1889.03.31

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 24.

τῆς 31 Μαρτίου 1889.

(Παρασκευή).

Ὥρᾳ 3 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, κατὰ τὸν νόμον, ἀπέστειλεν εἰς τὴν Βουλὴν ἀντίτυπον τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ὑπ’ ἀριθ. 81, ἐν ᾧ ἐδημοσιεύθη ἡ ὑπ’ ἀριθ. 23 πρᾶξις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ὁ ἐγκριθεὶς Προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ὀλυμπίων κατὰ τὸ 1889. Διάφοροι πολῖται ὑπέβαλον ἀναφορὰν, ἐξαιτούμενοι τὴν κατάργησιν τοῦ θεσμοῦ τῆς πολιτικῆς κρατήσεως. Παραπέμπεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§2ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶχον παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ ἡμᾶς, ἐὰν πραγματικῶς τὰ χρήματα, τὰ κατατεθειμένα ὑπὸ τῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς εἴσπραξιν συνδρομῶν ὑπὲρ τῶν ἐκ τοῦ σεισμοῦ παθόντων, παρελήφθησαν ὑπὸ τοῦ Δημάρχου Παμίσου καὶ κρατοῦνται πρὸ ἔτους ὑπ’ αὐτοῦ. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, ἂν τὸ δάνειον, τὸ ὁποῖον ἐπέτρεψε νὰ λάβῃ ὁ δῆμος Παμίσου, ἐξ 150,000 δραχμῶν, παρέλαβεν ὁ Δήμαρχος καὶ τὸ κατακρατεῖ χωρὶς νὰ ἀρχίσῃ κἀμμίαν προκαταρκτικὴν ἐργασίαν τῶν δημοτικῶν ἔργων. Ἀλλ’ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀσχολεῖται, φαίνεται, εἰς πολλὰς ἄλλας ὑποθέσεις καὶ δὲν εὐηρεστήθη νὰ μᾶς δώσῃ τὰς πληροφορίας ταύτας.

§3ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχω ἀκόμη ἀπάντησιν.

§4ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ λάβητε ἀπάντησιν ἀπὸ τὸν Νομάρχην, ὁ ὁποῖος δὲν παύει συνεργαζόμενος μὲ τὸν Δήμαρχον; Ἔπρεπε νὰ σᾶς πληροφορήσῃ ταχέως, διότι τὴν ἐπερώτησιν ἔκαμα πρὸ δύο σχεδὸν ἑβδομάδων. Πρόκειται περὶ 170,000 δραχμῶν. Ἡ σεισμικὴ Ἐπιτροπὴ ἔδωσε 17,000 δραχμὰς εἰς τὸν Δήμαρχον Παμίσου κ. Μερλόπουλον, ἵνα κατασκευασθῇ ὁ ναὸς τοῦ Ἁγίου Ἰωάννου, αὐταὶ εἶχον κατατεθῆ ἀπὸ τοῦ 1887 εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν μὲ τόκον κατ’ ἔτος 700 δραχμῶν· μετὰ ἓν ἔτος, ὅτε παρέλαβεν ὁ Δήμαρχος τὴν Δημοτικὴν ἀρχὴν, παρέλαβε καὶ τὰ χρήματα ἀπὸ τὴν Τράπεζαν, ἀλλὰ μέχρι σήμερον κἀμμίαν ἐπιδιόρθωσιν δὲν ἔκαμεν εἰς τὴν Ἐκκλησίαν. Ἐρωτῶ λοιπὸν σήμερον, τί γίνονται τὰ χρήματα αὐτά; εἶναι εἰς τὸν τόκον; δὲν ἦτο ἀσφαλὴς ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα; Τῷ ἐδόθησαν πρὸς τούτοις 150,000 δραχμῶν, τὸ δάνειον τοῦ δήμου Παμίσου. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, διατὶ ἐπέτρεψεν εἰς τὸν Δήμαρχον νὰ τὰς λάβῃ ὅλας, ἐνῷ δὲν ἤρχισαν αἱ ἐργασίαι. Πληροφοροῦμαι, ὅτι ἔλαβε τὰς 150,000 ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν καὶ ἔδωσεν ἁπλῆν ἀπόδειξιν· διατὶ νὰ πληρόνῃ τόκους ὁ Δῆμος, ἀφοῦ δὲν ἤρχισεν ἡ ἐργασία;

§5ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Θὰ ἐρωτήσω τηλεγραφικῶς.

§6ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐρωτῶ ἐπίσης τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν ἦναι ἀληθὲς, ὅτι ὑπάλληλος τῆς Νομαρχίας Μεσσηνίας, ὁ δημολογιστὴς Σπηλιώτης, ἀνέλαβεν εἰς ἐργολαβίαν τὰς ἐναντίον τοῦ δήμου Θουρίας ἀπαιτήσεις τῶν δημοτῶν, καὶ ὅτι ἐζήτησε νὰ συνταχθῇ κατάλογος ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἐπειδὴ δὲ τὸ Συμβούλιον δὲν ἐξεπλήρωσε τοῦτο, ἔκαμε τὸν κατάλογον ὁ Νομάρχης κατὰ βούλησιν καὶ προέβη εἰς τὴν ἐκβίασιν τῆς πληρωμῆς τῶν ἀπαιτήσεων. Παρακαλῶ, κύριε Ὑπουργὲ, νὰ ἐξετάσητε τὰ περὶ τούτου, διότι ἔχω τοιαύτας πληροφορίας.

§7ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὁ ἔντιμος συνάδελφος κ. Κουμουνδοῦρος πρὸ ἡμερῶν ἀπηύθυνεν ἐπερωτήσεις πρὸς τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης καὶ σήμερον ἐπανέλαβε τὰς αὐτάς. Εἰς τὴν ἐπερώτησίν του πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὰς κατὰ τοῦ Δημάρχου Παμίσου, ἀστυνόμου καὶ εἰσπράκτορος καταγγελίας, πιστεύω ὅτι ὁ κ. συνάδελφος θὰ ἔλαβε γνῶσιν τοῦ κατατεθέντος τηλεγραφήματος ἀπὸ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, κατὰ τὸ ὁποῖον οὐδεμία σπουδαία ἐκκρεμὴς κατηγορία ὑπάρχει κατ’ αὐτοῦ. Ὁ Εἰσαγγελεὺς Καλαμῶν, πληροφορῶν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, βεβαιοῖ, ὅτι κατὰ τοῦ Δημάρχου Παμίσου ὑπάρχουσι δύο ἐκκρεμεῖς κατηγορίαι, αἱ ὁποῖαι ὅμως τιμῶσι τὸν κ. Δήμαρχον, διότι κατηγγέλθη ἐπὶ ἀποπείρᾳ ἀναιρέσεως ἀπὸ δύο φυγοδίκους, τοὺς ὁποίους συνέλαβε, καὶ κατὰ τὴν σύλληψιν ἀντηλλάγησαν πυροβολισμοὶ, ὁ δὲ Δήμαρχος δὲν ἦτο παρών, ἀλλὰ τὰ ὄργανα αὐτοῦ, εἷς δὲ τῶν φυγοδίκων τούτων εἶναι ὁ γνωστὸς Δικαιόπουλος, ὁ ὁποῖος κατεδικάσθη εἰς θάνατον. Ἑτέρα καταγγελία εἶναι ἐπὶ ἀδίκῳ ἐπιθέσει, ἥτις προέρχεται καὶ αὐτὴ ἐκ φυγοδίκων. Πιστεύω ἐκ τούτων, ὅτι ἡ περιέργεια τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου ἱκανοποιήθη πληρέστατα. Δὲν ἔχω τὴν ἀξίωσιν οὐδὲ δύναμαι νὰ δώσω ἐπισήμους πληροφορίας περὶ τῶν δύο ἄλλων ἐπερωτήσεων τοῦ ἐντίμου συναδέλφου, ἀλλὰ πιστεύω, ὅτι ἐνθυμεῖται, ὅτι καὶ ἐγὼ παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δώσῃ πληροφορίας σχετικῶς πρὸς τὸ δάνειον καὶ τὰ χρήματα τὰ δοθέντα χάριν τῆς ἀνοικοδομῆς τοῦ καταστραφέντος ναοῦ. Ὁ Δήμαρχος Παμίσου ἔλαβε τὴν ἄδειαν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἥτις καὶ ἐνεκρίθη, νὰ συνομολογήσῃ δάνειον 150,000 δραχμῶν, ἦλθεν ἐνταῦθα, διέμεινεν ἱκανὰς ἡμέρας, ὑπεβλήθη εἰς δαπάνας καὶ οὐδεμίαν ἀποζημίωσιν ἐζήτησε. Μετὰ τὴν σύναψιν τοῦ συμβολαίου δὲν ἠδύνατο ἀπερχόμενος ἢ νὰ παραλάβῃ τὸ δάνειον, καὶ τὸ παρέλαβε διότι ἡ Τράπεζα δὲν εἶναι θεματοφύλαξ, παρέλαβε δὲ ὡσαύτως καὶ τὰς 17,000 δραχμὰς ἐκ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ σεισμοῦ διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ ναοῦ, ἥτις βραδύνει ἐκ τῆς τυχαίας ἀπουσίας τοῦ Μηχανικοῦ, ὅστις ἦλθεν εἰς Ἀθήνας, ἕνεκα ὑπηρεσίας· ἤδη ἐπανελθὼν θὰ ἀρχίσῃ τὸ ἔργον καθὼς καὶ τὰ λοιπὰ ἔργα, διὰ τὰ ὁποῖα συνωμολογήθη τὸ δάνειον· προσθέτω δὲ, ὅτι αἱ 17,000 δραχμαὶ, αἱ ὁποῖαι ἐχορηγήθησαν, δὲν ἀρκοῦσι διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ ναοῦ, ἀλλὰ θὰ χρησιμεύσουν ὡς πρώτη βάσις, τῶν πρώτων ἐργασιῶν, τ’ ἀπαιτούμενα δὲ πρὸς τελείαν κατασκευὴν τοῦ ναοῦ θὰ συνεισφέρωσιν οἱ κάτοικοι Μεσσήνης.

§8ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἠρνήθην, ὅτι ἔλαβε τὰ χρήματα, ἠρώτησα μόνον, διατὶ τὰ ἔλαβε καὶ δὲν ἤρχισε τὰς ἐργασίας. Τὰ χρήματα ἔλαβε πρὸ ἑνὸς ἔτους καὶ ἔκτοτε οὐδεμία ἐργασία ἤρχισεν, οὔτε εἶναι ἐλπὶς νὰ ἀρχίσῃ ἐντὸς τοῦ μηνός. Ἡ Κυβέρνησις τοῦ ἔδωσε δάνειον 150,000 δραχμῶν καὶ τὸ παρέλαβεν ὁλόκληρον, ἐνῷ τὰ ἔργα δὲν θὰ τ’ ἀρχίσῃ διὰ μιᾶς, ἀλλ’ ὀλίγον κατ’ ὀλίγον θὰ τὰ δίδῃ εἰς ἐργολαβίαν καὶ θὰ πληρόνῃ. Ἔπρεπε νὰ μείνωσι τὰ χρήματα εἰς τὴν Τράπεζαν ἐπὶ τόκῳ καὶ νὰ μὴ πληρόνῃ ὁ Δῆμος τόκον, νὰ χάσῃ δὲ καὶ τὸν τόκον τῶν 17,000 δραχμῶν. Αὐτὰ, Κύριοι, δὲν εἶναι ἁπλᾶ, καὶ διὰ τοῦτο ἔπρεπε νὰ σπεύσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ ἡμᾶς καὶ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τοῦ Δημάρχου τούτου, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ζητήσῃ καὶ μᾶς φέρῃ κατάστασιν τῆς ἀγορᾶς τῶν δένδρων, τὰ ὁποῖα ἠγόρασεν ὁ κ. Δήμαρχος, καὶ τῆς ἐμφυτεύσεως αὐτῶν εἰς τὴν πλατεῖαν, νὰ στείλῃ δὲ καὶ μηχανικὸν, ἵνα ἐκτιμήσῃ τὰς ἐργασίας· προσέτι δὲ θὰ παρακαλέσω νὰ μᾶς στείλῃ καὶ κατάστασιν τῆς ἐπιχωματώσεως τῆς πλατείας καὶ πόσα κάῤῥα ἐχρειάσθησαν καὶ πόσα χρήματα ἐξωδεύθησαν διὰ τὴν ἐργασίαν αὐτήν.

§9ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὁ Δήμαρχος δὲν παρέλαβε τὰ χρήματα ἐκ τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ σεισμοῦ πρὸ ἑνὸς ἔτους, ἀλλὰ πρὸ τεσσάρων μηνῶν καὶ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἤρξατο ἡ ἀνοικοδόμησις τοῦ ναοῦ. Ἐπίσης δὲ ὁ Δήμαρχος δὲν ἠδύνατο ν’ ἀφήσῃ τὰ χρήματα τῶν 150,000 δραχμῶν εἰς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, διότι ὁ συνάδελφος, ἂν ἐρωτήσῃ, θὰ μάθῃ, ὅτι ἡ Τράπεζα εὐθὺς, ὡς συνταχθῇ τὸ συμβόλαιον, οὐδ’ ἐπὶ μίαν ἡμέραν ἐπιτρέπει νὰ μείνωσι τὰ χρήματα παρ’ αὐτῇ, ἀλλ’ ἀπαιτεῖ νὰ παραληφθῶσιν ἀμέσως. Καὶ ταῦτα εἰς ἀπάντησιν τῶν προτέρων ἐπερωτήσεων τοῦ κ. συναδέλφου. Ὅσον δὲ ἀφορᾷ εἰς τὴν τελευταίαν ἐπερώτησιν, δὲν εἶμαι ἁρμόδιος νὰ δώσω λόγον. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἂς ζητήσῃ τοιαύτας πληροφορίας. Νομίζω ὅμως, ὅτι καταβιβάζει διὰ τοιούτων ἐπερωτήσεων καὶ τὴν θέσιν τοῦ Δημάρχου, οἱοσδήποτε καὶ ἂν ἦναι, καὶ τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς. Ἐξετάζων τις πόσα κάῤῥα ἐχρειάσθη ἢ πόσα δένδρα ἐφύτευσε Δήμαρχός τις, διὰ τὰ ὁποῖα ἔλαβε πίστωσιν εὐτελῆ, ἀναλαμβάνει καθήκοντα ἐξετάσεως τῶν ἀπολογισμῶν τῶν δήμων. Ἡ δὲ Βουλὴ δὲν ἐκλήθη διὰ τοῦτο.

§10ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἂν ἀνήρχετο καὶ ἐδήλου ὅσα μοὶ εἶπεν ἄλλοτε, δὲν θὰ ἐγίνετο αὐτὴ ἡ λογομαχία· ἄλλοτε, ὅτε τὸν ἠρώτησα, ἂν ἔδωσε τὰς 150,000 δραχμὰς, μοὶ εἶπεν, ὅτι τὰς ἔδωσεν, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅτι εἰς πᾶσαν ἐργασίαν, ἥτις θὰ γίνηται, θὰ παρίσταται ὁ Μηχανικὸς ἢ ὁ Νομάρχης, μετὰ ταῦτα θὰ γίνηται κατάστασις, ἡ ὁποία θὰ στέλληται πρὸς τὴν Τράπεζαν μὲ τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Δημάρχου, καὶ θὰ παραλαμβάνηται τὸ χρῆμα. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν, εἶναι ἀληθῆ ταῦτα;

§11ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὸ δάνειον, τὸ ζητούμενον ὑπὸ τοῦ Δημάρχου Παμίσου, εἶχε πολλοὺς κλάδους· ἐπρόκειτο νὰ δοθῇ διὰ πολλὰ ἔργα δημοτικὰ, ὅθεν ἐγένοντο πολλαπλαῖ ἀποφάσεις, ταύτας δὲ θέλω φέρει εἰς τὴν Βουλήν· ἀλλ’ ἂν ἔλαβε τὰ χρήματα ὁ Δήμαρχος Παμίσου, ἀγνοῶ.

§12ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλλω, ἐπὶ τῇ αἰτήσει τοῦ ἐξ Ἀρκαδίας κ. Βουλευτοῦ, ἀναλυτικὸν πίνακα τῶν πραγματοποιηθέντων ἐξόδων ἐπισκευῆς τῶν δημοσίων κτιρίων, τῆς χορηγηθείσης πιστώσεως καὶ τῶν καθ’ ὑπέρβασιν γενομένων δαπανῶν. Ὁ Βουλευτὴς ἐκ Μεσσηνίας κ. Χριστόπουλος εἶχεν ἀπευθύνει ἐπερώτησιν περὶ ἀποδιδομένων ἐγκληματικῶν πράξεων εἰς τὸν διοικοῦντα προσωρινῶς τὴν Ὑπομοιραρχίαν Ὀλυμπίας ἐνωμοτάρχην. Ἐπὶ ταύταις ἀπεστάλη ἀξιωματικὸς ἐπὶ τόπου εἰς ἐνέργειαν ἀνακρίσεων. Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως δὲ, διατὶ ἡ Ὑπομοιραρχία Ὀλυμπίας διοικεῖται ὑπὸ ἐνωμοτάρχου, παρατηρῶ, ὅτι ἀπὸ τῆς 1 Ὀκτωβρίου παρελθόντος ἔτους ἀπεσπάσθησαν εἰς τὰ συντάγματα τοῦ πεζικοῦ 16 ἀξιωματικοὶ τῆς χωροφυλακῆς χάριν τῆς ἐκπαιδεύσεως τῶν ἐν αὐτοῖς 2,200 ἀνδρῶν, τῶν παρασκευαζομένων, ὅπως τῇ 1ῃ Ἰουνίου μετατεθῶσιν εἰς τὴν χωροφυλακήν, τῶν ἀξιωματικῶν δὲ τούτων αἱ θέσεις ἀναπληροῦνται δι’ ἐνωμοταρχῶν. Ὁ Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς κ. Λεβίδης ἠρώτησε τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διατὶ δὲν ἐξετελέσθη ἡ ἀπόφασις τοῦ Πλημμελειοδικείου Λαρίσσης περὶ φυλακίσεως καὶ ἐκπτώσεως ἐκ τοῦ βαθμοῦ αὐτοῦ τοῦ ἐνωμοτάρχου Παπαρξώδη, ἀδικήσαντος πολίτην. Δὲν εἶναι πραγματικόν, ὅτι δὲν ἐξετελέσθη ἡ ἀπόφασις ὡς πρὸς τὴν κυρίαν ποινὴν τῆς φυλακίσεως. Ὁ εἰρημένος ἐνωμοτάρχης κατεδικάσθη εἰς δίμηνον φυλάκισιν, ἀπαγγελθείσης ὡς συνεπείας καὶ τῆς ἐκπτώσεως ἀπὸ τῶν δικαιωμάτων αὐτοῦ. Καὶ πρὸς μὲν τὴν ἐκτέλεσιν τῆς φυλακίσεως διετάχθη ἡ ἀποστολὴ αὐτοῦ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα, τὴν δὲ ἔκπτωσιν κανονίζει ὁ στρατιωτικὸς νόμος, καθ’ ὃν ἡ φυλάκισις ἐπάγεται ἔκπτωσιν, ἂν ἦναι ἐνιαύσιος. Τοῦτο ὁρίζεται ἐν τῷ ἄρθρῳ 7 τοῦ περὶ στρατολογίας νόμου.

§13Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχετε τὴν ἀπόφασιν τοῦ Πλημμελειοδικείου;

§14ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν τὴν ἔχω.

§15ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν ἡ ἀπόφασις διατάσσῃ τὴν ἔκπτωσιν, αὕτη δὲ ἀντιβαίνῃ εἰς τὸν νόμον, νὰ ζητήσῃ τὴν ἀναίρεσιν αὐτῆς ὁ Εἰσαγγελεύς.

§16ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀκριβῶς τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ Ἀρείου Πάγου ἔχομεν γνωμοδοτοῦντα ὡς εἶπον, ἐπεκτείνοντα δὲ καὶ ἐπὶ τοὺς ἀξιωματικοὺς τὴν γνώμην, ὅτι τὰ τοῦ κοινοῦ ποινικοῦ νόμου περὶ συνεπειῶν τῆς ποινῆς δὲν ἐφαρμόζονται ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν. Αἱ ὑποχρεώσεις τοῦ ἐνωμοτάρχου, καθὸ ὁπλίτου, κανονίζονται ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 7ου τοῦ περὶ στρατολογίας νόμου, ὁρίζοντος, ὅτι ἡ ἐπὶ τῇ ἐπανορθωτικῇ ποινῇ τῆς φυλακίσεως ἀπαγγελθεῖσα διὰ τῆς ποινικῆς ἀποφάσεως στέρησις καθόλου ἢ ἐν μέρει τῶν πολιτικῶν καὶ ἀστικῶν δικαιωμάτων ἐπάγεται τὸν ἀποκλεισμὸν ἀπὸ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας μόνον ἂν ἡ φυλάκισις ἦναι τοὐλάχιστον ἐνιαύσιος. Ἡ διὰ τῆς ποινικῆς ἀποφάσεως ἐπιβληθεῖσα εἰς τὸν ἐνωμοτάρχην φυλάκισις ἦτο δίμηνος, ἑπομένως ἡ ἀπαγγελθεῖσα συνέπεια τῆς ποινῆς ἔχει ἐφαρμογὴν μόνον ἐπὶ τὰ μὴ περιλαμβανόμενα εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 7ου τοῦ στρατολογικοῦ νόμου δικαιώματα. Προσάγω τὴν ὑπ’ ἀριθ. 266 τῆς 2 Ἀπριλίου 1880 γνωμοδότησιν τοῦ παρὰ τῷ Ἀρείῳ Πάγῳ Εἰσαγγελέως κ. Παπαδιαμαντοπούλου, συμφώνου πρὸς προγενεστέραν γνωμοδότησιν τοῦ Εἰσαγγελέως κ. Προβελεγγίου καὶ πρὸς ἄλλας, ἀναγνωριζούσας, ὅτι αἱ κατὰ τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου συνέπειαι τῆς ποινῆς δὲν ἀφορῶσιν εἰς τὴν στέρησιν στρατιωτικῶν δικαιωμάτων. Τὰ περὶ τούτου εἶναι συζητητέα, ἀλλ’ ἡ ἐφαρμογὴ ὑπῆρξε πάντοτε, οἵαν παρέστησα αὐτήν. Ὁ βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας κ. Λεβίδης ᾐτήσατο, ὅπως πληροφορήσω τὴν Βουλήν, ἐὰν ὁ Νικόλαος Ῥήγας διατελεῖ δημόσιος ὑπάλληλος παρὰ τῷ ταμείῳ Μεγαρίδος, καὶ πότε διωρίσθη. Ὁ Νικόλαος Ῥήγας διωρίσθη γραφεὺς Ταμείου τῇ 22 Δεκεμβρίου 1888, ἦτο δὲ πρότερον, διορισθεὶς κατὰ τὸ 1885, πρωτοκολλητὴς Ἐπαρχείου καὶ εἶχεν ἀπολυθῆ ὅτε κατηργήθησαν τὰ Ἐπαρχεῖα. Καταθέτω τὰ περὶ τούτου ἔγγραφα.

§17ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἦτο εἰς γνῶσιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι ἐκηρύχθη εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως καὶ ὅτι διατελεῖ ἐν τοιαύτῃ καταστάσει;

§18ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἤμην ἐν γνώσει. Ὅτε ἐγένετο ἡ ἐρώτησις, ἠθέλησα νὰ μάθω διατὶ γίνεται αὕτη, καί τις Βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι νομίζει, ὅτι ὁ εἰρημένος ὑπάλληλος ἐκηρύχθη εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως· ἠρώτησα σήμερον τὴν ὑπηρεσίαν, ἐὰν εἶχε γνῶσιν, ὅτι ὁ Νικόλαος Ῥήγας ἐκηρύχθη εἰς κατάστασιν πτωχεύσεως, οὐδεμίαν δ’ εἶχεν αὕτη γνῶσιν περὶ τούτου, ἐζήτασα δὲ συνάμα, ἐὰν ἡ κατάστασις πτωχεύσεως ἦναι κατὰ νόμον ἀσυμβίβαστος πρὸς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν ἐν γένει καὶ ἰδίᾳ πρὸς τὴν τοῦ γραφέως Ταμείου, καὶ εὗρον ἔν τινι συγγράμματι, σχολιάζοντι τὸν νόμον, ὅτι ἐν μὲν τῇ Γαλλίᾳ ἡ πτώχευσις ἐπάγεται τὴν ἀνικανότητα, ἐν Ἑλλάδι ὅμως οὐχί.

§19ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὴν αὐτὴν ἔχετε καὶ σεῖς γνώμην; Δύναται ὁ πτωχεύσας νὰ ἦναι εἰσπράκτωρ ἢ ταμίας;

§20ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διὰ τὴν θέσιν ταμίου ἀπαιτοῦνται εἰδικὰ προσόντα, ὡς ἔχοντος τοῦ ταμίου διαχείρισιν, ἀλλ’ ἐνταῦθα πρόκειται περὶ γραφέως. Ἔλεγον, ὅτι ἐκ τοῦ νόμου δὲν ὑπῆρχεν ἀνικανότης ἐν Ἑλλάδι τοῦ πτωχεύσαντος, ὅπως κατέχῃ δημοσίαν ὑπηρεσίαν, ἐνῷ κατὰ τὸν Γαλλικὸν νόμον ὑπάρχει ἀνικανότης.

§21ΡΑΛΛΗΣ. Μεταξὺ τοῦ Γαλλικοῦ νόμου καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ οὐδεμία ὑπάρχει διαφορά, καὶ εἶναι τοσούτῳ μᾶλλον ἀληθὲς τοῦτο, καθ’ ὅσον καὶ ὁ νόμος περὶ πτωχεύσεως τοῦ 1837 καὶ ὁ νόμος ὁ κατόπιν εἶναι μετάφρασις τοῦ Γαλλικοῦ νόμου· ἡ πτώχευσις συνεπάγεται τὴν στέρησιν τῆς ἐλευθέρας διαχειρίσεως τῆς περιουσίας, ἑπομένως ἐντεῦθεν θεωρεῖται, ὅτι ἐπάγεται ἀνικανότητα πρὸς οἱανδήποτε ὑπηρεσίαν. Δὲν γνωρίζω, πῶς κατωρθώθη ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἡμῶν νὰ εὑρεθῇ διαφορά τις μεταξὺ τοῦ Γαλλικοῦ νόμου καὶ τοῦ Ἑλληνικοῦ, ἀφοῦ, ὡς εἶπον, μετάφρασις τοῦ Γαλλικοῦ νόμου εἶναι ὁ Ἑλληνικὸς περὶ πτωχεύσεως.

