1889.11.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 23

Τῆς 21 Νοεμβρίου 1889.

(Τρίτη)

Ὥρᾳ 4½ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Τὰ πρακτικὰ λέγουν, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἀπεκρίνατο, ὅτι ἡ ζητουμένη ἔκθεσις δὲν εἶναι ἐκ τῶν ἐγγράφων ἐκείνων, τῶν ὁποίων ἐπιτρέπεται ἡ δημοσίευσις. Ἐπειδὴ δὲν ἐζητήθη ἡ δημοσίευσις, ἀλλ’ ἡ κατάθεσις, παρακαλῶ ν’ ἀντικατασταθῇ ἡ λέξις «δημοσίευσις» διὰ τῆς λέξεως «κατάθεσις».

§3ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὰ λεχθέντα παρ’ ὑμῶν δύνασθε νὰ ζητήσητε μεταβολὰς, ἀλλ’ ὄχι καὶ εἰς τὰ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ λεχθέντα.

§4ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ἐγὼ ἔχω νὰ κάμω παρατήρησιν ἐπὶ τῶν πρακτικῶν. Ἀναφέρεται ἐν αὐτοῖς, ὅτι «ἐπὶ των ἀνωτέρω ἐγένετο μακρὰ συζήτησις, καθ’ ἣν εἷς τῶν Βουλευτῶν Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας ἠρώτησε τὸν Ὑπουργὸν, ἂν ἦναι ἀκριβὲς, ὅτι ὁ Γυμνασιάρχης προέβη εἰς τὰς ἐξετάσεις χωρὶς νὰ γνωρίσῃ τοῦτο εἰς τὸν Νομάρχην, ὅστις, τυχαίως ἐκεῖθεν διαβαίνων, παρέστη εἰς αὐτὰς, καὶ ἐνῷ οἱ μαθηταὶ, ἐξεταζόμενοι ἐπὶ κληρωθέντων ὑπὸ τοῦ Γυμνασιάρχου ζητημάτων, ἀπήντησαν εὐστόχως, ἀπήντησαν μὴ εὐστόχως εἰς τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀπηύθυνε πρὸς αὐτοὺς ὁ Νομάρχης, ὅπερ ἀποδεικνύει συμπαιγνίαν. Τὸ ζήτημα ἔχει ὡς ἑξῆς. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος ἀνέφερεν, ὅτι ὁ Νομάρχης ἐν τῇ ἀναφορᾷ του πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον ἐκθέτει, ὅτι οἱ μαθηταὶ, ἐξεταζόμενοι ἐπὶ τῶν μαθημάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐκληρώθησαν, ἀπήντησαν καλῶς, καὶ ὅτι ἐξετασθέντες κατόπιν παρὰ τοῦ Νομάρχου ἐπὶ ἄλλων θεμάτων, δὲν ἀπήντησαν διόλου· ἐκ τούτου ἔχει τὴν ἰδέαν, ὅτι συμπαιγνία ὑπῆρχε μεταξὺ Γυμνασιάρχου καὶ μαθητῶν. Εἰς τοῦτο ἀπήντησα, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐν τῇ ἀναφορᾷ τοῦ Νομάρχου ἀναφέρεται τοιοῦτον γεγονός.

§5ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Ἐγὼ ἐν τούτοις αὐτὸ δηλῶ, ὅτι δὲν ἐζήτησα τὴν δημοσίευσιν, ἀλλὰ τὴν κατάθεσιν.

§6ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατάθεσις καὶ δημοσίευσις κατὰ τὴν γνώμην ἡμῶν εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτό. Κατάθεσις ἄνευ δημοσιεύσεως δὲν κατανοεῖται.

§7ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Μὲ συγχωρεῖ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ εἴπω, ὅτι διαφέρει, διότι μετὰ τὴν κατάθεσιν, ἀφοῦ λάβῃ γνῶσιν ὁ ἐπερωτήσας Βουλευτὴς, τότε θὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὴν δημοσίευσιν, ἐὰν θέλῃ.

§8ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι μόνον ὁ ἐπερωτήσας Βουλευτὴς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν κατετεθέντων, ἀλλὰ καὶ οἱ 150 Βουλευταὶ, κατὰ τὴν ἡμετέραν δὲ γνώμην, ὅταν ἐγγράφου τινὸς λάβωσι γνῶσιν 150 πρόσωπα, τὸ ἔγγραφον τοῦτο εἶναι δεδημοσιευμένον.

§9ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπεθύμουν τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ σαφηνισθῇ ἐντελῶς, τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον, ὡς ἐνθυμοῦμαι, αὐτὸς ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς καὶ οἱ ἄλλοι Ὑπουργοὶ πολλάκις ἀπῄτησαν ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ μὴ ζητηθῇ ἡ τύπωσις ἐγγράφου τινὸς, διότι εἶπον, ὅτι τὰ ἔγγραφα ταῦτα προσκρούουσιν εἰς τὴν φιλοτιμίαν ἀτόμων, ἢ εἰς ἄλλο τι, καὶ ἑπομένως παρῃτήθησαν οἱ Βουλευταὶ τῆς τυπώσεως. Ὁ δὲ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας ἔχει κατατεθειμένα εἰς τὸ Προεδρεῖον τὰ ἔγγραφα τῶν ἐπιθεωρητῶν τῶν δημοτικῶν σχολείων, εἰς τὰ ὁποῖα βλέπει τις ἐκθέσεις περὶ τῆς ποιότητος τῶν διδασκάλων καὶ ἄλλων προσώπων καὶ ἀναγινώσκεται, ὅτι ὁ δεῖνα δημοδιδάσκαλος εἶναι μέθυσος, ὁ ἄλλος χαρτοπαίκτης. Ἐὰν ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐννοῇ, ὅτι ἡ κατάθεσις εἶναι δημοσίευσις, τότε ἔπρεπε νὰ ἀποκλεισθῶσι τὰ ἔγγραφα ἐκεῖνα, διότι προσβάλλουσι τὴν φιλοτιμίαν ἑκατοστύων ἀνθρώπων. Θέλω νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔχει τὴν ἰδέαν, ὅτι μόνον ὅταν πρόκηται περὶ τοῦ ἂν τὸ Σχολεῖον ἦναι σαρωμένον καλῶς, τότε μόνον νομίζει, ὅτι εἶναι ἁρμόδιοι οἱ Βουλευταὶ νὰ ἐπερωτῶσι.

§10Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ζητῶ νὰ τροποποιηθῇ οὐδὲν ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα κατεχωρίσθησαν ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὡς λεχθέντα ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Ἐκπαιδεύσεως, διότι ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως ἔχει τὰς γνώμας του, καὶ τὰς γνώμας του ἐξήνεγκεν. Ἑπομένως δὲν ζητῶ νὰ μεταβληθῇ τὸ μέρος ἐκεῖνο, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ κατάθεσις ἐγγράφων εἰς τὴν Βουλὴν θὰ ἦτο δημοσίευσις. Ἀλλὰ ζητῶ νὰ μεταβληθῇ μέρος, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ εἰς τὰ ὑπ’ ἐμοῦ λεχθέντα, διότι δὲν ἐξετέθησαν ταῦτα ὀρθῶς. Ἐξετέθη ὅτι εἶπον, ὅτι ἡ ἀναφορὰ τοῦ Νομάρχου κτλ. «εἶναι ἐξ ἐκείνων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ δικαιοῦται νὰ προβῇ εἰς ἔλεγχον»· ἐνῷ ἐγὼ εἶπον, ὅτι δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, τῶν ὁποίων ἡ δημοσίευσις δύναται νὰ βλάψῃ τὰ δημόσια συμφέροντα, διότι ὁ ἔλεγχος τῆς Βουλῆς ἐξασκεῖται ἐπὶ πάντων, δὲν ὑπάρχει δ’ ἀντικείμενον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἐξασκεῖται ὁ ἔλεγχος.

§11ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, καὶ ἐγὼ ἔχω λόγον νὰ παρακαλέσω, ὅπως ἐπενεχθῇ διόρθωσίς τις εἰς τὸ μέρος τῶν πρακτικῶν, τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν ἔδωκα ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τῆς ἀναγομένης εἰς τὸν δημοτικὸν εἰσπράκτορα Πατρῶν· διότι βλέπω ἀναγραφὲν, ὅτι ἀπήντησα ὅτι ὁ εἰσπράκτωρ οὗτος διεχειρίζετο κακῶς. Τοιοῦτόν τι δὲν εἶπον· εἶπον ὅτι, κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, ἐχώλαινεν ἡ ὑπηρεσία τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος. Πρὸς τούτοις παρατηρῶ, ὅτι λέγει τὸ πρακτικὸν, ὅτι ἐνόμισα ὅτι εἶχον τὴν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσω τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Τοιοῦτόν τι δὲν εἶπον· εἶπον ὅτι παρελείφθη νὰ ζητηθῇ ἡ γνώμη τῆς Δημοτικῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν νομίζω, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὴν ἠθικὴν ὑποχρέωσιν νὰ ζητήσῃ πρὶν ἢ ἀποφανθῇ. Τοιαύτην διόρθωσιν παρακαλῶ νὰ ἐπιφέρῃ ὁ ἁρμόδιος εἰς τὰ πρακτικά.

§12ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ἔχω μίαν παρατήρησιν εἰς τὴν αὐτὴν σελίδα. Τὰ πρακτικὰ λέγουσιν ὅτι εἶπον, προκειμένου περὶ τοῦ δημοτικοῦ εἰσπράκτορος Πατρέων, «ὅπως καὶ ἐναντίον τοῦ νόμου προεκλήθη τὸ τῆς ἀπολύσεως Διάταγμα»· ἐγὼ εἶπον «τὸ τῆς ἀνακλήσεως Διάταγμα», καὶ παρακαλῶ οὕτω νὰ διορθωθῇ, διότι ἄλλως δὲν ἔχει ἔννοιαν.

§13ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἡ πρώτη παράγραφος τῆς τρίτης σελίδος πρέπει νὰ διορθωθῇ ὡς ἑξῆς. Ἀπὸ τοῦ βήματος ὑμεῖς ἐμνημονεύσατε, ὅτι ἡ ἀναφορὰ τοῦ Νομάρχου περιλαμβάνει τὸ ἑξῆς γεγονὸς, ὅτι, ἐνῷ οἱ μαθηταὶ τοῦ Γυμνασίου, ἐξεταζόμενοι ἐπὶ τῶν κληρωθέντων μαθημάτων, ἀπήντησαν εὐστόχως καὶ καλῶς, ἐξετασθέντες ἐπὶ ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἀπηύθυνεν αὐτοῖς ὁ Νομάρχης, δὲν ἀπήντησαν καλῶς, τοῦτο δ’ ἔφερε τὸ συμπέρασμα, ὅτι συμπαιγνία ὑπῆρξε μεταξὺ Γυμνασιάρχου καὶ μαθητῶν, δηλαδὴ, ὅτι ὁ Γυμνασιάρχης εἶχε δώσει προηγουμένως εἰς τοὺς μαθητὰς τὰ θέματα καὶ ἑπομένως προητοιμάσθησαν, ὅπως καλῶς ἀπαντήσωσιν. Εἶπον τότε, ὅτι τὸ γεγονὸς τοῦτο δὲν περιλαμβάνεται ἐν τῇ ἐκθέσει. Αὐτὸ εἶναι τὸ γεγονὸς, αὐτὸ εἶπον, καὶ ἑπομένως αὐτὸ πρέπει νὰ περιληφθῇ ἐν τοῖς πρακτικοῖς.

§14ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑπομένως τὸ ἄλλο ὁμολογεῖ.

§15ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Τὸ ἑπομένως δὲν τὸ λέγω. Ἐγὼ λέγω ὅ,τι εἶπον.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ θέλουσι διορθωθῆ συμφώνως ταῖς γενομέναις παρατηρήσεσιν. (Γενομένης τῆς διορθώσεως, τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφορὰ τῶν καταδίκων Ῥίου, παρακαλούντων νὰ διαιρεθῇ τὸ προαύλιον τῶν φυλακῶν. Περὶ τούτου καὶ ἄλλοτε ἀνεφέρθησαν καὶ, ὡς ἐπληροφορήθην, ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς διέταξε τὰ δέοντα. Καπνοπαραγωγοὶ ἐν Ἀγρινίῳ ζητοῦσιν ὅπως ἡ Βουλὴ μὴ ψηφίσῃ τὴν αὔξησιν τῆς φορολογίας τοῦ καπνοῦ. Παραπέμπεται ἡ ἀναφορά των εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ Πρόεδρος τοῦ Ἐμπορικοῦ Συλλόγου Πατρῶν «Ἑρμοῦ» ἀπέστειλεν ἀναφορὰν τοῦ Συλλόγου, συνηγοροῦντος ὑπὲρ τῆς ψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ δημοτικῶν προσόδων, δανείων καὶ βαρῶν.

§18ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Πατρῶν ζητεῖ δύο τινά· πρῶτον, συνιστᾷ τὴν κατάργησιν τῶν διαπυλίων τελῶν, καὶ δεύτερον τὴν ἐπιβολὴν ὡς ἀντισηκώματος μετριωτάτων φόρων.

§19ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορά. (Ἀναγινώσκεται).

§20ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Δηλῶ, ὅτι ὑπάρχει καὶ ἕτερον τηλεγράφημα πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ἀντίγραφον τοῦ ὁποίου ἔλαβον καὶ ἐγώ, διὰ τοῦ ὁποίου λέγεται, ὅτι συνιστῶνται ἀντὶ τῆς καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν φόροι μετριώτατοι.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφορὰ ἐμπόρων Πειραιῶς, ζητούντων ὅπως μὴ ψηφισθῇ ἀμελετήτως τὸ νομοσχέδιον περὶ δημοτικῶν προσόδων, δανείων καὶ βαρῶν.

§22ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τυπωθῶσιν αἱ δύο τελευταῖαι ἀναφοραί.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουσι τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 82–83). Ἔχει τις τὸν λόγον;

§24ΡΙΚΑΚΗΣ. Χθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, συνεπείᾳ ἐπερωτήσεώς μου, κατέθεσε τοὺς καταλόγους καὶ τὰ σχετικὰ ἔγγραφα, τὰ ἀποβλέποντα εἰς τὰς συνεισφορὰς ὑπὲρ τῶν παθόντων ἐκ τοῦ σεισμοῦ ἐν Αἰγίῳ. Κατὰ τοὺς καταλόγους φαίνεται λεπτομερῶς ἡ διανομὴ, ἡ ὁποία ἐγένετο, τῆς ξυλείας ὑπὲρ τῶν ἀπόρων καὶ εἰς λογαριασμὸν τοῦ Δημοσίου. Καθόσον ὅμως ἀφορᾷ εἰς τὰ χρήματα, φαίνεται, ὅτι οὐδεμία ἐνέργεια ἐγένετο μέχρι τῆς 13 Νοεμβρίου, δηλ. μετὰ τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνον.

§25ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ Ἐπιτροπὴ ἠρνεῖτο νὰ συνέλθῃ, ἵνα τὰ διανείμῃ.

§26ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἔδωσε τὴν ξυλείαν, ἀλλὰ δὲν ἔδωκε καὶ τὰ μέσα τῆς ἐργασίας. Τὴν 13 Νοεμβρίου συνέρχονται καὶ λέγουν ὅλα τὰ μέλη, ὅτι, ὡς ἐκ τῶν παραπόνων, τὰ ὁποῖα ἐγεννήθησαν κατὰ τὴν διανομὴν τῆς ξυλείας, ἀπεγοητεύθησαν καὶ θεωροῦσι περιττὸν νὰ προβῶσιν εἰς τὴν διανομὴν τῶν χρημάτων, ἡ ὁποία θὰ προκαλέσῃ νέα παράπονα, δύο δ’ ἐκ τῶν μελῶν τούτων ἐγνωμοδότησαν νὰ οἰκοδομηθῇ ἐξ αὐτῶν τῶν χρημάτων Νοσοκομεῖον ἐν Αἰγίῳ. Νομίζω ὅτι ἡ βάσις, τὴν ὁποίαν παραδέχεται ἡ Ἐπιτροπὴ, δὲν εἶναι ὀρθὴ, διότι τὰ χρήματα ἐδόθησαν δι’ ἰδιωτικῆς συνεισφορᾶς ὑπὲρ τῶν παθόντων. Ἐὰν παραδεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν, ὅτι χρήματα ἐκ συνεισφορᾶς προελθόντα πρὸς ὡρισμένον σκοπὸν, δύναται ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ κρατῇ ἀδιάθετα, καὶ μετὰ πολὺν καιρὸν νὰ κάμῃ ἄλλην χρῆσιν αὐτῶν, βεβαίως οὐδέποτε πλέον θὰ γίνωσι συνεισφοραὶ εἰς δυστυχεῖς περιστάσεις. Ἐκτὸς τούτου δὲν ἔχουσι δικαίωμα οὔτε ἡ Ἐπιτροπὴ οὔτε τὸ Νομαρχιακὸν Συμβούλιον νὰ γνωμοδοτῶσι περὶ τῆς διαθέσεως τῶν τοιούτων χρημάτων. Τὸ Νομαρχιακὸν Συμβούλιον ἔχει δικαίωμα νὰ γνωμοδοτῇ περὶ διαθέσεως τῶν δημοτικῶν χρημάτων, οὐχὶ ὅμως περὶ διαθέσεως τῶν ἰδιωτικῶν χρημάτων. Τὴν δυσκολίαν δὲ τῆς διανομῆς δὲν τὴν βλέπω. Ἐδῶ εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι 1017 εἶναι οἱ ἄποροι, τὰ χρήματα εἶναι περὶ τὰς 80,000 δρ. Λοιπὸν ἕκαστος νὰ λάβῃ ἀναλόγως τὸ μέρος του. Δὲν βλέπω δὲ κἀνεὶς ἐξ αὐτῶν τῶν δυστυχῶν, οἱ ὁποῖοι δικαιοῦνται εἰς τὴν συνδρομὴν ταύτην, νὰ παραιτηθῇ ἀπὸ τὸ δικαίωμά του λόγῳ ὅτι αἱ ἀνάγκαι του ἱκανοποιήθησαν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, διότι εὑρίσκω τὴν ἀναβολὴν ὅλως ἀδικαιολόγητον, νὰ διατάξῃ τὰ δέοντα, ὅπως προβῇ ἡ Ἐπιτροπὴ εἰς τὴν διανομήν. Ἐὰν δὲ ἦναι ἀπογοητευμένη, ἂς διορισθῶσιν ἄλλοι.

§27ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐσχηματίσθη ἐκ τῶν ἀρίστων πολιτῶν τοῦ Αἰγίου ἐξ ἁπασῶν τῶν μερίδων· συνέπεσε δὲ πάντες οὗτοι ν’ ἀπολήξωσιν εἰς τὸ αὐτὸ συμπέρασμα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γίνῃ διανομὴ τῶν χρημάτων τούτων εἰς τοὺς ἀπόρους. Καὶ οἱ ἀπόντες δὲ καὶ μὴ λαβόντες μέρος εἰς τὴν πρᾶξιν ταύτην εἶναι σύμφωνοι εἰς τοῦτο. Ἐγὼ προσωπικῶς εἶχον λάβει τὴν εὐκαιρίαν νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ἀνδρέαν Παναγιωτόπουλον, μὴ μετασχόντα τῆς τελευταίας πράξεως τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅπως συνεργασθῇ εἰς τὴν διανομὴν τῶν χρημάτων, ῥητῶς δὲ μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι τοιαύτη διανομὴ ἤθελεν εἶναι λίαν ἐπιβλαβὴς, αὐτὸς δὲ δὲν ἤθελε συμπράξει, διότι δὲν εἶχε τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὰ χρήματα ἤθελον δοθῆ λυσιτελῶς. Ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα τί πρέπει νὰ γίνωσι τὰ χρήματα. Ἀλλὰ, μεθ’ ὅσα πάντες οἱ ἐν Αἰγίῳ δυνάμενοι ν’ ἀποφανθῶσι περὶ τοῦ ζητήματος εἶπον, νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἐμὲ νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ νὰ γίνῃ διανομή.

§28ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ προεκλήθη ὁπωσδήποτε συζήτησις ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, νομίζω ἀναγκαῖον νὰ εἴπω δύο λέξεις. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον συμβαίνει σήμερον, συνέβη καὶ ἄλλοτε. Καὶ ἄλλοτε ἕνεκα σεισμῶν ἐγένοντο συνεισφοραί· τὰ χρήματα καὶ τότε κατετέθησαν εἰς τὴν Τράπεζαν, καὶ μετὰ παρέλευσιν πολλῶν ἐτῶν ἀπεφασίσθη νὰ διατεθῶσιν ὑπὲρ κοινωφελοῦς σκοποῦ· καὶ νομίζω ὅτι διετέθησαν πρὸς συντήρησιν τοῦ ἐκεῖ Γυμνασίου. Ὅτε συνέβη ὁ τελευταῖος σεισμὸς, ἀπετάθησαν καὶ πρὸς τὰς Πάτρας, αἱ ὁποῖαι οὐδέποτε καθυστέρησαν νὰ συνεισφέρωσι τὸν ὀβολόν των, προκειμένου περὶ τοιούτου ἱεροῦ καθήκοντος. Ἀλλ’ ἔχοντες οἱ πολῖται ὑπ’ ὄψει τὸ παρελθὸν, ἀπεφάσισαν νὰ συστήσουν Ἐπιτροπὴν ἐκ πολιτῶν κτηματιῶν, ἐπιστημόνων καὶ μεγαλεμπόρων, ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ Ἀρχιεπισκόπου Πατρῶν, μὲ τὴν ῥητὴν ὅμως ἐντολὴν, τὰ συναχθησόμενα χρήματα νὰ μεταβῇ εἰς Αἴγιον ἡ ἰδία Ἐπιτροπὴ καὶ διανείμῃ. Ἡ συλλογὴ ἤρχισε καὶ εἶχε φθάσει νομίζω μέχρι ποσοῦ 30,000 δραχμῶν, ὅτε αἴφνης ἡ Διοίκησις ἠνάγκασε τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ ἀποστείλῃ τὸ ποσὸν, τὸ ἕως τότε συλλεχθὲν, εἰς Ἀθήνας, εἰς τὴν Κεντρικὴν Ἐπιτροπήν. Ἡ Ἐπιτροπὴ διαμαρτύρεται, ὁ κόσμος σταματᾷ εἰς τὰς συνεισφορὰς, ἀλλ’ ἡ Διοίκησις ἐπιμένει, καὶ τόσον μάλιστα, ὥστε φθάνει μέχρις ἀπειλῶν κατ’ αὐτοῦ τοῦ Ἀρχιεπισκόπου· τότε οὗτος ἐξηναγκάσθη καὶ, χωρὶς νὰ ἔχουν κἂν γνῶσιν τὰ λοιπὰ μέλη, κατέθηκε τὰ χρήματα εἰς τὴν Τράπεζαν. Καὶ μένουν κατατεθειμένα, οἱ δὲ παθόντες δὲν ἔλαβον λεπτόν. Ἀνομολογῶ ὅτι ἤδη ἡ διανομὴ ἀποβαίνει δυσχερής. Πρό τινων ἡμερῶν συνήντησα ἐν Πάτραις τὸν κ. Δήμαρχον Αἰγίου, μετὰ τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Ῥικάκη. Μοὶ ἐξήγησεν ὁ κ. Δήμαρχος τὸ δυσχερὲς τῆς θέσεως καὶ αὐτοῦ καὶ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι τὸ ποσὸν δὲν εἶναι ἐπαρκὲς, ὥστε ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας ὅλων τῶν παθόντων. Ἐκτὸς τούτου παρετήρησα ὅτι ζητεῖται καὶ πίστωσις 110 χιλιάδων δραχμῶν διὰ τὴν ξυλείαν. Ἡ Κυβέρνησις παρεχώρησε τὴν ξυλείαν εἰς τὴν πραγματικὴν αὐτῆς ἀξίαν, διότι εἰς βάρος τοῦ Δημοσίου ἐλογίσθησαν τὰ ἔξοδα, οἱ ναῦλοι, ἡ διαφορὰ τοῦ συναλλάγματος, τελωνιακὰ δικαιώματα κτλ. Ἕν μέρος τῆς ξυλείας ἔλαβον οἱ ἄποροι ἄνευ πληρωμῆς, ἕτερον δὲ οἱ εὔποροι, ὑποχρεωθέντες εἰς τὴν πληρωμὴν τῆς ἀξίας· οὕτως ἐπεστράφησαν νομίζω ἐκ τῶν καταβληθέντων ὑπὸ τοῦ Δημοσίου περὶ τὰς 30,000. Ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ διὰ πιστώσεως 110,000, χωρὶς ν’ ἀφαιρῇ τὰς εἰσπραχθείσας 30 χιλιάδας. Παρατηρῶ προσέτι καὶ μίαν ἀταξίαν· οὐδεὶς ἔδωσε λογοδοσίαν περὶ τῆς διαχειρίσεως τῆς ξυλείας αὐτῆς. Εἶναι αὕτη ἀνωμαλία σπουδαιοτάτη καθὼς καὶ ἐκείνη τῆς διανομῆς τῶν χρημάτων, διότι ἐμβάλλει τοὺς πολίτας εἰς μεγάλην δυσπιστίαν διὰ τὸ μέλλον περὶ ἀκριβοῦς διανομῆς χρημάτων, ληφθέντων πρὸς τοιοῦτον φιλανθρωπικὸν σκοπόν. Δηλῶ ὅτι καὶ ἐν Πάτραις οἱ πολῖται εἶναι ἠγανακτημένοι, καὶ ἐάν ποτε συμβῇ ἄλλο ὅμοιον δυστύχημα, μετὰ δυσκολίας θὰ δοθῶσι χρήματα, ἀφοῦ ἑκάστοτε ἡ Κυβέρνησις εἰς ὅλα ἐπεμβαίνει, καθιερώσασα τὴν συγκέντρωσιν, ἐνῷ ἄλλοτε αὐτὴ πρώτη ἀνύψωσε σημαίαν καὶ πρόγραμμα ἀποκεντρώσεως.

§29ΡΙΚΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἡ πρόφασις τῆς δυσκολίας περὶ τὴν διανομὴν δὲν εἶναι ἀποχρῶσα νὰ δικαιολογήσῃ τὴν μὴ διανομὴν, καὶ φρονῶ ὅτι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον, ἀφοῦ τὰ χρήματα ἐδόθησαν πρὸς ὡρισμένον σκοπὸν, καὶ ἔχουσι δικαίωμα ὡρισμένα πρόσωπα ἐπὶ τῶν χρημάτων αὐτῶν, νὰ μὴ διανεμηθῶσιν. Ἐὰν ὑπάρχῃ δυσκολία περὶ τὴν διανομὴν, θὰ ἦναι ὀλιγώτερον τὸ παράπονον, ἐὰν εἰς τοὺς χιλίους ἀπόρους δώσητε ἴσον ποσὸν, παρὰ ἐὰν τοῖς δώσητε τίποτε. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὁ λόγος αὐτὸς δύναται νὰ ἐκλείψῃ, ἐὰν γίνῃ μία σπουδαιοτέρα μελέτη καὶ μελετηθῇ ὁ τρόπος, διὰ τοῦ ὁποίου καταλληλότερον θέλομεν δυνηθῇ νὰ φθάσωμεν εἰς τὸν τελικὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον τὰ χρήματα ταῦτα συνήχθησαν. Θὰ παρακαλέσω ἑπομένως τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μὴ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν ἀπογοήτευσιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ νὰ λάβῃ πρόνοιαν, προκειμένου μάλιστα περὶ σκοποῦ φιλανθρωπικοῦ.

§30ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἄπορον ἀληθῶς, πῶς ὁ τελευταῖον ἀγορεύσας Βουλευτὴς Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος εὗρε καὶ ἐνταῦθα ἀφορμὴν κατακρίσεως τῆς Κυβερνήσεως. Λέγω ὅτι εἶναι ἄπορον, διότι ὁ κ. Βουλευτὴς εἶχε τὴν εὐκολίαν νὰ θέσῃ τὴν χεῖρα ἐπὶ τοῦ φακέλλου, τὸν ὁποῖον προχθὲς κατέθηκα ἐνταῦθα, καὶ εὕρῃ εὐθὺς ἐν τῷ φακέλλῳ τούτῳ τὰς ἀποδείξεις. Διότι ἐν τῷ φακέλλῳ τούτῳ ὑπάρχουσι δύο πίνακες, πίναξ περιλαμβάνων τὴν διανομὴν τῆς ξυλείας εἰς τοὺς ἐκ τοῦ σεισμοῦ παθόντας ἀπόρους, καὶ πίναξ περιλαμβάνων τὴν διανομὴν τῆς ξυλείας εἰς τοὺς εὐπόρους. Ἐκ τῶν πινάκων τούτων, ἐν οἷς εἶναι κατακεχωρισμένα τὰ διανεμηθέντα ποσὰ κατ’ ὄνομα, ἐπώνυμον, κατοικίαν, εἶδος ξυλείας, ὀκάδας προκῶν, ἀριθμὸν τοῦ διπλοτύπου κλπ. ἐκ τῶν πινάκων τούτων, οὕτω λεπτομερῶς κατηρτισμένων, ἰδοὺ ποία προκύπτει ὅτι ἐγένετο χρῆσις τῆς ξυλείας (ἀναγινώσκει): «Ὅ,τι ἀκριβὲς ἀντίγραφον ἐκ τοῦ πρωτοτύπου καταλόγου τῶν ἀπόρων. Ἤτοι σανίδας εἴκοσι ἐννέα χιλιάδας τριακοσίας πεντήκοντα ἐννέα, καδρόνια δεκατρεῖς χιλιάδας τετρακόσια τεσσαράκοντα ἕν, καὶ καρφοβελόνας τέσσαρας χιλιάδας τετρακοσίας ἑβδομήκοντα ἐννέα διὰ τοὺς ἀπόρους. Διὰ δὲ τὸ Δημόσιον τὰ ἑξῆς. Διὰ ταμεῖον κλπ. σανίδας ὀκτακοσίας εἴκοσι ὀκτὼ ¾ καὶ διακοσίας ἑβδομήκοντα ἑπτὰ τῆς οὐγγίας, καδρόνια ἑπτακόσια ἐννενήκοντα τρία, φυλλαδέλες ὀκτακοσίας τεσσαράκοντα ἕξ, πόντοι πέντε καὶ καρφοβελόνες διακοσίας τριάκοντα ὀκτὼ ὀκάδες. «Ἐν Αἰγίῳ τῇ 27 Ἰανουαρίου 1887. Ἡ Ἐπιτροπή.» (Ἕπονται ἅπαντα τὰ ὀνόματα τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς). Ταῦτα μὲν διὰ τὰς σανίδας καὶ τὰ ἄλλα ὑλικὰ, τὰ διανεμηθέντα εἰς τοὺς ἀπόρους καὶ τὰ χρησιμοποιηθέντα ὑπὲρ τῶν δημοσίων καταστημάτων. Ἐκ δὲ τοῦ ἑτέρου πίνακος, κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον συντεταγμένου, προκύπτει, ὅτι ἐν ὅλῳ εἰσεπράχθησαν δραχμαὶ 29,993:98 ἐκ τῆς διαθέσεως τῶν παντοειδῶν ὑλικῶν πρὸς τοὺς εὐπόρους τῶν Αἰγιέων. Βλέπει ὁ ἔντιμος κ. Βουλευτὴς, ὅτι ἡ λογοδοσία ἡ προχειροτέρα, διότι, ἐὰν ὑπάρξῃ καὶ ἄλλης ἀνάγκη, θέλει ζητηθῆ, ὑπάρχει ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Βλέπετε προσέτι ἐκ τοῦ αὐτοῦ φακέλλου, ὅτι οὐδεμίαν τάσιν συγκεντρωτικὴν ἔδειξεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ Κυβέρνησις, ἥτις τὰ πάντα ἀνέθηκεν εἰς Ἐπιτροπὴν ἐν τῷ τόπῳ ἐκλεχθεῖσαν, καὶ μετὰ προνοίας, ὥστε πάντα τὰ στοιχεῖα τοῦ τόπου ν’ ἀντιπροσωπεύωνται ἐν αὐτῇ.

§31ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν χρηματικὴν εἰσφορὰν τῶν Πατρέων ὡμίλησα ἐγώ.

§32ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Διατυπώσατε ἐπερώτησιν καὶ θέλω ἀπαντήσει.

§33ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ Πατρῶν βεβαίως δὲν εἶναι ἐλευθέρα νὰ διαθέσῃ τὸ χρῆμα, ὅπερ προσέφεραν οἱ πολῖται Πατρῶν ὑπὲρ τῶν παθόντων Αἰγιέων κατὰ τὸ δοκοῦν· ἀλλ’ αἱ ἀνάγκαι τῶν Αἰγιέων ἐπληρώθησαν ἤδη κατὰ τὰ ἐνόντα, καὶ ἐὰν ὑπάρχῃ χρηματικόν τι ποσὸν, ἐκφράζω τὴν εὐχὴν ἐγὼ, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ νομοῦ ἐκείνου, νὰ διατεθῇ τὸ ποσὸν τοῦτο ὑπὲρ γενικοῦ τινος σκοποῦ, ὑπὲρ φιλανθρωπικοῦ τινος ἱδρύματος ἐν Αἰγίῳ, καὶ ὄχι νὰ διανεμηθῇ ὡς ποσοστόν τι ὑπὲρ ἀπόρων δῆθεν οἰκογενειῶν καὶ ἀνοίξῃ οὕτως ἡ θύρα τῶν καταχρήσεων. Οἱ Αἰγιεῖς δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην δέκα ἢ εἴκοσι δραχμῶν, μ’ ὅλην τὴν γενομένην καταστροφήν.

§34ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Δὲν ἔχουσι δικαίωμα οἱ ἀντιπρόσωποι τῶν Αἰγιέων νὰ διαθέτωσι τὸ χρῆμα αὐτῶν.

§35ΦΩΤΗΛΑΣ. Οὔτε οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ νομοῦ νὰ ὁρίσωσι ποῦ θὰ διανεμηθῇ τὸ ποσόν. Δύνανται νὰ ἐκφράσουν τὴν εὐχὴν, ἣν ἐκφράζει ὁ ὑπερήφανος λαὸς τοῦ Αἰγίου, ὅπως τὸ χρῆμα διατεθῇ ὑπὲρ γενικοῦ τινος καλοῦ ἐν Αἰγίῳ.

§36ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Καίτοι δὲν εἶναι παρὼν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης, ὅστις ὑπέβαλεν ἐπερωτήσεις τινὰς, νομίζω καλὸν ν’ ἀνακοινώσω τὰς ἀπαντήσεις, διότι τινὲς τῶν πληροφοριῶν πρέπει νὰ δημοσιευθῶσιν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐζήτησε σημείωσιν κατὰ τύπον τρέχοντος λογαριασμοῦ τῶν εἰσπραχθέντων ἐκ τῶν δανείων λιρῶν στερλινῶν 1,200,000 καὶ 5,000,000 καὶ τῶν ἐξ αὐτῶν δαπανηθέντων. Περὶ ἀμφοτέρων τούτων περιέχει λεπτομερεῖς πληροφορίας ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις τοῦ ὑποβεβλημένου Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1890. Ἀλλ’ ὡς πρὸς μὲν τὸ δάνειον τοῦ 1,200,000 δύναμαι προσέτι νὰ δώσω καὶ τὸν πίνακα τὸν τελικὸν, διότι πάντα τὰ τῆς δοσοληψίας ἐκείνης ἤδη ἐξετελέσθησαν. Ὑποβάλλω ἄρα ὡς πρὸς τὸ δάνειον τοῦ 1,200,000 τὸν λογαριασμὸν ἐπὶ τῇ βάσει τῆς συμβάσεως τῆς 14 Φεβρουαρίου 1889. Ὡς πρὸς τὸ δάνειον ὅμως τῶν 5,000,000 λιρῶν αἱ πληροφορίαι αἱ ἐν τῇ εἰσηγητικῇ ἐκθέσει τοῦ Προϋπολογισμοῦ εἶναι αἱ μόναι δυνάμεναι νὰ δοθῶσιν ἤδη, ὡς διαρκούσης ἔτι τῆς διαχειρίσεως, καθόσον πολλοὶ ἐκ τῶν ἐχόντων λαμβάνειν ἐκ τοῦ δανείου τῶν 60,000,000 εἰσέτι δὲν ἐπληρώθησαν, οὐδὲ παρεδόθησαν ἔτι εἰς τὸ Δημόσιον οἱ ἐν Ἀγγλίᾳ ἐξοφληθέντες τίτλοι. Ἀφοῦ ταῦτα γίνωσι, θέλει ὑποβληθῆ καὶ περὶ τοῦ δανείου τῶν 5,000,000 ὅ,τι ὑποβάλλεται σήμερον περὶ τοῦ δανείου τοῦ 1,200,000. Ἑτέρα αἴτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ εἶναι ἡ ὑποβολὴ «λεπτομεροῦς σημειώσεως τῶν διὰ λογαριασμὸν τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας βεβαιωθέντων καὶ εἰσπραχθέντων ἐντὸς τῆς χρήσεως τοῦ 1888». Ὡς γνωστόν, ἀπὸ τοῦ 1889 τὰ τῆς διαχειρίσεως τῆς ὁδοποιΐας διεξάγονται λογιστικῶς ἄλλως ἢ πρότερον, διότι ἤδη ἀναγράφονται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ κατὰ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον καὶ ἐν τῇ οἰκείᾳ χρήσει τὰ ἔσοδα τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας, ἐνῷ πρὸ τοῦ 1889 τὰ ἔσοδα τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας ἐβεβαιοῦντο κατὰ τὴν ἐκκαθάρισιν τῶν λογαριασμῶν τῶν δημοσίων εἰσπράξεων, πρὸς ἃς συνεδέοντο, μεθ’ ἣν ἐξεδίδοντο τὰ οἰκεῖα ἐντάλματα καὶ ταμιακὰ γραμμάτια. Κατὰ τὸ σύστημα τὸ κρατοῦν μέχρι τοῦ 1889, ὑποβάλλω πίνακα τῶν ἀναγνωρισθέντων καὶ ἐκκαθαρισθέντων ἐσόδων τῆς ὁδοποιΐας μέχρι τοῦ 1885. Τρίτον, ᾐτήσατο ὁ κ. Βουλευτὴς τὸν ὁριστικὸν προϋπολογισμὸν τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου Διακοπτοῦ–Καλαβρύτων, καὶ τὰς σχετικὰς πρὸς τὴν κατασκευὴν αὐτοῦ συμβάσεις. Εἰς ταῦτα ἀπήντησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν. Τέταρτον, ἐζήτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς τὰς μέχρι τοῦδε γενομένας μελέτας τῶν ἔργων τῆς διοχετεύσεως τῶν ὑδάτων τῆς Στυμφαλίας εἰς Ἀθήνας. Μέχρι τοῦδε δὲν ἔχομεν τὰς μελέτας ταύτας, διότι δὲν συνεπληρώθησαν· ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν ἐλπίζω, ὅτι θὰ ἔχωμεν προκαταρκτικὴν μελέτην, ἥτις θέλει ἐπιτρέψει εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ σχετικὰς προτάσεις εἰς τὴν Βουλήν. Πέμπτον, ἐζήτησε τὴν ἀνακοίνωσιν τοῦ Βασιλικοῦ Διατάγματος μετὰ τῆς συνοδευούσης αὐτὸ ἐκθέσεως, δι’ οὗ μετηνέχθη ἡ πίστωσις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἐκ δραχμῶν 651,200 ἐκ τῆς χρήσεως τοῦ 1884 εἰς τὴν χρῆσιν τοῦ 1888. Τὸ Διάταγμα τοῦτο καὶ ἡ συνοδεύουσα αὐτὸ ἔκθεσις ἐδημοσιεύθησαν ἤδη ἐντὸς τοῦ τεύχους, τοῦ περιλαμβάνοντος τὰ νομοσχέδια περὶ πιστώσεων, ἐν σελ. 15–18, ἑπομένως εἶναι ἤδη ἐν χερσὶ τῶν κ.κ. Βουλευτῶν καὶ οὐδὲν ἔχω νὰ προσθέσω. Ὁ ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς κ. Ι. Γεωργαντᾶς ἐζήτησεν, ὅπως ὑποβληθῇ γενικὸς λογαριασμὸς τοῦ Κράτους, ἀλλὰ δὲν καθώρισεν εἰδικώτερον τὴν οἰκονομικὴν διαχείρισιν, ἧς ζητεῖ τὸν λογαριασμόν. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ εἰδικεύσῃ τὸ ζητούμενον καὶ μάλιστα νὰ διατυπώσῃ τὴν αἴτησιν αὑτοῦ καὶ ἐγγράφως, εἰς πρόληψιν παρεννοήσεων.

