1889.11.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 13

Τῆς 7 Νοεμβρίου 1889

(Τρίτη)

Ὥρᾳ 4 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ χήρα τοῦ Ξενοφῶντος Γραμματικοπούλου, πρώην ὑπαλλήλου τῆς Βουλῆς, τοῦ αὐτοκτονήσαντος, αἰτεῖ μηνιαῖον βοήθημα. Ἡ Βουλὴ τί ἐπιθυμεῖ νὰ γίνῃ ἡ αἴτησις;

§2ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Πρόκειται, Κύριοι, περὶ τῆς οἰκογενείας τοῦ ἀτυχοῦς Γραμματικοπούλου, ἡ ὁποία εἶναι ἀξία τοῦ οἴκτου τῆς Βουλῆς. Ὁ Γραμματικόπουλος ἦτο ἀρχαῖος καὶ ἐντιμότατος ὑπάλληλος τῆς Βουλῆς, ἀφῆκε δὲ ὀρφανὰ πεινῶντα καὶ γυμνητεύοντα. Δυστυχῶς δὲν εἶχε συμπληρώσει τὰ ἔτη τῆς συντάξεώς του, ὅπως τεθῇ ὑπὸ τὰ ἀγαθοποιητικὰ ἀποτελέσματα τοῦ περὶ συντάξεως τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων νόμου. Νομίζω ὅτι εἶναι ἄξιον τῆς Βουλῆς νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν, ὅπως χορηγηθῇ εἰς τὴν ἐλεεινὴν καὶ δυστυχῆ αὐτὴν οἰκογένειαν ἓν μικρὸν βοήθημα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀναφορὰ πρέπει νὰ συστηθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§4ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δύναται ἡ ἀναφορὰ νὰ γίνῃ δεκτὴ ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Λογιστικοῦ τῆς Βουλῆς. Εἶναι φιλάνθρωπος ἡ πρᾶξις.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον μετὰ συστάσεως.

§6ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Νὰ μὴ συστηθῇ, οὐδὲ νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διότι θὰ λάβῃ τὴν τύχην ὅλων τῶν ἀναφορῶν, ὅσαι παραπέμπονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Δήμαρχος Λετρίνων ἀνακοινοῖ πρὸς τὴν Βουλὴν ψήφισμα τοῦ Συμβουλίου τοῦ δήμου Λετρίνων, δι’ οὗ τὸ Συμβούλιον εὔχεται, ὅπως εἰσαχθῇ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῆς ὑφισταμένης εἰς χρήματα φορολογίας τοῦ σταφιδοκάρπου καὶ ἀντικαταστάσεως αὐτῆς διὰ τῆς εἰς εἶδος φορολογίας, πρὸς μεταποίησιν εἰς οἰνόπνευμα ὑπὸ Ἑταιρίας, συνιστωμένης ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως.

§8Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω ὅτι δὲν εἶναι προσήκουσα ἡ πρᾶξις.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν.

§10ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ αἴτησις.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί ν’ ἀναγνωσθῇ; εἶναι ἁπλῶς μία εὐχή.

§12ΡΙΚΑΚΗΣ. Προτείνουν νὰ πληρώνηται ὁ φόρος εἰς εἶδος, τὸ δὲ εἶδος νὰ παραδίδῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν οἰνοποιητικὴν, ὥστε νὰ μεταβάλληται εἰς οἶνον ἡ σταφίς. Αὐτὴ εἶναι ἡ πρότασις, ἡ ὁποία εἶναι ἀξία μελέτης, καὶ ἐπειδὴ προέρχεται ἀπὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ἐπαρχίας ἐκ τῶν μᾶλλον σταφιδοφόρων, νὰ σταλῇ τὸ ψήφισμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, μὲ τὴν σημείωσιν νὰ προκληθῶσιν αἱ γνωμοδοτήσεις καὶ ἄλλων Δημοτικῶν Συμβουλίων ἁρμοδίων.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Σωτηρόπουλος δι’ ἐγγράφου ἐπερωτήσεώς του ζητεῖ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὴν προσαγωγὴν πίνακος, ἐμφαίνοντος τὰ εἰς ἕκαστον ὑποταμίαν πληρωθέντα ποσοστὰ ἀπὸ τῆς συστάσεως τῶν ὑποταμείων μέχρι τοῦδε.

§14ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπαναφέρω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιά τινα, ὑπολειφθέντα ἀψήφιστα κατὰ τὴν τελευταίαν Βουλευτικὴν Σύνοδον. Πρῶτον τὸ περὶ τῆς προστασίας τῶν ἐμπορικῶν καὶ βιομηχανικῶν σημάτων, ὅπερ ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης εἴχομεν εἰσαγάγει εἰς τὴν Βουλήν. Νομοσχέδιον περὶ χρηματικῶν βοηθημάτων. Νομοσχέδιον περὶ προσθέτου φόρου ὑπὲρ τοῦ δήμου Σκιλλοῦντος. Νομοσχέδιον περὶ προσθέτου φόρου ὑπὲρ τοῦ δήμου Ὀλυμπίων. Νομοσχέδιον περὶ προσθέτου φόρου ὑπὲρ τοῦ δήμου Ὠλένης. Νομοσχέδιον περὶ διοχετεύσεως ὕδατος ἀπὸ τῆς ἐκτὸς τῆς πόλεως Βονίτσης δεξαμενῆς κλπ., καὶ νομοσχέδιον περὶ λιμενικῶν ἔργων Ζέας. Νομοσχέδιον περὶ προσθέτου φόρου ὑπὲρ τοῦ δήμου Βώλακος. Ἐπίσης νομοσχέδιον ἀφορῶν εἰς τὴν τροποποίησιν τοῦ νόμου περὶ Γεωργικῶν Σχολῶν, καὶ ἕτερον περὶ συστάσεως γεωργικοῦ σταθμοῦ ἐν Γορτυνίᾳ, τὸ ὁποῖον διωρθώθη μόνον κατὰ τὴν αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, ἐν ᾗ ὑπῆρχεν ἀσυμφωνία τις πρὸς διάταξίν τινα τοῦ νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 24–33).

§15ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καταθέτω τὰ ζητηθέντα παρὰ τοῦ ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ κ. Ῥάλλη ἔγγραφα, τὰ ἀναγόμενα εἰς τὸν ὑπόδικον Φιλώταν Στεφανίδην. Καταθέτω ἐπίσης καὶ μίαν κατ’ αὐτοῦ καταδικαστικὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν καὶ μόνην εἶχον ἐν τῷ Ὑπουργείῳ καὶ δι’ ἧς κατὰ τὸ 1885 εἶχε καταδικασθῆ εἰς δύο καὶ ἡμίσεως ἐτῶν φυλάκισιν, κατηγορηθεὶς ἐπὶ ἀποπείρᾳ ἀναιρέσεως, ἡ δὲ ποινὴ αὕτη μετεβλήθη εἰς ἑνὸς ἔτους φυλάκισιν διὰ Β. Διατάγματος τῆς 24 Μαρτίου 1885.

§16ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ ἐν γένει κατ’ αὐτοῦ βουλεύματα ὑπάρχουσι μεταξὺ τῶν κατατιθεμένων ἐγγράφων;

§17ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἐζητήθη σημείωσις μόνον τῶν πράξεων, ἐφ’ αἷς κατηγορήθη. Σημείωσιν τῶν πράξεων αὐτῶν ἔφερον, ὡς καὶ τὰ βουλεύματα τοῦ Πλημμελειοδικείου καὶ τοῦ Ἐφετείου, δι’ ὧν παρεπέμφθη ἐπὶ τῇ πράξει, ἐφ’ ᾗ πρόκειται νὰ δικασθῇ εἰς βαθμὸν πλημμελήματος, ἔτι δὲ τὸ ἔγγραφον τοῦ Εἰσαγγελέως πρὸς τὸν Διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας.

§18ΡΑΛΛΗΣ. Θέλομεν νὰ μάθωμεν πόσα βουλεύματα ἔχει ἐναντίον του αὐτὸ τὸ νοικοκυρόπουλον.

§19ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἀντίγραφα τῶν βουλευμάτων δὲν ἔχω· θὰ παραγγείλω νὰ γίνωσι ταῦτα.

§20ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§21ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ὁ συνάδελφος ἀνέγνω, ἀπηυθύνθη καὶ πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Τοῦτο δὲ ἐζήτησε παρὰ τῶν ἐν Ζακύνθῳ ἁρμοδίων ἀρχῶν πληροφορίας περὶ τῶν διὰ τοῦ τηλεγραφήματος διατυπωθέντων παραπόνων. Τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ εἶναι τῆς πρώτης νομίζω Νοεμβρίου, ἀλλὰ πέντε ἡμέρας πρὸ τοῦ τηλεγραφήματος, τοῦ σχετικοῦ ὡς πρὸς τὸν κατάδικον αὐτὸν Καψοκέφαλον, τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης καὶ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἶχον λάβει τὸ ἑξῆς τηλεγράφημα τοῦ Νομάρχου Ζακύνθου.

§22ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖος εἶναι ὁ Νομάρχης Ζακύνθου;