§22ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατόπιν τῆς ἐπερωτήσεως, σήμερον ἐζήτησα τὴν πληροφορίαν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, ἐὰν εἶχε γνῶσιν, ὅτι ὁ Ῥήγας ἐπτώχευσε, καὶ ἡ ὑπηρεσία μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι οὐδεμίαν εἶχε γνῶσιν περὶ πτωχεύσεως αὐτοῦ, ἀλλ’ οὐδὲ καὶ περὶ τοῦ ἐναντίου· ἐζήτασα συνάμα, συμβουλευθεὶς καὶ τὸν Δικαστικὸν Σύμβουλον, ἐὰν, ὑποτιθεμένου ἀληθοῦς, ὅτι ὁ Ῥήγας ἐπτώχευσεν, ὑπῆρχε τὸ ἀσυμβίβαστον πρὸς τὴν διατήρησιν αὐτοῦ ἐν τῇ δημοσίᾳ ὑπηρεσίᾳ, ὁ Δικαστικὸς Σύμβουλος μοὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ὑπῆρχε τὸ ἀσυμβίβαστον, τοῦτο δὲ ἐπικυροῖ καὶ τὸ σύγγραμμα τοῦ πρώην νομικοῦ συμβούλου κ. Ἀντωνοπούλου, διὰ μακρῶν ἐν αὐτῷ ἀναπτύσσοντος τοὺς λόγους, ὧν ἕνεκα ἐν μὲν Γαλλίᾳ ἐπάγεται ἡ πτώχευσις τὴν ἀνικανότητα, ἐν δ’ Ἑλλάδι δὲν ἐπάγεται αὐτήν, μοὶ ἐφάνησαν δὲ οἱ λόγοι ἀνεπίδεκτοι ἀντιῤῥήσεως.

§23Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς κ. Λεβίδου συνίστατο εἰς δύο τινά: αʹ) διατὶ δὲν ἐξέπεσε τοῦ βαθμοῦ του ὁ ἐνωμοτάρχης, περὶ οὗ πρόκειται, ὅστις εἶχε καταδικασθῆ εἰς δίμηνον φυλάκισιν καὶ στέρησιν τῶν δικαιωμάτων του καὶ ἔκπτωσιν τοῦ βαθμοῦ του· βʹ) διατὶ ὁ ἐνωμοτάρχης οὗτος, μετὰ τὴν ἔκτισιν τῆς ποινῆς του, ὄχι μόνον δὲν ἐξέπεσε τοῦ βαθμοῦ του, ἀλλ’ ἐτοποθετήθη εἰς αὐτὴν ταύτην τὴν πόλιν, ὅπου παρηνόμησε καὶ ἐν ᾗ κατοικεῖ ὁ πολίτης, ὅστις κατήγγειλεν αὐτὸν εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον, τὸ ὁποῖον τὸν κατεδίκασεν, ἀναγνωρίσαν, ὅτι παρηνόμησε.

§24ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἔχω γνῶσιν τούτου· πρὸ τῆς ἀποτίσεως τῆς ποινῆς ἢ μετ’ αὐτὴν;

§25ΛΕΒΙΔΗΣ. Μετά.

§26ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν παρέστησεν, ὅτι, ἐπειδὴ ἡ ποινὴ τῆς φυλακίσεως, εἰς ἣν κατεδικάσθη, εἶναι δίμηνος, δὲν ἐπιβάλλεται κατὰ νόμον ἡ ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ του ἔκπτωσις, διότι ὁ νόμος ὁ Στρατολογικὸς ἐτροποποίησε τὴν διάταξιν τοῦ Ποινικοῦ Νόμου καὶ ἀπῄτησεν, ὅπως ἐπέλθῃ ἡ ἔκπτωσις τοῦ βαθμοῦ, ἐνιαυσίαν φυλάκισιν καὶ ὄχι δίμηνον. Κατὰ ταῦτα ὁ νόμος ὁ Στρατολογικὸς ἐπέφερε τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ Ποινικοῦ Νόμου τοῦ κοινοῦ, ὑποθέτω δὲ, ὅτι τὸ Πλημμελειοδικεῖον ἐφήρμοσε τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 24 τοῦ κοινοῦ νόμου. Ἀλλὰ, διὰ νὰ ἐξετασθῇ κάλλιον τὸ ζήτημα, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ παραγγείλῃ εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τοῦ ἐν Λαρίσσῃ Πλημμελειοδικείου, νὰ ὑποβάλῃ ἀντίγραφον τῆς ἀποφάσεως ταύτης εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης καὶ κατατεθῇ τοῦτο εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ κρίνωμεν ἐπὶ τοῦ ἰσχυρισμοῦ τούτου. Ἀλλὰ τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐπερωτήσεως, ἤτοι ἡ τοποθέτησις τοῦ πλημμελήσαντος ἐν Φερσάλοις ἐνωμοτάρχου, ὡς ἀνεγνώρισε καὶ τὸ Δικαστήριον καὶ ἐτιμώρησεν αὐτὸν....

§27ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Περὶ τούτου δὲν ἀπήντησα, διότι δὲν εἶχον ἐννοήσει, ὅτι ἀφεώρα εἰς τοῦτο ἡ ἐπερώτησις· ἐνόμιζον, ὅτι ἐγένετο μνεία τῆς τοποθετήσεως εἰς ἀπόδειξιν, ὅτι δὲν ἐφυλακίσθη ὁ ἐνωμοτάρχης, καὶ ἀπήντησα, ὅτι ἐξεδόθη διαταγὴ παρὰ τοῦ Ὑπουργείου περὶ φυλακίσεως· ἤδη θέλω ἐξετάσει, ἐὰν ἀποτίσας τὴν ποινὴν ἐτοποθετήθη πάλιν ἐν Φερσάλοις, ἢ ἂν διαμένῃ ἐκεῖ μὴ ἀποτίσας τὴν ποινὴν, καίτοι τοῦτο δὲν εἶναι δυνατὸν, ἀφοῦ διετάχθη ἐν καιρῷ ἡ φυλάκισις.

§28ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ ἀνακοινώσαντες τὰ περὶ τούτου καὶ ζητήσαντες παρὰ τοῦ κ. Λεβίδου νὰ ἀπευθύνῃ τὴν ἐπερώτησιν, τὸ σκάνδαλον τοῦτο κυρίως ἐνόουν.

§29ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ ἐπερωτήσας δὲν εἶναι ἐκ τῶν φευγόντων τὴν ἀναμόχλευσιν σκανδάλων καὶ ὅμως, ὡς ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ κειμένου τῆς ἐπερωτήσεως, ἀπηύθυνεν αὐτὴν, ἵνα πληροφορηθῇ, διατὶ τὸ Ὑπουργεῖον δὲν διέταξε τὴν φυλάκισιν.

§30ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διατὶ ὁ Παπαῤῥώδης μένει ἐν Φαρσάλοις.

§31ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἄλλο τι λέγει ὁ κ. Λεβίδης ἐν τῇ ἐπερωτήσει του (ἀναγινώσκει): «Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλήν, διατὶ δὲν ἐξετελέσθη ἡ ἀπόφασις τοῦ Πλημμελειοδικείου Λαρίσσης περὶ φυλακίσεως καὶ ἐκπτώσεως ἀπὸ τοῦ βαθμοῦ του τοῦ ἐνωμοτάρχου Παπαῤῥώδη, καταδικασθέντος ἐπὶ βιαιοπραγίαις κατά τινος ἐν Φαρσάλοις πολίτου Γεωργουσοπούλου, ἀλλὰ διατηρεῖ ἐν Φαρσάλοις τὸν ἐνωμοτάρχην τοῦτον;»

§32ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Λέγει «διατηρεῖ».

§33ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐξαρτᾷ τὸ «διατηρεῖ» ἐκ τῆς μὴ ἐκτελέσεως τῆς περὶ φυλακίσεως καὶ ἐκπτώσεως ἀποφάσεως. Ἐξετάσας ἐν τῷ Ὑπουργείῳ εὗρον, ὅτι εἶχε διαταχθῆ ἡ ἐκτέλεσις τῆς φυλακίσεως, οὐχὶ δὲ καὶ ἡ τῆς ἐκπτώσεως, ταῦτα δ’ ἀνεκοίνωσα καὶ εἰς τὴν Βουλήν. Σήμερον, ὅτε βλέπω ἀνακινούμενον καὶ ἕτερον ζήτημα, θέλω ἐξετάσει καὶ περὶ τούτου.

§34ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Λεβίδης ἀναφέρει, ὅτι διατηρεῖται ὁ ἐνωμοτάρχης ἐν Φερσάλοις, εἴτε διότι δὲν διετάχθη νὰ ἐκτελεσθῇ ἡ ποινή, ἢ διότι διετάχθη νὰ ἐκτελεσθῇ, ἐξετελέσθη, καὶ ὅμως ἐπανῆλθεν αὐτὸς ἐκεῖ. Παρακαλῶ νὰ ἐξετασθῇ τοῦτο.

§35ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Βεβαίως.

§36ΑΓΓ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Εἷς συμπολίτης μου ἐκ τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας ὑπέβαλεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν αἴτησιν, ἐκ τῆς ὁποίας ἐξάγεται, ὅτι εἰς τὸ χωρίον Κολομπίτσι, τὸ κείμενον ἐπὶ τῆς ἀκτῆς τῆς Κορίνθου καὶ κατοικούμενον ὑπὸ 40 περίπου οἰκογενειῶν, δύο ἐκ τῶν κατοίκων εἶχον ἀποφασίσει καὶ ἀνώρυξαν ἕκαστος αὐτῶν ἀπὸ ἓν φρέαρ. Πρό τινων ἡμερῶν ὁ μηχανικὸς, ἢ ὁ ἁρμόδιος ὑπάλληλος μετέβη δι’ ἐργατῶν καὶ εἰς βάρος τοῦ ἑνὸς ἐκ τῶν δύο κατοίκων ἐπλήρωσε τὰ φρέαρ, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι τὸ φρέαρ τοῦτο τὸ εἶχεν ἀνορύξει εἰς ἀπόστασιν βραχυτέραν τῶν 2 μέτρων ἀπὸ τῆς τάφρου τῆς δημοσίας ὁδοῦ. Ἀλλ’ εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν ὑπάγεται καὶ ὁ ἕτερος. Ἐὰν πραγματικῶς τὸ φρέαρ τοῦτο εἶχεν ἀνορυχθῆ παρὰ τὸν νόμον, ἠδύνατο ὁ μηχανικὸς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ νὰ σφαλισθῇ τὸ φρέαρ καὶ διὰ μιᾶς ἀντλίας ἀποῤῥοφητικῆς νὰ ὑδρεύωνται ἐκεῖθεν οἱ κάτοικοι.

§37ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Δὲν ἔχω γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως ταύτης.

§38ΑΓΓ. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Ὑποβάλλω τὴν αἴτησιν τοῦ ἀναφερομένου, καὶ παρακαλῶ νὰ διαταχθῶσι τὰ δέοντα, προκειμένου μάλιστα περὶ ὕδατος, περὶ οὗ τόσος λόγος ἐγένετο καὶ γίνεται διὰ τὴν πόλιν τῶν Ἀθηνῶν. Χθὲς, ζητήσας νὰ ὁμιλήσω ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, ἡ συζήτησις τοῦ ὁποίου ἀνεβλήθη, δὲν ἐσκόπουν νὰ κηρυχθῶ κατ’ ἀρχὴν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀπ’ ἐναντίας εἶμαι ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἤθελον νὰ παρατηρήσω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ὅτι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ δὲν ἠθέλησεν ἢ δὲν ἐπρόσεξε νὰ τηρήσῃ τὴν ἀναλογίαν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν διαφόρων βαθμοφόρων ἀξιωματικῶν, καὶ ἐκ τούτου ἤθελον παρατηρήσει, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν ὑπεβλήθη πλέον χάριν τῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ πρὸς σκοπὸν ἄλλον. Καὶ ἐξηγοῦμαι. Ἔχετε ἀριθμὸν 6 ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν πλοιάρχων, ἔχετε ὑποδεεστέρους 11, ἔχετε ὑπάρχους 20 καὶ οὕτω καθεξῆς· σήμερον ἀναβιβάζετε τὸν ἀριθμὸν εἰς ἑκάστην κλίμακα τῶν βαθμοφόρων, ἀλλὰ παρελείψατε νὰ προνοήσητε περὶ τῶν ἀμέσως ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, ἐνῷ εἶναι φυσικὸν, ὅταν προβιβάζηται ἀνώτερος ἀξιωματικὸς, νὰ κανονισθῇ καὶ περὶ τοῦ ἀμέσως κατωτέρου, ἀλλὰ δὲν βλέπω τὴν ἀναλογίαν ταύτην.

§39ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρὰ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου, θ’ ἀπαντήσω. Καταθέτω τὸν παρὰ τοῦ κ. ἐξ Ἀρκαδίας Βουλευτοῦ ζητηθέντα πίνακα περὶ τῶν δαπανηθέντων ἀπὸ τοῦ ἔτους 1885 μέχρι 31 Μαρτίου 1889 διὰ τὴν λιθογράφησιν τῶν εἰς τὴν Ναυτικὴν σχολὴν τῶν Δοκίμων παραδιδομένων μαθημάτων.

§40ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ διατάξητε νὰ τυπωθῇ.

§41ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Μάλιστα.

§42ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πρὸ ἡμερῶν παρέστησα εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἄδικον, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς πολλοὺς κατοίκους τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας καὶ ἰδίως εἰς τοὺς κατοίκους τῆς πόλεως Φιλιατρῶν, καταζητουμένους νὰ πληρώσωσι φόρον οἰκοδομῶν διὰ τὰ ἔτη 1886, 1887 καὶ 1888, ἐνῷ εἶναι γνωστὸν εἰς ὅλον τὸν κόσμον, ὅτι ὅλαι αἱ οἰκίαι τῆς πόλεως ἐκείνης κατεστράφησαν ἐκ τοῦ σεισμοῦ, τοῦ συμβάντος κατὰ τὸν Αὔγουστον τοῦ 1886, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὑπεσχέθη, ὅτι θὰ ἐξετάσῃ τὴν ὑπόθεσιν καὶ θὰ φέρῃ τὴν ἀνήκουσαν διόρθωσιν, παρῆλθον ἔκτοτε ἀρκεταὶ ἡμέραι καὶ δὲν ἐμάθομεν, ἐὰν ἐνηργήθη τι ἐξ ὅσων ὑπεσχέθη ὁ κ. Πρωθυπουργός· ἀπ’ ἐναντίας πληροφοροῦμαι, ὅτι ἡ καταδίωξις ἐξακολουθεῖ καὶ μάλιστα μετὰ μεγάλης δραστηριότητος. Νομίζω, ὅτι δὲν ἁρμόζει νὰ δεικνύωμεν ἀδιαφορίαν εἰς παράπονα πολιτῶν τοσοῦτον εὔλογα, καὶ χωρὶς νὰ ἐπιμένω εἰς τὸ νὰ δώσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀπάντησιν εἰς ἐμὲ, τὸν παρακαλῶ νὰ λάβῃ πρόνοιαν, διὰ νὰ θεραπευθῇ τὸ ἄτοπον τοῦτο εἴτε διοικητικῶς, ἐὰν δύνηται, εἴτε καὶ νομοθετικῶς, διότι εἶναι πολὺ σκληρὸν, ἀφοῦ οἱ ἄνθρωποι ἔπαθον τοσούτῳ μεγάλην ζημίαν, νὰ ἐπιμένῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσπράξῃ φόρους δι’ οἰκοδομὰς, αἱ ὁποῖαι δὲν ὑπάρχουσι. Παρατηρῶ ἐπίσης, ὅτι εἰς ὅλα σχεδὸν τὰ γραφεῖα τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφόρων τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας ὑπάρχουσι συσσωρευμένα πολλὰ παραχωρητήρια ἐθνικῶν γαιῶν καὶ ἐθνικοϊδιοκτήτων φυτειῶν, καὶ ὅτι οἱ Ἔφοροι δὲν φροντίζουσι νὰ τὰ δίδωσιν εἰς τοὺς δικαιούχους, ἐντεῦθεν δὲ γίνονται καὶ πολλὰ σχόλια καὶ ἠκούσατε μίαν ἡμέραν, ὅτι ὁ συναδελφός μου κ. Κουμουνδοῦρος ἔκαμε ῥητὴν καταγγελίαν καθ’ ἑνὸς τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφόρων, ὡς ζητοῦντος χρήματα, διὰ νὰ δίδῃ τὰ παραχωρητήρια. Παρακαλῶ καὶ αὖθις τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅπως λάβῃ πρόνοιαν καὶ εἴτε διὰ διορισμοῦ καταλληλοτέρου προσωπικοῦ, εἴτε δι’ οἱουδήποτε ἄλλου τρόπου κατορθωθῇ, ὥστε τὰ παραχωρητήρια νὰ φθάνωσιν εἰς τὰς χεῖρας τῶν δικαιούχων μίαν ὥραν ταχύτερον, καὶ νὰ λείψωσι τὰ σχόλια καὶ τὰ σκάνδαλα.

§43ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὑδραυλικῶν ἔργων ἐν Θεσσαλίᾳ ὑπεβάλομεν εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν τὴν δικαίαν ἀξίωσιν, νὰ μεριμνήσῃ καὶ περὶ ἀποξηράνσεως τῶν λιμνῶν τῆς ἐπαρχίας Μαντινείας. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τότε ὑπεσχέθη, ὅτι τάχιστα θὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τούτου καὶ ἐδήλωσε μάλιστα εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐπρόκειτο ν’ ἀποστείλῃ τάχιστα καὶ τοὺς ἁρμοδίους μηχανικοὺς, ἵνα ἐξετάσωσιν ἐπιτοπίως τὰ περὶ τούτου. Βραδύτερον πάλιν ἀπηυθύναμεν ὑπόμνησιν περὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐδήλωσε πάλιν, ὅτι ἐπέκειτο ἡ μετάβασις τῶν μηχανικῶν πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπόν. Ἐπειδὴ ἔκτοτε παρῆλθεν ἀρκετὸς χρόνος, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, μετέβησαν, τέλος πάντων ἐπιτοπίως οἱ ἁρμόδιοι μηχανικοί; συνέταξαν τὴν δέουσαν ἔκθεσιν; τί γίνεται τέλος πάτων τὸ ζήτημα τοῦτο τῆς ἀποξηράνσεως τῶν λιμνῶν Μαντινείας; Ἔγινέ τι, ἢ τί πρόκειται νὰ γίνῃ;

§44ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὡς εἶπον καὶ τότε, εἰδικὴ πρόνοια ἐλήφθη καὶ εἰδικῶς ἀπεσπάσθησαν μηχανικοί· θέλετε δὲ ἴδει προσεχῶς τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐργασιῶν τούτων.

§45ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκτὸς τούτου, προχθὲς, ἀπόντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν ἐπερώτησιν περὶ τῶν λόγων, ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν γίνεται καθημερινὴ ταχυδρομικὴ συγκοινωνία μεταξὺ Τριπόλεως καὶ Ἀθηνῶν.

§46ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶδον τὴν ἐπερώτησίν σας καὶ ἔδωκα παραγγελίαν εἰς τὸν Γενικὸν Διευθυντὴν τῶν ταχυδρομείων, νὰ ἐξεύρῃ τὸν τρόπον, ὅπως καὶ ἡ Κυριακὴ προστεθῇ εἰς τὴν συγκοινωνίαν τῆς Τριπόλεως, ἅτε ἐχούσης δικαίωμα ἐκ τῆς θέσεώς της νὰ ἔχῃ καθημερινὴν συγκοινωνίαν.

§47ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι μόνον ἐκ τῆς θέσεώς της, ἀλλὰ καὶ ἐκ τοῦ ἐμπορίου καὶ τῆς βιομηχανίας της.

§48ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Αὐτὸ ἐννοῶ.

§49ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ὑπομιμνήσκω εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν τὴν σύστασίν μου περὶ κατασκευῆς ὁδοῦ ἀπὸ Βασιλικῆς εἰς Ἅγιον Πέτρον. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ διορίσῃ διδάσκαλον ἐν τῷ αὐτῷ χωρίῳ.

§50ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τὴν ὁδὸν ἀπὸ Ἀσπροχώματος εἰς Καλάμας, περὶ τῆς ὁποίας εἶχον ὁμιλήσει εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὁ ἁρμόδιος ἀρχιμηχανικὸς εἶχεν ὑποβάλει προϋπολογισμὸν, ἀλλὰ τὸ σεβαστὸν Συμβούλιον, τὸ συγκείμενον ἐκ τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς....

§51ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἡ πλειοψηφία εἶναι μὴ Γαλλική.

§52ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τέλος πάντων εἶναι μέσα καὶ αὐτή. Αὐτοὶ λοιπὸν οἱ κύριοι λέγουσιν ὅτι, ἐπειδὴ ἤρχισεν ἡ κατασκευὴ τοῦ σιδηροδρόμου, θεωροῦσιν ὅτι δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς τὴν ἐπιδιόρθωσιν τῶν ὁδῶν αὐτῶν· ἐπειδὴ ὅμως εἶναι βέβαιον, ὅτι, διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς τὴν κοινὴν χρῆσιν ὁ σιδηρόδρομος, θὰ παρέλθωσι 2 καὶ 3 ἔτη, καὶ ἐπειδὴ ἔχουσιν ἀνάγκην ἤδη οἱ πολῖται νὰ μεταφέρωσι τὰ προϊόντα αὐτῶν εἰς τὴν παραλίαν, διὰ τοῦτο παρακαλῶ, νὰ μὴ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει ἡ γνώμη τοῦ Συμβουλίου ἐκείνου, καὶ νὰ διατάξητε, ὥστε ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ μηχανικοῦ νὰ τεθῇ εἰς ἐνέργειαν καὶ ἀποκαταστῇ ἡ ὁδός.

§53ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν αἴτησιν τοῦ ἐκ Πατρῶν Σουλίου Τσαούση, ὅπως διαταχθῇ ἡ ἀπαλλαγή του ἐκ τῆς ὑποχρεώσεως πρὸς πληρωμὴν φόρου, ὅστις, καθ’ ἃ ἰσχυρίζεται, κακῶς τῷ εἶχε καταλογισθῆ. Τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 114,015 π. ἔ. ἀποφάσεώς του ἀπέῤῥιψεν ἐκ πλάνης σχετικὴν προσφυγήν του, διότι, ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ φόρου ἐξ οἴνου, ἡ ἀπόφασις ἐσφαλμένως κάμνει λόγον περὶ φόρου ἐξ ἐπιτηδεύματος, ὅστις δὲν ἠμφισβητήθη. Ἀπηύθυνεν ἑπομένως ἐπαναληπτικὴν αἴτησιν διὰ τῆς ἐφορίας Πατρῶν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, ἥτις διεβιβάσθη αὐτῷ τῇ 20 λήγοντος. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διατάξῃ, ὅπως ἀναθεωρηθῇ ἡ ὑπόθεσις καὶ δοθῇ ταχεῖα καὶ δικαία λύσις.

§54Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Διὰ Β. Διατάγματος τῆς 11 Ἰουνίου 1880 ἐνεκρίθη σύμβασις, ἥτις εἶχε συνομολογηθῆ κατὰ τὴν 30 Μαΐου 1880 μεταξὺ τοῦ Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ συμβουλίου, Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἀφ’ ἑνὸς, καὶ τοῦ Ἰωάννου Βούρου ἀφ’ ἑτέρου, ἐνεργοῦντος δι’ ἑαυτὸν καὶ διὰ τὴν ὑπ’ αὐτοῦ ἀντιπροσωπευομένην ὁμάδα τραπεζιτῶν, διὰ τῆς ὁποίας παρεχωρήθη ἡ ἀποξήρανσις τῆς λίμνης Κωπαΐδος εἰς τὸν κ. Ἰωάννην Βοῦρον καὶ τὴν ὑπ’ αὐτοῦ ἀντιπροσωπευομένην ὁμάδα ὑπὸ τοὺς ὅρους τοῦ νόμου τῆς 21 Ἰανουαρίου 1867 καὶ τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία εἶχε συνομολογηθῆ κατὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Σαῤῥαζίνου Μομφεῤῥιέρου μετά τινων διαφορῶν. Διαφορὰ δὲ ἰδίως οὐσιώδης ὑπῆρξεν, ὅτι διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης ἡ προθεσμία, ἡ ὁποία εἶχε ταχθῆ πρὸς περαίωσιν τῆς ἀποξηράνσεως, περιωρίσθη εἰς 5 ἔτη μόνον, ἐνῷ κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1867 καὶ διὰ τῆς συμβάσεως, ἡ ὁποία εἶχε συνομολογηθῆ τότε μετὰ τοῦ κ. Μομφεῤῥιέρου, εἶχε δοθῆ εἰς ἐκεῖνον δεκαετὴς προθεσμία πρὸς περαίωσιν τοῦ ἔργου. Ἐν τούτοις ἀπὸ τοῦ 1880 μέχρι τοῦ 1885 παρῆλθεν ἡ πενταετία ἀπὸ τῆς παραχωρήσεως τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης, κατὰ δὲ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ νόμου τῆς 21 Ἰουνίου 1867, ἐὰν δὲν περαιώσῃ τὰς ἐργασίας τῆς ἀποξηράνσεως ἡ Ἑταιρία ἐντὸς τῆς συμπεφωνημένης προθεσμίας, ὑποβάλλεται εἰς πρόστιμον δραχ. 50,000 διὰ τὸ πρῶτον ἔτος πρὸς ὄφελος τοῦ δημοσίου ταμείου, εἰς πρόστιμον δὲ διπλάσιον δι’ ἕκαστον τῶν ἑπομένων ἐτῶν, ἑπομένως ἐὰν κατὰ τὸ 1885, ὅτε ἐτελείωσεν ἡ πενταετία ἀπὸ τῆς παραχωρήσεως τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης, δὲν εἶχε περαιώσει τὰ ἔργα της καὶ ἐπρόκειτο νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 9ου τοῦ νόμου τοῦ 1867, ἔπρεπεν ἡ Ἑταιρία νὰ καταδικασθῇ κατὰ τὸ 1885 εἰς πρόστιμον 50,000, εἰς πρόστιμον διπλάσιον τούτου, ἤτοι 100,000 δρ. διὰ τὸ 1886, καὶ εἰς πρόστιμον διπλάσιον τούτου, ἤτοι 200,000, διὰ τὸ 1887, καὶ εἰς πρόστιμον διπλάσιον τούτου, ἤτοι 400,000, διὰ τὸ 1888. Εἰς οὐδεμίαν πρᾶξιν τῆς Κυβερνήσεως, περιελθοῦσαν εἰς τὴν δημοσιότητα, εἶδον μέτρον τι ληφθὲν περὶ τούτου, καὶ ἴσως τὰ ἔργα τῆς ἀποξηράνσεως θὰ ἐπεραιώθησαν ἐμπροθέσμως καὶ δὲν ἐδόθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἀφορμὴ νὰ ἐφαρμόσῃ τὴν διάταξιν ταύτην τοῦ ἄρθρου τοῦ νόμου. Εἶχον ἀναγνώσει μάλιστα κατὰ τὸ 1886, ὅτι εἶχον γενῆ τότε ἐγκαίνια τῆς ἀποξηράνσεως τῆς λίμνης Κωπαΐδος. Ταῦτα μὲ ἀναγκάζουσι νὰ ἐπιθυμήσω, ὅπως πρὸ τοῦ τέλους τῶν ἐργασιῶν τῆς παρούσης Συνόδου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ὅσας ἔχει πληροφορίας περὶ τῆς προόδου καὶ τοῦ πέρατος τῶν ἐργασιῶν τούτων. Περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης καὶ ὁ ἀξιότιμος φίλος μου Βουλευτὴς ἐξ Ἄρτης πρὸ ἑβδομάδων ἐποιήσατο λόγον, καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἔλαβε πρὸ πολλοῦ χρόνου ἀφορμήν, διὰ νὰ ἐγκύψῃ εἰς τὴν ἔρευναν τῆς ὑποθέσεως, ἑπομένως προσδοκῶ, ὅτι εἶναι εἰς θέσιν νὰ καταθέσῃ ἡμῖν τὰς πληροφορίας ταύτας.