§37Ι. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ἐνόμισα ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπρόσεξε προχθὲς εἰς τὴν μικρὰν εἰσήγησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ζητῶν τὸν γενικὸν λογαριασμὸν τοῦ Κράτους. Ἄλλως τε νομίζω, ὅτι ἴσως γνωρίζει τί ζητῶ, ἀλλὰ θὰ τὸ διατυπώσω καὶ ἐγγράφως. Ζητῶ ἀκριβῶς τὸ ὑπόλοιπον, τὸ ὁποῖον εὗρε κατὰ τὴν ἄνοδόν του εἰς τὴν ἀρχὴν τῷ 1886, τί εἰσεπράχθη μέχρι σήμερον, τί ἐδαπανήθη καὶ τί ὑπάρχει σήμερον.

§38ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ ἐρώτησις εἶναι, ἐὰν ὑπεβλήθη γενικὸς λογαριασμὸς τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως τοῦ Κράτους· οὐδὲν δὲ καθορίζει ἡ ἐρώτησις περὶ τοῦ χρόνου, ἀφ’ οὗ ἄρχεται ἡ διαχείρισις, ἧς ζητεῖται ὁ λογαριασμὸς, ἤτοι περὶ τοῦ 1886 ἢ μᾶλλον τοῦ μηνὸς τοῦ 1886, καθ’ ὃν ἀνελάβομεν τὴν ἀρχὴν, οὐδὲ περὶ τοῦ χρόνου, καθ’ ὃν λήγει, ὅστις ἴσως εἶναι ἡ 31 Δεκεμβρίου τοῦ 1888. Ὅθεν παρακαλῶ τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ δηλώσῃ ἀκριβῶς τὰ χρονικὰ ὅρια τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως τοῦ Κράτους, ἧς ζητεῖ τὸν γενικὸν λοναριασμόν.

§39ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἤμην παρὼν δυστυχῶς καὶ δὲν ἤκουσα ὅλην τὴν ἀγόρευσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἤκουσα ὅμως τὸ τελευταῖον μέρος αὐτῆς, τὸ ἀφορῶν εἰς τὸ δάνειον τῶν 5,000,000 λιρῶν. Εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι δὲν δύναται νὰ δώσῃ τὸν λογαριασμὸν ἐν τύπῳ τρεχομένῳ, διότι εἶναι ἐν τῷ ἐκτελεῖσθαι. Τοῦτο δὲν ἐμποδίζει, διότι τὸ πληρωθὲν μέρος ἐκ τοῦ δανείου τούτου, οὗτινος ἡ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ σημείωσις εἶναι ἀτελὴς ἢ ἀόριστος μᾶλλον, ἠδύνατο νὰ ὑποβληθῇ. Ἐγὼ ἐζήτησα νὰ μᾶς εἴπῃ ἡ ὑπηρεσία τί εἰσέπραξε μέχρι σήμερον, τί ἐπλήρωσε πρὸς ἐξόφλησιν ὁμολογιῶν τοῦ ἐξοφληθησομένου δανείου καὶ τί ποσὸν ἐκ τοῦ δανείου περισσεύει.

§40ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἀπεστάλησαν εἰσέτι οἱ ἐξοφληθέντες τίτλοι. Ἡ ἐξόφλησις τῶν παλαιοτέρων δανείων διὰ τοῦ νεωτέρου δανείου τῶν 5,000,000 λιρῶν ἐγένετο ἐν ἀρχῇ ὑπὸ τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ τραπεζικῶν οἴκων, συγκεντρουμένων τῶν ἀποτελεσμάτων παρὰ τῷ ἐν Ἀγγλίᾳ οἴκῳ Antony Gibbs and Sons, οἵτινες δὲν ἔστειλαν εἰσέτι τὸν λογαριασμὸν, οὐδὲ τὰς ἐξοφληθείσας ὁμολογίας· δὲν δυνάμεθα ἄρα νὰ καταστρώσωμεν ἔτι τὸν ἰσολογισμὸν τῆς δοσοληψίας· ἐκ πληροφοριῶν δὲ οὐχὶ ἀμέσων καὶ αὐθεντικῶν γινώσκομεν τὰ τοῦ ποσοῦ τῶν ἐξοφληθέντων τίτλων. Ἤδη δὲν ἐξοφλοῦσι πλέον οἱ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ τραπεζικοὶ οἶκοι, ἀλλ’ ἐξοφλεῖ τὸ Δημόσιον ἐνταῦθα. Μέχρις οὗ λάβωμεν τοὺς ὁριστικοὺς λογαριασμοὺς καὶ τὰς ἐξοφληθείσας ὁμολογίας δὲν δυνάμεθα νὰ ὑποβάλωμεν τὰς αἰτουμένας πληροφορίας οὐδ’ ὑπὸ τύπον ἀνοικτοῦ λογαριασμοῦ, διότι οὐδεμία ἐγένετο δοσοληψία.

§41Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν ἐδίδετο οὐχὶ ἡ ἐκκαθάρισις τοῦ λογαριασμοῦ, ἀλλὰ ἡ πληροφορία πόσον χρηματικὸν ποσὸν εἰσεπράχθη ἐκ τοῦ δανείου καὶ ποῖος ἀριθμὸς ὁμολογιῶν ἐξωφλήθη, εὐκόλως θὰ εὑρίσκομεν τὸ ὑπόλοιπον.

§42ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐν σελ. 30 καὶ 31 τῆς εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ εὑρίσκονται πάντα ταῦτα.

§43ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἀττικῆς ἐζήτησεν ἀπὸ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν γενικὸν λογαριασμόν, εὑρέθη δὲ εἰς τὴν ἀνάγκην ταύτην διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὑποβάλλει ἀπό τινος χρόνου εἰς τὴν Βουλὴν ἀπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων ἑκάστης χρήσεως, δὲν φροντίζει ὅμως νὰ ὑποβάλλῃ καὶ τὸν λογαριασμόν, τὸν ὁποῖον κανονίζει ὁ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμος, ἤτοι τὸν καλούμενον γενικὸν λογαριασμόν, ὅστις δὲν περιλαμβάνει μόνον τὰ ἔσοδα καὶ ἔξοδα, ἀλλὰ καὶ πάσας τὰς ἄλλας δοσοληψίας τοῦ Κράτους καὶ ἐπὶ τέλους καὶ ὑπόλοιπα τῶν διαφόρων μερίδων τοῦ ἐνεργητικοῦ καὶ παθητικοῦ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι, διὰ νὰ συνταχθῇ εἷς τοιοῦτος λογαριασμὸς, ἔχομεν ἀνάγκην νὰ γνωρίζωμεν τὰ ὑπόλοιπα τῶν προηγουμένων ἐτῶν καὶ ὅτι πρὸς τοῦτο ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν τοὺς ἀπολογισμοὺς καὶ τῶν πρὸ τοῦ 1882 χρήσεων. Ἀλλὰ νομίζω ὅτι, ἀφοῦ ἐφθάσαμεν μέχρι τοῦ ἔτους 1875, ἔχομεν δὲ καὶ τὸν γενικὸν λογαριασμὸν τοῦ 1876, εὔκολον θὰ ἦτο εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐὰν δὲν δύναται νὰ συντάξῃ ὁριστικὸν ἀπολογισμὸν τῶν μεταξὺ τοῦ 1876 καὶ 1882 χρήσεων, νὰ συντάξῃ τοὺς λογαριασμοὺς μόνον τῶν λεγομένων χρηματικῶν δοσοληψιῶν καὶ τοιουτοτρόπως νὰ δύναται ὁμοῦ μὲ τὸν ἀπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων νὰ ὑποβάλληται καὶ ὁ γενικὸς λογαριασμός. Παραλείπω δὲ νὰ εἴπω, ὅτι καὶ οἱ ἤδη ὑποβαλλόμενοι ἀπολογισμοὶ τῶν ἐσόδων δὲν δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ἀκριβεῖς, ἀφοῦ δὲν ἐξηλέγχθησαν ἀπὸ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον.

§44ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ τελευταία παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ θὰ ἦτο ὀρθὴ πρὸ τῆς λειτουργίας τοῦ τελευταίου νόμου, καθ’ ὃν τὰ ἐντάλματα ἐπιθεωροῦνται ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου καὶ οὐχὶ ὑπὸ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου, διότι σήμερον ἔχομεν τὸν ἔλεγχον ἐπ’ αὐτῇ τῇ ἐκτελέσει. Ἀπὸ τῆς λειτουργίας τοῦ νόμου, τοῦ μετενεγκόντος ἀπὸ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου εἰς τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον τὰ τῆς θεωρήσεως τῶν ἐνταλμάτων, δὲν δυνάμεθα νὰ λέγωμεν, ὅτι τὰ ἐν τοῖς ἀπολογισμοῖς τοῦ Κράτους στεροῦνται τῆς ἐπεξεργασίας τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, ὡς πρὸς τὰ ἄλλα δὲ, τουτέστιν ὡς πρὸς τὰ ὑπόλοιπα, ἅτινα ὁ κ. Βουλευτὴς ζητεῖ νὰ ὑπολογίσωμεν κατὰ προσέγγισιν.

§45ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι κατὰ προσέγγισιν, ἀκριβῶς.

§46ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀκριβῶς δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὰ ὑπολογίσωμεν, πρὶν ἢ ἐξελεγχθῶσιν ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου· ὤφειλεν ὅμως ν’ ἀναγνωρίσῃ ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅτι ταχέως βαίνομεν ἐν τῇ καταστρώσει τῶν ἀπολογισμῶν τῶν χρήσεων καὶ τῶν γενικῶν λογαριασμῶν τῶν διαχειρίσεων τοῦ παρελθόντος καὶ ὅτι ἡ αἴτησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς περὶ προσαγωγῆς γενικοῦ λογαριασμοῦ τοῦ Κράτους, δι’ ἧς ἐκφράσεως ὑποθέτω ὅτι ἐννοεῖ τὸν γενικὸν λογαριασμὸν τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως τοῦ Κράτους ἀπὸ τῆς ἱδρύσεως τοῦ βασιλείου καὶ ἕως τῆς σήμερον, εἶναι ἀνεπίδεκτος ἐκπληρώσεως, ἐνόσῳ δὲν ἔχομεν ἀνελλιπῆ τὴν σειρὰν τῶν ἐτησίων γενικῶν λογαριασμῶν τῶν οἰκονομικῶν διαχειρίσεων τοῦ Κράτους. Ὅ,τι σήμερον θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ὑποβάλωμεν, εἶναι ὅ,τι ὑπεβάλομεν καὶ πέρυσιν ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Μεσσηνίας. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Μεσσηνίας ἐζήτησε πέρυσι νὰ παρασκευάσωμεν τὸν γενικὸν λογαριασμὸν τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως τοῦ ἔτους, καὶ ἐκεῖνον ἐπαρουσιάσαμεν, τὸν σύνδεσμον ὅμως αὐτοῦ πρὸς τὸ παρελθὸν διὰ τῆς συμπεριλήψεως ἐν αὐτῷ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ὅλης σειρᾶς τῶν οἰκονομικῶν διαχειρίσεων δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπιχειρήσωμεν. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας δὲν ζητεῖ τοῦτο, ὅπερ ἐζήτει πέρυσιν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Μεσσηνίας καὶ ἔλαβε διὰ τὸ ἔτος 1887, ζητεῖ τι ἴδιον, γενικὸν λογαριασμὸν τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως τοῦ Κράτους ἀπὸ ἐποχῆς ἰδίας ἐν ἔτει 1886 μέχρις ἐποχῆς προσφάτου, ἣν ἀκριβῶς δὲν καθώρισεν. Ὅταν διατυπωθῇ ἡ αἴτησις ἐγγράφως, θέλει ἴσως κατανοηθῆ ἀκριβέστερον καὶ θέλω τότε φροντίσει, ὅπως καταστρωθῇ λογαριασμὸς ἀνταποκρινόμενος κατὰ τὸ ἐφικτὸν πρὸς τὰ διατυπωθησόμενα.

§47Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Εἰς μίαν τῶν προγενεστέρων συνεδριάσεων εἶχον ζητήσει παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν, ἐὰν ὑπάρχῃ, ἔκθεσιν τῶν ἰατρῶν τῶν διαφόρων σωμάτων, πραγματευομένην περὶ τῆς καταστάσεως τῆς ὑγείας τοῦ στρατοῦ. Ὡς ἐβεβαιώθην ὅμως ἐπισήμως, τοιαύτη ἔκθεσις δὲν ὑπεβλήθη, τὸ Ὑπουργεῖον δὲ οἴκοθεν ἐξέδωκε τοιαύτας διαταγὰς, ἀφορώσας εἰς τὴν κατάστασιν τῆς ὑγείας τοῦ στρατοῦ· ἑπομένως δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε ἐπὶ τούτου. Ἐπὶ ἄλλου ὅμως ἀντικειμένου, ἀφορῶντος εἰς αὐτὴν τὴν ὀργάνωσιν τοῦ στρατοῦ, ἔχω νὰ ὑποβάλω παρατηρήσεις τινὰς, ἐφ’ ὧν ἐπικαλοῦμαι τὴν σύντονον προσοχὴν τῆς τε Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ πυρὴν τοῦ στρατοῦ τῶν διαφόρων λόχων, ἰλῶν καὶ πυροβολαρχιῶν κατὰ τὴν 1ην Ὀκτωβρίου, ὅτε κατετάχθησαν ἐν τῷ στρατῷ οἱ κληρωτοὶ τῆς ἀπογραφῆς, ἦτο ἀπιστεύτως ἠλαττωμένος. Ὀδυνηρὰν ἔκπληξιν θὰ αἰσθανθῇ ὁ μανθάνων τὴν διαφορὰν μεταξὺ τοῦ ἀριθμοῦ, τοῦ κανονιζομένου ὑπὸ τοῦ ὀργανικοῦ νόμου, πρὸς τὸν ἀριθμὸν τὸν ὑπάρχοντα ὑπὸ τὰς σημαίας. Ὁ ὀργανικὸς τοῦ στρατοῦ νόμος ὡς τελευταῖον ὅριον προσδιώρισεν 88 στρατιώτας δι’ ἕκαστον λόχον, ἴλην καὶ πυροβολαρχίαν, τοῦτο δ’ ἔπραξε βεβαίως ἐπὶ τῷ σκοπῷ, ὅπως οἱ στρατιῶται, οἱ ἀποτελοῦντες τὸν πυρῆνα τῶν μικρῶν αὐτῶν μονάδων, δύνανται νὰ ἀσκῶνται, καὶ παρ’ αὐτοῖς νὰ συνασκῶνται οἱ κατατασσόμενοι κατὰ τὴν 1ην Ὀκτωβρίου κληρωτοὶ καὶ διαθέσιμοι ἀνέτως. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἐπετεύχθη, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ, ἀφοῦ ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν κατεβιβάσθη εἰς 13 καὶ μόνον στρατιώτας ἐν ἑκάστῳ λόχῳ, ἐν ἑκάστῳ δὲ τάγματι εἰς 52 καὶ ἐν ἑκάστῳ συντάγματι εἰς 156. Ἐρωτῶ, Κύριοι, πῶς εἶναι δυνατὸν τὰ διάφορα σώματα τοῦ στρατοῦ νὰ συμμορφωθῶσι μὲ τὰς διατάξεις, τὰς ἀφορώσας εἰς τὴν ἄσκησιν τῶν νεοκατατασσομένων, ἀφοῦ ἡ δύναμις κατέρχεται εἰς τοιοῦτον σημεῖον, ὥστε δὲν δύναται τὸ στράτευμα οὔτε εἰς τὴν καθημερινὴν ὑπηρεσίαν νὰ ἐπαρκῇ; Ὅτι οὐδὲ τὴν καθημερινὴν ὑπηρεσίαν τόσον μικρὸς ἀριθμὸς στρατιωτῶν δύναται νὰ ἐκτελέσῃ, θέλω ἀποδείξει προσεχῶς δι’ ἀριθμῶν, ληφθέντων ἐκ τῶν πινάκων τῶν ἐπισήμων, οὓς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὑπέβαλεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Κατὰ συνέπειαν δὲν δύνανται οἱ λόχοι, τὰ τάγματα καὶ συντάγματα ν’ ἀφήσουν ἐλευθέρους κατὰ τὸν κανονισμὸν τοὺς νεοσυλλέκτους, μάλιστα κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας, ὅτε μεταβάλλουν καὶ δίαιταν καὶ τροφὴν καὶ ἐνδυμασίαν, ἀναγκάζονται δὲ νὰ ὑποβάλλωσι τοὺς ἀτυχεῖς τούτους νεοσυλλέκτους εἰς ἀσχολίας καὶ εἰς ὅλας ἐν γένει τὰς ἀγγαρείας τοῦ στρατιώτου, καὶ ὄχι εἰς ἀγγαρείας μόνον ἁπλᾶς, διότι πολλάκις μεταχειρίζονται αὐτοὺς καὶ ὡς κοιτωνοφύλακας καὶ ὡς νυκτοφύλακας, ἐνῷ οὗτοι δὲν συνείθισαν ἀκόμη εἰς τὸν νέον βίον, οὔτε ἐξῳκειώθησαν πρὸς τὰ ἔργα τοῦ στρατιώτου, οὐδὲ ἠσκήθησαν ἀκόμη. Φυσικὸν ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι τὰ σώματα, χωρὶς νὰ θέλωσιν, ἀναγκάζονται νὰ παραβῶσι τὰς διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἄσκησιν καὶ ἐπιτήρησιν τῶν νεοσυλλέκτων. Ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως τοῦ ἀναγκαίου ἀριθμοῦ τῶν στρατιωτῶν ὁ ὀργανικὸς νόμος ἐν τῇ ἐφαρμογῇ δὲν τηρεῖται. Ἐντεῦθεν πηγάζουσι, Κύριοι, αἱ ἐπικρατοῦσαι ἀσθένειαι ἐν τῷ στρατῷ. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ λάβῃ τὸ πρᾶγμα ὑπὸ σπουδαιοτέραν ἔποψιν, καθόσον οὐδέποτε θέλομεν ἔχει στρατὸν ὑγιᾶ. Ἀλλὰ τί λέγω στρατὸν ὑγιᾶ; Μήπως ἔχομεν στρατόν; Καὶ δύναται νὰ ὑπάρξῃ στρατὸς, ἄξιος τοῦ ὀνόματος, ἐὰν δὲν ἔχῃ εὐεξίαν καὶ ὑγείαν; Ὅταν εἰδικῶς λαλήσω ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, θ’ ἀποδείξω,—καὶ λυποῦμαι διότι ἀναγκάζομαι νὰ τὸ εἴπω—ὅτι στρατὸν δὲν ἔχομεν· καὶ ὅμως τὸ Ἔθνος δαπανᾷ 18 ἑκατομμύρια δραχμῶν κατ’ ἔτος. Ἔχομεν μόνον εὐάριθμον στρατὸν τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, ἐξ οὗ τὸ Ἔθνος δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἐφεδρείαν, ἣν θριαμβευτικῶς ἐπέσεισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατικῶν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, στενοχωρηθεὶς παρά τινος Βουλευτοῦ· θέλω ἀποδείξει δι’ αὐτῶν τῶν ἀριθμῶν τῶν πινάκων καὶ καταστάσεων, ἃς ὑπέβαλεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δὲν ἔχομεν στρατὸν ἐνεργείας καὶ ἑπομένως δὲν ἔχομεν ἐφεδρείαν ἐν τοῖς πράγμασιν, ἀλλ’ ἐν τοῖς λόγοις. Διὰ τοῦτο ἐπεκαλέσθην τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ὡς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἄρῃ τὸ ἄτοπον τοῦτο, καὶ θὰ τὸ ἄρῃ τότε μόνον, ὅταν ὁ ἀριθμὸς, ὁ προσδιωρισμένος ὑπὸ τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, μένῃ ἀνέπαφος. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ στρατὸς ὑπόκειται εἰς αὐξομειώσεις· ἀλλὰ σᾶς ἔδειξα, ὅτι ὁ κεκανονισμένος παρὰ τοῦ ὀργανισμοῦ, ὁ τῶν 88 στρατιωτῶν εἰς ἑκάστην μονάδα, δὲν ὑπῆρχεν, οὔτε ὑπάρχει μέχρι σήμερον. Εἰς μὲν τὴν πρώτην ἐποχὴν τῆς αὐξομειώσεως τοῦ στρατοῦ φθάνει μέχρι τῶν 72, εἰς δὲ τὴν δευτέραν εἰς 52, εἰς τὴν τρίτην εἰς 36 καὶ εἰς τὴν τετάρτην εἰς 13 στρατιώτας ἐν ἑκάστῳ λόχῳ. Τοῦτο δὲ φρονῶ, ὅτι εἶναι ἄξιον μελέτης καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως, ἐκτὸς ἐὰν θέλωμεν νὰ ἔχωμεν στρατὸν χάρτινον, καὶ ἐφεδρείαν ἐν λόγοις ὑπάρχουσαν.

§48ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως σήμερον ἀνέγνωσα, ὅτι ἀπελύθη ὁ Γυμνασιάρχης Πύργου. Ἐπεθύμουν νὰ μάθω παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Ἐκπαιγεύσεως, ἐὰν ὁ Γυμνασιάρχης ὑπέπεσεν εἰς ἔγκλημα καὶ εἰς ποῖον ἔγκλημα. Θὰ παρακαλέσω δὲ, ἐὰν ὑπάρχῃ ἔγγραφον, νὰ κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ἵνα ἴδωμεν διὰ ποῖον λόγον ἐν τῷ μέσῳ τοῦ ἔτους ἀπελύθη Γυμνασιάρχης τοῦ Κράτους, ἐν ᾧ χθὲς ἠκούσατε, ὅτι ἀπὸ τοῦ Ἰουνίου ἐζητεῖτο ἡ ἀπόλυσις τοῦ Γυμνασιάρχου Πατρῶν ὑπὸ τοῦ Νομάρχου καὶ δὲν ἐγένετο. Βεβαίως ὁ Γυμνασιάρχης Πύργου θὰ ὑπέπεσεν εἰς μεγαλείτερον ἔγκλημα. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ποῖον τοῦτο.

§49ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Ὑπάρχει περίπτωσις ἀνάλογος πρὸς ἐκείνην, περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ ἔντιμος προλαλήσας, ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ ἐπαρχίᾳ μου Πάλλῃ. Κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος παρέστην εἰς τὰς ἐξετάσεις τοῦ Γυμνασίου Ληξουρίου. Ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ἐν γένει τὸ Γυμνάσιον Ληξουρίου εἶναι ἄριστα κατηρτισμένον. Εἶναι ἓν τῶν ἀρίστων Γυμνασίων τοῦ Κράτους. Ὁ διευθύνων τὸ Γυμνάσιον τοῦτο κ. Πάγκαλος ἐτύγχανεν ἐν γένει τῆς ὑπολήψεως τῶν γονέων καὶ τῆς ἀγάπης καὶ τῆς πεποιθήσεως τῶν μαθητῶν. Αἴφνης ὁ κ. Πάγκαλος ἐπαύθη ἀπὸ τῆς θέσεώς του. Γνωρίζομεν δὲ, ὅτι αἰτία τῆς παύσεως αὐτοῦ ὑπῆρξεν ἡ ἐλευθέρα ἐξάσκησις τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων του. Ὁ κ. Πάγκαλος, καταγόμενος ἐκ τοῦ νομοῦ Κυκλάδων, ἐξήσκησε τὰ πολιτικὰ αὑτοῦ δικαιώματα, μεταβὰς τὸ θέρος εἰς τὴν ἐπαρχίαν του. Ἐφ’ ὅσον γνωρίζομεν, ὁ νόμος δὲν ἀπαγορεύει εἰς τοὺς Γυμνασιάρχας νὰ ἐνασκῶσι τὰ πολιτικὰ αὑτῶν δικαιώματα. Ἑπομένως ἀδύνατον εἶναι νὰ ἐννοήσῃ τις, ποῦ ἐστηρίχθη ἡ Κυβέρνησις διὰ νὰ ἀπολύσῃ ἄριστον ὑπάλληλον ἁπλῶς, διότι ἐνήσκησε τὰ πολιτικὰ αὑτοῦ δικαιώματα. Διότι οὐδὲν ἕτερον ἔπραξε παρὰ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἐπαρχίαν του κατὰ τὰς διακοπὰς καὶ ψηφοφορήσῃ μυστικῶς. Πιθανὸν δὲ καὶ νὰ ἐξέφρασε τὰς συμπαθείας του ὑπὲρ τοῦ ὑποψηφίου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἐλέγχω τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν καὶ τὴν σπουδάζουσαν νεότητα τῆς πατρίδος μου ἐζημίωσε καὶ συνάμα δὲν ἔδειξε τὸν ἀπαιτούμενον σεβασμὸν πρὸς τοὺς θεσμοὺς τοῦ τόπου.

§50ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ὑποβάλωσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν σύμβασιν περὶ κατασκευῆς σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Λαρίσσης.

§51ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐδημοσιεύθη εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως.

§52ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν εἴδομεν αὐτήν. Θὰ ὑπενθυμίσω ἤδη εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι παρῆλθεν ἡ παρὰ τοῦ νόμου ὁριζομένη ἐποχὴ, ἐντὸς τῆς ὁποίας ὀφείλει νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας. Ἔχομεν ἀνάγκην τούτου διὰ τὴν μελέτην τοῦ γενικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Δὲν ὑπάρχει πλέον ἡ ἀφορμὴ, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ἄλλοτε καὶ ἕνεκα τῆς ὁποίας δὲν ὑπέβαλε τοῦτον ἐγκαίρως. Θὰ ὑπενθυμίσω ἐπίσης εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως τὸ αὐτὸ καθῆκον, τῆς ὑποβολῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ταμείου τῆς Δημοτικῆς Ἐκπαιδεύσεως, διότι καὶ τούτου ἡ προθεσμία παρῆλθε. Παρακαλῶ νὰ ἔχωμεν ἀμφοτέρους, πρὶν ἢ ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις ἐπὶ τοῦ γενικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους.

§53ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Ἤλπιζον ὅτι ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς ἤθελε δώσει διασαφήσεις περὶ τοῦ περιστατικοῦ, τὸ ὁποῖον ἀνέφερα, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον ἐγὼ κατηγορηματικῶς εἶπον τοὺς λόγους, δι’ οὓς ἐπαύθη ὁ ἐν λόγῳ Γυμνασιάρχης. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ μοῦ ἀπαντήσῃ.

§54ΜΠΑΣΙΑΣ. Ὅτε ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὑπέβαλε τὸν Προϋπολογισμὸν εἰς τὴν Βουλὴν, εἶπεν ὅτι δι’ αὐτοῦ καταργεῖ τὸν φόρον ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν οἴνων· ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον ἡ Βουλὴ γνωρίζει, φόρος ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς τῶν οἴνων μόνον ἐν Ἑπτανήσῳ πληρόνεται. Δηλῶ δὲ ἐκ τῶν προτέρων, ὅτι ἐγὼ δὲν εἶμαι κατὰ τῆς καταργήσεως τοῦ φόρου, ἀλλ’ ἐνταυτῷ δηλῶ, ὅτι διὰ τῆς καταργήσεως αὐτῆς γίνεται ἀδικία, ἐνῷ γίνεται ὠφέλεια εἰς ἓν τμῆμα τῆς Ἑπτανήσου, διότι ἡ Ἑπτάνησος τρία προϊόντα παράγει, ἀλλ’ ἑκάστη νῆσος ἔχει καὶ ἴδιον· ἡ Κέρκυρα ἔχει τὸν οἶνον καὶ τὸ ἔλαιον, ἡ Κεφαλληνία καὶ ἡ Ζάκυνθος τὸν οἶνον καὶ τὴν σταφίδα. Ἐὰν καταργήσητε τὸν φόρον τοῦ οἴνου, ἡ Κέρκυρα θὰ φορολογῆται διὰ τὸ ἔλαιον. Ὅπως μετριάζω τὴν ἀδικίαν ταύτην, ὑποβάλλω πρότασιν νόμου, δι’ ἧς ζητῶ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου ἀναλόγως τοῦ εὐεργετήματος, τὸ ὁποῖον λαμβάνουσιν οἱ κάτοικοι τοῦ νομοῦ Κερκύρας, καταργουμένου τοῦ φόρου τοῦ οἴνου· καὶ ἵνα μὴ ὑποτεθῇ, ὅτι λέγω δημοκοπίας, προτείνων τὴν πρότασιν ταύτην, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ πίνακα, ἐμφαίνοντα τὸ ποσὸν τοῦ οἴνου, τοῦ ἐξαγομένου ἐξ ἑκάστου νομοῦ τῆς Ἑπτανήσου, ἐπιφυλάσσομαι δὲ ἐν καιρῷ τῆς συζητήσεως ν’ ἀναπτύξω τὸ θέμα τοῦτο.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ὑποβληθεῖσα πρότασις νόμου θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 86).

§56Ι. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ὑπενθυμίζω εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν ἐπερώτησίν μου περὶ τοῦ Δημάρχου Χαιρωνείας.

§57ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Περιμένω τὰ ἔγγραφα· πιστεύω αὔριον νὰ τὰ ἔχω.

§58ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Πρὸ ὀκτὼ ἡμερῶν ἐζήτησα τὰ ἔγγραφα· πιστεύω, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τὴν φορὰν ταύτην θὰ σπεύσῃ νὰ τὰ φέρῃ.

§59Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἀπεφάσισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν περὶ τῶν κληρωτῶν τῶν ἐξαιρουμένων λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος;

§60ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ νόμος εἶναι σαφής· οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία. Νομίζω ὅτι, ὅτε ὑπεβάλετε τὴν αἴτησίν σας, εἴπετε ὅτι ἡ ὑπηρεσία δὲν δίδει ἀπάντησιν, διότι ἐπαφίεται εἰς τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργοῦ τὴν ὁριστικὴν ἀπόφασιν. Δὲν ὑπάρχει τι, τὸ δυνάμενον νὰ ἐπιφυλαχθῇ εἰς τὸν Ὑπουργὸν, ἀφοῦ ὁ νόμος εἶναι εὐκρινέστατος.

§61Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πληρόνουν, εἴτε ἐὰν ὑπάρχῃ τὸ νόσημα πρὸ τῆς κατατάξεως, εἴτε μετ’ αὐτήν;

§62ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν συνενοούμεθα ὡς πρὸς τὸ θέμα. Κατὰ τὸν ἀρχικὸν νόμον, τὸν καθορίζοντα τὰ περὶ ἀντισηκώματος, ἐπληρόνετο τὸ ἀντισήκωμα παρὰ τοῦ ἐξαιρουμένου, τουτέστι τοῦ ἀνικάνου, ἀλλ’ αἱ μεταῤῥυθμίσεις ἐπήνεγκον τὴν μὴ πληρωμὴν ἀντισηκώματος παρὰ τοῦ ἐξαιρουμένου λόγῳ ἀνικανότητος, ὡς διαγραφείσης τῆς πρώτης γραμμῆς τοῦ ἄρθρου, τῆς ἀφορώσης εἰς τοὺς ἐξαιρουμένους, καὶ διατηρηθέντων τῶν ἀφορώντων εἰς τοὺς ἀπαλλαττομένους.

§63ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐπειδὴ ὅτε ἔκαμα τὴν ἐπερώτησιν περὶ τῆς ἀπολύσεως τοῦ Γυμνασιάρχου Πύργου, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας δὲν ἦτο παρών, ἔμαθε δὲ ταύτην ἤδη, παρακαλῶ νὰ μᾶς δώσῃ ἀπόψε πληροφορίας περὶ τῆς ἀπολύσεως τοῦ Γυμνασιάρχου, διότι ἡ πόλις τοῦ Πύργου θ’ ἀπορήσῃ διὰ τὸ πραξικόπημα, τὸ ὁποῖον ἐγένετο.

§64Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως εὗρον κατακεχωρισμένα δύο Διατάγματα, ἐκδοθέντα ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, φέροντα ἀμφότερα τὴν αὐτὴν ἡμερομηνίαν τῆς 16 Ἰουνίου. Διὰ τοῦ ἑνὸς τῶν Διαταγμάτων τούτων μετετέθησαν ἐναλλὰξ οἱ ἐν Λαρίσσῃ καὶ ἐν Πάτραις ἐφέται κ. κ. Βασιλείου καὶ Σκαλιστήρης, διὰ δὲ τοῦ ἑτέρου μετετέθη ὁ Ἀντεισαγγελεὺς τῶν ἐν Λαρίσσῃ Ἐφετῶν εἰς τὸ Ἐφετεῖον Ναυπλίου καὶ ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Ἀθήναις Ἐφετῶν κ. Καρατζᾶς εἰς τὸ Ἐφετεῖον Λαρίσσης. Δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ ἐπικρίνω οὐδεμίαν τῶν πράξεων τούτων, ἐζήτησα δὲ ἁπλῶς τὴν ἔκθεσιν τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, συνεπείᾳ τῆς ὁποίας διετάχθη ἡ μετάθεσις τῶν δύο δικαστῶν τῶν Ἐφετείων Λαρίσσης καὶ Πατρῶν. Ἐπειδὴ δὲ ἐν τῷ Διατάγματι μνημονεύεται ἡ ἡμερομηνία τῆς ἐκθέσεως, ἐσημείωσα ἐν τῇ ἐπερωτήσει μου τὴν ἡμερομηνίαν ταύτην, καὶ παρεκάλεσα τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ καταθέσῃ τὴν ἀπὸ 10 Ἰουνίου ἔκθεσιν τοῦ νῦν Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ἔκρινε πρέπον νὰ καταθέσῃ τὴν ἔκθεσιν ταύτην, διότι ἐν ταύτῃ ἐδικαιολογεῖτο ἡ πρότασις τῆς μεταθέσεως, καὶ ἐξετίθεντο οἱ λόγοι, δι’ οὓς ἔκρινεν ἀναγκαῖον νὰ γίνῃ ἡ μετάθεσις. Καὶ ἐπειδὴ συνεδέετο μετὰ ῥητῆς τινος κατηγορίας, ἐνόμισεν ὅτι δὲν ἦτο πρέπον νὰ καταθέσῃ ταύτην. Παρεκάλεσα διὰ τοῦτο τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μοὶ δηλώσῃ τίς Εἰσαγγελεὺς ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσιν ταύτην περὶ τῆς μεταθέσεως τῶν Ἐφετῶν, μοὶ εἶπε δὲ, ὅτι ὑπέβαλεν αὐτὴν ὁ ἀντεισαγγελεὺς τῶν ἐν Λαρίσσῃ Ἐφετῶν κ. Σοφιανός. Ἡ ἔκθεσις φέρει ἡμερομηνίαν τῆς 10 Ἰουνίου, ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. Σοφιανὸς μετετέθη ἐκ Λαρίσσης εἰς Ναύπλιον τὴν 16 Ἰουνίου, ἐπιθυμῶ ἤδη νὰ συμπληρώσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔδωκε προχθὲς, προσθέτων τὰς ἑξῆς διασαφήσεις· πρῶτον, ἂν κατὰ τὴν 10 Ἰουνίου ὁ κ. Σοφιανὸς ἦτο ἐν τῇ θέσει του· δεύτερον, ἂν κατὰ 10 Ἰουνίου, ὅτε ὑπέγραψε τὴν ἔκθεσιν, διετέλει ὑπὸ κατηγορίαν, καὶ ποίαν κατηγορίαν· διότι ὑποθέτω, ὅτι ἡ μετάθεσίς του διετάχθη ἕνεκα ποινικῆς ὑποθέσεως, ἥτις ἦτο ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τοῦ Ἐφετείου Λαρίσσης.

§65ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἀνέφερεν ἡμερομηνίας, περὶ ὧν θέλω ἐρευνήσει. Ἐκ προκαταβολῆς δὲ δύναμαι νὰ βεβαιώσω τὸν κ. Βουλευτὴν, ὅτι δὲν ἔχω λόγους νὰ μεταβάλω τὴν γνώμην, ἣν χθὲς ἐξέφρασα περὶ τοῦ ἀντικειμένου τῶν ἐγγράφων....

§66Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐνόησε τὴν ἐπερώτησίν μου. Δὲν ἔχω οὐδεμίαν γνώμην ἐπὶ τῆς μεταθέσεως τῶν Ἐφετῶν, καὶ διὰ τοῦτο μοὶ ἦτο ἀδύνατον νὰ ἐπικρίνω τὴν πρᾶξιν, οὔτε ἀπηύθυνα διὰ τοῦτο τὴν ἐπερώτησιν. Ἐζήτησα τὴν ἔκθεσιν δι’ ἕτερον λόγον, διὰ νὰ ἴδω ἐὰν ὁ ὑποβαλὼν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τὴν ἔκθεσιν εἶχε τὸ δικαίωμα, ἐὰν ἦτο εἰς θέσιν τοιαύτην, ὥστε νὰ ἔχῃ γνώμην περὶ μεταθέσεων δικαστῶν, τὴν ὁποίαν ὤφειλε τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἀκούσῃ. Δὲν λέγω ἂν καλῶς ἢ κακῶς μετέθεσε τὸν Ἐφέτην. Ἴσως καὶ ἐγὼ, ἐὰν ἤμην Ὑπουργὸς, ἤθελον τὸν μεταθέσει. Ἀλλ’ ἐρωτῶ, πῶς διεξήγαγε ταῦτα διὰ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, εὑρισκομένου ἐν τοιαύτῃ καταστάσει, ὑπὸ κατηγορίαν; Ἐὰν ἦναι ἐσφαλμέναι αἱ ἡμερομηνίαι, τὸ λάθος ἀνήκει εἰς τὴν δημοσίευσιν.

§67ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Αἱ ἡμερομηνίαι δὲν εἶναι ἐσφαλμέναι. Τὰς πληροφορίας θέλω σᾶς φέρει αὔριον.