§23ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ὁ κ. Μαλασπίνας. (Ἀναγινώσκει): «Ἀπὸ τεσσάρων ἡμερῶν ἀνθυπολοχαγὸς Στάϊκος, ἐπόπτης φρουρᾶς ποινικῶν φυλακῶν φρουρίου, ἐπιβάλλεται βίᾳ εἰς πολιτικοὺς φύλακας, ὅπως ἐξάγωσιν ἐκτὸς φυλακῶν κατάδικον Ν. Καψοκέφαλον, φυλάκων δὲ ἀνθισταμένων εἰς παράνομον ἀπαίτησιν ἀξιωματικοῦ, οὗτος ἐξήγαγεν αὐτὸν ἐπανειλημμένως, προβάλλων εὐθύνην πράξεών του. Ἀλλ’ ἐπειδὴ περιῆλθον ταῦτα εἰς γνῶσίν μου καὶ ἐνεργῶν διοικητικὰς ἀνακρίσεις ἀπηγόρευσα πᾶσαν οἱανδήποτε ἔξοδον καταδίκου τούτου, ἀνθυπολοχαγὸς Στάϊκος ἀφήρεσε σήμερον δὶς κλεῖδας ἀπὸ πολιτικῶν φυλάκων καὶ ἐξήγαγεν αὖθις κατάδικον ἐκ τοῦ περιβόλου τῶν φυλακῶν. Ἐζήτησα ἀπὸ χθὲς ἀνάκλησιν ἀνθυπολοχαγοῦ Σταΐκου, ἀλλὰ Φρουραρχεῖον οὐδὲν ἐνήργησεν. Ὅθεν παρακαλῶ διαταχθῆναι δέοντα πρὸς κατάπαυσιν ἀτοπημάτων τούτων.» Τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἀπέστειλα πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ νὰ ἐνεργήσῃ τὰ πρέποντα ὡς πρὸς τὸν ἀξιωματικόν. Ὅτε ὅμως ἐλάβομεν τὸ τηλεγράφημα τοῦ παραπονουμένου αὐτοῦ κυρίου, ἐζήτησα πληροφορίας ἀπὸ τὸν Νομάρχην καὶ ἀπὸ τὸν Εἰσαγγελέα, καὶ τὰς ἀπαντήσεις αὐτῶν ἔχω καὶ θέλω τὰς ἀναγνώσει εἰς τὴν Βουλήν. Ἰδοὺ τί τηλεγραφεῖ ὁ Νομάρχης. (ἀναγινώσκει): «Ἀνακριβῆ ὅλως ὑποβληθέντα παράπονα Δ. Ῥώσση καὶ παραμεμορφωμένα γεγονότα. Ἐπὶ δεκαπέντε συνεχεῖς ἡμέρας Ῥώσσης ἐπισκέπτεται κατάδικον Καψοκέφαλον, εἰσερχόμενος δὲ ἐπανειλημμένως εἰς δωμάτιον καταδίκου, συνέτρωγε καὶ συνέπινε μετ’ αὐτοῦ, ἔχων συνδαιτημόνας καὶ ἄλλους, κατ’ ἀσύγγνωστον ἀνοχὴν ἐπιτετραμμένων ὀργάνων. Κατάχρησις, περιελθοῦσα εἰς γνῶσίν μου, ἀπηγορεύθη. Μεταβάντος προχθὲς Ῥώσση πρὸς ἐπίσκεψιν τοῦ αὐτοῦ καταδίκου μετὰ καὶ ἄλλων, ἀπῄτησεν αὖθις παρ’ ἀρχιφύλακος νὰ εἰσέλθῃ ἐντὸς φυλακῶν, ἀνοιγομένου τοῦ πυλῶνος, ὅπερ ἠρνήθη ἀρχιφύλαξ, ἐπιτρέψας αὐτοῖς μόνον νὰ συγκοινωνήσωσι διὰ τῶν κιγκλίδων. Τοῦτο ἀπήρεσεν αὐτοῖς καὶ ἐξελθόντες ἀπήντησαν πρὸ τῆς θύρας ὑπάλληλον Νομαρχίας, ἀναπληροῦντα ἐπιστάτην, κληθέντα ὡς μάρτυρα ἐνώπιον Κακουργιοδικείου, ἀπέτειναν δὲ πρὸς ἀναπληρωτὴν ἀπρεπεῖς καὶ ὀνειδιστικὰς φράσεις κατὰ διοικητικῆς ἀρχῆς, διότι ἐκωλύθησαν νὰ εἰσέλθωσιν ἐντὸς φυλακῶν, ὕβρεις δὲ βαρείας καὶ ἀπειλὰς κατὰ ἀναπληρωτοῦ ἐπιστάτου, καὶ ἀπῆλθον.» Ὁ Εἰσαγγελεὺς, τὸν ὁποῖον ἐπίσης παρήγγειλα νὰ ἐξετάσῃ τὰ τοῦ παραπόνου ἐκείνου, ἰδοὺ τί ἀπαντᾷ.

§24Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ποῖος εἶναι ὁ Εἰσαγγελεύς;

§25ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ὁ Σπηλιωτόπουλος. (Ἀναγινώσκει): «Πρὸς ἄρσιν ἀτοπημάτων, προερχομένων ἐκ τῆς ἀμέσου συγχρωτίσεως καταδίκων μετὰ ἐπισκεπτομένων αὐτοὺς, λυσιτελὴς ἐθεωρήθη παρ’ ἁρμοδίων χορήγησις ἐν μέλλοντι κανονικῶν ἀδειῶν, ὡς καὶ ἡ διὰ σιδηρῶν κιγκλίδων τῶν φυλακῶν συνεννόησις. Δικηγόρος Ῥώσσης, λαβὼν μετ’ ἄλλων ἄδειαν, μετέβη εἰς φρούριον, ἀξιῶν συνεντευχθῆναι, ὡς συνήθως, μετὰ καταδίκου Καψοκεφάλου. Τοῦ λοχίου ἀρχιφύλακος Χριστοπούλου καὶ τοῦ γραφέως τῆς Νομαρχίας Παπαγιαννοπούλου, ἀναπληροῦντος ἀπόψε ἐπιστάτην, ἀρνουμένων, Ῥώσσης καὶ οἱ μετ’ αὐτοῦ ὀργισθέντες ἐξετράπησαν εἰς ὕβρεις κατὰ Νομάρχου, γραφέως αὐτοῦ καὶ ἄλλων ἀπόντων προσώπων, δι’ ἃς ὕβρεις μοὶ ἐνεχειρίσθη ὑπὸ εἰρημένου ὑπαλλήλου μήνυσις. Ταῦτα συνεπείᾳ παρ’ ἐμοῦ ἐνεργηθεισῶν ἐξετάσεων πληροφορηθεὶς, γνωρίζω ὑμῖν, εἰς ἀπάντησιν τῆς ὑπ’ ἀριθ. 21,025 τηλεγραφικῆς ὑμῶν διαταγῆς.» Ὑποθέτω, ὅτι ὁ συνάδελφος, ἐὰν ἁπλῶς ἀνήγγελλε τὸ τηλεγράφημα, τὸ πρὸς αὐτὸν ἀποταθὲν, καὶ ἀνέμενε τὰς πληροφορίας τῶν ἀρχῶν, ἤθελεν ἀπαλλαγῆ τοῦ κόπου νὰ ἀγωνίζηται νὰ ἐφεύρῃ ἐπινοίας καὶ μαντεύσῃ ἐξηγήσεις, εὐαρέστους μὲν αὐτῷ, ὅλως διόλου ὅμως ἀσυμφώνους πρὸς τὴν ἀλήθειαν. Καὶ ἄλλοτε παρομοία σπουδὴ τοῦ ἰδίου συναδέλφου δὲν ὠφέλησεν αὐτὸν καὶ τὴν ὑπόθεσίν του. Εἶναι γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου τὸ ζήτημα τῆς ἐπερωτήσεώς του ἐπὶ λῃστείαις φοβεραῖς, περὶ τὰς δεκαὲξ, διαπραχθείσαις δῆθεν, κατὰ τὰς πληροφορίας τοῦ ἐντίμου συναδέλφου, μεταξὺ Πατρῶν καὶ Πύργου. Ὅτε δὲ ἐζήτησα τῶν ἀρχῶν τὰς πληροφορίας, καὶ αὗται, διαψεύδουσαι ἄρδην αὐτὸν, ἀνεκοινώθησαν ἐνταῦθα, ὑποθέτω ὅτι ἐπείσθη ὁ κ. συνάδελφος, ὅτι ὀλίγην ἔπρεπε νὰ δίδῃ προσοχὴν πρὸς τὰς πληροφορίας τῶν πρὸς αὐτὸν γραφόντων. Μετὰ τὴν ἀπάντησιν ἐκείνην ἤλπιζον, ὅτι ἤθελεν ἀναμένει καὶ τὴν παροῦσαν ἀπάντησιν, τὴν ὁποίαν, πλειότερον αὐτοῦ περὶ τῆς τάξεως ἐν ταῖς φυλακαῖς καὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν ἐνδιαφερόμενος, ἀπὸ τῆς στιγμῆς τῆς λήψεως τοῦ τηλεγραφήματος ἔσπευσα νὰ ζητήσω, καὶ εἶμαι εἰς θέσιν, ὡς βλέπετε, ἀμέσως νὰ προσκομίσω εἰς τὴν Βουλήν.

§26ΓΕΡΟΚΩΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§27Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ τηλεγράφημα τοῦ Νομάρχου Ζακύνθου ἀνεγνώσθη εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ οἱ ἀκούσαντες τοῦ περιεχομένου αὐτοῦ, ἂν δὲν γνωρίζωσι τὸν δικηγόρον κ. Ῥώσσην, θέλουσιν ἴσως ὑπολάβει, ὅτι εἶναι ἄνθρωπος ἔκδοτος εἰς εὐωχίας, ἀρεσκόμενος νὰ μεθύσκηται καὶ ἐν τῇ οἰνοποσίᾳ νὰ διάγῃ τὸ πλεῖστον τοῦ βίου αὐτοῦ· ἐπειδὴ ἐγὼ γνωρίζω τὸν κ. Ῥώσσην, καὶ τιμῶ αὐτὸν ἰδίᾳ, δύναμαι νὰ ὁμολογήσω, ὅτι, ἂν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἐτύγχανεν Ὑπουργὸς, καὶ ἂν ἦτο δικηγόρος ἐν Μεσολογγίῳ ἢ ἐν Ἀθήναις, βεβαίως ἤθελον ἀποδίδει μείζονα τιμὴν εἰς τὸν κ. Ῥώσσην ἢ εἰς τὸν κ. Βουλπιώτην. Ὁ κ. Ῥώσσης εἶναι ἐγκρατέστατος ἄνθρωπος, καὶ διακεκριμένος δικηγόρος, τυχὼν ἀνατροφῆς ἐπιμεμελημένης, ἐν τῇ κοινωνίᾳ δὲ, ἐν τῇ ὁποίᾳ ζῇ, ἀπολαύει μεγίστης ὑπολήψεως· λοιπὸν ὁ κ. Ῥώσσης, ἐπισκεπτόμενος ἐν ταῖς φυλακαῖς φυλακισμένον, οὔτε εἰς εὐωχίας ἠδύνατο νὰ τραπῇ, οὐδὲ εἰς μεθοκοπήματα. Ταῦτα ἤθελον εἴπει διὰ νὰ διασώσω τὴν ὑπόληψιν αὐτοῦ μεταξὺ ἐκείνων τῶν Βουλευτῶν, οἵτινες δὲν ἐγνώρισαν τὸν ἄνθρωπον. Ἀλλ’ ὀφείλω νὰ παρατηρήσω προσέτι, ὅτι ὑπάρχει ἀντίφασις μεταξὺ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ὁ Νομάρχης Ζακύνθου ἔδωκε πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, καὶ τοῦ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον ὁ Εἰσαγγελεὺς ἀπέστειλε πρὸς αὐτόν. Ὁ Νομάρχης διατείνεται, ὅτι δὲν ἔδωκεν ἄδειαν εἰς τὸν κ. Ῥώσσην, ὅτι ἐξ ἐναντίας τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἔλαβεν, ἦτο γενικὸν καὶ δὲν ἦτο ἀπαγορευτικὸν μόνον διὰ τὸν κ. Ῥώσσην· ἐν τούτοις ὁ Εἰσαγγελεὺς ἀναφέρει ἄλλο τι· λέγει, ὅτι ὁ κ. Ῥώσσης μετέβη εἰς τὰς φυλακὰς, κομίζων ἄδειαν τοῦ Νομάρχου, ἵνα ἐπισκεφθῇ τὸν κατάδικον, ἐμποδίσθη δὲ ἀπὸ τὸν λοχίαν, τὸν ἐκπληροῦντα χρέη ἀρχιφύλακος· τοῦτο δ’ ἐπικυροῖ τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ κυρίου Ῥώσση, ὁ ὁποῖος παραπονεῖται, ὅτι, ἐνῷ ἔλαβεν ἄδειαν ἀπὸ τὸν Νομάρχην, νὰ μεταβῇ εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ἐπισκεφθῇ συνάδελφόν του καταδικασθέντα, οἱ φύλακες τῶν φυλακῶν ἀπέπεμψαν αὐτόν. Ἐὰν ὁ κ. Νομάρχης κακῶς ποιῶν ἔδωκε τὴν ἄδειαν, ἁρμόδιος δὲν ἦτο ὁ λοχίας διὰ νὰ ἐπικρίνῃ τὸν Νομάρχην. Ἐὰν ὁ κ. Ῥώσσης δὲν εἶχεν ἄδειαν ἀπὸ τὸν Νομάρχην, τότε καλῶς ἀπέπεμψεν αὐτὸν ὁ φύλαξ λοχίας, ἐὰν ὅμως εἶχεν ἄδειαν, ἣν εἶχε δώσει εἰς αὐτὸν ὁ Νομάρχης, πῶς ἐκωλύθη ὁ κ. Ῥώσσης νὰ ἐπισκεφθῇ τὸν κατάδικον;

