐτῶν εἰς ἄλλην ἐξουσίαν, μὴ ὡρισμένην πρὸς τοῦτο. Ἀπεκδυόμεθα, κύριε Πρόεδρε, τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, καὶ ἀναθέτοντες τὴν ἐξουσίαν ταύτην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, παραβιάζομεν φανερῶς τὴν ἐντολὴν, τὴν ὁποίαν ἐλάβομεν παρὰ τοῦ κυριάρχου λαοῦ. Καὶ γινώσκω μὲν, ὁποία θὰ ᾖναι ἡ τύχη καὶ τῆς παρατηρήσεώς μου ταύτης· γινώσκω, ὅτι καὶ αὕτη θὰ ὑποχωρήσῃ πρὸ τῆς δυνάμεως τοῦ ἀριθμοῦ, ἴσως μάλιστα θεωρηθῇ καὶ ὡς ὑπαγόρευσις πνεύματος ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλ’ ἐνόμισα οὐχ ἧττον καθῆκόν μου νὰ τὴν κάμω, διὰ νὰ ὑπάρχῃ τοὐλάχιστον ἐν τοῖς πρακτικοῖς μία φωνὴ διαμαρτυρίας κατὰ τῆς προϊούσης ταύτης μειώσεως καὶ ἀπαλλοτριώσεως τῶν δικαιωμάτων τῆς Βουλῆς, κατὰ τῆς προϊούσης ταύτης ἐπεμβάσεως τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἐπὶ τὰ ἀναφαίρετα ἡμῶν δικαιώματα καὶ καθήκοντα. Ἡ Βουλὴ ἂς πράξῃ ὅ,τι θέλει, μετὰ τὰς ὀλίγας ταύτας λέξεις.

§57ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ δικαιωμάτων τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὰ δικαιώματα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, οὐδόλως πρόκειται ἐν τῇ διατάξει ταύτῃ· ἡ διάταξις αὕτη δὲν ἀφορᾷ εἰς μέτρα ἐκ τῆς φύσεως αὐτῶν ἀποκλειστικῶς νομοθετικά. Ἂν προέκειτο περὶ τοιούτων μέτρων, θὰ ὑπῆρχεν ἀφορμὴ, ἵνα γένηται λόγος περὶ τῆς κατ’ ἐντολὴν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ἐνεργείας τῆς ἐκτελεστικῆς, ἐνταῦθα ὅμως πρόκειται περὶ κανονισμοῦ, περὶ διατυπώσεων, τὰ τῶν κανονισμῶν δὲ καὶ τῶν διατυπώσεων συνήθως ῥυθμίζονται ὑπὸ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, καίτοι πολλάκις ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, καὶ ὑπ’ αὐτῆς τῆς ἐκτελεστικῆς προκαλουμένη, ῥυθμίζει αὐτά. Πολλάκις ἡμεῖς, ὡς Κυβέρνησις, ὡς ἀντιπρόσωποι τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἐζητήσαμεν παρὰ τῆς νομοθετικῆς, αὐτὴ ν’ ἀναλάβῃ τὴν διαῤῥύθμισιν θεμάτων, ἅτινα, ὡς κανονιστικὰ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου καὶ ὡς ἀφορῶντα εἰς διατυπώσεις περὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, ῥυθμίζονται συνήθως ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἐντεταλμένου τὴν ἐκτέλεσιν. Ὀρθῶς ἐγένετο τοῦτο, διότι ἀποκτῶσι μείζονα μονιμότητα οἱ κανονισμοὶ καὶ αἱ διατυπώσεις διὰ τῆς περιβολῆς τοῦ νομοθετικοῦ κύρους. Εἰς τοιοῦτον ἀφορῶσι σκοπὸν αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου τούτου. Ὁ νόμος, ὃν μεταῤῥυθμίζει τὸ ἄρθρον, περιλαμβάνει καὶ διατάξεις περὶ τῶν διατυπώσεων, καθ’ ἃς ἐπιβάλλεται ἡ φορολογία χάριν μείζονος μονιμότητος· μεταῤῥυθμιζομένου ἄρα τοῦ νόμου, ἔπρεπε καὶ περὶ τῶν διατυπώσεων τούτων νὰ προνοήσωμεν, ἐν τῇ προνοίᾳ δὲ ταύτῃ τινὰς αὐτῶν ἐθεωρήσαμεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ κανονίσῃ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, ἤτοι τὰς διατυπώσεις, αἵτινες δὲν δύνανται ἐκ τῶν προτέρων νὰ καθορισθῶσιν ὡς σχετισθησόμεναι πρὸς τὰς εἰδικὰς περιστάσεις τῶν διαφόρων καταστημάτων, καὶ τὸν τρόπον καθ’ ὃν θέλουσι ταῦτα ἀναπτύξει τὴν ἐργασίαν αὐτῶν κατόπιν τοῦ νόμου. Κατὰ δύο τρόπους ἠδυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν διὰ τοῦ νόμου τὴν διάκρισιν· εἴτε καταργοῦντες τὰς διατάξεις τῶν προηγουμένων καὶ ὁρίζοντες, ὅτι θέλουσι διὰ Β. Διαταγμάτων κανονίζεσθαι τὰ περὶ τούτων, εἴτε τηροῦντες μὲν ἐν ἰσχύϊ τὰ ἐν τοῖς κειμένοις νόμοις, ὁρίζοντες ὅμως, ὅτι, ἂν βραδύτερον ἀποδειχθῇ, ὅτι ὑπάρχει ἀνάγκη μεταβολῆς διατυπώσεων, ὡς ἐκ τῆς ἀναπτύξεως καταστημάτων τινῶν, ἐπιτρέπεται εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ ῥυθμίσῃ προσφόρως πρὸς τὰς εἰδικὰς περιστάσεις τῶν καταστημάτων τούτων τὰς εἰς αὐτὰ ἀναγομένας διατυπώσεις καὶ τοὺς κανονισμούς. Αὕτη εἶναι τοῦ ἄρθρου ἡ ἔννοια. Ἀντὶ νὰ εἴπωμεν ἐν τῷ ἄρθρῳ, ὅτι διατηροῦνται αἱ διατάξεις τῶν κειμένων νόμων, ὅπερ ἄλλως ἐτέθη μόνον χάριν τοῦ ἀρτίου τῆς φράσεως, διότι ἡ διάταξις ἐξυπηκούετο, ἠδυνάμεθα νὰ εἴπωμεν, ὅτι καταργοῦνται αἱ διατάξεις ἐκεῖναι, καὶ τότε ἡ διάταξις, ἡ ἐν ἑτέρῳ ἄρθρῳ, καθ’ ἣν τὰ κανονιστικὰ καὶ τὰ τῶν διατυπώσεων ῥυθμίζονται διὰ Β. Διαταγμάτων, θὰ ἤρκει πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπόν. Σκοπιμωτέρα ὅμως ἡ ἔκφρασις τοῦ νομοσχεδίου, μὴ ταράττουσα τὰ κείμενα, ὅπως ἀντικαταστήσῃ εἰς τὰς διατάξεις τῶν νόμων διατάξεις Β. Διαταγμάτων, εἰμὴ ἐφ’ ὅσον, ἀφορῶσαι εἰς διατυπώσεις ἐπὶ τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου, σχετίζονται πρὸς εἰδικὰ καταστήματα, παράγοντα οἶνον πρὸς ἐξαγωγήν.

§58ΜΙΛΗΣΗΣ. Οὐδόλως συμμερίζομαι τὴν θεωρίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἐὰν ἐνόησα καλῶς, φρονεῖ, ὅτι αἱ διατυπώσεις τῶν δικαιωμάτων ἀνάγονται εἰς τὴν σφαῖραν τῶν καθηκόντων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Πλανᾶται· τὰ δικαιώματα καθ’ ἑαυτὰ οὐδὲν ἔχουσι κῦρος, οὐδεμίαν ἔχουσι σημασίαν ἄνευ τῶν διατυπώσεων, αἵτινες περιφρουροῦσι καὶ διασφαλίζουσι τὴν ἐνάσκησιν, τὴν ὕπαρξιν αὐτῶν. Ὅλοι οἱ νόμοι οἱ κείμενοι ἔχουσι διατυπώσεις, ἐὰν δὲ ἡ θεωρία τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἦναι ὀρθὴ, τότε ἔπρεπε νὰ περιορισθῶμεν μόνον εἰς τὸ ἀναγράφειν ἐν τοῖς νόμοις οὐσιαστικὰ μόνον δίκαια, ν’ ἀφίνωμεν δὲ εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ κανονίζῃ ὅλας τὰς σχετικὰς διατυπώσεις· ἀλλ’ αὐτὸ καὶ λεγόμενον προκαλεῖ τὸ μειδίαμα. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι αἱ διατυπώσεις, τὰς ὁποίας ὁρίζουσιν οἱ κείμενοι περὶ δηλώσεως καὶ καταμετρήσεως τῶν οἴνων νόμοι, ὡς ἐκ περισσοῦ, οὕτως εἰπεῖν, ἐψηφίσθησαν ὑπὸ τῆς Βουλῆς· ἠθέλησεν ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ προσδώσῃ καὶ νομοθετικὸν κῦρος εἰς διατυπώσεις, αἵτινες κυρίως ἀνάγονται εἰς τὴν διοίκησιν. Πῶς; αἱ περὶ βεβαιώσεως τῶν φόρων διατυπώσεις, δι’ ὧν κανονίζονται τὰ δικαιώματα καὶ καθήκοντα τῶν τε φορολογουμένων πολιτῶν καὶ τῆς φορολογούσης ἀρχῆς, ἐπιβάλλονται δὲ καὶ ποιναὶ δι’ ὡρισμένας παραβάσεις, δὲν εἶναι φύσεως νομοθετικῆς; Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ τοιαύτη ἀξίωσις εἶναι καταφανῶς ἐσφαλμένη· αἱ διατυπώσεις περιφρουροῦσι καὶ σώζουσι τὰ δικαιώματα, καὶ ὅπου δὲν ὑπάρχουσι διατυπώσεις ἐν τῷ νόμῳ ἀναγεγραμμέναι, ὅπου ἀφίενται αἱ διατυπώσεις αὗται νὰ κανονίζωνται ἑκάστοτε ὑπὸ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, δὲν ἔχετε οὐδὲν δικαίωμα, Κύριοι, ἔχετε ἁπλῆν διοικητικὴν αὐθαιρεσίαν. Ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τούτων αὐταὶ αἱ διατυπώσεις ἀνεγράφησαν ἤδη ἐν τοῖς κειμένοις νόμοις, ναὶ ἢ ὄχι; ἐζητήσατε, ἔστω καὶ ἐκ περισσοῦ, καὶ ἐλάβετε ἀπὸ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας τὴν ἄδειαν νὰ ἀκολουθήσητε διατυπώσεις ὡρισμένας ἐπὶ τῆς δηλώσεως καὶ καταμετρήσεως τῶν οἴνων; πῶς τώρα ἔρχεσθε καὶ ζητεῖτε, νὰ σᾶς δώσωμεν τὴν ἄδειαν νὰ μεταῤῥυθμίσητε σεῖς ἄνευ ἡμῶν διατάξεις τῶν κειμένων νόμων, ὑπάρχοντας νόμους νὰ μεταῤῥυθμίζητε, νὰ καταργῆτε κατὰ τὸ δοκοῦν; δὲν εἶναι αὐτὸ παραίτησις τῶν καθηκόντων ἡμῶν; δὲν εἶναι ἀπαλλοτρίωσις τῆς νομοθετικῆς ἡμῶν ἐξουσίας; Ἐὰν τοῦτο ἐπιτρέπηται, ἂς κάμῃ τι ἁπλούστερον ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· ἂς μᾶς ἀνακοινοῖ μόνον τὰς ἐπιγραφὰς τῶν νομοθετημάτων, τὰ ὁποῖα εἰσάγει εἰς τὴν Βουλήν, τὰ ἐν αὐτοῖς ἀναγραφόμενα ἁπλῶς δικαιώματα, ἂς προσθέτῃ δὲ μόνον ἓν ἄρθρον, παρέχον εἰς τὴν Διοίκησιν τὸ δικαίωμα νὰ κανονίζῃ τὰ λοιπὰ κατὰ τὸ δοκοῦν. Διὰ τῆς ἁπλοποιημένης ταύτης μεθόδου θὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ τοὐλάχιστον τοῦ κόπου νὰ συζητῶμεν ἐνταῦθα εἰς μάτην. Δὲν εἶναι δὲ σπουδαῖον τὸ ἐπιχείρημα, ὅτι πρόκειται περὶ καταστημάτων εἰδικῶν, διὰ τὰ ὁποῖα ἀπαιτεῖται ἰδιαιτέρα ἔρευνα καὶ ἐξέτασις. Ὅ,τι θὰ πράξητε, κύριε Πρωθυπουργέ, κατ’ ἰδίαν ἐν τῇ διοικήσει ὡς Ὑπουργὸς, διατὶ δὲν τὸ πράττετε νομοθετικῶς μετὰ τῆς Βουλῆς; θὰ ἐξεύρητε, λέγετε, τὰ καταστήματα, τὰ ὁποῖα κατασκευάζουσιν οἶνον, προωρισμένον ἀποκλειστικῶς εἰς τὴν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ κατανάλωσιν, καὶ θὰ ἐκδώσητε Διατάγματα, κανονίζοντα τὰς περὶ βεβαιώσεως τῶν φόρων διατυπώσεις ὡς πρὸς τὰ καταστήματα ταῦτα. Τύχῃ ἀγαθῇ! Κάμετε νῦν τὴν ἔρευναν ταύτην, ὁρίσατε ὅσας κρίνετε διατυπώσεις, καὶ ζητήσατε ἐπ’ αὐτῶν τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς. Οὐδὲν τούτου ἁπλούστερον. Πῶς εἶναι δυνατὸν, Κύριοι, Βουλή, σεβομένη ἑαυτὴν, νὰ δίδῃ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ μεταῤῥυθμίζῃ νόμους τοῦ Κράτους διὰ Β. Διαταγμάτων; Ἀλλαχοῦ, τὸ γνωρίζετε, ἐγένετο ἐπανάστασις φοβερὰ ἕνεκα τοιαύτης ἀντιποιήσεως νομοθετικῶν καθηκόντων διὰ Β. Διαταγμάτων. Μὴ παίζετε λοιπὸν ἐν οὐ παικτοῖς, ἐπεμβαίνοντες καὶ εἰς αὐτὰ τὰ στοιχειωδέστερα καθήκοντα τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, διότι τοιαῦται ἐπεμβάσεις οὐδέποτε ἔμειναν ἀτιμώρητοι.

§59ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς τὴν Βουλὴν ἀνήκει ἡ διάκρισις τῶν διατυπώσεων, τῶν ἐχουσῶν σημασίαν οὐσιαστικήν. Τὰ τῆς οὐσίας ῥυθμίζει ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, τὰ δὲ τυπικὰ περὶ τὴν ἐφαρμογὴν ἡ ἐκτελεστική. Ἐφ’ ὅσον ἄρα ἡ Βουλὴ φρονεῖ, ὅτι ἡ διατύπωσις ἀφορᾷ εἰς τὴν οὐσίαν, θέτει αὐτὴ τὸ ὅριον, ὅπερ δὲν θέλει ὑπερβῆ ἡ ἐνέργεια τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Ἐν τῷ προκειμένῳ ἡ Βουλὴ κανονίζει τὰ τῶν διατυπώσεων, ἃς θεωρεῖ ἀπαραιτήτους εἰς περιφρούρησιν τῶν δικαιωμάτων τῆς Πολιτείας καὶ τῶν πολιτῶν, ἀναγνωρίζουσα ὅμως, ὅτι ὑπάρχουσι περιστάσεις, καθ’ ἃς τὸ ἀναλλοίωτον τοῦ κανονισμοῦ δύναται ν’ ἀποβῇ ἐπιβλαβὲς, τοιαῦται δὲ εἶναι αἱ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου προβλεπόμεναι, ἐπιτρέπει εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ ὁδηγηθῇ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ νόμου ἐκ τῆς ἰδιοφυΐας τῶν περιστάσεων τούτων, πρὸς διαῤῥύθμισιν τῶν διατυπώσεων κατὰ τὰς ὑπαγορεύσεις αὐτῶν. Ἡ παραγωγὴ οἴνου πρὸς ἐξαγωγὴν διατελεῖ ἔτι παρ’ ἡμῖν ἐν τοῖς σπαργάνοις. Μόλις δύο καταστήματα εἶναι τὰ συστηματικῶς ἐργαζόμενα πρὸς παραγωγὴν οἴνου διὰ τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ ταῦτα εἰσέτι δὲν συνεπλήρωσαν τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῶν, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ καθορισθῶσι τὰ τῆς λειτουργίας τῶν καταστημάτων τούτων σχετικῶς πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ψηφιζομένου νόμου. Ἑπομένως δὲν εἶναι δυνατὸν ἀπὸ τοῦδε νὰ θέσωμεν ἀμεταβλήτως τὸν κανόνα, πρέπει ν’ ἀφήσωμεν τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ παρακολουθῇ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ νὰ σχετίζῃ τὰς διατυπώσεις πρὸς τὰς ἀνάγκας, ἃς ἡ ἀνάπτυξις αὕτη καθιστᾷ προδήλους. Ἡ διάταξις περιορίζεται εἰς μόνα τὰ ἐργοστάσια, τὰ κατασκευάζοντα οἴνους ἀποκλειστικῶς προωρισμένους εἰς τὴν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ κατανάλωσιν. Τὰ καταστήματα ταῦτα, οὕτως εἰδικῶς καθοριζόμενα, παρέχουσι πάσας τὰς ἐγγυήσεις, τὰς διὰ τῆς γενικῆς νομοθετικῆς διατάξεως ἐπιδιωκομένας. Ἀφίνομεν λοιπὸν τὰ νενομοθετημένα ὡς ἔχουσιν ἐν γένει, περιλαμβάνομεν ὅμως ἐν τῷ νόμῳ καὶ διάταξιν, ἐπιτρέπουσαν τὸν καθορισμὸν ὑπὸ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας εἰδικῶν διατυπώσεων ὑπὲρ τοῦ παραγωγοῦ, τοῦ παρέχοντος τὰς ἐγγυήσεις, τὰς ἐν τῷ ἐδαφίῳ τούτῳ ἀναγραφομένας.

§60ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ προσθέσω δύο λέξεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς σχέσεως τῆς νομοθετικῆς πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ὑπάρχουσιν ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα μόνον διὰ νόμου δύνανται νὰ κανονισθῶσι, καὶ ἕτερα, τὰ ὁποῖα δύναται ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ κανονίζῃ διὰ Β. Διαταγμάτων. Τίνα εἶναι τὰ πρῶτα ἀντικείμενα, καὶ τίνα τὰ δεύτερα, εἶναι ἐκ τῶν δυσχερεστάτων ζητημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐλύθησαν εἰσέτι ἐπαρκῶς ὑπὸ τῆς ἐπιστήμης. Βεβαίως ὅμως δὲν δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς βάσις τῆς διακρίσεως ταύτης, ὅσα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι δηλ. οἱ κανονισμοὶ καὶ αἱ διατυπώσεις ἀνήκουσιν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, διότι δὲν ἠξεύρω τί ἄλλο ὑπολείπεται, τὸ ὁποῖον θεωρεῖ ἀποκλειστικῶς ἀνῆκον εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Αἱ διατυπώσεις ἀνήκουσιν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ἀλλὰ δύναται ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ κανονίζῃ διὰ Διατάγματος τὰς διατυπώσεις, περὶ τῶν ὁποίων πλεῖστοι νόμοι ἐμερίμνησαν; Δύναται ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ τροποποιήσῃ διὰ Διατάγματος τὰς διατυπώσεις τῆς πολιτικῆς δικονομίας πρὸς ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου; Δύναται ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία διὰ Διατάγματος νὰ τροποποιήσῃ τὰς διατυπώσεις, καθ’ ἃς, δυνάμει τῶν οἰκονομικῶν νόμων, εἰσέρχονται οἱ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ πολίτου, ἵνα βεβαιώσωσιν ἐκεῖ φορολογικὴν παράβασιν ἢ ἕτερον ἀδίκημα, ἢ ἵνα ἐκτελέσωσιν ἄλλην τινὰ ὑπηρεσίαν; Βεβαίως εἶναι ἀστεῖον καὶ νὰ προβάλλωνται ἰσχυρισμοὶ τοιοῦτοι. Δὲν εἶναι λοιπὸν τὸ οὐσιαστικὸν ἢ δικονομικὸν τῆς διατάξεως, οὔτε τὸ οὐσιῶδες ἢ ἐπουσιῶδες αὐτῆς, ὅπερ δύναται νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ὁδηγὸς πρὸς διάκρισιν τῆς νομοθετικῆς ἀπὸ τῆς ἐκτελεστικῆς δικαιοδοσίας, ἀλλ’ ἕτεροι κανόνες, περὶ ὧν δὲν πρόκειται σήμερον. Μετὰ τὰ ἐκτεθέντα ἐξεταστέον περὶ τίνος πρόκειται ἐνταῦθα. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ζητεῖ παρὰ τῆς Βουλῆς νὰ τῷ χορηγήσῃ τὴν ἄδειαν νὰ καταργῇ ἢ νὰ μὴ καταργῇ νόμους, κατὰ τὴν ἰδίαν του ἀρέσκειαν. Τίνες αἱ ἐν τοῖς νόμοις ἐκείνοις περιεχόμεναι διατάξεις, ἐγὼ δὲν γνωρίζω ἀκριβῶς, ἵνα ἐκτιμήσω ἐκ τῆς φύσεως αὐτῶν κατὰ πόσον δύνανται νὰ ἦναι ἀντικείμενα νομοθετικῆς ἢ ἐκτελεστικῆς δικαιοδοσίας, εἶναι ὅμως βέβαιον, ὅτι αἱ διατάξεις ἐκεῖναι περιέχονται ἐν νόμοις τοῦ Κράτους, τοὺς δὲ νόμους τοῦ Κράτους, καὶ ὅταν κανονίζωσιν ἀντικείμενα ἀναγόμενα εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν δικαιοδοσίαν, μόνη ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἔχει δικαίωμα νὰ ἀκυρώσῃ. Δύναται νὰ προτείνῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ν’ ἀκυρώσωμεν τοὺς νόμους τούτους, ἂν δὲν ἔχωσι καλῶς, ἵνα ἀνακτήσῃ τὸ δικαίωμα νὰ κανονίσῃ κατόπιν διὰ Διαταγμάτων τὰ περὶ ὧν πρόκειται ἀντικείμενα. Ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ζητήσῃ νὰ ἐπαφήσωμεν εἰς αὐτὸν τὸ δικαίωμα ν’ ἀκυρόνῃ ἢ μὴ τοὺς νόμους κατ’ ἰδίαν ἀρέσκειαν, διότι συμφωνῶ πληρέστατα μετὰ τοῦ προλαλήσαντος ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, ὅτι τὸ τοιοῦτον ἀποτελεῖ ἀπαλλοτρίωσιν ἐκ τῶν προτέρων τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας τοῦ Κοινοβουλίου. Τὰ ζητήματα ταῦτα, τῆς σχέσεως τῆς νομοθετικῆς πρὸς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, εἶναι ἐπαναλαμβάνω σπουδαιότατα, καὶ δὲν ἀναφύονται μόνον ἐνταῦθα, ἀλλὰ συζητοῦνται ἀδιακόπως εἰς τὰ Δικαστήρια. Πολλάκις ἀναφύεται τὸ ζήτημα τοῦ ἰσχυροῦ καὶ ὑποχρεωτικοῦ τῶν Διαταγμάτων, τῶν ἐκδιδομένων ὑπὸ τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Φρονῶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὅτι, ἐὰν μὲν πρόκηται περὶ ἀντικειμένου, οὗ ὁ κανονισμὸς ἀνήκει εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἄνευ τῆς ἀδείας ἡμῶν δύναται νὰ τὸ κανονίσῃ, ἐὰν δὲ πρόκηται περὶ ἀντικειμένου, κανονισθέντος ἤδη ὑπὸ νόμου, ὀφείλομεν ἡμεῖς νὰ λύσωμεν ὁριστικῶς τὸ περὶ τῆς ἰσχύος ἢ μὴ τοῦ νόμου ζήτημα.

§61ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὡς εἶπον ἐν ἀρχῇ τῆς συζητήσεως ταύτης, οὐδεμία διάταξις τοῦ Συντάγματος δίδει εἰς τὴν Βουλὴν τὸ δικαίωμα ν’ ἀναθέτῃ, ἔστω καὶ πολλοστημόριον τῶν καθηκόντων της, εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πειρᾶται νὰ ὑπεκφύγῃ, ἐπιμένων, ὅτι πρόκειται ἁπλῶς περὶ κανονιστικῶν διατάξεων, αἵτινες ἀνάγονται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας. Δὲν θέλω ἐπαναλάβει ὅσα πρὸ μικροῦ εἶπον περὶ τούτου· ἡ ἐπανάληψις οὐδὲν ὠφελεῖ, διότι ὁ Πρωθυπουργὸς δὲν θέλει νὰ πεισθῇ. Ἀλλὰ διατὶ δὲν ἀπαντᾷ εἰς τὸ ἄλλο ἐπιχείρημα; Ἔχομεν ἤδη νόμον, ὁρίζοντα τὰς διατυπώσεις ταύτας, ἑπομένως ἔχουσιν αὗται δύναμιν νόμου, καὶ ἐν τούτοις διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ἀναθέτομεν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ τὰς μεταῤῥυθμίζῃ διὰ Διατάγματος, ἐναντίον ῥητῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, καθ’ ἣν ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία δὲν δύναται, ὄχι νὰ μεταῤῥυθμίσῃ καὶ καταργήσῃ, ἀλλ’ οὔτε ν’ ἀναστείλῃ ἁπλῶς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν νόμων. Καὶ διατὶ ζητεῖ ἀφ’ ἡμῶν τὴν τερατώδη ταύτην ἐξουσίαν τὸ Ὑπουργεῖον; διατί δὲν θέλει διὰ κοινοῦ νομοθετικοῦ μέτρου νὰ κανονίσῃ εἰδικὰς διατυπώσεις βεβαιώσεως διὰ τὰ καταστήματα, περὶ ὧν ὁ λόγος, ἀλλ’ ἐπιμένει νὰ τὰς ὁρίσῃ αὐτὸ ἄνευ τῆς Βουλῆς; Διότι ἐπιθυμεῖ, κατὰ τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ἔχει ἓν ἕκαστον τούτων, νὰ κανονίζῃ καὶ τὰς διατυπώσεις. Καὶ αὐτὴν τὴν ἐξουσίαν θὰ δώσητε, Κύριοι, εἰς τὴν Κυβέρνησιν; Τὸ κατ’ ἐμὲ, ἐπιμένω θεωρῶν τὸ ἄρθρον ἐναντίον ῥητῆς διατάξεως τοῦ Συντάγματος, παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν ἁπάλειψιν αὐτοῦ.

§62ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν θέλω, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐξετάσω τὸ ζήτημα ὑπὸ νομικὴν ἔποψιν, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ἐπιστήσῃ πλειοτέραν προσοχὴν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ὁ τελικὸς σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι σπουδαῖος, εἶναι ἡ ἔλευσις μεταλλικοῦ ἐν τῷ τόπῳ. Πρέπει λοιπὸν νὰ ὑποστηριχθῇ διὰ παντὸς τρόπου ἡ παραγωγὴ οἴνων, προωρισμένων διὰ τὸ ἐξωτερικόν. Νομίζω δὲ, ὅτι τελειότερον θὰ ὑποστηριχθῇ αὕτη, ἐὰν νομοθετικῶς ὁρισθῶσιν αἱ εὐκολίαι, αἱ ὁποῖαι θὰ δοθῶσιν εἰς τὰ καταστήματα, τὰ προωρισμένα νὰ κατασκευάζωσιν οἴνους ἀξίους ἐξαγωγῆς, διότι ἡ ἐξασφάλισις τῶν εὐκολιῶν τούτων θὰ συντελέσῃ εἰς τὸν σκοπὸν τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, οὐχὶ μόνον ὑπὸ νομικὴν, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ πραγματικὴν ἔποψιν, νὰ δεχθῇ τὴν μεταῤῥύθμισιν τοῦ ἄρθρου τούτου κατὰ τρόπον, ἀφαιροῦντα πᾶσαν ἀμφιβολίαν, ἔστω καὶ τυπικὴν, περὶ τῆς ἰσχύος τῶν διὰ Διατάγματος παρεχομένων εὐκολιῶν.

§63ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ὑποθέτει, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἐμεριμνήσαμεν περὶ τῆς καταστάσεως τῆς ὑπαρχούσης. Ἡμεῖς μετὰ συνεννόησιν ἐπείσθημεν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν σήμερον νὰ κανονίσωμεν τὰ περὶ τούτου. Διὰ τοῦτο ἐθεωρήσαμεν, ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀφήσωμεν τὸν κανονισμὸν ὡς ἔχει, νὰ ἐπιφυλάξωμεν ὅμως εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα, ἐφ’ ὅσον γίνονται κατάδηλοι αἱ ἀνάγκαι καὶ αἱ δυναταὶ εὐκολίαι, νὰ λαμβάνῃ περὶ αὐτῶν μέτρα διὰ Διατάγματος. Περὶ τούτων ἀπὸ καιροῦ ἐργαζόμενοι, γινώσκομεν, ὅτι τοιαῦται διατάξεις δὲν δύνανται ἀπὸ τοῦδε νὰ καταρτισθῶσιν, νὰ περιληφθῶσιν ἐν νόμῳ. Ἐὰν θέλωμεν νὰ παράσχωμεν εἰδικὰς εὐκολίας εἰς τὰ παράγοντα οἶνον πρὸς ἐξαγωγὴν καταστήματα, μόνον διὰ τῆς ἐπιφυλάξεως τῆς παροχῆς αὐτῶν εἰς Βασιλικὰ Διατάγματα, δυνάμεθα νὰ ἐπιτύχωμεν τοῦ σκοποῦ. Οὐδεὶς δὲ ὑπάρχει λόγος, ἵνα μὴ ἀνατεθῇ ἡ ἐνάσκησις τοῦ δικαιώματος τούτου εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἀφοῦ τὸ ἄρθρον ῥητῶς περιορίζει τὸ δικαίωμα εἰς εἰδικὰς περιστάσεις. Οὐδεὶς καταργεῖται νόμος· αἱ διατυπώσεις περὶ δηλώσεως καὶ καταμετρήσεως ἰσχύουσιν ἐν γένει· εἰδικῶς ὅμως πρὸς τὰ καταστήματα, τὰ κατασκευάζοντα οἶνον πρὸς ἐξαγωγήν, ἐπιτρέπεται ὁ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος κανονισμός. Ἠδυνάμεθα νὰ σταματήσωμεν ἐκεῖ, ἀλλ’ ἐφοβήθημεν, μὴ τυχὸν ἐγερθῇ ζήτημα, ὅτι ὁ κανονισμὸς δὲν ἦτο σύμφωνος πρὸς τὰ ἐν τῷ νόμῳ, καὶ διὰ τοῦτο προσεθέσαμεν τὴν διάταξιν, τὴν προκαλοῦσαν τὴν παροῦσαν συζήτησιν. Δὲν ἠδυνάμεθα δὲ νὰ μὴ περιλάβωμεν τὴν διάταξιν ταύτην, διότι αἱ περὶ δηλώσεως καὶ καταμετρήσεως διατάξεις ἰσχύουσι μόνον ἐφ’ ὅσον δὲν περιορίζει τὴν ἰσχὺν αὐτῶν ἡ περίπτωσις, περὶ ἧς πρόκειται. Ἐν τῇ εἰδικῇ δὲ ταύτῃ περιπτώσει ἐπιτρέπεται ὁ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος κανονισμός. Ὁ κανονισμὸς οὗτος δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἦναι σύμφωνος πρὸς τὰ ἐν τῷ νόμῳ, διότι πρόκειται περὶ περιπτώσεως ἐξαιρεθείσης ἀπὸ τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου, ἥτις ἀναγράφεται ἐν τῷ πρώτῳ ἐδαφίῳ. Δὲν παραβιάζεται ἐκ τούτου τὸ κῦρος τοῦ νόμου, ἀφοῦ, διατηροῦντες ἐν ἰσχύϊ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου διὰ τοῦ πρώτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου, ἐξαιροῦμεν διαῤῥήδην διὰ τοῦ δευτέρου ἐδαφίου τὰς περιπτώσεις, ὧν ἐν αὐτῷ γίνεται μνεία.

§64ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς διὰ τῆς τελευταίας του ἀγορεύσεως ἀνεγνώρισε τὴν ὀρθότητα τῶν παρατηρήσεων τῶν προαγορευσάντων, τοῦθ’ ὅπερ, ἂν ἔπραττεν ἀπὸ τῆς πρώτης του ἀγορεύσεως, θὰ καθίστα περιττὴν τὴν μακρὰν καὶ ἐριστικὴν συζήτησιν. Εἶναι ἀληθές, ὅτι εἰς ὅλα τὰ ζητήματα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς διὰ στριφνῆς φρασεολογίας θέλει νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὴν γνώμην του, ἔστω καὶ ἂν αὕτη ἦναι προδήλως ἐσφαλμένη, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου συνωμολόγησεν ἐμμέσως, δὲν ἠξεύρω πῶς, ὅτι κακῶς περιελήφθη εἰς τὸ ἄρθρον ἡ περίοδος ἡ σχετική. Καλὸν ἑπομένως εἶναι νὰ δεχθῇ, ὥστε ἡ περὶ ἧς πρόκειται περίοδος νὰ ἐξαλειφθῇ ἐκ τοῦ ἄρθρου, εἰ δὲ μὴ, νὰ στέρξῃ τὴν προβαλλομένην τροπολογίαν. Τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι πρόκειται περὶ διατυπώσεων, καὶ ὅτι δὲν ἔχει ἀξίαν ὁ ἰσχυρισμὸς τῶν προαγορευσάντων, ὑποστηριξάντων ὅτι ἀπαλλοτριοῦται ἡ Βουλὴ τοῦ δικαιώματος τοῦ νομοθετεῖν, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι σπουδαῖα, διότι, ὅταν δίδητε εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ μεταῤῥυθμίζῃ κατὰ βούλησιν διατάξεις νόμων, ἔστω καὶ ἂν αἱ διατάξεις αὗται ἀναφέρωνται εἰς διατυπώσεις, τότε τί ἄλλο κάμνετε ἢ ἀπαλλοτριοῦσθε δικαιώματος, ὅπερ εἰς σᾶς μόνον ἔδωκε τὸ πολίτευμα, ἤτοι τοῦ δικαιώματος τοῦ νομοθετεῖν; Ὑποβάλλω λοιπὸν καὶ ἐγὼ τὴν ἑπομένην τροπολογίαν· νὰ διαγραφῶσιν αἱ ἐν τῇ τετάρτῃ καὶ πέμπτῃ γραμμῇ λέξεις: «μεταῤῥυθμιζομένων πρὸς τοῦτο καὶ τῶν σχετικῶν διατάξεων τῶν ἀνωτέρω νόμων.»

§65ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ προτεινομένη διαγραφὴ τῆς φράσεως «μεταῤῥυθμιζομένων κτλ.» οὐδόλως θεραπεύει τὸ κακὸν, διότι, ὡς ὀρθῶς παρετήρησε καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἡ φράσις αὕτη εἶναι ἁπλῆ ἐπεξήγησις τῆς ἐν τῷ ἐδαφίῳ βʹ διατάξεως, ἑπομένως καὶ μετὰ τὴν διαγραφὴν αὐτῆς τὸ ὑπόλοιπον τοῦ ἐδαφίου θὰ ἔχῃ τὴν αὐτὴν πάντοτε ἔννοιαν, τουτέστιν, ὅτι χορηγεῖται εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν τὸ δικαίωμα νὰ μεταῤῥυθμίζῃ καὶ καταργῇ διατυπώσεις περὶ βεβαιώσεως τοῦ φόρου τῶν οἴνων, ἐν νόμῳ ἀναγεγραμμένας, μ’ ἄλλας λέξεις, νὰ μεταῤῥυθμίζῃ καὶ καταργῇ νόμους διὰ Διαταγμάτων. Οὐδὲν ἄλλο τελεσφόρον μέσον ὑπάρχει, εἰμὴ μόνον ἡ διαγραφὴ ὁλοκλήρου τοῦ ἄρθρου.

§66ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν θέλῃ ὁ κ. Μίλησης νὰ ἤμεθα πλέον σύμφωνοι, ἂς ἀντικατασταθῶσιν αἱ λέξεις «μεταῤῥυθμιζομένων πρὸς τοῦτο καὶ τῶν σχετικῶν διατάξεων τῶν ἀνωτέρω νόμων» διὰ τῶν ἑπομένων: «καταργουμένων ὡς πρὸς τοῦτο τῶν ἀνωτέρω νόμων».

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Παπαγιαννακοπούλου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἄρθρον 3).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4ον. (Ἀναγινώσκεται).

§69ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4 μίαν παρατήρησιν. Ἡ προθεσμία ἑνὸς μηνὸς, ἐντὸς τῆς ὁποίας ὀφείλει νὰ παρουσιάσῃ τὴν λύσιν τῆς ἐγγυήσεως ὁ ἐξάγων οἶνον ἐκ τῶν διαφόρων μερῶν, τῶν ἀναφερομένων ἐν τῷ ἄρθρῳ 4, δὲν μοὶ φαίνεται ἐπαρκὴς, διότι πολὺ ἐνδεχόμενον ὁ οἶνος οὗτος νὰ μὴ πρόκηται νὰ ἐξαχθῇ ὡς ἔχει, ἀλλὰ μεταφερόμενος εἰς ἄλλον λιμένα τοῦ Κράτους, νὰ μετασκευασθῇ ἐκεῖ καὶ ἐξαχθῇ ἀργότερον· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ προθεσμία πρέπει νὰ ᾖ μακροτέρα τοῦ ἑνὸς μηνός. Ἐκ τούτου δὲν πηγάζει βλάβη τις εἰς τὸ Δημόσιον, ἐνῷ ἀπ’ ἐναντίας ἡ σύντομος προθεσμία δύναται νὰ ἐμποδίσῃ τοὺς θέλοντας νὰ ἐξαγάγωσιν οἶνον, ἀφοῦ πρῶτον μετασκευάσωσιν αὐτὸν ἐν ἑτέρῳ λιμένι.

§70ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ περίπτωσις, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς, ἤδη οὐδαμοῦ παρουσιάζεται. Σήμερον δὲν μεταφέρεται ὁ οἶνος ἀπὸ λιμένος εἰς λιμένα, ἵνα ἐν τῷ τελευταίῳ λιμένι γένηται μετασκευὴ αὐτοῦ. Τὸ μόνον σήμερον γινόμενον εἰς τὸν οἶνον τὸν ἐξαγόμενον εἶναι ἡ προσθήκη ὀλίγου οἰνοπνεύματος, τοῦτο δὲ περιωρίσθη ἐπ’ ἐσχάτων, διότι δὲν ἐπιτρέπεται τοιοῦτος οἶνος νὰ εἰσάγηται εἰς τοὺς κυριωτέρους λιμένας τῆς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ εἰσαγωγῆς. Ἑτέρα ἐργασία μετασκευῆς τοῦ οἴνου δὲν ὑπάρχει παρ’ ἡμῖν. Μὴ ὑπαρχούσης ἄρα περιπτώσεως, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι πρέπον νὰ νομοθετῶμεν περὶ ὑποθετικῆς ἀνάγκης. Ἡ ἐγγύησις δύναται νὰ ἦναι καὶ πέντε ἑβδομάδων καὶ τριῶν ἑβδομάδων, ἡμεῖς ὡρίσαμεν ἕνα μῆνα, διότι θέλομεν οἱ λογαριασμοὶ οὗτοι νὰ ἐκκαθαρίζωνται ταχύτατα. Τὰ τῶν ἐγγυήσεων ἀφίενται εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῶν τελωνειακῶν ἀρχῶν, ἂν δὲ θὰ διαρκῇ ἐπὶ πολὺ ἡ ἐγγύησις, θ’ ἀναγκασθῶσιν αἱ τελωνειακαὶ ἀρχαὶ νὰ ζητῶσιν αὐτὴν ἀσφαλεστέραν, ἐνῷ, προκειμένου περὶ ταχέως λυομένης ἐγγυήσεως, εἶναι πιθανὸν, ὅτι θ’ ἀρκῶνται αἱ τελωνειακαὶ ἀρχαὶ εἰς ἐγγύησιν ὀλιγώτερον ἐπαχθῆ πρὸς τὸν ἐξάγοντα. Ἂν λοιπὸν σήμερον οἱ περὶ ὧν πρόκειται δὲν ἔχωσιν ἀνάγκην μακροτέρας διορίας, πρέπει νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὴν διορίαν ταύτην, ἣν αὐτοὶ οὗτοι καθώρισαν, ἀφοῦ ὁ προσδιορισμὸς οὗτος ἐπιτρέπει εἰς τὰς ἀρχὰς νὰ ἦναι ἐλευθεριώτεραι πρὸς τὸν καθορισμὸν τῶν τῆς ἐγγυήσεως.

§71ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θέσατε ἕνα ἀνώτατον ὅρον, προθεσμίαν ἀνωτέραν τοῦ μηνὸς, νὰ δέχωνται αἱ τελωνειακαὶ ἀρχαὶ κατὰ τὴν κρίσιν των. Ἐνίοτε λαμβάνουν καὶ ἐγγύησιν τριῶν ἑβδομάδων. Θέσατε κατώτερον καὶ ἀνώτερον ὅρον.

§72ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰ τῶν ἐγγυήσεων παρουσιάζονται καὶ εἰς πολλὰ ἄλλα νομοθετήματα, παντοῦ δὲ ἔχομεν ὅρον ἑνιαῖον. Δὲν εἶναι πρέπον νὰ ἀφίνωμεν εἰς τὴν τελωνειακὴν ἀρχὴν τὴν περὶ τούτου ἐκτίμησιν. Νομίζω καλὸν νὰ μείνῃ ὡς ἔχει ὁ ὅρος τῆς ἐγγυήσεως, ἀφοῦ ὁ καθορισμὸς τοῦ χρόνου ἐγένετο κυρίως τῇ εἰσηγήσει τῶν ἐνδιαφερομένων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ)

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ᾼΡΛΘʹ νόμου περὶ ἀτελείας τῶν εἰσαγομένων διὰ τῆς μεθορίου γραμμῆς κτηνῶν κτλ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως). Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται).

§74ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αἱ ἐξηγήσεις, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, περὶ τῶν καταχρήσεων, αἱ ὁποῖαι συμβαίνουσιν εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τῶν μεγάλων ζώων καθιστῶσι δύσκολον τὴν καταπολέμησιν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου πρώτου, ἥτις εἶναι ἐλάττωσις τῶν σχέσεων ἡμῶν πρὸς τὰς ὁμόρους ἐπαρχίας. Νομίζω ὅμως, ὅτι ἐκτὸς τῆς ἐξαιρέσεως τῶν αἰγιδοπροβάτων πρέπει νὰ ἐξαιρεθῶσι καὶ τὰ μεγάλα ζῶα, τὰ ὁποῖα, ἐξερχόμενα ἐξ Ἑλλάδος πρὸς βόσκησιν εἰς τουρκικὰ λειβάδια, ἐπανέρχονται ἐκεῖθεν· εἶναι δὲ πολλὰ τοιαῦτα, τοὐλάχιστον εἰς τὸν νομόν τῆς Ἄρτης καὶ ἐν Θεσσαλίᾳ. Ἤθελεν εἶσθαι πολὺ ἄδικον, νὰ στερηθῶσι τὰ ζῶα ταῦτα τῆς εὐκολίας, τὴν ὁποίαν σήμερον ἀπολαμβάνουσιν, ἐπανερχόμενα χωρὶς νὰ πληρόνωσι φόρον. Προτείνω λοιπὸν νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον 1 ἡ φράσις: «καὶ τῶν ἐξ Ἑλλάδος προηγουμένως ἐξελθόντων πρὸς βόσκησιν καὶ ἐπανερχομένων.»

§75ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ μέτρον, περὶ οὗ ὁμιλεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς, νομίζω ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναγραφῇ ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ, διότι εἶναι ἀναγεγραμμένον ἐν τῷ νόμῳ περὶ τελωνειακοῦ δασμολογίου. Κατ’ αὐτὸν, τὰ ἐξαγόμενα καὶ κατόπιν πάλιν εἰσαγόμενα εἰς τὸ Κράτος δὲν ὑποβάλλονται εἰς δασμὸν, ὅταν δύναται ν’ ἀποδειχθῇ δι’ εἰδικῶν γνωρισμάτων, ὅτι αὐτὰ τὰ ἐκ τῆς χώρας ἐξαχθέντα εἰσάγονται πάλιν εἰς αὐτήν. Ὑπαρχούσης λοιπὸν τῆς διατάξεως ἐν τῷ γενικῷ νόμῳ, νομίζω ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη τῆς εἰδικῆς αὐτῆς ἐγγραφῆς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ.

§76ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἶναι ἀνεφάρμοστος. Βεβαίως τὸ δασμολόγιον ἀναφέρεται εἰς πᾶν ἄλλο εἶδος ἢ τὰ ζῶα. Ἐξαγωγὴ ζώων ἐξ Ἑλλάδος μὲ πρόθεσιν ἐπανόδου διὰ θαλάσσης μέχρι σήμερον δὲν ἐγίνετο, ἑπομένως τὸ δασμολόγιον δὲν ἠδύνατο νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἐπάνοδον ζώων ἐξαγομένων διὰ ξηρᾶς, διότι, μὴ ὑπαρχούσης τελωνειακῆς ζώνης διὰ ξηρᾶς, πάντα τὰ ζῶα εἰσήρχοντο δι’ αὐτῆς ἀτελῆ. Ἂν θελήσωμεν νὰ καθορίσωμεν τὴν ἀρχὴν τῆς σφραγίσεως, θὰ εἰσαγάγωμεν μεγάλην δυσκολίαν. Τί πρόκειται νὰ ἀποκλείσωμεν διὰ τοῦ ἄρθρου πρώτου; ὄχι τὰ ζῶα, τὰ ὁποῖα παράγουσιν αἱ ὅμοροι ἐπαρχίαι, ἀλλὰ τὰ ζῶα ἀπομεμακρυσμένων χωρῶν, ἅτινα ὠφελοῦνται, εἰσαγόμενα εἰς τὴν Ἑλλάδα ὡς ζῶα ἀνήκοντα εἰς τὰς ὁμόρους ἐπαρχίας. Τοιαύτη κατάχρησις δὲν δύναται νὰ συμβαίνῃ ὅταν πρόκηται περὶ ζώων ἐξερχομένων ἁπλῶς πρὸς βόσκησιν.

§77ΚΑΝΤΑΡΤΖΗΣ. Ἐκ Θεσσαλίας βόες δὲν ἐξέρχονται διὰ βόσκησιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν.

§78ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐκ Τρικκάλων βεβαίως ἐξέρχονται, ἐξ Ἄρτης δὲ πολλά.

§79ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Περὶ τῶν τῆς Ἄρτης δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη εἰδικῆς διατάξεως. Περὶ αὐτῶν ὑπάρχει εἰδικὸς νόμος, ὅστις δὲν καταργεῖται. Ἐνταῦθα πρόκειται περὶ Θεσσαλίας, διότι τὸ νομοσχέδιον τροποποιεῖ τὸν νόμον περὶ καταργήσεως τῆς τελωνειακῆς ζώνης· ὁ δὲ νόμος, ὁ περὶ καταργήσεως τῆς τελωνειακῆς ζώνης, ὡς πρὸς τὰ κτήνη καὶ ἄλλα εἴδη εἶναι μεταγενέστερος τοῦ νόμου περὶ τῆς τελωνειακῆς γραμμῆς κατὰ τὴν Ἄρταν. Τοῦ νόμου τούτου αἱ διατάξεις μένουσιν ἐν ἰσχύϊ, κατ’ αὐτὰς δὲ, εἶναι ἀναντίῤῥητον, ὅτι τὰ κτήνη τῆς Ἄρτης δύνανται νὰ ἐξέρχωνται καὶ νὰ εἰσέρχωνται ἄνευ πληρωμῆς φόρου· οὐδὲ δήλωσις χρειάζεται, διότι οὐδεὶς ἀξιοῖ, ὅτι ὁ εἰδικὸς περὶ Ἄρτης νόμος καταργεῖται. Περὶ δὲ τῆς Θεσσαλίας δὲν ἐγένετο παρατήρησις περὶ ὑπάρξεως τοιαύτης ἀνάγκης. Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑπῆρχε, πῶς θ’ ἀνεπληροῦτο αὕτη, εἰμὴ ἐφαρμοζομένης τῆς διατάξεως τοῦ τελωνειακοῦ δασμολογίου; Ἢ πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἰδιαίτερον γνώρισμα, ἢ δὲν δύναται ν’ ἀναπληρωθῇ ἡ ἀνάγκη, διὰ τὸ μὴ ἐφαρμόσιμον τῆς διατάξεως. Συνεπῶς οὐδ’ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δυνάμεθα νὰ ἀναγράψωμεν διάταξιν, ἔχουσαν πρακτικόν τι κῦρος.

§80ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῶν ὁρίων δὲν ὑπάρχουν ζῶα, τὰ ὁποῖα βόσκουσι καὶ ἐντεῦθεν καὶ ἐκεῖθεν;

§81ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ταῦτα διεξάγονται οἰκογενειακῶς, δὲν εἶναι ἀνάγκη ν’ ἀναγραφῶσιν ἐν τῷ νόμῳ. Παρὰ τὴν Καλαμπάκαν εἶναι ἀγροί τινες, οἵτινες, καίπερ ἀνήκοντες εἰς κατοίκους τοῦ Ἑλληνικοῦ, κεῖνται ἐν τῷ Τουρκικῷ. Ἐκεῖ δὲν ἐφαρμόζεται ὁ τελωνειακὸς νόμος ἑκατέρωθεν. Τὰ περὶ τούτων δὲν ἀναγράφονται ἐν νόμοις, διότι καὶ μικρὰν ἔχουσιν ἔκτασιν αἱ περιφέρειαι καὶ ἡ ἐν αὐτοῖς διάκρισις τῶν τῆς κυριότητος ἀπὸ τῶν τῆς κυριαρχίας κανονίζεται προσφορώτερον ὑπὸ τοῦ ἀγράφου δικαίου.

§82ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑπάρχει στατιστικὴ τῶν ζώων, τῶν ἐκ Τουρκίας ἐρχομένων πρὸς βόσκησιν;

§83ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅτε εἰσηγάγομεν τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῆς τελωνειακῆς ζώνης, συνωδεύσαμεν αὐτὸ καὶ διὰ στατιστικῆς. Ἔκτοτε τὰ πράγματα μετεβλήθησαν πολὺ, νεωτέραν δὲ στατιστικὴν δὲν ἔχομεν, παρέχουσαν ἐχέγγυα ἀκριβείας. Ἦσαν ἀκριβεῖς αἱ τότε δοθεῖσαι πληροφορίαι, διότι ἐσχετίζοντο πρὸς τὰ πληρονόμενα τέλη· ἀφ’ ὅτου ὅμως κατηργήθη ἡ τελωνειακὴ ζώνη, δὲν παρακολουθεῖται ἡ εἰσαγωγὴ τῶν ζώων, διότι δὲν ὑπάρχει λόγος φορολογικὸς, ὑπαγορεύων τὸν ἔλεγχον. Δυνάμεθα νὰ συλλέξωμεν πληροφορίας περὶ τῆς εἰσαγωγῆς, ἀλλὰ, καίτοι θὰ τὰς λάβωμεν παρὰ τῶν ἀρχῶν, θὰ ἦναι ὅμως ἐξώδικοι καὶ δὲν θὰ δυνάμεθα ἀσφαλῶς νὰ στηριχθῶμεν ἐπ’ αὐτῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, εἶτα δὲ καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς καὶ τῶν ζώων διὰ τὸ ἔτος 1890.

§85ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ ἔτος ψηφίζομεν φορολογικὸν νόμον, καὶ πρὸς τοῦτο δι’ ἑνὸς ἄρθρου ἢ δύο δίδομεν κῦρος εἰς τὸν προηγούμενον νόμον, ἐπιφέροντες ἐνίοτε καὶ μικράς τινας τροποποιήσεις. Τὸ ἑπόμενον ἔτος τὰ αὐτὰ ἐπαναλαμβάνομεν. Τοιουτοτρόπως ὅμως δὲν γνωρίζομεν ἀκριβῶς τὸ σύνολον τῶν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦσι τὸν φορολογικὸν νόμον, ἀντιπράττομεν δὲ καὶ πρὸς τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖ, ἕκαστος νόμος νὰ ψηφίζηται κατ’ ἄρθρον. Καλλίτερον πολὺ θὰ ἦτο νὰ γίνῃ εἷς πλήρης καταρτισμὸς τοῦ φορολογικοῦ νόμου.

§86ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ καταρτισμὸς νόμου, περιέχοντος τὰς διατάξεις τὰς φορολογικὰς πλήρεις, εἶναι ἀνέφικτος, διότι δυστυχῶς οἱ ἐτήσιοι νόμοι περιλαμβάνουσιν οὐ μόνον διατάξεις ἐνιαυσίους, ἀλλὰ καὶ διατάξεις σχετιζομένας πρὸς τοὺς παγίους νόμους. Ἂν θελήσωμεν τὰς παγίας διατάξεις τῶν ἐτησίων νόμων νὰ περιλάβωμεν ἐν ἑνιαίῳ νομοθετήματι, πρέπει τὸ νομοθέτημα νὰ κατανέμηται εἰς κεφάλαια, καθοριζομένου ἰδίου εἰς τὰς μεταῤῥυθμίσεις ἑκάστου τῶν παγίων νόμων. Κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἀκριβῶς ἐπὶ τῆς ἰδέας, ἣν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξέφρασε πρὸ ὀλίγου, εἴχομεν ἐργασθῆ καὶ ἡτοιμάσαμεν τὰς μεταῤῥυθμίσεις τῶν παγίων νόμων, παραλαβόντες ἐκ τῶν ἐνιαυσίων τὰς διατάξεις, τὰς εἰς ἕκαστον ἐξ ἐκείνων ἀναγομένας. Ὡς γινώσκει ἡ Βουλή, τὸ σύστημα τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ ἐτησίου φορολογικοῦ νόμου διὰ παραπομπῆς εἰς τὸν τοῦ προηγουμένου ἔτους, ἔν τισι μεταῤῥυθμιζομένου, ἀνατρέχει μέχρι τοῦ 1874. Σήμερον βάσις τῆς νομοθεσίας τῆς ἐνιαυσίας εἶναι ὁ φορολογικὸς νόμος τοῦ 1874. Ἡ ἰσχὺς τοῦ νόμου τούτου ἀνενεοῦτο ἀλληλοδιαδόχως διὰ τῶν μεταγενεστέρων ἐτησίων νόμων, ὧν πάντες μέχρι τοῦ περυσινοῦ, καὶ αὐτοῦ ἔτι τοῦ ἐφετεινοῦ, περιελάμβανον μεταῤῥυθμιστικὰς τῶν προγενεστέρων ἐνιαυσίων ἢ παγίων νόμων διατάξεις. Πάσας ταύτας τὰς διατάξεις ἐδέησε νὰ σχετίσωμεν πρὸς τὰς δι’ αὐτῶν μεταῤῥυθμιζομένας, διέγνωμεν δέ, ὅτι, εἴτε κατηρτίζοντο ἐκ νέου οἱ πάγιοι νόμοι ὡς μετεῤῥυθμίσθησαν, εἴτε κατηρτίζετο ἑνιαῖος νόμος, περιλαμβάνων πάσας τὰς μεταῤῥυθμίσεις, ἡ ψήφισις τῶν οὕτω καταρτιζομένων θ’ ἀπησχόλει τὴν Βουλὴν ἐπὶ μακρόν. Ἐπειδὴ δὲ ἤδη πρέπει ὁ ἐνιαύσιος νόμος νὰ ψηφισθῇ ἐγκαίρως πρὸ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐνομίσαμεν ὅτι ἦτο καταλληλότερον ν’ ἀκολουθήσωμεν τὸ σύστημα, τὸ μέχρι τοῦδε κρατοῦν, ἀργότερον δὲ νὰ ὑποβάλωμεν τὸ καταρτισθησόμενον, οὐχὶ ἐν σχέσει πρὸς τὸν ἐνιαύσιον νόμον, ἀλλ’ ὡς μεταῤῥύθμισιν τῶν παγίων φορολογικῶν νόμων. Ἄλλως τε ἡ διάκρισις μεταξὺ παγίων καὶ ἐνιαυσίων νόμων δὲν ἐπιβάλλεται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος· ἔχομεν παγίους φορολογικοὺς νόμους διαφόρους, τὸ δασμολόγιον, τὸν νόμον περὶ φόρου τῶν οἰκοδομῶν, τῶν ἐπιτηδευμάτων, τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ ἄλλους. Τὸ τέλειον κατὰ τὸ σύστημα τοῦτο θὰ ἦτο, πάντες οἱ νόμοι οἱ φορολογικοὶ νὰ καταρτισθῶσιν ὡς πάγιοι, τὸ δὲ κατὰ τὸ Σύνταγμα ἐνιαύσιον τῆς ψηφίσεως νὰ γίνηται περὶ ὅλων ὅπως γίνεται σήμερον περὶ τῶν παγίων, διότι καὶ οἱ πάγιοι φόροι κυροῦνται δι’ ἐνιαυσίας ψηφίσεως μετὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων. Ἀναγραπτέον ἄρα πάσας τὰς διατάξεις, τὰς τέως ἐν τοῖς ἐνιαυσίοις φορολογικοῖς νόμοις, ὁ δὲ προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων θὰ πληροῖ τὸ ἐνιαύσιον τῆς ψηφίσεως, ὅπερ καὶ τὸ Σύνταγμα σχετίζει πρὸς τὸν Προϋπολογισμόν. Ἐν τοιαύτῃ ἐννοίᾳ εἰργάσθημεν καὶ ἐργαζόμεθα, ἑτοιμάσαντες ἄλλας μεταῤῥυθμίσεις, περιληφθησομένας ἐν τοῖς καταρτιζομένοις νομοθετήμασι.

§87ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Παρατηρῶ, ὅτι αἱ πάγιαι διατάξεις, αἱ εὑρισκόμεναι εἰς τοὺς φορολογικοὺς νόμους, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῶσι σήμερον παρ’ ἡμῶν καὶ κατὰ τὸ σύστημα, τὸ σήμερον ἰσχύον, διότι ὡς πάγιαι διατάξεις θεωροῦνται αἱ ἔχουσαι ἰσχὺν διαρκῆ. Ἐκτὸς ὅμως τούτου, παρατηρῶ καὶ τὸ ἑξῆς· ἔχομεν ὑπ’ ὄψει νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον τροποποιεῖ ὅλους τοὺς παγίους φορολογικοὺς νόμους. Ἀφοῦ λοιπὸν ἔχομεν ἐκκρεμῆ ἐργασίαν εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τροποποιήσεως τῶν παγίων νόμων, θὰ ἦτο καλλίτερον νὰ συμπεριληφθῇ εἰς αὐτὴν καὶ ἡ ἄλλη ἐργασία, τὴν ὁποίαν ἔχει ἑτοίμην τὸ Ὑπουργεῖον, ἵνα τοιουτοτρόπως ψηφισθῶσιν ἐν συνόλῳ. Ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, τὸ ἀποτέλεσμα αὐτὸ τῆς ἐργασίας του νὰ τὸ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἵνα τυπωθῇ καὶ διευκολύνῃ καὶ τὴν ἰδικήν μας μελέτην.

§88ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐθεωρήθη πρέπον νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν ἡ ἄλλη ἐργασία, πρὶν ἢ ψηφισθῇ ὁ ἐτήσιος νόμος. Ἀφοῦ ψηφισθῇ ὁ ἐτήσιος νόμος, δυνάμεθα νὰ φέρωμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, καίτοι δὲν πρόκειται νὰ ψηφισθῇ πρὸ τῶν ἑορτῶν. Δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ περιληφθῇ ἡ πλήρης ἐργασία οὐδ’ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, τῷ ἀφορῶντι εἰς τὴν μεταῤῥύθμισιν τῶν παγίων νόμων. Ἂν εἰς τὰ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἐκείνῳ ἐπιπροσετίθετο ἡ συστηματικὴ ἀναγραφὴ τῶν μεταῤῥυθμίσεων τῶν παγίων φορολογικῶν νόμων, τῶν ἀπὸ τοῦ 1874 μέχρι σήμερον διὰ τῶν ἐτησίων φορολογικῶν νόμων καθιερωθεισῶν, θὰ ἐπεβαρύνετο ἡ Βουλὴ δυσαναλόγως πρὸς τὸν χρόνον, ὃν ἐν τῷ παρόντι δύναται νὰ διαθέσῃ. Ὁ κ. Βουλευτὴς παρετήρησεν ὅτι, καὶ ἂν μὴ ψηφισθῶσιν ἐκ νέου αἱ μεταῤῥυθμίσεις τῶν παγίων νόμων, αἱ ἐν τοῖς ἀπὸ τοῦ 1874 ἐνιαυσίοις νόμοις περιληφθεῖσαι, αἱ διατάξεις αὗται, ὡς ἀναγόμεναι εἰς παγίους νόμους, θὰ ἔχωσι παγίαν τὴν ἰσχύν· ἀλλὰ ταῦτα δὲν ἔχουσιν οὕτω· διότι αἱ περὶ ὧν ὁ λόγος μεταῤῥυθμίσεις, ψηφισθεῖσαι ἐν ἐτησίοις νόμοις, ἔχουσιν ἐνιαύσιον μόνον τὴν ἰσχὺν, καίπερ ἀναγόμεναι εἰς νόμους παγίους, καὶ ἂν μὴ δοθῇ εἰς αὐτὰς ὑπὸ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας τὸ κῦρος διὰ τὸ ἔτος 1890, δὲν δύνανται νὰ ἐφαρμοσθῶσι κατ’ αὐτό. Μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ἐνιαυσίου νόμου δυνάμεθα ν’ ἀνακοινώσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐργασίαν ἡμῶν, ἵνα καταστῇ αὕτη ὥριμος πρὸς συζήτησιν καὶ ψήφισιν ὅσον ἔνεστι προσεχεστέρας.

§89ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ ψήφισις τοῦ τετάρτου νομοσχεδίου ἀπαιτεῖ συζήτησιν· δὲν πρέπει ἑπομένως νὰ καταναλώσωμεν τὸν χρόνον εἰς τὴν συζήτησιν νομοσχεδίου προωρισμένου νὰ μεταῤῥυθμισθῇ προσεχῶς. Τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως παγίων νόμων εἶναι πανδοχεῖον, διότι τροποποιεῖ συνάμα 6 νόμους. Ἂν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θέλει νὰ τροποποιήσῃ διατάξεις τινὰς ὡρισμένας, ἂς φέρῃ κεχωρισμένα νομοσχέδια διὰ τὴν τροποποίησιν ἑκάστου νόμου. Οὕτω θ’ ἀπαλλάξῃ ἡμᾶς τῶν δυσκολιῶν, ἃς ἐν περιπτώσει μὴ ψηφίσεως τοῦ γενικωτέρου νομοσχεδίου, ὅπερ προανήγγειλεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, θὰ φέρῃ ἡ ψήφισις τοῦ παρόντος νομοσχεδίου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2 (ἀναγινώσκεται).

§91ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο πρέπει νὰ συνταχθῇ καλλίτερον.

§92ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου καλῶς ἔχει· ἠθελήσαμεν νὰ καταστήσωμεν αὐτὸ λεπτομερέστερον, ἀλλ’ ἡ ἔννοια εἶναι ἀρτία. Κατὰ τὸν κείμενον φορολογικὸν νόμον, ὑπάρχει διάκρισις τῆς φορολογίας τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν κατὰ λόγον τῆς παραγωγικότητος αὐτῶν, ὁρισθείσης ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν πέντε προηγουμένων ἐτῶν· ἤδη μεταβάλλεται ἡ ἀναλογία, καὶ ἐνῷ πρότερον ἤρχετο ἡ κλίμαξ ἀπὸ παραγωγῆς ἀντιστοιχούσης πρὸς 30 κοιλὰ κατὰ κτῆνος, ἤδη ἄρχεται ἀπὸ κτηνῶν παραγόντων 20 κοιλὰ, καὶ μέχρι μὲν τοῦ ὅρου τούτου προσδιορίζεται ὁ φόρος εἰς δύο δραχμὰς, ἐνῷ θὰ ἐπεβάλλετο φόρος 5 δραχμῶν κατὰ τὸν τέως ἰσχύοντα νόμον, ἀναλλοίωτον τηροῦντα τὸν ὅρον τοῦτον μέχρι μέσου ὅρου παραγωγῆς κατὰ κτῆνος 30 κοιλῶν· ἀπὸ δὲ παραγωγῆς 20 κοιλῶν καὶ μέχρι 30 τὸ νομοσχέδιον ὁρίζει τὸν φόρον εἰς 3 δραχμὰς καὶ 50 λοιπὰ ἀντὶ τῶν τέως 5 δραχμῶν, εἰς 4 καὶ 75 ἀντὶ τῶν τέως 6 ἀπὸ παραγωγῆς 30 καὶ ἕως 40 κοιλῶν καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς, μέχρι παραγωγῆς ἀνωτέρας τῶν 80 κοιλῶν, ἐν ᾗ καὶ περαιτέρω συμπίπτουσιν αἱ βαθμίδες τῆς κλίμακος τοῦ νομοσχεδίου καὶ αἱ βαθμίδες τοῦ κειμένου νόμου.

§93ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Πρὸ τοῦ ἔτους 1880 ὑπῆρχον εἰς πολλὰ μέρη γαῖαι ἀσκεπεῖς, σήμερον ὅμως αὗται ἐφυτεύθησαν, καὶ ὑπολογίζεται ὁ φόρος ἐπὶ τῇ βάσει τῆς παραγωγῆς τῆς ἐποχῆς ἐκείνης. Εἰς τὰ Ἑξαμίλια π. χ. δὲν ὑπάρχουν γαῖαι τόσαι, ὅσαι ὑπῆρχον τότε, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μετριάσῃ τὴν ἀδικίαν, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ.

§94ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ ἀδικία αὕτη συμβαίνει, ἀλλὰ μόνον ὡς πρὸς τὸν δημοτικὸν φόρον, καὶ ἐλήφθη περὶ τούτου πρόνοια ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων. Ἐν τῷ φόρῳ τοῦ Δημοσίου δὲν παρουσιάζεται ἡ μνησθεῖσα ἀδικία, διότι τὸ ποσὸν προσδιορίζεται ἐπὶ τῆς παραγωγῆς κατὰ κτῆνος, ἐν ἀναλογίᾳ τῆς τότε ὑπαρχούσης, ὅτε δὲν εἶχον ἐμφυτευθῆ αἱ γαῖαι, πρὸς τὸν τότε ἀριθμὸν τῶν κτηνῶν. Ἐνταῦθα περὶ τοῦ πηλίκου μόνον πρόκειται, τοῦ προκύπτοντος ἐκ τῆς διαιρέσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κατὰ χωρίον τότε παραγομένων κοιλῶν διὰ τοῦ τότε ἀριθμοῦ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν. Ἐὰν τὰ κτήνη ἦναι ἤδη ὀλιγώτερα, τὸ πηλίκον δὲν μεταβάλλεται· μειοῦται μόνον ἡ πρόσοδος τοῦ Δημοσίου. Προκειμένου ὅμως περὶ τῆς δημοτικῆς φορολογίας, ἔχει ἄλλως, διότι αὕτη ἐπιβάλλεται, διανεμομένου κατ’ ἔτος εἰς τὰ παρόντα κτήνη τοῦ χωρίου τοῦ ἀναλογοῦντος εἰς τὴν τότε παραγωγὴν αὐτοῦ φόρου, ὅστις, εἴτε ηὔξησεν εἴτε ἠλαττώθη ὁ ἀριθμὸς τῶν κτηνῶν, εἴτε ηὔξησεν εἴτε ἠλαττώθη ἡ παραγωγή, ἀποδίδεται εἰς τὸν δῆμον πλήρης.

§95ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὑπάρχει τι, τὸ ὁποῖον ἔφερε μεταβολὴν εἰς τὰ ἀποτελέσματα, καὶ τοῦτο εἶναι, ὅτι αἱ φυτευθεῖσαι γαῖαι εἶναι καλλιτέρας ποιότητος. Ἔμειναν αἱ κατωτέρας ποιότητος γαῖαι, καὶ ἕνεκα τούτου δὲν ὑπάρχει πλέον ἡ αὐτὴ ἀναλογία τῆς παραγωγῆς κατὰ κτῆνος. Τοῦτο τὸ γνωρίζω ἐξ ἰδίων πληροφοριῶν, καὶ διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Δημητριάδου πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§96ΦΩΤΗΛΑΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ νὰ ὁρισθῇ ὁ δημοτικὸς φόρος, διότι, ἐνῷ ὁ ἀνώτατος ὅρος τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ὁρίζεται εἴς τινα μέρη εἰς δραχμὰς 25, εἴς τινα χωρία ὁ δημοτικὸς φθάνει εἰς 100 δραχμάς.

§97ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ θὰ ἦτο ἐπιθυμητὸν νὰ γένηται παραδεκτή, ἀλλὰ δὲν εἶναι τοῦτο δυνατὸν ἐν τῷ παρόντι νομοσχεδίῳ, διότι ἄνευ ἀναπληρώσεως δὲν δυνάμεθα ν’ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τῶν δήμων τὸ μόνον μέσον τῆς ὑπάρξεώς των. Ὁ νόμος περὶ διαπυλίων, κανονίζων τὰ τοῦ δημοτικοῦ φόρου, προνοεῖ περὶ τῆς ἀναπληρώσεως. Ἄνευ ἀναπληρώσεως θὰ ἐβλέπομεν πολλοὺς δήμους ἀγροτικοὺς στερουμένους παντὸς μέσου ὑπάρξεως· περὶ δὲ τούτου καὶ αὐτὰ τὰ πράγματα μαρτυροῦσι, διότι οὐδὲν ἐμποδίζει τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον νὰ ἐλαττώσῃ τὸν φόρον, τοῦ νόμου ἐπιτρέποντος τὴν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου ἐπὶ τῇ βάσει τῆς παραγωγῆς τοῦ χωρίου κατὰ τὴν ἐποχὴν τὴν τότε, ἀλλὰ μὴ ἐπιβάλλοντος εἰς τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια τὴν τοιαύτην φορολογίαν· καὶ ὅμως εἰς τὰς γενομένας πρὸς αὐτὰς περὶ τούτου παραστάσεις ἀπήντησαν αἱ ἀρχαί, ὅτι δὲν ἠδύναντο νὰ περιορίσωσι τὸν φόρον, διότι ἤθελον στερηθῆ οἱ δῆμοι τῶν μέσων τῆς διοικήσεως. Εἷς τῶν σκοπῶν τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαῤῥυθμίσεως τῶν δημοτικῶν προσόδων, δανείων καὶ βαρῶν εἶναι καὶ ἡ διαῤῥύθμισις τοῦ θέματος τούτου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 3 καὶ 4).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5 (ἀναγινώσκεται).

§99ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ φορολογία τῶν οἴνων τῶν νήσων Θήρων καὶ Θηρασίας κανονίζεται ὅπως καὶ ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις, διότι ὁ φόρος πληρόνεται κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν, καὶ τοῦτο καταδεικνύει τὸ βάσιμον τῆς τροπολογίας, ἵνα τὸ μέτρον ἐφαρμοσθῇ καὶ διὰ τὰς Ἰονίους νήσους. Ἑπομένως ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν προηγουμένως ὑπέβαλον, εὑρίσκει τὴν ἐφαρμογήν της εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 5, καὶ πρὸς τοῦτο ὑποβάλλω τροπολογίαν, προστιθεμένου εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου: «εἰς δὲ τὰς Ἰονίους νήσους ἀπὸ 6 εἰς 4 τοῖς ἑκατόν.»

§100ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ πρὸ ὀλίγου ἀπήντησα εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι ὁ φόρος ἐπὶ τοῦ οἴνου ἐν Ἑπτανήσῳ δὲν ἔχει τὴν αὐτὴν βάσιν, οἵαν ἔχει ἐν τῇ λοιπῇ Ἑλλάδι. Ὁ φόρος ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ οἴνου ἐν Ἑπτανήσῳ δὲν εἶναι φόρος ἐπὶ τοῦ οἴνου, εἶναι φόρος ἀναπληρῶν τὴν ὀφειλομένην κατ’ ἀναλογίαν ὑπὸ τοῦ τμήματος ἐκείνου τοῦ Κράτους εἰσφορὰν εἰς τὸ Δημόσιον, διότι τὰ ἐξαγωγικὰ τέλη τῆς Ἑπτανήσου περιλαμβάνουσι τὴν ὅλην φορολογίαν τῆς Ἑπτανήσου, τὴν ἀνταποκρινομένην πρὸς τὴν φορολογίαν τοῦ λοιποῦ Κράτους. Διὰ τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου, τοῦ ἐλαίου καὶ τῆς σταφίδος ἐν Ἑπτανήσῳ δὲν φορολογοῦνται τὰ εἴδη ταῦτα, ἀλλὰ ταῦτα εἰσφέρουσιν ὅ,τι θ’ ἀπέδιδεν ἡ ἐν τῷ λοιπῷ Κράτει ἰσχύουσα φορολογία, ἂν ἐφηρμόζετο ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις. Τοῦτο δὲν συμβαίνει ἐν Θήρᾳ· ἐκεῖ ἐπιβάλλεται εἰδικὸς φόρος ἐπὶ τοῦ οἴνου ἐπὶ τῇ αὐτῇ καὶ ἐν τῷ λοιπῷ Βασιλείῳ βάσει, ἀλλ’ ἀντὶ νὰ σχετίζηται πρὸς τὴν ἀποθήκευσιν, σχετίζεται πρὸς τὴν φόρτωσιν ἐπὶ τῇ διὰ θαλάσσης μεταφορᾷ· ἐπειδὴ δὲ ἤδη καταργεῖται ἡ πρόσθετος φορολογία τῶν δύο δεκατημορίων ἐν τῷ λοιπῷ Βασιλείῳ, ἔπρεπε νὰ νομοθετηθῇ ἀντίστοιχος ἐλάττωσις ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν θηραϊκῶν οἴνων.

§101ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐγὼ ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν, ἡ ὁποία παρακαλῶ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν εἰς τὴν γʹ συζήτησιν, ὅτι ὁ ἔγγειος φόρος ἐπὶ τοῦ οἴνου περιορίζεται διὰ τὰς Ἰονίους νήσους ἀπὸ 6% εἰς 4%. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5 ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, εἶτα δὲ καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως διατάξεων τῶν παγίων φορολογικῶν νόμων.

§103ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὴν γʹ συζήτησιν πρέπει νὰ διαιρεθῇ εἰς 3 ἢ 4, ἀναλόγως τῶν νόμων, τοὺς ὁποίους τροποποιεῖ. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2).

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3ον (ἀναγινώσκεται).

§105Χ. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐγένετο νόμος περὶ ἐπιτηδευμάτων μόνον διὰ τὰς Ἀθήνας· ἤδη ὑποβάλλεται νομοσχέδιον, εἰς τὸ ὁποῖον συμπεριλαμβάνονται μόνον αἱ πόλεις, ὧν ὁ πληθυσμὸς ὑπερβαίνει τὰς 5,000 ψυχὰς, ἀλλὰ διατὶ δὲν περιλαμβάνετε καὶ τοὺς ἔξω δήμους;

§106ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ὑπάρχουσιν ἐν αὐτοῖς πλείονας τάξεις ἐπιτηδευματιῶν, ὡς ἐν ταῖς πόλεσιν, ὧν ὁ πληθυσμὸς ὑπερβαίνει τὰς 5,000 ψυχῶν· μέχρι μὲν πληθυσμοῦ δισχιλίων ψυχῶν δὲν γίνεται διάκρισις τάξεων, μεταξὺ δὲ πληθυσμοῦ δισχιλίων καὶ πεντακισχιλίων ψυχῶν εἰς δύο μόνον τάξεις διακρίνονται οἱ ἐπιτηδευματίαι. Ἡ διάταξις ἄρα ἐφαρμόζεται μόνον εἰς τὰς πόλεις τὰς ἐχούσας πληθυσμὸν ἀνώτερον τῶν πεντακισχιλίων ψυχῶν, διότι μόνον ὅπου διακρίνει ὁ νόμος τοὺς ἐπιτηδευματίας εἰς πλείονας τάξεις ἡ συνδρομὴ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἐπιτηδευματιῶν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 4–11).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 12 (ἀναγινώσκεται).

§108Χ. ΧΡΗΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 12 τροποποιεῖται οὕτως, ὥστε αἱ ἀνακοπαὶ κατὰ τῶν πρωτοκόλλων τῶν οἴνων νὰ γίνωνται ἐντὸς ἑνὸς μηνός· ἀλλ’ ὡς γνωρίζομεν, οἱ περισσότεροι Δήμαρχοι εἶναι συνεταῖροι τῶν ἐνοικιαστῶν καὶ συντάττουν ψευδῆ πρωτόκολλα, ἢ δὲν κοινοποιοῦν αὐτά. Διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει): «Εἰς τὸ τέλος τοῦ ἄρθρου 12 νὰ προστεθῇ: «ἐπὶ ἀποδείξει, ἥτις δέον νὰ φέρῃ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἰδιοκτήτου, ἤ, ἂν ἀρνηθῇ οὗτος τὴν παραλαβὴν τοῦ πρωτοκόλλου ἢ ἦναι ἀπών, τὴν ὑπογραφὴν τοῦ ἐφημερίου τοῦ ἰδιοκτήτου, παρόντος τοῦ ὁποίου κοινοποιεῖται τὸ πρωτόκολλον εἰς αὐτὸν ἢ εἰς μέλος τι τῆς οἰκογενείας του, ἢ τοιχοκολλᾶται εἰς τὴν οἰκίαν του.» «Παράγραφος βʹ: «Γενομένης ἀνακοπῆς κατὰ τοῦ πρωτοκόλλου, ἀναστέλλεται ἡ ἐκτέλεσις τούτου μέχρι τοῦ πέρατος τῆς δίκης.» «Ἄρθρον 13. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ παγίου νόμου ΑΤΝʹ, ἀντὶ τῶν λέξεων «παραγραφόμενα μετὰ τὴν προθεσμίαν ταύτην τοῦ δικαιώματος», νὰ τεθῇ: «μὴ δυναμένου μετὰ τὴν προθεσμίαν ταύτην νὰ ἐνεργῇ τὴν εἴσπραξιν διοικητικῶς, δύναται ὅμως ν’ ἀπευθύνηται εἰς τὰ ἁρμόδια δικαστήρια, τόσον διὰ τοὺς βεβαιωθέντας διὰ τοῦ πρωτοκόλλου φόρους, ὡς καὶ διὰ τοὺς μὴ δυνηθέντας νὰ βεβαιωθῶσιν ἕνεκα διαφόρων αἰτιῶν.» «Ἄρθρον 14. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1 § βʹ τοῦ νόμου περὶ φορολογίας τοῦ οἴνου τοῦ ἔτους 1887 νὰ προστεθῇ εἰς τὸ τέλος: «Ἐπὶ δὲ τοῦ νομοῦ Ἀρκαδίας λεπτὸν ἓν ἐφ’ ἑκάστης ὀκάδος.»

§109ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριε Πρόεδρε, αἱ τροπολογίαι τοῦ κ. Χρηστοπούλου παρακαλῶ νὰ τυπωθῶσιν, ἵνα ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν. Τὰς παραδέχομαι κατ’ ἀρχήν, ἀλλὰ θέλω νὰ τὰς ἴδω διατετυπωμένας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 12 ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, εἶτα δὲ καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ). Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 8 καὶ 40′ μ. μ.