§68ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἐπαναλάβω καὶ φέτος τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνα πέρυσι πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν περὶ τῆς καταστάσεως τῆς ὁδοποιΐας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου Πάλλῃ. Βεβαίως αἱ ὁδοὶ τῆς Κεφαλληνίας, αἵτινες ἄλλοτε ἦσαν τόσον λαμπραὶ, δὲν εἶναι ἀπὸ καιροῦ τοιαῦται, ὁποίας τὰς θέλει ὁ τόπος. Ἀλλ’ ἰδιαιτέρως αἱ ὁδοὶ τῆς Πάλλης εἶναι εἰς κακίστην κατάστασιν. Πέρυσιν, ὅτε ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ὡμίλησα, συνέβη καὶ παρανόησίς τις. Παρενόησεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν τοὺς λόγους τοῦ κ. Βαλσαμάκη καὶ ἐμοῦ. Ἀλλὰ τοιαύτη παρανόησις δὲν θέλει γίνει σήμερον. Τὰς ὁδοὺς τῆς ἐπαρχίας Πάλλης παρετήρησα φέτος μετὰ πολλῆς ἐπιμελείας. Κατὰ τὸ θέρος διέτρεξα πολλὰς ἐξ αὐτῶν καὶ δύναμαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι εἶναι εἰς ἀθλίαν κατάστασιν. Κατεστράφησαν εἰς πλεῖστα μέρη, καὶ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ὁδὸς ἐκεῖ, ἡ ὁποία νὰ ἦναι ὁπωσοῦν εἰς καλὴν κατάστασιν. Ταῦτα βεβαίως ἀνάγονται εἰς τὴν εὐθύνην τῆς Διοικήσεως. Ὁ τόπος προσφέρει τοὺς φόρους αὐτοῦ εἰς τὴν ὁδοποιΐαν, καὶ ἡ ἐπαρχία Πάλλης εἶναι μία τῶν εὐφορωτέρων καὶ ὡραιοτέρων ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους. Ἑπομένως πρέπει καὶ αὕτη νὰ ἀπολαμβάνῃ τὰ ἀνταλλάγματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι τοῦ Κράτους ἔλαβον. Δὲν ἀπασχολῶ δὲ πλειότερον τὴν Βουλὴν εἰς λεπτομερείας. Δὲν δύναμαι νὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλὴν διὰ λεπτομερειῶν, αἵτινες ἤθελον εἶσθαι ὑπὲρ τὸ δέον μακραὶ, ἀλλὰ βεβαίως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν ἐξετάσῃ τὴν ἁρμοδίαν ὑπηρεσίαν, θέλει βεβαιωθῆ, ὅτι ὅσα λέγω εἶναι ἀκριβέστατα. Ἐν τούτοις, τοὐλάχιστον καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ἡμᾶς, τοὺς Βουλευτὰς Κεφαλληνίας, τοὺς ἐκ τῆς πτέρυγος ταύτης, δὲν ἐλείψαμεν κατὰ τὴν Περίοδον ταύτην ἐπανειλημμένως νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ περὶ τῶν ὁδῶν τῆς Κεφαλληνίας ἐν γένει καὶ περὶ τῶν ὁδῶν τῆς Πάλλης ἐν μέρει. Καὶ ὁ κ. Βαλσαμάκης καὶ ὁ κ. Μπασιᾶς καὶ ἐγὼ συνεχῶς καὶ κατ’ ἔτος ἐπεστήσαμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Πρὸς τί νὰ ἀναφέρω λεπτομερείας, νὰ εἴπω λόγου χάριν, ὅτι ἡ συγκοινωνία ἀποβαίνει ἐνιαχοῦ δυσχερεστάτη, ὅτι μία τῶν ὡραιοτέρων κωμοπόλεων τῆς ἐπαρχίας Πάλλης, ἡ Κοντογενάδα, δὲν συνέχεται δι’ ὁδοῦ μετὰ τῆς ὁδοῦ Ἀνωγῆς, ἢ ὅτι λείπουν τόσαι ἄλλαι ὁδοὶ ἀναγκαῖαι, τὰς ὁποίας ὀνομάζουν παρακλάδια εἰς τὰς ἐπαρχίας μας; Ἂς ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τέλους ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, ἂς δώσῃ τὰς δεούσας διαταγὰς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του, καὶ ἂς κανονίσῃ τὰ δέοντα, ὅπως ἐπέλθῃ βελτίωσις, διότι τὸ μέρος τοῦτο τῆς διοικήσεώς του εἶναι βεβαίως ὑπὲρ πᾶν ἄλλο ἠμελημένον.

§69ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Τυπάλδος δὲν ἔχει ἀκριβεῖς πληροφορίας περὶ τῆς καταστάσεως τῆς ὁδοποιΐας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Πάλλης. Ἡ ὁδοποιΐα ἐκεῖ ἀληθῶς εἶχε παραμεληθῆ ἐπί τινα χρόνον, ἀλλὰ τοῦτο ἐγένετο πρὸ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, ἀφ’ ὅτου δὲ ἦλθεν εἰς τὰ πράγματα ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, κατέβαλε πᾶσαν προσπάθειαν, ὅπως βελτιωθῶσι τὰ τῆς ὁδοποιΐας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ. Ἤδη ὁδοί τινες ἐπεσκευάσθησαν καὶ ἄλλων ἡ ἐπισκευὴ ἐξετέθη εἰς δημοπρασίαν. Ἐκτὸς δὲ τούτων συνεργεῖον εἰδικὸν ἐργάζεται πρὸς ἐπισκευὴν τῶν ὑπολοίπων. Ἀλλὰ καὶ νέοι ὁδοὶ κατασκευάζονται ἤδη, ἡ ὁδὸς ἀπὸ Δαμουλιανάτα εἰς Ἁγίαν Θέκλην, ἡ ἀπὸ Ληξουρίου εἰς Μιχαλιτσάτα, ἡ ἀπὸ Χειρόλακκον εἰς Ἁγίαν Θέκλην, καὶ ἡ διασχίζουσα τὴν Ἁγίαν Θέκλην καὶ ἑνοῦσα τὰς δύο ἐκεῖ ἐπαρχιακὰς ὁδούς. Προχθὲς δὲ ἐνεκρίθησαν καὶ ἕτεραι δύο, ἡ ἀπὸ Καμιναράτα εἰς Μονοπωλάτα καὶ ἡ ἑνοῦσα τὰς ἐπαρχιακὰς ὁδοὺς Χαυδάτων καὶ Χαυριάτων. Ἀληθὲς εἶναι, ὅτι ἡ ἐπαρχία Πάλλης ἦτο ἠδικημένη σχετικῶς πρὸς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας τῆς Κεφαλληνίας, καὶ δικαίως οἱ κάτοικοι παρεπονοῦντο. Ἀλλὰ διὰ τοῦτο ἴσα ἴσα ἡμεῖς, οἱ Βουλευταὶ Κεφαλληνίας, οἱ εἰς τὴν συμπολίτευσιν ἀνήκοντες, τὸ δίκαιον τοῦτο τῶν κατοίκων τῆς Πάλλης ἀναγνωρίσαντες, πᾶσαν προσπάθειαν κατεβάλομεν, ὅπως ἀπολαύσῃ καὶ ἡ ἐπαρχία ἐκείνη τῶν ἀγαθῶν τῆς ὁδοποιΐας, προτιμήσαντες ταύτην τῶν ἰδίων ἡμῶν ἐπαρχιῶν. Ἀποτέλεσμα δὲ τῶν προσπαθειῶν μας τούτων ὑπῆρξεν, ὅτι κατεσκευάσθησαν τόσαι νέοι ὁδοὶ ἐν τῷ μικρῷ τούτῳ διαστήματι, ὅσαι δὲν εἶχον γίνει ἀπὸ τῆς ἑνώσεως. Νομίζω λοιπὸν ὅτι οὐχὶ δικαίως παραπονεῖται ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου, ἀφοῦ ἡ ἐπαρχία Πάλλης ὄχι μόνον δὲν ἐλησμονήθη, ἀλλὰ τοὐναντίον ἔτυχεν ἐξαιρετικῆς προστασίας.

§70ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Οἱ λόγοι τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου καὶ συμπολίτου μου ἐπιβεβαιοῦσι τὰ παρ’ ἐμοῦ λεχθέντα, διότι εἶπεν, ὅτι ἐπὶ μακρὰν σειρῶν ἐτῶν παρημελήθη ἡ ἐπαρχία Πάλλης σχετικῶς πρὸς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας. Λοιπὸν μόλις πρὸ δύο μηνῶν, ὡς εἶπεν, ἤρξατο ἐργασία τις πρὸς ἐπισκευὴν τῶν ὁδῶν ἐκεῖ, καὶ μόλις πρὸ τριῶν ἐτῶν ἐγένοντό τινες ὁδοί. Ἀνέφερε τέσσαρας νέας ὁδούς. Σπεύδω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι πράγματι αἱ ὁδοί, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ἐγένοντο, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ἔλαβε πολὺ μέρος εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλὰ ταῦτα πάντα ἀποδεικνύουσιν ἀκριβῶς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐξέθεσα, ὅτι δηλαδὴ ἡ ἐπαρχία τῆς Πάλλης ὑπῆρξεν ἡ μᾶλλον ἀμεληθεῖσα ἐκ τῶν τῆς Ἑπτανήσου, καὶ οἱ λόγοι τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου ἀκριβῶς ἀποδεικνύουσι πόσον μακρὰ ὑπῆρξεν ἡ παραμέλησις τῆς ἐπαρχίας ταύτης. Ἄλλως τε γνωρίζει κάλλιστα ὁ ἀξιότιμος συμπολίτης μου, ὅτι, καὶ μεθ’ ὅλας τὰς προσπαθείας, τὰς ὁποίας δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι κατέβαλε, καὶ μεθ’ ὅλα τὰ γενόμενα, περὶ ὧν μᾶς ἀνέφερε σήμερον, ὅπως ἔχει ἤδη ὁλόκληρον τὸ σύμπλεγμα τῶν ὁδῶν τῆς Πάλλης, κάκιστα ἔχει, διότι εἰς πλεῖστα μέρη εἶναι ἀδιάβατοι οἱ ὁδοὶ ἐκεῖναι, καὶ ὅλαι εὑρίσκονται εἰς τοιαύτην κατάστασιν, ὥστε μόλις εἶναι βαταὶ δι’ ἁμάξης. Ὥστε ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἐπιστοποίησεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον, ὅτι ἐν γένει ἡ ἐπαρχία Πάλλης παρημελήθη, καὶ ὅτι καὶ σήμερον τὰ πράγματα κακῶς ἔχουν, διότι πολὺ μεγαλειτέρα παρέμβασις τῆς Κυβερνήσεως καὶ φροντὶς καὶ πολὺ μεγαλειτέρα δαπάνη ἀπαιτεῖται, ὅπως ἔλθῃ ἡ ἐν λόγῳ ἐπαρχία εἰς τὸ σημεῖον, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ὁδοποιΐαν, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρίσκονται αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι τῆς Ἑπτανήσου.

§71ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐπιμένει εἰς τὸ ὅτι ἄλλοτε εἶχε παραμεληθῆ ἡ ἐπαρχία Πάλλης, καὶ εἰς τοῦτο στηρίζεται, ἀδιαφορῶν ἐὰν σήμερον τὰ πράγματα ἄλλως ἔχουσιν. Ἀναγκάζομαι λοιπὸν καὶ πάλιν νὰ εἴπω, ὅτι σήμερον ἡ ἐπαρχία ἐκείνη ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ὁδοποιΐας δὲν δύναται νὰ ἔχῃ παράπονα. Διὰ νὰ ἐννοηθῇ δὲ τί ἐγένετο ἐκεῖ ἀφ’ ὅτου ἡμεῖς ἐξελέγημεν Βουλευταί, ἀρκεῖ νὰ εἴπω ὅτι, ὅταν κατασκευασθῶσι καὶ αἱ ὁδοί, αἱ προχθὲς ἐγκριθεῖσαι, δὲν θὰ ὑπάρχῃ οὐδὲ ἓν χωρίον τῆς ἐπαρχίας, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ συγκοινωνῇ μετὰ τῆς πρωτευούσης αὐτῆς, ἤτοι τῆς πόλεως Ληξουρίου, δι’ ἁμαξιτῆς ὁδοῦ.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἐκτάκτου πιστώσεως 200,000 δραχμῶν πρὸς περίθαλψιν τῶν ἐκ Κρήτης ἀπόρων προσφύγων.

§73ΡΙΚΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ δεύτερον ἄρθρον, ὅτι ὁ νόμος θὰ ἰσχύῃ ἀπὸ τῆς καταχωρίσεως αὐτοῦ εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως.

§74ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μάλιστα. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ὡσαύτως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ ἐγγείου φόρου ἐπὶ τῶν ξηρῶν σύκων).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς γʹ συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ οἰνοπνευματοποιείων αʹ καὶ βʹ κατηγορίας. Ἄρθρον 6ον. Ὑπὸ συζήτησιν εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Μίληση. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἐζήτησε τὸν λόγον.

§76ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλαβον τὸν λόγον διὰ νὰ ὑποστηρίξω τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀργολίδος Βουλευτοῦ, καθ’ ἥν, ὡς γνωρίζετε, αἱ διατυπώσεις αἱ τηρούμεναι πρὸς ἐπαλήθευσιν τῆς δηλώσεως, προτείνεται νὰ ἰσχύουν καὶ πρὶν ἢ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ἐκδώσῃ ἀπόφασιν καταδικάζουσαν πολίτην, ὡς μὴ δηλώσαντα ἄμβυκας, οὓς ἦτο ὑπόχρεος νὰ δηλώσῃ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀπέκρουσε τὴν τροπολογίαν ταύτην ὑπὸ δύο ἐπόψεις· πρῶτον εἶπεν, ὅτι τὸ ἄρθρον βον πραγματεύεται ἀποκλειστικῶς περὶ τῆς διοικητικῆς ἐπαληθεύσεως τῆς δηλώσεως καὶ ἑπομένως δὲν ἦτο κατάλληλος ὁ τόπος, ἵνα ἐν τῷ ἄρθρῳ τοῦτο περιληφθῇ καὶ διάταξις ἀναγομένη εἰς τὴν ποινικὴν καταδίωξιν τῆς παραβάσεως. Ἐὰν εἰς τοῦτο μόνον ἤθελε περιορισθῆ ἡ ἀντίῤῥησις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἐγὼ εὐχερῶς ἠδυνάμην νὰ ὑποχωρήσω καὶ νὰ περιμείνω τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 10ου, ἵνα ζητήσω ἐκεῖ νὰ καταχωρισθῇ ἡ αὐτὴ τροπολογία. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀμφισβητεῖ καὶ κατ’ οὐσίαν τὸ ὀρθὸν τῆς τροπολογίας· ἑπομένως ἀνάγκη περὶ τούτου νὰ συζητήσωμεν, ἵνα, ἐὰν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς πεισθῇ, ὅτι αἱ ἀντιῤῥήσεις του δὲν εἶναι βάσιμοι, παραδεχθῶμεν κατ’ οὐσίαν τὴν τροπολογίαν, καταχωρίσωμεν δὲ αὐτὴν ὅπου ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἤθελε προτιμήσει. Ἐγὼ λοιπὸν κατ’ οὐσίαν φρονῶ, ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀργολίδος εἶναι ὀρθὴ καὶ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή. Διὰ τοῦ ἰσχύοντος νόμου, ὅπως καὶ διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, δίδεται εἰς τὸν Οἰκον. Ἔφορον τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδίδῃ ἀποφάσεις, διὰ τῶν ὁποίων καταδικάζει τοὺς πολίτας διὰ τὰς παραβάσεις τοῦ νόμου αὐτοῦ περὶ οἰνοπνευματοποιῶν. Δὲν θεωρῶ, συμφώνως μὲ τὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τὴν στιγμὴν ταύτην κατάλληλον, ἵνα ὑποστηρίξω καὶ πάλιν τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν καὶ ἄλλοτε ἐξεδήλωσα, ὅτι θεωρῶ ἅπασαν αὐτὴν τὴν διαδικασίαν ἀντιβαίνουσαν εἰς ῥητὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος, καθιερούσας τὰς βάσεις, καθ’ ἃς συγκροτεῖται ἡ δικαστικὴ ἐξουσία· ὁπωσδήποτε ἔχομεν ἐν Ἑλλάδι διοικητικὴν δικαιοδοσίαν, ἐπιβάλλουσαν ποινὰς εἰς τοὺς παραβάτας τῶν διαφόρων οἰκονομικῶν νόμων. Ἀλλὰ δὲν ἔπρεπε τοὐλάχιστον αὐτὴν τὴν διαδικασίαν νὰ διοργανώσωμεν εἰς τρόπον, παρέχοντα ἐγγυήσεις εἰς τοὺς πολίτας, περὶ τοῦ ὅτι δὲν θὰ ὑποβληθῶσιν ἄνευ λόγου εἰς καταδιώξεις καὶ ἀδίκως εἰς ποινὰς ὑπὸ τῶν διαφόρων Οἰκονομικῶν ἀρχῶν τοῦ Κράτους; Νομίζω ὅτι ὡς πρὸς τοῦτο οὐδεμία δύναται νὰ ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις. Τίνες εἶναι αἱ ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας ἐλάβομεν μέχρι τοῦδε δι’ ὅλων τῶν νόμων, οἵτινες ἀφορῶσιν εἰς τοὺς ἐμμέσους φόρους, τὰ μονοπώλια, τὸ ἅλας, τὸν καπνὸν, τὸ σιγαρόχαρτον καὶ τὰ τοιαῦτα, καὶ εἰσήγαγον τὴν διαδικασίαν ταύτην; Ἐν μιᾷ λέξει δύναμαι εἰπεῖν, ὅτι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως τῶν ἀδικημάτων, οὐδεμίαν ἀπολύτως περιέχουσιν οἱ νόμοι διάταξιν. Δύναται ὁ Ἔφορος ἢ ὁ Τελώνης νὰ βεβαιώσῃ τὸ ἔγκλημα δι’ οἱωνδήποτε ἐγκρίνῃ μέσων ἀγνώστων, μὴ διαγραφομένων ἐν τῇ νομοθεσίᾳ, νὰ σχηματίσῃ οἱανδήποτε πεποίθησιν, καὶ νὰ ἐκδώσῃ ἀπόφασιν. Τὰ πάντα ἀνατίθενται εἰς μόνην τὴν ἀντίληψιν, τὴν κρίσιν καὶ τὴν εὐσυνειδησίαν τοῦ Ἐφόρου, ὅστις οὐδεμίαν ὑπέχει εὐθύνην περὶ τῶν ἐνεργειῶν του, διότι ὁ νόμος, δὲν διαγράφει οὐδεμίαν περὶ αὐτῆς διατύπωσιν. Μία τοιαύτη διαδικασία, καὶ ἂν ὑποθέσωμεν αὐτὴν ἐπιτρεπομένην ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, οὐ μόνον εἶναι ἀτελὴς καὶ πλημμελὴς, ἀλλ’ ἀντίκειται ἀκόμη καὶ εἰς τοὺς νόμους ἐκείνους, οὓς ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, διὰ ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν ἐνεωτέρησεν, ἀλλ’ ὅτι ἐξακολουθεῖ τὴν ἐν τῇ ἡμετέρᾳ νομοθεσίᾳ διαγεγραμμένην ὁδόν. Ἔλεγε προχθὲς, ὅτι ὁ νόμος περὶ τελωνείων, καθ’ ὃν ὁ Τελώνης ἐπιβάλλει ποινὰς, ἀποτελεῖ προηγούμενον, ὅμοιον τῷ διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἰσαγομένῳ. Καὶ ὅμως οὐδὲ εἰς τοῦτο ἔχει δίκαιον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, διότι ὁ περὶ τελωνείων νόμος προέβλεψε καὶ περὶ βεβαιώσεως τῶν τελωνιακῶν παραβάσεων διὰ συντάξεως πρωτοκόλλων ἢ ἐκθέσεων ᾐτιολογημένων καὶ βεβαιουσῶν ἑκάστοτε τὴν παράβασιν τοῦ νόμου. Καὶ αὐτὸς λοιπὸν ὁ νόμος ὁ τελωνιακὸς εἶναι πολὺ πληρέστερος τῶν λοιπῶν νόμων, τῶν ἀφορώντων εἰς τοὺς λοιποὺς ἐμμέσους φόρους. Καὶ σημειώσατε, ὅτι κακῶς ἔπραξεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀντλῶν ἐπιχειρήματα ἐκ τοῦ τελωνιακοῦ νόμου περὶ τοῦ συνταγματικοῦ τῶν νεωτέρων ἐκείνων νόμων. Ὁ τελωνιακὸς νόμος ἐξεδόθη καθ’ ἣν ἐποχὴν δὲν ὑπῆρχε διάκρισις ἐξουσιῶν ἐν Ἑλλάδι, ἀνεγνωρίσθη δὲ καὶ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος τοῦ 1843 καὶ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος τοῦ 1864, διότι ἀμφότερα διατάσσουσιν, ὅτι αἱ ἤδη καθιερωμέναι διοικητικαὶ διαδικασίαι διατηροῦνται ἐν ἰσχύϊ μέχρις οὗ ληφθῇ ὁριστικὴ περὶ αὐτῶν πρόνοια. Ἐν τούτοις ὁ τελωνιακὸς νόμος περιέχει, ἐπαναλαμβάνω, διατάξεις, αἵτινες ὁρίζουσι τίνες οἱ ἀνακαλύπτοντες τὰς παραβάσεις τελωνιακοὶ ὑπάλληλοι, καὶ πῶς ἐνεργεῖται ἡ βεβαίωσις αὐτῶν. Καὶ ὅμως εἰς τοὺς νεωτέρους νόμους, περὶ ὧν πρόκειται, οὐδεμία τοιαύτη διάταξις ὑπάρχει, καὶ τὸ πρᾶγμα εἶναι πρωτοφανές· διότι, ἐὰν ἀνατρέξωμεν καὶ εἰς ἄλλας νομοθεσίας, ἰδίως εἰς τὴν Γαλλίαν, θέλομεν ἴδει, ὅτι ἐκεῖ ὑπάρχουν νόμοι, διαγράφοντες ἀκριβῶς τὰς περιπτώσεις, καθ’ ἃς ὁ ὑπάλληλος δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς ἰδιωτικήν τινα οἰκίαν, ἔνθα ὑποθέτει ὅτι γίνεται παράβασις τοῦ νόμου περὶ τῶν οἰνοπνευμάτων, τίνας ὀφείλει τότε νὰ παραλάβῃ μεθ’ ἑαυτοῦ, καὶ τίνες αἱ διατυπώσεις τῶν πρωτοκόλλων πρὸς βεβαίωσιν τοιούτου ἀδικήματος, καὶ τίς ἡ ἀποδεικτικὴ ἰσχὺς τῶν πρωτοκόλλων. Καὶ εἰς ὅλα δὲ τὰ εὐνομούμενα Κράτη τοῦ κόσμου, ὁσάκις ἀνατίθεται εἰς οἰκονομικὸν ὑπάλληλον τὸ δικαίωμα τῆς βεβαιώσεως παραβάσεώς τινος, λαμβάνεται καὶ ἡ φροντὶς τοῦ προσδιορισμοῦ τῶν προσώπων καὶ τοῦ τρόπου τῆς βεβαιώσεως καὶ τοῦ χρόνου καὶ τρόπου τῆς ἐρεύνης. Ἐν Γαλλίᾳ ῥητῶς διετάχθη, ὅτι τότε μόνον δύναται νὰ εἰσέλθῃ ὁ κατώτερος ὑπάλληλος εἰς ἰδιωτικὴν οἰκίαν, ὅταν ἐπιτρέψῃ τοῦτο ὁ ἀνώτερός του. Ἐν ᾧ λοιπὸν τοιαῦται λεπτομερεῖς λαμβάνονται ἐκεῖ διατάξεις, παρ’ ἡμῖν ὁ Ἔφορος θ’ ἀποφασίσῃ, ἐὰν ὁ πολίτης παρέβη τὸν νόμον, χωρὶς νὰ λαμβάνηται φροντὶς περὶ νομίμου βεβαιώσεως τῆς παραβάσεως. Καὶ σημειώσατε, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ παραβάσεις βεβαιοῦνται, ἀλλὰ δὲν δικάζονται ἐν Γαλλίᾳ ἀπὸ διοικητικὰς ἀρχὰς, ἀπὸ Ἐφόρους, ἀλλ’ ἅπασαι εἰσάγονται εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια. Ἀφοῦ λοιπὸν τοιαῦτα ἀπαντῶμεν εἰς ἄλλα Κράτη παραδείγματα, δὲν εἶναι τάχα δυνατὸν καὶ πρέπον νὰ λάβωμεν καὶ ἡμεῖς ἐγγυήσεις τινὰς περὶ τῆς εἰδικῆς περιπτώσεως, περὶ ἧς σήμερον νομοθετοῦμεν; Νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν: «Κύριε Ἔφορε, ἔχεις τὸ δικαίωμα νὰ καταδικάζῃς τὸν πολίτην, ὅταν ἔχῃ ἄμβυκα ἀνώτερον τῶν 150 ὀκάδων, ἀλλὰ πρὶν ἀποφασίσῃς λάβε τὴν πρόνοιαν νὰ ἐνεργήσῃς αὐτὴν τὴν ἐπαλήθευσιν, τὴν ὁποίαν ἐνεργεῖς ὅταν γίνεται μία δήλωσις· διάταξον νὰ μεταβῇ ὁ Δήμαρχος καὶ ὁ εἰδήμων, ἵνα μετρήσωσιν, ἂν αὐτὸς ὁ ἄμβυξ χωρῇ πράγματι ἄνω τῶν 150 ὀκάδων». Αὐτὴ εἶναι ἡ ἁπλουστάτη ἔννοια τῆς τροπολογίας τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀργολίδος Βουλευτοῦ. Προκειμένου περὶ τῆς χωρητικότητος τῶν ἀμβύκων, ἵνα μὴ καταδιώκηται ἀδίκως ὁ πολίτης, προτείνει νὰ λάβωμεν τὸ μέτρον, νὰ ἀπαιτήσωμεν ἀπὸ τὸν Ἔφορον, πρὶν ἢ δικάσῃ, νὰ ἐνεργήσῃ ἐπαλήθευσιν· διότι, ἐὰν στηριχθῇ εἰς μαρτυρίας καὶ εἰς πληροφορίας, ἐνδέχεται νὰ ἀπατηθῇ καὶ νὰ ὑποβάλῃ τὸν πολίτην ἄνευ λόγου εἰς καταδίωξιν· τοῦτο θὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἐξασφάλισιν τῶν πολιτῶν καὶ θὰ προλάβῃ ἴσως πολλὰς καταδιώξεις. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη εἶναι ὀρθοτάτη, ὅτι δύναται νὰ προλάβῃ καταχρήσεις καὶ ὅτι δὲν ὑπάρχει κἀνεὶς λόγος, ἵνα μὴ τὴν παραδεχθῶμεν, περιορίζοντες ὅπως δήποτε τὴν αὐθαιρεσίαν τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων.

§77ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς πρέπει νὰ μᾶς φωτίσῃ κἄπως περισσότερον καὶ νὰ μᾶς εἴπῃ τοὺς λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους νομίζει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραδεχθῇ τὴν ὑποβαλλομένην πρότασιν, κατόπιν τῶν ἀναπτύξεων, τὰς ὁποίας ἔδωκεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας.

§78ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ὡμίλησε κατὰ τῆς προτάσεως. Ὁ κ. Μίλησης ὁμιλεῖ περὶ προτάσεως ἐν ἄρθρῳ 6ῳ, ἀφορώσης εἰς δικαστικὸν ἔλεγχον, ἐνῷ ὑμεῖς ὁμιλεῖτε περὶ διοικητικοῦ ἐλέγχου ἐν ἄρθρῳ 10ῳ.

§79ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ τὴν οὐσίαν τῆς προτάσεως ὁμιλῶ, ὄχι περὶ τοποθετήσεως.

§80ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ τοποθέτησις παρακολουθεῖ τὴν οὐσίαν.

§81ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ἂς ἀναβάλωμεν, διὰ νὰ θεωρηθῇ ἡ πρότασις ὡς τροπολογία τοῦ ἄρθρου 10ου.

§82ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Μίληση δὲν χωρεῖ ἐν τῷ 9ῳ ἢ 10ῳ ἄρθρῳ, διότι ὁ κύριος Μίλησης κανονίζει διὰ τῆς προτάσεώς του τὰ τοῦ διοικητικοῦ ἐλέγχου, ἰσχυριζόμενος ὅτι ὁ κατὰ τὸ νομοσχέδιον διοικητικὸς ἔλεγχος δὲν εἶναι ἐπαρκὴς, ὅτι περιορίζεται εἰς μόνον τοὺς δηλώσαντας, ἐνῷ κατὰ τὸν κ. Μίλησην πρέπει νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τοὺς μὴ δηλώσαντας. Ὁ δὲ κ. Κωνσταντόπουλος λέγει τὸ ἐναντίον, ὅτι ἡ ποινικὴ ἀπόφασις πρέπει νὰ ὑποταχθῇ εἰς τὴν ὑποχρέωσιν τῆς καταμετρήσεως, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐκδοθῇ ποινικὴ ἀπόφασις καταδικαστικὴ, εἰμὴ ἐὰν ὑπάρξῃ προηγουμένως χάριν τῆς ἀποφάσεως ταύτης καταμέτρησις, ταύτην δὲ τὴν καταμέτρησιν ἐννοεῖ νὰ περιλάβωμεν ἐν τῇ διατάξει ὡς ὅρον τῆς ἐκδόσεως τῆς ποινικῆς ἀποφάσεως. Ἡ πρότασις εἶναι ὅλως διάφορος. Ἐνταῦθα πρόκειται περὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀργολίδος. Ἡμεῖς λέγομεν, ὅτι ἡ πρότασις αὕτη τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀργολίδος ἀφορᾷ εἰς ἐπέκτασιν τοῦ διοικητικοῦ ἐλέγχου, ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐνόχλησιν καὶ τῶν γεωργῶν, τῶν ἐχόντων ἄμβυκας κατηγορίας μὴ ἐπαγομένης τοιαύτας ἐνοχλήσεις. Ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὸ ἄρθρον 9 τοῦ νόμου καὶ προταθῶσιν ὑπὸ τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου τὰ ἤδη ὑπ’ αὐτοῦ ὑποδειχθέντα, θέλομεν ἀντικρούσει τότε ταῦτα, στηριζόμενοι εἰς ὅσα χθὲς διὰ μακρῶν ἀνεπτύξαμεν, ἐὰν θεωρηθῇ ἀναγκαῖον νὰ ἐπαναλάβωμεν ταὐτά.

§83ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Καὶ ἐγὼ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ὑποστηρίξω διάταξιν ἐπιβάλλουσαν ἐπιβαρύνσεις εἰς τοὺς κατέχοντας ἄμβυκας κατωτέρας χωρητικότητος τῶν 150 ὀκάδων. Ἀλλ’ ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἥτις ἴσως εἶναι κακῶς τεθειμένη εἰς τὸ ἄρθρον 6, κατ’ οὐσίαν, ὅπως ἀνέπτυξεν αὐτὴν καὶ ὁ κ. Κωνσταντόπουλος, εἶναι πρότασις ἀξία νὰ ἐφελκύσῃ τὴν προσοχὴν καὶ τῆς Βουλῆς καὶ τῆς Κυβερνήσεως. Νομίζω δὲ, ὅτι εὐκόλως δύναταί τις νὰ διαιρέσῃ τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 6, 9 καὶ 10. Μετὰ τὴν δήλωσιν μάλιστα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι δὲν προτίθεται νὰ δεχθῇ τροποποίησίν τινα εἰς τὸ ἄρθρον 10, ἡ πρότασις τοῦ κ. Μίληση ὑπὸ ἔποψιν οὐσιαστικὴν λαμβάνει σπουδαίαν σημασίαν. Ὅτε κατὰ πρῶτον ἔλαβον τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, παρετήρησα πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἐπανερχομένη εἰς τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας πρὸ δύο ἐτῶν ὑπεστήριξεν ἐν τῇ Βουλῇ, ἀκολουθεῖ ἐκείνας, τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἀνεπτύξαμεν τότε. Προσέθηκα δὲ, ὅτι, μὴ ἀκολουθήσασα πρὸ διετίας τὰς ἰδέας ἡμῶν, ἀλλὰ θελήσασα νὰ δοκιμάσῃ τὰς ἰδέας της, ἐπέφερεν ἐπιβλαβῆ ἀποτελέσματα ἄνευ οὐδεμιᾶς ὠφελείας. Παρετήρησα συνάμα, ὅτι διὰ τοῦ νέου νομοσχεδίου διατηρεῖ ἀκριβῶς τὰς ὀχληροτέρας καὶ ἐπιβλαθεστέρας διατάξεις τῆς νομοθεσίας, διὰ τῆς ὁποίας ἐπροίκισεν ἡμᾶς, καὶ τὴν ὁποίαν, ἐδήλωσε ῥητῶς, ὅτι ἐννοεῖ νὰ καταργήσῃ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπανέλαβε πρὸ ὀλίγου, ὅτι τοὺς μικροὺς παραγωγοὺς οἰνοπνεύματος ἐννοεῖ ν’ ἀπαλλάξῃ ὄχι μόνον τοῦ φόρου, τὸν ὁποῖον ἐπλήρωναν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἐνοχλήσεων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου του ὅμως οὐ μόνον δὲν τοὺς ἀπαλλάττει, ἀλλὰ καὶ θέτει αὐτοὺς ἴσως εἰς χείρονα θέσιν, διότι διὰ τοῦ ἄρθρου 10, ἐπικυρῶν τὸ ἄρθρον 33 τοῦ ἰσχύοντος νόμου, ὑποτάσσει αὐτοὺς καθ’ ὁλοκληρίαν εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον, ὁ ὁποῖος, εἴτε κατόπιν τῆς ἰδίας αὑτοῦ ἀντιλήψεως, εἴτε κατόπιν καταγγελίας, εἴτε δι’ οἱονδήποτε λόγον, δύναται νὰ καταδικάσῃ ἕνα μικρὸν παραγωγὸν, τὸν παραγωγὸν ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς λέγει, ὅτι θέλει νὰ ἀπαλλάξῃ τῶν ἐνοχλήσεων, εἰς τὸ ἀνώτατον τῶν προστίμων. Μόνην δὲ, ἀλλὰ καὶ δυσχερεστάτην καταφυγὴν ἀφίνει εἰς αὐτὸν τοὺς Νομικοὺς Συμβούλους. Ποῖον δὲ εἶναι τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἐπὶ τοῦ ὁποίου βασίζει τὴν τοιαύτην διατήρησιν τῶν ἐνοχλήσεων ἐπὶ τῶν παραγωγῶν, τοὺς ὁποίους ἰσχυρίζεται, ὅτι θέλει ν’ ἀπαλλάξῃ αὐτῶν; Ὄτι ἡ διάταξις αὕτη ὑφίσταται ἐν τῷ νόμῳ τοῦ 1887 καὶ διατηρεῖ αὐτήν. Ἀλλὰ τὸν νόμον αὐτὸν κατεδίκασε αὐτὸς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς οἰνοπνευματοπαραγωγοὺς πρώτης καὶ δευτέρας κατηγορίας. Ὁ νόμος δὲ οὗτος μέχρι σήμερον ἦτο ἴσως ἐλαφρότερος διὰ τοὺς μικροὺς παραγωγοὺς οἰνοπνεύματος, διότι ἡ μόνη περίπτωσις, τὴν ὁποίαν ἀφίνει εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν τοῦ Ἐφόρου, εἶναι, ἐὰν οὗτοι παράγωσιν οἰνόπνευμα ἀνώτερον τῶν 360, ἀλλὰ καὶ μικροὶ καὶ μεγάλοι οἰνοπαραγωγοὶ ὑπήγοντο εἰς προδικασίαν, ἐξασφαλίζουσάν πως αὐτοὺς κατὰ τῆς αὐθαιρεσίας τοῦ Ἐφόρου. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον ὁ Οἰκονομ. Ἔφορος, κύριε Πρόεδρε, δύναται νὰ καταδικάσῃ καὶ ὑμᾶς καὶ ἐμὲ, ὡς ἔχοντας ἄμβυκα εἰς τὴν οἰκίαν μας.

§84ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ τότε καὶ τώρα.

§85ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὄχι τότε, διότι ὑπῆρχε διαδικασία, ὁρίζουσα τοὺς οἰνοπαραγωγούς.

§86ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐδεμία· ὁ νόμος λέγει οὐδεμία, καὶ ὁ κ. Κωνσταντόπουλος τὸν ἀνέγνωσε πρὸ ὀλίγου· μάλιστα παρὰ τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου ἠρύσθην τὴν λέξιν «οὐδεμία».

§87ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Ἐὰν δὲν ἐδήλου τις ὅτι ἔχει ἄμβυκα, ἠδύνατο ὁ Ἔφορος νὰ τὸν καταδικάσῃ.

§88ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κείμενος νόμος ἐπιτρέπει, ὅπως διὰ Β. Διατάγματος κανονισθῶσι πάντα ταῦτα. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἀπατᾶται νομίζων ὅτι κατὰ τὸν κείμενον νόμον δὲν δύναται νὰ καταδικασθῇ σήμερον ὑπὸ τοῦ Ἐφόρου ὡς ἔχων ἄμβυκα. Σήμερον ὁ Ἔφορος Ἀττικῆς δύναται νὰ τὸν καταδικάσῃ ὡς ἔχοντα ἄμβυκα, καταδικασθεὶς δὲ ὁ κ. Καραπάνος, μόνην προσφυγὴν θὰ ἔχῃ ἐνώπιον τῶν Νομικῶν Συμβούλων δι’ ἐφέσεως.

§89ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἐννοεῖ νὰ ἐφαρμόσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὁ ἴδιος τὸν κατεδίκασε καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου καὶ διὰ τῶν ἐπανειλημμένων δηλώσεών του, ὅτι θέλει ν’ ἀπαλλάξῃ τοὺς οἰνοπαραγωγοὺς καὶ τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς τῶν ἐνοχλήσεων καὶ διατυπώσεων τῆς ὑφισταμένης νομοθεσίας.

§90ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, μετὰ λύπης παρατηρεῖ τις, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καθίσταται διὰ τῶν νομοθετημάτων αὑτοῦ, οὕτω προτεινομένων καὶ οὕτως ὑποστηριζομένων, τύραννος οὐ μόνον τῆς πολυπληθοῦς τάξεως τῶν γεωργῶν, ἀλλὰ καὶ ἡμῶν αὐτῶν. Ὁμολογῶ ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ παρόντος νομοσχεδίου καὶ τοῦ ἄλλου, τοῦ ἐκ δύο ἄρθρων, περὶ σύκων, ὑπῆρξαν στιγμαὶ, κατὰ τὰς ὁποίας ἐγεννήθη μοι ἡ ἀπορία, ἐὰν εὑρισκόμην ἐν Κοινοβουλίῳ ἢ ἔν τινι Σχολῇ σοφιστῶν, ἐν τῇ ὁποίᾳ δὲν σκοπεῖται ἡ ὑποστήριξις καὶ ἐξασφάλισις τῶν δικαιωμάτων τῶν συμπολιτῶν ἡμῶν καὶ ἡ προαγωγὴ τῶν κοινωνικῶν συμφερόντων, ἀλλ’ ὑπάρχει ἅμιλλα πρὸς διαστροφὴν τῶν πραγμάτων, ἡ ὁποία προτίθεται νὰ καταστήσῃ τὴν λογικὴν ἀδύνατον νὰ λειτουργήσῃ πρὸς ὀρθὴν ἔρευναν καὶ ἐκτίμησιν αὐτῶν. Τοιαύτη ἦτο ἀληθῶς ἡ συζήτησις περὶ τῆς σημασίας τοῦ ὅρου δημοσιεύσεως τοῦ νόμου κατ’ ἀντίθεσιν πρὸς τὸν ἐν ἀρχῇ τοῦ δευτέρου ἄρθρου ὅρον τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου. Κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν δύο ἄρθρων τούτων, τῶν περὶ καταργήσεως τοῦ ἐπὶ τῶν σύκων φόρου τῶν μὴ διὰ τὴν ἀλλοδαπήν, τοῦ ἑτέρου νόμου, ἐπὶ μίαν ὥραν διαρκέσασαν, οὐδὲν ἕτερον ἀποτέλεσμα ἐπῆλθεν ἢ ματαίως νὰ ἐπισκοτισθῇ, ἀντὶ νὰ φωτισθῇ, ἡ Βουλή. Σήμερον δὲ περὶ τίνος πρόκειται ἡ συζήτησις; Ἡμεῖς στέργομεν νὰ μᾶς τιμωρῇ ὁ Ἔφορος, ἀφοῦ τοῦτο θέλει ἡ πλειονοψηφία, ἐφ’ ἧς στηρίζεται ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ὀχυροῦται ὄπισθεν τῆς νομοθεσίας τοῦ ἔτους 1887, ὡς νὰ μὴ ἤμεθα ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἐψηφίσαμεν καὶ τὸν νόμον ἐκεῖνον. Ἀλλ’ ἀντιπροτείνομεν, ὅτι ἐπιθυμοῦμεν νὰ τιμωρηθῶμεν, ἀφ’ οὗ ὅμως ἀποδειχθῇ, ὅτι πταίομεν, ὅτι παραβαίνομεν τὸν νόμον, μεταχειριζόμενοι ἄμβυκα πρὸς ἐξαγωγὴν οἰνοπνεύματος μεγαλειτέρας χωρητικότητος τῆς νομίμου. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὅμως ἐπιμένει λέγων, ὅτι θὰ μᾶς εὐεργετήσῃ, ἐπιτρέπων νὰ μᾶς τιμωρῇ ὁ Ἔφορος, χωρὶς νὰ ζητῇ ἀπόδειξιν, ὅτι πταίετε, ἤτοι ἄνευ διαδικασίας τινὸς καὶ ἄνευ ἀπολογίας. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι τυραννία; Ποῦ ἠκούσθη νὰ δοθῇ ἐξουσία τιμωρίας ἄνευ ἀπολογίας; Ἐὰν ἔχῃ ὁ πολίτης ἄμβυκα ἀνωτέρας χωρητικότητος τῶν 150 ὀκάδων, ἂς καταμετρηθῇ ἔστω καὶ ἀπὸ τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον ἢ ὑπὸ ὀργάνου τινὸς τοῦ Ἐφόρου, ἂν καὶ ἠδύνατο νὰ ἦναι ὁ Εἰρηνοδίκης προτιμότερος, ἐπειδὴ οἱ Εἰρηνοδίκαι καὶ ἐγγύησιν εὐθυδικίας μείζονα παρέχουσι καὶ εἶναι καὶ πολυπληθέστεροι. Ἐὰν ἤθελεν ἀποδειχθῆ, ὅτι παραβάντες τὸν νόμον πταίομεν, ἂς τιμωρηθῶμεν. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς «ὄχι, λέγει, δὲν ἐννοῶ νὰ ἐπιβαρύνω τοὺς πολίτας, ἐπιτρέπων τῷ Οἰκονομικῷ Ἐφόρῳ νὰ ἐξετάζῃ τοὺς λέβητας τῶν πολιτῶν τῶν καταγγελλομένων ὡς ἐχόντων λέβητας παρὰ τὸν νόμον, δὲν ἐννοῶ νὰ ἐπιβάλω εἰς αὐτοὺς διατυπώσεις, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ πρὸς ἀνακούφισιν αὐτῶν νὰ ἔχῃ ὁ Ἔφορος τὴν ἐξουσίαν, ὅπως τιμωρῇ χωρὶς ἀποδείξεων, ἀλλ’ αὐθαιρέτως, ὁπόταν θελήσῃ.» Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι φοβερόν, εἶναι ὀλέθριον, εἶναι νὰ παραφρονῇ τις, τοιαῦτα σοφίσματα, τοιαύτας παραδοξολογίας ἀκούων, εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λέγουσι κοινῶς οἱ Χῖοι, κάνει στάσιν ὁ νοῦς τοῦ ἀνθρώπου!

§91ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔκανε στάσιν.

§92ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁ ἰδικός μου ὅμως νοῦς δὲν ἔκανε στάσιν, καὶ ἐπιμένω ὅτι πρέπει νὰ δεχθῇ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὴν τροποποίησιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Μίληση, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται τῷ Οἰκονομικῷ Ἐφόρῳ νὰ ἐπιβάλλῃ ποινὰς καὶ ἐπὶ τῶν μὴ πνευματοποιῶν πολιτῶν, ἂν καταγγελλόμενοι ἀποδεικνύωνται δι’ ἐρεύνης, ὅτι ἔχουσιν ἄμβυκας μείζονος χωρητικότητος τῶν 150 ὀκάδων. Ἐρωτῶ δὲ τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, ἐὰν γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία αὕτη διὰ τῆς ἐφαρμογῆς καὶ ἐπὶ τούτων τῆς διοικητικῆς ἐρεύνης, εἴτε δι’ ἄλλης διαδικασίας, ἐνεργουμένης ὑπὸ τοῦ Εἰρηνοδίκου, ὡς ἁπλουστέρας, ἐρωτῶ κατὰ τί θὰ ζημιωθῇ τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου; Πῶς ἄλλως θὰ ἠδύνατο νὰ προασπίσῃ τὸ δικαίωμά του ὁ χωρικὸς ἐκεῖνος, ἀπέχων μάλιστα ἀπὸ τὴν ἕδραν τῶν Νομικῶν Συμβούλων, ἀπὸ αὐτοὺς τοὺς μεγάλους ἱεροφάντας; Ποῦ ἠκούσθη, κατὰ τὰ πρόθυρα τοῦ 20οῦ αἰῶνος, μεσουρανοῦντος τοῦ Συνταγματικοῦ πολιτεύματος, μετὰ δύο ἐπαναστάσεις, νὰ ὑπάρχῃ ἐν τῇ Ἑλληνικῇ νομοθεσίᾳ ἀναγεγραμμένη ἡ ἐπονείδιστος αὕτη διάταξις, δι’ ἧς τιμωρεῖται ὁ κατηγορούμενος ἄνευ διαδικασίας οὐχὶ ὑπὸ τοῦ φυσικοῦ του δικαστοῦ καὶ ἄνευ ἀπολογίας; Πῶς δύνασθε νὰ τιμωρήσητε ἄνθρωπον ἄνευ ἀπολογίας, ἀφοῦ καὶ τὸν μεγαλείτερον ἐγκληματίαν ἐὰν πρόκηται νὰ δικάσητε, κατὰ τὴν εὐεργετικὴν τοῦ νόμου διάταξιν ὀφείλετε νὰ παράσχητε ὅλα τὰ μέσα, ὥστε νὰ ὑπερασπίσῃ ἑαυτὸν, καὶ ἐὰν δὲν ἔχῃ δικηγόρον, ἐὰν δὲν ἔχῃ χρήματα νὰ προσλάβῃ τοιοῦτον, τῷ τάσσετε ὑμεῖς, ἡ Πολιτεία, δικηγόρον, ἵνα ὑπερασπίσῃ αὐτὸν, ἐνῷ πρόκειται νὰ δικασθῇ ὑπὸ δώδεκα ἐντίμων πολιτῶν, πρὸς ἐκλογὴν τῶν ὁποίων ἐξηντλήθησαν ἅπαντα τὰ μέσα, καὶ ἐλήφθησαν ἅπασαι αἱ ἐγγυήσεις; Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ δεχθῇ νὰ παρεντεθῇ ἡ τροποποίησις τοῦ κ. Μίληση, ἢ ἄλλη τις οἱαδήποτε, ἐπὶ τῷ τέλει νὰ ἐξασφαλισθῇ τὸ δικαίωμα τοῦ πολίτου, ἵνα μὴ τιμωρῆται αὐθαιρέτως ὑπὸ ἑνὸς δικαστοῦ, τὸν ὁποῖον τὸ Σύνταγμα δὲν ἔθεσεν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς του, δηλαδὴ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου.

§93ΡΙΚΑΚΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον προεκλήθη ὑπὸ τῆς ἰδέας τοῦ νὰ βελτιώσωσι τὴν θέσιν τῶν παραγωγῶν, ἡ δὲ τροπολογία συντρέχει πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ· ὑπάρχει ὅμως, νομίζω, κακὴ συνεννόησις ἢ κακὴ ἐξήγησις, ἡ ὁποία φέρει σύγχυσιν, ἡ ὁποία, ἐὰν διευκρινισθῇ, νομίζω ὅτι θὰ εὐκολύνῃ τὴν παραδοχὴν τῆς τροπολογίας. Βεβαίως καὶ ἐγὼ συμφωνῶ μετὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, νὰ μὴ παραδεχθῶμεν, ὅτι ἑκάστοτε δύναται τὸ Δημόσιον νὰ ἐνεργῇ ἐξέλεγξιν ἐπὶ τῶν ἀμβύκων, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουσιν εἰς χωρικοὺς καὶ εἶναι κατωτέρας χωρητικότητος τῶν 150 ὀκάδων, ἀλλ’ ἡ τροπολογία λέγει τὸ ἑξῆς: ἐὰν γίνῃ κατηγορία κατὰ χωρικοῦ, ὅτι ἔχει ἄμβυκα ἀνωτέρας χωρητικότητος τῶν 150 ὀκάδων, νὰ μὴ ἀποφασίζῃ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος καὶ τὸν καταδικάζῃ, ἀλλὰ νὰ προηγῆται μία διαδικασία, τὴν ὁποίαν τὸ νομοσχέδιον προέβλεψεν ὑπὲρ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς βʹ καὶ γʹ κατηγορίας. Τούτου ἀποδεκτοῦ γενομένου, νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ πλέον οὐδεμία ἀμφισβήτησις, διότι καὶ ὁ σκοπὸς τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, νὰ προστατεύσῃ τὴν γεωργίαν, οὕτως ὑπηρετεῖται, ἐὰν θέσωμεν ῥητῶς, ὅπως καὶ ἡ τροπολογία λέγει καὶ δύναται σαφέστερον νὰ ἐξηγηθῇ, ὅτι μόνον ἐὰν γίνῃ κατηγορία κατὰ χωρικοῦ, τότε μόνον ὁ Δήμαρχος μετὰ τοῦ εἰδήμονος ἐξελέγχει τὸν ἄμβυκα, τὸ δὲ πρωτόκολλον τὸ συντασσόμενον θὰ ὑπόκηται εἰς τὸ ἔνδικον μέσον, εἰς τὸ ὁποῖον ὑπόκειται καὶ τὸ ἄλλο πρωτόκολλον. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀντετάχθη κατὰ τῆς τροπολογίας, ἴσως θεωρήσας ὅτι ἡ τροπολογία ὁρίζει γενικὸν τὸ δικαίωμα τοῦ ἐλέγχου ἐπὶ τοῦ ἄμβυκος τοῦ χωρικοῦ ὡς καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων, σήμερον, μετὰ τὴν ἐξήγησιν, ἡ ὁποία ἐδόθη, δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ μὴ ἀποδεχθῇ αὐτήν.

§94ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν χθὲς, κατέστη σαφεστάτη ἡ ἔννοια τῆς τροπολογίας μου. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὑποθέτει, ὅτι ἐπιδιώκω δι’ αὐτῆς διοικητικὸν ἔλεγχον. Παντελῶς. Δὲν ἐννοῶ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς δήλωσιν οἱ ἔχοντες ἄμβυκα χωρητικότητος κατωτέρας τῶν 150 ὀκάδων· ἐννοῶ νὰ γίνῃ ἡ καταμέτρησις μόνον καθ’ ἣν περίπτωσιν ὁ ἔχων ἄμβυκα μικροτέρας χωρητικότητος καταγγελθῇ, ὅτι ὁ ἄμβυξ αὐτοῦ εἶναι μεγαλειτέρας, ἤτοι φορολογητέας χωρητικότητος. Ἀναγινώσκω καὶ πάλιν τὴν τροπολογίαν μου. Ἀκούσατέ την (ἀναγινώσκει): «Ἡ αὐτὴ ἐξακρίβωσις καὶ βεβαίωσις ἐνεργεῖται καὶ καθ’ ἣν περίπτωσίν τις τῶν ἄνευ ἀδείας δι’ ἁπλοῦ ἄμβυκος ἐργαζομένων ἐπὶ κατασκευῇ οἰνοπνευματούχου ὑγροῦ ἢ ποτοῦ ἐκ τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 ἀναφερομένων ζαχαρωδῶν ὑλῶν καταγγελθῇ, ὅτι ποιεῖται χρῆσιν ἄμβυκος, οὗ ἡ χωρητικότης εἶναι ἀνωτέρα τῶν 150 ὀκάδων». Ὡς βλέπετε, ἡ καταμέτρησις καὶ ἡ βεβαίωσις ἀπαιτεῖται διὰ τῆς τροπολογίας μόνον κατὰ τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν γίνῃ καταγγελία. Πρὸς τίνα δὲ σκοπόν; οὐχὶ πρὸς διοικητικὸν ἔλεγχον, ἀλλὰ διὰ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς δικαιολογητικὴ αἰτία τῆς ποινῆς, ἣν θὰ ἐπιβάλῃ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος. Ἄνευ τοιαύτης καταμετρήσεως καὶ βεβαιώσεως, ἄνευ τοιούτου ἐλέγχου, ἡ ποινὴ θὰ ἦναι ἀδικαιολόγητος· ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος θὰ δύναται, τὸ ἐπαναλαμβάνω, ἄνευ διαδικασίας, ἄνευ ἐγγυήσεως, ἄνευ ὑπερασπίσεως, ἐπὶ τῇ βάσει ἁπλῆς καταγγελίας, νὰ καταδικάζῃ τὸν ἐλεύθερον συνταγματικὸν πολίτην εἰς ποινὴν, ἥτις θὰ φθάνῃ πολλάκις μέχρι πέντε χιλιάδων δραχμῶν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπιμένει λέγων, ὅτι θέλει ν’ ἀπαλλάξῃ τὸν πολίτην ἀπὸ δηλώσεων καὶ καταμετρήσεων καὶ διοικητικοῦ ἐν γένει ἐλέγχου. Ἐξαίρετα! Ἐὰν ἐννοῇ νὰ τὸν ἀπαλλάξῃ καὶ τῆς διοικητικῆς ποινικῆς δικαιοδοσίας, ἂν ἐννοῇ νὰ τὸν παραπέμψῃ εἰς τὰ κοινὰ ποινικὰ δικαστήρια, ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου· ἀλλ’ ἐὰν ἀξιοῖ νὰ τὸν ὑπαγάγῃ εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 9, δὲν ἐννοῶ μὰ τὴν ἀλήθειαν τὴν ἐπιμονὴν, ἣν ἀντιτάσσει εἰς τὴν παραδοχὴν τῆς τροπολογίας μου, ἥτις ἄλλον σκοπὸν δὲν ἔχει ἢ νὰ συμπληρώσῃ τὸ νομοσχέδιον. Δὲν εἶναι δὲ ἀληθὲς, ὅτι ἡ κειμένη νομοθεσία ἔχει τὴν αὐτὴν διάταξιν. Ἀλλὰ καὶ ἀληθὲς ἂν ὑποτεθῇ τοῦτο, τίνα ἄλλον σκοπὸν ἔχει τὸ προκείμενον νομοσχέδιον ἢ νὰ βελτιώσῃ τὸν ὑπάρχοντα νόμον; Καὶ προδήλως τὸν βελτιοῖ, καθόσον δέχεται ἐγγυήσεις, ἃς δὲν ἔχει ὁ κείμενος νόμος ὡς πρὸς τοὺς δηλοῦντας ἐλλιπῶς. Τί ἐμποδίζει λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ δεχθῇ τὰς αὐτὰς ἐγγυήσεις καὶ διὰ τὸν δυστυχῆ χωρικὸν, ὅστις, ἔχων ἄμβυκα χωρητικότητος μὴ φορολογητέας, καταγγέλλεται, ὅτι ὁ ἄμβυξ του ὑπερβαίνει τὰς 150 ὀκάδας; Συλλογισθῆτε, Κύριοι, ὅτι, ἂν δὲν δεχθῆτε καὶ τὴν ἐγγύησιν ταύτην, ἀφοῦ δὲν τὸν παραπέμπετε εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια, ὡς ἔπρεπε νὰ τὸ πράξητε, θὰ παραδώσητε τοὺς συμπολίτας σας εἰς τὴν διάκρισιν τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφόρων καὶ θὰ δώσητε ἀφορμὴν εἰς καταπιέσεις, δι’ ἃς θὰ μεταμεληθῆτε μίαν ἡμέραν, ἰδίως δὲ θὰ μεταμεληθῶσιν οἱ ἐκ Θεσσαλίας ἀξιότιμοι συνάδελφοι. Ἐγὼ ἐπετέλεσα τὸ καθῆκόν μου, σεῖς δὲ πράξατε ὅ,τι ἀγαπᾶτε.

§95ΡΙΚΑΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ διατυπώσω τὴν ἰδέαν μου ἀκριβέστερον: Ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελε καταγγελθῆ ὁ ἄνευ ἀδείας ἐργαζόμενος, ὅτι ποιεῖται χρῆσιν ἄμβυκος, οὗ ἡ χωρητικότης ὑπερβαίνει τὰς 150 ὀκάδας, ἡ ἐξακρίβωσις γίνεται κατὰ τὸν ἀνωτέρω τρόπον τῆς ἐπαληθεύσεως.

§96ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἀμφότεραι αἱ προτάσεις, καὶ ἡ τοῦ κ. ἐξ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος Βουλευτοῦ καὶ ἡ τοῦ κ. ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, εἶναι ἐπίσης σαφεῖς ὡς πρὸς τὴν ἐπιβάρυνσιν, ἣν ἐπάγονται εἰς τοὺς παράγοντας οἰνοπνεύματα, τοὺς ἔχοντας ἄμβυκα χωρητικότητος κατωτέρας τῶν 150 ὀκάδων· διότι καὶ κατὰ τὴν μίαν καὶ κατὰ τὴν ἑτέραν τροπολογίαν χορηγεῖται δικαίωμα καὶ ἐπιβάλλεται ὑποχρέωσις εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον ἐπὶ ἁπλῇ καταγγελίᾳ νὰ ἐνοχλῇ τὸν ἔχοντα ἄμβυκα καὶ ἴσως καὶ τὸν μὴ ἔχοντα· διότι κατὰ τὴν τροπολογίαν ἐπὶ τῇ ἁπλῇ καταγγελίᾳ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ὀφείλει νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν οἰκίαν πρὸς ἐξέτασιν, κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μίληση. Ἀλλὰ καὶ ἡ πρότασις τοῦ κ. Ῥικάκη τὰ αὐτὰ λέγει, ὅτι ἐξακρίβωσις καὶ βεβαίωσις ἐνεργεῖται καὶ καθ’ ἣν περίπτωσιν καταγγελθῇ τις, ὅτι ποιεῖται χρῆσιν ἄμβυκος μεγαλειτέρας χωρητικότητος. Καὶ διατὶ ταῦτα πάντα; ἵνα μὴ διατρέξωμεν τὸν κίνδυνον τῆς αὐθαιρεσίας τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου καὶ τῶν Νομικῶν Συμβούλων. Καὶ ποίους κινδύνους διατρέχομεν; ἡ κειμένη νομοθεσία περιέχει πάσας τὰς διατάξεις, περὶ ὧν ἐνταῦθα συζητοῦμεν, ἡ δὲ μέχρι τοῦδε ἐφαρμογὴ δεικνύει, ὅτι οὐδέποτε παρουσιάσθη τοιοῦτον ζήτημα, οὐδέποτε ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν Νομικῶν Συμβούλων ἐκύρωσεν ἀπόφασιν, ἀλλ’ οὐδὲ παρουσιάσθη περίστασις νὰ κυρώσῃ ἀπόφασιν, διότι οἱ Ἔφοροι δὲν ἐνήσκησαν τὸ δικαίωμα αὑτῶν...

§97ΡΑΛΛΗΣ. Διότι κατεστράφη ἡ μικρὰ βιομηχανία.

§98ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὡσανεὶ ἐξέλιπον πάντες οἱ ἄμβυκες, Ἔμειναν πλέον ἢ ἀρκετοὶ, ὅπως ἐξασκῇ τὰς αὐθαιρέτους διαθέσεις του ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, ἂν τοιαύτη ἦτο τοῦ νόμου ἡ ἐφαρμογή. Ἀναντίῤῥητον εἶναι, ὅτι ἡ ἁπλότης περὶ τὰς διατάξεις ταύτας εἶναι εὐεργετικὴ διὰ τοὺς μικροὺς παραγωγούς· οὐδένα διατρέχομεν κίνδυνον ἐκ τῆς αὐθαιρεσίας τῶν Ἐφόρων καὶ ἂν διετρέχομεν κίνδυνον, ἡ ἐγγύησις τῆς προσφυγῆς εἰς τὸ Νομικὸν Συμβούλιον θὰ ἦτο ἐπαρκὴς, διότι τοῦτο οὐδέποτε θὰ ἐπικυρώσῃ ἀπόφασιν μὴ στηριζομένην εἰς τὴν ἰδίᾳ ἀντιλήψει βεβαίωσιν τῆς χωρητικότητος. Εὐεργετικὸν εἰς τοὺς παραγωγοὺς εἶναι τὸ ἁπλοῦν, τὸ μὴ ὑποβάλλον εἰς ὑποχρεώσεις. Οἱ κύριοι Βουλευταὶ προτείνουσιν, ὅπως ἐπὶ ἁπλῇ καταγγελίᾳ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος παραβιάζῃ τὸ ἄσυλον· καὶ διατί; ἵνα ἔχωμεν τὴν ἐγγύησιν, ὅτι οὗτος δὲν θέλει καταδικάσει τινὰ ὡς ἔχοντα ἄμβυκα μεγαλειτέρας χωρητικότητος, ἐνῷ ἔχει ἄμβυκα μικροτέρας χωρητικότητος, ἢ ὡς ἔχοντα ἄμβυκα, ἐνῷ δὲν ἔχει ἄμβυκα. Ὁμολογῶ ὅτι κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ κειμένου νόμου ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ἔχει ἀπόλυτον ἐξουσίαν· ἀλλ’ αὐτὸ τοῦτο τὸ ἀπόλυτον ἐνέχει καὶ τὴν ἐγγύησιν, ὅτι δὲν θέλει γενῇ κατάχρησις, διότι τὸ ἄρθρον 33 δίδει προσφυγὴν εἰς τοὺς Νομικοὺς Συμβούλους, οὐδέποτε δὲ οὗτοι ἤθελον ἐπικυρώσει ἀπόφασιν, μὴ περιέχουσιν ἐν ἑαυτῇ τὴν δικαιολογίαν. Ἐῤῥήθη ὅτι οἱ Νομικοὶ Σύμβουλοι εὑρίσκονται μακρὰν καὶ δὲν δύνανται νὰ βεβαιώσωσιν ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως· ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εὑρίσκωνται πλησίον, ἵνα ἐννοήσωσιν, ἂν ἡ ἀπόφασις τοῦ Ἐφόρου ἦναι δεδικαιολογημένη ἢ ὄχι, ἂν ὑπηγορεύθη ἐκ λόγων προσωπικῶν ἢ ἐκ λόγων εὐσυνειδήτου ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντος. Ἔχομεν δὲ καὶ τὴν ἀπόδειξιν ἐκ τῶν πραγμάτων· ἡ διάταξις αὕτη ἴσχυσεν ἐφαρμοζομένη ἐπὶ μῆνας, ἴσχυσεν ἐπιβαλλομένη ἐπὶ παραγωγῆς σούμας κατωτέρω τῶν 47 βαθμῶν, ἰσχύει διὰ τὰ ζυθοπωλεῖα, ὡσαύτως ὡς πρὸς τὴν μεταφορὰν τῆς σούμας, ἀλλ’ οὐδέποτε παρουσιάσθη ἀνάγκη μεταῤῥυθμίσεως, οὐδ’ ἠκούσθη παράπονον κατὰ τοῦ νόμου, οὐδ’ ἠκούσθη κἄν, ὅτι παρεστήθη τις ὑπὸ Ἐφόρου ὡς παράγων σούμαν ἀνωτέρας δυνάμεως τῶν 47 βαθμῶν. Ἔχομεν τὴν πρακτικὴν, ἐπιμαρτυροῦσαν ὅτι οὐδένα κίνδυνον διατρέχομεν· ἀλλὰ καὶ ἂν ἐστερούμεθα αὐτῆς, τὸ πρᾶγμα εἶναι τοσοῦτον πρόδηλον, ὥστε δὲν ἐννοῶ, πῶς εἶναι δυνατόν τις νὰ παραδεχθῇ ἀντὶ τῶν καλῶς κειμένων τὴν ἐνόχλησιν, τὴν ἐκ τῆς προτάσεως ταύτης ἀναγκαίως ἀποῤῥέουσαν. Θὰ τὸ ἐνόουν, ἂν ἐπετρέπετο ἁπλῶς εἰς τὸν Ἔφορον ἡ ἐπίσκεψις· ἀλλὰ δὲν τὸ ἐννοῶ ὅταν θὰ ὑπάρχῃ ὑποχρέωσις· διότι εὐθὺς, ὡς ἀναγράφωμεν ὑποχρέωσιν τοῦ Ἐφόρου ὅπως καταμετρῇ, μεταβιβάζομεν τὸ δικαίωμα τῆς ἐνοχλήσεως εἰς τὸν καταγγέλλοντα. Πᾶς ὁ ἐχθρευόμενός τινα δύναται, καταγγέλων αὐτὸν, νὰ ἐξαναγκάζῃ τὸν Ἔφορον, ἵνα ἐπισκέπτηται τὴν οἰκίαν τοῦ καταγγελλομένου πρὸς καταμέτρησιν καὶ βεβαίωσιν. Τὸν Ἔφορον δὲν φοβοῦμαι, ὅτι θέλει αὐθαιρέτως καταδικάσει τινὰ ὡς ἔχοντα ἄμβυκα, ἐνῷ δὲν ἔχει, ἢ ὡς ἔχοντα ἄμβυκα μεγαλειτέρας χωρητικότητος, ἐνῷ ἔχει ἄμβυκα χωρητικότητος μικροτέρας. Τοιοῦτος κίνδυνος δὲν δύναται νὰ ὑποτεθῇ ὑπάρχων, οἱοσδήποτε καὶ ἂν ἦναι ὁ Ἔφορος. Ἀλλ’ ὁ Ἔφορος ὑπόχρεως ἵνα ἐπισκεφθῇ κατόπιν καταγγελίας, δύναται ν’ ἀποδείξῃ ὑπέρμετρον αὐστηρότητα ἐκ τῆς παρεπομένης εἰς τὴν ὑποχρέωσιν πεποιθήσεως, ὅτι ἐκτελεῖ καθῆκον. Ταῦτα λέγω ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι ἡ πρότασις ἤθελε κατασταθῆ ὅσον ἔνεστιν ἀνθρωπινωτέρα.

§99ΜΙΛΗΣΗΣ. Παραβαίνει καὶ τὰ τοῦ ἀνθρωπισμοῦ;

§100ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παραβιάζει τὰ τοῦ ἀνθρωπισμοῦ διάταξις ἀναγκάζουσα τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον ἐπὶ οἱᾳδήποτε καταγγελίᾳ νὰ εἰσέρχηται εἰς τὰς οἰκίας πρὸς καταμέτρησιν.

§101ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς φρονεῖ, ὅτι ἀντιβαίνει εἰς τὰς ἀρχὰς τοῦ ἀνθρωπισμοῦ τὸ νὰ ἐνοχλῆται ὁ καταγγελλόμενος χωρικὸς διὰ τοῦ ἐλέγχου, ἂν μεταχειρίζηται ἢ ὄχι ἄμβυκα φορολογητέας χωρητικότητος· καὶ νομίζει, ὅτι εἶναι σύμφωνον μὲ τὰς ἀρχὰς τοῦ ἀνθρωπισμοῦ τὸ νὰ τιμωρῆται μὲ ποινὴν, ἐπαγομένην τὴν καταστροφήν του, ἄνευ ἐξακριβώσεως, ἄνευ διαδικασίας, ἄνευ ὑπερασπίσεως! Αὐτὰ, Κύριοι, ἂς μοὶ συγχωρηθῇ ἡ λέξις, εἶναι παραλογισμοὶ, καὶ ἀπὸ πάντα ἄλλον περιέμενον νὰ τὰ ἀκούσω ἢ ἀπὸ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅστις νομίζει, ὅτι ἐνταῦθα δύναται νὰ λέγῃ ἀσφαλῶς ὅ,τι θέλει καὶ τὰ παραλογώτατα αὐτὰ τῶν πραγμάτων, καὶ νὰ χαρακτηρίζῃ τροπολογίαν, σκοποῦσαν νὰ προστατεύσῃ διὰ τῆς δυνατῆς ἐγγυήσεως τὸν πολίτην, ἐναντίαν τῶν ἀρχῶν τοῦ ἀνθρωπισμοῦ. Ἀλλ’ ἔστω. Θέλετε ν’ ἀπαλλάξητε τὸν πολίτην τῆς τοῦ ἐλέγχου ἐνοχλήσεως; Τὸ δέχομαι προθύμως· δέχομαι, ἐὰν καταγγελθῇ χωρικὸς, ὅτι ἔχει ἄμβυκα χωρητικότητος φορολογητέας, νὰ μὴ προβῇ ὁ Ἔφορος εἰς ἀπόφασιν καταδικαστικήν.

§102ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὶν ἐπιβάλῃ τὴν ποινὴν, ὁ Ἔφορος ὀφείλει νὰ κάμῃ μίαν καταμέτρησιν.

§103ΜΙΛΗΣΗΣ. Κατὰ τὴν ἔννοιαν ταύτην τροποποιῶ τὴν τροπολογίαν μου. Καὶ ἰδοὺ ἱκανοποιοῦνται τὰ φιλάνθρωπα αἰσθήματα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἐὰν ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος δὲν θεωρήσῃ σπουδαίαν τὴν καταγγελίαν, νὰ μὴ προβῇ εἰς καταμέτρησιν, νὰ μὴ ἐνοχλήσῃ τὸν χωρικόν. Ἐὰν ὅμως εὕρῃ αὐτὴν σπουδαίαν, τότε, πρὶν ἢ προβῇ εἰς ἀπόφασιν καταδικαστικὴν, νὰ διενεργήσῃ τὴν καταμέτρησιν τοῦ ἄμβυκος, νὰ δοθῇ εἰς τὸν καταγγελλόμενον καὶ τὸ δικαίωμα νὰ καταφύγῃ εἰς τὸν Εἰρηνοδίκην δι’ ἀνακοπῆς, τουτέστι νὰ δοθῶσι καὶ εἰς τοῦτον αἱ ἐγγυήσεις, αἱ διδόμεναι εἰς τοὺς ἐλλιπῶς δηλοῦντας. Τί τούτου δικαιότερον; Δὲν ἀρκεῖ, Κύριοι, ὅτι κλείετε εἰς τὸν πολίτην τὴν θύραν τῶν Δικαστηρίων, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν συμβαίνει εἰς κἀνὲν μέρος τοῦ κόσμου, δὲν ἀρκεῖ, ὅτι δίδετε εἰς τὸν Ἔφορον τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλλῃ πρόστιμον μέχρι 5,000 δραχμῶν, ἀλλὰ στερεῖτε τὸν πολίτην καὶ τῶν στοιχειωδεστέρων ἐγγυήσεων, τὰς ὁποίας σεῖς οἱ ἴδιοι ἀναγράφετε εἰς τὸν νόμον σας! Δὲν ἐπιτρέπετε νὰ συνταχθῇ κἄν ἓν πρωτόκολλον, δὲν ἐπιτρέπετε νὰ καταφύγῃ ὁ ἀδικούμενος πολίτης εἰς τὸν Εἰρηνοδίκην παραπονούμενος, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ ἄμβυξ του ἔχει φορολογητέαν χωρητικότητα, ἀλλὰ θέλετε νὰ τὸν παραδώσητε οὕτω, δίκην αἰχμαλώτου, εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον! Καὶ διατὶ ταῦτα πάντα; Δὲν δύναμαι, λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, νὰ πιστεύσω, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ Οἰκονομικὸς Ἔφορος, ὁ ὁποῖος θὰ ἐξασκήσῃ τοιαύτην πίεσιν, ὅτι θὰ τιμωρήσῃ ἀδίκως καὶ ἀνεξετάστως τὸν πολίτην. Εἶναι ταῦτα, Κύριοι, ἐπιχειρήματα δυνάμενα νὰ λέγωνται πρὸς σπουδαίους ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι γνωρίζουν τὸν τόπον; Δὲν ἐξετάζω τί θὰ κάμουν οἱ Ἔφοροί σας· δὲν ἐξετάζω ὁποῖα ὄντα, ὁποίας ἠθικῆς ποιότητος εἶναι οὗτοι. Λέγω μόνον, ὅτι, ὅταν ἔρχησθε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ζητῆτε τὴν ψῆφον αὐτῆς ἐπὶ νομοθετημάτων, ἡ Βουλὴ ἔχει καὶ τὸ δικαίωμα καὶ τὸ καθῆκον νὰ περιφρουρήσῃ τὰ νομοθετήματα μὲ πάσας τὰς ἀναγκαίας ἐγγυήσεις διὰ τὸν πολίτην, καὶ εἶναι ἀδικαιολόγητος παράβασις τῶν καθηκόντων αὐτῆς ἡ μὴ παραδοχὴ τῶν ἐγγυήσεων τούτων διὰ τὸν λόγον, ὅτι οἱ Οἰκονομικοὶ Ἔφοροι παρέχουν καθ’ ἑαυτοὺς πᾶσαν ἐγγύησιν. Τοιαῦτα ἐπιχειρήματα δὲν λέγονται εἰς τὰ Κοινοβούλια, καὶ δὲν θὰ τὰ ἔλεγε βέβαια πρὸς ἡμᾶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἐὰν δὲν ἦτο ἐκ προοιμίων βέβαιος, ὅτι θὰ τὰ ἀκούσητε μεθ’ ὅσης τὰ ἀκούετε προσοχῆς.

§104ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐὰν κατὰ τὴν ὑπάρχουσαν νομοθεσίαν δὲν ἦτο κίνδυνος νὰ ἐνοχληθῶσιν οἱ γεωργοὶ, καὶ ἐγὼ θὰ συνεφώνουν ν’ ἀποῤῥιφθῇ ἡ τροπολογία καὶ ν’ ἀρκεσθῶμεν εἰς τὰ μέχρι τοῦδε γεγονότα καὶ παραδείγματα, ὅτι Οἰκονομικὸς Ἔφορος δὲν ἠνώχλησε τοὺς γεωργούς. Ἀλλὰ κατὰ τὸν ὑπάρχοντα νόμον δύναται πᾶς τις νὰ καταγγείλῃ τὸν γεωργὸν, ὡς μεταχειριζόμενον ἄμβυκα μεγαλειτέρας χωρητικότητος. Ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος συνεπείᾳ τῆς καταγγελίας θὰ μεταβῇ νὰ ἐξετάσῃ. Τὸ φυσικὸν εἶναι, ὁ Ἔφορος ὁπωσδήποτε νὰ ζητήσῃ μίαν πληροφορίαν.

§105ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἐρωτήσῃ καὶ δὲν θὰ μεταβῇ.

§106ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἂν ὁ Ἔφορος νομίσῃ, ὅτι ὑπάρχει περίπτωσις νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς καταγγελίας καὶ νὰ ἐκδώσῃ ἀπόφασιν, τότε νὰ προηγῆται τῆς ἀποφάσεως ἡ ἐπαλήθευσις. Ἐὰν ὁ Ἔφορος νομίσῃ, ὅτι ἡ μήνυσις εἶναι ἀνυπόστατος, τότε δὲν εἶναι ὑπόχρεως νὰ κάμῃ τὴν ἐπαλήθευσιν· ἡ ἐπαλήθευσις θὰ γίνηται μόνον ὅταν ὁ Ἔφορος πρόκηται νὰ ἐκδώσῃ ἀπόφασιν. Βλέπετε ὅτι δὲν μεταβάλλω τὰ πράγματα. Ἡ πρότασις, οὕτω πως τροποποιουμένη, δύναται νὰ ἐκπληρώσῃ καὶ τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ἡ τροπολογία προτίθεται, καὶ τὴν καλὴν διάθεσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τοῦ νὰ μὴ ἐνοχλῶνται οἱ χωρικοί.

§107ΜΠΟΓΙΑΤΖΟΓΛΟΥΣ. Ὁ ἀξιότιμος κ. Μίλησης ὑπέβαλε τὴν τροπολογίαν, ἣν προσθέτει ὡς ἐδάφιον εἰς τὸ ἄρθρον 6ον. Ἐν τῇ τροπολογίᾳ του ταύτῃ σημειοῖ, ὅτι ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ὀφείλει κατ’ ἀνάγκην νὰ συντάξῃ πρωτόκολλον περὶ τῆς παραβιάσεως τοῦ νόμου καὶ καθ’ ἣν περίπτωσιν εἷς τις τῶν ἄνευ ἀδείας δι’ ἁπλοῦ ἄμβυκος ἐργαζομένων ποιεῖται χρῆσιν ἄμβυκος χωρητικότητος ἀνωτέρας τῶν 150 ὀκάδων. Αὐτὴν τὴν τροποποίησιν ὑπεστήριξε κατ’ οὐσίαν καὶ ὁ κ. Ῥικάκης, ἀλλ’ ἡ μέριμνα, τὴν ὁποίαν ἔλαβον ἀμφότεροι, ἀναπληροῦται διὰ τῆς φράσεως τοῦ ἄρθρου 6ου, εἰς τὸ ὁποῖον ζητεῖται ἡ προσθήκη τοῦ ἐδαφίου. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον 6: «Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ συνταχθέντος πρωτοκόλλου ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ἐνεργεῖ συμπληρωτικὴν βεβαίωσιν τοῦ ἀναλογοῦντος ἁπλοῦ δικαιώματος ἐπὶ τῶν ἀνακαλυφθέντων ἀδηλώτων μηχανημάτων ἢ τῆς ἐπὶ ἔλαττον δηλωθείσης χωρητικότητος αὐτῶν.»

§108ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἦσθε, φαίνεται, παρὼν κατὰ τὴν προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅπως ἐννοήσητε ποία εἶναι ἡ ἰδέα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἐπὶ τῆς παραγράφου ταύτης.

§109ΜΠΟΓΙΑΤΖΟΓΛΟΥΣ. Δὲν ἐξετάζω τί εἶπεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως.

§110ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ παρακαλέσω καὶ ὑμᾶς καὶ τοὺς κυρίους συναδέλφους ν’ ἀφήσωμεν τὸ ἄρθρον 6 ὡς ἔχει, τὴν δὲ συζήτησιν ἐπὶ τῶν ἐγγυήσεων καὶ τῶν ἀσφαλειῶν καὶ τῆς ἐπιβλητέας ποινῆς παρὰ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου νὰ τὴν συζητήσωμεν εἰς τὸ ἄρθρον 9ον, ὅπου ἐγὼ ἔχω σκοπὸν νὰ ἐπιμείνω εἰς τὸ ἀντισυνταγματικὸν τῆς διατάξεως, καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9ου θὰ ἔχω τὴν εὐκαιρίαν ν’ ἀναπτύξω τὴν ἰδέαν μου· ἀλλὰ σήμερον εἶναι βεβαιωμένον, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐννοεῖ, ὅτι οἱ μὴ δηλώσαντες, καίπερ κεκτημένοι ἄμβυκα χωρητικότητος ἄνω τῶν 150 ὀκάδων, δὲν ὑπάγονται μήτε εἰς φόρον μήτε εἰς ἐξέλεγξιν.

§111ΜΠΟΓΙΑΤΖΟΓΛΟΥΣ. Δὲν ἐξετάζω τί λέγει ὁ εἷς ῥήτωρ ἐπὶ τοῦ δεῖνος ἄρθρου καὶ πῶς ἐννοεῖ τοῦτο· ἐγὼ ἐξετάζων καθ’ ἑαυτὸ τὸ νομοσχέδιον καὶ προσπαθῶν ν’ ἀνακαλύψω τὸ πνεῦμα, ἀδιαφορῶ περὶ τῆς ἐννοίας, ἣν δίδει ὁ εἷς ἢ ὁ ἄλλος· θὰ τὸ ψηφίσω κατὰ τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ περιέχει, καὶ τὴν ὁποίαν ὁ δικαστὴς κατ’ ἀνάγκην θὰ ἐξαγάγῃ ἐκ τῶν φράσεων τοῦ ἄρθρου. Λοιπὸν πρῶτον παρατηρῶ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον διαπραγματεύεται περὶ οἰνοπνευματοποιῶν ἐξ ἐπαγγέλματος. Ἐὰν ἄλλος τις, μὴ ἐπαγγελλόμενος τὸν οἰνοπνευματοποιὸν, ἔχῃ ἐν τῷ οἴκῳ του καὶ χιλίων ὀκάδων λέβητα, αὐτὸς εἰς οὐδένα φόρον ὑπόκειται, ἐὰν χρᾶται τῷ ἄμβυκι πρὸς τὴν ἰδίαν αὐτοῦ οἰκιακὴν ἀνάγκην.

§112ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐὰν δέχηται αὐτὸ ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, τότε ἀποσύρω τὴν τροπολογίαν μου.

§113ΜΠΟΓΙΑΤΖΟΓΛΟΥΣ. Δὲν ἐρωτῶ τί δέχεται ὁ κ. Πρωθυπουργός· ἐρωτῶ τί λέγει τὸ νομοσχέδιον. Τὸ δὲ νομοσχέδιον, καὶ ὡς ἐκ τῆς ἐπιγραφῆς αὐτοῦ καὶ ὡς ἐκ τῶν διατάξεων αὐτοῦ περὶ ἐξακριβώσεως τῶν δηλώσεων ἐξάγεται, μόνον περὶ τῶν ἐξ ἐπαγγέλματος πνευματοποιῶν πραγματεύεται. Καὶ ὁ εἰσηγητὴς δὲ τοῦ νομοσχεδίου τοῦτο ἐννοεῖ, διότι ἐπισυνάπτει καὶ πίνακα τῶν κατὰ τὸ Κράτος οἰνοπνευματοποιῶν, ὅπερ ἄλλως οὐδεμίαν θὰ εἶχεν ἔννοιαν. Μετὰ τὴν ἑρμηνείαν αὐτὴν, τὴν ὁποίαν, ὡς ἐγὼ φρονῶ, ὀρθῶς δίδω εἰς τὸ νομοσχέδιον, προβαίνω περαιτέρω καὶ λέγω, ὅτι ἀδίκως ὁ κ. Μίλησης καὶ ὁ κ. Ῥικάκης κατεδαπάνησαν τοσούτους λόγους, ἵνα πείσωσιν ἡμᾶς περὶ τῆς ἀνάγκης τοῦ νὰ συντάσσηται πρωτόκολλον προκειμένου περὶ οἰνοπνευματοποιοῦ τινος, ἔχοντος ἄμβυκα ἀνώτερον τῶν 150 ὀκάδων, διότι ἡ ἀνάγκη τῆς συντάξεως πρωτοκόλλου καὶ καταμετρήσεως σαφῶς εἰς τὸ ἄρθρον βον ἐνυπάρχει (ἀναγινώσκει): «Τὸ Δημόσιον δύναται ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ διατάξῃ τὴν ἐπαλήθευσιν τῶν δηλώσεων κτλ. Ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ συνταχθέντος πρωτοκόλλου ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ἐνεργεῖ συμπληρωτικὴν βεβαίωσιν τοῦ ἀναλογοῦντος δικαιώματος ἐπὶ τῶν ἀνακαλυφθέντων ἀδηλώτων μηχανημάτων κτλ.» Τὸ ἄρθρον βον σκοπεῖ νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς δηλώσεως, ἀλλ’ ἐν τῷ τελευταίῳ ἐδαφίῳ προνοεῖ καὶ περὶ τῆς ἐλλείψεως δηλώσεως· ἑπομένως, κατ’ ἐμὲ, οὐδεμία ἀνάγκη εἶναι νὰ γίνῃ αὐτὴ ἡ τροποποίησις τοῦ κ. Μίληση. Ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ὀφείλει, προκειμένου πάντοτε περὶ οἰνοπνευματοποιοῦ, ὄχι χωρικοῦ ἢ πολίτου τινὸς, κατεργαζομένου διὰ τὴν οἰκογένειάν του ποτὰ, νὰ συντάξῃ πρωτόκολλον, οὐχὶ μόνον διὰ τὰ δηλωθέντα μηχανήματα, τὰ ἀνώτερα ἴσως τῶν 150 ὀκάδων, ἀλλὰ καὶ διὰ τὰ μὴ δηλωθέντα, ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τοῦ πρωτοκόλλου θὰ καταλογίσῃ τὸν φόρον. Μετὰ τοῦτο ἐπέρχεται τὸ ἄρθρον 9ον, τὸ ὁποῖον πραγματεύεται περὶ ποινῆς. Βεβαίως ἡ ἀπόφασις τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου περὶ ποινῆς ἄνευ τοῦ πρωτοκόλλου καὶ τοῦ καταλογισμοῦ τοῦ δικαιώματος θὰ καταπέσῃ ἐνώπιον τοῦ ἀνωτέρου Δικαστηρίου, ἐὰν ἐκεῖνος προέβη εἰς τὴν ἐπιβολὴν ποινῆς, πρὶν ἢ βεβαιώσῃ διὰ πρωτοκόλλου τὴν καταμέτρησιν τοῦ ἄμβυκος καὶ τὴν παράβασιν τοῦ νόμου, διότι τὸ κατ’ ἔφεσιν δικάζον Δικαστήριον οὐδεμίαν θέλει ἔχει βεβαίωσιν τῆς παραβάσεως.

§114ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ καὶ ἡ ἀριστερὰ πτέρυξ νομίζομεν, ὅτι ὀφείλομεν εὐγνωμοσύνην εἰς τὸν κ. Μπογιατζόγλου, διότι ἦλθε νὰ μᾶς δικαιώσῃ διὰ τὴν μακρὰν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας διεξάγομεν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Μπογιατζόγλου εἶναι ἄνθρωπος τῶν νόμων, δικηγόρος ἐμπειρότατος, διακριθεὶς μὲν ἐν τῇ ἰδιαιτέρᾳ πατρίδι του, διακριθεὶς δὲ καὶ ἐνταῦθα, εἶναι ἀνὴρ, ὅστις καταγίνεται εἰς τὴν τῶν νόμων ἑρμηνείαν, ὅστις μελετᾷ καὶ ἐμβαθύνει εἰς πᾶν νομοσχέδιον, καὶ εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι, πρὶν ἢ λάβῃ τὸν λόγον, ἐβασάνισε μετὰ τῆς συνήθους αὐτῷ ἐπιμελείας καὶ ἐμβριθείας τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Τί δὲ μᾶς εἶπε; μᾶς εἶπεν ἀκριβῶς τὰ ἀντίθετα πρὸς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐξέθηκεν ἐνώπιον ἡμῶν μετὰ τόσης ἐπιμονῆς ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἀκριβῶς τὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἐπὶ τῆς προτελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 6, ἔκαμον καὶ ἐγὼ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς αʹ συζητήσεως, καὶ ἔλεγον τότε τῷ κ. Πρωθυπουργῷ, ὅτι τὸ ἄρθρον 6 ἐν τῇ προτελευταίᾳ παραγράφῳ ὁρίζει ἀκριβῶς περὶ τῶν ἀδηλώτων μηχανημάτων. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς διεβεβαίωσε τὸ ἐναντίον. Ὑποθέτω δὲ, ὅτι, ὅτε ἀνέβη τὸ βῆμα ὁ κ. Μπογιατζόγλου, εἶχεν ἤδη ἀκριβῆ πεῖραν τῆς ἀκριβολογίας τῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὥστε νὰ μὴ περιπέσῃ αὐτὸς εἰς τὸ σφάλμα, εἰς τὸ ὁποῖον περιέπεσα ἐγώ, καὶ διὰ τὸ ὁποῖον κατεκρίθην παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὡς μὴ μελετήσας τὸ νομοσχέδιον. Ἀληθῶς, ἐὰν ἐξηγήσῃ τις τὸ νομοσχέδιον καὶ τὸ ἄρθρον 6 μὲ τοὺς κοινοὺς κανόνας τῆς γραμματικῆς, μὲ τοὺς κανόνας τῆς καθωμιλημένης, θὰ ἀναγκασθῇ νὰ ἐννοήσῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐνόησεν ὁ κ. Μπογιατζόγλου καὶ ἐνόησα καὶ ἐγὼ ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας, δηλαδὴ θὰ ἐννοήσῃ, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συμβαίνει ἐπὶ παντὸς νομοσχεδίου συντασσομένου παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, συνέβη καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἀλλὰ ὁρίζει ἡ πρώτη παράγραφος, τ’ ἀντίθετα δὲ ἡ δευτέρα. Ἐνῷ ἡ τρίτη παράγραφος λέγει, ὅτι ὑποβάλλονται εἰς δήλωσιν μόνον οἱ ἔχοντες ἄμβυκας χωρητικότητος ὑπὲρ τὰς 150 ὀκάδας, ἡ τελευταία λέγει τὸ ἐναντίον, διότι ἐπιβάλλει καταμέτρησιν καὶ τῶν ἀμβύκων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν χωρητικότητα κάτω τῶν 150 ὀκ. Καὶ εἶναι παράδοξον, πῶς ὁ κ. Μπογιατζόγλου, ἐπὶ τόσα ἔτη ἀναστρεφόμενος τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, καὶ γνωρίσας ἐκ τοῦ πλησίον τὴν ἀκριβολογίαν αὐτοῦ, δὲν ἐνόησεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ, ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν ἀποχωρισθεὶς αὐτοῦ, δὲν ἠδυνάμην νὰ ἐννοήσω. Ἔπρεπε νὰ ἐννοήσῃ ὁ κ. Μπογιατζόγλου ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἤθελε νὰ μαντεύσω ἐγώ. Ἐπειδὴ δὲ δὲν τὸ ἐμάντευσα, ἐνθυμεῖσθε, ὅτι μὲ κατηγόρησεν ὡς ἀμελέτητον. Ἀλλ’ ὁ κ. Μπογιατζόγλου προέβη ἔτι πλέον, τοῦθ’ ὅπερ ἀποδεικνύει ὑπὸ τίνας περιστάσεις πάντες οἱ τῆς πτέρυγος ἐκείνης ψηφίζουσι τὰ νομοσχέδια· διότι, ὡς εἶπον, δὲν πρέπει νὰ λησμονήσητε τὰ προσόντα τοῦ κ. Μπογιατζόγλου, τὴν ἐμπειρίαν αὐτοῦ περὶ τὴν ἑρμηνείαν τῶν νόμων, τὴν ἐμβρίθειάν του, τὴν ἐπιμέλειάν του· καὶ ἐν τούτοις τί ἔλεγε πρὸ ὀλίγου; Ἔλεγεν ὅτι οἰνοπνευματοποιὸς δὲν εἶναι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος κατέχει ἄμβυκα χωρητικότητος ἄνω τῶν 150 ὀκάδων, ἀλλ’ εἶναι ἄλλος τις, τὸν ὁποῖον ἔπλασεν ἡ φαντασία του. Ὑπὸ τοιούτους ὅρους ψηφίζομεν τὸ νομοσχέδιον, τοῦτο δὲ καὶ μόνον ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν καταβάλλεται πᾶσα ἡ μέριμνα, ἡ ὁποία πρέπει νὰ καταβάλληται προκειμένου περὶ νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦσιν ἀληθεῖς ἁλύσεις διὰ τὸν φορολογούμενον. Ἀλλ’ εἶπον, διακόπτων τὸν κ. Μπογιατζόγλου, ὅτι δεχόμεθα πληρέστατα τὴν θεωρίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνείαν τοῦ ἄρθρου 6 θεωροῦμεν, ὅτι ὁ κεκτημένος ἄμβυκα χωρητικότητος κάτω τῶν 150 ὀκάδων δὲν ὑπόκειται εἰς καταμέτρησιν· παρακαλῶ δὲ τοὺς συναδέλφους, τοὺς ὑποβαλόντας τὴν τροπολογίαν, νὰ εὐαρεστηθῶσιν, ὄχι νὰ ἀποσύρωσιν αὐτὴν, ἀλλὰ νὰ ἀναβάλωσι τὴν ὑποβολὴν αὐτῆς κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ἄρθρου 9.

§115ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐγὼ ἐδήλωσα καὶ ἐπαναλαμβάνω ἤδη, ὅτι δὲν μὲ ἐνδιαφέρει εἰς ποῖον ἄρθρον θὰ τεθῇ ἡ τροπολογία μου, μὲ ἐνδιαφέρει ἡ καταχώρησις αὐτῆς, καὶ παρακαλῶ νὰ τὴν ἀναγνώσητε, ὅπως τὴν διετύπωσα.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλ’ ἐνδιαφέρει τὸν Πρόεδρον, ἐὰν πρέπῃ εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ νὰ ζητήσῃ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς.

§117ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀναγνώσατε τὴν τροπολογίαν καὶ ἡ Βουλὴ θὰ ἀποφασίσῃ. (Ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Μίληση).

§118ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ τὴν συζητήσωμεν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6 ὡς ἔχει. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8. (Ἀναγινώσκεται).

§120ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπεθύμουν νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, διατὶ αὐτοὺς τοὺς πνευματοποιοὺς τῆς δευτέρας κατηγορίας περιορίζει εἰς τὴν χρῆσιν μόνον ζαχαρωδῶν ὑλῶν, διατὶ ὑποβάλλει αὐτοὺς εἰς κανονισμοὺς καὶ τίνος εἴδους θὰ ἦναι οἱ κανονισμοὶ οὗτοι.

§121ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κανονισμὸς τίθεται ἀκριβῶς πρὸς βεβαίωσιν, ὅτι μόνον οἰνόπνευμα ἐκ ζαχαρωδῶν ὑλῶν θὰ παράγηται, καὶ ὅτι δὲν θὰ γίνηται χρῆσις ἀμυλωδῶν ὑλῶν, εἰμὴ μόνον ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς ἐπιτρεπομένης αὐτῶν ἀναμίξεως μετὰ τῶν ζαχαρωδῶν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8 ὡς ἔχει).

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9. (Ἀναγινώσκεται).

§123ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω ὅτι τὸ ἄρθρον 9 πρέπει νὰ συζητηθῇ μετὰ τοῦ ἄρθρου 10.

§124ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δυνάμεθα μάλιστα καὶ νὰ τὰ ἑνώσωμεν εἰς ἓν ἄρθρον.

§125ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὰ ἄρθρα 9 καὶ 10 προβλέπονται ἰδιαίτερα ἀντικείμενα καὶ δὲν θὰ ἦναι, νομίζω, ὀρθὸν νὰ περιλάβωμεν τὰς διατάξεις τῶν δύο ἄρθρων ἐν ἑνὶ καὶ τῷ αὐτῷ. Ἐπεθύμουν ἐξ ἐναντίας τὸ ἄρθρον 9 νὰ μείνῃ αὐτοτελές.

§126ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἀντίῤῥησιν· ἡ διάταξις ὅμως τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 10, ἂν δὲν ἑνωθῶσι τὰ ἄρθρα, εἶναι πρέπον μετὰ τὰ λεχθέντα ν’ ἀποτελέσῃ ἴδιον ἄρθρον, ἀφοῦ ἡ περίληψις αὐτῆς ἐν τῷ ἄρθρῳ 10 ἔδωσεν ἀφορμὴν νὰ παραστηθῇ ὡς μὴ ἔχουσα γενικὴν ἔννοιαν, ἀλλ’ ὡς ἐφαρμοζομένη μόνον εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου, ἐν ᾧ περιλαμβάνεται. Κατὰ ταῦτα τὸ ἄρθρον 10 θὰ περιορισθῇ εἰς τὰ μέχρι τῆς τελευταίας παραγράφου καὶ ἡ τελευταία παράγραφος θὰ γενῇ ἄρθρον 11.

§127ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὑπεχώρησεν ἤδη· διότι, ἐνῷ κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν ἔλεγεν, ὅτι ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος θ’ ἀνατρέξῃ εἰς ὅλους τοὺς γενικοὺς κανόνας καὶ τὰς γενικὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀποτελοῦσιν ἀληθῆ κυκεῶνα ἐν τῇ διανοίᾳ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, σήμερον ἀποχωρίζει τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 11, ἐνδίδων εἰς τὰς ἐπιμόνους ἡμῶν παρατηρήσεις. Αὕτη εἶναι ἡ πρώτη ὑποχώρησις, ἀλλὰ λίαν εὐχάριστος, ὑπόσχεται δὲ αἰσιώτερον τὸ μέλλον.

§128ΑΣΗΜ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἦναι ἡ τελευταία.

§129ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλὰ καὶ ἡ ὑποχώρησις αὕτη, ὡς λέγει ὁ συνάδελφός μου, βεβαίως μᾶς ἀποθαῤῥύνει νὰ ζητήσωμέν τι ὀρθότερον. Ὁσάκις ἀληθῶς μονάρχης τις χορηγήσῃ μικράς τινας ἐλευθερίας εἰς τὸν λαὸν, οὗτος δὲν ἀρκεῖται εἰς αὐτὰς, καὶ ζητεῖ πλείονας. Εὑρισκόμεθα ἀκριβῶς εἰς τὸ αὐτὸ σημεῖον. Ὁ μονάρχης μας εὐηρεστήθη ἐπὶ τέλους νὰ κάμῃ μικράς τινας ὑποχωρήσεις· ἡμεῖς ζητοῦμεν περισσοτέρας, καὶ τὰς ζητοῦμεν ἐπὶ ἀπειλῇ ἐπαναστάσεως. Κύριοι, ἐπειδὴ ἀκριβῶς ἐπεθύμουν νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τὴν σπουδαιότητα τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρου, διὰ τοῦτο εἶπον ὅλα ἐκεῖνα τὰ ἱλαρὰ, καὶ τοῦτο διότι παρετήρησα, ὅτι, ὁσάκις πρόκειται περὶ ἀστειότητος, ἡ Βουλὴ συμπυκνοῦται, ὁσάκις δὲ πρόκειταί τι σοβαρὸν, τρέπεται εἰς τὰ ἰδιαίτερα δωμάτια. Ἡ διάταξις ἐκείνη δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι χορηγεῖ οἱανδήποτε ἐγγύησιν εἰς τὸν πολίτην, ἐὰν ἤθελεν ἀποχωρισθῆ ἀπὸ τοῦ ἄρθρου 10 ἡ τελευταία παράγραφος αὐτῆς καὶ ἤθελε καταστῆ κοινὴ εἰς τὰ ἄρθρα 9 καὶ 10, διότι θεωρῶ ὅτι ὑπάρχει παράβασις τοῦ Συντάγματος, καὶ διὰ νὰ κατορθώσω νὰ βεβαιώσω τὴν παράβασιν ταύτην, εἴδετε ὅτι ἐψήφισα μὲ τὰς δύο μου χεῖρας τὸ ἄρθρον 6. Μέχρι τοῦδε ὑπῆρχε δικαιολόγησίς τις εἰς τοὺς φορολογικοὺς νόμους, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον ἢ τὰς ἄλλας οἰκονομικὰς ἀρχὰς νὰ ἐπιβάλλωσι ποινὰς, ὑπῆρχεν ἡ δικαιολόγησις, ὅτι αἱ ὑπάρχουσαι διατάξεις ἦσαν συναφεῖς πρὸς τὰς διατάξεις τὰς ταμιευτικὰς καὶ φορολογικάς. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ἄρθρου 6, ὡς ἐπεψηφίσθη, ἡ δικαιολόγησις αὕτη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ. Τὸ ἄρθρον 9, καθιεροῦν δικαιοδοσίαν ἀπόλυτον ὑπὲρ τῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν, εἶναι ἄντικρυς ἀντισυνταγματικόν· διότι, ἐνῷ δὲν πρόκειται νὰ κρίνῃ καὶ δὲν πρόκειται νὰ βεβαιώσῃ ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος τὸν φόρον, εἰς τὸν ὁποῖον ὑπόκειται ὁ πολίτης, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλῃ ποινάς. Ἐνόησε πρὸ ὀλίγου τὴν παγίδα ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ εἶπεν, ὅτι εἶναι φόρος. Ὄχι, δὲν εἶναι φόρος, εἶναι ποινὴ καθαρὰ, ἐπιβαλλομένη συμφώνως μὲ τὸ ἄρθρον 29 τοῦ νόμου τοῦ 1887, ὅπερ ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει): «Οἱ κατασκευασταὶ ποτῶν, οἱ ἐργαζόμενοι ἄνευ ἀδείας ἢ ἐκτὸς τοῦ ἐν τῇ ἀδείᾳ ὁριζομένου χρόνου ἢ κατασκευάζοντες σοῦμαν ἢ κατεργαζόμενοι τοιαύτην πρὸς κατασκευὴν ποτῶν, τιμωροῦνται διὰ προστίμου μέχρι 5,000 δραχμῶν, ἡ δὲ σοῦμα καὶ τὰ ἐξ αὐτῆς παραχθέντα ποτὰ κατάσχονται καὶ ἐκποιοῦνται ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου». Φόρος δὲν ὑπάρχει ἐνταῦθα· ὁ φόρος ἐκανονίσθη διὰ τῶν προηγουμένων ἄρθρων τοῦ νόμου τοῦ 1887, ὡς ἐκανονίσθη διὰ τῶν προηγουμένων ἄρθρων τοῦ πρὸς συζήτησιν νομοσχεδίου. Πρόκειται καθαρῶς περὶ ποινῆς. Εἶπε καὶ ἐπανέλαβεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι εἰς οὐδεμίαν καταμέτρησιν, δηλ. εἰς οὐδεμίαν βεβαίωσιν τοῦ φόρου θέλει ὑποβάλει ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος δὲν ἐδήλωσε, καὶ ἐνῷ οὕτω δὲν πρόκειται περὶ βεβαιώσεως φόρου, περὶ βεβαιώσεως τοῦ δικαιώματος τοῦ Δημοσίου, χορηγεῖται ἤδη διὰ τοῦ ἄρθρου 9 εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον τὸ αὐτοτελὲς δικαίωμα νὰ ἐπιβάλλῃ ποινήν. Ἀλλὰ τότε τί γίνεται ἡ ῥήτρα ἐκείνη τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἐπιτρέπονται αἱ διοικητικαὶ Ἐπιτροπαί; Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς σᾶς εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ μεταῤῥυθμίσωμεν ὁλόκληρον τὴν νομοθεσίαν μας, ἐὰν ᾖναι ὀρθὴ ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον. Ἀλλ’ ἤδη ἀπήντησα, ὅτι δὲν εὑρισκόμεθα εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν· διότι, ἐὰν ἐπρόκειτο ἀκόμη περὶ τῆς βεβαιώσεως τοῦ δικαιώματος τοῦ Δημοσίου, πρὸς τὴν ὁποίαν βεβαίωσιν ἤθελεν εἶσθαι συναφὴς ἡ ποινικὴ διάταξις, ἠθέλομεν ἔχει ὅλα τὰ προηγούμενα ὑπὲρ τῆς γνώμης τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἀλλ’ ἐνταῦθα δὲν πρόκειται περὶ βεβαιώσεως φόρου ἢ τοῦ δικαιώματος τοῦ Δημοσίου, πρόκειται μόνον περὶ ἐπιβολῆς ποινῆς. Λοιπὸν δὲν εὑρισκόμεθα ὑπὸ τὰς αὐτὰς περιστάσεις· ἀλλὰ καὶ ἐὰν εὑρισκόμεθα ὑπὸ ἀκριβῶς ὁμοίας περιστάσεις, ὠφείλομεν ν’ ἀπομιμηθῶμεν κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου καὶ ἀκριβῶς ὡς πρὸς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους θέλομεν ν’ ἀπαλλάξωμεν τοῦ φόρου, τὰς διατάξεις προηγουμένων νόμων, ψηφισθέντων τῇ εἰσηγήσει τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ ἀποτελούντων τὴν τελευταίαν νομολογίαν τῆς Βουλῆς. Τίνες εἶναι οἱ νόμοι οὗτοι; Εἶναι ὁ νόμος περὶ ἀροτριώντων κτηνῶν, ὁ νόμος περὶ φόρου ἐπὶ τῶν ζώων, ὁ νόμος περὶ πυρείων, ὁ νόμος περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου. Ποίας δικαιοδοσίας καθιστῶσιν οἱ νόμοι οὗτοι; Μὴ τὰς τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφόρων, εἰς οὓς ἀπό τινος πρέπει νὰ ἔχωμεν τόσην ἐμπιστοσύνην, ὅσην ἔχει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, διότι εἶναι διπλᾶ ὄργανά του; Μὴ τοὺς ταμίας; Μὴ τοὺς τελώνας; Ἔχομεν τὰ κοινὰ ποινικὰ δικαστήρια, ὑπάρχουν δέ τινα, τὰ ὁποῖα ἀκόμη δὲν ὑπέκυψαν εἰς τὴν αὐθαίρετον καὶ βάρβαρον θέλησιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, καὶ διὰ τοῦτο ζητοῦμεν, ὅπως παραπεμφθῶσιν ἐνώπιον τῶν Οἰκ. Ἐφόρων οἱ πολῖται. Ἀκριβῶς δ’ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν περίστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρέθη ὁ νομοθέτης, ὁ νομοθετήσας τὸν νόμον περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου. Ὁ νόμος τοῦ 1887, τὸν ὁποῖον βεβαίως σκέπτεται νὰ ἐπικαλεσθῇ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καθ’ ἡμῶν, δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς προηγούμενον ἐπὶ τῆς προκειμένης περιπτώσεως, διότι εἶχε σκοπὸν νὰ καταστείλῃ τὴν μικρὰν παραγωγὴν, νὰ ποδοπατήσῃ τὸν μικρὸν ἐκεῖνον πλοῦτον ὑπὲρ τῆς μεγάλης βιομηχανίας. Ἔκτοτε παραδόξως μετεβλήθησαν αἱ ἰδέαι τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, παραδόξως λέγω, διότι δὲν θέλω νὰ ὑπομνήσω ὑμῖν τὰ 10 νομοσχέδια, τὰ ψηφισθέντα τῇ εἰσηγήσει του περὶ τοῦ φόρου τούτου. Καὶ τὴν μὲν μεγάλην βιομηχανίαν καταστρέφει ἤδη, τὴν δὲ μικρὰν ἐννοεῖ νὰ ζωογονήσῃ καὶ νὰ ἐμψυχώσῃ. Τίνες αἱ περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι τὴν θαυματουργὸν ταύτην μεταβολὴν ἐπήνεγκον εἰς τὰς ἰδέας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, γνωρίζετε πάντες, καὶ εἶναι περιττὸν νὰ ἐνδιατρίψω, ἀλλὰ βεβαιῶ τὸ γεγονὸς, ὅτι ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἀρχῆς πλήρης ὑπάρχει ἀντίθεσις μεταξὺ τοῦ νόμου τοῦ 1887 καὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν. Ἀλλ’ ἡ μικρὰ βιομηχανία ἀποτελεῖται ἀπὸ ἑκατοντάδας χιλιάδων συμπολιτῶν ἡμῶν, εὑρισκόμεθα δὲ εἰς παραμονὰς ἐκλογῶν, ἡ δὲ μεγάλη ἀποτελεῖται ἀπὸ τρεῖς ἐργοστασιάρχας, καὶ οἱ μὲν ἰδιοκτῆται ἐπροστατεύθησαν, οἱ δὲ μεγάλοι κτηματίαι ἀνεπετάχθησαν εἰς τὸν ἀέρα μαζῇ μὲ τὰ καταστήματά των. Αὕτη εἶναι ἀκριβῶς ἡ θέσις τῶν πραγμάτων. Ἀλλ’ ἐνῷ τοιαύτη εἶναι ἡ θέσις τῶν πραγμάτων, ὑπάρχει περίπτωσις πλέον νὰ ἐφαρμόσωμεν τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ φόρου ἐπὶ τῶν οἴνων καὶ ὄχι τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ 1887; Ἐὰν ὁ νόμος τοῦ 1887 ἐπέβαλε τοιαύτην αὐστηρὰν διάταξιν, ἀπέβλεπεν εἰς μίαν ὡρισμένην τάξιν, εἰς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους χαρακτηρίζει οἰνοπνευματοποιοὺς, διότι μόνον οἱ ἐξ ἐπαγγέλματος οἰνοπνευματοποιοὶ δύνανται ν’ ἀνθέξωσιν εἰς τὰ πρόσθετα βάρη τοῦ νόμου τοῦ 1887. Ἀλλὰ σήμερον δὲν εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἰδίαν θέσιν, σήμερον πάντες οἱ κτηματίαι, πάντες οἱ ἀμπελοκτήμονες, θὰ ὑπάγωνται εἰς τὰς διατάξεις αὐτοῦ. Ὅταν δὲ πρόκηται νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν οἱουδήποτε τυφλοῦ ὀργάνου τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ὄχι πλέον ἐπαγγελματίας, ἀλλ’ ὁλόκληρον τὸν πληθυσμὸν τῆς Ἑλλάδος καὶ ὁλόκληρον, Κύριοι, τὸν πληθυσμὸν τῆς Πελοποννήσου, πρέπει νὰ τὸ σκεφθῆτε, καὶ νὰ τὸ σκεφθῆτε δὶς καὶ τρὶς, ἐὰν σᾶς ἐπιτρέπητε ν’ ἀφήσητε αὐτὸν τὸν πληθυσμὸν εἰς τὴν αὐθαίρετον καὶ κακοήθη ἔστιν ὅτε θέλησιν τῶν ὀργάνων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.

§130ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς παρέστησεν, ὅτι ἐγένετο τροποποίησις, ὅτι ἀπεδέχθημεν ἀποχωρισμὸν τοῦ τελευταίου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 10 καὶ ὅτι διὰ τούτου μετεβάλομεν τὴν ἔννοιαν τοῦ νόμου. Ἐπαρκῶς ἐξήγησα χθὲς, ὅτι καὶ ἐν τῷ ἄρθρῳ 10 μένον τὸ ἐδάφιον ἔχει τὴν αὐτὴν ἔννοιαν, οἵαν καὶ ἀποχωριζόμενον, λέγω ὅμως καί τι πλέον, ὅπερ ὁ κ. Βουλευτής, ἐνδιατρίψας εἰς τὴν μελέτην τοῦ νομοσχεδίου, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι, καὶ ἂν μηδαμῶς ὑπάρχῃ ἀναγεγραμμένη ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἡ διάταξις τοῦ τελευταίου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 10, πάλιν τὸ ἄρθρον 33 τοῦ ΑΦΙΒʹ νόμου θὰ ἦτο τὸ κανονίζον τὰ τῆς ἐπιβολῆς τῶν ποινῶν. Ὁ κ. Βουλευτὴς παρέστησεν, ὅτι ὁ ἀποχωρισμὸς τῆς τελευταίας παραγράφου τοῦ ἄρθρου 10 καὶ ἡ ἀναγραφὴ τῆς διατάξεως ἐν ἰδίῳ ἄρθρῳ συνδέει τὴν ἔννοιαν αὐτῆς πρὸς τὸ ἄρθρον 9, ὑπάγουσα τὴν ποινὴν τοῦ ἄρθρου 9 εἰς τὴν διαδικασίαν τοῦ 33 ἄρθρου τοῦ κειμένου νόμου. Ἐὰν μὴ ὑπῆρχεν ἡ παράγραφος τελευταία τοῦ ἄρθρου 10, ἧς οὕτως ἐκτιμᾷ ὁ κ. Βουλευτὴς τὸν ἀποχωρισμόν, ποία θὰ ἦτο ἡ διαδικασία; ἡ τῆς κειμένης νομοθεσίας, δηλ. ἡ τοῦ ἄρθρου 33 τοῦ νόμου ΑΦΙΒʹ διότι δὲν καταργεῖται ὁ νόμος τοῦ 1887. Ὁ κ. Βουλευτὴς ὑπέθεσεν ὅ,τι ὑπέθεσαν οἱ μὴ ἀναγνόντες τὸ νομοσχέδιον, ὑπέθεσεν ὅτι τὸ νομοσχέδιον ὑποκαθίσταται εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν· ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἔχει οὕτω, τροποποιεῖ διατάξεις τινὰς αὐτῆς, αἱ δὲ μὴ τροποποιούμεναι μένουσιν ἐν ἰσχύϊ. Διατί περιελήφθη ἐνταῦθα διάταξις περὶ τοῦ ἄρθρου 33 τοῦ κειμένου νόμου; Διὰ τὸ ἀκριβέστερον· διότι, προκειμένου περὶ ποινῶν, ἐνομίσαμεν ὅτι πρέπει νὰ ὦμεν μέχρι λεπτολογίας σαφεῖς, ἵνα μὴ χωρῇ ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία περὶ τὰ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτῶν. Ἀλλ’ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ τῆς ἀποδοχῆς τοῦ ἀποχωρισμοῦ τῆς παραγράφου, ὅπως ἀποτελέσῃ ἴδιον ἄρθρον, ἐπενόησεν ὑποχωρήσεις καὶ μεταβολὴν τῆς ἐννοίας τῶν διατάξεων. Οὔτε ὑπῆρχεν οὔτε ὑπάρχει ὑποχώρησις ἢ μεταβολὴ ἐννοίας διατάξεως οἱασδήποτε τοῦ νομοσχεδίου, εἰς ἀπόδειξιν διὰ τοῦ ἐναντίου ἔθεσεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐρώτημα, ὅπερ ἐνόμισεν εὐφυές· ἀφοῦ, εἶπε, τὸ ἄρθρον 6 τοῦ νομοσχεδίου ἐξαρτᾷ τὴν ἐξακρίβωσιν ἐκ τῆς δηλώσεως, ἐὰν ὁ ἔχων ἄμβυκα ἀνωτέρας χωρητικότητος τῶν 150 ὀκάδων δὲν ἐποιήσατο δήλωσιν, ἔχει δικαίωμα τὸ Δημόσιον νὰ ἐξακριβώσῃ τὴν χωρητικότητα αὐτοῦ; ἐπὶ τῇ ἀρνητικῇ δὲ ἀπαντήσει μου συμπεραίνει ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι τὸ Δημόσιον, μὴ ἔχον ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐξακριβώσῃ, δὲν ἔχει καὶ τὸ δικαίωμα νὰ φορολογήσῃ. Εἶπον ὅτι δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐξακριβώσωμεν, δὲν εἶπον ὅτι δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ φορολογήσωμεν. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐνόμισεν, ὅτι ἡ φορολογία ἐξήρτηται ἐκ τῆς ἐξακριβώσεως· ἀλλ’ ἐὰν ἀνεγίνωσκε τὸ νομοσχέδιον, θὰ ἔβλεπεν ὅτι ἐξήρτηται ἐκ τῆς ἀδείας. Τὸ προηγούμενον ἄρθρον λέγει: «Εἰς τοὺς κατὰ τὸ ἐδάφ. αʹ τοῦ ἄρθρου 1 οἰνοπνευματοποιοὺς κτλ. ἐργαζομένους ἄνευ ἀδείας ἐπιβάλλεται ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 29 τοῦ νόμου ΑΦΙΒʹ ποινή». Ὁ ἔχων ἄρα τὴν ἄδειαν ἐκεῖνος φορολογεῖται, ὁ δὲ μὴ λαβὼν τὴν ἄδειαν θὰ τιμωρηθῇ.

§131ΡΑΛΛΗΣ. Ἄρα δὲν θὰ φορολογηθῇ.

§132ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἄρα θὰ φορολογηθῇ, ἀλλὰ θὰ φορολογηθῇ ἐπὶ τῷ ὀκταπλασίῳ. Ὁ μὴ ὑποβαλὼν δήλωσιν δὲν λαμβάνει ἄδειαν καὶ ἑπομένως ἐκτίθεται εἰς τὴν ποινὴν τοῦ ἄρθρου 29. Ἀλλ’ ἐξ ἀφορμῆς τῆς ποινῆς γεννᾶται τὸ ζήτημα τίς ὁ ἐπιβάλλων αὐτὴν καὶ δι’ αὐτοῦ ἐπανερχόμεθα εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρότερον συνεζητεῖτο ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6 καὶ ἤδη συζητεῖται ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 9, τουτέστιν ἀποτελεῖ ἐγγύησιν πληρεστέραν ὑπὲρ τῶν πολιτῶν ἡ περίληψις τῆς διατάξεως, ἣν ἀρχικῶς προέτεινεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, ἢ ἀποτελεῖ στέρησιν ἐγγυήσεως; Ἀναντιῤῥήτως ἀποτελεῖ στέρησιν ἐγγυήσεως· διότι, ἐὰν μὴ εἴπωμέν τι σχετιζόμενον πρὸς τὸ δικαίωμα τοῦ Ἐφόρου, ἵνα ἐπισκέπτηται τὸν οἶκον τοῦ ἔχοντος τὸν ἄμβυκα, ἐκεῖνος καὶ πᾶς πολίτης ἔχει τὸ ἄσυλον τῆς οἰκίας, προστατεῦον αὐτόν. Ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ἄρθρου 9 λειτουργεῖ καὶ ἤδη, καὶ ἤδη ἔχομεν τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον περιβεβλημένον πάντα τὰ δικαιώματα, τὰ διὰ τῶν ποινικῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου παρεχόμενα εἰς αὐτόν· ἀλλ’ ἐν ᾧ τὰ πράγματα μέχρι τοῦδε οὐδεμίαν ἐν τούτοις ἀπέδειξαν κατάχρησιν τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφόρων, οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἀξιοῦσιν, ὅπως περιορισθῇ ἡ ἐξουσία τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου, ἔστω καὶ ἂν χάριν τοῦ περιορισμοῦ τούτου κανονισθῶσι τὰ περὶ τούτων διὰ τρόπου ἐπαγομένου ἐνοχλήσεις εἰς τοὺς παραγωγούς. Διὰ τῶν ἐνοχλήσεων τούτων οὐδεμία προστίθεται ἐγγύησις ὑπὲρ τῶν πολιτῶν, ἀπεδείχθη δὲ, ὅτι οἱ δύο βαθμοὶ τῆς δικαιοδοσίας, ὁ τοῦ Ἐφόρου καὶ ὁ τῶν Νομικῶν Συμβούλων, εἶναι ἐπαρκεῖς, ὅπως προστατεύσωσι καὶ τὸν παράγοντα καὶ τὸν μὴ παράγοντα, πάντα πολίτην Ἕλληνα, κατὰ τῆς αὐθαιρεσίας. Ἀλλὰ, καὶ ἐὰν μὴ ὑπάρχῃ ἀρκοῦσα ἐγγύησις, εἶναι ἐγγύησις ἡ προτεινομένη ὑπὸ τῶν κυρίων Βουλευτῶν; Προτείνουσιν οὗτοι νὰ δοθῇ οὐχὶ εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον, ἀλλ’ εἰς τὸν εἰδήμονα τὸ δικαίωμα τῆς ἐπισκέψεως τῶν οἰκιῶν....

§133ΜΙΛΗΣΗΣ. Μετὰ τοῦ Δημάρχου καὶ κατόπιν ἐπὶ τῇ ἀνακοπῇ μετὰ τοῦ Εἰρηνοδίκου.

§134ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν κωλύεται ὁ Δήμαρχος, θὰ μεταβῇ μόνος ὁ εἰδήμων. Καὶ ὁ Εἰρηνοδίκης κατόπιν, λέγει ὁ κ. Βουλευτής· ἀλλ’ ἐγὼ λέγω, οἱ Νομικοὶ Σύμβουλοι κατόπιν· ὀλιγωτέρας ἐγγυήσεις παρέχουσιν οὗτοι ἢ ὁ Εἰρηνοδίκης; ὅταν ὑπάρχῃ προσφυγὴ εἰς τοὺς Νομικοὺς Συμβούλους, τί φοβεῖσθε; εἶναι δυνατὸν οἱ Νομικοὶ Σύμβουλοι νὰ κυρώσωσιν ἀπόφασιν τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου, μὴ στηριζομένην ἐπὶ ἀποδείξεων, ὅτι ὁ λέβης ἔχει χωρητικότητα ἀνωτέραν τῶν 150 ὀκάδων; καὶ εἶναι πρόσθετος ἐγγύησις ὁ διορισμὸς εἰδήμονος, οὐδὲν ἐκ τοῦ νόμου ἔχοντος προσόν; Τὸ Νομικὸν Συμβούλιον θὰ ἐξετάσῃ τὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου, καὶ ἂν πεισθῇ, ὅτι τὰ στοιχεῖα, ἐφ’ ὧν αὕτη ἐστηρίχθη, δὲν εἶναι ἀποχρῶντα, θὰ ἀκυρώσῃ τὴν ἀπόφασιν, δὲν θὰ δύναται ὅμως νὰ ἀκυρώσῃ τὴν ἀπόφασιν κατόπιν τῶν ἐγγυήσεων, τὰς ὁποίας φαντάζονται οἱ κύριοι Βουλευταὶ περιεχομένας ἐν τῇ προτάσει αὐτῶν· τοὐναντίον ὁ παραγωγὸς καθίσταται διὰ τῆς προτάσεως αὐτῶν ὑποχείριος εἰς τὸν εἰδήμονα, οὗτινος ἡ γνώμη εἶναι ὑποχρεωτικὴ πρὸς πάντα ἐκ τοῦ νόμου. Καὶ ποῖος εἶναι ὁ εἰδήμων οὗτος, ὃν ἀντιπαρατάσσομεν πρὸς τοὺς Νομικοὺς Συμβούλους; εἶναι τὸ τετράδραχμον ὄργανον τῆς ἐκλογῆς τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου. Τοῦτο εἶναι τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον θέλομεν νὰ ὑποκαταστήσωμεν εἰς τοὺς Νομικοὺς Συμβούλους, ὑποχρεοῦντες αὐτοὺς νὰ ὑποταχθῶσιν εἰς τὴν βεβαίωσιν αὐτοῦ, καὶ ταῦτα ἐν ᾧ ἡ μέχρι τοῦδε ἐφαρμογὴ τῆς διατάξεως οὐδὲν προεκάλεσε παράπονον.

§135ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς κατέγεινε νὰ μᾶς πείσῃ, ὅτι ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας ἀναγράφει εἰς τὸ νομοσχέδιόν του διὰ τοὺς ἐλλιπῶς δηλώσαντας οἰνοπνευματοπαραγωγοὺς, εἶναι μηδὲν, ὅτι δὲν ἔχουν οὐδεμίαν ἀξίαν. Δὲν ἔχει ἀξίαν ἡ καταμέτρησις ἡ παρὰ τοῦ εἰδήμονος καὶ τοῦ Δημάρχου γινομένη, διατί; διότι ὁ εἰδήμων εἶναι ἄνθρωπος τετράδραχμος· δὲν ἔχει ἀξίαν ἡ βεβαίωσις, ἡ ἐπὶ τῇ ἀνακοπῇ τοῦ οἰνοπνευματοπαραγωγοῦ γινομένη παρὰ τοῦ Εἰρηνοδίκου, διατί; διότι ὁ Εἰρηνοδίκης εἶναι μικρὸς ὑπάλληλος. Θαυμάσια! Ἀλλ’ ἐὰν, κύριε Πρόεδρε, αὐταὶ αἱ ἐγγυήσεις δὲν ἔχουσιν ἀξίαν, διατὶ τὰς ἀναγράφει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς τὸ νομοσχέδιόν του; πρὸς ἐμπαιγμὸν τῶν πολιτῶν; Τί δὲ νὰ εἴπω περὶ τοῦ ἐπιχειρήματός του, ὅτι, ἐὰν δεχθῶμεν τὰς προτεινομένας ἐγγυήσεις, θὰ ὑποτάξωμεν τὴν σοφὴν Ἐπιτροπὴν τῶν σοφῶν Νομικῶν Συμβούλων εἰς τὸν εἰδήμονα; Πῶς! μήπως τάχα ὁ αὐτὸς εἰδήμων μετὰ τοῦ Δημάρχου δὲν ἐνεργοῦσι τὴν καταμέτρησιν καὶ κατὰ τὴν περίπτωσιν τῆς ἀτελοῦς δηλώσεως; Διατὶ τότε ἡ ἐπιτροπὴ τῶν Νομικῶν Συμβούλων δὲν διατελεῖ ὑποτεταγμένη εἰς τὴν ἐνέργειαν τοῦ εἰδήμονος; Παίζομεν, Κύριοι, ἢ σπουδάζομεν; Ἐγὼ, νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ σπουδάζωμεν, διότι ἐπιβάλλομεν ποινὰς, καὶ ποίας ποινάς; πρόστιμον ἀπὸ μιᾶς δραχμῆς μέχρι πέντε χιλιάδων δραχμῶν, ποινὴν δηλαδὴ, ἐξ ἧς δύναται νὰ καταστραφῇ τελείως εἷς γεωργός. Δὲν λείπει δὲ καὶ ἡ εἰρωνεία, διότι, ἐν ᾧ τοιαῦτα προτείνονται καὶ ὑποστηρίζονται νομοθετήματα, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς παρουσιάζεται καὶ ὡς προστάτης τῶν γεωργῶν καθ’ ἡμῶν, οἱ ὁποῖοι ζητοῦμεν νὰ τοὺς ἐνοχλῶμεν μὲ ματαίας διατυπώσεις. Λυποῦμαι εἰλικρινῶς καὶ διὰ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, τὸν τοιαῦτα λέγοντα, καὶ διὰ τοὺς κκ. Βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι τὰ ἀκούουν.

§136ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς τὸ λεχθὲν παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι δὲν ἐγένοντο παράπονα κατὰ τῶν Ἐφόρων. Πλεῖστα παράπονα κατὰ τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφόρων ἔλαβον χώραν, καὶ πρὸς ἀπόδειξιν τούτου παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ καταθέσῃ ἀκριβῆ σημείωσιν ἁπασῶν τῶν ἀνακοπῶν καὶ ἐφέσεων, αἵτινες ἐγένοντο κατ’ ἀποφάσεων αὐτῶν, ἰδίᾳ δὲ παρακαλῶ νὰ καταθέσῃ τὴν δικογραφίαν τοῦ ἐν Καλάμαις κ. Σταματελάκη, διὰ νὰ ἴδῃ ἡ Βουλὴ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§137ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Πρόκειται περὶ οἰνοπνευματοποιῶν παραπονουμένων, ὄχι περὶ παραγωγῶν.

§138ΜΙΣΥΡΛΗΣ. Καὶ ὅτι ἡ νομοθεσία εἶναι πεπλανημένη, ἀνεγνώρισε καὶ αὐτὸς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ μόνην δικαιολογίαν τῆς διατάξεως ταύτης ἔφερεν, ὅτι εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν ὑφίσταται· ἀλλ’ ἐὰν ἡ πλημμελὴς αὕτη διάταξις ὑφίσταται εἰς τὸν προηγούμενον νόμον, δὲν εἶναι λόγος νὰ ἐπαναληφθῇ καὶ εἰς τὸν ὑπὸ συζήτησιν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὁμιλεῖ περὶ Νομικῶν Συμβούλων, ἀλλ’ ἐπὶ τίνι διαδικασίᾳ θὰ δικάσωσιν οἱ Νομικοὶ Σύμβουλοι; μάρτυρες δὲν ὑπάρχουσιν, αἱ καταθέσεις δὲν λαμβάνονται ἐνόρκως, ἀπολογία δὲν ὑπάρχει· ὥστε μόνον ἐπὶ τῆς βεβαιώσεως τοῦ Ἐφόρου θὰ στηριχθῶσι, καὶ ἐπὶ βεβαιώσεως, τὴν ὁποίαν δὲν παρέχει ὁ Ἔφορος ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν, τὸ ζήτημα ἐξηντλήθη καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη εἶναι λίαν πλημμελὴς, καὶ πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ δεχθῇ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Καραπάνου, ἣν καὶ ἐγὼ ὑποστηρίζω καὶ ἥτις παραπέμπει τὸ ζήτημα εἰς τὰ τακτικὰ Δικαστήρια.

§139ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ ποιναὶ, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλει ὁ προϋπάρχων νόμος, εἶναι πολὺ βαρεῖαι, διότι ἄλλον σκοπὸν εἶχε τότε ὁ νόμος περὶ οἰνοπνευμάτων. Σήμερον ὅμως τὰ πράγματα μετεβλήθησαν, καὶ ἐάν τις ὑποπέσῃ εἰς παράλειψίν τινα, κατὰ τὸ ψηφιζόμενον νομοσχέδιον, ἡ ζημία τοῦ Δημοσίου θὰ ἦναι ἀσήμαντος, καὶ δὲν εἶναι δίκαιον ἡ ποινὴ νὰ φθάνῃ μέχρι τῶν πέντε χιλιάδων δραχμῶν. Νομίζω ὅτι θὰ ἦναι δικαιότερον νὰ ἐπιβληθῶσι δι’ ὅλας τὰς παραβάσεις ποιναὶ ἀνάλογοι πρὸς τὴν ζημίαν, τὴν ὁποίαν θὰ ὑφίστατο τὸ Δημόσιον, ἐὰν ἡ παράβασις δὲν ἀνεκαλύπτετο.

§140ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶπον, ἀπαντῶν καὶ εἰς προηγουμένην παρατήρησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ὁμοίας φύσεως, ὅτι τὰ τοῦ μέτρου τῶν ποινῶν ἐν τῷ ἀκριβεῖ αὐτῶν καθορισμῷ μετέχουσί τινος αὐθαιρεσίας, ὅπως δὲ τὸ νομοσχέδιον εἶναι πολὺ ἐπιεικέστερον τοῦ κειμένου νόμου περὶ τὰ τῆς φορολογίας, οὕτω καὶ ὡς πρὸς τὰς ποινὰς δύναται νὰ ἦναι πολὺ ἐπιεικέστερον. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐποιήσατο διάκρισίν τινα· εἶπεν ὅτι ὡς πρὸς τὰς ποινὰς, τὰς ἐπιβαλλομένας λόγῳ τῆς μὴ ἀκριβοῦς δηλώσεως, νομίζει ὅτι πρέπει νὰ σχετίσωμεν αὐτὰς πρὸς τὸ ποσὸν τοῦ ἀποκρυπτομένου φόρου, ἐνῷ ὡς πρὸς τὰς ἄλλας δύναται νὰ παραδεχθῇ τὸν κανονισμὸν ἀπολύτως, ἀφιεμένης ἐκτιμήσεως εἰς τοὺς ἀποφασίζοντας μεταξὺ ἀνωτάτου καὶ κατωτάτου ὅρου. Προθύμως δέχομαι τὴν διάκρισιν, καὶ τὴν ποινὴν, τὴν μὲν συνεπείᾳ ἐλάσσονος δηλώσεως σχετισθησομένην πρὸς τὸν ἀποκρυπτόμενον φόρον, ἐπιβλητέαν κατὰ τὴν συνήθη ἀναλογίαν, ἐπὶ τῷ ὀκταπλῷ, τὴν δὲ ἀπολύτως κανονισθησομένην, ἧς κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν ὁ ἀνώτατος ὅρος εἶναι πέντε χιλιάδες δραχμαί, περιοριστέαν εἰς χιλίας δραχμάς. Ἑπομένως τὸ ἄρθρον θὰ ἔχῃ οὕτω (ἀναγινώσκει). «Ἄρθρον 9. Εἰς τοὺς κατὰ τὸ ἐδάφ. αʹ τοῦ ἄρθρου 1 οἰνοπνευματοποιοὺς αʹ κατηγορίας, τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς βʹ κατηγορίας καὶ τοὺς ποτοποιοὺς, ἐργαζομένους ἄνευ ἀδείας ἢ πέραν τοῦ ἐν τῇ ἀδείᾳ ἀναφερομένου χρόνου, ἐπιβάλλεται ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 29 τοῦ Νόμου ᾼΦΙΒʹ ποινὴ, περιοριζομένου τοῦ ἀνωτάτου ὅρου τοῦ προστίμου εἰς χιλίας δραχμὰς, εἰς δὲ τοὺς δηλώσαντας ἐλλιπῶς τὰ μηχανήματα ἢ τὴν χωρητικότητα αὐτῶν ἐλάσσονα τῆς πραγματικῆς πλέον τῶν 5 τοῖς ἑκατὸν ἐπιβάλλεται ὡς ποινὴ τὸ ὀκταπλοῦν τοῦ ἀποκρυπτομένου φόρου.»

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ζητήσω τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Μίληση. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναγνωσθεῖσαν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ.)

§142ΡΑΛΛΗΣ. Κατὰ τί ἐβελτιώθη τὸ νομοσχέδιον; Ὅτι ἀντὶ τῶν 5,000 δραχμῶν ἐτέθησαν 1000. Ὑπέθετεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι θὰ εὕρισκε χωρικὸν κεκτημένον λέβητα χωρητικότητος κάτω τῶν 150 ὀκάδων, ὁ ὁποῖος νὰ τοῦ δώσῃ 5,000; Οὐδεὶς δὲ, ὑποθέτω, ἐσκέφθη, ὅτι θὰ ὑπάρξῃ δικαστὴς, ὁ ὁποῖος θὰ καταδικάσῃ ἀμπελοκτήμονα, μηδὲν ἄλλο ἔχοντα ἢ στέμφυλα ν’ ἀποστάξῃ, εἰς ποινὴν 5,000 δραχμῶν· ἴσως ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἤθελε τὰ χρήματα ταῦτα διὰ τὸ ἰσοζύγιον, ἀλλ’ ἡμεῖς ἀποβλέπομεν ν’ ἀποδώσωμεν πλήρη ἐλευθερίαν εἰς τοὺς συμπολίτας μας, καὶ νὰ τοὺς ἐλευθερώσωμεν ἀπὸ τὴν μάστιγα τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου· ἐὰν ἡ μάστιξ τοῦ Πταισματοδίκου ἐπιβάλλῃ ἀνεκκλήτως δραχμὰς 9, τὰ δικαστικὰ ταῦτα ἔξοδα εἶναι ἱκανὰ, ὅπως μετατρέψωσι τὰ φρονήματά των, διότι εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον τῆς πενίας κατήντησαν. Διὰ τοῦτο θεωρῶ, ὅτι ἡ ποινὴ τῶν 1000 δραχμῶν εἶναι ὑπέρογκος καὶ οὐδὲ κατ’ ἐλάχιστον βεβαιοῦται ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 9, μένει δὲ πάντοτε τὸ ῥιζικὸν ἐλάττωμα, ὅτι πρόκειται περὶ διατάξεως ποινικῆς, ἡ ὁποία ἀφοῦ δὲν ἔχει ἀντίστοιχον διάταξιν, εἶναι ἀντισυνταγματικὴ καὶ δὲν ἱκανοποιεῖ ὅλα τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα παρεστήσαμεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 9 καὶ γίνεται δεκτὸν, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ).

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 10, ἐκτὸς τῆς τελευταίας παραγράφου, ἡ ὁποία λαμβάνει θέσιν ἄρθρου 11. (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον, οὕτω διασκευασθέν).

§144ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐγένετο κἀμμία μεταβολὴ εἰς τὸ ἄρθρον. Ἐνταῦθα τιμωροῦνται ὅλοι οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ, οἱ ἔχοντες εἰς τὰς οἰκίας των ὕλας ἀμυλώδεις, ἀλλ’ οἱ τῆς πρώτης κατηγορίας εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ἔχωσι τοιαύτας ὕλας, ἄλευρα κριθὴν κτλ. Ἂν θὰ τιμωρηθῶσι διὰ τοῦτο, θὰ ἀναγκασθῶσι νὰ πωλήσωσι τοὺς ἄμβυκάς των.

§145ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ διὰ τῆς φράσεως «διατηροῦντες ἐν ταῖς ἀποθήκαις τῶν ἐργοστασίων αὐτῶν ἢ εἰσάγοντες εἰς τὰ ἐργοστάσια αὐτῶν» ἐννοοῦνται μόνον οἱ ἔχοντες κανονικὰ οἰνοπνευματοποιεῖα, διότι ἐργοστάσια δὲν ἔχει ὁ γεωργὸς, ἑπομένως δὲν ὑπάρχει κίνδυνος συγχύσεως. Ἀλλὰ προθύμως δέχομαι νὰ γενῇ ἐν τῷ λεκτικῷ μεταβολὴ, ἵνα μὴ τυχὸν ἐγερθῇ ἀξίωσις περὶ ἀλλοίας ἐννοίας τοῦ νόμου· δυνάμεθα ἄρα νὰ εἴπωμεν: οἰνοπνευματοποιοὶ αʹ ἢ βʹ κατηγορίας καὶ ποτοποιοὶ ἔχοντες μηχανήματα δυνάμενα νὰ κατεργασθῶσιν ἀμυλώδεις ὕλας.

§146ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ οἱ τρίτης κατηγορίας κατεργάζονται ἀμυλώδεις ὕλας. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ μείνῃ τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει.

§147ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἄρθρον εἶναι σαφὲς, ἀλλὰ τὴν τροποποίησιν προτείνω, κατόπιν τῶν λεχθέντων, εἰς πρόληψιν ἀμφισβητήσεων. Τὸ ἄρθρον ἄρα, τροποποιούμενον ἐν τῇ πρώτῃ αὑτοῦ περιόδῳ, ἔχει οὕτω· «οἰνοπνευματοποιοὶ πρώτης ἢ δευτέρας κατηγορίας, καὶ ποτοποιοὶ ἔχοντες μηχανήματα ἐπιτήδεια πρὸς κατεργασίαν ἀμυλωδῶν ὑλῶν κτλ.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 10, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ).

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 11. (Ἀναγινώσκεται).

§149ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ συζητήσω διὰ μακρῶν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου.

§150ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, προτείνομεν τὴν ἀναβολήν.

§151ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Κουμουνδούρου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας):

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 81· ἐκ τούτων 6 εἶπον Ναὶ, καὶ 75 εἶπον Ὄχι. Ἑπομένως ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς ἀπεῤῥίφθη.

§154ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐπίστευον ὅτι ἡ Βουλὴ ἤθελε δεχθῆ νὰ συζητήσωμεν ἀνετώτερον τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ ἄρθρου 10ου, τὴν μεταβληθεῖσαν εἰς ἄρθρον 11ον. Ἡ σημασία τοῦ ἄρθρου τούτου ὑπεδείχθη κατὰ τὴν γενομένην συζήτησιν καὶ σήμερον καὶ χθὲς, ἀλλ’ οὐχ ἧττον νομίζω ἀναγκαῖον νὰ ἐπαναλάβω τοὺς λόγους, δι’ οὓς θεωρῶ ἀναγκαίαν τὴν τροποποίησιν αὐτοῦ. Τοὺς λόγους τούτους πρὸ ἐμοῦ ἀνέπτυξεν ὁ ἴδιος ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, εἰπὼν, ὅτι τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς διαιρεῖ εἰς δύο τάξεις, εἰς τὴν τάξιν τῶν ἀσιδότων καὶ εἰς τὴν τῶν φορολογουμένων. Ἡ τάξις τῶν ἀσιδότων εἶναι ἡ πολυπληθὴς τάξις τῶν γεωργῶν, τῶν σταφιδοπαραγωγῶν καὶ οἰνοπαραγωγῶν. Τούτους ἐδήλωσεν, ὅτι ἐννοεῖ νὰ τοὺς ἀπαλλάξῃ πάσης ἐνοχλήσεως καὶ νὰ τοὺς ἀφήσῃ ἐλευθέρους νὰ χρησιμοποιήσωσι τὰ περισσεύματα τῶν προϊόντων των. Μόνον δὲ τοὺς ἐξ ἐπαγγέλματος οἰνοπνευματοποιοὺς ἐννοεῖ νὰ ὑποτάξῃ εἰς τὰς διατάξεις τῆς φορολογικῆς νομοθεσίας. Ἐν τούτοις τὸ ἄρθρον τοῦτο ἔρχεται νὰ ἀναιρέσῃ καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν ὑπόσχεσιν ταύτην, διότι ὑποτάσσει εἰς τὰς ἐνοχλήσεις καὶ εἰς τὰς ἐνδεχομένας ἀδικίας τῶν διοικητικῶν ὑπαλλήλων οὐ μόνον τοὺς ἐξ ἐπαγγέλματος οἰνοπνευματοπαραγωγοὺς, ἀλλὰ καὶ τὴν πολυπληθῆ τάξιν τῶν γεωργῶν. Βεβαίως ἤθελεν εἶσθαι ὀρθότερον καὶ συμφωνότερον μὲ τὰς συνταγματικὰς ἡμῶν ἀρχὰς νὰ ἐπήρχετο ῥιζικὴ μεταβολὴ τῆς τοιαύτης νομοθεσίας. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπιμένει ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἐφαρμόζων τὴν διοικητικὴν δικαιοδοσίαν ἐπὶ τῶν φορολογουμένων τάξεων, δὲν προτείνω τοιαύτην ῥιζικὴν τροποποίησιν, ἀλλὰ ζητῶ, συμφώνως καὶ μὲ τὴν ἀξίωσιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, νὰ ὑποτάξῃ μὲν εἰς τὴν διοικητικὴν δικαιοδοσίαν τοὺς φορολογουμένους, ἀλλὰ νὰ ἀπαλλάξῃ αὐτῆς τοὺς μὴ φορολογουμένους. Ἂς ἀπαλλάξῃ τοὺς μικροὺς παραγωγοὺς τῆς αὐθαιρέτου ἐπεμβάσεως τοῦ Ἐφόρου καὶ ἂς παραδεχθῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο ἐφαρμοζόμενον μόνον εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐδήλωσαν, ὅτι εἰσὶ κάτοχοι ἄμβυκος χωρητικότητος ἄνω τῶν 150 ὀκάδων. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τοὺς μὴ δηλώσαντας, ἂς τοὺς ἀφήσῃ ὑπὸ τὰς διατάξεις τῆς κοινῆς ποινικῆς νομοθεσίας. Αὕτη παρέχει ἀρκετὴν ἀσφάλειαν περὶ τῆς τιμωρίας αὐτῶν, ἐνῷ ἡ διοικητικὴ δικαιοδοσία οὐδεμίαν παρέχει ἐγγύησιν ὑπὲρ ἐκείνων, οἵτινες ἀφίνονται ἀφορολόγητοι. Τὸ λεχθὲν παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι πρέπει νὰ ἔχωμεν ἐμπιστοσύνην εἰς τοὺς Ἐφόρους, δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς πιστευτὸν μήτε παρ’ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου. Μὴ ἀπαλλάττοντες τὴν πολυπληθῆ ταύτην τάξιν τῶν ἐνοχλήσεων τούτων, καθιστῶμεν ἄδωρον τὸ δῶρον, τὸ ὁποῖον παρέχει τὸ νομοσχέδιον εἰς αὐτούς. Παραδεχόμενοι δὲ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς κοινῆς ποινικῆς νομοθεσίας ἐπὶ τῶν ἐργαζομένων ἄνευ ἀδείας, ἱκανοποιοῦμεν ἀφ’ ἑνὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, παρέχομεν δὲ πλήρη ἐγγύησιν εἰς ἐκείνους, τοὺς ὁποίους ἐπιθυμοῦμεν καὶ ἡμεῖς καὶ ὁ ἴδιος Πρωθυπουργὸς νὰ εὐνοήσῃ τὸ παρὸν νομοσχέδιον.

§155ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ δὲν ἔχω κἀμμίαν ἐλπίδα, ὅτι δύναται νὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία τῶν ἐντίμων συναδέλφων, ὑποβάλλω καὶ ἐγὼ ἄλλην στενοτέραν τροπολογίαν. Τὸ νομοσχέδιον παραπέμπει εἰς τὸ ἄρθρον 33. Κατὰ τὸ ἄρθρον δὲ τοῦτο, οὐ μόνον αἱ καταδικαστικαὶ ἀποφάσεις ἐκκαλοῦνται ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Νομικῶν Συμβούλων, ἀλλὰ καὶ αἱ ἀθωωτικαί. Σᾶς ἀναγινώσκω τὸ ἄρθρον: «Τὰς κατὰ τὰ ἄρθρα 28, 29, 30 καὶ 31 ποινὰς ἐπιβάλλει ὁ ἁρμόδιος Οἰκονομικὸς Ἔφορος, τὴν δὲ κατὰ τὸ ἄρθρον 32 ἡ τελωνιακὴ ἀρχή. Κατὰ τῶν ἀποφάσεων τούτων ἐπιτρέπεται ἔφεσις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐντὸς εἴκοσιν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς κοινοποιήσεως, ἥτις δικάζεται ἀμετακλήτως κατὰ τὸ ἄρθρον 7 τοῦ ᾼΚΑʹ νόμου τῆς 22 Ἰουνίου 1882. Ἀντίγραφα τῶν ἀθωωτικῶν ἀποφάσεων, τῶν ἐκδιδομένων ὑπὸ τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφόρων ἐπὶ παραβάσει τοῦ παρόντος νόμου, ὑποβάλλονται ἐντὸς πέντε ἡμερῶν, ἀφ’ ἧς ἐκδοθῶσιν, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Τὸ δὲ Συμβούλιον δύναται νὰ ἀναθεωρήσῃ αὐτὰς ἐντὸς τριῶν μηνῶν ἀπὸ τῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον περιελεύσεως αὐτῶν καὶ πρὸς βλάβην τοῦ ἀθωωθέντος μετὰ προηγουμένην πρόσκλησιν αὐτοῦ εἰς ἀπολογίαν. Παρελθούσης δὲ ἀπράκτου τῆς προθεσμίας ταύτης, ἡ ἀπόφασις θεωρεῖται ἐγκεκριμένη». Ὥστε, ἐὰν ἀθωωθῇ ὁ γεωργὸς ἀπὸ τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον, ἄνευ γνώσεως αὐτοῦ θὰ ὑποβληθῇ ἡ ἀπόφασις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν Νομικῶν Συμβούλων, ἥτις δύναται νὰ μεταῤῥυθμίσῃ τὴν ἀπόφασιν, καταδικάζουσα τὸν ὑπὸ τοῦ Ἐφόρου ἀθωωθέντα. Αὐτὸ πλέον ὑπερβαίνει πᾶν ὅριον αὐστηρότητος. Λοιπὸν παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τοὐλάχιστον νὰ προστεθῶσιν ἐν τέλει αἱ ἑξῆς λέξεις: «ἐκτὸς τῆς ἐν τῷ ἐδαφ. βʹ διατάξεως.»

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Καραπάνου: «Ἐπὶ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν δὲ καὶ ποτοποιῶν, τῶν ἐργαζομένων ἄνευ ἀδείας, ἐφαρμόζονται αἱ διατάξεις τῆς κοινῆς ποινικῆς νομοθεσίας.» Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§157ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἔλθῃ εἷς ψηφολέκτης.

§159ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι περιττόν· ἔχομεν ἐμπιστοσύνην.

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 80. Ἡ τροπολογία ἀπεῤῥίφθη διὰ ψήφων 72 κατὰ 7, ἑνὸς ἀρνηθέντος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11 ὡς ἀνεγνώσθη. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 12 καὶ 13).

§162ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Μετὰ τὸ τελευταῖον ἄρθρον παρακαλῶ νὰ προστεθῇ ἄρθρον 14ον, καθ’ ὃ «ὁ παρὼν νόμος ἰσχύει ἀπὸ τῆς καταχωρίσεως αὐτοῦ ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως.» (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 14, ὡς διετυπώθη ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ).

§163ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορὰ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς γʹ κατηγορίας.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§165ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ συνόλου τὸν λόγον.

§166ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπροτείνατε εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τὴν τροπολογίαν μου;

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν κατεθέσατε τροπολογίαν.

§168ΜΙΛΗΣΗΣ. Νὰ πιστωθῇ ὅτι δὲν ἐθέσατε εἰς ψηφοφορίαν τροπολογίαν ὑποβληθεῖσαν.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί νὰ θέσω εἰς ψηφοφορίαν; τροπολογίαν μὴ ὑπάρχουσαν;

§170ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορά. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἀναφορὰ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς γʹ κατηγορίας).

§171ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι, οὐδὲν δικαιότερον ἀπὸ τὴν αἴτησιν, τὴν ὑποβαλλομένην παρὰ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς τρίτης κατηγορίας. Ἐπὶ ταῖς ἐπαγγελίαις τῆς μέχρι τοῦδε νομοθεσίας, αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, καίτοι ὀλιγάριθμοι, ᾠκοδόμησαν καταστήματα, διεσκεύασαν τὰ μηχανήματά των, εἰς τρόπον ὥστε ἀπέδωκαν ἑκατοντάδας χιλιάδων δραχμῶν εἰς τὸ Δημόσιον, διότι ἐν τοῖς ἀπολογισμοῖς τοῦ 1887 καὶ τοῦ 1888 ἀνεγράφη ὅτι, ὅ,τι παρήχθη ἐκ τοῦ φόρου τῶν οἰνοπνευμάτων, κατεβλήθη κυρίως παρὰ τῶν τριῶν τούτων καταστημάτων. Σήμερον ἐν τούτοις, συνεπείᾳ τῶν διατάξεων, τὰς ὁποίας ἐψήφισεν ἡ Βουλή, ὁ συναγωνισμὸς μεταξὺ τῶν καταστημάτων τούτων καὶ τῶν καταστημάτων τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς αʹ καὶ βʹ κατηγορίας καθίσταται ἐντελῶς ἀδύνατος. Οὗτοι οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ τῆς τρίτης κατηγορίας ἔχουν καταστήματα, ἔχουν μηχανήματα, διὰ τῶν ὁποίων πρόκειται νὰ γίνῃ ἡ ἀπόσταξις ἀμυλωδῶν οὐσιῶν· ὡς πρὸς αὐτοὺς ἐπιβάλλεται τέλος δραχ. 1,50 κατ’ ὀκᾶν, οἱ ἄλλοι οἰνοπνευματοποιοὶ τῆς πρώτης καὶ δευτέρας κατηγορίας, συνεπείᾳ τῶν διατάξεων τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, θὰ ὑποβάλλωνται μόνον εἰς φόρον ἐπιτηδεύματος, ὁ φόρος δ’ οὗτος εἶναι ἐλάχιστος, παραβαλλόμενος πρὸς τὸν φόρον τὸν μετρικὸν, τὸν ὁποῖον ὀφείλουν νὰ καταβάλλωσιν οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ τῆς τρίτης κατηγορίας. Ἐκτὸς τούτου, οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ τῆς τρίτης κατηγορίας ἔχουν νὰ ὑποστῶσι καὶ τὸν συναγωνισμὸν τοῦ ξένου οἰνοπνεύματος, τοῦ εἰσαγομένου συνεπείᾳ τῆς συνθήκης, ἡ ὁποία συνήφθη πρὸς τὴν Γερμανίαν. Ὑπὸ τοιαύτας περιστάσεις εὑρισκόμενοι, ἀναφέρονται εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ζητοῦσι, τὰ μηχανήματα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἠγοράσθησαν ἐπὶ τῇ ἐπαγγελίᾳ τῆς μέχρι τοῦδε νομοθεσίας καὶ τὰ ὁποῖα καθίστανται ἄχρηστα ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν κυρωθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, νὰ τὰ ἐξαγοράσῃ τὸ Δημόσιον. Αὐτὴ εἶναι ἡ αἴτησις, ἡ ὁποία ὑποβάλλεται. Ἐννοεῖται ὅτι τὸ Δημόσιον δὲν πρόκειται νὰ ὑποβληθῇ εἰς μεγάλας ἀποζημιώσεις. Ὡς πρὸς τὰς ἀποζημιώσεις δύναται κάλλιστα νὰ ληφθῇ τὸ μέτρον, ὅπως ἐφαρμοσθῶσιν αἱ διατάξεις ἀκριβῶς τοῦ νόμου τοῦ 1887· ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θέλουν ἔχει τὸ πλεονέκτημα, τὸ ὁποῖον εἰσήχθη ὕστερον ἀπὸ τόσας διαμαρτυρίας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ὑπὲρ τῆς μικρᾶς βιομηχανίας, χωρὶς νὰ ἐπιτρέπηται ἡ μομφὴ, ὅτι πρόκειται περὶ νομοσχεδίου δημευτικοῦ, καταστρεπτικοῦ τῆς βιομηχανίας, τὴν ὁποίαν δῆθεν ἤθελε νὰ προστατεύσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, εἰς τὴν ὁποίαν ἔρχεται ἤδη καὶ δίδει τὸ τελευταῖον κτύπημα, διότι λέγει: ὅλα πρέπει νὰ καταστραφῶσι, τὰ βιομηχανικὰ καταστήματα πρέπει νὰ κλείσουν, δὲν δίδω τὴν ἐλαχίστην ἀποζημίωσιν, καὶ εἶμαι εὐτυχὴς, διότι οὕτω θὰ λυθῇ καὶ ζήτημα δημοσίας ὑγιεινῆς, ὁ συνοικισμὸς τοῦ Φαλήρου θέλει ἐξυγιανθῆ· ὡς εἰ ἦσαν ὑπαίτιοι οἱ οἰνοπνευματοποιοί, διότι ἐπετράπη παρὰ τῆς Κυβερνήσεως νὰ ἐγερθῶσι τὰ καταστήματα ἐκεῖ, ὅπου δὲν ἔπρεπε νὰ ἐγερθῶσι, συνεπείᾳ ἀδείας, τὴν ὁποίαν ἐχορήγησε πρὸς αὐτοὺς ὁ κ. Πρωθυπουργός. Τὰ τοιαῦτα λεγόμενα εἶναι εἰρωνεία, ἀλλ’ εἰρωνεία βάρβαρος· αὐτοὶ οὐδὲν ἄλλο ἔπραξαν ἢ νὰ ὑπακούσωσιν εἰς τοὺς νόμους τῆς πατρίδος καὶ νὰ ἐνασκήσωσι δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἐχορήγει εἰς αὐτοὺς ὁ νόμος καὶ ἡ ἄδεια τῆς Κυβερνήσεως. Ἤδη εἶναι ἐπιβλαβὲς νὰ ἐρχώμεθα νὰ τοὺς ἐμποδίζωμεν συνεπείᾳ τῆς ἀλλοπροσάλλου πολιτικῆς μας. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ γίνῃ δεκτὸν ἀκροτελεύτιον ἄρθρον, ἐπιτρέπον εἰς τὸ Δημόσιον νὰ ἐξαγοράσῃ τὰ μηχανήματα ἐκεῖνα, τὰ ἄχρηστα διὰ τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς τῆς τρίτης κατηγορίας, διότι καὶ αὐτοὶ πρέπει νὰ κατασκευάσουν τὰ καταστήματά των, ὅπως ἐργάζωνται μόνον ζαχαρώδεις ὕλας.

§172ΝΕΓΡΗΣ. Δύο λέξεις θὰ προσθέσω εἰς ὅσα εἶπεν ὁ προλαλήσας, πρὶν ἢ φθάσωμεν εἰς ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου. Νομίζω τῷ ὄντι, ὅτι δυστυχῶς εἶναι ἀργὰ, ὅπως ἐπέλθῃ θεραπεία εἰς τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τοὺς ἐργοστασιάρχας. Εἶναι φανερὸν, ὅτι ἡ Βουλὴ δεικνύει καταδιωγμὸν ἐναντίον τῶν ἐργοστασιαρχῶν τῆς τρίτης κατηγορίας, καὶ ὀφείλω, καθ’ ἣν στιγμὴν θὰ ψηφίσω τὸ νομοσχέδιον ἕνεκα τῶν εὐεργετικῶν ἄρθρων, τὰ ὁποῖα περιλαμβάνει ὑπὲρ τῆς γεωργικῆς τάξεως, νὰ ὑψώσω φωνὴν διαμαρτυρίας ἕνεκα τοῦ προσγινομένου ἀδικήματος κατὰ τῶν ἄνω ἐργοστασιαρχῶν. Εἶναι πανθομολογούμενον, ὅτι οἱ ἐργοστασιάρχαι ἐξώδευσαν ἑκατομμύρια ὁλόκληρα πρὸς ἀνίδρυσιν τῶν ἐργοστασίων των, ἐνθαῤῥυνθέντες ὑπὸ τοῦ νόμου τοῦ 1883 καὶ μὴ πιστεύσαντες, ὅτι ἦτο δυνατὸν μετὰ δύο ἢ τρία ἔτη ἡ Βουλὴ διὰ νέου νομοθετήματος νὰ ἔλθῃ νὰ καταστρέψῃ τὰ ἐργοστάσια. Ἐξέφρασα πρὸ ἡμερῶν τὴν γνώμην μου, ὅτι τὸ τοιοῦτον δὲν ἦτο ἴδιον πεπολιτισμένου Κράτος· τὴν αὐτὴν ἰδέαν ἐκφράζω καὶ σήμερον. Ὀφείλω νὰ ἐνθυμίσω εἰς τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους, οἵτινες ἀπέῤῥιψαν τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν εἶχον ὑποβάλει, ὅτι ὁ σκοπὸς, τὸν ὁποῖον ἅπαντες ἐπιδιώκομεν, τῆς προστασίας τῆς γεωργικῆς τάξεως, ἴσως ματαιωθῇ ἕνεκα τῶν παρειφρυσασῶν πιεστικῶν διατάξεων κατὰ τῶν μεγάλων ἐργοστασιαρχῶν. Διότι μὴ λησμονῶμεν, ὅτι οὔτε οἱ σταφιδοκτήμονες οὔτε οἱ ἰδιοκτῆται σύκων θὰ ἔχουν τὴν ἐλπίδα νὰ πωλῶσι τὰ προϊόντα αὐτῶν, ὁσάκις ἡ τιμὴ ἦναι μικρὰ, εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας μικρῶν ἀμβύκων· ἡ μόνη αὐτῶν ἐλπὶς εἶναι ταῦτα τὰ ἐργοστάσια, ἃς εὐχόμεθα δὲ νὰ ἦναι πάντοτε ἡ τιμὴ τῶν σύκων καὶ τῆς σταφίδος ὑψωμένη, ὥστε νὰ μὴ μετανοήσωμεν διὰ τὰ νῦν ψηφιζόμενα, ὡς θὰ συμβῇ, ἐὰν ἐπέλθῃ ἡμέρα, καθ’ ἣν ἡ τιμὴ θὰ ἦναι μικρὰ καὶ δὲν θὰ ὑπάρχουν ἴσως τὰ ἐργοστάσια ταῦτα, ὡς κατεστραμμένα παρ’ ἡμῶν τῶν ἰδίων διὰ τῶν ἀδίκων νομοθετημάτων μας.

§173ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ὅσα εἶπεν ὁ ἔντιμος προλαλήσας ὀφείλω καὶ ἐγὼ νὰ προσθέσω δύο λέξεις, διότι γινώσκω ὁποίαν εὐεργετικὴν ἐπίδρασιν ἔχει ἐπὶ τῆς ἀμπελουργίας καὶ τῆς παραγωγῆς τῶν ζαχαρωδῶν ὑλῶν ἐν Χαλκίδι ἡ σύστασις τοῦ ἐργοστασίου ἐκεῖ, τοῦ ὁποίου ἡ τύχη καθίσταται προβληματικὴ σήμερον ἕνεκα τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νόμου. Ἡ Βουλὴ δὲν ἐνόησε βεβαίως νὰ καταδικάσῃ τὰ ἐργοστάσια ταῦτα, ἀλλ’ ἔπραξέ τι σύμφωνον μὲ τὴν κοινὴν συνείδησιν, τὸ ὁποῖον ἄγει εἰς τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα τῆς καταστροφῆς. Εἶμαι σύμφωνος καὶ ἐγὼ μὲ τὴν κοινὴν θέλησιν τῆς Βουλῆς καὶ τῆς κοινωνίας, νὰ ὑποστηριχθῇ ἰδιαιτέρως ἡ παραγωγὴ τῶν σταφίδων καὶ ἐν γένει ἡ ἀμπελουργία, καθὼς καὶ ἡ βιομηχανία, ἡ ἐκ τῶν ζαχαρωδῶν ὑλῶν, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ, πῶς ἡ κοινωνία, ἡ ἐνδιαφερομένη ὑπὲρ τῆς προστασίας ταύτης, δύναται νὰ προσπορισθῇ ὠφελείας χωρὶς νὰ ἀνορθώσῃ τὴν ζημίαν, ἡ ὁποία ἐπέρχεται εἰς τὰ τρία ἐργοστάσια, ἅτινα ἱδρύθησαν ὑπὸ τὸ κράτος τῶν κειμένων νόμων. Ἠδύναντο οἱ ἐργοστασιάρχαι νὰ δαπανήσωσιν ἀλλαχοῦ ἢ ἄλλως τὸ χρῆμά των, τὸ ὁποῖον κατὰ τὸ πλεῖστον ἐδανείσθησαν, διότι δὲν προέβλεπον, ὅτι ἀπὸ τῆς μιᾶς ἡμέρας εἰς τὴν ἄλλην ἡ τύχη τῶν ἐργοστασίων των ἠδύνατο νὰ καταστῇ προβληματική. Ὅταν τοιαύτας ὠφελείας τὸ κοινὸν τῆς Ἑλλάδος προσπορίζηται ἐκ τοῦ νόμου, εἶναι δίκαιον τὸ Δημόσιον νὰ ὑποστῇ τὴν ζημίαν, τὴν ὁποίαν τρεῖς ἔντιμοι ἐργοστασιάρχαι ὑφίστανται ἐκ τῆς μεταβολῆς τῆς νομοθεσίας. Καὶ ἐν Γερμανίᾳ ἐπῆλθε τοιαύτη μεταβολὴ, ἀλλὰ τὸ Κράτος ἀπεζημίωσε μέχρι λεπτοῦ τοὺς ἐργοστασιάρχας, οἱ ὁποῖοι ἐβλάπτοντο. Δὲν ζητοῦσιν οἱ ἀναφερόμενοι ἐργοστασιάρχαι παρὰ ποσοστόν τι τῆς ζημίας των, ζητοῦσιν ἐκτίμησιν ἐπιεικῆ καὶ μετριωτάτην, ἵνα λάβωσιν ἐν μέρει τὸ χρῆμα, τὸ ὁποῖον ἐδαπάνησαν. Φρονῶ ὅτι δὲν ὑπάρχει δικαιοτέρα ἀπαίτησις τῆς ἀπαιτήσεως ταύτης τριῶν πολιτῶν, οἱ ὁποῖοι θυσιάζονται κατὰ γράμμα, ἵνα εὐεργετηθῇ ὁλόκληρος ἡ λοιπὴ κοινωνία.

§174ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος εἰς ὅσα εἶπεν ὁ προλαλήσας.

§175ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν δύνανται νὰ προταθῶσι παρὰ Βουλευτῶν προτάσεις ἀποβλέπουσαι εἰς ὄφελος προσώπων. (Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ ἀντιπρόεδρος κ. Μποῦτος).

§176Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀφοῦ ἐπεψηφίσθη τὸ νομοσχέδιον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ἐσταματήσαμεν τρεῖς ἤδη ἡμέρας συζητοῦντες, προβάλλονται νῦν εἰς τὴν Βουλὴν αἱ συνέπειαι, αἵτινες θέλουσι παραχθῆ ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ, καὶ παριστῶνται ὡς ὀλέθριαι δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἤλπισαν, ὅτι δύνανται νὰ ἐγκαταστήσωσι μεγάλην βιομηχανίαν, καὶ οἵτινες, ἐνθαῤῥυνθέντες ἐκ τοῦ κατὰ τὸ 1883 ἐκδοθέντος νόμου, κατέβαλον κεφάλαια μεγάλα πρὸς ἵδρυσιν τοιούτων βιομηχανικῶν καταστημάτων. Ἀληθῶς ἐκ τῶν πρώτων καθηκόντων τῶν Κυβερνήσεων εἶναι νὰ μεριμνῶσι περὶ τῆς προστασίας τῆς βιομηχανίας, καὶ μάλιστα ἐν χώραις, αἵτινες πρὸ μικροῦ κατηρτίσθησαν καὶ εἰς τὰς ὁποίας καὶ τὰ κεφάλαια δὲν εἶναι ἄφθονα καὶ τὰ ἡμερομίσθια εἶναι ἀκριβά. Εἰς τὰς χώρας ταύτας ἡ βιομηχανία παρουσιάζεται ὑπὸ τύπον τῆς οἰκογενειακῆς ἐργασίας, αἱ δὲ Κυβερνήσεις φροντίζουσι νὰ ἐνθαῤῥύνωσι καὶ νὰ ἐνισχύωσιν αὐτήν, ἵνα τὴν μεταβάλλωσιν ἀπὸ οἰκογενειακῆς εἰς μεγάλην. Εἰς ἡμᾶς ὅμως συνέβη τὸ ἀντίθετον, διότι ἡ Κυβέρνησις ἡ ἐνεστῶσα, ἥτις ἐκυβέρνα κατὰ τὴν πρώτην πρὸ τοῦ 1885 τριετίαν, συνέλαβε τὴν ἰδέαν νὰ ὀργανώσῃ φορολογίαν ἐπὶ τῆς οἰνοπνευματοποιΐας, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι διὰ τούτου ἐσκόπει νὰ μορφώσῃ τὴν βιομηχανίαν τῆς χώρας, καὶ ἐνισχύσῃ αὐτὴν, ὅπως τὴν προαγάγῃ εἰς μεγάλην βιομηχανίαν. Ὅτε ἐπρότεινε τὸν νόμον τοῦ 1883 καὶ συνεζητεῖτο οὗτος ἐν τῇ Βουλῇ, πολλοὶ συνάδελφοι ἀντέστησαν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, παραστήσαντες, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ ἤθελε παραβλάψει τὰ συμφέροντα τῆς μικρᾶς ἐκείνης βιομηχανίας, τὴν ὁποίαν μετήρχετο ἕκαστος τῶν ἀμπελοκτημόνων καὶ σταφιδοκτημόνων, μεταποιῶν τὰ περιττώματα τῶν καρπῶν τῆς ἀμπέλου του ἢ τοὺς βλαβέντας καρποὺς τῆς σταφίδος του εἰς οἰνόπνευμα. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀμείλικτος ἀπέκρουεν αὐτοὺς, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι εἶχε σχέδιον νὰ μεταβάλῃ τὴν μικρὰν βιομηχανίαν εἰς μεγάλην. Τὸ σχέδιον τοῦτο δὲν ἐξέθηκε τότε εἰλικρινῶς εἰς τὴν Βουλὴν, ἐκ φόβου μὴ ἕνεκα τούτου ἤθελον παρεμβληθῆ προσκόμματα εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου του. Ἀφοῦ ὅμως τοῦτο ἐψηφίσθη καὶ κατεστάθη νόμος, περιέγραψεν εὐκρινῶς τὸ σχέδιόν του εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτε εἰσῆγε τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1885, ἤτοι κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 12 Νοεμβρίου 1884 (ὅρα σελ. 9 τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν). Ἰδοὺ τί ἔλεγε τότε περὶ τούτου (ἀναγινώσκει): «Ὅτε τὸ πρῶτον εἰσήχθη ἐν Ἀγγλίᾳ ἡ φορολογία τῶν οἰνοπνευμάτων, ἀπέτυχεν ἐντελῶς, ἡ δ’ ἐπιτυχία τοῦ φόρου τούτου ἐπῆλθε μόνον, ὅτε ἀνεπτύχθησαν ἐκεῖ τὰ μεγάλα διϋλιστήρια, τὰ καθιστῶντα εὐχερῆ τὴν φορολογίαν, διότι ἐν αὐτοῖς εὐχερὴς εἶναι ἡ ἐπιτήρησις. Ἡμεῖς τοιαῦτα διϋλιστήρια οὐδόλως ἔχομεν ἐν τῷ Κράτει. Ἕν μόνον ὑπῆρχεν ἐν Κερκύρᾳ, καὶ ἐκεῖνο ἀκανονίστως λειτουργοῦν. Ἤδη ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τούτου ἀνεπτύχθη εὐθὺς, ὡς καὶ ἀλλαχοῦ, ἡ βιομηχανία αὕτη τῆς ἀποστάξεως, καὶ εἴδετε πάντες, ἀνερχόμενοι τὴν ὁδὸν τοῦ Πειραιῶς, ἔνθεν καὶ ἔνθεν, μεγάλα διϋλιστήρια ἀνεγειρόμενα, ὧν τὸ πρῶτον ἤρξατο ἤδη λειτουργοῦν. Εὐθὺς ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ πρώτου τούτου καταστήματος βλέπομεν τὴν πρόοδον ἐν Πειραιεῖ πολλαπλασιαζομένην. Ἐννοεῖται δὲ, ὅτι, εὐθὺς ὡς συνεπείᾳ τοῦ νόμου τούτου λάβῃ ἡ βιομηχανία τῆς οἰνοπνευματοποιΐας ἐν Ἑλλάδι τὸν αὐτὸν χαρακτῆρα, ὡς ἔχει καὶ ἀλλαχοῦ, θέλομεν ἰδεῖ τὰ ἀποτελέσματα πληρέστερα τῶν σημερινῶν... Ἐφ’ ὅσον τὰ καταστήματα, περὶ ὧν ὡμίλησα, ἀναπτύσσονται, ἐπὶ τοσοῦτον ἡ φορολογία ἐντὸς τοῦ Κράτους θὰ ᾖναι γονιμωτέρα, ἐπὶ τοσοῦτον ὅμως καὶ ἡ πρόσοδος, ἡ ἐκ τοῦ φόρου καταναλώσεως ἐπὶ τῶν ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσαγομένων, θέλει εἶσθαι ἐλάσσων.» Τὰ συμπεράσματα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἤθελον εἶσθαι ἀναντιῤῥήτως ἀληθῆ, ἐὰν εἴχομεν οὐχὶ 3, ἀλλὰ 103 βιομηχανικὰ καταστήματα, ὁποῖα τὰ ἔνθεν καὶ ἔνθεν τῆς Πειραϊκῆς ὁδοῦ ἀνεγερθέντα. Βεβαίως τότε θὰ εἰσεπράττομεν μεγαλείτερα ποσὰ ἐκ τοῦ εἰσπραττομένου ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων φόρου, θὰ παρήγομεν δὲ πλειότερον οἰνόπνευμα, καὶ δὲν θὰ εἴχομεν ἀνάγκην νὰ εἰσάγωμεν τοιοῦτον ἔξωθεν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔλεγεν ἀλήθειαν, τὴν ὁποίαν οὐδεμίαν εἴχομεν ἀνάγκην ν’ ἀκούσωμεν, ἀλλὰ, λέγων τὴν ἀλήθειαν ταύτην, ἐζήτει δι’ αὐτῆς νὰ ἀποπλανήσῃ τὴν Βουλὴν, ἵνα ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον, παριστῶν ὅτι ἐξ αὐτοῦ ἐξηρτᾶτο ἡ ἀνύψωσις τῆς βιομηχανίας τῆς οἰνοπνευματοποιΐας. Ἀλλ’ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δὲν ἀρκοῦσι μόνον οἱ νόμοι, ἵνα ἡ παραγωγὴ αὐξήσῃ, διότι οἱ νόμοι δὲν παράγουσιν. Ἡ παραγωγὴ εἶναι ἀνάλογος τῆς καταστάσεως τοῦ Ἔθνους, τὰ 103 δὲ καταστήματα τῆς μεγάλης οἰνοπνευματοποιητικῆς βιομηχανίας δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γένωνται, εἰμὴ ἐὰν ἡ εὐπορία τοῦ τόπου καὶ ἡ εὐθηνία τῶν κεφαλαίων ἤθελε τὸ ἐπιτρέψει. Διὰ τῶν νόμων ἐνθαῤῥύνεται ἡ πρὸς τὴν βιομηχανίαν τάσις, παρασκευάζεται ἡ πρὸς ταύτην ἐνέργεια, δὲν δημιουργοῦνται ὅμως τῶν κεφαλαίων οὐδ’ ἡ ἀφθονία, οὐδ’ ἡ εὐθηνία. Ἡ ὑπάρχουσα τότε καὶ τώρα ἐν τῷ τόπῳ βιομηχανία ἦτο φυσική. Ὁ τόπος εἶναι δεκτικὸς τῆς καλλιεργείας τῆς ἀμπέλου καὶ τῆς σταφίδος. Ἐπειδὴ ἡ ἄμπελος ἀφίνει μετὰ τὴν ἔκθλιψιν τὰ στέμφυλα, οἱ ἰδιοκτῆται τῆς ἀμπέλου συμφέρον εἶχον νὰ μὴ ἀφήσωσι ταῦτα νὰ ἀπολεσθῶσιν, ἀλλὰ νὰ χρησιμοποιήσωσιν αὐτά. Καὶ ἡ σταφὶς πολλάκις βλάπτεται, οὕτως ὥστε ὁ καρπὸς δὲν καθίσταται ἐμπορεύσιμος, οἱ δὲ ἰδιοκτῆται, ἵνα μὴ ἀπολέσωσι τὸ βεβλαμμένον προϊόν των, εἶχον ἄμβυκα καὶ κατεσκεύαζον ἐξ αὐτοῦ οἰνόπνευμα. Πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξαναγκάσητε τοὺς ἀμπελουργοὺς καὶ τοὺς σταφιδοκτήμονας νὰ μεταβληθῶσιν εἰς βιομηχάνους μεγάλων καταστημάτων οἰνοπνευματοποιΐας, ὅπως ἱδρύσωσι καὶ αὐτοὶ ἔνθεν καὶ ἔνθεν τοῦ Πειραιῶς καταστήματα μεγάλης οἰνοπνευματοποιητικῆς βιομηχανίας; Ὅτε παρεπονοῦντο οἱ συνάδελφοί μου ἐν τῇ Βουλῇ κατὰ τοῦ νόμου, ὁ Πρωθυπουργὸς δὲν ἀπέκρυπτε τὰ μεγάλα σχέδιά του, δὲν ἀπέκρυπτεν, ὅτι ἐπεθύμει νὰ κατορθώσῃ δι’ αὐτῶν ἵνα παύσῃ ἡ μικρὰ βιομηχανία, καὶ ὅτι διὰ τοῦτο ἐνίσχυε τὴν μεγάλην. Ἐπίστευε τάχα σπουδαίως, ὅτι διὰ τοῦ νόμου ἤθελεν ἐνισχύσει τὴν μεγάλην βιομηχανίαν; Παντάπασι. Διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου ἕνα σκοπὸν εἶχε, πῶς νὰ εἰσπράξῃ χρήματα, πῶς νὰ αὐξήσῃ τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους. Πρὸς τοὺς παριστῶντας μάλιστα, ὅτι διὰ τοῦ νόμου ζημιοῦται ἡ τάξις τῶν ἀμπελοκτημόνων, ἔλεγε τὰ ἀντίθετα, ὅτι διὰ τοῦ νόμου ἔσωσεν αὐτοὺς, διότι, ἐὰν δὲν ἐπέβαλλε τὸν φόρον δι’ αὐτοῦ, δὲν ἤθελον δυνηθῆ νὰ συναγωνισθῶσιν οἱ τὴν μικρὰν ἐν ταῖς κώμαις καὶ τοῖς χωρίοις βιομηχανίαν μετερχόμενοι πρὸς τὰ μεγάλα βιομηχανικὰ καταστήματα. Πρὸς τοὺς παριστῶντας δὲ, ὅτι ὁ ἐπὶ τῶν μεγάλων βιομηχανικῶν καταστημάτων ἐπιβαλλόμενος τότε φόρος εἶναι βαρὺς, ἔλεγεν, ὅτι δι’ αὐτοῦ θὰ καταστραφῶσιν οἱ ἐργαζόμενοι ἐν τοῖς ἀγροῖς δι’ ἀμβύκων προχείρων καὶ δι’ αὐτῶν μεταποιοῦντες εἰς οἰνόπνευμα τὰ περιττώματα τῶν ἀμπέλων των ἢ τοὺς βεβλαμμένους καρποὺς τῶν σταφίδων των, ἀλλ’ ἀντ’ αὐτῶν θέλει σχηματισθῆ ἡ μεγάλη βιομηχανία. Ὁ Πρωθυπουργὸς ἐδημιούργει ἐπιχειρήματα, ἵνα ἀποκρούσῃ τὰ ἐπιχειρήματα τῶν ἄλλων, ἀλλὰ περὶ ἑνὸς μόνου ἐμερίμνα, περὶ τοῦ πῶς νὰ δημιουργήσῃ ἓν νέον ἔσοδον τοῦ Κράτους. Καὶ τὸ ἔσοδον τοῦτο κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος, κατὰ τὸ 1884, προϋπολόγισεν εἰς 2,400,000 δραχμῶν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ ἔτους ἐκείνου, τί δὲ εἰσέπραξεν, εἶπεν αὐτὸς οὗτος πρὸς τὴν Βουλήν, ὅτε κατὰ τὴν 12 Νοεμβρίου 1884 εἰσήγαγε τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1885. «Δὲν ἠδυνήθη νὰ βεβαιωθῇ ἐπὶ τοῦ φόρου τούτου, (ἔλεγε τότε ὁ Πρωθυπουργὸς) εἰμὴ κατὰ τὴν τρίτην τριμηνίαν τοῦ παρελθόντος ἔτους 1883 μέχρι ποσοῦ 81,000 δραχμῶν, κατὰ δὲ τὴν τετάρτην μέχρι ποσοῦ 107,000 δραχμῶν, κατὰ τὴν πρώτην τριμηνίαν τοῦ 1884 μέχρι ποσοῦ 84,000, καὶ κατὰ τὴν δευτέραν τριμηνίαν μέχρι ποσοῦ 69,000». Ἀθροίσατε τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα κατὰ τὰ ἀνωτέρω ἐβεβαιώθησαν κατὰ τὰς τέσσαρας ταύτας τριμηνίας, ἵνα εὕρητε τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ὁ Πρωθυπουργὸς ἠδυνήθη νὰ βεβαιώσῃ ἐκ τοῦ νόμου αὐτοῦ περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος. Τὸ ποσὸν τοῦτο ἀνῆλθεν εἰς 341 χιλιάδας δραχμῶν. Ἕνεκα τοιαύτης ἀφορμῆς, ἥκιστα ἐνθαῤῥυντικῆς, ὁ Πρωθυπουργὸς ἠναγκάσθη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1885, τὸν ὁποῖον εἰσήγαγεν εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλ’ ὁ ὁποῖος δὲν ἐψηφίσθη ὑπ’ αὐτῆς ἕνεκα τῆς μεταβολῆς τοῦ Ὑπουργείου, νὰ μειώσῃ τὸ ἔσοδον τοῦτο ἀπὸ 2,400,000, τὰ ὁποῖα εἶχε προϋπολογίσει κατὰ τὸ 1884, εἰς 12,000,000 κατὰ τὸ 1885. Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν, ἂν καὶ κατὰ τὸ 1885 καὶ κατὰ τὸ 1886 εἰσεπράχθη ποσὸν τοσοῦτον. Κατὰ τὸ 1885, ὅτε ἐκυβέρνα ὁ Πρωθυπουργὸς, κατὰ τοὺς τέσσαρας πρώτους μῆνας εἰσεπράχθησαν 416,385, ἐπειδὴ δ’ ἐδαπανήθησαν 15,532, ἡ καθαρὰ πρόσοδος ἀνῆλθεν εἰς 400,853. Ἀλλὰ κατὰ τοὺς ὑπολοίπους μῆνας τοῦ 1885 ἐκυβερνήσαμεν ἡμεῖς, ὁ δὲ Πρωθυπουργὸς δὲν ἔχει δυσκολίαν νὰ παραστήσῃ, ὅτι ἡμεῖς ἐπεβουλεύθημεν τὸν νόμον αὐτοῦ, καὶ ὅτι δὲν ἐφροντίσαμεν νὰ ἐκτελέσωμεν αὐτὸν, ὡς ἤθελε φροντίσει ὁ Πρωθυπουργὸς, ὅτι δὲν ἠδυνήθημεν νὰ ἐκδάρωμεν τὸ δέρμα τῶν πολιτῶν Ἑλλήνων, ἵνα τὸ πωλήσωμεν καὶ πορισθῶμεν χρήματα. Κατὰ τὸ 1886 ὅμως, ὅτε ὁ Πρωθυπουργὸς ἐκυβέρνησεν ἐννέα μῆνας, τί εἰσεπράχθη; Κατὰ τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ 1886 εἰσεπράχθησαν 438,914.67, ἐπειδὴ δ’ ἐδαπανήθησαν δραχμαὶ 18,616.79, ἡ καθαρὰ πρόσοδος ἀνῆλθεν εἰς 420,297.88. Ἀπέτυχε λοιπὸν τοῦ σκοποῦ του ὁ Πρωθυπουργός. Ὁ νόμος ὅμως αὐτοῦ, ἐὰν δὲν παρήγαγεν ὅσα ὁ Πρωθυπουργὸς διενοεῖτο νὰ συγκομίσῃ χρήματα, παρήγαγεν ἑτέρας ὠφελείας, διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι μετήρχοντο τὴν μικρὰν βιομηχανίαν, τὴν ὁποίαν δὲν πρέπει νὰ ὀνομάζωμεν βιομηχανίαν, διότι δὲν εἶναι τοιαύτη, ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐξέθλιβον ἐν ἄμβυξι τὰ στέμφυλα τῆς ἀμπέλου των, ἤτοι βεβλαμμένον σταφιδόκαρπον τοῦ κτήματός των, ἔμειναν ἐκτεθειμένοι εἰς τὴν διάκρισιν πάσης αὐθαιρεσίας. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ νόμος τῆς 5 Ἀπριλίου 1883 ἀπήλλασσε διὰ τοῦ ἄρθρου 8 τὸ ἐκ τῆς ἀποστάξεως τῶν στεμφύλων παραγόμενον οἰνόπνευμα, περιέχον μέχρι 36ο ἀνύδρου οἰνοπνεύματος, ἀπὸ τοῦ ἐπιβαλλομένου δικαιώματος τῆς καταναλώσεως, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου οἱ παράγοντες τὸ τοιοῦτον οἰνόπνευμα, τὴν λεγομένην σοῦμαν, ὑπεβάλλοντο εἰς μεγίστας καταθλίψεις....

§177Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ (εἰσερχόμενος εἰς τὴν αἴθουσαν). Συζητοῦμεν ἵνα ψηφίσωμεν νόμον, κύριε Πρόεδρε, καὶ οἱ νόμοι χρησιμεύουσιν, ἵνα ἐξασφαλίζωσι τὴν ζωὴν τοῦ πολίτου καὶ τὴν περιουσίαν αὐτοῦ· ἐδῶ ὅμως, ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου, δὲν ὑπάρχει ἀσφάλεια. Αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐξερχόμενος εἷς νέος, Μοῦχος, ἐκτυπήθη εἰς τὴν κεφαλὴν ἀπὸ τοὺς ῥοπαλοφόρους τοῦ Πρωθυπουργοῦ (θόρυβος ἀριστερᾷ). Αὐτή ἡ κατάστασις εἶναι ἐγκληματική!

§178ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ἔχει τὴν ἀστυνομίαν καὶ τοῦ Βουλευτηρίου καὶ τοῦ περιβόλου· πρέπει λοιπὸν, ἀφοῦ ἐγένετο λόγος ἐν τῇ Βουλῇ, νὰ διατάξητε, ὅπως γίνῃ ἀνάκρισις. Ἡ κατάστασις τῆς δημοσίας ἀσφαλείας τοῦ τόπου εἶναι θλιβερὰ, ἀλλ’ ἔχομεν ἤδη καὶ δολοφονίας ἐντὸς τῆς Βουλῆς!

§179ΙΩ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ὁ κτυπηθεὶς εὑρίσκεται εἰς κακὴν κατάστασιν· ἐκτυπήθη ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, ἐν ᾧ ἐξήρχετο, ἵνα μεταβῇ εἰς τὸ γραφεῖον τῆς ἐφημερίδος «Συλλόγου», ὅπου ἐργάζεται. Πρέπει νὰ προσέξουν οἱ ἁρμόδιοι. Λυποῦμαι διότι τὰ πάντα πίπτουν εἰς βάρος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι λέγουν ὅτι δὲν ἔχουν γνῶσιν· πρέπει νὰ θέσουν τάξιν εἰς τοὺς περὶ αὐτοὺς, διότι οὐδεὶς ἀνέχεται νὰ συμβαίνουν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα γίνονται. Ἐκ τῆς ὄψεως τοῦ κτυπηθέντος δύναται πᾶς τις νὰ ταραχθῇ. Ἔμαθον ὅτι εἶναι συντάκτης ἀντιπολιτευομένης ἐφημερίδος. Δὲν γνωρίζω τὴν αἰτίαν, δι’ ἣν ἐτραυματίσθη. Ἀλλ’ ἐνταῦθα γνωρίζετε, ὅτι ἔχομεν Διευθυντὴν τοῦ Γραφείου τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος εἶναι συντάκτης τῆς «Παλιγγενεσίας», καθ’ ἑκάστην ὑβρίζων τὴν Ἀντιπολίτευσιν, τὸ δὲ Προεδρεῖον ἀνέχεται τὸ τοιοῦτον. Νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται τραυματισμὸς τῶν ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι γράφουν μετά τινος αἰσθήματος τὰ πρακτικὰ τῶν ἀντιπολιτευομένων ἐφημερίδων.

§180Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Θέλουν νὰ ἐμπνεύσουν τὸν τρόμον. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους νὰ συνετίσωσι τοὺς περὶ αὐτούς.

§181ΙΩ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Νομίζουσιν ὅτι παρέχουσιν ὑπηρεσίαν πρὸς τὴν ἐξουσίαν, λέγοντες ὅτι κινδυνεύει, ἄνθρωποι περιστοιχίζοντες αὐτὴν καὶ καθιστάμενοι σωματοφύλακες.

§182ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀντὶ νὰ κάμνουν τοιαύτας παρατηρήσεις οἱ κύριοι συνάδελφοι, ἂς πληρώσωσι διὰ τοῦ αὐτοῦ νομίσματος. Συνοπτικὴ διαδικασία.

§183ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλὰ δὲν δύνανται νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὴν τάξιν τῶν δολοφόνων.

§184ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μάλιστα, κύριε Κοσσονάκε, καὶ θὰ τὸ ἰδῆτε ἐφαρμοζόμενον, καὶ σᾶς προκαλῶ νὰ ἦσθε ἕτοιμοι.

§185ΑΣΗΜ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐκάματε, κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως αὐτῆς; Ἡ Βουλὴ εἶναι ἐν ἀνησυχίᾳ καὶ στενοχωρίᾳ διὰ τὸ συμβάν.

§186ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διέταξα ὅ,τι ἔπρεπε νὰ διατάξω.

§187ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, βλέπομεν ἐδῶ παρόντα τὸν κ. Φρούραρχον τῆς Βουλῆς.

§188ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φρούραρχος ἐκτὸς τοῦ καταστήματος τῆς Βουλῆς δὲν ἔχει κἀμμίαν δικαιοδοσίαν.

§189ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἐπίθεσις ἔγεινεν ἐντὸς καὶ ὄχι ἐκτός.

§190ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὥστε ὁ κ. Φρούραρχος εἶναι δι’ ἡμᾶς ἐδῶ.

§191ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ ἀπεκδυθῆτε ἐν ὀνόματι τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς τοῦ δικαιώματος τῆς ἀστυνομίας. Ἔχετε καθῆκον, ἀφοῦ ἔχετε στρατιωτικὴν δύναμιν ὑπὸ τὰς διαταγάς σας, νὰ βεβαιώσητε ὅλα τὰ ἀδικήματα τὰ ὁποῖα λαμβάνουν χώραν ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου καὶ ἐκτὸς αὐτοῦ, διότι πιστεύω ὅτι δὲν πρόκειται ἡ φρουρὰ νὰ διατηρήσῃ τὴν τάξιν μεταξὺ τῶν Βουλευτῶν, καὶ καθῆκον ἔχετε νὰ φροντίζητε περὶ τῆς ἀσφαλείας ὄχι μόνον τῶν Βουλευτῶν, ἀλλὰ καὶ πάντων. Χάριν αὐτοῦ τοῦ δικαιώματος καὶ τοῦ καθήκοντος ἔχει τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς τὴν ἀστυνομίαν· ἀφοῦ δὲ καταγγέλλεται ὑμῖν, ὅτι εἰς τὰ προπύλαια τοῦ Βουλευτηρίου ἔλαβε χώραν ἡ δολοφονικὴ ἐπίθεσις, σᾶς παρακαλοῦμεν νὰ μὴ ἀφήσητε τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς ὑπερασπιστὰς τῶν δολοφόνων νὰ βεβαιώσουν, ὅτι δὲν ἔλαβε χώραν ἡ πρᾶξις, ἀλλὰ νὰ ἐκτελέσητε τὸ καθῆκόν σας.

§192ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἴσως δὲν ἐξηγήθην καλῶς. Ἄλλο τήρησις τῆς τάξεως καὶ ἄλλο τί ἐνήργησε τὸ Προεδρεῖον πρὸς βεβαίωσιν τῆς πράξεως.

§193ΡΑΛΛΗΣ. Οἱ συνάδελφοι σᾶς παρακαλοῦσι νὰ εἴπητε τί ἐπράξατε.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ εἶπον ὅτι διέταξα τὰ δέοντα. Ἐξακολουθήσατε κύριε Βουλευτά.

§195Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ παρεμπεσοῦσα ὑπόθεσις μοὶ φαίνεται ἀξία μελέτης τῶν κυρίων Βουλευτῶν. Λυποῦμαι διότι μετετοπίσθη ὑπὸ τῶν ἀγορευσάντων τὸ ζήτημα, οὐδ’ ἐτέθη προσηκόντως. Δὲν ἔπρεπε νὰ ζητηθῇ λόγος ἀπὸ τοὺς κ.κ. Ὑπουργούς. Ἐὰν οἱ Ὑπουργοὶ ἔρχωνται εἰς τὸ Βουλευτήριον συνοδευόμενοι ὑπὸ ὁπλοφόρων ἢ ῥαβδοφόρων καὶ κατορθόνωσι νὰ εἰσέρχωνται ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου μετ’ αὐτῶν, δὲν ἔχομεν δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν λόγον ἀπὸ τοὺς Ὑπουργούς, ἀλλ’ ἀπὸ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς. Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς διαχειρίζεται τὴν ἀστυνομίαν ὄχι μόνον τῆς αἰθούσης τῶν συνεδριάσεων, ἀλλὰ τοῦ καταστήματος ὅλου· ἐνθυμοῦμαι δ’ ὅτι ἐπανειλημμένως προσεκλήθην ἀπό τινα ἀξιωματικὸν, ὁ ὁποῖος ἦτο ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῆς Βουλῆς, νὰ προσδιορίσω δύο ἢ τρία ἄτομα, τὰ ὁποῖα μόνα ταῦτα νὰ εἰσέρχωνται διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, διότι ἐκρίθη ὅτι ἐκινδύνευεν ἡ τάξις ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ, ἐὰν εἰσήρχοντο πλείονες. Ὑπέλαβον ὅτι δὲν ὡμίλει σπουδαίως, ὅτε ὅμως εἶδον, ὅτι σπουδαίως ἐζήτει παρ’ ἐμοῦ νὰ τῷ εἴπω τίνα εἰσὶ τὰ τρία πρόσωπα, εἰς τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ νὰ εἰσέρχωνται, διὰ νὰ συντελῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ἀναγκῶν τῶν μελῶν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τῷ εἶπον ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα ν’ ἀποταθῇ εἰς ἐμὲ, οὐδ’ ὀφείλω νὰ δώσω αὐτῷ περὶ τούτου ἀπάντησιν. Ἡ Ἀντιπολίτευσις πρέπει νὰ ᾖναι πάντοτε παροῦσα ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ, ἀλλὰ μέλη αὐτῆς τινὰ πιθανὸν νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὰ Δικαστήρια, ἄλλα δι’ ὑποθέσεις των ἐνδέχεται νὰ ἐξῆλθον τοῦ Βουλευτηρίου· πῶς θέλομεν τοὺς συγκαλεῖ, ἂν μὴ ἔχωμεν ἀνθρώπους, ἵνα ἀποστείλωμεν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον; Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν ἵνα ἐπιτηρῶσι τὴν τάξιν, δὲν εἰσακούουσι τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, ἐν ὀνόματι τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλουσι τὴν τάξιν, ἀλλὰ δέχονται διαταγὰς παρ’ ἄλλων ἀνθρώπων τοῦ Ὑπουργείου. Ἀλλὰ τότε πῶς εἶναι δυνατὸν ἡ τάξις αὕτη νὰ τηρηθῇ; Καὶ οἱ ἄνθρωποι, οἵτινες εἰσέρχονται εἰς τὸ Βουλευτήριον διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν εἶναι ἄνθρωποι ὁπλοφόροι ἢ ῥαβδοφόροι, διὰ νὰ πολεμήσωσιν ἐνταῦθα καὶ νὰ σώσωσιν ἡμᾶς ἀπὸ τὸν ἐχθρόν. Μετὰ τοιαύτην τακτικὴν, ἡ ὁποία εἰσήχθη, ἑπόμενον εἶναι νὰ συμβαίνωσι τὰ συμβαίνοντα. Ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι κατὰ τὸν κοινοβουλευτικὸν βίον μου, ὅτ’ ἐγένετο ποτὲ μέγας θόρυβος ἐν τῇ Βουλῇ διότι στρατιῶται ἐφρούρουν ἐντὸς τῶν θεωρείων μὲ ὅπλα. Ἔλεγον τότε οἱ Βουλευταί, μήπως αὐτοί, οἱ ὁποῖοι προσέρχονται ἐν τοῖς θεωρείοις, εἶναι ὑπόδικοι, καὶ ὑπάρχει ἀνάγκη σκοπῶν; Ἡ δὲ Βουλὴ διέταξε τότε νὰ μὴ φρουρῶσιν ἐν τοῖς θεωρείοις στρατιῶται, ἀλλὰ νὰ τοποθετῶνται κλητῆρες τῆς Βουλῆς πρὸς τήρησιν τῆς τάξεως ἐν αὐτοῖς. Σήμερον ὅμως δὲν βλέπετε ποίαν παράταξιν στρατιωτῶν ἔχομεν ἐν τοῖς θεωρείοις; Ἐὰν δὲν ἔχωμεν στρατὸν, ἵνα ἐκτελῇ τὴν ὑπηρεσίαν ἐν τῇ πόλει, ἔχομεν στρατιώτας παρατεταγμένους εἰς τὰ θεωρεῖα. Καὶ ὅτε, πρωθυπουργοῦντος τοῦ Κουμουνδούρου, ἐφάνη ποτὲ εἷς ὑπαστυνόμος εἰς τὰ προπύλαια τοῦ Βουλευτηρίου, ἡ Ἀντιπολίτευσις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης—πιθανὸν νὰ ἀνῆκεν εἰς αὐτὴν καὶ ὁ νῦν Πρωθυπουργὸς — ἐξηγέρθη, φωνάζουσα, ὅτι κινδυνεύουσιν αἱ ἐλευθερίαι τοῦ Κοινοβουλίου. Καὶ ἐνταῦθα δὲν ἔχομεν μόνον ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ὁ Κανονισμὸς προσδιώρισεν, ἵνα δέχηται τὰς διαταγὰς τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς, δὲν ἔχομεν μόνον τὸν ἀξιωματικὸν, ὅστις ἑκάστοτε ἡγεῖται τῆς ἀποστελλομένης εἰς τὴν Βουλὴν φρουρᾶς, ἀλλ’ ἔχωμεν καὶ ἄλλον ἀξιωματικὸν ἀνώτερον, ὡς εἰδικὸν φρούραρχον, καὶ τὰ προπύλαια βρίθουσιν ὁπλοφόρων καὶ ῥαβδούχων, ἵνα δέρωσιν ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι δὲν θαυμάζουσι τὴν καθηστηκυῖαν τάξιν. Τί ἀποτείνεσθε λοιπὸν, κ. συνάδελφε, πρὸς τοὺς Ὑπουργούς; Εἶναι λυπηρὸν—καὶ τὸ λέγω μετὰ θλίψεως, διότι μετ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται τὴν ἀστυνομίαν τῆς Βουλῆς, συνδέομαι διὰ παλαιῶν σχέσεων καὶ γνωριμιῶν, καὶ τιμῶ αὐτοὺς,—εἶναι λυπηρὸν, ὅτι τόσον χαλαρῶς διαχειρίζονται τὴν ἀστυνομίαν ταύτην, ὅτι παραδίδουσιν αὐτὴν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἰσηγοῦνται τὴν πλειονοψηφίαν. Μὴ θορυβεῖσθε λοιπόν· ὅταν δύνανται, θὰ δέρωσι, καὶ εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ δείρωσι καὶ ἄλλους. Ἀλλὰ μὴ ἀνησυχεῖτε, διότι οὐδεὶς θὰ δυνηθῇ νὰ μεταβάλῃ τὴν πρόοδον τῶν πραγμάτων, ὅταν μάλιστα τὴν ὤθησιν δίδωσιν ἄνδρες, οἱοί εἰσιν οἱ νῦν κυβερνῶντες. Μεταβαίνω εἰς τὴν συζήτησιν, διότι νομίζω περιττὸν πλέον νὰ προσθέσω τι, μεθ’ ὅσα εἶπον. Ἴσως ἠδυνάμην νὰ προσθέσω παρατήρησίν τινα πρὸς τὸν ἔντιμον Βουλευτὴν ἐκ Μεσσηνίας, ὁ ὁποῖος κατὰ τὴν ὥραν ταύτην κατέχει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου, ἴσως ἠδυνάμην νὰ εἴπω, ὅτι ἡ ἀπάντησις, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν εἰς τὸν συνάδελφον Βουλευτὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, δὲν προσῆκεν εἰς τὰ χείλη αὐτοῦ. «Τί ἐπράξατε, κύριε Πρόεδρε;» ἠρώτησεν αὐτὸν ὁ συνάδελφός μου ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει. «Διέταξα τὰ δέοντα», ἀπήντησεν ὁ προεδρεύων. Ἀλλὰ τὸ πρώτιστον καθῆκον τοῦ προεδρεύοντος ἦτο νὰ ἐξακριβωθῇ, ἐὰν ἐκτυπήθη ἄνθρωπος καὶ διατὶ ἐκτυπήθη καὶ ὑπὸ τίνος ἐκτυπήθη, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει εἶναι ἀνεπαρκὴς ἡ ἀπάντησις «διέταξα τὰ δέοντα», ἀλλ’ ἀπαιτεῖται νὰ δηλωθῇ τοὐλάχιστον, ὅτι διετάχθη αὐστηρὰ ἀνάκρισις, διὰ νὰ ἀνακαλυφθῶσι τὰ διατρέξαντα. Μεταβαίνω εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Δὲν ὑπεβάλλοντο λοιπὸν εἰς φορολογίαν τινὰ οἱ παράγοντες σοῦμαν ἀμπελοκτήμονες ἢ σταφιδοκτήμονες, μεταποιοῦντες εἰς αὐτὴν τὰ στέμφυλα τῆς ἀμπέλου των ἢ τοὺς βεβλαμένους καρποὺς τῆς σταφίδος των, ἀλλ’ ὑπεβλήθησαν εἰς καταθλίψεις καὶ ἐπλήρωσαν πολλάκις τὴν χώραν φωνῶν, αἵτινες ἔφθασαν μέχρι τοῦ Κοινοβουλίου. Ἀλλὰ μήπως ὁ νόμος τοῦ 1887 ἐπέβαλε φόρον εἰς αὐτούς; Διὰ τοῦ νόμου τῆς 28 Μαΐου 1887 ἐπεβλήθη μὲν ἐπὶ τοῦ παραγομένου οἰνοπνεύματος οἱασδήποτε δυνάμεως δικαίωμα καταναλώσεως μιᾶς δραχμῆς καὶ πεντήκοντα λεπτῶν, κατὰ τὴν § βʹ τοῦ ἄρθρου 3 αὐτοῦ, ἀλλὰ διὰ τοῦ ἄρθρου 5 ἀπηλλάγησαν τῆς πληρωμῆς τοῦ δικαιώματος τούτου τὰ ὑπὸ τῶν οἰνοπνευματοποιῶν τῆς πρώτης κατὰ τὸ ἄρθρον 14 τοῦ νόμου κατηγορίας παραγόμενα ἐκ τῆς πρώτης ἀποστάξεως οἰνοπνεύματα (σοῦμα). Πρώτη δὲ κατηγορία οἰνοπνευματοποιείων ἐχαρακτηρίζοντο ἀπὸ τὸ ἄρθρον 14 τὰ οἰνοπνευματοποιεῖα, ἐν οἷς κατεργάζονται αἱ ἐν τῷ ἄρθρῳ 4 τοῦ νόμου ἀναφερόμεναι ὗλαι, καὶ κατασκευάζεται οἰνόπνευμα (σοῦμα) ἐκ πρώτης ἀποστάξεως αὐτῶν δι’ ἄμβυκος ἑνὸς μόνου εἴδους, ἐκ τῶν συνήθων ἐν Ἑλλάδι πρὸς παραγωγὴν σούμας, ἄνευ ἀνακαθαρτῆρος ἢ ἄλλου μηχανήματος πρὸς ἀνακαθαρισμὸν σούμας. Οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ οὗτοι ὤφειλον, κατὰ τὴν § γʹ τοῦ ἄρθρου 15, νὰ ὑποβάλλωσι δηλώσεις καὶ νὰ λαμβάνωσιν ἄδειαν, κατὰ δὲ τὸ ἄρθρον 17 δὲν ἠδύναντο νὰ ἐξαγάγωσιν ἐκ τοῦ ἐργοστασίου των ἢ τῆς ἀποθήκης των οἰνόπνευμα (σοῦμαν), εἰμὴ προηγουμένῃ ἀδείᾳ. Ἀλλ’ αἱ διατάξεις αὗται ἐξησφάλισαν τοὺς παράγοντας σοῦμαν; Ἔχω προχείρους τὰς ἐγκυκλίους, τὰς ὁποίας ἐξέδωκεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐπειδὴ εἰς αὐτοὺς κατὰ τὸν νόμον δὲν ἐπετρέπετο νὰ πωλῶσι τὴν σοῦμαν, εἶχον δὲ μόνον τὸ δικαίωμα νὰ καταναλίσκωσιν αὐτὴν πρὸς ἰδίαν χρῆσιν, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δι’ ἐγκυκλίου ῥητῶς διέταξε τὸ ἐναντίον. Ἰδοὺ τί διαλαμβάνει ἡ ἀπὸ 9 Αὐγούστου 1888 ἐγκύκλιος αὐτοῦ (ἀναγινώσκει): «Πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 74,270 ἐ. ἔ. ἐγκυκλίου διαταγῆς τοῦ Ὑπουργείου, δι’ ἧς ἐγνωστοποιήθη ὑμῖν, ὅτι καὶ οἱ περιοδικῶς κατεργαζόμενοι ἐν ὑπαίθρῳ διὰ κινητῶν λεβήτων (καζανίων) τὰ ἐκ τῶν ἀμπέλων αὐτῶν ἢ τῶν συνδημοτῶν των παραγόμενα στέμφυλα (τσίπουρα) πρὸς ἰδίαν των χρῆσιν θεωροῦνται οἰνοπνευματοποιοὶ Αʹ κατηγορίας, καὶ ὑπόκεινται εἰς ἁπάσας τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ οἰνοπνευματοποιοῦ Αʹ κατηγορίας, πληροφορῶ ὑμᾶς, ὅτι καὶ ἡ παρὰ τῶν ὡς ἀνωτέρω οἰνοπνευματοποιῶν κατασκευαζομένη σοῦμα ὑπόκειται εἰς τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 23 τοῦ νόμου ᾼΦΙΒʹ δήλωσιν παρὰ τῶν κατασκευαστῶν, οἵτινες χρεοῦνται ἐπὶ τῇ βάσει τῆς δηλώσεώς των....... Ἑπομένως οὐδ’ αὐτοὶ οὔτε οἱ κύριοι τῶν στεμφύλων δύνανται νὰ καταναλώσωσι πρὸς ἰδίαν χρῆσίν των σοῦμαν, ἀφοῦ ῥητῶς διὰ τοῦ ἄρθρου 31 τοῦ νόμου ἀπαγορεύεται ἡ κατανάλωσις σούμας, ἢ ποτῶν ἐκ σούμας κατασκευασθέντων, κατασχομένης καὶ ἐκποιουμένης τῆς σούμας ἢ τῶν ποτῶν, ὑπὸ τὸν ὅρον ἀνακαθαρισμοῦ.» Ὁ Ὑπουργὸς λοιπὸν διέταξε τὸ ἐναντίον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον οἱ νόμοι διέτασσον. Καὶ μετὰ τοσαύτης αὐστηρότητος ἐζήτησε νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν ἐγκύκλιον ταύτην, ὥστε δι’ ἄλλης ἐγκυκλίου δὲν περιωρίσθη μόνον νὰ δώσῃ ὁδηγίας εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον, ἀλλὰ προσεκάλει τοὺς Εἰρηνοδίκας, τοὺς ταμίας καὶ πάντας τοὺς δημοσίους λειτουργοὺς καὶ αὐτὴν τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν, νὰ μεταβαίνωσι φανερὰ ἢ κρυφίως εἰς τὰς οἰκίας τῶν παραγόντων τὴν τοιαύτην σοῦμαν καὶ νὰ προσπαθῶσι νὰ εὕρωσι, μήπως ὑποκρύπτωσι τοιαύτην. Καὶ ὅτε ἐξηγέρθη φωνὴ πανταχόθεν, καὶ μάλιστα ἐκ τῆς Θεσσαλίας, τότε ἠναγκάσθη νὰ ἐκδώσῃ ἄλλην ἐγκύκλιον, τὴν ἀπὸ 26 Ὀκτωβρίου 1888, καὶ νὰ ἀκυρώσῃ δι’ αὐτῆς πάσας τὰς προηγηθείσας ἐγκυκλίους καὶ νὰ ὁμολογήσῃ, ὅτι δὲν ὑπόκεινται οἱ εἰρημένοι εἰς φορολογίαν διὰ τὴν σοῦμαν, ἣν μεταχειρίζονται, ἀλλὰ μόνον διὰ τὴν σοῦμαν, ἣν πωλοῦσι. Τουλάχιστον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προχθὲς ἐπρότεινε δικαιολογίαν τινά. Ἔπαυσεν, εἶπεν ὁ εἰρημένος Ὑπουργὸς, τὸν δημοτικὸν εἰσπράκτορα Πατρῶν διότι δὲν εἰσέπραττε τὰ ἔσοδα τοῦ δήμου. Τοιαύτην εἶχε πληροφορίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς, τίς οἶδεν ἐκ τίνος πηγῆς, ἀλλ’ ἐπειδὴ εἶχε λησμονήσει νὰ ἐρωτήσῃ τὸν Δήμαρχον, ἔσπευσε ν’ ἀνακαλέσῃ τὸ περὶ παύσεως τοῦ εἰσπράκτορος Διάταγμα. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δι’ ἄλλου τρόπου ἐζήτησε νὰ δικαιολογηθῇ. Ἀνῆλθεν ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ κρατῶν τὴν ἐγκύκλιον ἀνὰ χεῖρας, μοὶ ἔλεγεν, ὅτι τὸ ζήτημα δὲν δύναται νὰ λυθῇ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον δι’ ὅλους, διότι ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς ἰδιοσυγκρασίας ἑκάστου (ὅρα σελ. 143 τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν τῆς συνεδριάσεως τῆς 17 Μαρτίου 1889). Ἄλλος θέλει νὰ πίνῃ περισσότερον καὶ ἄλλος ὀλιγώτερον, ἔλεγε τότε ὁ Πρωθυπουργὸς, μὴ ἐντρεπόμενος, μηδ’ ἐρυθριῶν, καὶ μετὰ τοῦτο μετέβαινεν εἰς ἄλλα θέματα περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ καὶ εἰς ἔρευναν ἄλλων νόμων, καθ’ ἣν ἔχει συνήθειαν, ὅταν δὲν δύναται νὰ δικαιολογηθῇ ἐγκαλούμενος. Ἀλλ’ ὁ νόμος τοῦ 1887 ἔδωκεν εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νέαν ἐλπίδα. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἤλπισεν, ὅτι δι’ αὐτοῦ ἤθελεν εἰσπράξει 1,300,000 δραχμῶν, ὡς ἔλεγε, μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν μάλιστα τῶν μηχανικῶν μετρητῶν. Δὲν ἐδημοσιεύθη ἀκόμη ὁ ἀπολογισμὸς τοῦ 1888, ἵνα ἴδωμεν πόσα κατὰ τὸ 1887 εἰσεπράχθησαν· ὅταν ὅμως δημοσιευθῇ, θέλω πληροφορήσει τὴν Βουλὴν πόσα εἰσέπραξε. Βεβαίως ὅμως ἀπέτυχε καὶ ἐν τῷ νόμῳ τοῦ 1887, καὶ διὰ τοῦτο ἐπρότεινε νῦν τὸ νομοσχέδιον, ἐπὶ τοῦ ὁποίου συζητοῦμεν. Καὶ ἔλεγε προχθὲς ὁ Πρωθυπουργὸς, ὅτι ἡμεῖς ζητοῦμεν νὰ ἐπιβάλωμεν ἐνοχλήσεις εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας, ὅταν ἀποστάζωσι τὰ στέμφυλά των εἰς σοῦμαν, ἐνῷ ὁ Πρωθυπουργὸς ἀφίνῃ αὐτοὺς ἐλευθέρους. Ὀλίγου δὲ δεῖν νὰ καταγγείλῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὡς θέλουσαν νὰ δημιουργήσῃ βασάνους, ὅπως καταθλίβῃ ἢ βασανίζῃ τοὺς πολίτας. Ἡ τριήμερος συζήτησις ἦτο φυσικὴ, καὶ ἀπέδειξεν οὐχὶ μόνον τὴν συνήθη δυσπιστίαν, ἣν τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα διδάσκει πάντας νὰ ἔχωσιν, ἀλλ’ ἀπέδειξε δυσπιστίαν μεγαλειτέραν. Βεβαίως τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα εἶναι προϊὸν τῆς δυσπιστίας, ἣν πάντες ἔχουσι. Δυσπιστοῦσιν οἱ λαοὶ πρὸς τοὺς ἡγεμόνας, καὶ ἐπινοοῦσι τὰ Συντάγματα, ἵνα ἀσφαλίσωσιν ἑαυτούς. Δυσπιστοῦσι πρὸς τοὺς Ὑπουργοὺς καὶ ἐκλέγουσι Βουλευτὰς, ἵνα τοὺς ἐλέγχωσιν. Ἀλλὰ δυσπιστοῦσι καὶ πρὸς τοὺς Βουλευτὰς, καὶ δι’ αὐτὸ ἀνανεόνουσιν αὐτοὺς κατὰ διαστήματα χρόνου. Ἀλλ’ ἡμεῖς ἔχομεν δυσπιστίαν μεγαλειτέραν, διότι οὐδεὶς νόμος μᾶς ἐξασφαλίζει ἀπὸ τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Μᾶς ἐξησφάλισεν ὁ νόμος τοῦ 1887, ὅστις ἀπήλλασε τοῦ φόρου τοὺς παράγοντας σοῦμαν διὰ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον κατηνάλισκον αὐτοί; Παντάπασιν. Αἱ ἐγκύκλιοι τοῦ Πρωθυπουργοῦ διέτασσον νὰ φορολογηθῶσι καὶ διὰ τὴν σοῦμαν ταύτην. Πῶς λοιπὸν οἱ συνάδελφοί μου νὰ μὴ ἀγωνίζωνται τόσας ἡμέρας, ἵνα εὕρωσι τρόπον, ἐξασφαλίζοντα τοὺς πολίτας; Μήπως τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον εἰσήχθη νῦν, δὲν εἰσήχθη διότι ἀπέτυχον ἅπαντα τὰ νομοθετήματα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ διότι εἴμεθα εἰς παραμονὰς Βουλευτικῶν ἐκλογῶν, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐπρότεινε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἵνα καταργήσῃ τὸν ὑπάρχοντα νόμον, ὁ ὁποῖος εἶχεν ἐγείρει μεγάλας φωνὰς κατ’ αὐτοῦ, ὠφελούμενος τῆς εὐκαιρίας πρὸς πολιτικὴν κερδοσκοπίαν; Ἀλλὰ πολλαπλαῖ εἰσιν αἱ κερδοσκοπικαὶ ἐπιχειρήσεις τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Τίς δύναται νὰ ἐγγυηθῇ, ὅτι ἐνδέχεται νὰ προσπαθήσωσι νὰ κερδοσκοπήσωσιν ὡσαύτως τὰ ὄργανα αὐτοῦ, ὅπως ἀναγκάσωσι τοὺς πολίτας νὰ μεταστῶσιν εἰς τὰς τάξεις τῶν φίλων τῆς Κυβερνήσεως καὶ ὑποστηρίξωσι τοὺς ὑποψηφίους αὐτῆς; Ἡ Κυβέρνησις δὲν προβαίνει ποτὲ εἰς πρᾶξίν τινα διὰ νὰ διοικήσῃ τὸ Κράτος; ἀλλὰ μόνον διὰ νὰ καταδιώξῃ τοὺς ἀντιπάλους της, νὰ ἐκβιάσῃ αὐτοὺς, νὰ τοὺς στενοχωρήσῃ, νὰ τοὺς πολιορκήσῃ, καὶ ἐὰν ἦτο δυνατὸν, ἤθελε δηλητηριάσει καὶ τὰ ὑδραγωγεῖα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα ὑδρεύονται, διὰ νὰ τοὺς ἀναγκάσῃ νὰ ἐγκαταλείψωσι τὰς τάξεις των. Καὶ μήπως αὐτὸ δὲν ἀποκαλύπτεται καθ’ ἑκάστην ἐντὸς τῆς αἰθούσης τοῦ Κοινοβουλίου; Παραπονεῖται ὁ κ. Τυπάλδος, ὅτι ἐπαύθη ἀναιτίως ὁ Γυμνασιάρχης Ληξουρίου. Ὁ Γυμνασιάρχης Ληξουρίου εἶναι λειτουργὸς ἄξιος σεβασμοῦ, ἄξιος προσοχῆς, δὲν εἶναι ὁ ἔσχατος ὁδοφύλαξ ἢ ἐργάτης συνεργείου ἐπισκευῆς, διὰ νὰ παύηται καὶ ἀντικαθίσταται ἀπροσέκτως. Διατὶ λοιπὸν ἐπαύθη; Διότι κατήγετο ἐκ Κέας, κατὰ τὸν χρόνον δὲ τῆς διακοπῆς τῶν μαθημάτων μετέβη εἰς τὴν πατρίδα του. Ἀλλὰ κατὰ κακήν του τύχην ἐγίνετο τότε ἐκεῖ ἐκλογὴ Βουλευτοῦ, ὁ δὲ Γυμνασιάρχης Ληξουρίου ἔκρινεν, ἀκολουθῶν τὴν πεποίθησίν του, νὰ δώσῃ ψῆφον εἰς τὸν κ. Μπούμπουλην. Ἐπαύθη λοιπὸν, διὰ νὰ μάθωσι πάντες οἱ ὑπάλληλοι, ὅσοι λαμβάνουσι μισθὸν ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἔχωσιν ἄλλην γνώμην ἢ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἔχει ἡ Κυβέρνησις. Οὕτω διεσκευάσθη κατὰ τὰ τελευταῖα ταῦτα ἔτη τὸ κοινοβουλευτικὸν πολίτευμα παρ’ ἡμῖν. Λοιπὸν ἀγωνίζονται ἐπὶ τρεῖς ἡμέρας οἱ ἐμοὶ συνάδελφοι, καίπερ ἔχοντες τὴν πεποίθησιν ὅτι θέλουσιν ἀποτύχει, ἀλλ’ ἀγωνίζονται νὰ πείσωσι τὴν κοινωνίαν, ὅτι ἔπραξαν ὅ,τι ἠδύναντο, διὰ νὰ προλάβωσι τὰ ἐπελθόντα ἄτοπα ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τοῦ 1887. Ἀλλ’ ἐκ τοῦ νόμου, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσατε, ἐπάγονται καὶ ἄλλαι συνέπειαι, ἡ καταστροφὴ τῶν ἱδρυσάντων τὰ ἔνθεν καὶ ἔνθεν τῆς Πειραϊκῆς ὁδοῦ μεγάλα διϋλιστήρια, τὰ ὁποῖα ἔβλεπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ ἠγάλλετο καὶ ἐπεδείκνυεν εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ὑπέσχετο, ὅτι θέλει κατορθώσει, ἵνα ὅλα τὰ λαμπίκα μεταβληθῶσιν εἰς μεγάλα διϋλιστήρια. Διὰ νὰ σώσῃ αὐτοὺς ὁ κ. Ῥάλλης, προέτεινε πρὸ μικροῦ τὴν προσθήκην ἰδίου ἄρθρου, τὸ ὁποῖον σᾶς ἀνέγνω. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου οὐδεμίαν δύναμαι νὰ ἐκφράσω γνώμην, πρὶν ἢ ἐκφράσῃ γνώμην περὶ αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις. Ὁμολογῶ ἀληθῶς, ὅτι οἱ ἱδρυταὶ τῶν μεγάλων τούτων ἐργοστασίων ἐπλανήθησαν ὑπὸ τῶν κυβερνητικῶν μέτρων, ἐπλανήθησαν ὑπὸ τῶν λόγων τοῦ Πρωθυπουργοῦ καὶ κατέβαλον τὰ κεφάλαιά των, διὰ νὰ ἱδρύσωσι τὰ μεγάλα ταῦτα καταστήματα. Ἀναγνωρίζω, ὅτι, ἐὰν ἐζημιώθησαν, δίκαιον εἶναι ἡ Κυβέρνησις νὰ προτείνῃ ὑπὲρ αὐτῶν γνώμην, ὅπως ἀνορθώσῃ τὴν ζημίαν αὐτῶν. Ἀλλὰ τίνα τρόπον πρέπει νὰ προτείνῃ πρὸς τοῦτο, ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ εἴπω, διότι τὸ ἐμὸν καθῆκον εἶναι κυρίως νὰ ἐλέγχω καὶ νὰ καταψηφίζω ἢ ὑπερψηφίζω, οὐχὶ δὲ νὰ ἐξευρίσκω μέτρα πρὸς ἐπανόρθωσιν τῶν ἀποτελεσμάτων, τὰ ὁποῖα ἡ μωρία τῆς Κυβερνήσεως παρήγαγε.

§196ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χωρὶς νὰ δώσω ἀπάντησιν εἰς τὴν προσωπικὴν παρατήρησιν τοῦ κ. ἐξ Ἀρκαδίας Βουλευτοῦ, πληροφορῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ πρᾶξις, περὶ ἧς ἐγένετο λόγος, ἔλαβε χώραν ἐκτὸς τοῦ περιβόλου τοῦ Βουλευτηρίου, εἰς τὴν ὁδὸν Σταδίου.

§197ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ ἀφήσητε τὴν ἕδραν σας καὶ νὰ ἐξέλθητε εἰς τοὺς διαδρόμους, διὰ νὰ ἴδητε τί γίνεται.

§198ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει, κύριε Πρόεδρε, νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον, νὰ ἐκλείψῃ πλέον ἡ κατάστασις αὕτη, καὶ νὰ μὴ ἐπιτρέπητε νὰ κατακλύζηται τὸ Βουλευτήριον ἀπὸ ὅλους αὐτοὺς τοὺς ὁπλοφόρους, ἐὰν ὄχι πλέον διὰ τὴν ἀσφάλειαν τὴν ἰδικήν σας καὶ διὰ τὴν ἀσφάλειαν τὴν ἰδικήν μας, τουλάχιστον διὰ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Κοινοβουλίου.

§199ΛΕΒΙΔΗΣ. Δύο μέτρα νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῶσι παρὰ τοῦ Προεδρείου· πρῶτον μὲν νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμὸς, ὅστις πέρυσιν ἐφηρμόζετο ὁπωσδήποτε καλλίτερον, πρὸς κανονισμὸν τῶν γενικῶν ἀκροατηρίων, ὥστε νὰ εἰσέρχωνται ἐν αὐτοῖς ἐλευθέρως οἱ πολῖται, ὅταν ἀρχομένης τῆς συνεδριάσεως ἐπιτραπῇ ἡ εἴσοδος, οὐχὶ δὲ νὰ ἵστανται παρὰ τὴν θύραν τοῦ Βουλευτηρίου ἐκεῖνοι, οἵτινες ἔχουσιν ἐντολὴν νὰ κοσκινίζωσι τοὺς εἰσερχομένους, καὶ νὰ ἐπιτρέπωσι τὴν εἴσοδον μόνον εἰς τοὺς φίλους αὐτῶν. Καὶ ἐνῷ ταῦτα συμβαίνουσιν εἰς τὴν μίαν πλευρὰν τῆς Βουλῆς, περὶ τὴν ἄλλην παντοῖοι δολοφόνοι, ἄνθρωποι τῶν κατέργων, ἔχοντες ἀποφάσεις Κακουργιοδικείων ἐναντίον αὐτῶν, — καὶ ἂν μὲ προκαλέσητε, εἶμαι ἕτοιμος νὰ ὀνομάσω ὑμῖν πολλούς, — περιέρχονται ἐντὸς τῶν διαδρόμων τοῦ Βουλευτηρίου, καὶ αὐτοὶ χρησιμεύουσιν, ἵνα δίδωσι τὴν χεῖρα εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ εἰσάγωσιν αὐτὸν εἰς τὴν ἅμαξάν του. Θέλετε ἴδει αὐτοὺς μετ’ ὀλίγον, ὅταν ἀναχωρήσῃ ὁ λαοπρόβλητος κ. Πρωθυπουργὸς, ὡσὰν νὰ κινδυνεύῃ, ἢ ὡς, ἐὰν προέκειτο νὰ κινδυνεύσῃ, νὰ ἤθελον σώσει αὐτὸν αὐτοὶ οἱ δολοφόνοι, οἵτινες πρῶτοι θὰ τραπῶσιν εἰς φυγὴν ἐπονείδιστον.

§200ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Κρητικοῦ ζητήματος, καθ’ ἣν ἐπρόκειτο νὰ ὁμιλήσω καὶ ὡμίλησα, μὲ εἰδοποίησαν, ὅτι ἐν τοῖς ἀκροατηρίοις ἐπρόκειτο νὰ εἰσαχθῶσιν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι νὰ προβῶσιν εἰς ἀποδοκιμασίας κατ’ ἐμοῦ. Σᾶς λέγω δημοσίᾳ, ἐπὶ λόγῳ τιμῆς, ὅτι ἦλθον εἰς τὸ Βουλευτήριον ὡπλισμένος, ἐν τῇ πρώτῃ δὲ ἀποδοκιμασίᾳ, ἡ ὁποία ἤθελεν ἐγερθῆ ἐκ τῶν ἀκροατηρίων, εἶχον ἀπόφασιν νὰ μεταχειρισθῶ τὸ ὅπλον μου διευθύνων τὴν σφαῖραν κατὰ τῆς κεφαλῆς του (δεικνύει τὸν κ. Πρωθυπουργόν). Ἀλλὰ, πρὶν ἢ ἄρξηται ἡ συνεδρίασις, ἠθέλησα νὰ ἴδω, ἐὰν τὰ καταγγελθέντα πρός με ἦσαν ἀκριβῆ. Ἐξῆλθον εἰς τοὺς διαδρόμους παρατηρῶν, προβὰς δὲ πρὸς τὸ γραφεῖον τῶν στενογράφων, εὗρον ἐν αὐτῷ οὐχὶ εὐκαταφρόνητον ἀριθμὸν πολιτῶν, πάσης ὑποστάθμης, ὡπλισμένων μέχρις ὀδόντων. Τότε πεισθεὶς περὶ τῆς ἀληθείας τῆς καταγγελίας, ἐπανῆλθον εἰς τὴν αἴθουσαν καὶ ἔγραψα δύο ἐπιστολὰς, ὧν τὴν μὲν μίαν ἔδωκα εἰς τὸν κ. Φρούραρχον τῆς Βουλῆς, τὴν δὲ ἑτέραν εἰς τὸν Ἐπιθεωρητὴν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, κεκλεισμένας, παρακαλῶν νὰ μοὶ τὰς δώσωσιν ὅταν λάβω ἀνάγκην αὐτῶν κατὰ τὴν ἀγόρευσίν μου. Ὁ κ. Φρούραρχος ἀπῄτησε νὰ τῷ ἐπιτρέψω νὰ ἀνοίξῃ τὴν ἐπιστολήν· ἀφοῦ μοὶ ὑπεσχέθη, ὅτι δὲν θὰ ἀναφέρῃ εἰς οὐδένα τὰ ἐν αὐτῇ, τῷ ἐπέτρεψα. Ὁ ἄλλος, ὁ κ. ὑπάλληλος, ἠρκέσθη εἰς τὴν παράκλησίν μου καὶ δὲν ἐπέμεινεν. Ἔγραψα καὶ ἔδωκα τὰς ἐπιστολὰς, διὰ ν’ ἀποδείξω κατὰ τὴν στιγμὴν τῶν ἀποδοκιμασιῶν, ὅτι αὗται ὑπηγορεύθησαν ἀπ’ αὐτὸν τὸν Πρωθυπουργὸν, διὰ νὰ ἦναι δεδικαιολογημένη ἡ κατ’ αὐτοῦ πρᾶξίς μου. Ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι ἀπεκαλύφθη τὸ πρᾶγμα κατὰ τρόπον, καθ’ ὃν νὰ μὴ ἐκτίθηται ἡ τιμὴ τοῦ Φρουράρχου, ὅθεν οὐδὲν συνέβη εἰς τὰ ἀκροατήρια, καὶ ἡ συζήτησις διεξήχθη ἄνευ οὐδενὸς ἀπευκταίου καὶ μετὰ σοβαρότητος. Ἔκτοτε ἠθέλησα νὰ μάθω πῶς ἔρχονται οἱ ἀκροαταὶ εἰς τὰ ἀκροατήρια, καὶ παρετήρησα, ὅτι κατὰ τὸν διάδρομον, ἔμπροσθεν τῆς μεγάλης θύρας, καὶ εἰς τὰς κλίμακας τῶν ἀκροατηρίων ἀναμένουσιν οἱ μισθωτοὶ τῆς Κυβερνήσεως, τὰ ἀποβράσματα τῆς κοινωνίας, πρὶν ἢ συναθροισθῶμεν ἡμεῖς ἀκόμη ἐν τῷ περιβόλῳ, καὶ ὅταν διατάξητε, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα, μετὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς ἀπαρτίας, εἰσέρχονται καὶ καταλαμβάνουν ὅλας τὰς θέσεις. Αὐτὸ συμβαίνει πάντοτε, αὐτὸ συνέβη καὶ κατὰ τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν ἀπήλαυσε τὰ χειροκροτήματα, ὅτε, ὡς ἄριστα γεγυμνασμένος ἠθοποιὸς, εἰσάγων τὸν Προϋπολογισμὸν, ἀπήγγελλε τὰ τοῦ ἰσοζυγίου καὶ εὐηγγελίζετο τὴν ἀπελευθέρωσιν τοῦ Ἑλληνισμοῦ εἰς ἀπομεμακρυσμένους χρόνους. Δὲν ἤθελον νὰ κάμω λόγον περὶ αὐτῶν, ἀλλ’ ὅταν βλέπωμεν, ὅτι μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου ἔφθασεν αὐτὸς ὁ κύριος, ὥστε νὰ νομίζῃ, ὅτι πρέπει πάντα, ὅστις δὲν φρονεῖ φίλα αὐτῷ, δι’ ἀπειλῶν καὶ διὰ τῶν ἐγκαθέτων, μὲ ἔνδειξιν κινδύνου τῆς ζωῆς του, νὰ κατορθώσῃ νὰ θέσῃ ἐκτὸς μάχης, διὰ νὰ δυνηθῇ ἄνευ συζητήσεων καὶ πατάγου νὰ συναρπάζῃ τὰ νομοσχέδια, πρὸς ἐφαρμογὴν τῶν καταστρεπτικῶν σχεδίων του, ὅταν νομίζῃ, ὅτι οὕτω θὰ διεξαγάγῃ τὰς συζητήσεις καὶ τοιαύτην θὰ κρατήσῃ θέσιν, ἡμεῖς θὰ ἀντεπεξέλθωμεν διὰ τοῦ ἰδίου τρόπου πρὸς τὴν τοιαύτην κοινοβουλευτικὴν ἐργασίαν, καὶ δηλοῦμεν, δηλῶ ἐγὼ τοὐλάχιστον, ὅτι εἰς πρώτην περίστασιν πρέπει νὰ ἦναι ἕτοιμοι οἱ ἐπίλεκτοι νὰ ἀμυνθῶσι πέριξ τοῦ Πρωθυπουργοῦ, διότι πιστεύω νὰ διδαχθῇ πῶς διεξάγονται αἱ κοινοβουλευτικαὶ συζητήσεις. Αὐτὰ πρὸς γνῶσιν τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ διὰ πᾶν ἐνδεχόμενον.

§201ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἴμεθα εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ Κανονισμὸς λέγει ῥητῶς, ὅτι αἱ διάφοροι τροπολογίαι, ἐξ ὧν κατηρτίσθη τὸ νομοσχέδιον, τακτοποιοῦνται, τυποῦνται καὶ τότε ἐπέρχεται ἡ τρίτη ἐν συνόλῳ συζήτησις. Ἑπομένως ἐπικαλοῦμαι τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ.

§202ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί θέλετε;

§203Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ζητοῦμεν νὰ γίνῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ συνόλου αὔριον, διότι ὁ κ. Κωνσταντόπουλος πρόκειται νὰ ἀγορεύσῃ ἐπὶ τοῦ συνόλου. Ἀλλ’ ἡ ὥρα εἶναι 11 μ. μ., οὔτε ἐγεύθημεν, καὶ εἴμεθα ἐξ ὥρας συζητοῦντες. Οἱ ἐχθροὶ δὲν πολιορκοῦσι τὰς Ἀθήνας, οὔτε ἦλθε κἀνεὶς στόλος εἰς τὸν Πειραιᾶ νὰ μᾶς ἀποκλείσῃ· ὥστε δύναται νὰ γίνῃ καὶ αὔριον ἡ συζήτησις αὕτη.

§204ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω ὅτι εἶχεν ἀναγνωσθῆ πρότασις συμπληρωματικὴ τοῦ νομοσχεδίου. Ἐὰν τοιαύτη πρότασις δὲν θὰ ὑποβληθῇ καὶ πρόκηται μόνον περὶ συζητήσεως ἐπὶ τοῦ συνόλου, νομίζω ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ ἀναβάλωμεν εἰς αὔριον, διότι εἶναι προκεχωρημένη ἡ ὥρα· ἐὰν ὅμως πρόκηται νὰ προβῶμεν εἰς ἀπόφασιν περὶ συμπληρωματικῆς διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου, ἀφοῦ περὶ τοιαύτης ἐγένετο λόγος, ἐπιμένομεν νὰ γενῇ τοῦτο σήμερον.

§205ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὴν ὑποβληθεῖσαν παρ’ ἐμοῦ πρότασιν ἀντετάχθη τὸ ἀπαράδεκτον, ὅτι δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ νόμος, ἐπιβαρύνων τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Ἐγὼ ἔκαμον ὅ,τι ὤφειλον, ἀλλὰ δὲν ἐπιμένω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν, ἀφοῦ ὑπάρχει ἡ ἔνστασις αὕτη.

§206ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀφοῦ δὲν ἐπιμένει ὁ κ. Βουλευτὴς, δὲν ἔχομεν καθῆκον νὰ ἐπιμείνωμεν ἡμεῖς ἀντ’ αὐτοῦ· δὲν νομίζω ὅμως, ὅτι τὸ ἀπαράδεκτον ἔχει ὑπόστασιν, καὶ λέγω τοῦτο οὐχὶ ἵνα ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν πρότασιν, ἀλλὰ χάριν τῆς ἀρχῆς, διότι νομίζω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ προσωπικῆς προτάσεως, ἀλλὰ περὶ προτάσεως ἀφορώσης εἰς κατηγορίαν ὁλόκληρον, περὶ ἧς πραγματεύεται καὶ τὸ νομοσχέδιον.

§207ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ τριῶν προσώπων γνωστῶν.

§208ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἀξιῶ νὰ μεταβάλω τὰς ἰδέας οὐδενός· συμφωνῶ δὲ πληρέστατα, ὅπως μὴ προβῶμεν εἰς συζήτησιν περὶ τῆς προτάσεως, καίτοι νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαράδεκτον.

§209ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἀντιτάσσῃ τὸ ἀπαράδεκτον, τότε θὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν πρότασιν, διότι οὐδεὶς ἕτερος λόγος μὲ ἔκαμε νὰ τὴν ἀποσύρω, εἰμὴ ὁ λόγος τοῦ ἀπαραδέκτου.

§210ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐθεώρησα ὅτι ἔπρεπε νὰ εἴπω ὅσα εἶπον, ἵνα μὴ ὑποτεθῇ, ὅτι οὕτως ἑρμηνεύω τὸ νομοσχέδιον. Δὲν ἔχω ὅμως ἀντίῤῥησιν ὅπως ἀποσυρθῇ ἡ πρότασις, καθόσον μάλιστα νομίζω, ὅτι ἡ διάταξις, ἣν θέλει νὰ εἰσαγάγῃ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ, ἄριστα δύναται νὰ ὑποβληθῇ δι’ εἰδικοῦ νομοσχεδίου.

§211ΡΑΛΛΗΣ. Οὐδεμίαν ἔχει βάσιν ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι πρέπει νὰ ἔλθῃ δι’ ἑτέρου νομοσχεδίου ἡ διάταξις αὕτη, διότι πρόκειται περὶ νόμου συμπληροῦντος τὸν νόμον τοῦ 1887. Εἶπον ἀκριβῶς, ὅτι ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ πρέπει νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς τῆς τρίτης κατηγορίας, ὅπως δηλώσωσιν, ἐὰν θὰ μετατρέψωσι τὰ οἰνοπνευματοποιεῖά των εἰς βʹ τάξεως, ὅτε ἐπέρχεται ἡ περίπτωσις τῆς ἀποζημιώσεως· δὲν πρόκειται δ’ ἐνταῦθα περὶ ὠφελείας προσώπων, πρόκειται περὶ ἀποζημιώσεως βιομηχανίας, τῆς ὁποίας ἡ ὕπαρξις καθίσταται πλέον ἀδύνατος.

§212ΤΖΑΝΕΣ. Ἐγὼ κηρύσσομαι ἀπὸ τοῦδε ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ῥάλλη, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι, διὰ νὰ δοθῇ καιρὸς νὰ μελετηθῇ τὸ ζήτημα, καλὸν εἶναι νὰ ὑποβάλῃ ὁ κ. Ῥάλλης ἰδιαίτερον νομοσχέδιον, διότι δὲν ἠξεύρομεν ποία θὰ ἦναι ἡ ἀξία τῆς ἀποζημιώσεως.

§213ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν μὲ συγκινεῖ ἡ ὑπόσχεσις, ὅτι θὰ ἔχω τὴν ὑποστήριξιν τοῦ κ. Τζάνε, ἐὰν ὑποβάλω νομοσχέδιον ἴδιον, διότι γνωρίζω τὴν τακτικὴν τὴν κοινοβουλευτικήν. Ἐὰν αὔριον θελήσω νὰ ὑποβάλω πρότασιν περὶ κατεπείγοντος, ὁ κ. Τζάνες θὰ εὑρεθῇ ἐντελῶς ἐλεύθερος τῆς ὑποσχέσεως, τὴν ὁποίαν ἔδωκε πανδήμως, λέγων ὅτι πρόκειται περὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Ἐπειδὴ δὲ, ἐὰν ἤθελεν ὑποβληθῇ τοιοῦτο νομοσχέδιον αὐτοτελὲς, ποτὲ δὲν θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ συζητηθῇ, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν πρότασίν μου. Τὸ ζήτημα αὐτὸ συνεζητήθη καὶ εἶναι ὥριμον, ἔρχεται δὲ ὡς φυσικὴ συνέπεια τῆς καταργήσεως τῶν οἰνοπνευματοποιείων τῆς τρίτης κατηγορίας. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω, ὅπως ἐν τῇ παρούσῃ καταστάσει τοῦ νομοσχεδίου συζητηθῇ ἡ πρότασίς μου. Ἂς τὴν ἀποῤῥίψουν, ἀλλὰ νὰ τὴν ἀντιμετωπίσουν.

§214ΤΖΑΝΕΣ. Μοὶ εἶναι ἀδιάφορον ὁποίαν ἔχει γνώμην ὁ κ. Ῥάλλης· ἐγὼ εἶπον ὅτι κηρύσσομαι ὑπὲρ τῆς προτάσεώς του, ἀφορώσης τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἵτινες ζημιοῦνται· εἶπον ὅτι πρέπει νὰ δοθῇ καιρὸς εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ ἀποδώσῃ τὸ δίκαιον. Δὲν ἔχει δίκαιον ὁ κ. Ῥάλλης, ὑποθέτων ὅτι ἐγὼ δύναμαι τὴν γνώμην αὐτὴν νὰ τὴν ἀλλάξω. Ἐγὼ ἀπέδειξα εἰς τὸ Κοινοβούλιον, ἐὰν ἀλλάσσω τὰς γνώμας μου.

§215ΝΕΓΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ προσθέσωμεν εἰς τὴν τροπολογίαν καὶ ἀποζημίωσιν διὰ τὰ ἐργοστάσια, διότι ἐργοστάσια ὁλόκληρα θὰ μείνουν ἄεργα καὶ πρέπει ἑπομένως ἡ ἀποζημίωσις ν’ ἀφορᾷ ὄχι μόνον εἰς τὰ μηχανήματα, ἀλλὰ καὶ εἰς τὰ ἐργοστάσια.

§216ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ δώσω κέρδος εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, θέλω νὰ μὴ δύνανται νὰ αἰτιῶνται τῆς Βουλῆς, ὅτι ἐδήμευσε τὴν περιουσίαν των, ὅτι, ἀφοῦ κατέστησε τὸν συναγωνισμὸν ἀδύνατον, δὲν τοὺς ἀπεζημίωσε διὰ τὰ μηχανήματα, τὰ ὁποῖα ἠναγκάσθησαν νὰ ἀγοράσωσιν, ἵνα συμμορφωθῶσι πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου τοῦ 1887.

§217ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἴσως θὰ ἦτο ὀρθὸν νὰ ἀναβάλωμεν ἕως τῆς αὔριον, ὅπως διευκρινισθῶσι ταῦτα τὰ ζητήματα. Ἐὰν προέκειτο μόνον περὶ τῶν καθισταμένων ἀχρήστων μηχανημάτων, ἴσως θὰ ἦτο πρέπον νὰ δεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν τῆς ἀποζημιώσεως, οὐχὶ ὅμως ὡς δικαιωματικῆς, διότι δὲν καθιεροῦται ὑπὸ τοῦ νομοσχεδίου μονοπώλιον δὲν ἀπαγορεύεται δι’ αὐτοῦ εἰς τὰ ἐργοστάσια ἡ ἐργασία, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἡ λειτουργία αὐτῶν καθίσταται διὰ τοῦ νομοσχεδίου δυσχερεστέρα, καὶ ἴσως ὑπαγορεύεται εἰς αὐτὰ, ὡς ἐκ τῶν νέων τῆς λειτουργίας ὅρων, ἡ ἀργία. Εἶναι πρέπον ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ δοθῇ ἀποζημίωσις, ἀλλὰ δὲν νομίζω, ὅτι θὰ ἦτο δικαία ἡ ἀποζημίωσις κανονιζομένη ὅπως ἐν τοῖς ἄλλοις νόμοις, οὓς ἀναφέρει ἡ πρότασις τοῦ κ. Βουλευτοῦ, διὰ παροχῆς καὶ εἴκοσι τοῖς ἑκατὸν ἐπὶ πλέον τῆς ἀξίας. Ἐν τῇ περιπτώσει τοῦ νομοσχεδίου δὲν μοὶ φαίνεται τοιαύτη προσθήκη δικαία, διότι οἱ θεσπίσαντες τὴν προσθήκην νόμοι ὑπεχρέουν τοὺς ἐργοστασιάρχας νὰ κλείσωσι τὰ καταστήματα, ἐνῷ τὸ νομοσχέδιον δὲν ἐπιβάλλει τοιαύτην ὑποχρέωσιν. Δύνανται οἱ ἐργοστασιάρχαι κατὰ τὸ νομοσχέδιον νὰ ἐξακολουθήσωσιν ἐργαζόμενοι ὡς παραγωγοὶ τρίτης κατηγορίας· ἐὰν ὅμως θέλωσι νὰ παραστήσωσι τὴν ἐργασίαν ὡς οἰνοπνευματοποιοὶ τρίτης κατηγορίας, εἶναι ἴσως πρέπον νὰ τοὺς ἀποζημιώσωμεν, ἀλλ’ ἄνευ τῆς προσαυξήσεως, ἥτις, δεδικαιολογημένη κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, δὲν θὰ ἦτο δεδικαιολογημένη ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ.

§218ΡΑΛΛΗΣ. Ἄς μείνῃ δι’ αὔριον λοιπόν.

§219ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 11 καὶ 15′ μ. μ.