§28ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Τὴν περὶ τοῦ κ. Ῥώσση γνώμην του καὶ τὰς περὶ προσώπων ἐν γένει κρίσεις καὶ ἐκτιμήσεις του ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας δὲν ἦτο πρέπον, νομίζω, νὰ ἐκφέρῃ ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἀπευθυνόμενος μάλιστα πρὸς ἐκείνους, οἵτινες καὶ ὡς ἐκ τοῦ ἀξιώματος καὶ τῆς περιωπῆς, εἰς ἣν εὑρίσκονται, καὶ ὡς ἐκ τῆς ἀνατροφῆς αὐτῶν, γνωρίζει ὁ κ. Βουλευτής, ὅτι δὲν θεωροῦσιν ἐπιτετραμμένον αὐτοῖς νὰ ἐκφέρωσιν ὁμοίας κρίσεις καὶ νὰ ἐξηγήσωσι τίνας περὶ αὐτοῦ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἔχουσιν αὐτοὶ γνώμας. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα δὲ, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ ἡμᾶς, φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας παρενόησε τὰ τηλεγραφήματα. Ὁ Εἰσαγγελεὺς βεβαιοῖ, ὅτι ἕνεκα καταχρήσεων γενομένων ἐλήφθη τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον, πρὶν ἢ ληφθῇ ἐν Ζακύνθῳ, εἴχομεν λάβει καὶ ἐφαρμόσει ἐνταῦθα, ὅπως αἱ πρὸς τοὺς φυλακισμένους ἐπισκέψεις ἐπιτρέπωνται μόνον διὰ τῶν κιγκλίδων, ἵνα μὴ ἦναι δυνατὸς ὁ συμφυρμὸς τῶν ἐπισκεπτομένων πρὸς τοὺς φυλακισμένους, διότι ἀπεδείχθη, ὅτι διὰ τοῦ συμφυρμοῦ τούτου καὶ ὅπλα εἰσάγονται εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ποτὰ πνευματώδη. Ὁ κ. Ῥώσσης προσῆλθεν εἰς τὰς φυλακὰς μὲ ἄδειαν τοῦ Νομάρχου, ἐκ τῶν τηλεγραφημάτων δὲ βεβαιοῦται, ὅτι ἐπετράπη εἰς αὐτὸν διὰ τῶν κιγκλίδων νὰ συνομιλῇ μετὰ τῶν καταδίκων, ἀλλ’ αὐτὸς ἠθέλησε νὰ ἀνοιχθῶσιν αἱ κιγκλίδες καὶ εἰσέλθῃ ἐντός. Ἡ δὲ μετὰ τὴν ἀπαγόρευσιν τούτου συμπεριφορὰ καὶ αἱ ἐκφράσεις αὐτοῦ, αἱ ὑπὸ τῶν δύο τηλεγραφημάτων τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ τοῦ Νομάρχου βεβαιούμεναι, δὲν γνωρίζω ἐὰν δύνανται νὰ συντελέσωσι πρὸς ὑποστήριξιν τῶν κρίσεων, τὰς ὁποίας περὶ τοῦ προσώπου αὐτοῦ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας ἐξήνεγκεν.

§29Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἀρχομένης τῆς Συνόδου, ἔχομεν δικαίωμα νὰ συνεχίσωμεν καὶ ἐργασίας, τὰς ὁποίας ἀφήκαμεν ἐκκρεμεῖς κατὰ τὸ τέλος τῆς Συνόδου. Διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς δύο αἰτήσεις, τὰς ὁποίας εἶχον ἀπευθύνει αὐτῷ κατὰ τὴν 30 Μαρτίου 1889, τὰς ὁποίας δὲ, μετὰ λύπης εἶδον, ὅτι δὲν διέταξε παντάπασι νὰ ἐκτελεσθῶσι. Κατὰ τὴν τριακοστὴν Μαρτίου 1889, καθ’ ἃ βεβαιοῦται ἐν σελίδι 302 τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν, εἶχον ζητήσει νὰ τυπωθῇ ἡ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν κατατεθεῖσα ἐκείνην τὴν ἡμέραν ἔκθεσις ἐπὶ ἐπερωτήσεως, γενομένης περὶ ἐμπροθέσμου ἐνάρξεως καὶ ἀναλόγου προόδου τῶν ἐργασιῶν τῆς κατασκευῆς τοῦ σιδηροδρόμου Μύλων–Καλαμῶν. Τὴν ἔκθεσιν ταύτην παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ διατάξῃ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ. Κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν εἶχον ζητήσει νὰ τυπωθῶσιν αἱ πληροφορίαι, ἃς τῇ αἰτήσει συναδέλφου ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχε καταθέσει τὴν ἡμέραν ἐκείνην εἰς τὴν Βουλὴν, περὶ τῶν δαπανῶν καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς ὁδοποιΐας. Παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ διατάξῃ νὰ τυπωθῇ καὶ αὕτη. Πλὴν τούτων συνεχίζομεν καὶ ἄλλας ὑποθέσεις, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσι τοὺς Ὑπουργούς. Κατὰ τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως τῆς 31 Μαρτίου 1889, ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς ὑπεσχέθη εἰς τὴν Βουλὴν νὰ καταθέσῃ τὰ ἐν τῇ συνεδριάσει ἐκείνῃ ζητηθέντα ἔγγραφα περὶ ἀποξηράνσεως τῆς Κωπαΐδος. Μολονότι ἐν τῇ ἑπομένῃ συνεδριάσει τῆς πρώτης Ἀπριλίου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐδήλωσεν, ὅτι θέλει καταθέσει ταῦτα μέχρι τῆς λήξεως τῆς ἐκτάκτου ἐκείνης Συνόδου, δὲν τὰ κατέθηκε.

§30ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ σχέδιον τὸ ζητούμενον ὑπῆρξε ἀδύνατον νὰ εὑρεθῇ· εὑρέθη ἔκθεσις τῆς ἑπταμελοῦς Ἐπιτροπῆς, οὐχὶ ὅμως καὶ τὸ διάγραμμα, ὑπῆρξε δὲ ἀδύνατον νὰ ληφθῇ ἐπίσημον ἀντίγραφον τοῦ σχεδιογραφήματος, διότι τὸ ἕτερον πρωτότυπον, τὸ εὑρισκόμενον εἰς χεῖρας τῆς Ἑταιρίας ἐν Λονδίνῳ, δὲν κατωρθώθη νὰ πεισθῇ ἡ Ἑταιρία νὰ πέμψῃ ἐνταῦθα, φοβουμένη τὴν ἀπώλειαν αὐτοῦ. Διὰ παρηγγέλθη ἡ Πρεσβεία, νὰ ἀναθέσῃ ἐπισήμως εἰς μηχανικὸν τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως ν’ ἀντιγράψῃ τὸ διάγραμμα ἐκεῖνο καὶ ἀποστείλῃ ἐνταῦθα ἀντίγραφον, προσηκόντως ἐπικεκυρωμένον.

§31Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχον ὑποβληθῆ ἐπερωτήσεις ὑπὸ δύο Βουλευτῶν, ἡ πρώτη ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Τριφυλίας, ἡ δευτέρα ὑπ’ ἐμοῦ. Ἡ πληροφορία, τὴν ὁποίαν δίδει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀνάγεται εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Τριφυλίας, οὐχὶ δὲ εἰς τὴν ἰδικήν μου, δι’ ἧς δὲν ἐζήτησα οὔτε σχέδιον οὔτε ἐκθέσεις. Ἑπομένως παρακαλῶ νὰ εὑρεθῶσιν εἰς τὰ πρακτικὰ, τίνα ἔγγραφα εἶχον ζητήσει, καὶ ταῦτα νὰ κατατεθῶσιν. Ὁ Πρωθυπουργὸς ὡσαύτως εἶχεν ὑποσχεθῆ νὰ ἐξετάσῃ, πῶς ἀπεστάλη αὖθις εἰς Φάρσαλα, ὅπως ὑπηρετῇ ὡς καὶ πρότερον, ὁ ἐνωμοτάρχης Παπαῤῥώδης, ὅστις εἶχε καταδικασθῆ ὑπὸ τοῦ Πλημμελειοδικείου Λαρίσσης εἰς δίμηνον φυλάκισιν καὶ ἔκπτωσιν ἀπὸ τῶν δικαιωμάτων αὐτοῦ, ἐπὶ παρανόμῳ κατακρατήσει τοῦ Χρ. Γεωργουσοπούλου, ἐν Φαρσάλοις. Ἐπειδὴ δὲν ὑπέβαλε τὰς πληροφορίας ταύτας διαρκούσης τῆς Συνόδου ἐκείνης, ζητῶ νὰ καταθέσῃ καὶ ταύτας εἰς τὴν Βουλὴν τώρα. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν κατὰ τὴν συνεδρίασιν τῆς 21 Μαρτίου τοῦ 1889, γενομένης ἐπερωτήσεως περὶ τῆς τύχης, εἰς τὴν ὁποίαν περιήχθη ὁ πολίτης ἕλλην Φιλιππίδης, ὁ ἐν ταῖς φυλακαῖς Κωνσταντινουπόλεως τότε κρατούμενος, καὶ ὁ Πασχίδης μετ’ αὐτοῦ, ἰσχυρίσθη, ὅτι πᾶσα περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης συζήτησις κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἤθελε βλάψει καιρίως τὰ ἐθνικὰ συμφέροντα, καὶ ἤθελε συντελέσει εἰς χειροτέρευσιν τῆς τύχης τῶν δυστυχῶν τούτων ἀνθρώπων. Εἰς τὴν δήλωσιν ταύτην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν ὤφειλον νὰ ὑπακούσω τότε, καὶ κατῆλθον τοῦ βήματος, παραιτηθεὶς τῆς ἐπερωτήσεως. Τώρα ἔχω δικαίωμα νὰ ἐξετάσω, ἐὰν ἀληθῶς κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην ἡ συζήτησις περὶ τῆς τύχης τοῦ Φιλιππίδου καὶ Πασχίδου ἤθελε βλάψει καιρίως τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, καὶ ἤθελε συντελέσει εἰς χειροτέρευσιν τῆς τύχης αὐτῶν. Καὶ διὰ τοῦτο ζητῶ παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πάντα τὰ διαμειφθέντα ἔγγραφα περὶ τῆς ὑποθέσεως Πασχίδου καὶ Φιλιππίδου, ἀπ’ ἀρχῆς μέχρι τέλους τῆς ἀξιοθρηνήτου ταύτης ὑποθέσεως. Ποιοῦμαι δὲ γνωστόν, ὅτι τὴν ἐπερώτησιν ταύτην στηρίζω ἐπὶ τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχω, διότι ἡ ὑπόθεσις αὕτη εἶναι ἤδη τετελεσμένη πρὸ χρόνου, οὐδὲ ὑπάρχει πλέον ὑπόθεσις ἐκκρεμής. Προσέτι ἀπευθύνω ἐπερωτήσεις ἄλλας πρὸς τοὺς κυρίους Ὑπουργούς. Ζητῶ νὰ εὐαρεστηθῶσι νὰ πληροφορήσωσι τὴν Βουλήν, πόσα εἰσεπράχθησαν κατὰ τοὺς ἐννέα πρώτους μῆνας τοῦ 1889, ἰδίᾳ ἐξ ἑκάστου τῶν διὰ τοῦ νόμου τῆς 8 Δεκεμβρίου 1888 ἐπιβληθέντων προσθέτων φόρων ὑπὲρ τοῦ ταμείου τῆς ὁδοποιΐας. Προσέτι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν ἀπευθύνω τὴν ἐπερώτησιν ταύτην: «Διὰ τοῦ νόμου ΑΧΝΔʹ τῆς 31 Ἰανουαρίου 1888 ἐπετράπη νὰ ἐκποιηθῇ τὸ ἐν ταῖς ἀποθήκαις τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς ὑπάρχον ὑλικόν, ὅπερ τὸ Ὑπουργεῖον ἐθεώρει μὴ χρήσιμον διὰ τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Ἀνεφέρετο τότε, ὅτε ὁ νόμος ἐψηφίσθη, ὅτι τοιοῦτον ὑλικὸν ὑπῆρχε τὸ ἑξῆς: 8,000 ὅπλα Μαρτίνη, 9,000,000 φυσίγγια αὐτῶν, τὰ ὀρειχάλκινα παλαιοῦ συστήματος πυροβόλα καὶ τὰ ὅπλα Σασεπὼ καὶ Μυλωνᾶ μετὰ τῶν φυσιγγίων αὐτῶν. Τότε δὲν προσδιωρίζετο ὡσαύτως καὶ τὸ ποσὸν τῶν ὅπλων Μυλωνᾶ καὶ Σασεπώ, οὐδὲ τὸ ποσὸν τῶν φυσιγγίων αὐτῶν. Ὁ νόμος ἐκεῖνος ἐξετελέσθη, παρακαλῶ δὲ τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἐκθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἐν λεπτομερείᾳ, πόσα ὅπλα Μαρτίνη καὶ πόσα φυσίγγια Μαρτίνη ἐπωλήθησαν, πόσα πυροβόλα ὀρειχάλκινα, πόσα ὅπλα Σασεπώ, πόσα ὅπλα Μυλωνᾶ, καὶ πόσα εἰσεπράχθησαν χρήματα ἐκ τῆς ἐκποιήσεως ἑκάστου τῶν εἰδῶν τούτων τοῦ ὁπλισμοῦ». Ζητῶ νὰ κατατεθῇ προσέτι εἰς τὴν Βουλὴν ὑπὸ τοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ ἡ ἀπὸ 10 Ἰουνίου 1889 πρότασις τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Λαρίσσῃ Ἐφετῶν περὶ μεταθέσεως δικαστῶν τοῦ Ἐφετείου ἐκείνου. Παρακαλεῖται καὶ ὁ ἐπὶ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸς νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐγκύκλιον, ἣν ἐξέδωκε, καὶ δι’ ἧς διεκήρυξεν, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις θὰ παύσῃ ἀναγνωρίζουσα τὰ ἐν Κρήτῃ Γυμνάσια ἰσόβαθμα πρὸς τὰ ἐν Ἀθήναις, ἐφ’ ὅσον οἱ ἐν αὐτοῖς καθηγηταί εἰσιν ἐν ταὐτῷ καὶ ἐν ἐνεργείᾳ πολιτευόμενοι. Πρόκειται νὰ κρίνω τὴν ἐγκύκλιον ταύτην οὐχὶ συναφῶς πρὸς τὰ τῆς Κρήτης, ἀλλ’ ὡς ἐγκύκλιον συναφῆ πρὸς τὰ καθήκοντα τοῦ ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως κ. Ὑπουργοῦ. Ζητῶ προσέτι παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ γραμμάτια παραδόσεως τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου τοῦ 1889 τῆς χρήσεως τοῦ 1888, καὶ τὰ ἐν αὐτοῖς μνημονευόμενα ἐντάλματα, ἐὰν τοιαῦτα μνημονεύωνται ἐν τοῖς εἰρημένοις γραμματίοις. Δὲν γνωρίζω, ἐὰν πρέπῃ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἢ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἀπευθύνω τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν, ἡ ὁποία ἀφορᾷ τὴν ὑγειονομικὴν καὶ τελωνιακὴν ὑπηρεσίαν ἐν τῷ δήμῳ Πανόρμου τῆς ἐπαρχίας Τήνου. Ἐκεῖ κατὰ τὸν Μάρτιον τοῦ 1885 καὶ προσέτι κατὰ τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1886 καὶ τελευταῖον κατὰ τὸν Ἰούλιον ἢ Αὔγουστον τοῦ 1889 ἐλήφθησαν εἰδικῶς μέτρα τινά, τὰ ὁποῖα μετ’ ὀλίγον ἀνεκλήθησαν. Ἐπετράπη κατὰ τὰς ἐποχὰς ταύτας νὰ δίδηται ἐλευθέρα κοινωνία εἰς τὰ πλοῖα, τὰ προσορμιζόμενα εἰς Πάνορμον, ἀμέσως δὲ μετά τινας ἡμέρας τὸ μέτρον τοῦτο ἀνεκλήθη. Παρακαλῶ νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, διὰ τῶν ὁποίων τὸ μέτρον τοῦτο ἐπετράπη, ὡς καὶ τὰ ἔγγραφα, διὰ τῶν ὁποίων κατόπιν τὸ μέτρον τοῦτο ἀνεκλήθη.

§32ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ὁ ἀείμνηστος εὐεργέτης τοῦ Ἔθνους Τριανταφυλλίδης, ἐκ Στεμνίτσης τῆς Γορτυνίας, ὡς ἐνθυμεῖται ἡ Βουλὴ, ἀποθνήσκων ἀφῆκε γενναῖον κληροδότημα, ὅπως χρησιμεύσῃ ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους. Ἡ δὲ Σύγκλητος τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, τῆς ὁποίας ἐζητήθη ἡ γνώμη κατ’ ἐντολὴν νομίζω τοῦ διαθέτου, ἐγνωμοδότησεν, ὅτι ὠφελιμώτερον ἤθελε δαπανηθῆ τὸ κληροδότημα ὑπὲρ τῆς προαγωγῆς τῆς γεωργίας. Ἔτη τινὰ μετὰ τὸν θάνατον τοῦ γενναίου διαθέτου εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐκυρώθη καὶ λειτουργεῖ ἤδη ὡς νόμος τοῦ Κράτους, περὶ συστάσεως Γεωργικῶν Σχολείων. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου ἐγεννήθησαν πολλαὶ ἀντιλογίαι καὶ προὐτάθησαν μέτρα ἄλλα παρὰ πολλῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων περὶ τῆς χρησιμότητος καὶ τελεσιουργοῦ ὠφελείας, ἡ ὁποία θὰ παρασχεθῇ εἰς τὴν γεωργίαν διὰ συστάσεως Γεωργικῶν κατ’ ἐπαρχίας σταθμῶν καὶ οὐχὶ διὰ συστάσεως Γεωργικῶν Σχολῶν. Δὲν ἐνθυμοῦμαι τότε, ἂν ἠγόρευσαν πολλοί, ἀλλ’ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἠγόρευσαν, καὶ ἰδίως ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἄρτης συνάδελφος, ὑπεστήριξαν, ὅτι διὰ τῆς συστάσεως τῶν Γεωργικῶν Σχολείων δὲν δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἐπιζητουμένη ὠφέλεια ὑπὲρ τῆς γεωργίας. Ὑπὲρ τῆς γνώμης ταύτης ἤμην καὶ ἐγὼ, καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἦσαν τόσον ἰσχυρὰ τὰ ἐπιχειρήματα, τὰ προταθέντα κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὥστε κατὰ τὴν ὑποστήριξιν αὐτοῦ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι προτείνει τὴν σύστασιν τοῦ ἑνὸς διὰ νὰ πειραματισθῇ. Καὶ ἐκ τῆς εὐδοκιμήσεως ἢ μὴ εὐδοκιμήσεως αὐτοῦ ἔμελλε νὰ σκεφθῇ ὡριμώτερον καὶ πρακτικώτερον, ἐὰν πρέπῃ νὰ τροποποιήσῃ τὸ μέτρον τοῦτο καὶ ζητήσῃ διὰ πρακτικωτέρου μέσου τὴν διάδοσιν τῶν πρακτικῶν γεωργικῶν γνώσεων πρὸς βελτίωσιν τῆς καλλιεργείας καὶ ἀνακούφισιν τῆς τύχης τῶν ἀτυχῶν γεωργῶν τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Βουλὴ ἔκτοτε ἀγνοεῖ, ἐὰν καὶ κατὰ πόσον οἱ σκοποὶ, τοὺς ὁποίους προέθετο ἡ Κυβέρνησις, ἡ συστήσασα τὰ Σχολεῖα ταῦτα, ἐπληρώθησαν, διότι παρ’ ἡμῖν,—καὶ δὲν εἶναι ἡ πρώτη φορὰ, καθ’ ἣν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἐκφέρω τὴν παρατήρησιν ταύτην,—παρ’ ἡμῖν, λέγω, ἴσως διότι ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἐπεκράτησεν ἀπόλυτος Κυβέρνησις, μὴ ὑποτασσομένη εἰς τὰς ἀξιώσεις τὰς νομίμους τοῦ Κοινοβουλίου, δὲν ἐγένετο ἔθιμον παρὰ τοῖς Ὑπουργείοις νὰ ἀνακοινῶσιν ἑκάστοτε καθ’ ὡρισμένας περιόδους καὶ μάλιστα ἐν τέλει ἑκάστου ἔτους πρὸς τὴν Βουλὴν τὰ ἀποτελέσματα τῶν ὑπὸ ταύτης ληφθέντων μέτρων. Φρονῶ μάλιστα, ὅτι ὁ χρόνος, καθ’ ὃν οἱ Ὑπουργοὶ παρουσιάζονται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ζητοῦσι νὰ ψηφισθῶσιν αἱ πρὸς συντήρησιν τοῦ Κράτους ἀναγκαῖαι δαπάναι, αἱ ὑπὸ τοῦ λαοῦ καταβαλλόμεναι, εἶναι ἡ ὥρα ἡ κατάλληλος, ἵνα οἱ Ὑπουργοὶ ἀντιδώσωσι τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ λαμβάνωσιν οἱ προσκαλούμενοι νὰ καταβάλωσι τὰς δαπάνας τῆς συντηρήσεως τοῦ Κράτους. Πρέπει οἱ Ὑπουργοὶ νὰ προσάγωσι π. χ. ἐκθέσεις περὶ τῶν ἐκτελεσθέντων δημοσίων ἔργων, περὶ τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως τοῦ λαοῦ, περὶ τῆς λειτουργίας τῆς μέσης καὶ ἀνωτέρας ἐκπαιδεύσεως, ὡς εἴθισται εἰς ὅλα τὰ Συνταγματικὰ Κράτη. Προκειμένου περὶ τῶν Γεωργικῶν Σχολείων, ἀγνοοῦμεν, ἐγὼ τοὐλάχιστον ἀγνοῶ, ἐὰν φοιτῶσιν ἐν αὐτοῖς μαθηταὶ καὶ πόσοι, ἐὰν διδάσκωνται καὶ τίνα διδάσκονται μαθήματα, πόσα δαπανῶνται δι’ αὐτοὺς, καὶ ἐπὶ τέλους ἐὰν ἡ Κυβέρνησις μένῃ εὐχαριστημένη ἐκ τῶν Σχολείων αὐτῶν καὶ σκοπῇ νὰ τὰ πολλαπλασιάσῃ, ἢ ἐκ τῆς πείρας ἐπείσθη, ὅτι πρέπει νὰ τὰ ἀντικαταστήσῃ δι’ ἄλλων κατωτέρων καὶ πρακτικωτέρων μέσων διαδόσεως τῶν γεωργικῶν γνώσεων. Διὰ τοῦτο περιοριζόμενος σήμερον εἰς τὰ βραχέα ταῦτα, παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἑξῆς πληροφορίας. 1) Πίνακα, ἐνδεικνύντα τὴν κατάστασιν τοῦ Τριανταφυλλιδείου κληροδοτήματος. Δηλονότι τοῦ ἐξ αὐτοῦ ἐσόδου καὶ τῶν δαπανηθέντων ἐξ αὐτοῦ μέχρι τῆς σήμερον πρὸς σύστασιν καὶ συντήρησιν ἑκάστης τῶν Γεωργικῶν Σχολῶν. 2) Πληροφορίας περὶ τῆς λειτουργίας τῶν Σχολῶν τούτων καὶ τῶν ἐξ αὐτῶν καρπῶν. Πίνακα δεικνύοντα τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐν ἑκάστῳ αὐτῶν καθηγητῶν καὶ διδασκάλων καὶ τοῦ μισθοῦ ἑκάστου καὶ τῶν ὡρῶν, ἃς ὑποχρεοῦται νὰ διδάσκῃ ἕκαστος, καὶ τοῦ μαθήματος, ὅπερ διδάσκει. 3) Τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐν ἑκάστῃ τῶν Γεωργικῶν Σχολῶν φοιτώντων κατὰ τάξεις καὶ τῶν ἀπὸ τάξεως εἰς τάξιν προαχθέντων καθ’ ἕκαστον τῶν δύο σχολικῶν ἐτῶν ἐξ ὅτου λειτουργοῦσι. 4) Κατάλογον τοῦ μὴ διδακτικοῦ προσωπικοῦ, τοῦ ἐν ἑκάστῃ Σχολῇ ὑπηρετοῦντος, καὶ τοῦ μισθοῦ, ὃν ἕκαστος τούτων τῶν ὑπαλλήλων ἢ ὑπηρετῶν ἢ ἐργατῶν λαμβάνει κατὰ μῆνα. 5) Τῶν εἰς ἔξοδα διατροφῆς καὶ συντηρήσεως τῶν μαθητῶν ἑκάστης Σχολῆς δαπανωμένων καὶ τῶν ἐκ τῆς καταθέσεως αὐτῶν ἐν συνόλῳ κατ’ ἔτος εἰσπραττομένων. 6) Τῶν λοιπῶν γενικῶν δαπανῶν, τῶν εἰς καλλιέργειαν ἀγρῶν ἢ εἰς ἄλλην πειραματικὴν τῶν μαθητῶν διδασκαλίαν ὅπως δήποτε καὶ δι’ οἱονδήποτε λόγον δαπανωμένων ὑπὲρ ἑκάστης τῶν Σχολῶν τούτων. 7) Τὸ πρόγραμμα τῶν ἐν ταῖς Σχολαῖς ταύταις διδασκομένων μαθημάτων. Ἐπειδὴ δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλε σήμερον καὶ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ συστάσεως τῶν Γεωργικῶν Σχολείων, παρακαλῶ αὐτόν, ὅπως πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου καταθέσῃ τὰς πληροφορίας ταύτας. Παρακαλῶ δ’ ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, διὰ νὰ μὴ ἀναγκασθῶ νὰ γράψω ὅλας αὐτὰς τὰς λεπτομερεῖς πληροφορίας, νὰ προσαγάγῃ ὁμοίας πρὸς τὰς ζητηθείσας διὰ τὰ Γεωργικὰ Σχολεῖα πληροφορίας περὶ πάντων τῶν βαθμῶν τῆς δημοσίας ἐκπαιδεύσεως, τῆς κατωτέρας, μέσης καὶ ἀνωτέρας.

§33Γ. ΠΕΤΡΟΠΟΥΛΑΚΗΣ. Ὁ Ἀριστείδης Πετρίδης, καταγόμενος ἐκ Μεγάρων καὶ Οἰκονομικὸς Ἔφορος τῆς ἐπαρχίας Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς, κατηγγέλθη τὴν εἰκοστὴν τρίτην Μαΐου ἐπὶ καταχρήσει καὶ ἀπιστίᾳ κατὰ τῶν συμφερόντων τοῦ Δημοσίου. Ἐξητάσθησαν περὶ τοὺς 20 μάρτυρας ἐκ τῶν πλέον εὐϋπολήπτων τῆς ἐπαρχίας, ἐν οἷς καὶ ὁ Γραμματεὺς τοῦ αὐτόθι Εἰρηνοδικείου. Ὑποθέτω ὅτι τὰ γεγονότα ἐφαίνοντο ὑποστηρίζοντα τὴν κατηγορίαν, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζει καὶ ἡ ὑπηρεσία, ἤτοι τὰ βιβλία τῶν ὑποθηκῶν τοῦ δήμου· ἐν τούτοις ὁ Οἰκονομικὸς αὐτὸς Ἔφορος ἐξακολουθεῖ νὰ διατηρῆται εἰς τὴν θέσιν του, ἀγνοῶ δέ, ἐὰν βούλευμα ἐξεδόθη, καὶ ἐὰν ἐξεδόθη, παρακαλῶ νὰ προσαχθῇ, ἄλλως νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ἡ Κυβέρνησις, διὰ τίνα λόγον δὲν ἐξεδόθη, ἀφοῦ ἡ ἀνάκρισις ἐπερατώθη. Πρὸς τοῖς ἄλλοις θὰ ἐκφράσω καὶ εὐαρέσκειαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἅτε ἀντιπρόσωπος τοῦ νομοῦ Λακωνίας, διότι εἴς τινα ἐφημερίδα ἀνέγνωσα, ὅτι προετοιμάζεται διὰ τὴν Λακωνίαν νέον σύμπλεγμα κατασκευῆς ὁδῶν μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ παλαιοῦ συμπλέγματος, διὰ τὸ ὁποῖον ἐδαπανήθησαν 25,000,000 δραχμῶν, καὶ δὲν ἠξεύρω ἐὰν θὰ τελειώσουν τὰ ἔργα ἐπὶ τῶν ἡμερῶν μας. Ἀλλὰ πρὶν ἢ προβῇ τὸ Ὑπουργεῖον εἰς τὴν κατασκευὴν τῶν νέων ὁδῶν, θὰ παρακαλέσω νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ὁδοῦ Σπάρτης–Γυθείου, ἥτις κατεσκευάσθη ἐπὶ Ὄθωνος καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἐντελῶς ἀδιάβατος· δὲν δύνανται οὔτε καῤῥαγωγεῖς νὰ διέλθωσιν, οὔτε πεζοὶ, οὔτε ἔφιπποι, ἐνῷ ὅλοι αὐτοὶ οἱ ἀγωγεῖς ὑποβάλλονται εἰς φόρον ἐπιτηδεύματος. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου βλάπτεται καὶ τὸ ἐμπόριον, διότι καὶ ἡ εἰσαγωγὴ καὶ ἡ ἐξαγωγὴ καὶ ἡ ἐν γένει ἐμπορικὴ κίνησις γίνεται μεταξὺ Σπάρτης καὶ Γυθείου διὰ τῆς ὁδοῦ αὐτῆς, καὶ ἐνῷ πρότερον ἐπλήρονον οἱ ἔμποροι τρία λεπτὰ διὰ τὴν μεταφορὰν, σήμερον πληρόνουν 7 καὶ 8, διότι οἱ καῤῥαγωγεῖς διέρχονται μετὰ δυσκολίας. Συνέπεσε τὸ θέρος, διαβαίνων ἐκεῖθεν, νὰ ἴδω καὶ ἁμάξας καὶ κάῤῥα συντετριμμένα εἰς τὴν ὁδὸν καὶ ἄχρηστα. Εἶδον τὸν ἐπιθεωρητὴν κ. Βλάσσην εἰς τὴν Σπάρτην καὶ τὸν ἠρώτησα, διατὶ τὸ Ὑπουργεῖον δὲν χορηγεῖ πίστωσιν πρὸς ἐπισκευὴν τῆς ὁδοῦ, καὶ αὐτὸς μοὶ εἶπε: «πῶς θέλετε νὰ γενῇ διόρθωσις, ἀφοῦ 900 δραχμὰς μοὶ ἔδωσαν διὰ νὰ ἐπισκευάσω ὁδὸν 45 χιλιομέτρων;» Εἶναι, Κύριοι, ἐντελῶς ἄπορον, ἐν ᾧ βλέπει τις τοσαῦτα ἀναγραφόμενα περὶ κατασκευῆς ὁδῶν, νὰ μὴ δύναται νὰ ἐπισκευασθῇ ὁδὸς, ἡ ὁποία ἐπὶ Ὄθωνος ἔγεινε. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς ὁδοῦ ταύτης, διότι ὡς ἐκ τοῦ χειμῶνος θέλει τέλεον διακοπῆ ἡ συγκοινωνία ἀπὸ Σπάρτης εἰς Γύθειον. Περὶ τῆς ὁδοῦ ταύτης ἐγένετο λόγος, ὡς ἐνθυμοῦμαι, καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν καὶ προπαρελθοῦσαν Σύνοδον, ἀλλ’ εἰς μάτην. Παραλείπω δὲ νὰ ἀναφέρω τὰς λοιπὰς ὁδοὺς ὡς καὶ τὴν τῆς Μονεμβασίας– Σπάρτης, περὶ τῆς ὁποίας ἔγεινε τόσος λόγος μεταξὺ τῶν κομματαρχῶν, ὧν ἕκαστος ἤθελε νὰ διέλθῃ ἡ ὁδὸς πλησίον τοῦ κτήματός του, οἱ δὲ ἐργολάβοι ἀλληλοδιαδόχως ἐλάμβανον διαταγὰς, ἄλλοτε νὰ σταματήσωσι καὶ ἄλλοτε νὰ προχωρήσωσι. Παρακαλῶ λοιπὸν καὶ αὖθις, ὅπως ληφθῇ μέριμνα περὶ τῆς ὁδοῦ Γυθείου–Σπάρτης σύντονος καὶ τελεσφόρος, ἐπειδὴ εἶναι ἡ ζωτικωτέρα ἀρτηρία τῆς τοῦ νομοῦ συγκοινωνίας.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος κ. Γεροκωστόπουλος κατέθηκε τὴν ἑπομένην ἔγγραφον ἐπερώτησιν.

§35ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν: αʹ) Πόσος εἶναι ὁ προσδιωρισμένος ἀριθμὸς τῶν δικαστικῶν κλητήρων τῆς περιφερείας τοῦ Πρωτοδικείου Πατρῶν. βʹ) Πόσοι δικαστικοὶ κλητῆρες εἶναι διωρισμένοι ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ Πρωτοδικείου τούτου, μετὰ μνείας τῆς χρονολογίας τοῦ διορισμοῦ ἑκάστου κλητῆρος, τοὐλάχιστον διὰ τοὺς διορισθέντας ἀπὸ τοῦ 1882 μέχρι σήμερον. γʹ) Πόσοι τῶν κλητήρων τούτων ὑπηρετοῦσιν ἐν τῇ ἕδρᾳ τοῦ Πρωτοδικείου, πόσοι δὲ εἰς τὰ Εἰρηνοδικεῖα τῆς περιφερείας τοῦ Πρωτοδικείου Πατρῶν, χωριστὰ δι’ ἕκαστον Εἰρηνοδικεῖον.»

§36ΤΖΑΝΕΣ. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ εἰσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν δύο προτάσεις νόμων: αʹ) Περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 507 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. βʹ) Περὶ ἑρμηνείας τῶν περὶ παρατάσεως προθεσμίας καὶ ἐπαναλήψεως διαδικασίας διατάξεων τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 34–35).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ οἰνοπνευματοποιείων αʹ καὶ βʹ κατηγορίας.

§38ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔλαβον αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον.

§39ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Παρατηρεῖται τὸ ἄτοπον, τὸ ἐκ τοῦ Προεδρείου, — διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν συμμερίζεται, ἐλπίζω, τὴν γνώμην ταύτην, —νὰ ἀναγράφωνται νομοσχέδια ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀμέσως. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι σπουδαιότατον, κανονίζει τὰς σχέσεις τῆς φορολογίας τῶν δήμων πρὸς τὸ Δημόσιον, ἀνατρέπει ὁλόκληρον τὴν οἰκονομικὴν διαχείρισιν τῶν δήμων, καὶ ὅμως εἰσήχθη εἰς τὴν Βουλὴν ἄνευ εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως, ἄνευ τῆς ἐλαχίστης προφορικῆς ἀναπτύξεως, καὶ ἀναγράφεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν πρὶν ἢ βασανισθῇ παρὰ τῆς οἰκείας Ἐπιτροπῆς, κατὰ παράβασιν τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ὑπάρχει τι τὸ κατεπεῖγον· καὶ ἐὰν ὑπῆρχε, δὲν θὰ ἦτο τοιοῦτον, ὥστε ν’ ἀποκωλύσῃ νὰ μὴ παραπεμφθῇ εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς καὶ νὰ μὴ βασανισθῇ, ὅπως ἡ Βουλὴ ἔλθῃ οὕτω ἐν ἐπιγνώσει νὰ συζητήσῃ. Ὑποθέτω ὅτι οἱ πλεῖστοι ἐξ ἑκατέρων τῶν πτερύγων δὲν ἔχουσιν ἀκριβῆ γνῶσιν τοῦ νόμου καὶ ἰδίως τοῦ νόμου περὶ διαπυλίων τελῶν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει σήμερον νὰ συζητηθῇ, ἀλλὰ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς, ὡς ἔχον μεγίστην σοβαρότητα διὰ τὰ δι’ αὐτοῦ ἐπιβαλλόμενα τελωνιακὰ τέλη, βαρύτατα καὶ ὀλέθρια πρός τε τὸ ἐμπόριον καὶ τὴν κοινωνίαν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠδύνασθε νὰ εἴπητε ὅλα ταῦτα χωρὶς νὰ αἰτιαθῆτε τοῦ Προεδρείου. Κατετέθησαν τὰ νομοσχέδια, ἐτυπώθησαν καὶ διενεμήθησαν.

§41ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔλαβον τίποτε. Δὲν διενεμήθη τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος νομοσχέδιον.

§42ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ περὶ δημοτικῶν προσόδων, δανείων καὶ βαρῶν νομοσχέδιον ὑπεβλήθη καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, ἐγένετο δὲ τότε ἡ παρατήρησις, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν, ἐὰν δὲν ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν πίνακες τῶν εἰσοδημάτων, τὰ ὁποῖα θέλει ἔχει ἕκαστος δῆμος ἐκ τῆς οὕτως ὁριζομένης φορολογίας. Ἤδη ἐπαναφέρεται τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν ἄνευ τῶν πινάκων, τοὺς ὁποίους θεωρῶ ἀπαραιτήτους πρὸς φωτισμὸν τῆς Βουλῆς, καὶ παρακαλῶ νὰ ὑποβληθῶσι, διότι εἶναι ἀπαραίτητοι.

§43ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Γίνεται ἀντίῤῥησις κατὰ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, κυρίως διότι τ’ ἀντίτυπα δὲν διενεμήθησαν, ὡς λέγουσί τινες, χθές. Ἂν δὲν διενεμήθησαν τ’ ἀντίτυπα, βεβαίως θὰ ἦναι ἄτοπον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν, ἂν ὅμως διενεμήθησαν καὶ τυχαίως παρελείφθησάν τινες Βουλευταὶ ἐν τῇ διανομῇ, δὲν πιστεύω νὰ ἐπιμένωσιν οὗτοι, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις. Τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν εἶχον παρασκευασθῆ οἱ πίνακες κατὰ τὴν τελευταίαν Σύνοδον, ἀλλ’ οὗτοι δὲν χρησιμεύουσι πλέον, διότι τὸ νομοσχέδιον μετεῤῥυθμίσθη· ἠτοιμάσαμεν ἄρα νέους, οἵτινες θὰ ἦναι ἕτοιμοι μετ’ ὀλίγας ἡμέρας, διότι ἤδη ἐργάζεται τὸ Τυπογραφεῖον εἰς τὸν Προϋπολογισμόν. Δὲν σκοποῦμεν λοιπὸν ἄνευ τῶν πινάκων νὰ προβῶμεν εἰς συζήτησιν, ἠθέλομεν μάλιστα προτιμήσει, ὅπως, κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας, ἐπεξεργασθῇ τὸ νομοσχέδιον ἡ Ἐπιτροπή. Ἀλλ’ ἠκούσατε πρό τινων ἡμερῶν ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ, εἰπόντος ὅτι ἐν ταῖς Ἐπιτροπαῖς ὀφείλει νὰ ἐργάζηται μόνον ἡ Συμπολίτευσις καὶ ὅτι οὐδαμῶς ἀνεγνώριζεν ἑαυτὴν ὑπόχρεων εἰς ἐργασίαν ἡ Ἀντιπολίτευσις.

§44ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος τὸ εἶπεν αὐτό;

§45ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Τυπάλδος Κοζάκης, ὁμιλῶν ἐκ τῶν ἑδωλίων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Ἀνακηρυχθείσης τῆς ἀρχῆς, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν θὰ ἐργάζηται ἐν ταῖς Ἐπιτροπαῖς καὶ ὅτι μόνη ὑπόχρεως εἰς συγκρότησιν ἀπαρτίας τῶν Ἐπιτροπῶν εἶναι ἡ Συμπολίτευσις, δὲν δυνάμεθα ν’ ἀπεκδεχώμεθα τελεσφόρον αὐτῶν λειτουργίαν. Πολλάκις ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει ἐργαζόμενος προσεπάθησα, ὅπως δοθῇ ζωὴ εἰς τὸν θεσμὸν τῶν Ἐπιτροπῶν· ὁμολογῶ, ὅτι ἀπέτυχα. Δὲν εἶναι τοῦ παρόντος νὰ ἐνδιατρίψωμεν εἰς τοὺς λόγους, ὧν ἕνεκα ὁ θεσμὸς οὗτος δὲν ἀπεδείχθη παρ’ ἡμῖν λυσιτελής, ὡς ἐν ἄλλοις Κοινοβουλίοις καὶ ἰδίως τῷ Ἰταλικῷ. Δὲν φέρω ἀντίῤῥησιν, ὅπως τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, ἀλλ’ ἂν τυχὸν μετὰ 3 ἢ 5 ἡμέρας πεισθῶμεν, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν εἰργάσθη, πρέπει, ὅπως καὶ κατὰ τὰς προηγουμένας Συνόδους, νὰ ἐπιληφθῶμεν τῆς συζητήσεως καὶ ἄνευ τῆς προεπεξεργασίας τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἑπομένως προτείνω, ὅπως τὸ μὲν νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῶν οἰνοπνευμάτων ταχθῇ εἰς συζήτησιν, ἂν δ’ ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις, ἀναβληθῇ εἰς τὴν αὔριον, τὸ δὲ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν.

§46ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Ἐνθυμοῦμαι ἀκριβῶς τί εἶπον, καὶ τοῦτο δύναται νὰ βεβαιωθῇ ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Δὲν εἶπον, ὅτι μόνον ἡ πλειοψηφία πρέπει νὰ ἐργάζηται εἰς τὰς Ἐπιτροπάς, ἀλλ’ ὅτι ἡ ἐργασία τῶν Ἐπιτροπῶν θὰ γίνεται πάντοτε ὅταν θελήσῃ ἡ πλειοψηφία, καθ’ ὅσον τὰ δύο τρίτα τῶν Ἐπιτροπῶν σύγκεινται ἐκ τῆς πλειοψηφίας. Ἐὰν λοιπὸν πρόκηται νὰ λειτουργήσῃ ὁ θεσμὸς οὗτος, ὁ ὁποῖος, ὡς παρετήρησεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, εἶναι σπουδαιότατος, τοῦτο ἀνήκει εἰς τὴν εὐθύνην τῆς πλειοψηφίας. Ἂν συνεδριάζωσι τὰ μέλη τῆς πλειοψηφίας, κατ’ ἀνάγκην θὰ προσέλθωσι καὶ τὰ μέλη τῆς μειοψηφίας. Φρονῶ δὲ, ὅτι, ὅπως λειτουργεῖ παρ’ ἡμῖν τὸ κοινοβουλευτικὸν σύστημα, ἄνευ Συμβουλίου Ἐπικρατείας, παρασκευάζοντος ἢ ὁπωσδήποτε μελετῶντος τὰ νομοσχέδια, ἄνευ ἄλλου σώματος, τὸ ὁποῖον νὰ συμπληροῖ τὰς συζητήσεις τὰς ἐν τῇ Βουλῇ, ὁ θεσμὸς οὗτος εἶναι χρησιμώτατος καὶ πρέπει νὰ ἐπανέλθῃ εἰς ἐνέργειαν, πρὸς μεγάλην ὠφέλειαν τῆς μελέτης τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς.

§47Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Μαντινείας, ὅτι δὲν ἀπεστάλη εἰς αὐτὸν ἀντίτυπον τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ἀνεγράφησαν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, βεβαίως δὲν εἶναι δυνατὸν εἰμὴ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ὡς ἁπλῆ παράβασις δ’ εὐκόλως ἀναπληροῦται αὔριον. Ἡ ἑτέρα ὅμως παρατήρησις, ὅτι εἶναι ἀνάγκη τὰ νομοσχέδια νὰ βασανίζωνται ὑπὸ τῶν Ἐπιτροπῶν, εἶναι ἀξία μείζονος προσοχῆς. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν ἡ πλειοψηφία δύναται νὰ κηρύξῃ νομοσχέδιόν τι κατεπεῖγον, καὶ νὰ συζητηθῇ τοῦτο ἄνευ τῆς προεξεργασίας τῆς Ἐπιτροπῆς· ἐὰν τοῦτο ἐννοῇ ἡ Κυβέρνησις, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὸ πράξῃ διὰ τῆς πλειοψηφίας. Ἐνόσῳ ὅμως τοῦτο δὲν γίνεται, ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ζητῶμεν, ὅπως τὰ νομοσχέδια διέρχωνται διὰ τῶν Ἐπιτροπῶν. Καὶ τὸ δικαίωμα ἡμῶν τοῦτο στηρίζομεν εἰς τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀπεδέξατο ὁ Κανονισμὸς, τὸ τῆς εἰς τρεῖς ἀναγνώσεις συζητήσεως τῶν νομοσχεδίων. Τὸ σύστημα τοῦτο ἔχει ἀναπόσπαστον μέρος τὴν προβάσανον τῶν νομοσχεδίων ἐν ταῖς Ἐπιτροπαῖς. Τὸ σύστημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐδανείσθημεν ἀπὸ τὴν Ἀγγλίαν, ἔχει ἀντίθετον τὸ ἐν Γαλλίᾳ ἰσχύον, κατὰ τὸ ὁποῖον οἱ Βουλευταὶ λαμβάνουσι γνῶσιν τῶν νομοσχεδίων ἐν τοῖς τμήμασιν. Ἐκεῖ οἱ Βουλευταὶ ἀνταλλάσσουσι τὰς ἰδέας των, καὶ ὅταν προταθῇ εἰς συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον ἐν τῇ αἰθούσῃ τῆς Βουλῆς, τότε πάντες οἱ Βουλευταί εἰσι προητοιμασμένοι εἰς συζήτησιν αὐτοῦ σπουδαιοτέραν, διότι ἔχουσι γνῶσιν πρόχειρον τῶν νομοσχεδίων. Ἀλλὰ παρ’ ἡμῖν οἱ Βουλευταὶ λαμβάνουσι γνῶσιν πρώτην φορὰν κατὰ τὴν συζήτησιν, ἐκτὸς ἐάν τις ἐμελέτησε κατ’ ἰδίαν τὸ νομοσχέδιον. Διὰ τοῦτο ἡ προεξέλεγξις πρέπει νὰ γίνεται ἐν ταῖς Ἐπιτροπαῖς ἀναγκαίως. Ἡμεῖς οἱ ἀντιπολιτευόμενοι ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἐργαζώμεθα εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς, ἀλλ’ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅπως δικαιολογήσῃ τὴν ἀναγραφὴν τοῦ νομοσχεδίου ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἰσχυρίσθη, ὅτι προεξεργασία δὲν γίνεται καὶ ὅτι εἷς τῶν ἀντιπολιτευομένων εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ἐργάζωνται ἐν ταῖς Ἐπιτροπαῖς μόνοι οἱ Βουλευταὶ τῆς πλειοψηφίας. Τοῦτο ὅμως, ὅπερ ὁ Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ἀνήρεσεν ὁ κ. Βουλευτὴς, τὸν ὁποῖον ὑπηνίχθη ὁ Πρωθυπουργὸς, διότι ἰσχυρίζεται, ὅτι ποτὲ δὲν εἶπε τοιοῦτόν τι. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐν ταῖς Ἐπιτροπαῖς δὲν γίνεται ἐργασία, καὶ ὡς ἐκ τούτου τὰ νομοσχέδια προτίθενται ἀπ’ εὐθείας εἰς συζήτησιν ἐν δημοσίᾳ συνεδριάσει. Δὲν γνωρίζω ποῖοι λόγοι ἔφερον τὴν χαλάρωσιν ταύτην εἰς τὰς ἐργασίας τῶν Ἐπιτροπῶν, ἀλλὰ, ὁποῖοι δήποτε καὶ ἂν ἦναι οἱ λόγοι οὗτοι, τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι αἱ Ἐπιτροπαὶ δὲν ἐργάζονται μετὰ σπουδαιότητος ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων. Ἡμεῖς ἐλπίζομεν, ὅτι θέλει ἔλθῃ καιρὸς, κατὰ τὸν ὁποῖον θέλουσιν ἐκλίπει αἱ αἰτίαι τῆς χαλαρώσεως ταύτης, καὶ ὅτι αἱ Ἐπιτροπαὶ θέλουσιν ἐργάζεσθαι. Διὰ τοῦτο ἐπιμένομεν ἤδη, ὅπως μὴ καταργηθῇ κἄν ὁ τύπος, καὶ ζητοῦμεν διὰ τοῦτο νὰ σταλῶσι τὰ νομοσχέδια εἰς τὰς Ἐπιτροπάς.

§48ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ χαρακτὴρ τῶν νομοσχεδίων τούτων, καὶ ἰδίως τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὰς προσόδους τῶν δήμων, ἀπαιτεῖ σπουδαίαν ἐπεξεργασίαν. Ἡ ἀποστολὴ δ’ αὐτοῦ εἰς μίαν ἐκ τῶν διαρκῶν Ἐπιτροπῶν δὲν δύναται νὰ φέρῃ τὴν τοιαύτην ἐπεξεργασίαν. Τὸ νομοσχέδιον μοὶ φαίνεται ἀρκετὰ ἀχώνευτον. Ὁ δὲ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅστις χθὲς ἀκόμη ἀπηύθυνε παρατήρησιν εἰς ἀξιότιμον συνάδελφον περὶ τοῦ ἀχωνεύτου νομοσχεδίου, ψηφισθέντος πρὸ εἰκοσαετίας περίπου, ὀφείλει νὰ παραδεχθῇ ὡς ἀναγκαίαν τὴν ἐπιμελεστέραν μελέτην καὶ ἐξέτασιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ δημοτικῶν προσόδων, δανείων καὶ βαρῶν, ὅπερ εἶναι καὶ δυσκολώτατον καὶ σπουδαιότατον, διότι ἀνατρέπει τὰς βάσεις θεμελιώδους θεσμοῦ, οἷος εἶναι τὸ δημοτικὸν ἡμῶν σύστημα. Ἐὰν συγκρίνῃ τις τὸ ὑποβληθὲν πέρυσι νομοσχέδιον πρὸς τὸ σήμερον ὑποβαλλόμενον, θέλει εὕρει μεγάλας διαφορὰς, ὅπερ δεικνύει, ὅτι περὶ τῶν διαφόρων αὐτοῦ διατάξεων ὑπάρχουσιν ἀμφιβολίαι ἐν τῷ νῷ τοῦ συντάξαντος αὐτό. Διὰ τοῦτο προτείνω, ὅπως τὸ νομοσχέδιον παραπεμφθῇ εἰς εἰδικὴν Ἐπιτροπήν.

§49ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὴν γνώμην τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἄρτης περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς εἰδικὴν Ἐπιτροπὴν καὶ οὐχὶ εἰς τὰς τοῦ Κανονισμοῦ, δὲν ἀντιλέγω. Καὶ ἐγὼ ἄλλοτε ὑπέβαλον πρότασιν περὶ καταρτισμοῦ εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς, προσφέρομαι δὲ ἐπίκουρος καὶ ἐν τῷ παρόντι εἰς τὸν καταρτισμὸν τῆς προτάσεως, ὅπως εὐχερέστερον γένηται ἀποδεκτὴ ἄνευ διακρίσεως μειονοψηφίας καὶ πλειονοψηφίας. Ὡς πρὸς τὴν ἑτέραν πρότασιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀρκαδίας, τὴν στηριζομένην εἰς τὴν ἰδέαν, ὅτι ὁ Κανονισμὸς ἀπαιτεῖ τὴν κήρυξιν τοῦ κατεπείγοντος, ὅπως μὴ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, παρατηρῶ, ὅτι κατὰ τὸν Κανονισμὸν δὲν παραπέμπονται ἄνευ εἰδικῆς ἀποφάσεως τὰ νομοσχέδια εἰς τὰς Ἐπιτροπάς· ἂν ἡ Βουλὴ θέλῃ τὴν παραπομπὴν εἴτε μετὰ τὴν παραδοχὴν τῆς ἀρχῆς, εἴτε πρὸ αὐτῆς, ἀποφασίζει αὐτήν· ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν ἔχει οὐσιαστικὴν σημασίαν τοῦτο. Ἡμεῖς εἴμεθα πρόθυμοι νὰ δηλώσωμεν, ποῖα νομοσχέδια νομίζομεν ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῶσι καὶ ποῖα νομίζομεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς Ἐπιτροπήν. Ἡ ἐπιθυμία ἡμῶν θὰ ἦτο, ὅλα τὰ νομοσχέδια νὰ ὑφίσταντο τὴν βάσανον τῆς ἐπεξεργασίας τῶν Ἐπιτροπῶν, ἀλλ’ ἡ πεῖρα μᾶς ἔπεισεν, ὅτι ἡ παραπομπὴ εἰς Ἐπιτροπὴν ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ οὐδὲν ἄλλο εἶναι ἢ ἀπώλεια χρόνου, ὅτι, καὶ ἂν κατωρθοῦτο ὑποβολὴ ἐκθέσεως, θὰ περιωρίζετο αὕτη εἰς σύστασιν περὶ ἀποδοχῆς τοῦ νομοσχεδίου. Τούτου ἕνεκα φρονοῦμεν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ φόρου ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων δὲν πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Θέλομεν τὴν ὑπὸ Ἐπιτροπῆς ἐξέτασιν, θὰ ἤμεθα δὲ πρόθυμοι νὰ παραδεχθῶμεν τὴν παραπομπὴν, ἐὰν ἐνομίζομεν, ὅτι μετὰ 2 ἢ 3 ἡμέρας θὰ ὑπεβάλλετο ἔκθεσις ἠτιολογημένη, ἥτις εἰς ἡμᾶς κυρίως, τοὺς ἐνδιαφερομένους εἰς τὴν ὑποστήριξιν τοῦ νομοσχεδίου, θὰ ἦτο χρησιμωτάτη. Ἀλλ’ ἔχω τὴν πλήρη πεποίθησιν, ὅτι οὐδὲν ἄλλο θὰ φέρῃ ἡ παραπομπὴ ἢ ἀναβολὴν, ἔχων δὲ τὴν πεποίθησιν ταύτην, φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραπέμψωμεν τὸ νομοσχέδιον εἰς Ἐπιτροπήν. Περὶ τοῦ ἑτέρου νομοσχεδίου δὲν ἀντιλέγω εἰς τὴν παραπομπὴν, καὶ ἐὰν προτιμᾷ ἡ Βουλὴ νὰ γενῇ τὸ πείραμα δι’ εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς, εἶμαι πρόθυμος νὰ παραδεχθῶ τοῦτο, εἰσηγούμενος, ὅπως καταρτισθῇ ὑπὸ τοῦ Προέδρου, ἀλλὰ συναινῶν καὶ εἰς πάντα ἄλλον τρόπον καταρτισμοῦ, ὅστις ἤθελε θεωρηθῆ αἱρετώτερος.

§50ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ, ἐκλεγομένη ὑπὸ τοῦ Προέδρου.

§51Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρόκειται μεταξὺ δύο γνωμῶν, μεταξὺ τῆς γνώμης τοῦ νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν Ἐπιτροπήν, τὴν συστηθεῖσαν ἤδη κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ τῆς γνώμης τοῦ νὰ παραπεμφθῇ εἰς εἰδικήν τινα Ἐπιτροπήν. Ἐὰν δὲ παραπεμφθῇ εἰς εἰδικὴν Ἐπιτροπὴν, ἀναντίῤῥητον εἶναι, καὶ οὐδέποτε προὐτάθη παρ’ ἡμῶν ἀντίῤῥησις, ἵνα τὴν Ἐπιτροπήν ταύτην καταρτίσῃ ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς. Ἑπομένως πᾶς περὶ τούτου λόγος ἦτο περιττὸς ἐντελῶς. Περὶ τοῦ ἄλλου νομοσχεδίου, τοῦτο βεβαίως κατὰ τὸν Κανονισμὸν δύναται ν’ ἀπαλλαγῇ τῆς προβασάνου ἐν τῇ ἁρμοδίᾳ Ἐπιτροπῇ, ἐὰν ἡ πλειοψηφία τὸ κρίνῃ ἀναγκαῖον. Ἐὰν ὅμως ἡ πλειοψηφία συναινῇ, νομίζω ὅτι εἶναι χρησιμώτατον ν’ ἀποσταλῇ εἰς Ἐπιτροπὴν καὶ νὰ ἐξετασθῇ, ἂν καὶ ἐγὼ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἴσως ἡ ἐξέτασις δὲν θὰ γίνῃ, εἰμὴ τυπικῶς, καὶ ὅτι ἡ τυπωθησομένη ἔκθεσις οὐδεμίαν θὰ ἔχῃ ἀξίαν λόγου μελέτην διὰ τὴν Βουλήν· ἐπειδὴ ὅμως ἡ ζημία εἶναι ἀπώλεια δύο ἡμερῶν, εἴμεθα δὲ ἐν τῇ ἀρχῇ τῆς Συνόδου, νομίζω, ὅτι δύναται ἀκινδύνως ν’ ἀποσταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Ζητῶ δὲ τοῦτο, διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ προκαλέσω λογομαχίας καὶ διαπληκτισμοὺς, καὶ διὰ τοῦτο ἀποφεύγω νὰ εἴπω τὰς αἰτίας, δι’ ἃς αἱ Ἐπιτροπαὶ δὲν ἐργάζονται, καὶ δι’ ἃς νομίζω, ὅτι θέλει ἔλθῃ καιρὸς, καθ’ ὃν αἱ αἰτίαι θέλουσιν ἀρθῆ καὶ αἱ Ἐπιτροπαὶ θέλουσι λειτουργεῖ τελεσφόρως, δι’ ἃς, λέγω, ἐπιθυμῶ νὰ μὴ καταργήσωμεν αὐτὰς καὶ κατὰ τύπους, ἂν καὶ διὰ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἐργάζονται, κατηργήθησαν κατ’ οὐσίαν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τῶν διαπυλίων τελῶν δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις· ἡ Βουλὴ παραδέχεται νὰ συστηθῇ ὑπὸ τοῦ Προέδρου εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ πρὸς ἐπεξεργασίαν αὐτοῦ. Ὡς πρὸς τὸ ἄλλο ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§53ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ προαγορεύσας Βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας εἶπεν, ὅτι καὶ αὐτὸς μικρὰν ἔχει ἐλπίδα, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ θέλει προβῇ εἰς ἐργασίαν χρήσιμον ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φόρου ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων, ἀλλ’ οὐχ ἧττον φρονεῖ, ὅτι καλὸν εἶναι νὰ γένηται καὶ ὡς πρὸς τοῦτο ἡ ἀπόπειρα, διότι τὸ πολὺ θὰ ἦναι ἀπώλεια δύο ἡμερῶν. Ἂν πρόκηται περὶ ἀπωλείας δύο ἡμερῶν, πολλάκις ἀπωλέσαμεν χρόνον ἐν τοιαύταις ἀποπείραις, καὶ δυνάμεθα νὰ προσθέσωμεν καὶ μίαν ἔτι ἀπώλειαν, τοσούτῳ μᾶλλον, ὅσῳ σήμερον θεωρεῖται πιθανὸν, ὅτι δὲν θὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν, διότι τινὲς τῶν κυρίων Βουλευτῶν δὲν ἔλαβον τὸ νομοσχέδιον, μὴ διανεμηθὲν εἰς πάντας· αὔριον εἶναι ἑορτάσιμος ἡμέρα, μεθαύριον ἄρα θὰ γενῇ συνεδρίασις, δύναται δ’ ἐν τῷ μεταξὺ νὰ ἐργασθῇ ἡ Ἐπιτροπή.

§54ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἐν τῷ μεταξὺ χρονικὸν διάστημα εἶναι πολὺ ὀλίγον, καὶ δὲν εἶναι βεβαίως δυνατὸν νὰ ἐργασθῇ ἡ Ἐπιτροπή· πρέπει νὰ δώσωμεν μίαν λογικὴν προθεσμίαν.

§55ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐὰν ἀποδειχθῇ μεθαύριον, ὅτε θὰ συνέλθωμεν, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπελήφθη τοῦ ἔργου, οὐδὲν θὰ φέρωμεν ἡμεῖς πρόσκομμα, ὅπως περαιώσῃ αὐτό· ἐὰν ὅμως μάθωμεν, ὅτι οὐδ’ εἰς τὰς ἀρχαιρεσίας προέβη, νομίζω ὅτι θὰ ἦναι σκόπιμον μεθαύριον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἄνευ τῆς ἐπεξεργασίας τῆς Ἐπιτροπῆς. Θὰ ἐπεθύμουν νὰ συνήρχετο ἡ Ἐπιτροπὴ αὔριον, νὰ προέβαινεν εἰς τὰς ἀρχαιρεσίας καὶ νὰ ἐπελαμβάνετο τῆς ἐξετάσεως τοῦ νομοσχεδίου. Μεθαύριον θὰ μάθωμεν ἀκριβῶς, ἂν ἐγένοντο ταῦτα. Τούτων μὴ γενομένων, ἀποδειχθήσεται ὅτι δὲν θὰ ἐργασθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ τότε, ἔχοντες τὸ νομοσχέδιον ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν.

§56ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ μόνος τρόπος, δι’ οὗ ἐκ τῶν προτέρων θέλομεν καταδικάσει τὴν ἐργασίαν τῆς Ἐπιτροπῆς, εἶναι αὐτὸς, τὸν ὁποῖον ὑπέδειξεν ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως· διότι, ἂν εἴπωμεν, ὅτι ὁπωσδήποτε θὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τὴν προσεχῆ Πέμπτην, ἀναγκαίως δὲν ἤθελε συνέλθῃ ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ κάμῃ τὰς ἀρχαιρεσίας της, μήτε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐπεξεργασίαν τοῦ νομοσχεδίου, διότι μετὰ τὰς ἀρχαιρεσίας πρέπει νὰ ἐκλεγῇ ὁ εἰσηγητὴς, καὶ ὁ εἰσηγητὴς ἔχει ἀνάγκην νὰ μελετήσῃ τὸ νομοσχέδιον· πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἀπαιτήσωμεν, ὅπως τὴν ἑπομένην Πέμπτην ἦναι ἑτοίμη ἡ ἐργασία τῆς Ἐπιτροπῆς; Ἐὰν ὁρίσωμεν μίαν λογικὴν προθεσμίαν, μέχρι τοῦ Σαββάτου, τότε εἶναι δυνατὸν. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου νομίζω ἀναγκαίαν τὴν ἐν Ἐπιτροπῇ ἐπεξεργασίαν, διότι μέχρι τοῦδε ἔχομεν ψηφίσει δεκάδα νόμων περὶ τοῦ τοιούτου ἀντικειμένου καὶ ὅλοι ἀπέτυχον, σήμερον δὲ, ὅπως εἰσάγεται τὸ νομοσχέδιον, ἤγειρε πλεῖστα παράπονα ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπεβλήθησαν εἰς δαπάνας πρὸς καταρτισμὸν τῶν ἐργοστασίων, καὶ συνεπῶς εἶναι ἀναγκαῖον νὰ μελετηθῇ τὸ νομοσχέδιον καλῶς.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὰ παρόντα μέλη τῶν Ἐπιτροπῶν νὰ συνέλθωσιν αὔριον τὴν 3ην ὥραν μ. μ. ὅπως προβῶσιν εἰς τὰς ἀρχαιρεσίας των.

§58ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ προσκαλέσητε εἰδικῶς τὴν ἁρμοδίαν Ἐπιτροπήν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ τοῦτο θὰ γίνῃ.

§60ΡΑΛΛΗΣ. Πρὸ τοῦ Σαββάτου νὰ μὴ ἀναγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ νομοσχέδιον.

§61ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ τὴν προσκαλέσητε διὰ τὴν πρωΐαν τῆς Τετάρτης.

§62Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ λάβωμεν εἰδικὴν πρόσκλησιν διὰ τὴν συνεδρίασιν;

§63ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ συνεδρίασις θὰ γενῇ τὴν Πέμπτην, καὶ ἂν τὴν Πέμπτην πληροφορηθῶμεν, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν φαίνεται πρόθυμος νὰ ἐργασθῇ, θὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν ἄνευ τῆς ἐργασίας τῆς Ἐπιτροπῆς.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 6 καὶ 15′ μ. μ.