§55ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχεν ὑποσχεθῆ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, ὅτι τὴν ἐπαύριον ἢ τὴν μεθεπομένην τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν εἶχον ὑποβάλει τὴν ἐπερώτησίν μου ταύτην, ἤθελε φέρει τὰ ἔγγραφα. Ἀφοῦ τότε ἦτο εἰς θέσιν νὰ τὰ φέρῃ τόσον ταχέως, νομίζω, ὅτι τώρα θὰ ἦναι πολὺ πλειότερον εἰς τὴν θέσιν ταύτην, καὶ δὲν πρέπει νὰ ἀφήσῃ ἐκκρεμῆ τὴν ἐπερώτησιν ταύτην, διότι φέρει ὁλόκληρον τὴν ἐκ τῆς μὴ ἐκτελέσεως τῆς συμβάσεως εὐθύνην.

§56ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ μάθω, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κατέθηκε τὰ ἔγγραφα καὶ τὰς πληροφορίας, ὅσας ἐζήτησα, περὶ τοῦ Νοσοκομείου Ἀθηνῶν.

§57ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Πληροφορίας ἔδωκα χθὲς τὸ ἑσπέρας κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, αἵτινες πιστεύω, ὅτι περιελήφθησαν ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὡς πρὸς δὲ τὰ ἔγγραφα, ἐπεφυλάχθην νὰ καταθέσω ταῦτα κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν, σήμερον.

§58Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νομίζει, ὅτι δύναται νὰ κάμῃ ἀνακοίνωσίν τινα εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τῆς ἐπερωτήσεως;

§59ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν εἶμαι ἕτοιμος· εἶναι τόσον σπουδαῖον τὸ ζήτημα, ὥστε πρέπει νὰ φέρω ἔγγραφα, νὰ καταθέσω αὐτὰ καὶ εἶτα νὰ συζητήσωμεν.

§60ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Αὔριον;

§61ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πιστεύω.

§62ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀμφιβάλλομεν, ἂν θὰ ἑτοιμασθῆτε ποτὲ, διότι παρῆλθον 4 μῆνες, ἀφότου ἐζητήθη τὸ σχεδιάγραμμα τῆς Κωπαΐδος καὶ ἡ ἔκθεσις τῶν ἐμπειροτεχνῶν.

§63ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.). Σᾶς εἶπον καὶ δημοσίᾳ καὶ ἰδιαιτέρως, ὅτι ἡ ἔρευνα, ἣν ἐνήργησα, ἀπολήγει εἰς τοῦτο μόνον, ὅτι δὲν εὑρέθη ἡ ἔκθεσις. Ἐστάθη ἀδύνατον ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς νὰ εὑρεθῇ οὔτε ἐνταῦθα, οὔτε ἐν Λεβαδείᾳ. Ἐκ τῆς ἐκθέσεως ἐσκοπεῖτε νὰ μάθητε κυρίως τὰ ὀνόματα τῶν μηχανικῶν· εὐτυχῶς ταῦτα θέλετε εὕρει ἐν τῷ σχεδίῳ, τὸ ὁποῖον ἀνευρέθη. Ἐὰν δὲ θελήσω νὰ καταθέσω ἐνταῦθα τὸν φάκελλον ὁλόκληρον τῆς ὑποθέσεως, πιστεύσατε, ὅτι ὁλόκληροι ἡμέραι δὲν θὰ ἀρκέσωσιν, ὅπως μελετήσητε αὐτὸν, διότι ἐγὼ αὐτὸς μέχρι τῆς σήμερον, ἕνεκα τῶν πολλῶν ἀσχολιῶν, ἃς ἔχω, δὲν ὑπῆρξε δυνατὸν νὰ περατώσω ἐντελῶς τὴν μελέτην τῆς ὑποθέσεως ταύτης, οὐχ ἧττον ὅμως θέλω προσπαθήσει πρὸ τοῦ τέλους τῆς Συνόδου νὰ φέρω τὰς πληροφορίας.

§64ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐξεπλάγην ἰδίως, πῶς περιελήφθησαν εἰς τὸ σχέδιον τῆς παραχωρήσεως γαιῶν, αἱ ὁποῖαι κατέχονται πρὸ πολλοῦ χρόνου καὶ καλλιεργοῦνται, διότι ὁ νόμος δὲν ἐνόει νὰ παραχωρήσῃ εἰς τὴν Ἑταιρίαν, εἰμὴ γαίας συνήθως κατακλυζομένας, ἤτοι διαρκῶς καλυπτομένας ἀπὸ ὕδατα· ἐν τούτοις περιελήφθησαν καὶ γαῖαι, αἱ ὁποῖαι οὐδέποτε κατεκλύσθησαν ὑπὸ τῶν ὑδάτων καὶ αἱ ὁποῖαι, θαυμάζω, πῶς συνέβη νὰ περιληφθοῦν εἰς τὸ σχέδιον. Τοῦτο δὲ τὸ ἄτοπον καὶ ἡ ἀπώλεια τῆς ἐκθέσεως μὲ κάμνει νὰ ὑποπτεύω, ὅτι ἔλαβε χώραν ἔγκλημα, διὰ νὰ γίνουν μεταβολαὶ εἰς τὴν παραχώρησιν αὐτὴν, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πιστεύσω, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ, οἱαδήποτε καὶ ἂν ἦσαν τὰ ἀποτελοῦντα αὐτὴν πρόσωπα, ἠδύνατο νὰ χαρακτηρίσῃ ὡς λίμνην γαίας, αἱ ὁποῖαι δὲν κατακλύζονται. Δὲν ἠμπορεῖ παρὰ νὰ συγκινῆταί τις, βλέπων, ὅτι ἀποβάλλονται ἀπὸ τὰς ἰδιοκτησίας των πένητες χωρικοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐκαλλιέργουν τὰς γαῖάς των πρὸ ἀμνημονεύτων χρόνων. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω νὰ εὑρεθοῦν καὶ νὰ κατατεθοῦν καὶ ἡ ἔκθεσις καὶ τὸ σχεδιάγραμμα.

§65ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἄν γνωρίζητε σεῖς τρόπον, ἵνα εὕρωμεν τὴν ἔκθεσιν, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ αὕτη, παρακαλῶ νὰ μᾶς τὸν εἴπητε. Ἄλλως ὁμιλήσατε πλέον συγκεκριμένως, ὅπως ἐνεργήσωμεν τὰ δέοντα. Ἢ ἂν θέλητε, ἔλθετε ὑμεῖς εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν ἐδῶ, (δεικνύει τὸ ἑδώλιον τοῦ Ὑπουργοῦ) ἵνα τὰ εὕρητε. Τί δύναται νὰ γνωρίζῃ ἢ νὰ εὐθύνηται πλειότερον περὶ τόσον παλαιᾶς ὑποθέσεως Ὑπουργὸς, πρὸ ὀλίγου μόνον ἀναλαβὼν τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου;

§66Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἄν ἦναι δυνατὸν ὁ Βουλευτὴς ἐκ Τριφυλίας ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, τῷ προεδρευομένῳ ὑπὸ τοῦ κ. Τρικούπη, δὲν γνωρίζω. Ὁ κ. Δραγούμης κρίνει τοῦτο πιθανὸν, ἀλλὰ βεβαίως ἡμεῖς εἴμεθα ἀναρμόδιοι νὰ ἔχωμεν γνώμην περὶ τούτου. Ἔχομεν ὅμως δικαίωμα νὰ ἔχωμεν γνώμην περὶ τῆς εὐθύνης, τὴν ὁποίαν οἱ Ὑπουργοὶ ὑπέχουσι διὰ τὴν κατάστασιν τῶν δημοσίων γραφείων, τῶν ὁποίων εἰσὶ προϊστάμενοι. Ἔχομεν δικαίωμα νὰ ἔχωμεν γνώμην, ὅτι δὲν εἶναι μικροτέρα ἡ εὐθύνη τοῦ χθὲς ἀναλαβόντος τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅταν οὗτος ἦναι μέλος Ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον ὀκτὼ ἔτη κυβερνᾷ τὴν Ἑλλάδα. Καὶ τὴν γνώμην ταύτην λέγομεν οὐχὶ αὐθαιρέτως, ἀλλὰ στηριζόμενοι λογικῶς ἐπὶ τῆς εὐθύνης τῶν προϊσταμένων, διότι οἱ προϊστάμενοι ἐνέχονται ἕνεκα τῆς ὀλιγωρίας τῶν ὑφισταμένων, ἂν παραβαίνωσι τὰ καθήκοντα αὐτῶν, ἀδιαφόρως ἐκ δολίας προαιρέσεως ἢ ἐξ ἀμελείας. Ἐκπλήσσομαι δὲ, πῶς ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπαντᾷ εἰς τὸν Βουλευτὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως καὶ τὸν προκαλεῖ νὰ ἔλθῃ νὰ τὸν ἀντικαταστήσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, διὰ νὰ εὕρῃ τὰς ἐκθέσεις, τὰς ὁποίας ὁμολογεῖ, ὅτι δὲν εὗρεν εἰς τὸ γραφεῖόν του, διότι ὑφῃρέθησαν.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀπονομῆς συντάξεως εἰς τὸν Ἀνδρέαν Κουντουριώτην. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν, θὰ γίνῃ μυστικὴ ψηφοφορία. Παρακαλεῖται εἷς τῶν κυρίων Ἀντιπροέδρων νὰ ἐπιτηρήσῃ κατ’ αὐτήν. (Προσαχθείσης κάλπης, γίνεται μυστικὴ διὰ σφαιριδίων ψηφοφορία, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Καΐρη, καὶ εἶτα ἡ διαλογή).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν διὰ ψήφων 83 κατὰ 23, ψηφοφορησάντων ἐν ὅλῳ 106. (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς γʹ. συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, ὡς ἐτροποποιήθη κατὰ τὰς προηγουμένας συζητήσεις, τὸ νομοσχέδιον περὶ συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τοῦ ΑΥΛΘʹ νόμου τῆς 26 Μαΐου 1888. Ὡσαύτως γίνεται δεκτὸν εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐξαιρέσεως ἐκ τῆς διανομῆς τῶν ἐν τῷ κτήματι Θέρμα ἐθνικῶν γαιῶν καὶ φυτειῶν).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τελωνιακῆς διαιρέσεως τοῦ Κράτους καὶ περὶ προσωπικοῦ τῶν τελωνιακῶν ἀρχῶν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ἀντικατασταθέντος, προτάσει τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τοῦ ἐδαφίου ηʹ ὡς ἑξῆς: «Τελωνιακὰ φυλακεῖα 89», καὶ προστεθείσης εἰς τὰ ὑπὸ τὸν ἀριθμὸν 35 τελωνιακὰ φυλακεῖα τῆς θέσεως «Ἀμοῦρι». Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ, ὡς ἔχουσιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ ἄρθρα 2–5).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 6. (Ἀναγινώσκεται).

§71ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ τελευταία παράγραφος ἀναμφιβόλως περιέχει μίαν ἀνωμαλίαν. Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι δικαιολογημένη ὅπου δὲν ὑπάρχουν Ταμεῖα, ἀλλ’ ὅπου ὑπάρχουν, δὲν πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ ἡ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος ἀνάθεσις ὁμοίων καθηκόντων εἰς τὰς τελωνιακὰς ἀρχάς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ τεθῇ, ὅτι δύνανται νὰ ἀνατεθῶσιν «ὅπου δὲν ἑδρεύουσιν ἐπαρχιακὰ ταμεῖα.»

§72ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἂν δὲν περιληφθῇ τοῦτο, τοιαύτην ἔχει ἔννοιαν ἡ διάταξις· ἐν τούτοις δὲν φέρομεν ἀντίῤῥησιν, ὅπως προστεθῇ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 6 μετὰ τῆς ἀνωτέρω προσθήκης. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἄρθρον 7).

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8ον. (Ἀναγινώσκεται).

§74ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἰς τὸ 7ον ἐδάφιον νομίζω, ὅτι, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν σπουδαιότητα τῆς ὑπηρεσίας, ἡ ὑπὸ Ἐλεγκτοῦ διεξαγομένη εἶναι σπουδαιοτέρα τῆς ὑπὸ τοῦ Γραμματέως διεξαγομένης, καὶ συνεπῶς θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ δεχθῇ, ἵνα προάγηται καὶ ὁ ὑπολογιστὴς εἰς δευτέρας τάξεως τελώνην καὶ οὐχὶ εἰς τρίτης.

§75ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ σειρὰ τῆς προαγωγῆς δὲν ἐπιτρέπει τοῦτο. Ἐνταῦθα προτείνονται διατάξεις, περιοριστικώτεραι τῶν τοῦ προηγουμένου νόμου, ἐνῷ ἡ ὑμετέρα πρότασις ἔχει ἀντίθετον σκοπόν. Ἡμεῖς ζητοῦμεν ἐνταῦθα, ὅπως πρὸ τῆς προαγωγῆς ἀπὸ βαθμοῦ εἰς βαθμὸν διέλθῃ ὁ προβιβασθησόμενος καὶ δι’ ἄλλης ὑπηρεσίας τοῦ αὐτοῦ βαθμοῦ.

§76ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ὅτε κατ’ ἀρχὰς ὑπεβλήθη τὸ νομοσχέδιον οἱ Γραμματεῖς τῶν Τελωνείων καὶ Διαμετακομίσεων αʹ τάξεως ἰσοδυνάμουν πρὸς τοὺς Ἐλεγκτάς. Μεταξὺ τοῦ Γραμματέως καὶ τοῦ Τελώνου βʹ τάξεως, λαμβάνοντος 250, εἶναι μεγάλη διαφορά. Ἔπρεπεν ὁ Γραμματεὺς, προβιβαζόμενος, νὰ γίνηται τελώνης τρίτης τάξεως.

§77ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὴν κειμένην νομοθεσίαν, ἡ τοιαύτη προαγωγὴ ἐπιτρέπεται, ὡς οὔσης τῆς διαφορᾶς ἑνὸς βαθμοῦ. Ἠδυνάμεθα ν’ ἀπαιτήσωμεν νομοθετικῶς τὴν πρὸ τῆς προαγωγῆς διέλευσιν δι’ ἄλλων θέσεων, ἀλλὰ τοιαύτη ὑποχρέωσις, δυσχεραίνουσα τὴν προαγωγὴν, θὰ καθίστα ἀδύνατον τὴν πλήρωσιν τῶν θέσεων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 9–19).

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 20. (Ἀναγινώσκεται).

§79ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἤθελον νὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν διὰ μίαν προσθήκην...

§80ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν νομίζω ἀναγκαίαν τὴν προσθήκην, διότι τὰ κείμενα εἶναι ἐπαρκῆ. Ἐπαρκῶς ἤδη ἐκανονίσθησαν τὰ τῆς διαμετακομίσεως Πειραιῶς καὶ Ἀθηνῶν, καὶ Πατρῶν, Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Κατ’ αὐτὰ θὰ κανονισθῶσι καὶ τὰ τῆς διαμετακομίσεως Βόλου καὶ Λαρίσσης. Ἀλλ’ ἡ συγκοινωνία Λαρίσσης καὶ τῶν συνοριακῶν ὑποτελωνείων δὲν εἶναι σιδηροδρομική, ἐδέησεν ἄρα, νὰ περιλάβωμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἄδειαν, ὅπως διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος κανονισθῶσι τὰ τῆς διαμετακομίσεως Λαρίσσης καὶ συνόρων. Αὕτη θὰ ἦναι ἡ σπουδαιοτέρα πασῶν, εἶναι δὲ καὶ ἰδιόῤῥυθμος, χρῄζει ἄρα πολλῆς μελέτης ἡ εἰς τὰς εἰδικὰς τῆς συγκοινωνίας ταύτης περιστάσεις ἐφαρμογὴ τῶν παρεχομένων εἰς τὸ διαμετακομιστικὸν ἐμπόριον εὐκολιῶν.

§81ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ συγκοινωνία μεταξὺ Βόλου καὶ Λαρίσσης νομίζω, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ ἐξ ἀναλογίας νὰ κανονισθῇ διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος, διότι νομοθετικῶς δὲν εἶναι προσδιωρισμένον ἓν γενικὸν μέτρον, ἐκτὸς δὲ τούτου τὰ κανονισθέντα μεταξὺ Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, κατ’ ἐμὲ, δὲν ἐπαρκοῦσι, καὶ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι λαμβάνουσι χώραν πολλὰ ἄτοπα. Παραδίδονται τὰ ἐμπορεύματα εἰς ἓν ἁμάξι, ἵνα τὰ μεταφέρῃ μὲ ἓν περικάλυμμα ἁπλοῦν ἀπὸ τοῦ Τελωνείου Ἀθηνῶν. Τί συνέβη; Ὅπως καὶ χθὲς εἶπον, ἓν ἁμάξι μετέφερεν ἓν κιβώτιον, δεμένον μὲ σχοινὶ καὶ ἐσφραγισμένον μὲ μολυβδίνην σφραγῖδα, καθ’ ὁδὸν εὑρίσκεται ὅμοιον κιβώτιον, ἀνταλλάσσονται τὰ κιβώτια καὶ φθάνει ἐδῶ εἰς τὸ Τελωνεῖον κιβώτιον ἐσφραγισμένον ὁμοίως, περιέχον ἀντὶ ἐμπορευμάτων λίθους. Ἑπομένως θὰ παρακαλέσω, ἐπειδὴ εἰς τὴν Λάρισσαν θὰ ἦναι βεβαίως σπουδαῖα ἐμπορεύματα, νὰ κανονισθῶσιν αὐστηρότερον τὰ πράγματα, καθόσον μάλιστα γνωρίζομεν, πόσαι καταχρήσεις δύνανται νὰ λάβωσι χώραν εἰς μεταφορὰν διὰ τοῦ σιδηροδρόμου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 20, ὡς ἔχει, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως· εἶτα δὲ καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐγκρίσεως συμβάσεως, ἀφορώσης τὴν κατασκευὴν, σύστασιν καὶ χρῆσιν προεκτάσεως τῆς σιδηροδρομικῆς γραμμῆς τοῦ ἀπ’ Ἀθηνῶν εἰς Πειραιᾶ σιδηροδρόμου ἐντὸς τῆς πόλεως Ἀθηνῶν.

§83ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐπὶ τῶν δύο παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας ὑπέβαλε χθὲς ὁ ἐξ Ἄρτης βουλευτὴς κ. Καραπάνος, δίδω ἀπαντήσεις. Ἐπὶ τῆς μιᾶς δὲν ἀπήντησα παντελῶς χθὲς, ἐπὶ τῆς ἄλλης ἀπήντησα ἀνεπαρκῶς, διότι, ἐκ τοῦ προχείρου ἀναγνώσας, δὲν εἶχον ἀντιληφθῆ ἀκριβῶς, τί ἐζητεῖτο. Ἡ παρατήρησις αὕτη ἀφεώρα εἰς τὸ τιμολόγιον. Ὑπάρχει διαφορὰ τιμολογίου ἐν τῇ συγγραφῇ, ἀλλ’ ὁ παρατηρῶν τὴν διάφορον ἐν ἑκατέρᾳ περιπτώσει ἔκφρασιν τῆς συγγραφῆς μετὰ προσοχῆς, ἀντιλαμβάνεται, ποῖος ὁ λόγος τῆς διαφορᾶς. Ἐν ἄρθρῳ 1 τῆς συγγραφῆς, ὅπου λέγεται «ἐκ τοῦ αὐτοῦ σταθμοῦ ἢ στάσεως εἰς τὸν σταθμὸν τῆς πλατείας τῆς Ὁμονοίας», πρόκειται περὶ τῆς μεταβάσεως τῶν ἐπιβατῶν ἐντὸς τῆς πόλεως ἀπὸ σταθμοῦ εἰς σταθμὸν, περὶ «κυκλοφορίας» ἐντὸς τῆς πόλεως, διὰ τοῦτο καὶ ἡ Ἑταιρία λαμβάνει ὀλιγώτερα, διότι ἔχει συμφέρον νὰ μεταβιβάζῃ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέρους, συναγωνιζομένη πρὸς τὸν ἱπποσιδηρόδρομον, τὰς ἁμάξας καὶ τὰ λεωφορεῖα. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 20 πρόκειται περὶ «διαδρομῆς», δηλ. πρόκειται περὶ μεταφορᾶς ἐντεῦθεν μέχρι Πειραιῶς καὶ τ’ ἀνάπαλιν, ταύτης δὲ τῆς κινήσεως τὸ τίμημα διατιμᾶται.

§84ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ ἄρθρον 20 ἐκτὸς τῆς διαδρομῆς καὶ πέραν τοῦ σταθμοῦ ἀναφέρει ῥητῶς καὶ τὰς ἐκ τοῦ σταθμοῦ τῆς πλατείας Ὁμονοίας εἰς τὸ Μέγα Μοναστήριον, ὥστε ἐννοεῖ καὶ τοὺς μὴ κατερχομένους εἰς τὸν σταθμὸν τοῦ Θησείου.

§85ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀπεναντίας κατέρχονται εἰς Πειραιᾶ καὶ ἀνέρχονται ἐκ Πειραιῶς. Παρατηρῶ δὲ, ὅτι τῆς γʹ θέσεως ἀφέθη ἡ αὐτὴ τιμὴ, ἵνα μὴ ἐπιβαρυνθῇ περισσότερον ὁ ἐπιβάτης τῆς θέσεως ταύτης. Ὡς πρὸς τὴν ἑτέραν παρατήρησιν, ἐφ’ ἧς δὲν ἀπήντησα χθὲς καὶ τὴν ὁποίαν εὑρίσκω ὀρθὴν, ἐφρόντισα εὐθὺς μετὰ τὸ πέρας τῆς συνεδριάσεως νὰ προκαλέσω δήλωσιν τοῦ συμβληθέντος μετὰ τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ἣν οὗτος ὑποχρεοῦται νὰ καταθέσῃ τὴν ἐγγύησιν ἐντὸς τριῶν ἡμερῶν ἀπὸ τῆς γʹ ἀναγνώσεως ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ οὕτως ἐκλείπει τὸ ἄτοπον, ὅπερ κατέδειξεν ὁ ἔντιμος Βουλευτής.

§86ΡΙΚΑΚΗΣ. Μεταξὺ τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς συμβάσεως μεταξὺ τῶν δύο Ἑταιριῶν ὑπάρχει διαφορὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν διάρκειαν τοῦ σταθμοῦ.

§87ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ λόγος εἶναι, ὅτι καὶ ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Κυβερνήσεως εἶχε κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον ἐν ἀρχῇ διατετυπωμένα τὰ πράγματα, ἀλλ’ ὅτε συνεζητήσαμεν μετὰ τοῦ κ. Ψύχα τὸ ζήτημα, ἐπέμεινα νὰ ἐπιτύχω παρ’ αὐτοῦ τὴν ὑπόσχεσιν, ὅτι δέχεται τὴν διατήρησιν τοῦ σταθμοῦ τοῦ Θησείου, ἐν ᾗ περιπτώσει ἡ Ἑταιρία Ἀθηνῶν–Πειραιῶς ἀποδεχθῇ αὐτὴν καὶ διὰ τοῦτο διετυπώθη τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει νῦν. Προέβην τότε καὶ εἰς συνεννόησιν πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Ἑταιρίας τοῦ σιδηροδρόμου Ἀθηνῶν–Πειραιῶς, ἀλλ’ ἥτις δὲν ὑπῆρξε δυνατὸν νὰ φέρῃ εἰς ἀποτέλεσμα, διότι ἤδη ἡ συνέλευσις εἶχε συνέλθει, ἐπεφυλάχθη δὲ ὁ Πρόεδρος νὰ προσκαλέσῃ ἐν καιρῷ νέαν συνέλευσιν, ὅπως ζητηθῇ παρ’ αὐτῆς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπέναντι τοῦ κ. Στεφάνου Ψύχα εἴχομεν ἀναγεγραμμένον ἐν τῇ συμβάσει.

§88ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἀλλ’ ἡ ἀντίθεσις ὑφίσταται, διότι ἡ ὁριστικὴ λύσις τοῦ ζητήματος τοῦ σταθμοῦ τοῦ Θησείου ἀφίνεται εἰς τὸν ἐργολάβον κατὰ τὴν μίαν σύμβασιν, κατὰ τὴν σύμβασιν μεταξὺ Ὑπουργοῦ καὶ ἐργολάβου, οὗτος ὑποτάσσει τὴν λύσιν ταύτην εἰς τὴν Ἑταιρίαν.

§89ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ ἐργολάβος ὑπεχρεώθη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἐν ᾗ περιπτώσει ὑπάρξῃ συμφωνία μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τῆς Ἑταιρίας ἐὰν κυρωθῇ ἡ σύμβασις, ἡ Κυβέρνησις ἔχει δεδεμένον τὸν ἀνάδοχον, ὀφείλοντα νὰ ἐπιδιώξῃ τὴν ἐκτέλεσιν ὑποχρεώσεως, ἣν ῥητῶς ἀνέλαβεν ἀπέναντι τῆς Κυβερνήσεως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου ΦΜʹ ἐπὶ τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν κτλ. καὶ περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ νόμου ΑΧΚΑʹ περὶ ἀναδιοργανισμοῦ τοῦ σώματος τῶν ἐργοδηγῶν. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 3. (Ἀναγινώσκεται).

§92ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Χθὲς ἠρωτήθην ὑπὸ τοῦ ἐντίμου ἐκ Μεσσηνίας Βουλευτοῦ περὶ τῆς ἐννοίας τοῦ ἄρθρου τούτου. Ἀπήντησα, ὅτι πρόκειται περὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους καὶ ὀρθότατα, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐσχετίσθη πρὸς τὸ ἕτερον νομοσχέδιον, ἐν ᾧ περιλαμβάνεται ἡ συγχώνευσις τῆς Κεντρικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ὁδοποιΐας καὶ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς ὁδοποιΐας εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους. Ἀφοῦ ὅμως ἐκ τοῦ νομοσχεδίου ἐκείνου τὰ σχετικὰ ἄρθρα ἀπηλείφθησαν ἐπὶ τοῦ παρόντος, εἶναι ἀνάγκη βεβαίως ἐνταῦθα νὰ γίνῃ τροποποίησις τῆς διατάξεως, διότι, ὡς θέλετε παρατηρήσει, ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους δὲν περιλαμβάνονται οἱ μισθοὶ τῶν ἐργοδηγῶν, δι’ οὓς ἡ δαπάνη γίνεται ἐκ τοῦ Ταμείου τῆς ὁδοποιΐας. Κατὰ τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον δέον νὰ ἐξακολουθήσῃ γιγνομένη ἡ δαπάνη ἐν ὅσῳ δὲν συγχωνεύονται τὰ δύο Ταμεῖα. Ὥστε κατὰ ταῦτα παρακαλῶ, μετὰ τὴν λέξιν «προϋπολογισμὸν», νὰ τεθῇ: «τῆς Κεντρικῆς ἐπὶ τῆς ὁδοποιΐας Ἐπιτροπῆς.»

§93ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 3 ἤθελον νὰ ὑποβάλω μίαν παράκλησιν, ἥτις, νομίζω, ὅτι συντρέχει εἰς τὸν σκοπὸν, εἰς τὸν ὁποῖον ἀποβλέπει ἡ ὑποβολὴ καὶ ψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔρχεται νὰ βελτιώσῃ τὰ τῶν νομομηχανικῶν καὶ ἰδίως τὰ τῶν ἐργοδηγῶν, βεβαίως ὑποβοηθεῖται ἀπὸ τὴν ἀνάπτυξιν, τὴν ὁποίαν καθ’ ἑκάστην λαμβάνει ὁ κλάδος οὗτος καὶ ἡ πρόοδος τῆς συγκοινωνίας, ἰδίως μετὰ τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἐλήφθη, νὰ κατασκευασθῶσι σιδηροδρομικὰ συμπλέγματα καὶ νὰ ἀναπτυχθῇ ἡ σιδηροδρομικὴ συγκοινωνία. Ἐν ᾧ ἐκ τούτου ἀναγκαζόμεθα νὰ μεταχειριζώμεθα μεταξὺ τῶν ἀνωτέρων καὶ τῶν κατωτέρων ξένους ὑπαλλήλους, νομίζω, ὅτι ὀρθότερον καὶ ὠφελιμώτερον ἤθελεν εἶσθαι ν’ ἀνοίξωμεν τὴν θύραν, δι’ ἧς δυνάμεθα νὰ παρασκευάσωμεν τοὺς νέους ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐξέρχονται ἐκ τοῦ Πολυτεχνείου. Σήμερον ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐξερχομένων ἐκ τοῦ Πολυτεχνείου καὶ μενόντων ἄνευ ἀπασχολήσεως εἶναι ἀνώτερος, κατὰ πολὺ ἀνώτερος ἐκείνου, τὸν ὁποῖον τὸ νομοσχέδιον προσδιορίζει, ἀφοῦ μάλιστα ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει καὶ οἱ ὑπάρχοντες ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἐργοδηγοί. Ἴσως θελήσῃ τις ν’ ἀντιτάξῃ, ὅτι ἀπέναντι μιᾶς αὐξήσεως δυσαναλόγου ἡ δαπάνη δὲν θὰ ἦναι ἐπιτετραμμένη· ἀλλ’ ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψει, ὅτι σήμερον ὑποβαλλόμεθα εἰς δαπάνας πολὺ μεγάλας, ὅπως διατηρῶμεν ὑποδεέστερον ξένον προσωπικὸν, ἡ δαπάνη, τὴν ὁποίαν θέλομεν καταβάλει, ὅπως ἐξασκήσωμεν τοὺς νέους αὐτοὺς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, εἶναι κατ’ ἐμὲ πολὺ μικρὰ καὶ ἀναξίου λόγου. Ἀφοῦ λοιπὸν τὸ ἄρθρον 3 δὲν ὁρίζει ὑποχρεωτικὸν ἀριθμὸν, ἀλλ’ ὁρίζει τὸν μέγιστον ὅρον, εἰς τὸν ὁποῖον δύναται νὰ φθάσῃ ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐργοδηγῶν, καὶ ἀφοῦ εἶναι βέβαιον, ὅτι θέλει παρουσιασθῆ ἀνάγκη, καὶ ὅτι πρέπει νὰ ὑπάρχῃ προτίμησις τῶν νέων αὐτῶν, οἱ ὁποῖοι μένουσι σήμερον ἄνευ πρακτικῆς ἐφαρμογῆς τῶν γνώσεων, τὰς ὁποίας ἀπέκτησαν ἐν τῷ Πολυτεχνείῳ, νομίζω, ὅτι δέον ὁ ἀνώτατος αὐτὸς ἀριθμὸς, ν’ αὐξηθῇ εἰς 80, ἀφιεμένης τῆς ἐλευθερίας εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ προσδιορίζῃ αὕτη ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τὸν ἀναγκαῖον ἀριθμόν. Οὕτω παρέχομεν παρηγορίαν εἰς τοὺς νέους αὐτοὺς καὶ ἐλπίδα διὰ τὸ μέλλον.

§94ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὁ ἀριθμὸς οὗτος, κατὰ τὰς βεβαιώσεις τῆς ὑπηρεσίας, ἀρκεῖ, ἀρκεῖ δὲ καὶ ὅπως περιλάβῃ πάντας, ὅσοι εὑρίσκονται ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας καὶ περὶ ὧν ὡμίλησα χθές. Διότι σήμερον ὁ ἀριθμὸς τῶν μαθητευομένων εἶναι ἑξήκοντα δύο, ἀπὸ 62 δὲ ἀναβιβάζεται εἰς 75, οἱ δὲ εὑρισκόμενοι πέραν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν 62 εἶναι ὀλιγώτεροι τῆς διαφορᾶς τῶν 62 καὶ 75. Ἀλλ’ ἐὰν ὑπάρξῃ ἀνάγκη, οὐδεμία δυσκολία νὰ ψηφισθῇ εἰδικὸς περὶ προσθήκης καὶ ἄλλου ἀριθμοῦ νόμος· παρατηρῶ δὲ, ὅτι τὰ τῶν ἐργοδηγῶν ἔλαβον τελευταῖον μεγίστην ἀνάπτυξιν καὶ ἐν ᾧ κατὰ τὸ 1882 ἐψηφίσαμεν νόμον, καθ’ ὃν ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν ἀνήρχετο εἰς ὀγδοήκοντα ἕνα ἐν ὅλῳ, σήμερον, κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1887, ἔχομεν 85 ἐργοδηγούς, 62 μαθητευομένους καὶ 19 μηχανικούς.

§95ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ αἰτία τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ, τὴν ὁποίαν ἀνέφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς, βεβαίως εἶναι εὐχάριστος. Εἶναι εὐχάριστος διὰ δύο λόγους, πρῶτον, διότι τὸ προσωπικὸν τῶν Ἑλλήνων μηχανικῶν πολλαπλασιάζεται, καὶ δεύτερον, διότι ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ συγκοινωνία ἀναπτύσσεται· ἑπομένως ἡ δαπάνη εἶναι λίαν δεδικαιολογημένη. Ἡ δευτέρα ὅμως πληροφορία τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἂς μοὶ συγχωρήσῃ νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι εἶναι ἐσφαλμένη, διότι ὡς πρὸς τοὺς ἀπομένοντας ἐκτὸς τῆς ὑπηρεσίας δὲν εἶναι μόνον ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν 62 καὶ 75, διότι ἐγὼ, ὁ ὁποῖος ὁμιλῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν, ὁμιλῶ κατὰ παράκλησιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι καὶ μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου εὑρίσκονται ἐκτὸς τοῦ δι’ αὐτοῦ ὁριζομένου ἀριθμοῦ καὶ θὰ μείνωσιν εἰς ἀπελπιστικὴν θέσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3, ὡς ἐτροποποιήθη ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4, εἶτα δὲ καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου, τοῦ κυροῦντος τὴν σύμβασιν μεταξὺ τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς Πατρῶν καὶ τοῦ ἐργολάβου Μανιάκ).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμπληρώσεως τῆς οἰκοδομῆς τοῦ Ἐθνικοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Μουσείου.

§97ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Κατὰ τὴν ἔκθεσιν, τὴν συνοδεύουσαν τὸ νομοσχέδιον, αἱ μέχρι σήμερον κατασκευασθεῖσαι πλευραὶ τοῦ Μουσείου κατεσκευάσθησαν δαπάνῃ τοῦ Δημοσίου. Ἡ δαπάνη δὲ αὕτη οὐδέποτε ἐχαρακτηρίσθη ὡς ἔκτακτος, ὀφείλουσα νὰ καλυφθῇ ἐξ εἰδικοῦ πόρου, ἀλλὰ πάντοτε περιελαμβάνετο μεταξὺ τῶν δαπανῶν τῶν τακτικῶν ἢ ἀναπληρωματικῶν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι καὶ σήμερον πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ αὐτὴ τακτικὴ καὶ νὰ μὴ φαινώμεθα, ὅτι πάντοτε δι’ ἕκαστον κτίριον, τὸ ὁποῖον κατασκευάζομεν, ἀναγκαζόμεθα νὰ δανειζώμεθα.

§98ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὸ παρελθὸν τὰ πρὸς τὴν προκειμένην οἰκοδομὴν διατεθέντα ποσὰ εἶχον ὡς ἑξῆς: «τῷ 1888 30,000 δραχμῶν, τῷ 1887 30,000, τῷ 1885 30,000, τῷ 1884 45,000, τῷ 1883 45,000». Τὰ ποσὰ ταῦτα ὡς σχετικῶς ἀσήμαντα, ἠδύναντο νὰ περιληφθῶσιν ἐν τῷ τακτικῷ Προϋπολογισμῷ· ἤδη ὅμως πρόκειται περὶ συμπληρώσεως τοῦ κτιρίου δι’ ἑνδεκαπλασίας ἢ δεκαεξαπλασίας τῆς ἐν τῷ παρελθόντι ἐτησίας δαπάνης· τοιαύτη δὲ δαπάνη δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρηθῇ ὡς ἀνήκουσα εἰς τὸν τακτικὸν Προϋπολογισμόν.

§99ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐλησμόνησεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι τὰ ἔτη, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν, εἶχον ἐλλείμματα, ἐνῷ σήμερον, κατὰ τὰς διαβεβαιώσεις, ἃς δίδει εἰς τὴν Βουλὴν, ἔχομεν περισσεύματα. Θὰ ἦναι δὲ πολὺ καλὴ ἡ τοποθέτησις τῶν περισσευμάτων μας εἰς τὴν οἰκοδόμησιν καταστήματος, χρησίμου πρὸς φύλαξιν τῶν ἀρχαιοτήτων ἡμῶν. Χάριν τῆς λογιστικῆς τάξεως δὲν ἔπρεπε νὰ διστάσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ περιλάβῃ τὴν δαπάνην ταύτην ἐν τῷ τακτικῷ Προϋπολογισμῷ, ἂν ἔχῃ καὶ τὴν ἐλαχίστην πεποίθησιν εἰς τὰς διαβεβαιώσεις, ἃς δίδει περὶ ἰσοζυγίων καὶ περισσευμάτων.

§100ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν ἔχωμεν περισσεύματα, δυνάμεθα νὰ δαπανῶμεν ἐτησίως ἐκ τοῦ τακτικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους τὸ ποσὸν τῶν 30,000 δραχμῶν πρὸς τὴν οἰκοδομὴν τοῦ Μουσείου, ἀλλ’ αἱ 30,000 δραχμῶν εἶναι ὁ τόκος τῶν 500,000 δραχμῶν· ἀναγράφομεν ἄρα ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τὰς 30,000 δραχμῶν ὡς τόκον τοῦ πρὸς συμπλήρωσιν τοῦ Μουσείου ἀπαιτουμένου κεφαλαίου τῶν 500,000 δραχ., ὅπερ προμηθευόμεθα διὰ δανείων, καὶ οὕτω συνδυάζομεν τὰ περισσεύματα τοῦ Προϋπολογισμοῦ μετὰ τῆς πραγματοποιήσεως τῶν ἀπαιτήσεων τοῦ κ. Βουλευτοῦ. Ὅταν ἐδαπανῶμεν πρὸς τὴν οἰκοδομὴν μόνον 30,000 δραχμῶν ἐτησίως, ἦτο κανονικὸν νὰ ἀναγράφηται τὸ ποσὸν τοῦτο ὁλόκληρον ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τῷ τακτικῷ, ὅταν δὲ δαπανῶμεν 500,000 δραχμῶν, εἶναι κανονικὸν νὰ ἀναγράφωμεν τὰς 30,000 δραχμῶν ἐν τῷ τακτικῷ Προϋπολογισμῷ πρὸς ἀπότισιν τοῦ τόκου.

§101ΨΥΛΛΑΣ. Παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ δώσω μίαν πληροφορίαν, σχετικὴν μὲ τὸ προκείμενον νομοσχέδιον καὶ ἥτις ἀφορᾷ εἰς ἄτομον, ὅπερ ὑφίσταται ἀδίκημα, δυνάμενον νὰ θεραπευθῇ εὐχερῶς διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου. Πρὸ ἔτους καὶ ἐπέκεινα, ἴσως πρὸ δύο ἐτῶν, ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον, ὅτε ἤρξατο ἡ κατασκευὴ μιᾶς τῶν πτερύγων τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Μουσείου, νὰ διορισθῇ οἰκοδομικὸς ἐπιστάτης, ὅπως ἐπιβλέπῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου· τοῦτο δὲ τὸ ἐζήτησεν ἡ Διεύθυνσις τοῦ Τμήματος τῶν Δημοσίων ἔργων κατόπιν ἐκθέσεως τοῦ ἁρμοδίου μηχανικοῦ, ἰσχυρισθέντος, καὶ δικαίως, ὅτι δὲν ἦτο ἔργον αὐτοῦ νὰ παρίσταται καθ’ ἅπασαν τὴν ἡμέραν εἰς τὴν οἰκοδομὴν καὶ ἐπιβλέπῃ τὴν τοποθέτησιν τῆς καταλλήλου ὕλης καὶ τὴν ἀνέγερσιν τοῦ κτιρίου. Συμφώνως πρὸς ταῦτα τὸ Τμῆμα τῶν Δημοσίων ἔργων ἀπηύθυνεν ἔγγραφον πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας, ὅπερ φαίνεται, ὅτι ἔχει τὴν διαχείρισιν τῆς δαπάνης, τὸ δὲ Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας φυσικῶς ἐνέκρινε τὸ μετ’ ἐπιμονῆς ὑπὸ τοῦ Τμήματος τῶν Δημοσίων ἔργων αἰτηθὲν καὶ προέβη εἰς τὸν διορισμὸν τοῦ οἰκοδομικοῦ ἐπιστάτου. Ἔκτοτε ἐργάζεται οὗτος ὡς οἰκοδομικὸς ἐπιστάτης, ἀνετέθησαν δὲ εἰς αὐτὸν καὶ ἐργασίαι ἐν τῇ Ἀκροπόλει κατὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν τῆς προσθέτου πτέρυγος τοῦ εἰδικοῦ Μουσείου τῆς Ἀκροπόλεως. Ἀλλὰ μ’ ὅλα ταῦτα ἔκτοτε οὐδένα ἔλαβε μισθόν. Εἶναι ἡμερομίσθιος, μοὶ φαίνεται, λαμβάνων τέσσαρας δραχμὰς καθ’ ἑκάστην ἡμέραν, ἤτοι 120 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ἐζήτησεν ἐπανειλημμένως νὰ πληρωθῇ καὶ τῷ ἀπήντησαν, ὅτι τὸ μὲν Ὑπουργεῖον τῆς Παιδείας θέλει νὰ πληρώσῃ αὐτὸν, ἀλλ’ ὅτι τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον ἀρνεῖται νὰ ἐπιθεωρήσῃ τὰ πρὸς πληρωμὴν ἐκδεδομένα ἐντάλματα, ἐπὶ τῷ ἰσχυρισμῷ, ὅτι δὲν ὑπάρχει εἰδικὸς νόμος, χορηγῶν τὴν ἄδειαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ διορίζῃ οἰκοδομικὸν ἐπιστάτην. Τὰ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀφ’ ἑτέρου ἔχει ἐπίσης καταργήσει τοὺς οἰκοδομικοὺς ἐπιστάτας, μόνον τοὺς ἐπὶ τῆς ὁδοποιΐας τοιούτους διατηροῦν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ. Ὡσαύτως οὔτε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δύναται νὰ πληρώσῃ εἰς τὸν διωρισμένον ὅπως δήποτε τὰ ὀφειλόμενα. Πληροφοροῦμαι, ὅτι ἐσχάτως ἀπηύθυνεν αἴτησιν θεραπείας, ἂν καὶ ἐξακολουθῇ τὴν ἐργασίαν του, ἐπειδὴ δὲ μὲ παρεκάλεσεν, ἵνα φροντίσω, ὅπως τοὐλάχιστον ἐκ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ Δικαστικοῦ Συμβούλου ἐπὶ τῆς αἰτήσεώς του θεραπείας δικαιωθῇ καὶ τῷ χορηγηθῇ οὕτως ἡ εὐκολία, νὰ πληρωθῶσιν ὅσα ἔχει λαμβάνειν, εἶδον τὸν κύριον Δικαστικὸν Σύμβουλον καὶ τῷ ἀνεκοίνωσα τὰ εἰκότα· μοὶ εἶπε δὲ οὗτος, ὅτι φρονεῖ, ὅτι ἔχει πληρέστατα δίκαιον ὁ οἰκοδομικὸς ἐπιστάτης καὶ ὅτι βεβαίως διὰ τῆς δικαστικῆς ὁδοῦ θὰ πληρωθῇ, ἐὰν καταλήξῃ ἡ ὑπόθεσις εἰς τὰ Δικαστήρια. Ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου, μοὶ προσέθηκεν, ἔχει ἴδιον τρόπον τοῦ σκέπτεσθαι ἐπὶ τῶν τοιούτων ὑποθέσεων, ὥστε δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς διοικητικῶς νὰ πράξωμέν τι ἄνευ τῆς ἐγκρίσεως τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Παρακαλῶ ἑπομένως τὸν κ. ἐπὶ τὸν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ ἐξετάσῃ τὰ τῆς ὑποθέσεως ταύτης καὶ αὔριον κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου δι’ ἁπλῆς προσθήκης εἰς τὸ κατάλληλον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι ἐκ τοῦ ἀναγραφομένου ἐν αὐτῷ ποσοῦ θέλει πληρωθῇ καὶ τὸ ἔκτακτον προσωπικὸν, τὸ ὁποῖον ἐργάζεται ἤδη εἰς τὴν ἀνοικοδόμησιν τοῦ Ἀρχαιολογικοῦ Μουσείου ἢ θὰ ἐργασθῇ καὶ εἰς τὸ μέλλον, θέλει ἀποβῇ δυνατὸν νὰ παρασχεθῶσι καὶ εἰς τὸν περὶ οὗ ὁ λόγος οἰκοδομικὸν ἐπιστάτην τὰ ὀφειλόμενα αὐτῷ ἤδη καθὼς καὶ ἡ μέλλουσα μισθοδοσία του.

§102Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως παρακαλεῖται νὰ μᾶς δώσῃ μίαν διασάφησιν. Τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου χορηγεῖ ἔκτακτον πίστωσιν 400,000 δραχμῶν, οὐχὶ μόνον διὰ τὰς δαπάνας, αἵτινες μέλλουσι νὰ γίνωσιν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν ὀφειλομένην πληρωμὴν τῶν γενομένων μέχρι τοῦδε δαπανῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ, πῶς ἐγένοντο αἱ δαπάναι αὗται καὶ πόσαι.

§103ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Ὡς γινώσκετε, ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ὑπάρχει πίστωσις διὰ τὰ δημόσια ἔργα, ἐκτὸς ὅμως τούτων ἐξετελέσθησαν ἔργα, τὰ ὁποῖα ἀνέρχονται εἰς 60,000 δραχμῶν, διότι ἀνέλαβεν ὁ ἐργολάβος ὅλην τὴν ἐργασίαν.

§104Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὅτε ἐξετέθη τὸ ἔργον εἰς δημοπρασίαν καὶ ἐκανονίσθη τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ πληρωθῇ εἰς τὸν ἐργολάβον, μετὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἐργασίας, διατὶ δὲν ἐζητεῖτο πίστωσις παρὰ τῆς Βουλῆς; Διότι, καθ’ ὃν τρόπον ἐνεργοῦσιν οἱ Ὑπουργοί, ἡ Βουλὴ καθίσταται πλέον περιττή.

§105ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἦτο ἀναγεγραμμένη ἡ πίστωσις, ἀλλ’ ὄχι ὁλόκληρος.

§106ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὡς ἐπὶ τῶν σιδηροδρομικῶν νομοσχεδίων καὶ διὰ τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου λαμβάνει ἡ Κυβέρνησις τὴν ἄδειαν νὰ συνομολογήσῃ, ἀπευθύνω τὴν παρατήρησιν, ὅτι, ἂν καὶ δίδεται ἡ ἐλευθερία εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσδιορίσῃ τὸ ποσὸν τοῦ πληρωτέου τόκου, βεβαίως ὅμως ὁ τόκος οὗτος δὲν πρέπει νὰ ὑπερβαίνῃ ἐπὶ τοῦ πραγματικοῦ κεφαλαίου τὰ 6%.

§107ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Βεβαίως, καὶ παραδεχόμεθα καὶ ἐπὶ τούτου νὰ γραφῇ ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὅτι ὁ τόκος τοῦ συναφθησομένου δανείου δὲν θὰ ἦναι ἀνώτερος τῶν 6%, ἐπὶ τοῦ πραγματικοῦ κεφαλαίου ἐννοεῖται. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως).

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσλήψεως ἐκτάκτου προσωπικοῦ ἐν τῷ Στατιστικῷ γραφείῳ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§109Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ἄδεια, ἡ παρεχομένη διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, εἶναι ἄδεια μὴ ἔχουσα μηδένα περιορισμόν. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δύναται νὰ διορίζῃ ὅσον θέλει βοηθητικὸν προσωπικὸν καὶ νὰ προσδιορίζῃ ὅσην θέλει τὴν ἀμοιβὴν τῶν διορισθησομένων.

§110ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐντὸς τῆς πιστώσεως. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ ἄλλως, διότι, προκειμένου περὶ ἀπογραφῆς, δὲν δυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν πόσου προσωπικοῦ θὰ ἔχωμεν ἑκάστοτε ἀνάγκην.

§111Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐν γένει αἱ Βουλαὶ οὐδέποτε συναινοῦσι νὰ δίδωσι τοιαῦτα ἀπόλυτα δικαιώματα εἰς τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐξουσίαν, καὶ ὑμεῖς δὲ, οἱ ὁποῖοι ἔχετε πλήρη ἐμπιστοσύνην εἰς ὑμᾶς αὐτούς, πρέπει νομοθετοῦντες νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ νόμος οὗτος θέλει ἐκτελεσθῆ καὶ ὑπὸ τῶν διαδόχων σας, πρὸς τοὺς ὁποίους δὲν δύνασθε νὰ ἔχητε ἐμπιστοσύνην.

§112ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰ τῆς ἀπογραφῆς ἔχουσιν οὕτως, ὥστε εἶναι ἀπολύτως ἀδύνατον εἰς οἱανδήποτε Κυβέρνησιν νὰ ὁρίσῃ τὸ προσωπικὸν, τὸ ἀναγκαιοῦν κατὰ τὴν ἐνέργειαν αὐτῆς. Ζητοῦμεν ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ ἤδη ἐψηφισμένου Προϋπολογισμοῦ νὰ προσλάβωμεν αὐτό· θέλομεν προσπαθήσει, τὸ προσωπικὸν τοῦτο νὰ προσλάβωμεν ἐπὶ τῷ κατωτάτῳ ὅρῳ καὶ ὑπὸ τὸν κατώτερον μισθὸν, ἵνα ἐπαρκέσῃ ἡ πίστωσις. Περιορισμοὺς ἐθέσαμεν ὅσους ἦτο δυνατὸν, διότι, καὶ ἐὰν πρόκηται περὶ ἐνεργείας ἡμετέρας, ἡμεῖς αὐτοὶ πρέπει νὰ δυσπιστῶμεν πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς προκειμένου περὶ προσωπικῶν ζητημάτων. Διὰ τοῦτο προκαλῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς τὰ προσόντα, ἅτινα ἐθέσαμεν, περιορίζοντα τὴν ἐκλογὴν μεταξὺ τῶν ἐχόντων ἀπολυτήριον Γυμνασίου, διότι οὕτως αὐστηρὸν θέσαντες ὅρον ἠθελήσαμεν νὰ περιορίσωμεν ἡμᾶς αὐτούς. Ἄλλους φραγμοὺς ἐγὼ δὲν ἠδυνήθην νὰ εὕρω, ὅπως περιλάβω εἰς τὸ νομοσχέδιον.

§113ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου, ὅπως σκεφθῇ καλλίτερον ὁ κ. Ὑπουργός.

§114ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ ἀπογραφὴ γίνεται ἐντὸς τοῦ Ἀπριλίου, μέχρι τοῦδε δὲ διὰ τὴν ἔλλειψιν αὐτὴν τοῦ νόμου χωλαίνει ἡ ὑπηρεσία.

§115ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν θὰ εἴχομεν οὐδεμίαν δυσκολίαν νὰ συντρέξωμεν τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὴν ἀπογραφὴν διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἐν περιπτώσει, κατὰ τὴν ὁποίαν ὥριζε τὸ προσωπικόν. Ἐὰν ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπόσχηται νὰ φέρῃ τοιαύτην τροπολογίαν, δὲν θὰ ἔχωμεν δυσκολίαν νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον.

§116ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ τροπολογία, ἣν δυνάμεθα νὰ προτείνωμεν, εἶναι ἐκ προοιμίων καθωρισμένη, ὅτι ὁ μισθὸς δὲν θὰ ἦναι ἀνώτερος τοῦ ἀντιστοιχοῦντος εἰς τὸν βαθμὸν, ἐφ’ ᾧ, ὡς ἐκ τῶν προσόντων αὐτοῦ, δύναταί τις νὰ διορισθῇ.

§117ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ περιορισμὸς αὐτὸς δὲν εἶναι τακτικὸς. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ζητοῦμεν νὰ γνωρίζωμεν, εἶναι, πόσος θὰ ἦναι ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων.

§118ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοῦτο εἶναι ἀδύνατον.

§119ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Πρόκειται ἡ ἀπογραφὴ νὰ γίνῃ μετὰ 15 ἡμέρας. Ἐὰν δὲ πράγματι πρόκηται νὰ γίνῃ σπουδαία ἀπογραφὴ, τὸ Ὑπουργεῖον θὰ ἐμελέτησε τὸν τρόπον, καθ’ ὃν θέλει ἐκτελεσθῆ, καὶ θὰ ἔχῃ γνῶσιν τοῦ ἀναγκαιοῦντος ποσοῦ.

§120ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν γινώσκομεν ἐκ τῶν προτέρων, πόσοι θὰ χρειασθῶσι.

§121ΡΑΛΛΗΣ. Πρέπει νὰ περιληφθῇ καὶ ἑτέρα τροπολογία ὡς πρὸς τὸν χρόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον θὰ διαρκέσῃ ἡ ὑπηρεσία. Δὲν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν τὴν πίστωσιν νὰ τὴν διανείμῃ ἡ Κυβέρνησις εἰς 2 ἢ 3 πρόσωπα καὶ νὰ διαρκέσῃ ἡ ὑπηρεσία ἐπ’ ἄπειρον.

§122ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ ἐνόμιζον, ὅτι ἐπρόκειτο περὶ ὑπαλλήλων μικρῶν, τῶν ὁποίων ὁ βαθμὸς ἐξισοῦτο μὲ τὸν βαθμὸν γραφέως τῆς Νομαρχίας, ἀλλὰ δὲν ὑπέθετον, ὅτι δύνανται νὰ διορισθῶσι καὶ ἄτομα, φέροντα τὸν βαθμὸν Τμηματάρχου καὶ Νομάρχου. Ὑπάρχει δὲ ἐν τῷ νόμῳ τοιαύτη ἀκυρολεξία, ὥστε δύναται νὰ ἀντλήσῃ ἡ Νομοτελεστικὴ Ἐξουσία τοιοῦτον δικαίωμα. Καὶ τὸ νομοσχέδιον φέρει ἡμερομηνίαν 8 Μαρτίου, καθ’ ἣν ὁ Προϋπολογισμὸς ἦτο ἐψηφισμένος καὶ ἦτο γνωστὴ ἡ πίστωσις. Καὶ ὅμως τὸ νομοσχέδιον περιέχει τὴν φράσιν «ἐντὸς τῆς χορηγουμένης πιστώσεως», ἀντὶ νὰ ἀναφέρῃ «ἐντὸς τῆς χορηγηθείσης.»

§123ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ νόμος εἶναι διαρκής.

§124ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπάρχει λοιπὸν ἀνάγκη, νὰ ὁρισθῇ ὁ βαθμὸς τῶν ὑπαλλήλων, ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν, καὶ τρίτον, ὅτι δὲν θέλει γίνει ὑπέρβασις τῆς πιστώσεως, τῆς χορηγηθείσης διὰ τὸ 1889.

§125ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸν βαθμὸν τῶν ὑπαλλήλων δυνάμεθα νὰ περιλάβωμεν, ἀλλὰ τὸν ἀριθμὸν εἶναι ἀδύνατον. Περὶ δὲ τῆς πιστώσεως, ὡς χορηγηθείσης καὶ οὐχὶ ὡς χορηγουμένης, δὲν δύναται νὰ διαλάβῃ ὁ νόμος, ὅστις εἶναι γενικός.

§126ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μὴ προνοῆτε περὶ τοῦ μέλλοντος.

§127ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δυνάμεθα βεβαίως νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ ἔτος τοῦτο· ἀλλ’ ἡ λέξις «χορηγουμένης» καλῶς ἐτέθη καὶ δὲν ἦτο ἀκριβὴς ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Βουλευτοῦ περὶ κακῆς συντάξεως τοῦ νόμου. Θέλομεν φέρει τροπολογίαν ὡς πρὸς τὸν βαθμὸν τῶν προσθέτων ὑπαλλήλων, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ ὡς πρὸς τὸν ἀριθμόν.

§128ΡΑΛΛΗΣ. Νὰ ὁρισθῇ καὶ ἡ διάρκεια. Πόσον εἶναι τὸ ποσὸν τῆς πιστώσεως;

§129ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. 10,000.

§130ΡΑΛΛΗΣ. Μὲ τί ποσὸν δύνασθε νὰ διατηρήσητε 10 ὑπαλλήλους; Δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἐλεύθερον τὸ στάδιον, ἀφοῦ ἡ ἀπογραφὴ θὰ γίνῃ ἐντὸς 24 ὡρῶν.

§131ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ ἐργασία τῶν 24 ὡρῶν εἶναι ἡ τῆς ἀπογραφῆς τῶν κατοίκων. Ἀλλὰ κατόπιν ἡ κατάστρωσις ἀπαιτεῖ χρόνον. Οὐ μόνον ἐν Ἑλλάδι, ὅπου ἡ ὑπηρεσία εἶναι ἀνεπαρκῶς κατηρτισμένη, ἀλλὰ καὶ ἐν ταῖς Ἐπικρατείαις, ὧν ἡ ὑπηρεσία εἶναι ἐντελέστατα κατηρτισμένη, μετὰ πολλῶν μηνῶν πάροδον περαιοῦται τὸ ἔργον. Μόλις δὲ μετὰ τὴν συμπλήρωσιν ἔτους δημοσιεύονται οἱ πίνακες.

§132ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ κατάστρωσις δὲν ἀπαιτεῖ πολλαπλοῦν προσωπικὸν, διὰ νὰ ἦναι ἐντελής· πρέπει μάλιστα νὰ γίνῃ παρ’ ἑνὸς ὑπαλλήλου, ἔχοντος δύο ἢ τρία πρόσωπα πρὸς βοήθειαν. Καὶ εἰς ἄλλην ἐποχὴν ἐγένετο ἀπογραφὴ καὶ δὲν ἐχρειάσθη τοσοῦτον προσωπικὸν· ἐγένετο ἡ ὑπηρεσία διὰ τῶν σωματείων.

§133ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Μόνον ἐν Ἀθήναις ἐγένετο τοῦτο. Καὶ ἡμεῖς, ὅπου ἠδυνάμεθα νὰ μεταχειρισθῶμεν ἄλλα πρόσωπα, τοῦτο ἐπράξαμεν. Ὅστις δ’ ἐνέκυψε καὶ ὀλίγον εἰς τὰ τῆς στατιστικῆς γινώσκει, ὅτι καὶ χρόνος καὶ δαπάνη ἀπαιτεῖται, μείζων ἔτι τῆς ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ μετὰ φειδοῦς ἀναγραφείσης. Ἔχομεν στατιστικὰς ἐργασίας ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, ὅπου οὐδέποτε μέχρι τοῦδε ἐγένετο ἀπογραφή· ὁ ἐν Κωνσταντινουπόλει Γεν. Πρόξενος ἔγραψεν, ὅτι ἄνευ δαπάνης, ἥτις κατ’ ἐλάχιστον ὅρον ὡρίσθη εἰς 2,000 δραχμῶν, δὲν δύναται νὰ γίνῃ ἀπογραφή· τὸ αὐτὸ δὲ ἀληθεύει περὶ Ἀλεξανδρείας καὶ Σμύρνης, καὶ ἐν τούτοις τὰ ποσὰ τὰ ἐγγεγραμμένα, κατὰ πᾶσαν πιθανότητα, δὲν θέλουσιν ἐπαρκέσει εἰς τοιαύτην δαπάνην.

§134ΡΑΛΛΗΣ. Ἀκριβῶς ἡ παράστασις τοῦ ἐν Κωνσταντινουπόλει Προξένου ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ πίστωσις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσῃ, καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὰς παραμονὰς ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως, ἥτις δύναται ν’ ἀνέλθῃ εἰς ἑκατοστύας χιλιάδων δραχμῶν, διότι δὲν εἶναι μόνον ἐν Κωνσταντινουπόλει Ἕλληνες, ἀλλὰ καὶ ἐν Ῥουμανίᾳ καὶ ἐν Σερβίᾳ καὶ ἐν Βουλγαρίᾳ καὶ ἀλλαχοῦ, καὶ αἱ 10,000 δραχμαὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαρκέσωσι· καὶ οὕτω θὰ ἔχωμεν ἕνα νέον κλάδον ὑπηρεσίας, ὁ ὁποῖος θὰ ὀργανωθῇ μόνον κατὰ τὴν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως, ὅπερ δὲν εὑρίσκω ὀρθόν.

§135ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι εἶναι δύσκολον νὰ προσδιορίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων ἢ τὴν διάρκειαν τῆς ὑπηρεσίας, δὲν θὰ διαφωνήσω, ἐὰν θὰ θελήσῃ νὰ μὴ ἐξέλθῃ τοῦ ποσοῦ τῶν 10,000 δραχμῶν. Ἐὰν ὅμως πρόκηται νὰ τὰς ὑπερβῇ δι’ ἀναπληρωματικῶν καὶ δι’ ἐκτάκτων πιστώσεων, τρέχομεν τὸν κίνδυνον, νὰ ἴδωμεν συμβαῖνον ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον συνέβη καὶ εἰς τὸ κόψιμον τοῦ καπνοῦ. Τὸ στάδιον δὲ τῆς ἐργασίας τῆς ἀπογραφῆς παρέχει περισσοτέραν ἐργασίαν, εἶναι μᾶλλον ἐλαστικὸν εἰς τὴν πρόσκλησιν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ὑπηρετήσωσιν ὀλίγας ἡμέρας. Ἐὰν λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις δέχηται νὰ περιορισθῇ τὸ ποσὸν εἰς τὰς 10,000 δραχμὰς, τοῦτο εἶναι ἀρκετὸς περιορισμός.

§136ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζητούμενον ὑπάρχει, διότι ἡ διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ἣν νομοθετοῦνται αἱ θέσεις, ἐφ’ ὅσον οἱ διορισμοὶ γίνωνται ἐντὸς τῆς χορηγουμένης εἰδικῆς πιστώσεως, ἡ διάταξις αὕτη δὲν ἐπιτρέπει, ὅπως δι’ ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως νομοθετηθῶσιν ἄλλαι θέσεις. Ἡ πίστωσις κατὰ τὸ νομοσχέδιον εἶναι εἰδική, χορηγεῖται δὲ διὰ νόμου καὶ εἶναι συστατικὸν στοιχεῖον τῆς θέσεως. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον θέσις νενομοθετημένη ἐκτὸς τῶν καθοριζομένων ὑπὸ τῶν 10,000 δραχμῶν τῆς εἰδικῆς πιστώσεως δὲν ὑπάρχει, καὶ τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον δὲν δύναται νὰ θεωρήσῃ μισθὸν τοιαύτης θέσεως. Ἀναπληρωματικὴ πίστωσις εἶναι μόνη ἡ διὰ τοῦ νόμου περὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπιτρεπομένη, ὁ δὲ νόμος περὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ δὲν ἐπιτρέπει ἀναπληρωματικὴν πίστωσιν ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ· πίστωσις δὲ, διὰ Β. Διατάγματος χορηγουμένη, δὲν δύναται νὰ νομιμοποιήσῃ πρόσληψιν προσθέτων ὑπαλλήλων, ἐκβαίνουσαν τῶν ὅρων τοῦ νομοσχεδίου, ἤτοι τῶν δι’ εἰδικῆς πιστώσεως κανονιζομένων.

§137Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Καραπάνος ἐπεκαλέσθη ἕν παράδειγμα. Κατὰ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1888 ἐχορηγήθη πίστωσις 320,000 δραχμῶν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ νὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἔξοδα κοπῆς καπνοῦ, τοῦ εἰσαχθησομένου ἐν τοῖς ἐργοστασίοις τῆς καταναλώσεως, διότι ὑπελογίσθη ἡ δαπάνη τῆς κοπῆς πρὸς 32 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, καὶ ἐν τούτοις, ἐνῷ δὲν εἰσήχθη ἐν τοῖς ἐργοστασίοις τούτοις ἓν ἑκατομμύριον ὀκάδων, ὅσον εἶχε προϋπολογισθῆ, οὐ μόνον δὲν ἐπήρκεσαν αἱ 320,000 δραχμαὶ, ἀλλὰ ἐζητήθησαν καὶ 215,000 διὰ πιστώσεως ἀναπληρωματικῆς. Ἐκ τούτου συνάγεται, ὅτι δὲν ἐγένοντο νομίμως τὰ ἔξοδα τῆς κοπῆς τοῦ καπνοῦ, διότι, ἂν ἤθελον γενῆ, οὐ μόνον ἤθελον ἀρκέσει αἱ 320 χιλιάδες δραχμῶν, αἱ διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ χορηγηθεῖσαι, ἀλλ’ ἤθελε μείνει καὶ περίσσευμα.

§138ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐν τῷ νόμῳ περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ οὐδεμία ὑπάρχει διάταξις, ἐξαρτῶσα τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐργατῶν τῶν ἐργοστασίων κοπῆς καπνοῦ ἐκ τῶν ὅρων εἰδικῆς πιστώσεως, τοὐναντίον ὑπάρχει διάταξις, ἐπιτρέπουσα, ἵνα προσλαμβάνηται τὸ ἀναγκαῖον προσωπικὸν, καὶ κανονίζουσα ὡς νόμιμον τὸν διορισμὸν παντὸς ἐργάτου, οὗτινος ἡ ὑπηρεσία ἤθελε θεωρήσει ἀναγκαῖον τὸν διορισμόν. Ἡ πίστωσις εἶναι πάντοτε ἀναγκαία πρὸς τὴν νομιμοποίησιν τῆς δαπάνης, ἀλλὰ δὲν εἶναι στοιχεῖον νομιμοποιήσεως τῶν θέσεων, ὅπως ἐν τῷ συζητουμένῳ νομοσχεδίῳ, καθ’ ὃ δὲν ὑπάρχει θέσις νόμιμος καθ’ ὑπέρβασιν τῆς χορηγουμένης δι’ εἰδικῆς πιστώσεως ἀδείας δαπάνης.

§139ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Συμφωνῶ μετὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι ἀναπληρωματικὴ πίστωσις δὲν δύναται νὰ δοθῇ ἀπούσης τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι δύναται νὰ δοθῇ ἔκτακτος πίστωσις, διότι, ὅταν θὰ εὑρεθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπέναντι τῆς ἀνάγκης δαπάνης διπλασίας ἴσως τῆς ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἀναγραφομένης, δὲν θέλει βεβαίως καταβάλει αὐτὴν ἐκ τοῦ ἰδίου αὑτοῦ ταμείου, ἀλλὰ θὰ ζητήσῃ ἔκτακτον πίστωσιν. Ὁ κίνδυνος τοιαύτης πιστώσεως ὑφίσταται πράγματι καὶ ἐκ τῆς φύσεως αὐτῆς τῆς ἐργασίας, ἥτις θὰ ἐκτελεσθῇ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος ὑπὸ πολυαρίθμων προσώπων, ἅτινα θὰ λάβωσι τὴν ἐντολὴν τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ προσλάβωσι τοὺς ἀναγκαίους ὑπαλλήλους. Ἐὰν δὲν δύνηται νὰ ὁρίσῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὸν ἀριθμὸν τῶν ὑπαλλήλων καὶ τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας αὐτῶν, πρέπει νὰ τεθῇ τοὐλάχιστον περιορισμὸς ὁριστικὸς τοῦ δαπανηθησομένου ποσοῦ καὶ ν’ ἀπαγορευθῇ πᾶσα ὑπέρβασις δι’ ἐκτάκτου πιστώσεως.

§140ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ ζητούμενον ὑπάρχει· διότι ἐὰν χορηγηθῇ ἔκτακτος πίστωσις, ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς δὲν δύναται νὰ γενῇ πληρωμὴ μισθῶν προσθέτων ὑπαλλήλων, ὡς ἐπιτρεπομένης ταύτης μόνον ἐπὶ τῆς εἰδικῆς πιστώσεως, τὸ δ’ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον δὲν δύναται νὰ θεωρήσῃ ἐντάλματα μισθῶν ἐπὶ πιστώσεων ἄλλων, πλὴν τῆς εἰδικῆς.

§141ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον δὲν θέλει θεωρήσει ἐντάλματα, ἐκδιδόμενα καθ’ ὑπέρβασιν τῆς πιστώσεως, ἀλλὰ τοῦτο οὐδόλως θέλει ἐμποδίσει τοὺς Ὑπουργοὺς ἀπὸ τοῦ νὰ διατηρήσωσι τὸ προσωπικὸν καὶ πέραν τοῦ χρόνου τῆς ἐξαντλήσεως τῆς πιστώσεως καὶ νὰ μὴ τὸ πληρόνωσιν, ὅταν δὲ ἔλθῃ ἡ Βουλὴ, νὰ παρουσιάσωσιν ἀναπληρωματικὴν πίστωσιν καὶ ζητήσωσι τὴν ἄδειαν τῆς Βουλῆς· ὥστε ὅλη αὕτη ἡ συζήτησις δὲν βλέπω εἰς τί χρησιμεύει. Καλὸν θὰ ἦτο, ἂν ἐτίθετο περιορισμός.

§142ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀφοῦ, ὡς ἀναγνωρίζετε, τὸ Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον δὲν θέλει θεωρήσει ἐντάλματα μισθῶν καθ’ ὑπέρβασιν τῆς εἰδικῆς πιστώσεως, ἔχετε πᾶσαν ἐγγύησιν, ὅτι διὰ Β. Διατάγματος δὲν θέλει ἐπεκταθῇ ὁ ὅρος τοῦ νομοσχεδίου· ἀλλ’ ἤδη ζητεῖτε ἐγγύησιν κατὰ τῆς ἐπεκτάσεως αὐτοῦ διὰ πράξεως τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσίας. Τοιαύτη ἐγγύησις εἶναι ἀνεπίτευκτος, διότι καὶ διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἂν καθορισθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν προσθέτων ὑπαλλήλων, μεταγενέστερος νόμος δύναται πάντοτε νὰ ἐπεκτείνῃ τὸν ἀριθμόν.

§143ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν θέλητε νὰ ἤμεθα ἐν τάξει, πρέπει νὰ ὁρισθῇ ὁ ἀριθμὸς καὶ ὁ μισθὸς ὁμοῦ μὲ τὸν νόμον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Ὡσαύτως γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ νομοσχέδιον περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1889 ἐκ δραχ. 15,000).

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως τῆς χρήσεως τοῦ 1888 ἐκ δραχ. 213,000.

§145Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐζήτησα χθὲς ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου 16, ἄρθρου 1, «Συντήρησις οἰκοδομῶν», τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπὶ τοῦ ὁποίου ζητεῖται πίστωσις ἀναπληρωματικὴ ἕνεκα ἀνυπερβλήτου ἀνάγκης ἐπισκευῆς διαφόρων δημοσίων κτηρίων, ἐζήτησα, λέγω, νὰ καταθέσῃ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς πίνακα τῶν γενομένων δαπανῶν, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐξηντλήθη ἡ πίστωσις, ἡ διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ χορηγηθεῖσα. Κατὰ τὴν σημείωσιν, τὴν ὁποίαν κατέθηκεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, εἶχε χορηγηθῆ διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ πίστωσις δραχμῶν 168,000, ἥτις ἐδαπανήθη διὰ τὴν συντήρησιν στρατιωτικῶν κτιρίων. Ἀλλὰ ἐκ τῆς λεπτομερίας τῆς κατατεθείσης σημειώσεως εὗρον, ὅτι ἡ πίστωσις δὲν ἐδαπανήθη ὅλη εἰς ἐπισκευάς, ἀλλὰ καὶ εἰς κατασκευάς, διότι 20 χιλιάδες δραχμῶν σημειοῦνται, ὡς δαπανηθεῖσαι εἰς οἰκοδομήν. Δαπάνη πρὸς οἰκοδομὴν εἶναι δαπάνη κατασκευῆς καὶ οὐχὶ συντηρήσεως, αὕτη δέ, ἐπειδὴ ὑπερβαίνει τὸ ποσὸν τῶν δραχμῶν 3,000, δὲν ἠδύνατο νὰ γένηται ἄνευ εἰδικῆς πιστώσεως, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ.

§146ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ οἰκοδομὴ δὲν εἶναι ἀξίας 20,000, εἶναι πολὺ δαπανηροτέρα, περιελήφθη δὲ ἡ δαπάνη ἐν ταῖς τῶν οἰκοδομῶν, περὶ ὧν ἐψηφίσθη ἄλλοτε εἰδικὴ πίστωσις· παρουσιασθείσης εἶτα ἀνάγκης παραπληρωματικῶν δαπανῶν, διεθέσαμεν ἐκ τῆς πιστώσεως ταύτης τὰ πρὸς τὰς εἰρημένας δαπάνας.

§147ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἴχετε δικαίωμα.

§148ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοῦτο εἶναι τὸ ζήτημα. Ἤδη ἐξηγῶ, τί ἐγένετο· τὸ δὲ γενόμενον καλῶς ἐγένετο. Ἡ Βουλὴ εἶχε ψηφίσει τὴν πίστωσιν εἰδικῶς καὶ ἐπεραιώθη ἡ οἰκοδομή, μεθ’ ὃ ἔργα τινὰ παραπληρωματικὰ ἐξετελέσθησαν, καταλογισθείσης τῆς δαπάνης εἰς πίστωσιν συντηρήσεως οἰκοδομῶν.

§149ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ δὲν ἰσχύουσι πλέον.

§150ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἴχομεν ἀδιάθετα ἐκ τῶν εἰδικῶν πιστώσεων κατασκευῆς οἰκοδομῶν πολὺ μεγαλείτερα ποσά, ἐπειδὴ δὲ ἡ δαπάνη μετεῖχε καὶ τοῦ χαρακτῆρος οἰκοδομῆς καὶ τοῦ χαρακτῆρος συντηρήσεως, παρείχετο ἡ ἐπιλογὴ εἴτε μεταφορᾶς εἰς τὴν τρέχουσαν χρῆσιν ποσοῦ ἐκ τῶν ἀδιαθέτων τῆς εἰδικῆς πιστώσεως, εἴτε διαθέσεως τοῦ ποσοῦ ἐπὶ τῆς ἐψηφισμένης διὰ τὴν τρέχουσαν χρῆσιν πιστώσεως συντηρήσεως οἰκοδομῶν.

§151ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἠδύνασθε νὰ δαπανήσητε ἐκ πιστώσεως, ἡ ὁποία προσδιωρίσθη δι’ ἄλλην ἀνάγκην. Αὐτὰ εἶναι σύγχυσις ἐν τῇ οἰκονομικῇ διοικήσει.

§152ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὁ Λογιστικὸς Νόμος ἀπαγορεύει τὴν μεταβίβασιν πιστώσεως ἀπὸ ἄρθρου εἰς ἄρθρον. Ἀπαγορεύει δὲ εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ δαπανᾷ ποσὰ περισσεύοντα ἑνὸς ἄρθρου δι’ ἄλλο, ἔστω καὶ ἐν τῷ αὐτῷ κεφαλαίῳ. Τὸ γενόμενον δὲ εἶναι καθαρὰ παράβασις τοῦ Λογιστικοῦ Νόμου καὶ περὶ τούτου δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφιβολία.

§153ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διάκρισις δαπάνης συντηρήσεως καὶ δαπάνης οἰκοδομῆς πολλάκις εἶναι δυσχερὴς καὶ πολλάκις δὲν ὑφίσταται. Ἡ πρὸς ἀνακαίνισιν οἰκοδομῆς ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ εἶναι δαπάνη συντηρήσεως, ἀλλ’ ἡ πρὸς τὴν ἐκ θεμελίων ἀνακαίνισιν δύναται νὰ ἦναι καὶ δαπάνη οἰκοδομῆς· βελτιώσεις σχετικῶς ἀσήμαντοι εἶναι ἐπισκευαί, αἱ δὲ σημαντικαὶ εἶναι οἰκοδομαί· παραπληρωματικαὶ δαπάναι στεγάσεως, ἐπιχρίσεως, διακοσμήσεως ἀνάγονται εἰς πιστώσεις οἰκοδομῆς, ἀλλὰ κατὰ τὰς περιστάσεις καὶ εἰς πιστώσεις συντηρήσεως.

§154ΡΑΛΛΗΣ. Ἀπολύτως δὲν λέγεται ἡ ἐπιστέγασις ἐπισκευή, ἀλλὰ περαίωσις ἑνὸς ἔργου, καὶ θαυμάζω, ὅτι θέλομεν νὰ συγχύσωμεν τώρα καὶ αὐτοὺς τοὺς ὅρους. Βεβαίως ἐκεῖνος, ὅστις στεγάζει ἓν ἔργον, δὲν κάμνει τίποτε ἄλλο ἢ νὰ οἰκοδομῇ, καὶ ἔχει μεγάλην σημασίαν νὰ καθορισθῇ, ἐὰν τῷ ὄντι πρέπῃ νὰ καταλογισθῇ ἡ δαπάνη αὕτη εἰς τὴν ὅλην δαπάνην, τὴν ἀπαιτουμένην διὰ τὴν ἀνέγερσιν κτιρίου.

§155ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὴν ἀρχὴν, τὴν ὁποίαν θέτει ὁ κ. Πρωθυπουργός, δὲν θὰ ἦναι ἀνάγκη τοῦ λοιποῦ, νὰ μανθάνῃ ἡ Βουλή, πόσα θέλουσι χρειασθῆ διὰ τὴν κατασκευὴν κτιρίου τινὸς, ἀρκεῖ νὰ φέρῃ προϋπολογισμὸν τῆς δαπάνης, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διά τι μέρος αὐτοῦ, τὰ θεμέλια π. χ. καὶ ἔπειτα ἐκ τοῦ σημειουμένου εἰς διαφόρους Προϋπολογισμοὺς ποσοῦ δι’ ἐπισκευὰς τῶν δημοσίων κτιρίων νὰ λαμβάνῃ ὅσα ἀναγκαιοῦσι διὰ τοὺς τοίχους, τὴν ἄσβεστον, τὰ πατώματα, τὴν στέγασιν, τὰ κονιάματα κλπ. Αὐτὰ δὲν εἶναι σπουδαῖα καὶ εἶναι καλὸν νὰ μὴ λέγωνται. Εἶναι προφανὲς καὶ βέβαιον, ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἔλαβε χώραν ἀταξία. Δὲν ἠδύνατο ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ δαπανήσῃ διὰ τὴν στέγασιν ἑνὸς ἀρξαμένου στρατιωτικοῦ οἰκοδομήματος χρήματα ἀπὸ τὸ ἄρθρον τῶν ἐπισκευῶν. Προτιμότερον ὅθεν ἦτο, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ ὁμολογήσῃ τὴν ἀταξίαν, ἀφοῦ καὶ ἄλλαι πολλαὶ γίνονται, παρὰ νὰ εἴπῃ ὅσα εἶπε, δικαιολογούμενος δῆθεν.

§156Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ἄρθρον εἶναι μοναδικόν· αἱ ἀπαντήσεις, ἃς ἔδωκεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, καὶ μάλιστα ἡ τελευταία, ἡ ὁποία ἀναιρεῖ τὴν σπουδαιότητα τῆς συζητήσεως, μᾶς ἐπιβάλλει τὴν ὑποχρέωσιν, ν’ ἀναζητήσωμεν τὴν σπουδαιότητα ταύτην ἐν τῇ ψηφοφορίᾳ. Ὅθεν παρακαλῶ νὰ γίνῃ αὕτη δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§157ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ τὸ ἄρθρον μόνον. (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον).

§158ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Προτείνομεν τὴν ἀπάλειψιν τῶν 8,000 δραχμῶν, ὄχι τοῦ ὅλου ἄρθρου.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἐκ τοῦ ἄρθρου ἀπάλειψιν τῆς πιστώσεως τῶν 8 χιλιάδων δραχμῶν, τῆς ὑπὸ τὸν τίτλον «Κεφάλαιον 16, ἄρθρον 1, συντήρησις οἰκοδομῶν», λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν κ.κ. Καλογεροπούλου καὶ Κανάρη, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας):

§160ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις ἀπεῤῥίφθη διὰ ψήφων 63 κατὰ 16, ψηφοφορησάντων ἐν ὅλῳ 79. (Ἀκολούθως γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει· εἶτα δὲ καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Μετὰ ταῦτα ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, εἰς βʹ συζήτησιν, τὰ νομοσχέδια: Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως τῆς χρήσεως τοῦ 1889 ἐκ δραχμῶν 14,000. Περὶ χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως ἐπὶ τῆς χρήσεως 1888 ἐκ δραχμῶν 5,000).

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ χορηγίας πιστώσεων δι’ ἔξοδα κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων. Ὁ κ. Καραπάνος ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§162ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο μᾶς δίδει μίαν ἀπόδειξιν περὶ τῆς ἀληθείας, τῶν ὅσων ἀνεπτύξαμεν, συζητοῦντες τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1889. Ἠμφισβητήσαμεν τότε τὴν ἀκρίβειαν τοῦ ὑπολογισμοῦ τῶν δαπανῶν τῆς χρήσεως 1889. Ἓν δὲ ἐκ τῶν δεδομένων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐβασίσθημεν, ἦτο καὶ ἡ ἄρνησις τῆς Κυβερνήσεως, νὰ ἀναγράψῃ μεταξὺ τῶν δαπανῶν αὑτῆς ποσὸν ἐκ δρ. 1,500,000 διὰ κεκλεισμένας χρήσεις. Τὴν ἑκουσίαν ταύτην ἔλλειψιν, ἣν ἔπραξε τότε, ὅπως παρουσιάσῃ ἰδανικὸν περίσσευμα τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἔρχεται νὰ διορθώσῃ σήμερον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, προτείνων τὴν ψήφισιν καὶ ἀναγραφὴν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ 1889 ποσοῦ, ἀνωτέρου ἐκείνου, ὅπερ ἡμεῖς ἐθεωρήσαμεν ἀναγκαῖον. Ἀνέφερα τοῦτο ἐν παρόδῳ, ὅπως δείξω, ὅτι οἱ ἰσχυρισμοὶ ἡμῶν περὶ τῆς ἀνακριβείας τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1889 ἐστηρίζοντο ἐπὶ τῶν πραγμάτων καὶ οὐχὶ ἐπὶ θεωριῶν. Ἐκτὸς τῆς γενικῆς ταύτης παρατηρήσεως, εὑρίσκω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι συντεταγμένον κατὰ τρόπον περιπλέκοντα καὶ συγχέοντα τὰς πιστώσεις, αἵτινες κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ Λογιστικοῦ Νόμου εἰσὶ διάφοροι καὶ διακεκριμέναι ἀλλήλων. Διὰ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου ζητεῖ τὴν ψήφισιν πιστώσεων ἀναπληρωματικῶν, καὶ ἐκτάκτων, χωρὶς νὰ ποιῆται τὴν μεταξὺ αὐτῶν ἀναγκαίαν διάκρισιν. Διὰ τοῦ ἄρθρου 1ου ζητεῖ πιστώσεις δι’ ἔξοδα κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων. Τὰ ἔξοδα τῶν κεκλεισμένων χρήσεως κατὰ τὸ ἄρθρον 73 τοῦ Λογιστικοῦ Νόμου πληρόνονται διὰ κανονικῶν καὶ ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων. Ὅταν πρόκηται περὶ δαπάνης ἐκτελεσθησομένης ἄνευ ὑπερβάσεως τῶν ψηφισθεισῶν πιστώσεων, αὕτη πληρόνεται ἐκ τοῦ περισσεύματος τῆς σχετικῆς πιστώσεως, ἥτις διατελεῖ ἐν ἰσχύϊ μέχρις ὅτου ἡ χρῆσις διὰ τῆς παρελεύσεως πενταετίας χαρακτηρισθῇ ὡς διαγεγραμμένη. Αἱ δαπάναι ὅμως, αἱ ἀνήκουσαι εἰς διαγεγραμμένας χρήσεις, καὶ ἂν αἱ πιστώσεις, εἰς ἃς ἀνήκουσιν, ἔχωσι περισσεύματα, δὲν δύνανται νὰ πληρωθῶσιν ἐκ τῶν περισσευμάτων, διότι αἱ πιστώσεις αὗται μετὰ τὴν παρέλευσιν πενταετίας ἀκυροῦνται ὁριστικῶς, ἀπαιτεῖται δὲ εἰδικὴ πίστωσις ἔκτακτος, ὅπως πληρωθῶσιν αἱ δαπάναι αὗται. Ὁμοίαν σύγχυσιν ἀνομοίων πιστώσεων περιέχει καὶ τὸ ἄρθρον 2ον. Κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο χορηγεῖται πίστωσις 1,186,000 δι’ ἔξοδα κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων, δι’ ἃς εἴτε δὲν ἐδημοσιεύθησαν ἀπολογισμοί, εἴτε οἱ δημοσιευθέντες ἀποδεικνύουσιν ἐξηντλημένας τὰς νομίμως χορηγηθείσας σχετικὰς πιστώσεις. Μεταξὺ τῶν δαπανῶν, τῶν ἀνηκουσῶν εἰς κεκλεισμένας χρήσεις, διὰ τὰς ὁποίας δὲν ἐδημοσιεύθησαν οἱ ἀπολογισμοί, κατὰ πᾶσαν πιθανότητα ὑπάρχουσι τοιαῦται, αἵτινες θὰ πληρωθῶσιν ἐκ περισσευμάτων πιστώσεων, ψηφισθεισῶν διὰ τὸν Προϋπολογισμὸν τῆς σχετικῆς χρήσεως. Αἱ δαπάναι δὲ, αἱ ἀνήκουσαι εἰς χρήσεις, ὧν ἐδημοσιεύθησαν οἱ ἀπολογισμοί, ἀναφέρονται εἰς πιστώσεις ἐξαντληθείσας. Καὶ ἐνταῦθα ἑπομένως ἔχομεν ἀνομοίας δαπάνας, ὧν αἱ μὲν θὰ πληρωθῶσιν ἐκ περισσευμάτων πιστώσεων αἱ δὲ πρέπει νὰ πληρωθῶσι δι’ ἐκτάκτων πιστώσεων. Ἡ σύγχυσις αὕτη ἔφερεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 3ου, τὸ ὁποῖον προτείνει τὸν συμψηφισμὸν ἢ μᾶλλον τὴν ἀκύρωσιν ποσοῦ, ἴσου πρὸς τὸ πληρωθησόμενον κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον διὰ χρήσεις, τῶν ὁποίων δὲν ἐδημοσιεύθησαν οἱ ἀπολογισμοὶ καὶ τῶν ὁποίων αἱ πιστώσεις κατὰ πᾶσαν πιθανότητα δὲν θὰ παρουσιάσωσι τὰ πρὸς τὴν τοιαύτην ἀκύρωσιν ἀπαιτούμενα περισσεύματα. Πόθεν θὰ εὕρῃ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὰ εἰς τὰς τοιαύτας δαπάνας ἀνταποκρινόμενα περισσεύματα πιστώσεων, ὅπως τὰ ἀκυρώσῃ καὶ συμπληρώσῃ οὕτω τὸ ποσὸν, ὅπερ ἐκ δρ. 1,180,000 ἀνήκει εἰς χρήσεις, ὧν δὲν ἐδημοσιεύθησαν οἱ ἀπολογισμοί; Ἐὰν πᾶσαι αἱ τοιαῦται πιστώσεις ἔχωσι περισσεύματα, θὰ ἔχῃ τὸ ἀντίστοιχον ποσὸν καὶ θὰ δυνηθῇ νὰ ἀκυρώσῃ αὐτό. Ἂν ὅμως πίστωσίς τις δὲν ἔχῃ περίσσευμα, ἡ δὲ πρὸς αὐτὴν ἀναφερομένη δαπάνη πρέπῃ νὰ πληρωθῇ δι’ ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως, πῶς θὰ εὕρῃ τὸ ποσὸν, ὅπερ πρέπει ν’ ἀκυρωθῇ, διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 3ου; Ὅπως μὴ παραβιασθῶσιν αἱ διατάξεις τοῦ Λογιστικοῦ Νόμου, πρέπει ἡ ἐντὸς τοῦ νομοσχεδίου τούτου νὰ γίνῃ ἡ διάκρισις τῶν διαφόρων πιστώσεων, ἢ νὰ ζητηθῶσιν αἱ πιστώσεις αὗται διὰ διακεκριμένων νομοσχεδίων. Ἐπειδὴ δὲ νομίζω, ὅτι δὲν μένει ἀρκετὸς καιρὸς, ὅπως ὑποβληθῶσιν νέα νομοσχέδια, προτείνω, ἵνα ἡ Κυβέρνησις τροποποιήσῃ τὸ νομοσχέδιον οὕτως, ὥστε νὰ διακριθῶσιν αἱ ἐν αὐτῷ πιστώσεις κατὰ τὰς κατηγορίας, εἰς ἃς κατατάσσει αὐτὰς ὁ Λογιστικὸς Νόμος. Καὶ ταῦτα μὲν καθ’ ὅσον ἀφορᾷ ἐν γένει εἰς τὴν κατάταξιν τῶν πιστώσεων τούτων· ἀλλὰ μεταξὺ τῶν ἐν τῷ πίνακι διαφόρων πιστώσεων εὑρίσκω κονδύλιά τινα, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶναι ἀνάγκη νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐν σελίδι 113, εἰς τὸ τέλος, ζητεῖται πίστωσις διὰ διαφορὰν χρυσοῦ 3,423 δραχμῶν ἅπαξ, 12,130 δρ. ἀκολούθως, ἀμέσως δὲ ζητεῖται δι’ ἀντίτιμον 2306 φράγκων δραχμαὶ 2,306· βεβαίως τὰ 2,306 φράγκα δὲν ἀντιστοιχοῦσι πρὸς 2,306 δραχμάς. Δὲν ὁρίζεται δὲ διὰ ποίαν πληρωμὴν εἰς χρυσὸν ζητεῖται ἡ πίστωσις αὕτη. Τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ. Ἐν σελίδι 118 ζητεῖται πίστωσις ὑπὲρ τοῦ ταμία τῶν ἐπαρχιακῶν ἐξόδων ἐκ δραχ. 273,045, χαρακτηριζομένη ὡς προκαταβληθέντα ἔξοδα· ὁ χαρακτηρισμὸς οὗτος δὲν δεικνύει ποῖα εἶναι τὰ ἔξοδα ταῦτα, ἑπομένως καὶ ἐπὶ τούτου εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῇ ἐξήγησις. Ἐν σελίδι 116 ζητεῖται πίστωσις ὑπὲρ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τῆς Ἑλλάδος διὰ χορηγίαν τῆς Α. Υ. τοῦ Διαδόχου, πληρωθεῖσαν τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1886, ἐκ δρ. 16,666· ὑποθέτω, ὅτι θὰ εἶναι λάθος εἰς τὴν χρονολογίαν, διότι τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1886 δὲν ὑπῆρχεν ἐψηφισμένη ἡ δαπάνη αὕτη· ἑπομένως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ μᾶς πληροφορήσῃ περὶ τούτου.

§163ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν θ’ ἀπαντήσω ἐφ’ ὅλων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχήν).

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1ον. (Ἀναγινώσκεται).

§165Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θέλει δώσει πληροφορίας, ζητηθείσας παρὰ τοῦ ἐξ Ἄρτης Βουλευτοῦ, πρέπει νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ ἐρώτησίν τινα, διὰ νὰ τύχῃ καὶ αὕτη τῶν διασαφήσεων, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην. Ὁ τρόπος, καθ’ ὃν ἐφέτος ἐζητήθησαν πιστώσεις πρὸς πληρωμὴν ἐξόδων κεκλεισμένων καὶ διαγεγραμμένων χρήσεων, δὲν εἶναι ὁ εἰθισμένος μέχρι τοῦδε. Ἐὰν μέγα προσὸν, ἐὰν μεγάλη ἀρετὴ ἦναι, νὰ ἐρευνῶνται αἱ χρηματικαὶ δοσοληψίαι κατὰ τρόπον συμφωνοῦντα πρὸς τὴν τάξιν καὶ ἐγγυώμενον τὴν ἀκρίβειαν, ὁ τρόπος οὗτος βεβαίως δὲν δύναται νὰ κριθῇ ὡς περιέχων τὴν ἀρετὴν ταύτην, διότι ἐπάγει, ἀντὶ ἀκριβείας καὶ τάξεως, σύγχυσιν, καὶ καθιστᾷ δύσκολον τὴν ἐξέλεγξιν τῶν πιστώσεων. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι οἱ ἐπινοήσαντες τὸ σύστημα τοῦτο,— καὶ ὑποθέτω ὅτι δὲν εἶναι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι ἡ ὑπηρεσία αὐτοῦ,—στηρίζονται ἐπὶ τοῦ ἰσχυρισμοῦ, ὅτι ὑπάρχουσιν ἀπολογισμοί, διότι συνετάχθησαν ἀπολογισμοὶ καὶ ἐδημοσιεύθησαν. Ἀλλ’ οἱ ἀπολογισμοὶ οὗτοι οὐδὲν ἔχουσι κῦρος, διότι οὔτε ὑπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου ἐξηλέγχθησαν, οὔτε ὑπὸ τῆς Βουλῆς ἐκυρώθησαν, ἑπομένως πρέπει νὰ θεωρηθῶσιν ὡς μὴ ὑπάρχοντες καὶ κατὰ συνέπειαν ἔπρεπε νὰ ἀκολουθήσωμεν τὸ σύστημα, ὅπερ ἀπὸ τοῦ 1853 καὶ ἐντεῦθεν ἔχομεν, ἕνεκεν ἐλλείψεως ἀπολογισμῶν. Μεταξὺ ὅμως ποικίλων ποσῶν διαφόρων χρήσεων καὶ διαφόρων Ὑπουργείων, τὰ ὁποῖα ζητοῦνται, ζητοῦνται καὶ 554,000 ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν Ὑπουργείων ὅλων τοῦ 1887. Εἶναι αἱ πιστώσεις, αἱ ζητούμεναι ἐντὸς τῶν πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐχορηγήθησαν διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τοῦ διὰ τὸ ἔτος ἐκεῖνο ψηφισθέντος; Ὄχι· αἱ πιστώσεις ὅλαι, αἱ χορηγηθεῖσαι διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1887, ἐξηντλήθησαν καὶ δὲν ἐπήρκεσαν. Ἑπομένως ἡ ζητουμένη πίστωσις τῶν 554,000 εἶναι καθ’ ὑπέρβασιν τῶν ζητηθεισῶν πιστώσεων διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1887. Ἐπεθύμουν νὰ γένηται γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ ποίαν αἰτίαν ἐγένετο τοῦτο, πῶς ὁ συντάκτης τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν διαφόρων Ὑπουργείων τοῦ 1887 περιέπεσεν εἰς τὸ λάθος, νὰ μὴ προβλέψῃ καὶ περιλάβῃ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἐπαρκεῖς πιστώσεις διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἔτους, ἀλλὰ νὰ περιλάβῃ πιστώσεις ὀλιγωτέρας τῶν πραγματικῶν κατὰ 554, 000; Διότι παρατηρῶ, ὅτι δὲν ὑπάρχει Προϋπολογισμὸς Ὑπουργείου κατὰ τὸ 1887, τὸ ὁποῖον κατέλιπε περισσεύματα, πάντες δ’ οἱ Προϋπολογισμοὶ καὶ τῶν ἑπτὰ Ὑπουργείων δὲν ἐπήρκεσαν εἰς τὰς δαπάνας τοῦ ἔτους. Ἐὰν δὲ ἀναδράμητε εἰς τὴν ἱστορίαν τῶν Προϋπολογισμῶν τῶν μέχρι τοῦδε ἐτῶν, δὲν θέλετε εὑρῆ Προϋπολογισμὸν ἔτους, κατὰ τὸ ὁποῖον οὐδενὸς Ὑπουργείου αἱ πιστώσεις, αἱ διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ χορηγηθεῖσαι, εὑρέθησαν μὴ ἐπαρκεῖς κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ μάθω, πῶς συνέβη τοῦτο διὰ τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1887. Σημειώσατε δὲ, ὅτι ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1887 εἶναι ὁ πρωτότυπος τῶν Προϋπολογισμῶν, διότι διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τούτου, οὐ μόνον ἐπηγγέλθησαν, ἀλλὰ καὶ ἐβεβαίωσαν, ὅτι ἀποκατέστησαν ἰσοζύγιον.

§166ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ἠρώτησε, διατὶ ζητοῦμεν πίστωσιν ἀναπληρωματικὴν, ἐνῷ δὲν παρουσιάζομεν περισσεύματα ἐξ ἀδιαθέτων πιστώσεων. Ἡ ἀναπλήρωσις τῶν πιστώσεων εἶναι ἐπιβεβλημένη ἀνάγκη, τῶν περισσευμάτων ὅμως ἡ ἀνακοίνωσις ὑπ’ οὐδεμιᾶς ἐπιβάλλεται ἀνάγκης. Περισσεύματα ἐξ ἀδιαθέτων, πιστώσεων λέγει ὁ κ. Βουλευτὴς, δὲν ὑπάρχουσι, διότι δὲν μᾶς ζητεῖται περὶ αὐτῶν πίστωσις· ἀλλὰ περὶ περισσευμάτων τίνας πιστώσεις νὰ ζητήσωμεν; τὰ περισσεύματα θέλουσιν ἀναγραφῆ ἐν τῷ ἀπολογισμῷ, ἀκυρουμένων τῶν μὴ διατεθεισῶν πιστώσεων. Ἤδη ζητοῦμεν ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις, ἵνα ἀπαντήσωμεν εἰς τὴν ἀνάγκην, τὰ δὲ περισσεύματα θέλουσιν ἀντισηκώσει ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, ἢ καὶ καθ’ ὑπέρβασιν, τὰ ἐπιπρόσθετα ἔξοδα. Ἐκ τοῦ ἀπολογισμοῦ θέλομεν μάθει τὰ τῆς ἀντιστοιχίας· ὅτι ὅμως εἶναι μεγάλα τὰ περισσεύματα, μαρτυρεῖται καὶ ἐκ τῆς ἀντιστροφῆς τῶν ἐπικρίσεων τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ψεγούσης ἤδη τὴν Κυβέρνησιν ὡς μὴ δαπανῶσαν ὁλόκληρα τὰ ἐγγεγραμμένα κονδύλια τῶν πιστώσεων, ἢ ὡς ἀναγράφουσαν περισσότερα τῶν ἀναγκαίων, ἵνα παρίσταται ὡς δαπανήσασα ὀλίγα. Ἐν ἅπασι τοῖς Ὑπουργείοις ἔχομεν ἐξ ἀδιαθέτων πιστώσεων περισσεύματα, περὶ ὧν δὲν καλούμεθα νὰ κάμωμεν λόγον. Μόνον ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν εἴχομεν ἀφορμὴν ἄλλοτε, ἐπὶ αἰτήσει αὐξήσεως πιστώσεων, νὰ παρουσιάσωμεν ταὐτοχρόνως καὶ πίνακα τῶν περισσευμάτων, προτείνοντες ἀκύρωσιν πιστώσεων, καὶ τοῦτο εἰς δικαιολογίαν τῶν νέων πιστώσεων, καταδεικνυομένου, ὅτι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν αἱ ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις εἶναι πολλοστημόριον τῶν ἀκυρουμένων. Διὰ τίνα λόγον παρουσιάζονται τοσαῦτα περισσεύματα καί τις ἀνεπάρκεια πιστώσεων, ὧν ἕνεκα ψηφίζονται ἀναπληρωματικαὶ πιστώσεις καὶ ἀκυρώσεις πιστώσεων; Ὁ λόγος εἶναι, ὅτι οὐδὲν Κράτος ἔχει λογιστικὸν νόμον, ἐπιβάλλοντα ὅσην ὁ ἡμέτερος εἰδίκευσιν ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων. Παρὰ τοῖς ἄλλοις Κράτεσιν, ἡ εἰδίκευσις ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων περιορίζεται εἰς τὰ κεφάλαια, παρ’ ἡμῖν ἐπεκτείνεται καὶ ἐπὶ τὰ ἄρθρα, καὶ ἀπό τινος χρόνου μετετρέψαμεν πλεῖστα ὅσα ἐδάφια εἰς ἄρθρα, καλῶς πράξαντες, διότι πρέπει ὅσῳ τὸ δυνατὸν πλειότερον νὰ δεσμεύηται διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐξουσία. Ἀλλὰ τῆς εἰδικεύσεως ταύτης ἐν τῷ προϋπολογισμῷ τῶν ἐξόδων φυσικὴ συνέπεια εἶναι, ὅτι οἱ ὑπολογισμοὶ θὰ ἀποδεικνύωνται ἐν τέλει οὐχὶ πάντοτε ἀκριβεῖς· ἕν τισι θὰ ἀποδεικνύωνται ὑπέρτεροι τῆς ἀνάγκης, διότι ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐξουσία, φοβουμένη μὴ εὑρεθῇ ἄνευ ἐπαρκοῦς προνοίας ἐν τῇ ἐφαρμογῇ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀναγράφει ἐν πολλοῖς τῶν ἄρθρων τοὺς ἀνωτάτους ὅρους, ἄλλοτε δὲ πάλιν, πρὸς ὑπόδειξιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ἀνάγκης τῆς φειδοῦς, δὲν ἀναγράφει τὰ ἐπαρκῆ. Ἵνα μὴ προσφεύγωμεν εἰς ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις, ἔπρεπεν, ὡς πρὸς τὴν εἰδίκευσιν, νὰ παραδεχθῶμεν σύστημα, οἷον τὸ τοῦ Γαλλικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων, τουτέστι τῆς εἰδικεύσεως μόνον κατὰ κεφάλαια· ἀλλὰ τοῦτο οὐδαμῶς ἤθελον συστήσει· προτιμῶ τοιαύτης μεταῤῥυθμίσεως τὰς ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις, ἵνα ἔχωμεν εἰδίκευσιν ὅσον ἔνεστι μεγαλειτέραν, ἣν μάλιστα δὲν θὰ ἀπέκρουον μέχρι καὶ αὐτῶν τῶν ἐδαφίων ἐπεκτεινομένην, καίπερ πολλαπλασιάζουσαν τὰς ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις. Δυνάμεθα ἴσως ἐν τῇ συντάξει τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ προλαμβάνωμεν ἔν τισι τὰς ἐξωγκωμένας ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις, ἀλλὰ καὶ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῇ τελειοτάτῃ θὰ ἦτο ἀδύνατον διὰ τοῦ συστήματος τοῦ λογιστικοῦ, τοῦ διέποντος τὰ τῶν πιστώσεων παρ’ ἡμῖν καὶ τὰ τῆς εἰδικεύσεως αὐτῶν, νὰ μὴ ζητῶνται ἑκάστοτε σπουδαῖα ποσὰ δι’ ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων.

§167Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ εἰδίκευσις τῶν πιστώσεων δὲν εἶναι ἡ ἀφορμὴ, ἡ γεννῶσα τὴν ἀνάγκην τῶν ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων. Τὰς ἀναπληρωτικὰς πιστώσεις παρέχει ἡ ἀπροβλεψία τοῦ ἐκτελοῦντος τὸν Προϋπολογισμὸν, ὅστις κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ ἔτους δαπανᾷ εἰς τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται, χωρὶς νὰ συλλογίζηται τὰς ἀνάγκας, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ τῷ παρουσιασθῶσι μέχρι τέλους τοῦ ἔτους. Ἑπομένως δαπανᾷ τὰς πιστώσεις κατὰ τοὺς πρώτους μῆνας, καὶ κατὰ τοὺς τελευταίους μῆνας εὑρίσκεται ἄνευ πιστώσεων, καὶ ἀναγκάζεται νὰ ζητῇ ἀναπληρωματικὰς πιστώσεις. Ὁ Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἐν Γαλλίᾳ ἔχουσιν ἄλλως τὰ πράγματα. Εἰς οὐδεμίαν νομοθεσίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπάρχει λογιστικὸν σύστημα ὡς τὸ ἡμέτερον, εἶναι διατεταγμένα τὰ πράγματα κατ’ ἄλλον τρόπον. Οὐδαμοῦ συγχύζουσι τὰς ἀνάγκας πρὸς ἀλλήλας, καὶ οὐδαμοῦ ὑπάρχει πίστωσις προοριζομένη διὰ πολλαπλᾶς ἀνάγκας. Αἱ ἀνάγκαι αἱ πολλαπλαῖ διακρίνονται ἀναλόγως τῶν κατηγοριῶν, εἰς τὰς ὁποίας δύνανται νὰ διαιρεθῶσιν. Ἑκάστη δὲ δαπάνη περιλαμβάνει μίαν ἀνάγκην, δὲν ἠμπορεῖ νὰ περιλάβῃ πολλὰς ἀνάγκας. Αἱ ἀνάγκαι, τὸ πολὺ αἱ ὁμοειδεῖς, ὑπάγονται εἰς μίαν πίστωσιν, ἀλλ’ ἑτεροειδεῖς δαπάνας οὐδέποτε δύναται νὰ περιλάβῃ ἡ αὐτὴ πίστωσις. Ὁ Πρωθυπουργὸς φαίνεται μὲν, ὅτι ἀποκρούει τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἐν Γαλλίᾳ καὶ παρουσιάζεται ὑπὲρ τοῦ συστήματος τοῦ ἰσχύοντος παρ’ ἡμῖν, δηλαδὴ τῆς εἰδικεύσεως τῶν ἄρθρων, τὴν ὁποίαν ἐπιθυμεῖ νὰ ἴδῃ καὶ ἐπὶ τῶν ἐδαφίων, ἀλλ’ ἀξιοῖ πάντοτε ἕνα ὅρον, νὰ ὑπάρχῃ πάντοτε πλειοψηφία, ἡ ὁποία νὰ ἐπιτρέπῃ εἰς αὐτὸν νὰ ἐξογκώνῃ τὰς διὰ τὰ ἄρθρα καὶ ἐδάφια δαπάνας. Αὐτὸ ἠμπορεῖ νὰ συμβαίνῃ ὅταν ἡ πλειοψηφία ἦναι τοσοῦτον πρόθυμος νὰ παρέχῃ τοιαύτην ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν Πρωθυπουργὸν, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀποδεικνύει, ὅτι εἶναι ὀπαδὸς τῆς εἰδικεύσεως τῶν πιστώσεων καὶ δαπανῶν, ἀφοῦ ἄλλως δὲν τηρεῖ οὐδὲ τὴν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ προβλεπομένην εἰδίκευσιν.

§168ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀπόδειξις ὅτι ἡ παροῦσα Κυβέρνησις ἐργάζεται ὑπὲρ τῆς εἰδικεύσεως τῶν πιστώσεων, εἶναι ὅτι πολλὰ ἐδάφια ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ μετέτρεψεν εἰς ἄρθρα. Ὁμιλῶν περὶ τῶν ἐν Γαλλίᾳ συμβαινόντων, οὐδόλως παρέστησα, ὅτι ἐκεῖ ἀκολουθοῦσι σύστημα ἀντίθετον τοῦ ἡμετέρου· τὸ σύστημα εἶναι τὸ αὐτὸ, ἀλλ’ ἡ εἰδίκευσις εἶναι ἐλάσσων ἢ παρ’ ἡμῖν. Ὁμοειδεῖς εἶναι καὶ ἐκεῖ, ὡς καὶ παρ’ ἡμῖν, αἱ τῶν πιστώσεων δαπάναι, ἀλλ’ αἱ πιστώσεις αἱ ὁμοειδεῖς ἐπὶ τοσοῦτον μόνον ὑποχρεοῦσι τὸν Ὑπουργὸν, ὅπως περιορισθῇ ἐντὸς τῆς περιφερείας αὐτῶν, ἐφ’ ὅσον εἶναι δαπάναι κεφαλαίου πιστώσεως, ἐνῷ παρ’ ἡμῖν ἐπεκτείνεται ὁ περιορισμὸς καὶ εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον ὑποδιαίρεσιν. Ἡ ὑποδιαίρεσις ὑφίσταται καὶ ἐν τῷ Γαλλικῷ νόμῳ, καὶ ἐκεῖ ὑπάρχουσιν ἄρθρα καὶ ἐδάφια, ἀλλὰ τὰ ἄρθρα καὶ τὰ ἐδάφια δὲν περιορίζουσι τὴν ἐλευθέραν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργοῦ, μόνον τὰ κεφάλαια ὑποχρεοῦσι τὸν Ὑπουργὸν. Καὶ αὐτὸ τὸ κεφάλαιον ἐθεωρήθη ἐν Γαλλίᾳ ὡς ὑποχρεοῦν ὑπερμέτρως τὸν Ὑπουργὸν, καὶ διὰ τοῦτο ἐπετράπησαν ἐκεῖ ἔν τισι περιπτώσεσιν αἱ μεταφοραὶ πιστώσεων, les virements, διὰ πράξεως τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας. Ὑπῆρξε δὲ ἡ μεταφορὰ τῶν πιστώσεων ζήτημα ἐκ τῶν μᾶλλον βασανισθέντων ἐν τῇ νομοθεσίᾳ. Ἡμεῖς, οὐ μόνον οὐδέποτε παρεδέχθημεν τὴν ὑπὸ τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας μεταφορὰν τῶν πιστώσεων, ἀλλὰ μετετρέψαμεν εἰς ἄρθρα ἱκανὰ ἐδάφια. Τὸ σύστημα τοῦ ἡμετέρου Προϋπολογισμοῦ καὶ τοῦ Γαλλικοῦ εἶναι τὸ αὐτὸ, ἡ εἰδίκευσις ὅμως, ἤτοι ὁ περιορισμὸς τῆς Κυβερνήσεως, ὅπως ἐν ταῖς ὁμοειδέσι πιστώσεσι μὴ μεταφέρῃ δαπάνην ἀπὸ ὑποδιαιρέσεως εἰς ἄλλην ὑποδιαίρεσιν, ὁ περιορισμὸς οὗτος παρ’ ἡμῖν εἶναι ἀσυγκρίτως στενότερος ἢ ἐν τῷ Γαλλικῷ Προϋπολογισμῷ, ἐπάγεται δὲ, ὡς ἐκ τούτου, μείζονα ἀνάγκην ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων.

§169ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἐπανέλθω, διότι ὁ Πρωθυπουργὸς ἀνέμιξε δύο ζητήματα, διακεκριμένα ἀπ’ ἀλλήλων. Δὲν πρόκειται περὶ μεταφορᾶς πιστώσεως, περὶ τοῦ λεγομένου virement des credits. Δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον ὑπὸ τοῦ νόμου τοῦ Λογιστικοῦ, νὰ μεταφέρωνται πιστώσεις ἀπὸ κεφαλαίου εἰς κεφάλαιον, οὐδὲ ἀπ’ ἄρθρου εἰς ἄρθρον. Τὸ virement des credits εἰσήχθη ἐπὶ τῆς Αὐτοκρατορίας Ναπολέοντος τρίτου, ἀλλὰ τότε ὑπῆρξε σύστημα κυβερνητικὸν, τὸ ὁποῖον διαφέρει ἀπὸ τὰ συστήματα τὰ κυβερνητικὰ, τὰ κρατοῦντα ἐκεῖ, ἔνθα ἰσχύουσι κοινοβουλευτικὰ πολιτεύματα. Τότε ἡ Βουλὴ ἐν Γαλλίᾳ ἦτο ἁπλοῦν νομοθετικὸν σῶμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ προβάλλῃ ἐπερωτήσεις, νὰ ἐξελέγχῃ τοὺς Ὑπουργούς. Ἀλλ’ εἰς τὰ Κράτη, ὅπου ὑπάρχουν κοινοβουλευτικὰ πολιτεύματα, οὐδαμοῦ ἐπιτρέπεται μεταφορὰ τοιαύτη. Οὐδεὶς λοιπὸν λόγος ἐδικαιολόγει αὐτὸν νὰ ἀναμίξῃ εἰς τὴν ὑπόθεσιν, τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν, τὴν ὑπόθεσιν τῆς μεταφορᾶς τῶν πιστώσεων τοῦ virement des credits. Τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, εἶναι ζήτημα περὶ εἰδικεύσεως πιστώσεως. Διὰ νὰ ἀποδείξω δὲ, ὅτι ἡ ὑπέρβασις τῶν πιστώσεων, ἑπομένως ἡ ἀνάγκη ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων, δὲν γεννᾶται ἐκ τῆς εἰδικεύσεως τῶν πιστώσεων, φέρω ὡρισμένον παράδειγμα. Τὰ ἐνοίκια π. χ. τῶν Προξενικῶν γραφείων δύνανται νὰ συγχωνευθῶσι μετ’ ἄλλης τινὸς δαπάνης τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν; Πῶς θέλετε δυνηθῆ νὰ συμπεριλάβητε τὰ ἐνοίκια μὲ τοὺς μισθοὺς τῶν Προξένων; Πῶς θέλετε περιλάβει ἐν τῇ αὐτῇ πιστώσει τὰ ἐνοίκια καὶ τὰ τηλεγραφικὰ τέλη; Πῶς θὰ συμπεριλάβητε ἐνοίκια καὶ παράσημα; Διαρκοῦντος τοῦ ἔτους 1887 ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτε ἐνέκρινε συμβόλαια δι’ ἐνοικιάσεις Προξενικῶν καταστημάτων, εἶχε τὸν Προϋπολογισμὸν ὑπ’ ὄψιν του, ὁ ὁποῖος ἔδιδεν αὐτῷ ποσὸν ὡρισμένον δι’ ἐνοίκια Προξενικῶν καταστημάτων καὶ ὁ ὁποῖος δὲν ἐπέτρεπεν αὐτῷ ὑπέρβασιν· διατὶ λοιπὸν ὑπερέβη τὰς πιστώσεις τῆς χρήσεως τοῦ 1887, καὶ ἦλθε τώρα καὶ ζητεῖ ἀναπληρωτικὴν πίστωσιν;

§170ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς παρατηρεῖ, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν οὐδενὸς Κράτους Προϋπολογισμῷ τὰ ἐνοίκια νὰ συγχέωνται ἐν τῇ αὐτῇ πιστώσει μετ’ ἄλλων δαπανῶν, δὲν εἶναι δυνανὸν νὰ μὴ περιλαμβάνωνται ἐν κεφαλαίοις εἰδικοῖς αἱ πιστώσεις τῶν ἐνοικίων. Ἀκριβῶς ἡ πίστωσις τῶν ἐνοικίων ἐν οὐδενὸς ἄλλου Κράτους Προϋπολογισμῷ παρουσιάζεται ὡς εἰδικὴ πίστωσις, αἱ πιστώσεις τῶν ἐνοικίων ἀνήκουσιν, ὡς ἐκ τῆς φύσεως αὐτῶν, εἰς τὰς πιστώσεις τῶν γραφικῶν ἐξόδων. Ἐν Προϋπολογισμοῖς ξένων Κρατῶν οὐδὲ τῶν γραφικῶν ἐξόδων εἰδικεύονται αἱ πιστώσεις, περιλαμβανόμεναι συνήθως ἐν τῷ κεφαλαίῳ τῶν ἐξόδων τῶν Προξενείων, χάρις δὲ εἰς τὴν τοιαύτην αὐτῶν ἀναγραφὴν, ἡ διαχείρισις τῆς γενικωτέρας πιστώσεως ἀναπληροῖ τὴν ἐνδεχομένην ἀνεπάρκειαν τινῶν ἐκ τῶν ἀπαρτιζουσῶν αὐτὴν κατὰ μέρος πιστώσεων. Παρ’ ἡμῖν ὅμως ἡ εἰδίκευσις τῆς πιστώσεως τῶν ἐνοικίων ἐπάγεται ἐν ἀνεπαρκείᾳ τὴν ἀνάγκην ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως. Τὰ περισσεύματα ἄλλων πιστώσεων οὐδεμίαν ἐπάγονται ὡς ἡ ἀνεπάρκεια αὐτῶν ἀνάγκην νομοθετικῆς προνοίας, ἠκούσατε δὲ πρὸ ὀλίγου τοὺς ἐπικαλουμένους τὴν περὶ ἀδιαθέτων πιστώσεων σιωπὴν εἰς ἀπόδειξιν, ὅτι δὲν ὑπῆρχον δῆθεν περισσεύματα. Τῶν ὑστερημάτων τῶν εἰδικευμένων πιστώσεων εἴμεθα ὑπόχρεοι νὰ ἐρχώμεθα εἰς τὴν Βουλὴν ζητοῦντες τὴν ἀναπλήρωσιν, ἐπιφυλαττόμενοι νὰ ἀκυρώσωμεν τὰ περισσεύματα τῶν πιστώσεων κατὰ τὴν ὑποβολὴν τοῦ Ἀπολογισμοῦ εἰς τὴν Βουλήν. Ἐν ἄλλοις Κράτεσιν, ἀντὶ τῆς ἀκυρώσεως τοῦ περισσεύματος συγγενοῦς πιστώσεως καὶ τῆς χορηγίας ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως, θ’ ἀνεπληροῦτο τὸ ἔλλειμμα τῆς ἀνεπαρκοῦς πιστώσεως διὰ τοῦ περισσεύματος, καὶ οὔτε ἀκυρώσεως οὔτε ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως θὰ παρίστατο ἀνάγκη.

§171ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰδικῶς περὶ τῶν ἐνοικίων θέλει μοὶ ἐπιτραπῆ νὰ προσθέσω, ὅτι τὰ λεγόμενα ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως ἔχουσι καὶ τοῦτο τὸ κῦρος, ὅτι ἀποδεικνύονται ὀρθὰ ἐξ αὐτῶν τῶν πράξεων τοῦ προαγορεύσαντος, διότι διὰ τὸ ἔτος 1885 βλέπω, ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ψηφίσωμεν ἀναπληρωματικὴν πίστωσιν ἐξ 8,332 δραχμῶν δι’ ἐνοίκια.

§172ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι περισεύματα.

§173ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐν ἔτει 1885 κατηργήσατε ἔμμισθα Προξενεῖα καὶ συνεστήσατε ἀντ’ αὐτῶν ἄμισθα, ἐκ τούτου δὲ, ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρξεν ἀρκοῦσα πρόνοια διὰ τὰ ἑπόμενα ἔτη, καθ’ ὧν τὴν διάρκειαν προσετέθησαν πάλιν ἔμμισθα Προξενεῖα, ἐζητήθη ἀναπληρωματικὴ πίστωσις.

§174Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτό, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν εἶναι ἀκριβές. Διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1885 ἐχορηγήθη πίστωσις δι’ ἐνοίκια, ἀλλ’ ἡ πίστωσις αὕτη δὲν ἐδαπανήθη ὅλη, ἔμεινε δὲ ἀδιάθετον ποσὸν δραχ. 8,332, περισσεῦσαν. Συνέβη ὅμως τινὲς τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν οἰκιῶν, αἱ ὁποῖαι εἶχον ἐνοικιασθῆ διὰ Προξενεῖα, νὰ βραδύνωσι νὰ παρουσιάσωσι τὰς αἰτήσεις των ἐντὸς τῆς χρήσεως, νὰ παρουσιάσωσι δ’ αὐτὰς μετὰ τὴν χρῆσιν, καὶ διὰ τοῦτο ζητεῖται νῦν ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν ἡ ἄδεια, ἵνα ἀπὸ τὸ περισσεῦσαν ποσὸν τῶν δραχμῶν 8,332 πληρώσῃ 1660. Ἀλλὰ κατὰ τὸ 1887 δὲν συνέβη τοῦτο. Κατὰ τὸ 1887 ἐδαπανήθη ὅλη ἡ πίστωσις, ἡ χορηγηθεῖσα διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ ζητεῖται σήμερον ἀναπληρωτικὴ πίστωσις, πέραν τοῦ προϋπολογισθέντος. Ἀλλὰ μήπως ἦναι τοῦτο μόνον; Εἰπέτε μοι, παρακαλῶ, πῶς συνέβη, διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1887 νὰ χορηγηθῇ πίστωσις διὰ μισθὸν Ἐπάρχων, καὶ νὰ μὴ ἐπαρκέσῃ ἡ πίστωσις αὕτη καὶ νὰ ζητῶνται πρὸς συμπλήρωσιν σήμερον δραχμαὶ 15,000; Εἶναι τοῦτο ἕνεκα τῆς εἰδικεύσεως πιστώσεως; Ἔπρεπε νὰ ἀναμίξωσι τὰς διὰ μισθοὺς Ἐπάρχων πιστώσεις μὲ τὰς διὰ μισθοὺς τῶν Νομαρχῶν, ἢ μὲ τὰς δαπάνας διὰ τὰ σιδηροδρομικά; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν λέγει, ὅτι εἰς ἄλλους Προϋπολογισμοὺς δὲν περιλαμβάνονται εἰδικῶς τὰ ἔξοδα τῶν ἐνοικίων τῶν Προξενείων, ἀλλὰ σημειοῦνται συλλήβδην μετὰ τῶν ὅλων Προξενικῶν ἐξόδων. Ἀληθῶς ὑπάρχουσι Προϋπολογισμοὶ, οἵτινες δὲν εἰδικεύουσι τὰς δαπάνας. Καὶ παρ’ ἡμῖν ὁ πρῶτος Προϋπολογισμὸς τῆς Ἑλλάδος, ὁ συνταχθεὶς μετὰ τὸ τέλος τῆς Ἐπαναστάσεως ὑπὸ τῆς τότε συστηθείσης Κυβερνήσεως, ἀνέγραφεν οὕτω τὰς δαπάνας τὰς στρατιωτικάς: «Στρατὸς καὶ Στόλος 15,000,000 γροσίων». Ἀλλὰ τότε ὑπελόγισαν τὰ ἔξοδα κατ’ ἀποκοπὴν, ὑπῆρξαν δὲ μέλη τοῦ πολιτικοῦ ἐκείνου σώματος, τὰ ὁποῖα ἐποίησαν τὸ σημεῖον τοῦ σταυροῦ καὶ ἐδόξασαν τὸν Θεὸν, ὅτι εἶδον τέλος πάντων λογαριασμὸν (ἱλαρότης). Τοιοῦτον προϋπολογισμὸν ἐπιθυμεῖ νὰ ἐκτελῇ ὁ Πρωθυπουργός. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου, εἶτα δὲ καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ).

§175ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ προτάξῃ τὰ νομοσχέδια περὶ ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν τελῶν τοῦ τύπου.

§176ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ περὶ καταργήσεως τοῦ Προπαρασκευαστικοῦ Σχολείου πρῶτον.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τοῦ Προπαρασκευαστικοῦ ὑπαξιωματικῶν Σχολείου. (Γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§178ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ περὶ ξηρᾶς σταφίδος.

§179ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νὰ προταχθῶσι τὰ περὶ ταχυδρομικῶν καὶ τηλεγραφικῶν τελῶν τοῦ τύπου.

§180ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Ἔχω τροπολογίαν ἐπ’ αὐτοῦ.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀπαλλαγῆς ἐγγείου φόρου τοῦ ἐκ ξηρᾶς σταφίδος παραγομένου οἴνου. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως). Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται).

§182ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν γνωρίζῃ, ἐὰν παρήχθη ἐκ ξηρᾶς σταφίδος καὶ μία ὀκὰ οἴνου.

§183ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς). Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰσήχθη κατόπιν αἰτήσεως παραγωγῶν, προτιθεμένων νὰ ἐπιδοθῶσιν εἰς τοιαύτην παραγωγήν. Εἶναι δὲ οὗτοι τὸ κατάστημα τῆς «Ἀχαΐας» ἐν Πάτραις. Ἐκ τῆς διαμειφθείσης πρὸς αὐτὸ ἀλληλογραφίας ἐπείσθην, ὅτι δύναται νὰ λάβῃ ἀνάπτυξιν ἡ βιομηχανία αὕτη, ἐὰν ληφθῶσι πρόσφορα νομοθετικὰ μέτρα· καὶ ἤδη μὲν προτείνεται τοῦτο τὸ μέτρον, πιθανὸν δὲ βραδύτερον νὰ προταθῶσι καὶ ἄλλα. Ὅπως δήποτε τὸ κατάστημα ἐκεῖνο παράγει οἶνον ἐκ ξηρᾶς σταφίδος.

§184ΡΑΛΛΗΣ. Κατὰ τὸ παρελθὸν δὲν ὑπάρχει παράδειγμα παραγωγῆς οὐδεμιᾶς ὀκάδος οἴνου ἐκ σταφίδος ξηρᾶς.

§185ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ ἐξ Ἑλλάδος οἴνου ὑποβάλλεται ἐν Γαλλίᾳ εἰς δασμὸν τεσσάρων καὶ ἡμίσεος φράγκων τὸ ἑκατόλιτρον, ἐνῷ ἡ σταφὶς ὑποβάλλεται εἰς δασμὸν 6 φράγκων τὰ ἑκατὸν χιλιόγραμμα. Ἐπειδὴ ὁ ἐκ τῆς σταφίδος παραγόμενος οἶνος εἶναι τριπλάσιος αὐτῆς, συμφέρει σήμερον ὡς πρὸς τὰ τοῦ δασμοῦ ἡ εἰσαγωγὴ τῆς σταφίδος, ὅπως ἐν Γαλλίᾳ μεταποιηθῇ εἰς οἶνον· ὑπάρχουσιν ὅμως ἀντισηκώματα τῆς ἐκ τοῦ δασμοῦ ζημίας, ὧν ἕνεκα, καὶ ὡς ἔχουσι σήμερον τὰ τοῦ Γαλλικοῦ δασμολογίου, συμφέρει ἔν τινι μέτρῳ ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ σταφιδίτου εἰς Γαλλίαν, ἄλλως ἡ μεταποίησις δὲν γίνεται μόνον, ἴσως δὲ οὐδὲ κυριωδέστερον χάριν τῆς εἰς Γαλλίαν εἰσαγωγῆς. Ἀλλὰ πλὴν τούτου ἔχομεν εἰδήσεις ἐκ Γαλλίας, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς προτείνει αὔξησιν δασμοῦ ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς τῆς σταφίδος ἀπὸ 6 φράγκων εἰς 20 φράγκα. Εἶναι ἐλπιζόμενον, ὅτι ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Γερουσία δὲν θὰ προφθάσωσι νὰ ψηφίσωσι τὸ μέτρον τοῦτο πρὸ τῆς λήξεως τῆς Περιόδου, ἀλλ’ ἐπίσης πιθανόν, ὅτι βραδύτερον θέλει ψηφισθῆ ἡ αὔξησις τοῦ δασμοῦ, ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει καὶ δασμολογικῶς θὰ συμφέρῃ ἡ εἰς Γαλλίαν εἰσαγωγὴ τοῦ σταφιδίτου μᾶλλον ἢ τῆς σταφίδος καὶ ἐντείνεται τοῦ νομοσχεδίου ἡ χρησιμότης.

§186ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι τὸ νομοσχέδιον οὔτε κατ’ ἐλάχιστον θὰ ὠφελήσῃ· ὁ λόγος εἶναι, ὅτι, ἂν σήμερον αὐξάνῃ ἡ Γαλλία τὸν δασμὸν τῆς εἰσαγωγῆς τῆς σταφίδος, δὲν τὸ προτείνει διὰ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν εἰσαγωγὴν τῆς σταφίδος, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐμποδίσῃ τὸν συναγωνισμὸν τοῦ οἴνου. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ ἐπιφέρῃ ὡς ἀποτέλεσμα, ὥστε ἀμέσως ν’ αὐξήσῃ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ οἴνου. Ἐὰν ἀποφασίσωσιν οἱ ἔχοντες σταφίδα νὰ κατασκευάσωσιν οἶνον σταφιδίτην, θὰ τὸν κατασκευάσωσι βεβαίως ἐκ χλωρᾶς σταφίδος, διότι οὕτω θ’ ἀποφύγουν τὰ ἔξοδα τῆς ἀποξηράνσεως.

§187ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ γνωσθῇ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν πρόκειται νὰ φέρῃ τόσῳ μεγάλην θεραπείαν εἰς τὸ ὑφιστάμενον κακόν. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο θὰ ὠφελήσῃ κατά τι διὰ τῆς κατασκευῆς οἴνου ἐκ σταφίδος, καταναλισκομένου σχεδὸν ἀποκλειστικῶς ἐν Γερμανίᾳ καὶ Ὀλλανδίᾳ. Ἐν Γαλλίᾳ ἡ σταφὶς χρησιμεύει εἰς τὴν τεχνητὴν παραγωγὴν οἴνου διὰ τῆς ἀναμίξεως μετ’ αὐτῆς διαφόρων ὑλῶν, αἵτινες πολλαπλασιάζουσι τὴν ἀπόδοσιν αὐτῆς καὶ καθιστῶσιν εὐθηνὸν τὸν δι’ αὐτῆς παραγόμενον οἶνον. Δὲν εἶναι ἑπομένως δυνατόν, ἡ παραγωγὴ τοῦ φυσικοῦ σταφιδίτου οἴνου ἐν Ἑλλάδι καὶ ἡ εἰσαγωγὴ αὐτοῦ ἐν Γαλλίᾳ ν’ ἀντικαταστήσῃ τὴν τεχνητὴν χρησιμοποίησιν τῆς σταφίδος, ἥτις εἶναι ὁ κύριος λόγος τῆς ἐν Γαλλίᾳ αὐξήσεως τῆς εἰσαγωγῆς αὐτῆς.

§188ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Τί σᾶς βλάπτει ὁ νόμος, κύριε Καραπάνε;

§189ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἀντιπράττομεν κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ νομίζομεν, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀποδοθῇ εἰς αὐτὸ ἡ ὑπερβολικὴ σημασία, ἣν ζητεῖτε νὰ δώσητε καὶ ἥτις δύναται νὰ φέρῃ βλάβην ἀνωτέραν τῆς ὠφελείας, ἣν θὰ φέρῃ ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ.

§190ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ κ. Βουλευτὴς ὀρθῶς παρετήρησεν, ὅτι ἡ ὠφέλεια σήμερον δὲν θὰ ἦναι μεγάλη, ἀλλ’ ὅπως δήποτε θὰ ὑπάρξῃ ὠφέλεια. Οἱ μετατρέποντες τὴν σταφίδα εἰς οἶνον, τοῦτο μὲν θ’ ἀπαλλάσσωνται κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν τοῦ ἐγγείου ἐπὶ τῶν οἴνων φόρου, τοῦτο δὲ, ἐξασφαλίζονται κατὰ τῆς δασμολογικῆς ἐπιβαρύνσεως, ἐξ ἧς ἀπειλεῖται ἡ εἰσαγωγὴ τῆς σταφίδος ἐν Γαλλίᾳ, διότι τὴν ἐν Γαλλίᾳ ἐπιβολὴν ὑπερμέτρου δασμοῦ ἐπὶ τῆς σταφίδος δὲν προλαμβάνει ὁ κίνδυνος τῶν ἐνδεχομένων ἀντιποίνων, ἀλλ’ αὔξησις τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ οἴνου ἐπάγεται συνεπείας ἐν ταῖς ἐμπορικαῖς σχέσεσι τῆς Γαλλίας πρὸς ξένα Κράτη, ὧν δὲν εἶναι πιθανὸν, ὅτι θέλει αὕτη ὀλιγωρήσει. Ἀλλὰ καὶ ἂν μὴ ψηφισθῇ αὔξησις τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῆς σταφίδος εἰς εἴκοσι φράγκα, ἢ καὶ εἰς 30 φράγκα, ὡς παρά τινων προετάθη, πάλιν ὑπόσχεται ὠφέλειαν ἡ εἰς οἶνον μεταποίησις σταφίδος ἐν Ἑλλάδι, ἔστω καὶ λίαν περιωρισμένη· ἀλλὰ καὶ ἐντὸς τῶν στενῶν τούτων ὁρίων ἀνακουφίζουσα καὶ ἐπ’ ἐλάχιστον ἡ μεταποίησις τὴν παρακαταθήκην τῆς σταφίδος, δικαιολογεῖ τὸ προτεινόμενον μέτρον.

§191ΡΑΛΛΗΣ. Συζητοῦμεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, διότι φρονοῦμεν, ὅτι ἀντὶ ὠφελείας θὰ ἐπέλθῃ βλάβη. Οἱ ἐπιχειροῦντες τὴν τροπὴν τῆς σταφίδος τῆς ξηρᾶς εἰς οἶνον, μετ’ ὀλίγον θὰ ἀναγκασθῶσι νὰ ῥίψωσι τὸν οἶνον αὐτὸν, διότι οἱ ἀπαγορευτικοὶ δασμοὶ ἐπὶ τῆς σταφίδος θὰ ἐπιβληθῶσι καὶ ἐπὶ τοῦ οἴνου αὐτοῦ. Κυρίως ἡ Γαλλικὴ Κυβέρνησις καὶ ἡ Γαλλικὴ Βουλὴ δὲν ἀποβλέπουν εἰς τὸ ν’ ἀπολέσωσι τὴν σταφίδα, ἀποβλέπουν εἰς τὸ νὰ μᾶς ἀποτρέψωσι καὶ ἀπὸ τὴν ἰδέαν τοῦ συναγωνισμοῦ τοῦ οἴνου τοῦ σταφιδίτου μὲ τοὺς ἐγχωρίους γαλλικοὺς οἴνους καὶ θὰ ἐπιβάλωσι δασμὸν εἰς τὸ εἶδος, τὸ ὁποῖον ἤθελε παραχθῆ ἐνταῦθα ἐκ τῆς σταφίδος.

§192ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν διακρίνεται δασμολογικῶς ὁ σταφιδίτης οἶνος ἀπὸ τῶν ἄλλων.

§193ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ διακριθῇ ἐκ τοῦ ὅτι ἐξάγεται ἐξ Ἑλλάδος καὶ θὰ ἐπέλθῃ ἀπαγόρευσις ἐν γένει τῶν οἴνων τῆς Ἑλλάδος, θὰ ἀναγκασθῶσι δὲ, ὅσοι θέλουν νὰ εἰσαγάγωσιν οἶνον εἰς Γαλλίαν, νὰ τὸν διαβιβάζωσι δι’ ἄλλων χωρῶν. Ἐὰν πρόκηται διὰ τοιαύτης ψιλῆς ἐλπίδος νὰ ἐκθέσωμεν τοὺς κατόχους σταφίδος εἰς βεβαίαν ζημίαν, νομίζω, ὅτι προσφέρομεν ἀληθῆ ὑπηρεσίαν, καθιστῶντας αὐτοὺς προσεκτικούς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1 ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως. Μεθ’ ὃ ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2· εἶτα δὲ γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου).

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ αὐξήσεως τοῦ σταθμικοῦ βάρους εἰς τὴν κατ’ ἀποκοπὴν πληρωμὴν τῶν ταχυδρομικῶν τελῶν τῶν ἐφημερίδων καὶ τῶν περιοδικῶν συγγραμμάτων, τῶν ἐκδιδομένων ἅπαξ τοὐλάχιστον κατὰ τριμηνίαν.

§195ΤΥΠΑΛΔΟΣ ΚΟΖΑΚΗΣ. Ἐπιφυλάσσομαι κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν νὰ φέρω τροπολογίαν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ὡσαύτως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς αʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐλαττώσεως τῶν τελῶν τῶν τηλεγραφημάτων τοῦ τύπου).

§196ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον διὰ τὰς πλατείας.

§197ΤΖΑΝΕΣ. Παρακαλῶ νὰ συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον διὰ τὸ Γυμνάσιον ἐν Μεσσήνῃ.

§198ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κύριε Πρόεδρε, ἤθελον παρακαλέσει νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν σειρὰν, διὰ νὰ ἐξετάσωμεν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου δημοτικοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῶν εἰς τὸν δῆμον Κερκυραίων εἰσαγομένων ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων.

§199ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ. Ὄχι· ἔχομεν ἀντίῤῥησιν.

§200ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀφορᾷ εἰς δῆμον, οὗτινος τὰ ἔσοδα ἠλαττώθησαν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε κινδυνεύει νὰ ὑποστῇ ζημίας.

§201ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ. Ὄχι.

§202ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον προετάχθη κατόπιν ὁμοθύμου γνωμοδοτήσεως πασῶν τῶν Ἀρχῶν ἐν Κερκύρᾳ.

§203ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ. Ἡ κατάστασις τοῦ δήμου Κερκύρας εἶναι ἀνθηροτάτη καὶ αἱ πληροφορίαι σας δὲν εἶναι ἀκριβεῖς· διότι ἄλλως δὲν ἤθελεν ἐξοδεύσει 40,000 δραχμὰς, διὰ νὰ παραστήσῃ ἐν παρῳδίᾳ τὴν «Flora Mirabilis» προχθές.

§204ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Γνωρίζω κάλλιστα τὰ τοῦ δήμου Κερκυραίων καὶ δύναμαι νὰ δώσω σαφεῖς πληροφορίας. Τὰ εἰσοδήματα τοῦ δήμου Κερκυραίων ἐξαρτῶνται ἐκ τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν· ἐκτὸς αὐτῶν οὐδεμίαν ἄλλην πρόσοδον ἔχει. Δυνάμει τῶν ἄλλοτε ἐν ἰσχύι νόμων τὰ εἰσοδήματα τοῦ δήμου Κερκυραίων ὑπερέβαινον τὰς 300,000 δραχμῶν. Ἐπῆλθεν ὁ νόμος τοῦ Δεκεμβρίου 1887. Δυνάμει τοῦ νόμου τούτου τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη δὲν δύνανται νὰ ὑπερβῶσι τὰ 2% ἐπὶ τῆς ἀγοραίας ἀξίας τῶν εἰδῶν, ὁριζομένης ὑπὸ Ἐπιτροπῆς ἐν Ἀθήναις ἑδρευούσης. Ἀποτέλεσμα δὲ τῆς νέας διατιμήσεως ὑπῆρξεν ἡ ἐλάττωσις τῶν εἰσοδημάτων τοῦ 1888 κατὰ 88,000 δραχμῶν, καὶ ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ δήμου ἔπαυσε κατὰ τὸ 1885 νὰ ᾖναι, ὡς πρότερον, ἀνθηρά. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Κερκύρας παρετήρησεν, ὅτι ὁ δῆμος ἐσπατάλησε 40,000 δραχμῶν διὰ νὰ παραστήσῃ τὴν «Flora Mirabilis». Αἱ πληροφορίαι τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ εἶναι ἀνακριβεῖς· ἐδαπανήθησαν παρὰ τοῦ δήμου 11,000 δραχμῶν, ἐὰν δ’ ὁ δῆμος Κερκυραίων ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀποδώσῃ φόρον εὐγνωμοσύνης εἰς καλλιτέχνην, ὁ ὁποῖος τιμᾷ τὴν Ἑλλάδα, δὲν νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐδικαιοῦτο νὰ κατηγορήσῃ τὴν Δημοτικὴν ἀρχὴν ἐπὶ σπατάλῃ. Λυποῦμαι δὲ, ὅτι ὁ κ. Βουλευτὴς ἔλαβε τοιαύτην στάσιν ἀπέναντι τοῦ δήμου Κερκυραίων. Ἐλησμόνησεν, ὅτι τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ὁμοφώνως ἐψήφισε τὴν αὔξησιν τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν· ἐλησμόνησεν ἐπίσης, ὅτι μετὰ τὸ δυσάρεστον δι’ αὐτὸν ἀποτέλεσμα τῶν τελευταίων Δημοτικῶν ἐκλογῶν δὲν ἐπετρέπετο εἰς αὐτὸν νὰ φανῇ πολέμιος τοῦ δήμου Κερκυραίων, διότι ἤθελεν ὑποτεθῆ, ὅτι τοῦτο πράττει χάριν προσωπικῶν λόγων. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν παρατήρησιν, ὅτι διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ἐπιβάλλεται βάρος εἰς ὅλους τοὺς κατοίκους τῆς νήσου, παρατηρῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν, ὅτι ἐγὼ πρῶτος ἐπρότεινα εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως οἱ δημόται τοῦ δήμου Κερκυραίων ἐπιβαρυνθῶσι χάριν τῶν κατοίκων τῆς λοιπῆς νήσου, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἐπὶ ὅλην εἰκοσαετίαν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος ὑποτίθεται, ὅτι κυρίως ἀντιπροσωπεύει τὴν ἐξοχὴν, δὲν τὸ εἶχε πράξει. Τῇ ἐμῇ πρωτοβουλίᾳ καὶ ἐνεργείᾳ ὀφείλεται ἡ ὑπὲρ τῶν δήμων τῆς ἐξοχῆς συνεισφορὰ, ἡ ἐπιβληθεῖσα εἰς τὸν δῆμον Κερκυραίων. Ἐνόμισα, ὅτι ἡ δικαιοσύνη ἐπέβαλλε τὸ καθῆκον, ἵνα ληφθῇ πρόνοια περὶ βελτιώσεως τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τῶν ἐξοχικῶν δήμων τῆς Κερκύρας καὶ ἐκ συμφώνου μετὰ τοῦ ἐντίμου συναδέλφου μου κ. Παδοβᾶ ὑπεβλήθη πρότασις νόμου περὶ αὐξήσεως κατὰ 1% τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν, ἵνα δοθῶσιν 60,000 κατ’ ἔτος εἰς τοὺς ἐξοχικοὺς δήμου. Οἱ δημόται τοῦ δήμου Κερκυραίων ὑπέστησαν τὸ βάρος τοῦτο, ἔχω δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι οὐδεὶς τῶν κατοίκων τῆς ἐξοχῆς θέλει ἤδη δυσανασχετήσει, ἐὰν, ψηφιζομένου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἐπιβαρυνθῇ κατά τι, ἀφοῦ, ὡς προεῖπον, ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τοῦ 1887 ἐπῆλθε τοιαύτη ἐλάττωσις εἰς τὰ εἰσοδήματα τοῦ δήμου Κερκυραίων, ὥστε δὲν δύναται πλέον οὐδὲ εἰς τὰς τακτικὰς αὐτοῦ δαπάνας νὰ ἐπαρκέσῃ.

§205Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, μόλις εἰσελθὼν εἰς τὸ Κοινοβούλιον, ἐφρόντιζε νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντα τῶν κατοικούντων τὴν ἐξοχὴν τῆς νήσου Κερκύρας, ἢ ἐὰν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Κερκύρας κύριος Βασιλάκης, ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἀντιπροσωπεύων τὴν νῆσον Κερκύρας, δὲν ἐφρόντισε νὰ ὑπερασπίσῃ τὰ συμφέροντα τῶν κατοικούντων τὴν ἐξοχὴν, αὐτὰ εἶναι ζητήματα ἐντελῶς ἀλλότρια τῆς νομοθετικῆς λειτουργίας, τὴν ὁποίαν ἐνασκοῦμεν νῦν. Λυποῦμαι δὲ, διότι μετετράπη ἡ συζήτησις ἀπὸ νομοσχεδίου περὶ ἐπιβολῆς δημοτικοῦ δασμοῦ εἰς συζήτησιν προσωπικῶν ὑπηρεσιῶν ἢ προσωπικοῦ ἀνταγωνισμοῦ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς γνωρίζομεν, εἶναι, ὅτι ἐνδέχεται Δημοτικόν τι Συμβούλιον δήμου τινὸς παμψηφεὶ νὰ ζητῇ, νὰ ἐπιβληθῶσι φόροι ἔμμεσοι, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ὑποχρεοῖ ἡμᾶς νὰ ῥυμουλκηθῶμεν ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Ἡμεῖς καλούμεθα νὰ ψηφίσωμεν ἐξαιρετικὸν νόμον, διὰ νὰ ἐπιβληθῶσι φόροι εἰς πολίτας Ἕλληνας περισσότεροι ἀπὸ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους οἱ νόμοι ἐπιτρέπουσιν. Ὁ νόμος ἐπιτρέπει εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον νὰ ζητήσῃ τὴν ἐπιβολὴν δημοτικοῦ δασμοῦ μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 2%. Τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον ζητεῖ τοῦτο, ἡ δὲ Νομοθετικὴ Ἐξουσία δὲν ἀναμιγνύεται παντάπασιν, ἀλλ’ ἡ Διοίκησις εἶναι ἁρμοδία νὰ ἐγκρίνῃ τὴν τοιαύτην πρότασιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, οὕτω δὲ ὁ δῆμος Κερκυραίων δύναται νὰ ἐπιβάλῃ δημοτικὸν δασμὸν μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 2 τοῖς 100. Ἀλλὰ τοσοῦτον μόνον ποσὸν τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον Κερκυραίων ἐθεώρησεν ἀνεπαρκὲς καὶ ἐζήτησε τὴν ἄδειαν νὰ ἐπιβληθῇ φόρος 1% προσέτι ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων εἰς τὸν δῆμον πρὸς κατανάλωσιν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων, ἡ δὲ αἴτησίς του αὕτη ἐλήφθη ἐν καιρῷ ὑπ’ ὄψει καὶ εἰσήχθη νομοσχέδιον καὶ ἐψηφίσθη νόμος κατὰ Μάϊον τοῦ 1887, ὁ ὁποῖος ἐπέτρεψε τοῦτο. Ἀλλὰ πάλιν μετὰ τοῦτο ἐζητήθη ἡ ἄδεια τῆς Νομοθετικῆς Ἐξουσίας, νὰ ἐπιτραπῇ, ἵνα ἐπιβληθῇ εἰς τὸν δῆμον Κερκυραίων καὶ εἰς ἄλλους δήμους τῆς Ἑπτανήσου πρόσθετον ἔτι τέλος ½%, ὅπως ἐπαρκῶσιν εἰς τὰς ἀνάγκας αὐτῶν. Οὕτω δ’ ὁ δῆμος Κερκυραίων ἐπέβαλεν ἔμμεσον δασμὸν οὐχὶ μέχρι τοῦ ποσοῦ τῶν 2%, ἀλλ’ εἰς τὸν ὅρον τῶν 3½%, δηλ. 1½% περισσότερον τοῦ ποσοῦ, ὅπερ ἐπιβάλλουσιν οἱ ἄλλοι δῆμοι. Ἐκτὸς δὲ τούτου ζητεῖται ἡ ἄδεια, νὰ ἐπιτρέψωμεν νὰ ἐπιβληθῇ προσέτι 1½%, οὕτω δὲ θέλει ἀναβιβασθῆ ὁ ἔμμεσος δασμὸς εἰς 5%. Μοὶ φαίνεται, ὅτι τὸ πρᾶγμα εἶναι ἄξιον μεγάλης προσοχῆς. Ὁ κ. Ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν ἱκανὰ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, ἀλλὰ, πρὶν ἢ ἐπιψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, πρέπει νὰ μάθωμεν ἡμεῖς, πόσα εἶναι τὰ ἔξοδα καὶ πόσα τὰ ἔσοδα τοῦ δήμου, ἵνα πεισθῶμεν, ἂν ἦναι ἀνάγκη νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς αὐτὸν, νὰ προσπορισθῇ πρόσοδον τοσαύτην. Καὶ ἂν πεισθῶμεν, ὅτι πρέπει νὰ παράσχωμεν εἰς τὸν δῆμον τὸ δικαίωμα νὰ προσπορισθῇ πρόσοδον τοσαύτην, πρέπει νὰ σκεφθῶμεν, ἂν συμφέρῃ, ἤτοι ἂν πρέπῃ νὰ ἐπιτρέψωμεν τὴν αὔξησιν τοῦ δημοτικοῦ δασμοῦ ἢ νὰ ἐξεύρωμεν ἄλλον τινὰ πόρον, διότι ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Κεφαλληνίας ἐποιήσατο, ὅτι ὁ φόρος οὗτος δὲν ἐπιβαρύνει μόνον τοὺς κατοίκους τοῦ δήμου Κερκυραίων, ἀλλὰ καὶ τοὺς κατοίκους τῶν ἄλλων δήμων τῆς νήσου, εἶναι παρατήρησις ἀξία πολλῆς προσοχῆς. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ μᾶς δώσῃ τὰς πληροφορίας, τῶν ὁποίων ἔχομεν ἀνάγκην· ἀπορῶ δὲ, πῶς εἰσήχθη τοιοῦτον φορολογικὸν νομοσχέδιον ἄνευ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως, πῶς δ’ ἐκρίθησαν ἐπαρκεῖς οἱ ἑπτὰ στίχοι, οἵτινες ἀποτελοῦσι τὸ κείμενον αὐτοῦ.

§206ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν προέκειτο περὶ δήμου τοῦ παλαιοῦ Βασιλείου, εἰς ὃ ἀφεώρα, ὅτε συνετάχθη ὁ περὶ τῶν δημοτικῶν φόρων νόμος τοῦ 1847, ἡ παρατήρησις τοῦ τελευταίου ἀγορεύσαντος θὰ ἦτο ὀρθή, ὅτι ἔπρεπεν ἀλλαχοῦ ἴσως νὰ ἐπιζητήσωμεν τὴν αὔξησιν τῶν προσόδων, ὧν ἡ Κέρκυρα ἀποδεικνύεται ἔχουσα ἀνάγκην· ἀλλ’ ἐν Ἑπτανήσῳ δὲν εἶναι δυνατὸν, νὰ ἐπιζητηθῶσιν ἀλλαχοῦ αἱ αὐξήσεις τῶν δημοτικῶν προσόδων, τοῦτο δὲ ἀπεδείχθη ἐμπράκτως, οὐ μόνον περὶ τῶν δημοτικῶν προσόδων τοῦ δήμου Κερκυραίων, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν δημοτικῶν προσόδων τῶν δήμων Κεφαλληνίας καὶ Ζακύνθου. Καὶ ἐν τοῖς δήμοις τούτοις παρουσιάσθη ἡ ἀνάγκη τῆς αὐξήσεως τῶν προσόδων καὶ ἡ αὔξησις ἐπετεύχθη διὰ νομοθετικῆς ἀδείας, ὅπως ἐπιπροστεθῶσι φόροι εἰς τοὺς ἐπιτρεπομένους κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1847 ἀνωτάτους ὅρους. Παραβαλλομένη μάλιστα ἡ ὑπὲρ τοῦ δήμου Κερκυραίων πρόσθετος ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς φορολογία πρὸς τὴν ὑπὲρ τῶν δήμων Κεφαλληνίας καὶ Ζακύνθου ἐπιβληθεῖσαν, ἀποδεικνύεται κατωτέρα, διότι ναὶ μὲν ἐπεβλήθη ἐπὶ τῶν διὰ τοῦ τελωνείου Κερκύρας εἰσαγομένων πρόσθετος δημοτικὸς φόρος, ὅπως καὶ ἐν Κεφαλληνίᾳ καὶ Ζακύνθῳ, ὁ πρόσθετος ὅμως οὗτος φόρος δὲν ἐπεβλήθη τὸ πλεῖστον χάριν τοῦ δήμου Κερκυραίων, ἀλλ’ ὅπως τὸ πλεῖστον ἀποδοθῇ εἰς τοὺς δήμους τῆς ἐξοχῆς. Ἐὰν ὁ δῆμος Κερκυραίων δὲν εἶχεν ἀναγνωρίσει τὸ δίκαιον τῆς ἀπαιτήσεως τῶν δήμων τῆς ἐξοχῆς, οἵτινες ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἐπεδίωκον τὴν παραχώρησιν ταύτην παρὰ τῆς πόλεως, ἐὰν ὁ δῆμος Κερκυραίων δὲν εἶχε παραχωρήσει εἰς τὴν ἐξοχὴν τὸ πολὺ τῆς προσόδου τῆς ἐκ τοῦ προσθέτου τούτου φόρου, δὲν θὰ ἦτο ἠναγκασμένος νὰ ζητῇ σήμερον νέαν προσθήκην φόρου· ἔχει ἀνάγκην τῆς νέας ταύτης προσθήκης φόρου ἀκριβῶς διὰ τοῦτο, ὅτι τὸν πρόσθετον φόρον, ὃν ἐπέβαλεν ὁ δῆμος Κερκυραίων, ὅπως καὶ οἱ δῆμοι Κεφαλληνίας καὶ Ζακύνθου, διέθεσεν ἐκεῖνος τὸ πλεῖστον ὑπὲρ τῶν δήμων τῆς ἐξοχῆς. Σήμερον, βλέπων ὅτι, διαθέσας οὕτω τὸ πλεῖστον τῆς προσθέτου φορολογίας, μένει αὐτὸς ἄνευ ἐπαρκῶν πόρων, δὲν ἔρχεται αἰτούμενος τὴν ἀνάκλησιν τῆς εἰς τοὺς δήμους τῆς ἐξοχῆς παραχωρήσεως, ἀλλ’ αἰτεῖται ἄδειαν ἀναπληρώσεως τοῦ ἐν ταῖς ἰδίαις αὐτοῦ προσόδοις κενοῦ διὰ νέου ἐπιπροσθέτου φόρου, ὃν αὐτὸς εἰς ἑαυτὸν θέλει ἐπιβάλει κατὰ λόγον τῆς ἀνάγκης ἐντὸς τοῦ ἐπιτραπησομένου ὅρου. Ἐὰν προετείνετο, ὅπως ἐπιβληθῇ φορολογία πρόσθετος εἰς τὸν δῆμον Κερκυραίων ἐναντίον τῆς θελήσεως αὐτοῦ, ἔπρεπε τῷ ὄντι πολὺ νὰ διστάσωμεν, καίτοι ἡ ἀνάγκη εἶναι ἀναμφήριστος· προκειμένου ὅμως περὶ ἀδείας εἰς τὸν δῆμον Κερκυραίων, ὅπως αὐτὸς ἐπιβάλῃ τὴν φορολογίαν, ἣν παριστᾷ ὡς ἀναγκαίαν, οὐχὶ πρὸς αὔξησιν τῶν δημοτικῶν ἐξόδων, ἀλλὰ πρὸς ἀπάντησιν αὐτῶν, ὡς ἐν μέτρῳ οἰκονομίας διατελοῦσι σταθερῶς κεκανονισμένοι, ἄστοργος θὰ ἦτο ἡ μὴ ψήφισις νομοσχεδίου, ἐπιτρέποντος εἰς τὸν δῆμον, ὅπως αὐτὸς ἐξ ἰδίων προνοήσῃ περὶ αὐτοσυντηρησίας· ἀποδεχόμενοι δὲ τὴν περὶ ἀναβολῆς πρότασιν, θὰ καθιστῶμεν ἀδύνατον τὴν ψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου.

§207Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Θὰ ἦσαν ἀκριβῆ τὰ ὑπὸ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ λεχθέντα, ἂν ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς προσόδου, τῆς ἀποκτηθείσης διὰ τοῦ προσθέτου 1%, τὸ ὁποῖον ἐπεβλήθη κατὰ τὸ 1887 ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων εἰς τὸν δῆμον Κερκυραίων ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων, ἂν λέγω ἐκ τοῦ προϊόντος τῆς προσόδου ταύτης ὁ δῆμος Κερκυραίων εἶχεν ἀποφασίσει νὰ δίδῃ 60,000 δραχ. εἰς τοὺς δήμους τῆς ἐξοχῆς, χάριν βοηθείας ἢ εἰς ἐλεημοσύνην, διότι οἱ δῆμοι ἐκεῖνοι εἶχον καταντήσει εἰς ἀπόγνωσιν, ἤρχετο δὲ ἐπίκουρος ὁ δῆμος Κερκυραίων, ὁ ὁποῖος φορολογῶν τὰ ἴδια αὐτοῦ μέλη, προσεφέρετο νὰ ἐλεήσῃ τοὺς συναδέλφους δήμους τῆς ἐξοχῆς. Ἀλλὰ τοιοῦτόν τι δὲν συνέβη. Ἐὰν ὁ δῆμος Κερκυραίων ὑπεχρεώθη ἐκ τοῦ προσθέτου φόρου, ὃν ἐπέβαλε, νὰ δίδῃ 60,000 δραχμῶν εἰς τοὺς δήμους τῆς ἐξοχῆς, ