1889.11.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 16

τῆς 13 Νοεμβρίου 1889.

(Δευτέρα)

Ὥρα 4 καὶ 30′ μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§2ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατ’ ἐπανειλημμένην ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς τὰ πρακτικὰ συντάσσονται συντόμως, χωρὶς νὰ συγχωνεύωνται ἐν αὐτοῖς αἱ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως κατατιθέμεναι πληροφορίαι, αἱ ἀφορῶσαι ἐνίοτε εἰς σπουδαῖα ζητήματα. Τοῦτο δὲν ἐφαρμόζεται ἐν τοῖς σημερινοῖς πρακτικοῖς, ἐν οἷς συγχωνεύονται αἱ τοιαῦται πληροφορίαι. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν πῶς θὰ συντάσσωνται τὰ πρακτικά· σύντομα, ὅπως ἀπεφασίσθη πολλάκις, ἢ εὐρέα, ὅπως σήμερον; διὰ νὰ γνωρίζωμεν πῶς θ’ ἀκολουθῶμεν αὐτά.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν, συντάσσονται τὰ πρακτικὰ σύντομα, αἱ δὲ πληροφορίαι, αἱ ἀφορῶσαι εἰς ἐπερωτήσεις Βουλευτῶν, παρατίθενται ἐν τοῖς πρακτικοῖς συμφώνως πρὸς τὸν Κανονισμόν. Τώρα, ἐὰν θέλῃ ν’ ἀποφασίσῃ ἄλλως ἡ Βουλή, δύναται νὰ τὸ πράξῃ.

§4Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι αἱ κατατιθέμεναι πληροφορίαι ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν εἰς ἀπάντησιν ἐπερωτήσεων δύνανται νὰ διαιρεθῶσιν εἰς δύο κατηγορίας, εἰς πληροφορίας, τῶν ὁποίων ἡ δημοσίευσις καὶ ἡ διανομὴ εἶναι ἀναγκαία, καὶ εἰς πληροφορίας, τῶν ὁποίων ἡ δημοσίευσις δύναται νὰ μὴ γίνῃ, ἀλλὰ τότε τὰ ἔγγραφα πρέπει νὰ στέλλωνται εἰς τοὺς ἐπερωτῶντας, διὰ νὰ μὴ εὑρισκώμεθα ἠναγκασμένοι νὰ προβάλλωμεν δύο ἐπερωτήσεις, ἐπερώτησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ζητοῦντες πληροφορίας, καὶ ἐπερώτησιν εἰς τὸ Προεδρεῖον, διὰ νὰ μᾶς ἀνακοινώσῃ τὰς εἰς τὰς ἐπερωτήσεις ἡμῶν δοθείσας ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως πληροφορίας.

§5ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως τὰ κατατιθέμενα ἔγγραφα πρέπει νὰ δίδωνται εἰς τοὺς Βουλευτὰς, ἀλλὰ πολλάκις ὑποχρεοῦνται οἱ Ὑπουργοὶ νὰ καταθέτωσι πληροφορίας ἐκτενεστέρας καὶ εἶναι πρέπον νὰ καταχωρίζωνται αὗται ἐν τοῖς πρακτικοῖς. Ὅταν δὲ ἦναι βέβαιον, ὅτι τὰ πρακτικὰ τυποῦνται καὶ διανέμονται πρὸ τῆς συνεδριάσεως, ἕκαστος δύναται ἀμέσως νὰ ἀνεύρῃ ἐν αὐτοῖς λεπτομερῶς τὰς εἰς ἀπάντησιν εἰς τὰς ἐπερωτήσεις ὑποβαλλομένας πληροφορίας.

§6ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Θὰ ἔχωμεν τὸ ἄτοπον, νὰ ζητῇ ἕκαστος Βουλευτὴς, ἵνα τεθῇ ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὁλόκληρος ἡ γνώμη αὐτοῦ, πρὸς ἀποφυγὴν τοῦ ὁποίου ἀπεφάσισεν ἡ Βουλή, ὅπως τὰ πρακτικὰ συντάσσωνται ἐν περιλήψει. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐννοῇ νὰ προτείνῃ τὴν τροποποίησιν τοῦ τρόπου τῆς συντάξεως τῶν πρακτικῶν, δὲν θ’ ἀντείπωμεν ἴσως ἡμεῖς· ἀλλ’ ἐφ’ ὅσον δὲν θ’ ἀποφασισθῇ τοῦτο, πρέπει αἱ διδόμεναι πληροφορίαι νὰ τυπῶνται καὶ διανέμωνται ἰδιαιτέρως, τὰ δὲ πρακτικὰ νὰ συντάσσωνται συντομώτατα. Πρέπει ἑπομένως νὰ ὁρισθῇ καθαρῶς, ἂν τὰ πρακτικὰ θὰ ἦναι εὐρέα καὶ θὰ περιέχωσιν ὅλας τὰς συζητήσεις, ἢ θὰ ἦναι σύντομα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦτο συμβαίνει εἰς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ὑποβάλλουσιν ἑκάστοτε οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἐγγράφως· αὗται τυποῦνται καὶ διανέμονται, ὅσαι δὲ εἶναι προφορικαὶ δὲν δύνανται νὰ σημειωθῶσιν εἰς τὰ πρακτικά. Ποτὲ δὲν ἠρνήθημεν τὴν τύπωσιν τῶν ἐγγράφων, δὲν τυποῦνται μόνον τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα κατατίθενται εἰς τὸ Γραφεῖον πρὸς μελέτην ὑπὸ τῶν κυρίων Βουλευτῶν. Αὐτὸ συμβαίνει σήμερον.

§8ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀκριβῶς τοῦτο δὲν ἔγεινε σήμερον, διότι σήμερον τὰ πρακτικὰ περιέχουν ὅλας τὰς γραπτὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας κατέθηκεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἄλλοι Ὑπουργοὶ ἐν τῇ τελευταίᾳ συνεδριάσει, χωρὶς αὗται νὰ κοινοποιηθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν. Δὲν θέλω νὰ πολεμήσω κἀνὲν σύστημα, ἀλλ’ ἐπιθυμῶ νὰ γνωρίζω, ποῖον εἶναι τὸ σύστημα τῆς συντάξεως τῶν πρακτικῶν.

§9ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἀφ’ ὅτου ἐπεκράτησε τὸ σύστημα νὰ τυπῶνται τὰ πρακτικὰ πρὸ τῆς κυρώσεως αὐτῶν, ὅπως ἕκαστος Βουλευτὴς ἦναι εἰς θέσιν νὰ φέρῃ ἀντιῤῥήσεις, πᾶσαι αἱ γινόμεναι ἐπερωτήσεις καταχωρίζονται αὐτολεξεὶ, ἀπαραλλάκτως δὲ καὶ αἱ ἀπαντήσεις εἰς τὰς ἐπερωτήσεις καταχωρίζονται αὐτολεξεὶ ἐν τοῖς πρακτικοῖς. Τοῦτο ἀποτελεῖ εὐκολίαν προφανῆ. Οἱ προσαγόμενοι πίνακες, τυπούμενοι εἰς ἰδιαίτερα φύλλα, ἀποτελοῦσιν ἔπειτα παράρτημα τῶν πρακτικῶν· ἀλλ’ ὁσάκις ὑποβάλλωμεν σημειώματα ἁπλᾶ, εὐκόλως δυνάμενα νὰ καταχωρισθῶσιν εἰς τὸ σῶμα τῶν πρακτικῶν, νομίζω ὅτι ὀρθὸν εἶναι νὰ παρεμβάλλωνται καὶ αὐτὰ καὶ ὅτι ἡ οὕτως ἐπικρατήσασα τάξις εἶναι ἀρίστη.

§10ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Λοιπὸν θέλετε εὐρυτέραν σύνταξιν τῶν πρακτικῶν;

§11ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Οὐχὶ καταχώρησιν γνωμῶν, ἀλλὰ καταχώρησιν πληροφοριῶν.

§12Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀπὸ τὸ ζήτημα πῶς θέλουσι συντάσσεσθαι τὰ πρακτικὰ, διαφέρει τὸ ζήτημα τὸ ἀναγόμενον εἰς τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐπερωτήσεων. Ὅταν διὰ τῆς ἐπερωτήσεως ζητῆται ἡ κατάθεσις ἐγγράφων, δὲν ἀρκεῖ νὰ καταχωρίζωνται εἰς τὰ πρακτικὰ αἱ ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ διδόμεναι πληροφορίαι. Ἐγὼ π. χ. ἐζήτησα τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς προθύμως κατέθηκεν αὐτὰ, διὰ τῆς περιλήψεως ὅμως, ἡ ὁποία περιέχεται εἰς τὰ πρακτικὰ, δὲν ἐξεπληρώθη ἡ ὑποχρέωσις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ. Εἶχον ζητήσει ἔγγραφον περὶ τῆς ἐπιτραπείσης εἰς διαφόρους ἐποχὰς ἐλευθέρας κοινωνίας εἰς τὸν δῆμον Πανόρμου τῆς Τήνου. Πληροφορίαι ἐδόθησαν καὶ περίληψις αὐτῶν περιέχεται εἰς τὰ πρακτικὰ. Ἀλλὰ δὲν ἀρκεῖ τοῦτο, πρέπει δὲ νὰ κατατεθῶσιν αἱ δοθεῖσαι ὑπὸ τῶν Ὑπουργῶν γραπταὶ πληροφορίαι, ἤτοι τὰ ἔγγραφα. Ἐὰν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἐπιμένωσι νὰ καταχωρίζωνται εἰς τὰ πρακτικὰ πάντα τὰ ἔγγραφα καὶ πᾶσαι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας δίδουσι, δὲν ἀντιλέγω, ἀπαιτῶ ὅμως, τὰ ἔγγραφα, ἅπερ καταθέτουσιν εἰς ἀπάντησιν ἐρωτήσεων, νὰ τυπόνωνται, καὶ ὅσα δὲν πρέπει νὰ τυπωθῶσιν, εἴτε διότι εἶναι ματαία ἡ πρὸς ἐκτύπωσιν δαπάνη, εἴτε διότι βλάπτονται συμφέροντα, τὰ ἔγγραφα ταῦτα νὰ δίδωνται εἰς τὸν Βουλευτὴν τὸν ἐπερωτήσαντα.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προχθὲς τῷ ὄντι κατετέθησαν τὰ ἔγγραφα, καὶ ἐὰν ἐλαμβάνετε τὴν καλωσύνην νὰ διατάξητε ἕνα κλητῆρα, θὰ εἴχετε ἀμέσως τὰ ἔγγραφα.

§14ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μὴ λέγετε αὐτό. Τὸ Γραφεῖον θέλει σᾶς ἀπαντήσει, ὅτι δὲν ἔχει οὕτω τὸ πρᾶγμα. Ἐγὼ δὲν ἐλέγχω τὸ Γραφεῖον, ἀλλὰ ζητῶ νὰ ῥυθμίσω τὴν ὑπηρεσίαν. Τὰ ἔγγραφα κατετέθησαν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν, τὸ ἑσπέρας ἐκεῖνο ἐκρατήθησαν, ὅπως χρησιμεύσουν εἰς τὰ πρακτικὰ, καὶ ἀκόμη δὲν περιῆλθον εἰς χεῖράς μου.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἐννοῶ, τὰ ἔγγραφα νὰ ἦναι εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ Βουλευτοῦ τοῦ ἐπερωτῶντος ἂν δ’ ἐζητήθησαν παρὰ τοῦ Βουλευτοῦ καὶ τὸ Γραφεῖον ἠρνήθη, ἤθελον παρακαλέσει τὸν κ. Βουλευτὴν νὰ κάμῃ τὴν ἀνακοίνωσιν πρὸς ἐμὲ, διὰ νὰ πράξω ὅ,τι ὀφείλω.

§16ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ Γραφεῖον δὲν μοὶ ἠρνήθη τὰ ἔγγραφα, οὔτε ἐλέγχω τὸ Γραφεῖον, ἀλλὰ τὰ ἔγγραφα σήμερον ἐτέθησαν ἐν φακέλλῳ καὶ ἐστάλησαν πρὸς ἐμὲ, κατὰ λάθος δὲ ἐστάλησαν ἀλλαχοῦ, καὶ ἕνεκα τούτου δὲν ἔλαβον τὰ ἔγγραφα σήμερον, οὐδὲ δύναμαι διὰ τοῦτο νὰ συζητήσω ἐπὶ τῶν ἐπερωτήσεων αὐτῶν.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἔγγραφα, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἦσαν εἰς τὸ Γραφεῖον ἀφ’ ἧς κατετέθησαν.

§18ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὰ ἔγγραφα περιεπλανῶντο σήμερον εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων ἐπὶ τούτου.

§20ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Προσέτι παρακαλῶ, τὰ πρακτικὰ νὰ μὴ διανέμωνται εἰς τοὺς Βουλευτὰς εἰς τὴν θύραν τοῦ Βουλευτηρίου, διότι δὲν μᾶς μένει καιρὸς νὰ ἀναγνώσωμεν αὐτά.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραγγελίαν δίδω καθ’ ἑκάστην, νὰ στέλλωνται τὰ πρακτικὰ καὶ ἡ ἡμερησία διάταξις καὶ ὅλα τὰ ἔγγραφα εἰς τοὺς κ. Βουλευτὰς οἴκαδε.

§22ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν τὰ λαμβάνομεν.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος θὰ διαταχθῇ νὰ φροντίσῃ. (Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Τζάνες ἔχει τὸν λόγον.

§25ΤΖΑΝΕΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἰσαγάγω πάλιν εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 999 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, ἀφορῶσαν εἰς τὴν προσωπικὴν κράτησιν. Περιορίζω τὸ ποσὸν, μέχρι τοῦ ὁποίου δὲν ἐπιτρέπεται πολιτικὴ κράτησις, εἰς χιλίας δραχμάς. Κύριοι Βουλευταί, ἐὰν ἐλαμβάνετε τὸν κόπον νὰ ἐπισκεφθῆτε τὰς πολιτικὰς φυλακὰς ὄχι τῶν ἐπαρχιῶν, ἀλλὰ τῆς πρωτευούσης, ἠθέλετε ἐνοήσει διατὶ ἐπανειλημμένως ὑποβάλλω τὴν πρότασιν ταύτην.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 52). Διάφοροι κατάδικοι τῶν φυλακῶν Χαλκίδος παραπονοῦνται, ὅτι δὲν τοῖς ἐδόθη χάρις ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῶν γάμων τοῦ Διαδόχου. Θὰ σταλῇ ἡ ἀναφορά των εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Διάφοροι οἰνοποιοὶ Ναυπλίου διὰ τηλεγραφήματός των πρὸς τὴν Βουλὴν ζητοῦσιν, ὅπως αἱ ἐγχώριοι ζακχαρώδεις ὗλαι προτιμηθῶσι τῶν ἀμυλωδῶν.

§27ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 53). Ὁ κ. Πετρίδης ἔχει τὸν λόγον.

§29ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Εἰς τὴν Κορινθίαν, ἥτις διακρίνεται καὶ διεκρίθη ἀείποτε ἐπὶ φιλονομίᾳ, ὡς κατοικουμένη ὑπὸ λαοῦ φιλησυχωτάτου καὶ φιλονομωτάτου, δυστυχῶς τελευταῖον τὸ καταστὰν κοινωνικὸν νόσημα τῆς Ἑλλάδος, τὸ ἔγκλημα, ἐνέσκηψε καὶ ἐκεῖ, καὶ βαρύτατον. Εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου Πελλήνης, κατὰ τὰς ἐφημερίδας, συνήφθη μάχη ἀληθὴς, ἐν ᾗ ἔπεσαν νεκροί. Παρεκάλεσα τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν ἰδιαιτέρως, νὰ μὲ πληροφορήσῃ ἐὰν ἦσαν ἀληθῆ ταῦτα. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς μοὶ ἐπέδειξε τηλεγράφημα Ὑπομοιράρχου τινὸς, ὁ ὁποῖος ἀνήγγειλεν, ὅτι ἐγένετο, ὡς πληροφορεῖται, ἡ συμπλοκὴ, ἔπεσαν ὄντως νεκροὶ καὶ ἔμειναν τραυματίαι, καὶ ὅτι μετέβαινεν ὁ Ὑπομοίραρχος ἐπὶ τόπου. Ἐπιθυμῶ ἤδη νὰ μάθω, τί ἐγένετο ἐν τοῖς ὁρίοις τῶν δήμων Πελλήνης καὶ Σικυῶνος. Δυστυχῶς τὸ ἄστοχον μέτρον τῆς καταργήσεως τῶν Ἐπαρχείων, πρὸς ταῖς ἄλλαις πολιτικαῖς καὶ κοινωνικαῖς ζημίαις, πρὸς τῇ ἐκλύσει τῆς διοικήσεως, ἐπήνεγκε μέγα τραῦμα καὶ εἰς τὴν δημοσίαν τάξιν. Ἡ Κορινθία ἔχει μόνη ἔκτασιν νομοῦ, ἐκτεινομένη ἀπὸ τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν μέχρι τῶν ὁρίων τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων. Κατοικεῖται ὑπὸ 60 σχεδὸν χιλιάδων συνταγματικῶν ὑπηκόων τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως, οἱ ὁποῖοι τελοῦσι φόρους βαρεῖς καὶ τῶν ὁποίων οὐκ ὀλίγοι καὶ πεινῶσι καὶ ἀνυπόδυτοι εἶναι ἐκ τῆς ἀσπλάγχνου φορολογίας τῶν τελευταίων ἐτῶν. Καὶ ὅμως δὲν ἔχουσιν ὁδὸν νὰ βαδίσωσι, καὶ δὲν ἔχουσι Σχολεῖα, ἄξια τοῦ ὀνόματος, διὰ τὰ τέκνα των. Ἀλλὰ τέλος πάντων μέχρι τοῦδε ἔφερον τὰς κεφαλάς των ἐπὶ τῶν ὤμων ἀσφαλεῖς. Ἀπόδειξιν τῆς φιλονομίας τῶν κατοίκων τῆς Κορινθίας φέρω τὴν ἑξῆς. Ὁ δῆμος Τρικκάλων ἐκτείνεται εἰς ἀπόστασιν ὡρῶν δέκα ἀπὸ τῆς παραλίας μέχρι τῶν ἄκρων κορυφῶν τῆς Κυλλήνης καὶ διαιρεῖται εἰς 37 μικρὰς ἀγροτικὰς κοινότητας καὶ κατοικεῖται ὑπὸ λαοῦ φιλοπόνου καὶ ὑπερηφάνου ἓξ χιλιάδων. Ὑπὲρ τῆς ἡσυχίας καὶ τάξεως αὐτοῦ τοῦ λαοῦ τίς ἀγρυπνεῖ; Ἡ τάξις τηρεῖται κυρίως ὑπὸ δύο μόνον χωροφυλάκων, ἐκ τῶν ὁποίων ὁ εἷς εἶναι γέρων καὶ μένει φυλάττων τὸν στρατῶνα! Καθ’ ὅλον δὲ τὸ διάστημα, καθ’ ὅ διέτριψα εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον πέρυσι καὶ ἐφέτος, δὲν συνέβη οὐδὲ ἓν πλημμέλημα. Τὸ αὐτὸ δύναμαι νὰ βεβαιώσω καὶ περὶ αὐτῶν τῶν δήμων τῆς εὐρυτάτης Κορινθίας ἐν γένει, ἥτις διὰ τοῦτο ἴσως κατεδικάσθη νὰ μὴ ἔχῃ οὔτε Δικαστήριον, οὔτε Ἐπαρχεῖον, οὔτε στρατόν. Ἄν ποτε ἐγένοντο ἐγκλήματα, ἐγένοντο εἴτε ἐκ φατριαστικῆς τῶν ἀρχῶν ἐνεργείας, εἴτε ἐξ ἐλλείψεως ταχύτητος καὶ ἐξ ὀλιγωρίας περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων αὐτῶν. Δὲν ἀμφιβάλλω, καὶ πρὶν ἀκούσω τὰς πληροφορίας τοῦ κ. Ὑπουργοῦ περὶ τοῦ ἐν Σικυῶνι πολέμου ἐκείνου, ὅτι ὡς αἰτίαν θὰ εἶχεν ἡ συμπλοκὴ τοιοῦτόν τινα λόγον, οὐχὶ δὲ ποτὲ ἐγκληματικὴν τῶν φιλονομωτάτων κατοίκων Σικυῶνος ἀφορμήν. Εἰς τὸν δῆμον Σικυῶνος συνέβη ἡ αἱματηρὰ αὕτη συμπλοκὴ, τῆς ὁποίας ἀποτέλεσμα ἦσαν μόνον δύο νεκροὶ καὶ τρεῖς τραυματίαι, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, διατὶ νομίζετε; διότι ὁ Εἰρηνοδίκης Σικυῶνος, τοῦ ὁποίου ἀγνοῶ καὶ τὸ ὄνομα, δὲν ἐξέδωκεν, ὡς ὤφειλεν, ἐγκαίρως ἀπόφασιν ἐπὶ δίκης δι’ ἕνα ἀγρὸν, ἀξίας πεντήκοντα μόνον δραχμῶν. Ἐκεῖ οἱ ἀντιποιούμενοι καὶ ἀμφισβητοῦντες τὴν κατοχὴν τοῦ ἀγροῦ, ἀπὸ τριῶν μηνῶν ἤδη μάτην ἀναμένοντες τὴν ἀπόφασιν τοῦ Εἰρηνοδίκου, μετέβησαν, ἀμφοτέρωθεν ἔχοντες ἐπὶ κεφαλῆς ἱερεῖς δυστυχῶς, νὰ καλλιεργήσωσι τὸν ἀγρόν. Ἐκεῖ, ὡς ἦν ἑπόμενον, ἐγένετο διαπληκτισμὸς καὶ ἐφονεύθησαν δύο πολῖται συνταγματικοὶ καὶ ἐτραυματίσθησαν δεινῶς ἕτεροι δύο. Οἱ κάτοικοι, κύριε Ὑπουργὲ τῆς Δικαιοσύνης, ἀξιοῦσι πρὸ παντὸς νὰ σταλῇ ἀνακριτὴς τακτικὸς, διὰ νὰ βεβαιώσῃ τὸ ἔγκλημα καὶ νὰ συλληφθῶσιν οἱ φονεῖς, διότι ἀπειλοῦνται ἴσως νὰ φονευθῶσι καὶ ἄλλοι. Δὲν ἐννοῶ, πότε ἡ ἀνακριτικὴ ἀρχὴ θὰ ἐκτελέσῃ τὸ καθῆκόν της, ἀφοῦ ἐπὶ διπλῆς ἀνθρωποκτονίας δὲν σπεύδει νὰ ἐκτελέσῃ τοῦτο. Διατὶ δὲ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἔχει οὐδεμίαν πληροφορίαν; Ἀλλὰ παρὰ τίνος ἀρχῆς, ἀφοῦ Ἔπαρχος δὲν ὑπάρχει; Λοιπὸν συνοψίζων παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῆς δημοσίας τάξεως, περιελθούσης εἰς οἰκτρὰν κατάστασιν, νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ἐν ᾗ περιπτώσει ὑπάρχει ἐρεθισμὸς ἐν Σικυῶνι, νὰ ἀποστείλῃ στρατὸν καὶ ἀνακριτὴν τακτικόν. Δεύτερον, νὰ παραγγείλῃ τὴν στρατιωτικὴν ἀρχὴν νὰ ἐκτελέσῃ αὐστηρότατα καὶ τάχιστα τὸ καθῆκον αὐτῆς, καὶ τρίτον, νὰ πληροφορήσῃ ἡμᾶς καὶ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ὁ πόλεμος ἔχῃ τὰς διαστάσεις, τὰς ὁποίας αἱ ἐφημερίδες ἔδωκαν, ἂν ἔπεσαν καὶ πόσοι νεκροὶ καὶ τραυματίαι, ἐὰν ἐγένετο τέλος ἀνακωχὴ, καθ’ ἣν πρόκειται νὰ ἐπαναληφθῇ ὁ πόλεμος μετ’ αὐτήν. Διότι, ἀφοῦ αἱ κλοπαὶ ζώων γίνονται κατ’ ἀγέλας, ὡς αἱ ὁμηρικαὶ βοηλασίαι, ἦτο ἑπόμενον νὰ ὑψωθῶσιν αἱ ἁπλαῖ ἀνθρωποκτονίαι εἰς ἀληθεῖς μάχας αἱματηράς. Τοῦτο λέγεται διοίκησις! τοῦτο ἀναμόρφωσις!

§30ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας παρ’ ἐπιβατῶν ἐλθόντων ἐκ Κορινθίας, δύο οἰκογένειαι, φιλονεικοῦσαι περὶ ἑνὸς τεμαχίου ἀγροῦ μεταξὺ Τέμενης καὶ Μάτσαλι, συνεπλάκησαν, εἷς δὲ ἱερεὺς ἐξιφούλκησεν ἐναντίον ἄλλου, ἐφονεύθη εἷς, ἐπληγώθη ἕτερος, ὁ ὁποῖος ἀπέθανε μετὰ ταῦτα, καί τινες ἐτραυματίσθησαν. Αὐτὴ εἶναι ὅλη ἡ σκηνὴ, τὴν ὁποίαν οἱ ἐφημεριδογράφοι ἐδιπλασίασαν καὶ ἔγραψαν, ὅτι συνέβη μία συμπλοκὴ εἰς τὴν Τέμενην καὶ ἄλλη εἰς τὸ Μάτσαλι. Βεβαίως δὲ καὶ ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας συνάδελφος τὰς αὐτὰς πληροφορίας ἔλαβεν ἐκεῖθεν. Αἱ ἀρχαὶ ὀφείλουσι βεβαίως νὰ ἐπιτελέσωσι τὸ καθῆκόν των, καὶ τὸ ἐπετέλεσαν ἴσως.

§31ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ἡμερῶν ἐγένετο λόγος περὶ τῆς μεταθέσεως τῶν ἐν Κυπαρισσίᾳ ἀρχῶν εἰς τὸν κατὰ τὸ παράλιον συστηθέντα πρὸ ἐτῶν συνοικισμὸν, καὶ παρεκάλεσα τότε τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν διάφορα ἔγγραφα καὶ διαφόρους πληροφορίας, σχετικὰς μὲ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην, ὀλίγον δὲ βραδύτερον παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης νὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσιν τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Ναυπλίῳ Ἐφετῶν περὶ τῆς αὐτῆς ὑποθέσεως. Ἐπειδὴ τὰ ἔγγραφα ταῦτα καὶ αἱ πληροφορίαι δὲν κατετέθησαν μέχρι τοῦδε, παρακαλῶ τοὺς κκ. Ὑπουργοὺς νὰ τὰς ὑποβάλωσιν ὅσον ἔνεστι τάχιον. Σήμερον ἔλαβον ἐκ Κυπαρισσίας ἀναφορὰν, φέρουσαν τετρακοσίας πεντήκοντα ὑπογραφὰς, ἐπικεκυρωμένας ἀπὸ τὴν Δημοτικὴν ἀρχὴν, διὰ τῆς ὁποίας παραπονοῦνται κατὰ τῆς μεταθέσεως τῶν ἀρχῶν καὶ ἐκθέτουσι τὰς ζημίας, αἵτινες ἐπροξενήθησαν εἰς αὐτοὺς, καὶ τὰς περιπλοκὰς, αἵτινες ἐγεννήθησαν καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ εἰς τὸν τόπον· ἐν τῇ ἐπιστολῇ δὲ, δι’ ἧς συνώδευσαν τὴν ἀναφορὰν ταύτην, γράφουσιν, ὅτι ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς Κυπαρισσίας, ἐξαιρέσει ἑβδομήκοντα μόνον προσώπων, εἶναι κατὰ τῆς μεταθέσεως, ἀλλὰ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπογράψωσι τὴν ἀναφορὰν, διότι ἄλλοι εἶναι ἀγράμματοι καὶ ἄλλοι ἀπόντες ἢ ἀσθενεῖς. Ἐὰν, ὡς ἐλπίζω, ἡ Βουλὴ διατάξῃ νὰ τυπωθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη καὶ μελετηθῇ ἀπὸ τοὺς κκ. Βουλευτὰς, θὰ ἐννοηθῇ παρὰ πάντων, ὁποῖαι ζημίαι ἐγεννήθησαν εἰς τὴν πόλιν ἐκείνην καὶ ὁποία ἀγανάκτησις κατέχει τοὺς κατοίκους διὰ τὴν μετάθεσιν ταύτην. Ἡ ἀγανάκτησις δὲ αὕτη τοὺς ὠθεῖ, ὥστε νὰ καταφέρωνται καθ’ ὅλων, ὅσοι προεκάλεσαν τὴν μετάθεσιν, καὶ ἰδίως κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου κ. Κοκκέβη, εἰς τὰς ἐνεργείας τοῦ ὁποίου τὴν ἀποδίδουσι κατὰ πρῶτον λόγον. Τὸ κατ’ ἐμὲ, οὐδόλως συμμερίζομαι τὴν καταφορὰν ταύτην, οὔτε ὅσα ἐν τῇ ἀναφορᾷ ἀναγράφονται περὶ τῶν προθέσεων τῶν προκαλεσάντων τὴν μετάθεσιν. Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι μεταξὺ τῶν κατοίκων ὑπάρχουσί τινες, οἱ ὁποῖοι εἶχον μέγιστον ἐνθουσιασμὸν διὰ τὸν συνοικισμὸν καὶ ἐνόμιζον ὅτι, ὅταν τὰ γραφεῖα ἤθελον μετατεθῆ εἰς τὴν παραλίαν, ὁλόκληρος ἡ πόλις ἤθελε κατέλθει ἐκεῖ, δυστυχῶς δὲ ὁ αὐτὸς ἐνθουσιασμὸς εἶχε καταλάβει καί τινας τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ τὰ πράγματα ἀπέδειξαν, ὅτι ἠπατῶντο, αἱ ἀρχαὶ μετέθησαν εἰς τὴν παραλίαν, ἀλλ’ οὐδεὶς κάτοικος τὰς ἠκολούθησε καὶ διὰ τοῦτο ἡ πόλις περιῆλθεν εἰς λυπηρὰν ἀληθῶς κατάστασιν. Ὅταν προσαχθῶσιν αἱ πληροφορίαι, ἃς ἐζήτησα, θέλει γίνει ἡ ἀπαιτουμένη συζήτησις καὶ θέλει ἀποδειχθῆ, ἐὰν πρέπῃ νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν μετάθεσιν ἢ νὰ ἐπαναφέρωμεν τὰς ἀρχὰς εἰς τὴν πόλιν.

§32ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Καὶ ἐγὼ, Κύριοι, σήμερον εἶχον τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα ἀπὸ τοὺς κατοίκους τῆς Κυπαρισσίας (ἀναγινώσκει). «Βουλευτὴν Κοκκέβην. Ἀθήνας. Ἐκφράζομεν ὑμῖν ἀπείρους εὐχαριστήσεις, ἐργασθέντι μετὰ πατριωτικῆς ἀφοσιώσεως, ἐν μικρῷ διαστήματι χρόνου κατορθώσαντι τὴν ἐκτέλεσιν πολλῶν καὶ σπουδαίων ἔργων, χάριν εὐημερίας τόπου μας, μὴ ἐκτελεσθέντων παρ’ ἄλλων πολιτευομένων, ἰσχυόντων ἐπὶ χρόνων πολλῶν. «Σᾶς ἱκετεύομεν ἐξακολουθῆσαι πορείαν σας αὐτὴν, μὴ προσέχοντες εἰς ἀναφορὰν, χάριν δημοκοπίας ὑπὸ ἀνυπάρκτων ὀνομάτων καὶ πλαστῶν ὑπογραφῶν σταλεῖσαν αὐτόθι.» (Ὑπογ.) Καρατσάμης, Χρηστόπουλος, Ἀρκούδας κλπ.

§33ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πόσας ὑπογραφὰς φέρει αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα;

§34ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Φέρει πολλὰς ὑπογραφάς. Μὲ δύο λέξεις, Κύριοι, θὰ σᾶς εἴπω τί εἶναι αὐτὴ ἡ ἀναφορὰ, τὴν ὁποίαν ἐπαρουσίασεν ὁ κύριος συνάδελφος, καὶ θὰ σᾶς ἐκθέσω δι’ ὀλίγων τὴν ἱστορίαν αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, διὰ νὰ μὴ ἐπαναλαμβάνωνται καθ’ ἑκάστην αὐταὶ αἱ συζητήσεις. Πρὸ τοῦ 1881, πρὶν ἢ δηλαδὴ ἐκλεχθῶ Βουλευτὴς, αἱ ἰδέαι εἰς τὸν τόπον μας ἦσαν στάσιμοι (ἱλαρότης), διότι οὕτω πως εἶχε συνειθίσει ὁ κόσμος· μὴ σᾶς φαίνεται παράξενον· «ὅπως τὰ εὑρήκαμεν, ἔτσι θὰ τὰ ἀφήσωμεν», ἔλεγον οἱ παλαιότεροι. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἠκολούθησα αὐτὰς τὰς ἀρχάς· οὐδένα κατηγορῶ, οὐδένα ἐκ τῶν πρὸ ἐμοῦ πολιτευομένων μέμφομαι· καὶ δὲν ἠκολούθησα τὰς αὐτὰς ἀρχὰς διότι ἐφρόνουν, ὅτι ἡ ἐκλογή μου θὰ ἦτο ὅλως περιττὴ καὶ ματαία, ἐὰν ἠκολούθουν τὴν αὐτὴν ὁδόν. Ἐφρόνουν ὅτι ἔπρεπε νὰ μεταβάλωμεν τὰ πράγματα, ἵνα ἐπέλθῃ εἰς τὸν τόπον πρόοδός τις, ὑπὲρ τῆς ὁποίας ὀφείλουσι νὰ ἐργάζωνται οἱ ἀντιπρόσωποι. Ἐκλεχθεὶς λοιπὸν ὡς ἀντιπολιτευόμενος τῆς Κυβερνήσεως τοῦ μακαρίτου Κουμουνδούρου, ἦλθον καὶ συνετάχθην μὲ τὸ κόμμα τοῦ κ. Τρικούπη, ὅτε δὲ ἦλθεν εἰς τὴν ἐξουσίαν ὁ κ. Τρικούπης, κατὰ Μάρτιον τοῦ 1882, ἐφρόντισα ἀμέσως καὶ ἐνήργησα ν’ ἀποσταλῶσι μηχανικοὶ καὶ μελετήσωσι διαφόρους ὁδοὺς, αἱ ὁποῖαι κατόπιν κατεσκευάσθησαν, καὶ κατεσκευάσθησαν ἀπὸ Γιαλόβης ἢ μᾶλλον ἀπὸ τῆς Πύλου, γεννετείρας πόλεως τοῦ κ. Μισυρλῆ, μέχρι τῆς Λιγουδίστης καὶ ἀπὸ Λιγουδίστης μέχρι Γαργαλιάνων, ὁπόθεν πρότερον ἐν καιρῷ χειμῶνος δὲν ἠδύνατο νὰ διέλθῃ οὔτε ὑποζύγιον, ἐγὼ δὲ αὐτὸς, ἀναγκασθεὶς μίαν φορὰν ἐν καιρῷ χειμῶνος νὰ μεταβῶ εἰς Λιγούδισταν, ἵνα παραλάβω ἓν κοράσιόν μου, ἀπεφάσισα νὰ μὴ ἴδω πλέον τὴν πατρίδα μου, παρὰ νὰ ἐπιστρέψω διὰ τῆς αὐτῆς ὁδοῦ ἐν καιρῷ χειμῶνος· καὶ ἐκεῖ ἐφρόντισα καὶ ἐχαράχθη ἁμαξιτὴ ὁδὸς καὶ κατεσκευάσθη. Ἐχαράχθη δὲ ἐπίσης καὶ ἡ μεγάλη ὁδὸς ἀπὸ Κυπαρισσίας μέχρι Μελιγαλᾶ, ἥτις εἶναι ἡ ζωὴ τοῦ τόπου ἐκείνου. Μετὰ τὴν χάραξιν δὲ αὐτῆς τῆς ὁδοῦ ἐξετέθη τὴν 17 Ἀπριλίου 1885 εἰς δημοπρασίαν, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ ἑβδόμη Ἀπριλίου ἔκαμεν, ὅπως σταματήσῃ τὸ ἔργον, μὴ εὑρεθέντος ἐργολάβου, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ δὲν ἐξελέχθην Βουλευτὴς καὶ οὕτως ἐπανῆλθον πάλιν τὰ πράγματα εἰς τὴν πρώτην θέσιν των. Πλὴν ὅμως τῶν ὁδῶν τούτων ἐφρόντισα νὰ γεφυρωθῶσι καὶ ἑπτὰ ποταμοὶ καὶ προσέτι νὰ συστηθῶσι Σχολεῖα Ἑλληνικὰ, Γραμματοδιδασκαλεῖα καὶ Δημοτικὰ εἰς ὅλα τὰ χωρία τῆς Τριφυλίας. Πλὴν τούτων ἐφρόντισα νὰ πραγματοποιήσω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπὸ τοῦ 1829 ὁ ἀείμνηστος Καποδίστριας παρεκίνει τοὺς συμπολίτας μου νὰ πράξωσι, ν’ ἀφήσωσι δηλαδὴ τὴν βραχώδη ἐκείνην πόλιν καὶ κατέλθωσιν εἰς τὴν παραλίαν, ἔνθα ὑπάρχει τὸ μέλλον τοῦ τόπου καὶ ἔνθα τὸ ἐμπόριον καὶ ἡ βιομηχανία ἤθελεν ἀναπτυχθῆ, καὶ τὸ ὁποῖον ἅπαντα τὰ κατὰ καιροὺς Ἐπαρχιακὰ καὶ Δημοτικὰ Συμβούλια ηὐχήθησαν νὰ γίνῃ, ὡς ἐκ τῶν πράξεων αὐτῶν πιστοποιεῖται. Ἑπόμενος εἰς τὰς εὐχὰς ταύτας τοῦ τόπου ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου κ. Σωτηρόπουλος, ἐμερίμνησε κατὰ τὸ 1871 καὶ ἐξεδόθη Διάταγμα περὶ συστάσεως τοῦ συνοικισμοῦ ἐν Κυπαρισσίᾳ· ἀλλ’ ὅπως ἦτο ὁ νόμος τοῦ 1866 καὶ τὸ Διάταγμα τοῦ 1871, βεβαίως ὁ συνοικισμὸς δὲν ἦτο δυνατὸν οὔτε νὰ προοδεύσῃ, οὔτε κἂν νὰ ἀρχίσῃ· ἐσκέφθημεν λοιπὸν νὰ μεταβάλωμεν τὸν νόμον ἐκεῖνον καὶ οὕτω τῇ φροντίδι μου εἰσήχθη νόμος περὶ παραχωρήσεως οἰκοπέδων ἐν συνοικισμοῖς, τὸν ὁποῖον ἡ Βουλὴ ἐψήφισε, καὶ τότε ἔσπευσαν πολλοὶ κάτοικοι καὶ ἐδήλωσαν οἰκόπεδα, ᾠκοδόμησαν δὲ ἐπ’ αὐτῶν περὶ τὰς 79 οἰκίας. Ἀλλὰ μετὰ ταῦτα παρετήρησαν, ὅτι καὶ τὸ μέρος τοῦτο ἦτο ἀλυσιτελὲς, καὶ ἤρχισαν οἱ κάτοικοι νὰ μεμψιμοιρῶσι, διότι ἐθυσίασαν περὶ τὰς 150 χιλιάδας δραχμῶν, καὶ ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ποθουμένη ἀνάπτυξις τοῦ συνοικισμοῦ μὲ αὐτὰ τὰ ἀτελῆ μέσα, τὰ ὁποῖα μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης εἶχον ληφθῆ· ἐξεφράσθη ἡ ἐπιθυμία καὶ ἀπὸ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ διὰ πρωτοκόλλου ἀπὸ τὰς ἀρχὰς καὶ δι’ ἀναφορῶν τῶν δικηγόρων καὶ πολιτῶν, ὅπως κατορθωθῇ ἡ ἀνάπτυξις καὶ ἡ σύστασις τοῦ συνοικισμοῦ, νὰ ἐνοικιασθῶσι τὰ δημόσια καταστήματα ἐν τῇ παραλίᾳ· ἐπειδὴ ὅμως ἀπὸ προγενεστέρας ἐποχῆς εἰς τὰ ὑπὸ τοῦ Δημοσίου συντασσόμενα ἐνοικιαστήρια συμβόλαια ἀνεγράφετο ὁ ὅρος, ὅτι «ἡ μίσθωσις θὰ ἐλύετο αὐτοδικαίως ὅταν ἡ Κυβέρνησις ἤθελεν ἐνοικιάσει καταστήματα ἐν τῇ παραλίᾳ», ἕνεκεν τοῦ ὅρου τούτου καὶ τῶν ἀνωτέρω ἐκθέσεων καὶ ἀναφορῶν καὶ διότι ἡ παραλία ἐμπεριείχετο εἰς τὴν πόλιν Κυπαρισσίας καὶ εἶναι μία καὶ ἡ αὐτὴ πόλις, ἡ Κυβέρνησις δὲν εἶχε δυσκολίαν νὰ διατάξῃ τὴν μίσθωσιν τῶν καταστημάτων ἐν τῇ παραλίᾳ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι, ὅτε κατὰ τὸ 1888 τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐξήνεγκεν εὐχὴν νὰ γίνῃ ἡ μίσθωσις τῶν δημοσίων καταστημάτων ἐν τῇ παραλίᾳ, ὁ κύριος οὗτος, ὁ ὁποῖος ἔγραψε τὴν σημερινὴν ἀναφορὰν, καὶ τότε εἶχε γράψει ὁμοίαν ἀναφορὰν, τὴν ὁποίαν κατώρθωσε νὰ ὑπογράψωσι πολλοὶ, καὶ τοῦτο διότι εἶχε ἐνοικιασμένην τὴν οἰκίαν του ὡς Δικαστήριον καὶ ἐλάμβανε διακοσίας πεντήκοντα δραχμὰς κατὰ μῆνα, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις, παρατηρήσασα τὰς ἐκθέσεις τῶν κατὰ καιροὺς ὑπαλλήλων, τῶν δικαστῶν, τῶν Προέδρων, τοῦ Ἐφόρου, Εἰρηνοδίκου, Ταμίου καὶ λοιπῶν, καὶ τὰς ἰδιαιτέρας ἀναφορὰς τῶν δικηγόρων πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης καὶ τῶν λοιπῶν πολιτῶν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐν ὑπουργικῷ συμβουλίῳ ἀπεφάσισε καὶ παρήγγειλε νὰ ἐνοικιασθῶσι τὰ δημόσια καταστήματα ἐν τῇ παραλίᾳ. Τοῦτο λοιπὸν ἐγένετο πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ τόπου καὶ διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας αὐτοῦ καὶ ὄχι πρὸς ἄλλα συμφέροντα. Ἐγὼ δὲ χθὲς ἀκόμη προσεπάθουν νὰ πείσω σπουδαίους κεφαλαιούχους νὰ συστήσωσι μέγα βιομηχανικὸν κατάστημα ἐν Κυπαρισσίᾳ διὰ τὴν πρόοδον τοῦ τόπου καὶ διότι, ὡς ἐκ τῆς γεωγραφικῆς θέσεως τῆς πόλεως αὐτῆς, τὸ βιομηχανικὸν τοῦτο κατάστημα θὰ προμηθεύῃ τὰ ⅔ τῆς Πελοποννήσου ἐκ τῶν προϊόντων του. Ἐὰν λοιπὸν ἦναι σφαλερὰ ἡ ἰδέα τοῦ συνοικισμοῦ, ὅπως λέγουσιν οἱ ὑπογράψαντες τὴν ἀναφορὰν ταύτην ἁπλοϊκοὶ ἀγρόται, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουσι συναίσθησιν τοῦ τί ὑπέγραψαν, δὲν ἔπρεπεν ὁ κ. συνάδελφός μου νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι ἐνήργησε κατὰ τὸ 1871, οὔτε νὰ ἐργασθῇ ὑπὲρ τοῦ συνοικισμοῦ· ἐὰν δὲ δὲν ἦναι ἐσφαλμένη ἡ ἰδέα, δὲν ἔπρεπε νὰ φέρῃ σήμερον αὐτὴν τὴν ἀναφορὰν καὶ ζητήσῃ νὰ γίνῃ συζήτησις ἐπ’ αὐτῆς. Σέβομαι ὅλους τοὺς πρὸ ἐμοῦ πολιτευθέντας, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει ἕνεκα κομματικῶν συμφερόντων νὰ ζητῇ τις τὴν καταστροφὴν τῆς πατρίδος του· ἡμεῖς ἐγεννήθημεν ἐκεῖ, ἀνετράφημεν καὶ ἀνεθρέψαμεν τὰ παιδιά μας, ἐξεπαιδεύσαμεν αὐτὰ ἐκεῖ καὶ μένομεν εἰς τὸν τόπον, τὸν ὁποῖον ἐποτήσαμεν μὲ τὸ αἷμά μας καὶ εἰς τὸν ὁποῖον κατεστρέψαμεν περιουσίας...

§35ΦΛΕΣΣΑΣ. Οἱ ἄλλοι δὲν ἔχουν συμφέροντα ἐκεῖ;

§36ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Σιώπα σύ! δὲν εἰξεύρεις τί λέγεις.

§37ΦΛΕΣΣΑΣ. Σὺ δὲν ἠξεύρεις τί λέγεις καὶ παραλογεῖς καὶ γίνεσαι γελοῖος.

§38ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Λοιπὸν, Κύριοι, ἔπειτα ἀπὸ τοιαύτην σημαντικὴν πρόοδον, ἔπειτα ἀπὸ τοιαῦτα μέσα συγκοινωνίας, ἔπειτα ἀπὸ τοιαύτην μελέτην, ἔπρεπε νὰ ἔχωμεν τὴν πικρίαν αὐτὴν, νὰ μᾶς προσάψωσι τὴν μομφὴν, ὅτι θέλομεν ἡμεῖς νὰ καταστρέψωμεν τὴν πατρίδα μας; Ἔπρεπεν ἡμεῖς οἱ μεταγενέστεροι, οἱ ὁποῖοι ἤλθομεν ν’ ἀναπτύξωμεν τὸν τόπον, νὰ δηλητηριαζώμεθα καθ’ ἑκάστην μὲ τοιαύτας ἀναφοράς; Ἐνόμισα καὶ νομίζω, ὅτι διὰ τῆς ἀναφορᾶς αὐτῆς θέλουν ν’ ἀποδώσουν τὴν ἐνέργειαν εἰς λόγους συμφέροντος, ἀλλὰ πλησίον τούτων κρύπτονται λόγοι κομματικοί, καὶ νομίζουν, ὅτι διὰ τρόπου τοιούτου δύνανται νὰ καταλάβωσι τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν, ἀπὸ τὴν ὁποίαν ἐξέπεσαν, καὶ νὰ ἀποκτήσωσι τὸ γόητρον, τὸ ὁποῖον ἀπώλεσαν ἐν τῷ τόπῳ. Ἀλλὰ ἂς μάθωσιν, ὅτι τὸ γόητρον, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκουσι ν’ ἀποκτήσωσιν, ἀποκτᾶται δι’ ἐργασίας πολυχρονίου καὶ μεγάλων θυσιῶν καὶ ὄχι διὰ τοιούτων ἀναφορῶν καὶ διὰ τῆς καταστροφῆς τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου.

§39ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις ἡ ἀναφορὰ αὕτη φέρει τετρακοσίας ὑπογραφάς.

§40ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Καὶ τίς μᾶς βεβαιοῖ, ὅτι αἱ περισσότεραι ἀπὸ τὰς ὑπογραφὰς δὲν εἶναι μὲ τὸ αὐτὸ χέρι γεγραμμέναι; Ἐγὼ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι, ὅτε ἴσχυεν ὁ ἀρχαιότερος Βουλευτικὸς νόμος, ὁ ὁποῖος ἀπῄτει πολλὰς ὑπογραφὰς διὰ τὴν πρότασιν τῶν ὑποψηφίων, μὲ τρία χέρια καὶ μὲ δύο πένας ἐγράφοντο ὅλαι αἱ ὑπογραφαί. Δὲν ἐπίστευον ποτὲ, ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, ὅστις καὶ πεῖραν ἔχει καὶ ὑπηρεσίας πρὸς τὸν τόπον πολλάς, ἤθελε φέρει τοιαύτην συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ μὲ τοιαῦτα χαρτιά.

§41ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἴμεθα ἐκλογεῖς τοῦ δήμου Κυπαρισσίας, οὔτε τῆς ἐπαρχίας, ἵνα ἀναπτύξῃ ἐνώπιον ἡμῶν ὁ κ. Κοκκέβης τοὺς ἀγῶνας, οὓς κατέβαλε διὰ τὴν πρόοδον τοῦ τόπου. Ἐπειδὴ ἀνέφερεν, ὅτι ἐκοπίασε πολύ, θὰ τὸν ἐρωτήσω, τίς συνέστησεν ἐν Κυπαρισσίᾳ τὸ Δικαστήριον; τίς τὸ Γυμνάσιον εἰς Φιλιατρά; τίς ἥνωσε τὴν Κυπαρισσίαν δι’ ὁδῶν μέχρι Γαργαλιάνων; καὶ τίς ἔκαμε τόσα ἄλλα πράγματα εἰς τὴν ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. συνάδελφος, ὅτε οὐδεὶς ἐφρόντιζε περὶ τῆς προόδου τῆς ἐπαρχίας; τίς ἔδωκεν ἀφορμὴν νὰ γίνῃ ὁ λιμήν;

§42ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἐλησμόνησα, ὅτι ἐνήργησα νὰ γίνῃ καὶ ὁ λιμὴν, διὰ τὸν ὁποῖον ἐξωδεύθησαν ἑκατομμύρια καὶ ὁποῖος συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ γίνῃ ὁ συνοικισμός.

§43ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἀληθές. Ἀλλ’ αὐτὰ δὲν ἀφορῶσι τὴν Βουλήν. Ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κόσμος ὅλος γνωρίζει, ὅτι ὁ κ. Σωτηρόπουλος εἰργάσθη ὑπὲρ τῆς εὐημερίας τοῦ τόπου του. Ἐπὶ τούτων δὲν θὰ ἀπασχολήσω τὴν Βουλήν. Ἐγὼ σκοπεύω νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον, ἡ ἀναφορὰ καθὼς καὶ τὸ τηλεγράφημα νὰ τυπωθῶσιν· ἐπίσης θὰ παρακαλέσω καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ φέρῃ τὴν κατάστασιν, τὴν ὁποίαν ἐζήτησεν ὁ κ. Σωτηρόπουλος, περὶ τοῦ τίνες ἔχουσιν ἐνοικιάσει οἰκήματα πρὸς τὸ Δημόσιον, ἵνα καταδειχθῇ, ἂν οἱ ἀναφερόμενοι ἐπιμένουν εἰς τὴν μετάθεσιν ἐξ ἰδιοτελείας ἢ ἐκ γενικοῦ συμφέροντος, διὰ νὰ κατασταθῇ γνωστὸν τίς ἀγωνίζεται διὰ τὸ συμφέρον τῆς πόλεως καὶ τίς ὑπὲρ τῶν ἰδίων του συμφερόντων. Πρέπει νὰ ἴδωμεν, ἂν οἱ ἰδιοκτῆται τῶν ἐνοικιασθέντων οἰκημάτων ᾖναι οἱ ὑπογεγραμμένοι εἰς τὴν ἀναφορὰν, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Κοκκέβης ὑπέβαλε, διὰ νὰ γνωρίζωμεν, ἐὰν οὕτω θὰ διοικῆται τὸ Κράτος, ὥστε, ὅταν ἐπέρχηται εἰς τὸν νοῦν τινων, ἐχόντων συμφέρον ἰδιοτελὲς, νὰ κατορθόνωσι τὴν μεταφορὰν τῶν ἀρχῶν εἰς τὴν ἐρημίαν, ἐν ᾗ ὑπάρχουσι διεσπαρμένα οἰκήματά τινα, ὑπηρετοῦντες τὰ συμφέροντά των καὶ αἰτιολογούμενοι, ὅτι πρὸς τὸ γενικὸν καλὸν ἐργάζονται, πρὸς καταρτισμὸν δῆθεν συνοικισμοῦ, ὅστις πρόκειται νὰ δώσῃ ζωὴν εἰς τὸ ἐμπόριον, ἢ εἶναι τὸ ὀρθὸν, τὸ ἐν χρήσει, ἀντὶ νὰ μένωσι τὰ δημόσια γραφεῖα εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ παντὸς, ἐν μέσῳ τῆς ἐρημίας, ἐναντίον τῆς ἀσφαλείας, νὰ καταρτίζηται πρῶτον ὁ συνοικισμὸς, καὶ εἶτα νὰ μεταφέρωνται αἱ ἀρχαί. Διὰ τοῦτο δὲν ἐκτείνω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ παρόντος, πρὶν τυπωθῶσιν αἱ ἀναφοραὶ καὶ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, ὁπότε ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἐγγράφων θέλω ἀναπτύξει τὴν ἐπερώτησίν μου.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 54).

§45ΡΙΚΑΚΗΣ. Πρὸ ἡμερῶν εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα καὶ νὰ δώσῃ πληροφορίας περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα ἐδόθησαν εἰς τοὺς ἐκ τοῦ σεισμοῦ παθόντας ἐν Αἰγίῳ. Ἐὰν ἐλησμονήθη ἡ παράκλησίς μου, παρακαλῶ νὰ ἐκτελεσθῇ, διότι θὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ προκειμένου, καὶ θὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον εἶχον ὑποβάλει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὴν παρατήρησιν, ὅτι ὁ σταθμὸς τοῦ σιδηροδρόμου Πατρῶν–Πύργου δὲν κατεσκευάσθη, καὶ ὅτι ἐπέρχεται δυσκολία εἰς τὴν συγκοινωνίαν καὶ τοὺς ἐπιβάτας, οἱ ὁποῖοι μεταφέρονται ἀπὸ τοῦ ἑνὸς εἰς τὸ ἕτερον μέρος. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶχε διαβεβαιώσει, ὅτι διέταξε τὴν κατασκευὴν, καὶ ὅτι ἐπρόκειτο νὰ ἐκτελεσθῇ ὁ ὅρος τῆς συγγραφῆς, ἡ ὁποία ἀπετέλει μέρος τοῦ νόμου, τοῦ κυρώσαντος τὴν σύμβασιν περὶ κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου αὐτοῦ. Ἐν τούτοις πληροφοροῦμαι, ὅτι οὐ μόνον σταθμὸς δὲν κατεσκευάσθη, ἀλλ’ ἀπ’ ἐναντίας μετεφέρθη ὁ σταθμὸς εἰς τὴν παραλίαν καὶ κατέλαβε τὴν αἱμασιὰν, ἡ ὁποία τελευταῖον κατεσκευάσθη ἁδραῖς δαπάναις τοῦ λιμενικοῦ ταμείου μέχρι τῶν ἀποθηκῶν τοῦ Μανιάκ. Θὰ ἐρωτήσω, δυνάμει τίνος δικαιώματος κατελήφθη τὸ μέρος ἐκεῖνο, τὸ ἀνῆκον εἰς τὴν Λιμενικὴν Ἐπιτροπὴν, καὶ δυνάμει τίνος διαταγῆς; Παρακαλῶ νὰ κατατεθῇ ὅλη ἡ σχετικὴ ἀλληλογραφία, ἡ ὁποία ἀντηλλάγη μεταξὺ Νομάρχου καὶ Ὑπουργείου. Πρὸ τεσσάρων μηνῶν εἷς δυστυχὴς φρενοβλαβὴς ἄπορος ἀπεστάλη ἐκ Πατρῶν διὰ τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας εἰς τὸ κατάστημα τοῦ Δρομοκαΐτου· ὁ δῆμος Πατρῶν ὑπὲρ τοῦ δυστυχοῦς αὐτοῦ προσέφερε 400 δραχμὰς, αἵτινες ἀπεστάλησαν εἰς τὸ κατάστημα αὐτό· ὅτε δὲ εἰσήχθη, ἐδηλώθη ὅτι εἶναι πτωχός. Σήμερον εἰδοποιοῦμαι ἀπὸ τὸ Συμβούλιον τοῦ καταστήματος, ὅτι αὔριον ἀποπέμπεται διότι δὲν πληρόνει, τὸ δὲ κατάστημα δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀπόρους. Ἐνόμισα ἀναγκαῖον νὰ κάμω λόγον σήμερον, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προλάβῃ τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον θέλει συμβῆ ἐν τῇ πρωτευούσῃ, τοῦ νὰ ἀπολυθῇ εἷς φρενοβλαβὴς εἰς τὰς ὁδοὺς, διότι δὲν ἔχει τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως. Τὸ κατάστημα διατελεῖ ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῆς Κυβερνήσεως, καίτοι ἔχει ἰδιωτικὴν περιουσίαν· περιβάλλεται μὲ ἐγγυήσεις καὶ πλεονεκτήματα, ἔχει δὲ καὶ ὑποχρεώσεις· μία τούτων εἶναι, νὰ ἔχῃ ἀναλόγως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐπὶ πληρωμῇ νοσηλευομένων καὶ μίαν τάξιν ἀπόρων, οὓς διατηρεῖ ἰδίᾳ δαπάνῃ. Ὅτε τὸ κατάστημα συνεστήθη, εἰσῆλθον 25 φρενοβλαβεῖς ἐπὶ πληρωμῇ, τὸ δὲ Συμβούλιον, λαβὸν ὑπ’ ὄψει τὸ ἐκ τούτων εἰσόδημα καὶ τὴν δαπάνην, ἀπεφάσισε νὰ συντηρήσῃ 5 ἀπόρους, σήμερον δὲ συντηρεῖ 7, ἐνῷ οἱ πληρόνοντες εἰσὶν 70. Εἶναι καλὸν λοιπὸν νὰ δοθῇ προσοχὴ εἰς τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ καταστήματος τούτου, ἵνα μὴ καταντήσῃ κατάστημα ταμιευτικόν. Ὅτε οἱ φρενοβλαβεῖς ἦσαν 25, διετήρει 5 ἀπόρους, σήμερον οἱ 70 δύνανται νὰ συντηρήσωσι πλείονας τῶν 7· καὶ ἐν τούτοις θέλουσι σήμερον τὸν ἕβδομον νὰ τὸν ἀποπέμψωσι. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ σπεύσῃ νὰ δώσῃ διαταγήν, διότι ὁ Γραμματεὺς τῆς Ἐπιτροπῆς μὲ εἰδοποίησε περὶ τούτου, καὶ εἶναι εὐχῆς ἔργον νὰ προληφθῇ τὸ ἄτοπον.

§46ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ὑπέδειξα εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν τὸ ἄτοπον, τὸ λαμβάνον χώραν εἰς τὴν ταχυδρομικὴν συγκοινωνίαν μεταξὺ Τριπόλεως καὶ Ἀθηνῶν. Πρὸ πολλοῦ χρόνου ἡ συγκοινωνία ἐνηργεῖτο ἑξάκις τῆς ἑβδομάδος. Μετὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου μέχρι Μύλων εὐκολώτατον ἦτο νὰ ἀναχωρῇ ταχυδρομεῖον καὶ τὴν ἑβδόμην ἡμέραν, διότι μεταξὺ Μύλων καὶ Τριπόλεως δὲν ὑπάρχει παρὰ ἀπόστασις ὀλίγων ὡρῶν. Τότε ὁ κ. Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ λάβῃ πᾶσαν πρόνοιαν πρὸς θεραπείαν τοῦ ἀτόπου, ἀλλὰ δυστυχῶς μέχρι τοῦδε οὐδεμίαν ἔλαβε, καὶ ἐξακολουθεῖ ἡ συγκοινωνία ἡ ταχυδρομικὴ νὰ γίνηται ἑξάκις τῆς ἑβδομάδος. Σήμερον δὲ πληροφοροῦμαι, ὅτι καὶ ἕτερον ἄτοπον λαμβάνει χώραν εἰς τὴν ταχυδρομικὴν συγκοινωνίαν, ἤτοι ὅτι, ἐν ᾧ μέχρι πρὸ τριῶν μηνῶν ἡ συγκοινωνία ἐνηργεῖτο δι’ ἁμάξης, ἔκτοτε, λόγῳ οἰκονομίας, ἀπεφασίσθη νὰ ἐνεργῆται δι’ ἵππων. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀδιάφορον, διότι, ὅταν ἡ συγκοινωνία ἐνεργῆται δι’ ἵππων, ἀδύνατον νὰ μεταφερθῶσι δέματα ταχυδρομικὰ, καὶ διὰ τοῦτο μεγάλως ἐνδιαφέρει τὴν Τρίπολιν νὰ γίνηται ἡ συγκοινωνία δι’ ἁμαξῶν, ἵνα διευκολύνωνται οἱ πολῖται διὰ τῆς ἀποστολῆς ταχυδρομικῶν δεμάτων. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, προκειμένου περὶ Τριπόλεως, δηλαδὴ περὶ τῆς δευτερευούσης πόλεως τῆς Πελοποννήσου, ὡς ἐκ τοῦ πληθυσμοῦ καὶ ὡς ἐκ τῆς βιομηχανικῆς καὶ ἐμπορικῆς αὐτῆς σπουδαιότητος, ὀφείλει νὰ καταβάλῃ μείζονα ἐπιμέλειαν, ἵνα προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα αὐτῆς. Ἐπειδὴ δὲ πρόκειται νὰ γίνῃ προσεχῶς καὶ δημοπρασία περὶ τῆς ἐν γένει μεταφορᾶς τῶν ταχυδρομικῶν σάκκων δι’ ἁμαξῶν ἢ δι’ ἵππων, παρακαλῶ νὰ προσδιορισθῇ κατὰ τὴν δημοπρασίαν αὐτὴν, ὅτι ἡ μεταφορὰ τῶν ταχυδρομικῶν σάκκων ἀπὸ Μύλων εἰς Τρίπολιν θέλει ἐκτελεῖσθαι δι’ ἁμάξης καὶ οὐχὶ δι’ ἵππων. Δέον προσέτι νὰ γίνῃ φροντὶς, ὅπως ἡ συγκοινωνία ἐνεργῆται καθ’ ἑκάστην καὶ οὐχὶ ἑξάκις τῆς ἑβδομάδος.

§47ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν τῆς Βουλῆς ὑπέβαλον ἔκθεσιν τοῦ ἐπὶ τοῦ ἀρχείου τοῦ τελωνιακοῦ τμήματος, σχετικὴν πρὸς ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀρκαδίας περὶ ἐκδόσεως διαταγῆς, ἐπιτρεπούσης τὴν ἐλευθέραν κοινωνίαν πλοίων ἐν τῷ ὅρμῳ Πανόρμου καὶ κατόπιν πάλιν ἑτέρας διαταγῆς πρὸς ἀπαγόρευσιν τῆς αὐτόθι ἐλευθέρας κοινωνίας καὶ περὶ ἀλληλοδιαδόχων ἄλλων διαταγῶν, ἐπιτρεπουσῶν καὶ πάλιν ἀπαγορευουσῶν τὴν ἐν τῷ ὅρμῳ ἐκείνῳ ἐλευθέραν κοινωνίαν. Ἡ πιστοποίησις ἐβεβαίου, ὅτι κατὰ Μάρτιον καὶ Ἀπρίλιον τοῦ 1885 δὲν εἶχεν ἐκδοθῆ, ὡς ὑπέθετεν ὁ ἐρωτῶν, τοιαύτη διαταγή. Ἐπίσης δὲν εἶχεν ἐκδοθῆ διαταγὴ οὐδὲ κατὰ Δεκέμβριον τοῦ 1887, οὐδὲ κατὰ Ἰανουάριον τοῦ 1888. Ὁ κ. Βουλευτὴς παρετήρησεν, ὅτι παρερμηνεύθη ὡς πρὸς τὸ τελευταῖον τοῦτο ἡ ἐπερώτησίς του καὶ ὅτι δὲν ἐπρόκειτο περὶ Δεκεμβρίου 1887 καὶ Ἰανουαρίου 1888, ἀλλὰ περὶ Δεκεμβρίου τοῦ 1886 καὶ Ἰανουαρίου τοῦ 1887. Συνέστησα ὅπως γένηται ἔρευνα ἐν τῷ ἀρχείῳ κατὰ τὰς δύο ταύτας ἡμερομηνίας, καὶ ὑποβάλλω τὴν ἔκθεσιν τοῦ ἐπὶ τοῦ ἀρχείου, βεβαιοῦντος, ὅτι οὐδὲ κατὰ Δεκέμβριον τοῦ 1886, οὐδὲ κατὰ Ἰανουάριον τοῦ 1887 ἀνευρέθη διαταγή τις πρὸς τὸν τελώνην Τήνου περὶ προσεγγίσεως ἢ μὴ πλοίων εἰς τὸν ὅρμον Πανόρμου. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ὑπέβαλεν ἐπερώτησίν τινα, σχετιζομένην πρὸς τὰ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν. Ὑποβάλλω τὰς ζητηθείσας πληροφορίας μετὰ δύο καταστάσεων (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 55). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας ἐζήτησέ τινα σχετικὰ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν τοῦ καταδικασθέντος ἐνωμοτάρχου Παπαῤῥώδη. Ἐζήτησεν ὅπως ὑποβληθῶσιν ἀντίγραφα τῶν γνωμοδοτήσεων τῶν παρὰ τῷ Ἀρείῳ Πάγῳ Εἰσαγγελέων. Ὑποβάλλω τὰ ἀντίγραφα ταῦτα. Ἐζήτησεν ὡσαύτως, ὅπως δηλώσω, ἐὰν ἐζήτησα τὴν γνώμην τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου περὶ τῆς ἐκτελέσεως τῆς κατὰ τοῦ ἐνωμοτάρχου Παπαῤῥώδη ἀποφάσεως. Εἰδικῶς περὶ ταύτης τῆς ἀποφάσεως δὲν ἐζήτησα τὴν γνώμην τῶν Νομικῶν Συμβούλων· ἄλλοτε εἶχον ζητήσει τὴν γνώμην αὐτῶν ἐπὶ ὁμοίας ὑποθέσεως. Ἐζήτησε πρὸς τούτοις ὁ κ. Βουλευτὴς νὰ καταθέσω πλῆρες ἀντίγραφον τῆς κατὰ τοῦ ἐνωμοτάρχου Παπαῤῥώδη ἀποφάσεως. Ἐν τῷ ἀρχείῳ τοῦ Ὑπουργείου δὲν εὕρομεν ἀνακοινωθὲν ἢ μόνον τὸ διατακτικὸν τῆς ἀποφάσεως, ἑπομένως ἐτηλεγραφήσαμεν πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα, ὅπως μᾶς ὑποβάλῃ ὁλόκληρον τὴν ἀπόφασιν. Σχετικῶς πρὸς ταῦτα ᾔτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ὅπως ὑποβληθῶσι τὰ ἔγγραφα τῆς ὑποθέσεως Μήλα καὶ ἰδίως ἡ ἔκθεσις πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.

§48ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου πρὸς τὸν Βασιλέα.

§49ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐδόθησαν ὁδηγίαι, ὅπως ἀνευρεθῇ ὁ φάκελλος, καὶ ὑποθέτω, ὅτι θὰ ὑπάρχῃ ἐν τῷ ἀρχείῳ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ἐν τῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν.

§50ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μᾶς φέρητε τὴν ἄλλην γνωμοδότησιν, περὶ ἧς ὡμιλήσατε.

§51ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ δώσῃ πληροφορίας ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον σχετίζεται πρὸς τὴν κατάληψιν ἐθνικῶν οἰκοπέδων ἐν τῷ χωρίῳ Αἰγιαλῷ, πρωτευούσῃ τοῦ δήμου Σαμαίων τῆς Κεφαλληνίας, ὑπὸ τοῦ δημάρχου Ἰωάννου Θεοδοσάνου. Ὁ Δήμαρχος οὗτος κατέλαβε τὸ οἰκόπεδον ἀπὸ τοῦ 1885, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον, λαβὸν γνῶσιν, ἐξέδωκεν ἐπανειλημμένας διαταγὰς, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐπανῆλθον τὰ πράγματα εἰς ἣν ἦσαν κατάστασιν πρὸ τῆς αὐθαιρέτου καταλήψεως. Ἀλλὰ πρὸ ὀλίγου χρόνου ἐπανέλαβε τὸ πείραμα, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον, λαβὸν καὶ πάλιν γνῶσιν, διέταξε νὰ κατεδαφισθῶσι τὰ ἔργα, ἀλλὰ φαίνεται, ὅτι ἡ τελευταία αὕτη διαταγὴ τοῦ Ὑπουργείου δὲν ἐξετελέσθη, παραπονοῦνται δὲ οἱ κάτοικοι, οἱ ὁποῖοι εἶχον ὁρίσει τὸ οἰκόπεδον εἰς Σχολὴν ἀῤῥένων, ὅτι ὁ Δήμαρχος προβαίνει εἰς ἀποτελείωσιν τῶν ἔργων. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν νὰ συστήσω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ δώσῃ σχετικὰς πληροφορίας καὶ νὰ προσαγάγῃ τὰ ἔγγραφα, τὰ ἀναγόμενα εἰς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην.

§52ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Καταθέτω καὶ τὴν γνωμοδότησιν τοῦ Νομικοῦ Συμβούλου, τὴν ζητηθεῖσαν ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀρκαδίας.

§53ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀκαρνανίας καὶ Αἰτωλίας ἐζήτησε νὰ προσαχθῶσιν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἅπασαι αἱ πληροφορίαι, ἃς ἔχει περὶ τῶν κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο ἀξιοποίνων πράξεων, τῶν τελεσθεισῶν ἐν τῷ νομῷ, ὃν ἰδιαιτέρως ἀντιπροσωπεύει. Καταθέτω ἐνταῦθα ἁπάσας τὰς ἐκθέσεις τῆς Νομαρχίας ἀπὸ Ἰανουαρίου μέχρι τέλους Σεπτεμβρίου, ἐξ ὧν ἐμφαίνονται πᾶσαι αἱ ἀνακοινωθεῖσαι εἰς τὸν Νομάρχην πράξεις, αἱ τελεσθεῖσαι καθ’ ἅπασαν τὴν ἔκτασιν τοῦ νομοῦ. Καταθέτω ἐπίσης, ὡς δυνάμενον νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὰς ἀσχολίας αὐτοῦ περὶ τὰ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ πίνακα ἀκριβῆ, δημοσιευθέντα ἐν τῇ Ἐφημερίδι τῆς Κυβερνήσεως, τῶν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος συλληφθέντων τὸ 1888 καὶ τὸ 1889 φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων.

§54ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι πλήρης αὐταὶ αἱ ἐκθέσεις;

§55ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Εἶναι τοῦ Νομάρχου. Ὁ Νομάρχης τακτικῶς ἀναφέρει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν καθ’ ἕκαστον δεκαήμερον τὰς καταγγελλομένας εἰς αὐτὸν πράξεις.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ οἰνοπνευματοποιοὶ Ἄργους παρακαλοῦσιν, ὅπως καὶ οἱ ἐν Ναυπλίῳ, νὰ ἐπιβληθῇ φόρος εἰς τὰς ἀμυλώδεις οὐσίας, πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ζακχαρωδῶν.

§57ΡΑΛΛΗΣ. Αὐταὶ αἱ ἀναφοραὶ, αἱ ἀφορῶσαι εἰς τὰ νομοσχέδια, πρέπει νὰ τυπῶνται.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 56).

§59Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν τῇ πόλει Ληξουρίου τῆς Κεφαλληνίας προὐτέθη ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ σχεδίου τῆς πόλεως, φαίνεται δὲ, ὅτι κατ’ αὐτὴν οἱ ἐνδιαφερόμενοι διεφώνησαν. Ἐπὶ σχετικῆς πρὸς τὴν ἐφαρμογὴν ταύτην ὑποθέσεως, καθ’ ἣν ὁ Νομάρχης Κεφαλληνίας ὑπέβαλεν ἔκθεσιν, πολῖται δ’ ἐπρότειναν κατ’ αὐτῆς ἔφεσιν, ἐφ’ ἧς ἐξεδόθη διαταγὴ καὶ κατόπιν ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργείου, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, τῶν ὁποίων δίδω σημείωσιν.

§60ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ συνεχίσω τὴν συζήτησιν, τὴν ἐγερθεῖσαν κατά τινα τῶν τελευταίων συνεδριάσεων ὑπό τινος τῶν κυρίων Βουλευτῶν ἐκ Μεσσηνίας, σχετικῶς πρὸς τὴν ὑγείαν τοῦ ἐν Ἀθήναις στρατοῦ. Ὁ κύριος Βουλευτὴς ἐξέθηκεν, ὅτι ἕνεκα μεταβολῆς τοῦ καιροῦ, παθόντες ἐκ κρυολογημάτων, εἰσήχθησαν πολλοὶ εἰς τὸ Νοσοκομεῖον, τὸ ὁποῖον ἐκ τῆς μικρᾶς του χωρητικότητος δὲν ἐπαρκεῖ. Δυστυχῶς, ὡς μανθάνω, παρ’ ἀνθρώπων ὄντων εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωσι, τὰ νοσήματα, ὑπὸ τῶν ὁποίων κατελήφθησαν οἱ στρατιῶται, δὲν εἶναι κρυολογήματα, ἀλλὰ δύο ἐπιδημίαι, ἐνσκήψασαι εἰς τὸν ἐδῶ στρατὸν ἀπό τινος χρόνου, ἡ ἴλερις καὶ ἡ ἐγκεφαλονωτιαία μηνιγγῖτις· ἐκ τῆς τελευταίας ἀπέθανον τέσσαρες καὶ πάσχουσι σπουδαίως τρεῖς, ἐκ τῆς ἰλέρεως ἀπέθανον 7 ἢ 8 καὶ νοσηλεύονται περὶ τοὺς 25. Αἱ ἐπιδημίαι προσέβαλον τὸ 1ον σύνταγμα τοῦ πεζικοῦ, τὸ 2ον τάγμα τῶν εὐζώνων καὶ τὸ 3ον τάγμα τοῦ πυροβολικοῦ. Ἐκθέσεις ὑπεβλήθησαν ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον. Ὡς ἐννοεῖται, κίνδυνος ἐπίκειται οὐ μόνον εἰς τὰ σώματα ταῦτα καὶ εἰς τὰ λοιπὰ σώματα τοῦ στρατοῦ, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν πόλιν, ἐν μέσῳ τῆς ὁποίας στρατωνίζονται οἱ ἄνδρες οὗτοι. Νομίζω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὀφείλει νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις πρὸς τὴν Βουλὴν, οὐ μόνον ὡς πρὸς τὴν αἰτίαν τῶν ἐπιδημιῶν τούτων, ἀλλὰ καὶ ὡς πρὸς τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔλαβε μέχρι τοῦδε πρὸς διάσωσιν τῶν ἐπιλοίπων ἀνδρῶν. Τὸν παρακαλῶ προσέτι, εἰς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας δύναται νὰ καταθέσῃ σήμερον, νὰ καταθέσῃ καὶ τὰς ἐκθέσεις τῶν ὑγειονομικῶν ἀξιωματικῶν. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι τόσῳ σπουδαῖον, ὥστε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει καθῆκον νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις, πρὸς καθησύχασιν καὶ τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς κοινωνίας. Εἶναι ἢ δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὑπάρχει ἐπιδημία ἰλαρᾶς καὶ μηνιγγίτιδος ἐν τῷ στρατῷ; προέκυψαν δὲ αὗται ἐκ τοῦ κακοῦ στρατωνισμοῦ καὶ τῆς κακῆς καθόλου διαίτης, ἀφοῦ τοιαῦται ἀσθένειαι δὲν ὑπάρχουσιν ἐν τῇ πόλει, ἢ ὀφείλονται εἰς αἴτια ὅλως ἄσχετα;

§61ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Θὰ ἀπαντήσω αὔριον, διότι νομίζω ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δώσω πληροφορίας ἐπὶ τοιαύτης ὑποθέσεως ἐκ τοῦ προχείρου.

§62ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ λόγος δὲ οὗτος εἶναι ἐκεῖνος, δι’ ὃν περὶ τοὺς 60 στρατιῶται τοῦ 2ου εὐζωνικοῦ τάγματος Αἰτωλοὶ πρό τινων ἡμερῶν μετέβησαν εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ζητοῦντες νὰ μετατεθῶσιν ἐντεῦθεν. Κατά τινα πληροφορίαν, οἱ ἄνδρες οὗτοι προσῆλθον, κληθέντες νὰ ὁρίσωσι ποῦ θέλουσι νὰ μετατεθῶσιν· ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο δὲν ἦναι ἀληθὲς, τότε οἱ ἄνδρες οὗτοι προέβησαν εἰς ἀντιπειθαρχικὴν πρᾶξιν, εἰς τὴν ὁποίαν νομίζω, ὅτι ἐδικαιοῦντο νὰ προβῶσι συνεπείᾳ τοῦ πανικοῦ, ὁ ὁποῖος κατέλαβεν αὐτοὺς, ὅταν βλέπωσιν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον οὐδεμίαν πρόνοιαν λαμβάνει περὶ προλήψεως τοῦ κακοῦ, καὶ πολὺ φυσικὸν ἦτο, φροντίζοντες περὶ τῆς σωτηρίας τῆς ζωῆς των, νὰ ὑπενθυμίσωσιν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἔχει, νὰ τοὺς ἀπομακρύνῃ ἐντεῦθεν, ἔστω καὶ δι’ ἀντιπειθαρχικοῦ τρόπου.

§63ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, Κύριοι, ὅτε ἔκαμα τὴν ἐπερώτησιν ταύτην, τὴν ἀπάντησιν τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος ἠδύνατο ὁριστικώτερον ν’ ἀπαντήσῃ καὶ οὐχὶ νὰ ὑπαινιχθῇ, ὅτι ἐπηρώτησα χάριν κομματικοῦ κέρδους, διὰ νὰ ἀνησυχήσω τὸ κοινόν. Ἐὰν ἤθελον νὰ προξενήσω ἐντύπωσιν κοινωνικὴν, ἐπιβλαβῆ κατὰ τοῦ Πρωθυπουργοῦ, θὰ ἐξέθετον πολλὰ, διότι καὶ ὅσα ἐξέθηκεν ὁ κ. Σακελλαρόπουλος εἶναι ὀλιγώτερα τῶν πραγματικῶν. Πιστεύω, ὅτι εἶχον καθῆκον, οὐχὶ νὰ ἐξεγείρω ὑμᾶς, ἅμα ἔλαβον γνῶσιν τῶν πραγμάτων τούτων, ἀλλὰ νὰ προκαλέσω τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως κατορθώσω καὶ ἀρθῇ τὸ κακὸν, πρὸς σωτηρίαν τῶν ὁπλιτῶν, καὶ οὐχὶ νὰ ἱεροσυλήσω· καὶ ἀντὶ νὰ μὲ εὐγνωμονῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς, διότι ἠρκέσθην νὰ προκαλέσω τὴν προσοχήν του, τοὐναντίον ἐνόμισεν, ὅτι τῷ ἦτο ἐπιτετραμμένον, ἀντὶ νὰ σπεύσῃ καὶ λάβῃ πάντα τὰ κατάλληλα μέτρα πρὸς ἀποσόβησιν τοῦ κακοῦ, νὰ διαστρέψῃ τὴν ἔννοιαν τῶν λόγων μου καὶ νὰ προκαλέσῃ ἀντεγκλήσεις, ἀφοῦ εἶδεν ὅτι καὶ εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ἀφορῶν τὴν μετάβασιν εἰς τὸν οἶκόν του τῶν εὐζώνων, ἔκαμα ἁπλῆν παρατήρησιν, ἐνῷ ἐγνώριζον τὰ καθέκαστα τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Δὲν ἠθέλησα ὅμως νὰ κάμω χρῆσιν, διότι δὲν ἐνόμισα τοσούτῳ λυπηρὰς διὰ τὴν Πολιτείαν ὑποθέσεις στάδιον ἀντιπολιτεύσεως. Ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ μὴ λησμονήσω τὸν χαρακτῆρα τοῦ Πρωθυπουργοῦ, ὁ ὁποῖος νομίζει, ὅτι πᾶς ὁ ἐντεῦθεν ἀγορεύων δὲν προτίθεται τὴν βελτίωσιν τῶν κακῶς ἐχόντων, ἀλλὰ τὴν ἀπόκτησιν πολιτικοῦ τινος κέρδους. Διὰ τοῦτο εὑρίσκομαι ἐνίοτε εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἦμαι αὐστηρὸς καὶ νὰ χαρακτηρίζω τὰς πράξεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, οὐχὶ πάντοτε μὲ γλῶσσαν κοινοβουλευτικὴν, ἀλλὰ κατὰ τὸν ἀληθῆ αὐτῶν χαρακτῆρα. Περιμένω νὰ προσαγάγῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς τὴν Βουλὴν ὅ,τι ἐζήτησεν ὁ κ. Σακελλαρόπουλος, θὰ λάβω δὲ τότε τὸν λόγον, συμπληρῶν δὲ δι’ ἀποκαλύψεων νεωτέρων τὴν ἀγόρευσιν τοῦ ἐντίμου φίλου μου, θὰ χαρακτηρίσω δι’ αὐστηρᾶς γλώσσης τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, μὴ προσέχων εἰς τοὺς νομίζοντας, ὅτι πρέπει τις διὰ τοιοῦτον ἄνθρωπον νὰ τηρῇ γλῶσσαν κοινοβουλευτικήν.

§64ΛΕΒΙΔΗΣ. Κατὰ τὸ παρελθὸν Σάββατον, συζητουμένου τοῦ νομοσχεδίου περὶ Γεωργικῶν Σχολῶν, εἶχον ζητήσει πληροφορίας τινὰς παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι σήμερον ἐγγεγραμμένον εἰς πρώτην συζήτησιν, ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ἂν τοὐλάχιστον αὔριον θέλει καταθέσει τὰς πληροφορίας ὁ κ. Ὑπουργός.

§65ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις καὶ νὰ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον μέχρις ὅτου προσαχθῶσιν αἱ πληροφορίαι, αἵτινες εἶναι πᾶσαι ἕτοιμοι. Σήμερον δ’ εἶναι ἕτοιμοι καὶ αἱ ζητηθεῖσαι προχθὲς παρὰ τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἀλλὰ καθυστερεῖ μόνον ἡ ἀπὸ τοῦ Γεν. Λογιστηρίου ἀναμενομένη. Ἐὰν αἱ πληροφορίαι θεωρῶνται τοιαῦται, ὥστε νὰ μὴ γενῇ συζήτησις ἄνευ αὐτῶν, δὲν ἔχομεν ἀντίῤῥησιν νὰ δεχθῶμεν ἀναβολήν.

§66ΑΣΗΜ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Στρατιώτης τις τῆς ἐνταῦθα φρουρᾶς ἐξηρέθη πρὸ ἡμερῶν ὡς ἀνίκανος, πάσχων ἐξ ἐπιληψίας. Ἀπετάθην εἰς τὸ ἁρμόδιον Τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ πληροφορηθῶ ἐὰν θέλῃ καταβάλει ἀντισήκωμα ἢ θέλῃ ἀπολυθῆ ἄνευ ἀντισκώματος· τὸ Τμῆμα ἀπήντησεν εἰς τὸν ἄνθρωπον, τὸν ὁποῖον ἀπέστειλα, ὅτι δὲν ἔχει λελυμένον τὸ ζήτημα, ἐὰν οἱ λόγῳ σωματικῆς ἀνικανότητος ἐξαιρούμενοι ὁπλῖται καταβάλλωσιν ἀντισήκωμα ἢ ὄχι. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς γʹ ἀνάγνωσιν, τὰ νομοσχέδια: Περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Ἑλβετίας προσωρινῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως. Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 14 Αὐγούστου 1889 Β. Διατάγματος).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 26 Ἰουνίου 1889 Β. Διατάγματος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται).

§70Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Κατὰ τὸν περὶ στρατολογίας νόμον, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀποστέλλονται εἰς ἄδειαν οἱ ὁπλῖται τῆς δευτέρας κλάσεως, ἤτοι ὅταν διανύσωσι τὸ πρῶτον ἔτος ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ ἄρχηται τὸ δεύτερον. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζω πῶς, καὶ ἐρωτῶ περὶ τούτου τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐδόθη μηνιαία ἄδεια εἰς τοὺς στρατευσίμους κληρωτοὺς ὁπλίτας, οἵτινες δὲν εἶχον διανύσει ἀκόμη τὴν πρώτην κλάσιν, ἐναντίον τοῦ περὶ στρατολογίας νόμου, καὶ ἕνεκα τούτου προεκαλέσατε Β. Διάταγμα.

§71ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τετράμηνον μὲν ἄδειαν λαμβάνουσι κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος, μηνιαίαν δὲ κατὰ τὸ πρῶτον, ἐν τῷ τέλει τῆς παιδεύσεως τοῦ ἔτους, ἤτοι λήγοντος τοῦ Μαΐου.

§72Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ἔχει δυνητικὴν ἔννοιαν τὸ 20%, καὶ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν κατάστασιν τῶν ἀπελθόντων κληρωτῶν εἰς ἄδειαν κατὰ τὸ 1888.

§73ΡΑΛΛΗΣ. Οἱ ἐν μηνιαίᾳ ἀδείᾳ διατελοῦντες περιλαμβάνονται εἰς τοὺς πίνακας;

§74ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὡς ἐν ἀδείᾳ διατελοῦντες. Πᾶς διατελῶν ἐν ἀδείᾳ σημειοῦται ἐν τῷ πίνακι ὡς ἐν ἀδείᾳ διατελῶν.

§75Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἐὰν ἔχωμεν εἰς μηνιαίαν ἄδειαν τὸ 20% τῆς πρώτης κλάσεως καὶ τῆς δευτέρας τέσσαρας μῆνας, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ὁ λόχος τὸν ὡρισμένον πρὸς ἄσκησιν πυρῆνα ἐξ 88 στρατιωτῶν, διότι κατέρχεται μέχρι τῶν τεσσαράκοντα ἀνδρῶν· ἐὰν ἀφαιρέσητε λοιπὸν καὶ 20%, τότε εἶναι περιττοὶ οἱ λόχοι. Κατωρθώσαμεν διὰ τῆς ἀδείας τῆς πρώτης κλάσεως, τῆς ἐπιτρεπομένης δυνάμει τοῦ νόμου, ὡς σεῖς λέγετε, καὶ τῆς παρὰ τοῦ νόμου διδομένης ἀδείας τῶν τεσσάρων μηνῶν, ὥστε τὴν ὀργανικὴν δύναμιν τοῦ πυρῆνος τοῦ λόχου νὰ τὴν μετατρέψωμεν εἰς δύναμιν τάγματος. Εἶναι λοιπὸν δυνατὸν τοιουτοτρόπως νὰ ὑπάρξῃ στρατὸς, νὰ ὑπάρξῃ ἐφεδρεία, νὰ ἀσκηθῶσιν οἱ κληρωτοὶ τῶν ἀπογραφῶν καὶ ὁ στρατός; εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποκτήσωμεν ἐθνικὴν δύναμιν; Καὶ ὅμως ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ παρὰ τῆς Βουλῆς τοῦ Ἔθνους 18,000,000 πρὸς ἀπόκτησιν στρατοῦ, παρουσιάζει δὲ ἀριθμοὺς στρατιωτῶν ἐπὶ τοῦ χάρτου, πράγματι δὲ οὐδένα στρατιώτην. Ὁ σκοπός, Κύριοι, τῆς φορολογίας τοῦ αἵματος δὲν ἀποβλέπει εἰς ἄλλο τι, παρὰ εἰς τὸ νὰ ἔχῃ τὸ Ἔθνος ἐθνικὴν δύναμιν, δυναμένην ν’ ἀνταποκριθῇ εἰς τὴν ὑψηλὴν αὐτῆς ἐντολὴν καὶ εἰς τὰ ἔξοδα, δι’ ἃ φορολογεῖται. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ κατάστασιν τῶν λαβόντων κατὰ τὸν Μάρτιον τοῦ 1889 ἀδείας καὶ ὅσα περὶ στρατοῦ ἐζήτησα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως, εἶτα δὲ καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπεκτάσεως τοῦ νόμου ΩΜΑʹ καὶ εἰς ἄλλα λιμενικὰ ἔργα Πειραιῶς καὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου.

§77ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ διὰ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον καὶ διὰ τὰ ἑπόμενα τρία ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἔδωκα τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι θέλω καταθέσει διάφορα ἔγγραφα, σχετιζόμενα πρὸς τὸ θέμα τὸ ἐν αὐτοῖς· ἑπομένως παρακαλῶ, ἐπειδὴ δὲν ἔχω σήμερον τὰ ἔγγραφα ἕτοιμα, ν’ ἀναβληθῶσι καὶ τὰ τέσσαρα ταῦτα νομοσχέδια.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλονται τὰ ὑπ’ ἀριθ. 4, 5, 6 καὶ 7 ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένα νομοσχέδια. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθέσεως 20,000 δραχμῶν ἐκ τοῦ λιμενικοῦ ταμείου Βονίτσης διὰ τὴν διοχέτευσιν ὕδατος καὶ 15,000 παρὰ τοῦ τῆς Ζαβέρδας διὰ τὴν κατασκευὴν κρήνης.

§79ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐζητήθη ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐγένετο ἡ προπαρασκευὴ τοῦ νομοσχεδίου. Καταθέτω ἐνταῦθα τὴν ὑπ’ ἀριθ. 6 ἀπὸ 17 Ἀπριλίου 1888 πρᾶξιν τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ λιμένος Βονίτσης, τὴν ὑπ’ ἀριθ. 5 πρᾶξιν τῆς αὐτῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ μηνὸς Μαΐου, καὶ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 33 πρᾶξιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀνακτορίων τῆς 8 Νοεμβρίου 1888 μετὰ τοῦ πρακτικοῦ τοῦ σχετικοῦ, ἐξ ὧν προκύπτει, ὅτι παμψηφεὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον προτείνει τὴν χρησιμοποίησιν τῶν χρημάτων τούτων εἰς τὰ δύο ἐν τοῖς νομοσχεδίοις ἀναφερόμενα ἔργα, ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ Δημάρχου, καὶ ὅτι παμψηφεὶ ἡ Λιμενικὴ Ἐπιτροπὴ διὰ δύο πράξεων ἐνέκρινε τὴν πρότασιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου.

§80ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποθέτω, ὅτι θὰ θελήσητε ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον ἡ συζήτησις, διὰ νὰ ἴδωμεν τὰ ἔγγραφα.

§81ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὰ ἔγγραφα δὲν περιέχουσι τίποτε ἄλλο ἢ ὅ,τι ἀνέφερον· ἐὰν ὅμως θέλητε ν’ ἀναβληθῇ, δεχόμεθα.

§82ΕΠ. ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ φρονῶ, ὅτι σᾶς ἔδωκαν ἐσφαλμένας πληροφορίας, θὰ προσπαθήσω νὰ σᾶς πείσω περὶ τούτου, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θ’ ἀποσύρητε τὸ νομοσχέδιον· δι’ αὐτὸ ἂς ἀναβληθῇ.

§83ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ μετὰ τὴν συζήτησιν δυνάμεθα νὰ τὸ ἀποσύρωμεν, ἐὰν ὑπάρχῃ περίπτωσις τοιαύτη. Ἂς ἀναβληθῇ ὅμως, κύριε Πρόεδρε.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν χρεῶν τοῦ δήμου Ἀθηναίων.

§85ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον βεβαίως δὲν δύναται νὰ συζητηθῇ ἄνευ προεπεξεργασίας τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι πρόκειται περὶ διατάξεων, ἐκ τῶν ὁποίων γεννῶνται πλεῖστα ὅσα ζητήματα. Νομίζω ὅτι θὰ ἦτο καλὸν νὰ καταρτισθῇ εἰδικὴ Ἐπιτροπή, εἰς τὴν ὁποίαν νὰ λάβωσι μέρος καὶ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ ἔχωσιν εἰδικὰς γνώσεις, συντελούσας εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ νομοσχεδίου.

§86ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐκτὸς τῶν ἐν τῇ Βουλῇ προσώπων;

§87ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα.

§88ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι σπουδαῖον καὶ βεβαίως ἐκτὸς τῶν ἐν τῇ Βουλῇ προσώπων, τῶν ἐχόντων εἰδικὰς γνώσεις, ὑπάρχουσι καὶ πρόσωπα ἀνήκοντα εἰς τὸν νομὸν, τὰ ὁποῖα ἔχουσι περισσοτέρας γνώσεις, καὶ εἶναι καλὸν, κύριε Πρόεδρε, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψει τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δέχεται ἡ Βουλὴ νὰ σχηματισθῇ εἰδικὴ Ἐπιτροπή;

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα· δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ οἰνοπνευματοποιείων αʹ καὶ βʹ κατηγορίας.

§92Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰσήχθη ἡ ἔκθεσις τῆς εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς;

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§94ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη;

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, διενεμήθη χθές.

§96ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ δὲν τὴν ἔλαβον.

§97ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καὶ ἡμεῖς.

§98ΕΤΕΡΟΙ. Ἡμεῖς τὴν ἐλάβομεν.

§99ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἔλαβον, καὶ πρέπει ν’ ἀναβληθῇ τὸ νομοσχέδιον.

§100ΤΙΝΕΣ. Νὰ μὴ ἀναβληθῇ.

§101ΕΤΕΡΟΙ. Ν’ ἀναβληθῇ.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ἡ ἀναβολὴ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου.

§103ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἐνστάσεως, ἀλλ’ εἶναι καλὸν νὰ ἀναβληθῇ.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί παραδέχεται ἡ Βουλή;

§105ΠΟΛΛΟΙ. Ἂς ἀναβληθῇ.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθέτου φόρου ὑπὲρ τοῦ δήμου Βώλακος.

§107ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Δὲν φρονεῖ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὡς καὶ τὰ ἄλλα ὅμοια ἀντίκεινται εἰς τὸν νόμον τὸν ὑποβληθέντα περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν;

§108ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὄχι, διότι πρόκειται περὶ ἐξαγωγικοῦ φόρου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 1ον καὶ 2ον).

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3ον. (Ἀναγινώσκεται).

§110ΡΙΚΑΚΗΣ. Εἶναι αἱ πράξεις τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων κατατεθειμέναι;

§111ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Αἱ πράξεις κατετέθησαν πέρυσι καὶ ἔμειναν ἐπὶ πολὺν καιρόν· τὰς ἔχω προχείρους· ἐὰν θέλητε, δύναμαι νὰ τὰς καταθέσω.

§112ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§113ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐνταῦθα εἶναι αἱ πράξεις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Οἰνοῦντος, τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ὠλένης, τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ὀλυμπίων. Τὴν πρᾶξιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Βώλακος δὲν ἔχω ἐνταῦθα, κατὰ παραδρομὴν φαίνεται· θὰ τὴν φέρω αὔριον· πέρυσι δὲ εἴχομεν δώσει καὶ πληροφορίας, ἐρωτηθέντες, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὰ πρακτικά.

§114ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω, ἂν δὲν ἀπατῶμαι ὅτι ἀπαιτεῖται καὶ γνωμοδότησις τοῦ Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου, καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ τοιαύτη, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργόν...

§115ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πρόκειται ἐδῶ ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ὄχι ὁ Νομάρχης.

§116ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει συνεπείᾳ μιᾶς προεπεξεργασίας, ἡ ὁποία γίνεται ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους, γνωμοδοτοῦντας ἐπὶ πραγματικῆς ἀνάγκης. Δὲν ἀρκεῖ, μία Δημοτικὴ ἀρχὴ νὰ ἔχῃ εἰσοδήματα, διὰ νὰ τὰ διαθέτῃ ὅπως θέλει εἰς ἔργα· πρέπει αἱ ἁρμόδιαι ἀρχαὶ νὰ γνωμοδοτήσωσιν. Ἑπομένως, ἐὰν κατὰ τὸν νόμον περὶ Νομαρχιακῶν Συμβουλίων ἀπαιτῆται γνωμοδότησις, ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ τὴν ζητήσῃ.

§117Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αἱ γνωμοδοτήσεις τῶν Συμβουλίων, τὰ ὁποῖα ὑπὸ τοῦ νόμου ἐτάχθησαν, ἵνα ἐπιμελῶνται τῶν τοπικῶν συμφερόντων τῶν κοινοτήτων ἢ τῶν ἄλλων διοικητικῶν περιφερειῶν, βεβαίως εἶναι ἀναγκαῖαι, διότι ἐξ αὐτῶν θέλει μάθει ἡ Βουλή, ἐὰν ἡ φορολογία ἐπιβάλλεται τῇ συναινέσει ἢ τῇ αἰτήσει τῶν ἀντιπροσωπευόντων τὸν τόπον. Ἀλλὰ πλὴν τούτου ἀπαιτεῖται καὶ ἄλλο τι περισσότερον, τὸ ὁποῖον δυστυχῶς δὲν εὗρον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, οὐδ’ ὅτε τὸ πρῶτον εἰσήχθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς. Καὶ τότε κατέδειξα τὴν ἔλλειψιν, τὴν ὁποίαν καὶ σήμερον θὰ καταδείξω. Τὸ ψηφίζειν φόρους εἶναι κυριώτατον ἔργον τῆς Βουλῆς, ἥτις τότε μόνον συναινεῖ εἰς τὴν ἐπιβολὴν τῶν φόρων, ὅταν πείθηται, ὅτι εἶναι αὕτη ἀναγκαία, καὶ μάλιστα ὅταν πρόκηται περὶ φόρων, τῶν ὁποίων ἡ πρόσοδος θέλει δαπανηθῆ εἰς κατασκευὴν ἔργων. Διατὶ ζητεῖται ὁ φόρος ὑπὲρ τοῦ δήμου Βώλακος; Ζητεῖται διὰ νὰ δαπανηθῇ ἡ ἐξ αὐτοῦ πρόσοδος εἰς κατασκευὴν ἔργου. Ὅθεν πρὸ παντὸς πρέπει νὰ μάθωμεν πόσα θέλουσιν ἀπαιτηθῆ διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ ἔργου, τὸ ὁποῖον σκοπεῖ ὁ δῆμος Βώλακος νὰ ἐκτελέσῃ. Ὑποθέτω ὅτι προϋπολογισμοὶ συνετάχθησαν, τοὺς προϋπολογισμοὺς δὲ τούτους ἔπρεπε νὰ μᾶς ἀνακοινώσῃ ὁ κ. Ὑπουργός. Δεύτερον ἀπαιτεῖται νὰ γνωρίζωμεν, πόσα κατὰ πιθανότητα θέλουσιν εἰσπραχθῆ ἐκ τοῦ φόρου, ὁ ὁποῖος ἐπιβάλλεται ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου ἢ μεταφερομένου σταφιδοκάρπου. Καὶ τοῦτο εἶναι ἀναγκαῖον, ἀφοῦ ἐκ τοῦ ποσοῦ, τοῦ πιθανῶς εἰσπραχθησομένου κατ’ ἔτος, θέλομεν κρίνει περὶ τῆς διαρκείας τοῦ φόρου, διότι ἡ τελευταία διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ἣν ἡ διάρκεια θέλει προσδιορισθῆ διὰ Β. Διατάγματος συνεπείᾳ πράξεων τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι διάταξις ἀντισυνταγματικὴ, εἶναι ἀφαίρεσις τῆς ἐξουσίας, τὴν ὁποίαν τὸ Σύνταγμα ἀνέθηκεν εἰς τὴν Βουλήν. Ἔχομεν λοιπὸν ἀνάγκην νὰ μάθωμεν πρῶτον τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται νὰ δαπανηθῶσι πρὸς κατασκευὴν τοῦ ἔργου τοῦ ὑδραγωγείου τοῦ Βώλακος, καὶ δεύτερον τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα πιθανῶς θέλουσιν εἰσπράττεσθαι κατ’ ἔτος ἐκ τοῦ φόρου αὐτοῦ, διότι οὕτω θέλομεν κρίνει πόση πρέπει νὰ ἦναι ἡ διάρκεια τοῦ φόρου τούτου. Κατὰ τὴν περίοδον μάλιστα ταύτην πρέπει μετά τινος φειδοῦς νὰ ψηφίζωμεν τὰ νομοσχέδια περὶ φορολογίας, διότι πανταχόθεν τοῦ Κράτους ἀκούονται γοεραὶ φωναὶ κατὰ τῆς ὑπερβολῆς τῶν ἐπιβληθέντων φόρων καὶ μάλιστα ὅταν πρόκηται περὶ ἐπιβολῆς φόρων εἰς τὸ μόνον προϊὸν, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Ἑλλάς· ὁ φόρος οὗτος θέλει ἐπιβαρύνει τὴν παραγωγὴν τοῦ προϊόντος τούτου, καὶ μετὰ τὰς ἄλλας δυσχερείας, εἰς τὰς ὁποίας ὑπεβλήθησαν οἱ καλλιεργοῦντες αὐτὸ, θέλει εἶσθαι δεινὸν νὰ ὑποβάλωμεν αὐτοὺς καὶ εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς τοῦ προϊόντος των τούτου.

§118ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰς ἀντιῤῥήσεις, τὰς πρὸ ὀλίγου ἐκτεθείσας ἐντεῦθεν, καὶ πέρυσιν ἠκούσαμεν καὶ ἐδόθη ἀφορμὴ νὰ εἴπωμεν, ὅτι κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου οὐδὲν ἄλλο ἐπράχθη ἢ νὰ ἀντιγραφῶσι τὰ διὰ προγενεστέρων νομοσχεδίων ψηφισθέντα, εἰδικῶς δὲ ἐλάβομεν ὡς τύπον, ὡς ὑπέμνησα τότε, τὸ νομοσχέδιον περὶ προσθέτων φόρων ὑπὲρ τοῦ δήμου Ἐράνης, ὅπερ εἶχε συνταχθῆ καὶ ὑποβληθῆ τῇ συνεργασίᾳ καὶ τοῦ ἐντίμου ἐκ Μεσσηνίας βουλευτοῦ κ. Σωτηροπούλου. Ταῦτα πράξαντες, ἐνομίσαμεν, ὅτι συνεμορφώθημεν πρὸ τὰ καὶ ὑπὸ προηγουμένων Κυβερνήσεων λεχθέντα. Δὲν μοὶ φαίνεται δυνατὸν ἐκ τοῦ προχείρου νὰ δώσωμεν ἀπάντησιν ὡς πρὸς τὰς πληροφορίας, ἃς ἐζήτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς περὶ τοῦ ποσοῦ, ὅπερ θέλει εἰσπραχθῆ ἐκ τοῦ φόρου, οὐδὲ καὶ περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἔργων. Εἶναι πιθανὸν ἐκ τῶν ἐγγράφων, ἅτινα θὰ εἰσαγάγω αὔριον, νὰ ὑπάρχῃ ἔνδειξίς τις, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι, ἐὰν ψηφισθῇ ὁ φόρος ὅπως προτείνεται, θὰ ψηφισθῇ πρὸς ὄφελος τοῦ δήμου, περὶ οὗ πρόκειται. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἑτέραν παρατήρησιν τοῦ κ. ἐξ Ἀχαΐας Βουλευτοῦ, δύναμαι νὰ ἀπαντήσω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐπιτρέπει εἰς τὸν δῆμον Βώλακος τὴν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ 5ου ἄρθρου. Κατὰ τὴν ἐνέργειαν θὰ ἦναι ἴσως ἀναγκαῖον νὰ δοθῇ ἡ γνώμη τοῦ Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου, τότε δὲ θέλει ἐκδοθῆ τὸ Διάταγμα, ἀφοῦ ἀκροασθῶμεν τὴν γνώμην τοῦ Νομαρχιακοῦ Συμβουλίου.

§119ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλε, δὲν εἶναι πιστὸν ἀντίγραφον τοῦ νόμου περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου φόρου εἰς τὸν δῆμον Ἐράνης, διότι εἰς τὸν νόμον ἐκεῖνον δὲν περιέχεται τὸ τελευταῖον ἄρθρον τῶν νομοσχεδίων, κατὰ τὸ ὁποῖον ἡ ἀρχικὴ διάρκεια καὶ ἡ παράτασις ὁρίζονται διὰ ψηφίσματος τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων. Ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ ὡρίζετο ῥητῶς ἡ διάρκεια, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἤρκεσαν τὰ χρήματα, ἐπέστη ἀνάγκη νὰ δοθῇ παράτασις διὰ νέου νόμου. Ὥστε ἀδίκως ἐπικαλεῖται τὸ προηγούμενον ἐκεῖνο ὁ κ. Ὑπουργός. Θέλομεν νὰ ἐκλείψῃ μία διάταξις, ἡ ὁποία δὲν στηρίζεται οὔτε εἰς τὸ Σύνταγμα οὔτε εἰς τὸν ὀρθὸν λόγον, ἐλπίζω δὲ, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει ἀπαιτήσει, ὅπως ἐξαλειφθῇ ἀπὸ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι θὰ ἦναι ἐντελῶς ἀντικανονικὸν νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια νὰ ψηφίζωσι πρόσθετον φορολογίαν ἐφ’ ὅσον χρόνον θέλουν. Ἐπίσης φρονῶ, ὅτι, καθ’ ὃν χρόνον ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον διὰ τὸν δῆμον Ἐράνης, εἶχον μελετηθῆ καὶ προϋπολογισθῆ τὰ ἔργα, δὲν ἐνθυμοῦμαι δὲ, ἐὰν ὑπεβλήθη καὶ εἰς τὴν Βουλὴν ὁ προϋπολογισμός. Ἀλλ’ ὅπως δήποτε, καὶ ἂν τότε συνέβη παράλειψις, δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ ὡς προηγούμενον.

§120ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν παραδεχθῶμεν τὴν θεωρίαν, ἣν ἀνέπτυξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, τότε ἡ ἐργασία τῆς Βουλῆς εἶναι ὅλως περιττή· διότι, ἀφοῦ τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια ἐθεώρησαν καλὸν νὰ ἐπιβάλωσι φόρον τινὰ, τοῦτο δὲ ἀρκεῖ, ὅπως μᾶς πειθαναγκάσῃ νὰ ψηφίσωμεν αὐτὸν, τότε δὲν βλέπω τὴν χρησιμότητα τῆς ἐργασίας ἡμῶν. Νομίζω περιττὸν νὰ προσθέσω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν φόρους, ὅταν δὲν γνωρίζωμεν ποῦ θὰ δαπανηθῶσι καὶ τοῦτο ἀφίνεται εἰς τὴν αὐθαίρετον κρίσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιδοκιμαζούσης ἢ ἀποδοκιμαζούσης τὴν πρότασιν τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων. Εἶναι δύο ἔτη ἀφ’ ὅτου αἱ προτάσεις αὗται ὑπεβλήθησαν. Τὸ Ὑπουργεῖον βεβαίως θὰ ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του καὶ θὰ γνωρίζῃ τί ποσὸν πρόκειται νὰ εἰσπραχθῇ καὶ τί νὰ ἐξοδευθῇ. Νομίζω ὅτι πρέπει καὶ ἡμεῖς νὰ γνωρίσωμεν τὰς πληροφορίας, ἃς βεβαίως ἔλαβε τὸ Ὑπουργεῖον, ὅπως ψηφίσωμεν ἐν γνώσει αὐτῶν τὰ νομοσχέδια, τῶν ὁποίων τὴν ἀρχὴν οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν πολεμεῖ.

§121ΠΑΠΑΛΕΞΗΣ. Ὁ δῆμος τοῦ Βώλακος ἔχει ὀλίγα εἰσοδήματα, ἐκ τῶν ὁποίων δὲν περισσεύουσι διὰ νὰ δαπανήσῃ διὰ τὸ ὑδραγωγεῖον, τὸ ὁποῖον κατεσκεύασε διὰ τῶν χρημάτων τοῦ λιμενικοῦ ταμείου. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιβάλλεται φόρος πεντήκοντα λεπτῶν κατὰ χιλιάδα, διὰ νὰ ἐπισκευασθῇ τὸ ὑδραγωγεῖον, διότι ὁ δῆμος ἀπὸ δύο ἐτῶν στερεῖται ὕδατος.

§122ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν πρόκειται ἐνταῦθα περὶ ἐξελέγξεως τῆς δαπάνης, πρόκειται περὶ ὡρισμένου ἔργου καὶ περὶ τῆς φορολογίας, εἰς ἣν ζητεῖ αὐτὸς ὁ τόπος νὰ ὑποβληθῇ πρὸς ἐκτέλεσιν ὡρισμένου ἔργου. Ἐὰν ὁ φόρος οὗτος ἦναι ὠφέλιμον νὰ ἐπιβληθῇ, τότε θὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν διαγραμμάτων. Ὡς πρὸς τὴν διάρκειαν, ὅτι ὁ προσδιορισμὸς αὐτῆς ἀνατίθεται εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, τοῦτο κατ’ ἀρχὴν δὲν ἀντίκειται εἰς τὴν κειμένην νομοθεσίαν· ἔχομεν καὶ ἄλλους νόμους, ἐπιτρέποντας τὴν ἀνανέωσιν καὶ παράτασιν τοιαύτης φορολογίας ἀπὸ πενταετίας εἰς πενταετίαν. Ἐὰν φοβίζῃ τοὺς ἀντιλέγοντας ἡ ἰδέα, ὅτι δὲν προσδιορίζεται παντελῶς ἡ διάρκεια, δὲν ἔχομεν ἀντίῤῥησιν νὰ θέσωμεν ἀπὸ τοῦδε ὅρον τινὰ, ἐὰν θέλητε, πενταετίας, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον τὰ περαιτέρω νὰ μείνωσιν ὡς ἔχουσι, δηλ. νὰ ἐπιτρέπηται εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον νὰ παρατείνῃ τὴν φορολογίαν ἐπὶ μίαν πενταετίαν.

§123Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπεκαλέσθη προηγούμενον, τοῦ ὁποίου τὴν ἀκρίβειαν ἀμφισβητῶ. Ἰσχυρίσθη, ὅτι δι’ ἄλλων νόμων ἐπεβλήθησαν φόροι, διὰ δὲ τῶν διατάξεων τῶν νόμων ἐκείνων μετεβιβάσθη τότε τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Νομοτελεστικὴν Ἐξουσίαν, νὰ προσδιορίζῃ καὶ νὰ παρατείνῃ τὴν διάρκειαν τῶν φόρων ἀπὸ χρόνου εἰς χρόνον. Τοῦτο ἀμφισβητῶ· νομίζω δὲ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν συγχύζει τοὺς δι’ εἰδικῶν νόμων ἐπιβαλλομένους φόρους πρὸς τὴν ἐπέκτασιν τῶν δημοτικῶν δασμῶν, τὴν ἐπιβαλλομένην διὰ Β. Διαταγμάτων δυνάμει τοῦ νόμου τῆς 22 Δεκεμβρίου 1847. Ὁ νόμος τοῦ 1847 ἐπέτρεψεν, ἵνα τῇ προτάσει τῶν Δημοτικῶν Συμβουλίων διὰ Β. Διατάγματος, τῇ γνωμοδοτήσει τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐπιβάλλεται δασμὸς μέχρι 2% ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων πρὸς ἐσωτερικὴν κατανάλωσιν εἰς τοὺς δήμους ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων, καὶ νὰ προσδιορίζηται καὶ ἡ διάρκεια αὐτοῦ διὰ Διατάγματος. Τότε δύναται βεβαίως διὰ νέου Διατάγματος νὰ παραταθῇ ἡ διάρκεια. Ἀλλὰ φόρου, ὅστις ἐπεβλήθη διὰ νόμου, πέραν τοῦ ἐκτάκτου δημοτικοῦ δασμοῦ, ἡ διάρκεια μόνον διὰ νόμου πρέπει νὰ προσδιορίζηται, διότι, ὡς διὰ νόμου ἐπεβλήθη, οὕτω διὰ νόμου πρέπει νὰ προσδιορισθῇ τῆς φορολογίας ταύτης ἡ διάρκεια. Ἡμεῖς, λέγοντες ταῦτα, ὀφείλομεν νὰ δώσωμεν ἐξήγησιν πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ὀλυμπίας Βουλευτήν. Δὲν σκοποῦμεν νὰ παρεμβάλωμεν δι’ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα προτείνομεν, πρόσκομμά τι, ὅπως ἐκτελεσθῶσι τὰ δημοτικὰ ἔργα ἐν Βώλακι, ἀλλὰ νὰ ἀσκήσωμεν δικαίωμα, τὸ ὁποῖον τὸ Σύνταγμα ἀνέθεσεν ἡμῖν. Ἐὰν νομίζῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς πρὸ μικροῦ εἶπεν, ὅτι τὸ Σύνταγμα δὲν ἔδωκεν εἰς ἡμᾶς τὸ δικαίωμα νὰ ψηφίζωμεν φόρους, ὅταν πρόκηται περὶ ὡρισμένου τινὸς ἔργου, τότε τὸ ἔργον ἡμῶν περιορίζεται νὰ ἐξετάζωμεν, ἐὰν ὁ δῆμος ἐζήτησε τὴν φορολογίαν ἢ δὲν ἐζήτησεν αὐτήν· ἀλλ’ οὕτως ἡ Βουλὴ μεταβάλλεται εἰς γραφεῖον διεκπεραιώσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Τοῦτο βεβαίως δὲν δέχομαι, ἐν ὀνόματι τῆς Βουλῆς. Διεκπεραιωταὶ τοῦ Ὑπουργείου δὲν εἴμεθα, εἴμεθα μέλη τοῦ Κοινοβουλίου, διὰ νὰ ψηφίζωμεν φόρους, καὶ διὰ νὰ ψηφίζωμεν φόρους πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ποῦ θέλουσι δαπανηθῆ τὰ ἐξ αὐτῶν εἰσπραχθησόμενα, καὶ πόσα θέλουσιν εἰσπραχθῆ, πόσα δὲ θέλουσι δαπανηθῆ. Λοιπὸν δὲν ἀντιλέγω νὰ κατασκευασθῇ τὸ ὑδραγωγεῖον τοῦ Βώλακος, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζωμεν πόσα θέλουσιν ἐξοδευθῆ, διότι τότε θέλομεν κρίνει περὶ τῆς ἐπιβολῆς καὶ περὶ τῆς διαρκείας τῶν προτεινομένων φόρων. Ἂν ἄλλως εἶχον τὰ περὶ τούτου, ἀντὶ προϋπολογισμοῦ ἐξόδων, ἐδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν δύο κεφαλαιώδεις κατηγορίας: μισθοὺς προσωπικοῦ καὶ ἔξοδα πραγματικά· ὡς ἐτάχθημεν δὲ νὰ πράττωμεν ὅταν πρόκηται περὶ τοῦ Κράτους, οὕτως ἐτάχθημεν νὰ πράττωμεν καὶ ὅταν πρόκηται περὶ τῶν δήμων. Διὰ τοῦτο ἐνίσταμαι μετ’ ἐπιμονῆς καὶ ἀντιλέγω εἰς τὸν ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν προταθέντα ἰσχυρισμὸν, ὅτι, ὁσάκις πρόκειται περὶ ὡρισμένου τινὸς ἔργου, δὲν εἶναι ἀνάγκη ἡ Βουλὴ νὰ γνωρίζῃ πόσα θέλουσι δαπανηθῆ, ἀλλὰ νὰ ἐξετάζῃ μόνον, ἐὰν τὸ ἁρμόδιον Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐζήτησε τὴν ἐπιβολὴν τοῦ φόρου.

§124ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀρνεῖται νὰ δώσῃ τὰς πληροφορίας;

§125ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀπήντησα.

§126Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἠδύνατο νὰ ἔχῃ τὰς πληροφορίας ἀπὸ πέρυσιν· ἂν δὲ παρέλειψε τὸ καθῆκον νὰ συγκεντρώσῃ τὰς ἔκτοτε ζητηθείσας πληροφορίας, διὰ τοῦτο ἡμεῖς πρέπει νὰ παραιτηθῶμεν τῶν δικαιωμάτων ἡμῶν! (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 5ον. (Ἀναγινώσκεται).

§128ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιμένετε εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο;

§129ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν θὰ ζητήσω τὴν τροποποίησιν, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, δηλαδὴ ὅτι ἡ ἀρχικὴ διάρκεια τοῦ φόρου ὁρίζεται εἰς πενταετίαν, ἐπιτρέπεται δὲ ἡ παράτασις. (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 5).

§130Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὶν ἢ ψηφισθῇ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, προτείνω τὴν ἀναβολὴν, καὶ παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§131ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν λέγουσιν Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Σάκκη, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας):

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 101. Ἐκ τούτων 36 εἶπον Ναὶ, 64 εἶπον Ὄχι, καὶ εἷς ἠρνήθη ψῆφον. Ἑπομένως ἡ πρότασις περὶ ἀναβολῆς δὲν ἐγένετο δεκτή. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς αʹ συζήτησιν τὰ νομοσχέδια: Περὶ προσθέτου φόρου ὑπὲρ τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος. Περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου φόρου εἰς τὸν δῆμον Ὀλυμπίων. Περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου φόρου εἰς τὸν δῆμον Ὠλένης).

§133ΙΩ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν πρότασιν νόμου τοῦ κ. Κοκκέβη, κύριε Πρόεδρε.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 52 τοῦ ᾼΧΚΕ’ νόμου περὶ τελῶν χαρτοσήμου.

§135ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Περὶ τούτου θὰ ὑποβάλωμεν ἡμεῖς νομοσχέδιον.

§136ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ὑπάρχει πρότασις νόμου καὶ ἀναγνωρίζεται ἡ ἀνάγκη, διατὶ νὰ ἀναμένωμεν τὴν ὑποβολὴν νέου νομοσχεδίου;

§137ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Κοκκέβης, ὅστις ἐπιθυμεῖ τὴν ψήφισιν τῆς διατάξεως καὶ ὄχι τὴν ἐκμετάλλευσιν τῆς προτάσεως πρὸς ἄλλους σκοποὺς, μανθάνων ἤδη καὶ πειθόμενος ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρασκευάζει νομοσχέδιον γενικώτερον περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ χαρτοσήμου νόμου, περιλαμβάνον καὶ τὴν διάταξιν ταύτην, βεβαίως θέλει προτιμήσει νὰ ψηφισθῇ αὕτη ἐν τῷ παρασκευαζομένῳ νομοσχεδίῳ.

§138ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὐδεὶς θέλει νὰ ἐκμεταλλευθῇ τὴν διάταξιν ταύτην. Ἀλλὰ σκοπὸς ἡμῶν εἶναι νὰ ἀπαλλάξωμεν τὴν κοινωνίαν ἐκ μιᾶς ἀνοήτου διατάξεως, ἡ ὁποία, ὡς μανθάνω, καὶ κατὰ τῆς κεφαλῆς τοῦ Δημοσίου ἔπεσε τελευταίως καὶ ἡ ὁποία ἀτιμάζει τὴν νομοθεσίαν ἡμῶν.

§139ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἐπιδοκιμάζων τὴν ἐν τῇ προτάσει μου διάταξιν, παρασκευάζει νέον γενικώτερον νομοσχέδιον, ἐν τῷ ὁποίῳ συμπεριελήφθη καὶ ἡ διάταξις αὕτη, ὡς ἔχει. Διὰ τοῦτο ἐγὼ ἀποσύρω τὴν πρότασίν μου.

§140ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὴν υἱοθετῶ ἐγώ.

§141ΙΩΑΝ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγώ.

§142ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. ... (θόρυβος).

§143ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Σεῖς νομίζετε, ὅτι ὅλος ὁ ἀγὼν γίνεται ἐνταῦθα διὰ νὰ πέσωσιν οἱ μὲν καὶ ἀνέλθωσιν οἱ ἄλλοι ἐπὶ τῆς ἐξουσίας. Μαζῆ, κύριε Καραπάνε, εἰσήλθομεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ σᾶς γνωρίζω καλά· ὅλος ὁ ἀγὼν γίνεται διὰ νὰ λάβητε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ βιάζησθε τόσον· ἀφήσατε νὰ παρέλθωσι μερικὰ ἔτη, ἵνα ὡριμάσητε ὀλίγον, καὶ ἔπειτα νὰ ζητήσητε νὰ γίνητε Ὑπουργός. Δὲν πρέπει δὲ νὰ ἐμποδίζητε τὴν Βουλὴν νὰ ἐργάζηται σπουδαίως· ἐν ᾧ ἡ Βουλὴ θέλει νὰ νομοθετήσῃ σπουδαίως, σεῖς ἔρχεσθε ἀπὸ τῆς θέσεώς σας καὶ κουράζετε τὴν Βουλήν.

§144Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐμποδίσητε τὸν κ. Κοκκέβην νὰ ὁμιλῇ κατὰ τοιοῦτον τρόπον.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ θέματος, κύριε Βουλευτά.

§146ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἐγὼ ὑπέβαλον τὴν πρότασιν, ἀφοῦ δὲ ἡ Κυβέρνησις εἶπεν, ὅτι παρεσκεύασεν ἴδιον νομοσχέδιον γενικώτερον, ἐν τῷ ὁποίῳ περιλαμβάνεται καὶ ἡ πρότασίς μου, βεβαίως ἐγὼ ὤφειλον νὰ σεβασθῶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ νὰ δεχθῶ τὴν ἀναβολὴν, ὄχι δὲ διότι, ὅπως λέγετε, ἔγεινα παίγνιον τῆς Κυβερνήσεως. Ἐγὼ, κύριε Καραπάνε, δὲν γίνομαι οὐδενὸς παίγνιον, αἰσθάνομαι ὅτι ὤφειλον νὰ ὑποχωρήσω διὰ τὸ γενικώτερον καλὸν, καὶ ἔχων πεποίθησιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὸν ἀρχηγὸν, τὸν ὁποῖον ὑποστηρίζω, ἀπέσυρα τὴν πρότασίν μου.

§147ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Σχετικῶς μὲ τὸ ἀντικείμενον, περὶ οὗ πρόκειται, ἀπευθύνω πρὸς τὴν Κυβέρνησιν μίαν ἐπερώτησιν. Ἀνέγνωσα σήμερον εἰς τὴν «Ἐφημερίδα», ὅτι ἕνεκα τῆς διατάξεως ταύτης, τῆς ὁποίας ζητεῖται ἡ ἀκύρωσις, τὸ Δημόσιον ἀπώλεσε σπουδαίαν δίκην, ἐκ τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ ζημιωθῇ περὶ τὰς 200,000. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ἂν τοῦτο ᾖναι ἀληθὲς, ποία εἶναι ἡ δίκη αὕτη καὶ ὁ δικηγόρος ἢ ὁ νομικὸς σύμβουλος, ὅστις ἐγένετο παραίτιος τῆς ἀπωλείας ταύτης.

§148ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, τί ἀπέγεινεν ἡ πρότασις τοῦ κ. Κοκκέβη, τὴν ὁποίαν υἱοθέτησα;

§149ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν περὶ τῆς ἀναβολῆς.

§151ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐγὼ προτείνω, ἀντὶ τῆς ἀναβολῆς, τὴν παραπομπὴν τῆς προτάσεως εἰς τὴν οἰκείαν Ἐπιτροπὴν, ἐν τῷ μεταξὺ δὲ ἡ Κυβέρνησις θὰ ὑποβάλῃ τὸ παρασκευαζόμενον νομοσχέδιον.

§152ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἔχω ἐναντίαν γνώμην ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατέστη ἤδη ὥριμον, νὰ ψηφισθῇ.

§153ΤΖΑΝΕΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ ἀντικείμενον, περὶ οὗ ἡ πρότασις τοῦ κ. Κοκκέβη, εἶναι τοσοῦτον σπουδαῖον, ὥστε βεβαίως πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, ἵνα ἔχωμεν ὑπ’ ὄψει καὶ τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς. Παρακαλῶ δὲ εἰς τὴν αὐτὴν Ἐπιτροπὴν νὰ παραπεμφθῶσι καὶ αἱ ἰδικαί μου προτάσεις.

§154ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀντικρούω τὴν γνώμην τοῦ προλαλήσαντος περὶ Ἐπιτροπῆς, ἀντικρούω καὶ τὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ περὶ παραπομπῆς εἰς ἄλλο νομοσχέδιον. Ἡ διάταξις, περὶ ἧς πρόκειται, εἶναι διάταξις στεροῦσα τοὺς ἔχοντας δίκας τοῦ δικαιώματός των, ἕνεκα τυχαίας ἀμελείας τοῦ δικηγόρου των ἢ τοῦ ὑπαλλήλου τοῦ δικηγόρου των. Δὲν πιστεύω, ὅτι ὁ προλαλήσας περιμένει νὰ μορφώσῃ τὴν γνώμην του περὶ τῆς διατάξεως ταύτης ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν, διότι ὁλόκληρος ὁ δικαστικὸς κόσμος τῆς Ἑλλάδος ἀπεφάνθη, ὅτι εἶναι μωρὰ ἡ διάταξις αὕτη. Ἀφοῦ λοιπὸν δυνάμεθα νὰ τὴν καταργήσωμεν σήμερον, διατὶ νὰ ἀναβάλωμεν; Ἐὰν τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις περὶ παραπομπῆς, ζητοῦμεν νὰ γίνῃ αὕτη δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§155ΤΖΑΝΕΣ. Ἕκαστος δύναται νὰ ἔχῃ τὴν γνώμην του· ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, καὶ ἐὰν ἀποφασισθῇ τοῦτο, παρακαλῶ ὑμᾶς, κύριε Πρόεδρε, νὰ ζητήσητε τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, ἐὰν πρέπῃ νὰ συμπαραπεμφθῶσι καὶ αἱ προτάσεις, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον ἐγώ.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ παραπεμφθῇ ἡ πρότασις νόμου τοῦ κ. Κοκκέβη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας):

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 102. Ἐκ τούτων 62 εἶπον Ναί, 39 εἶπον Ὄχι, καὶ εἷς ἠρνήθη ψῆφον. Ἑπομένως ἡ πρότασις περὶ παραπομπῆς τῆς προτάσεως νόμου τοῦ κ. Κοκκέβη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐγένετο δεκτή. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 7 καὶ 30′ μ. μ.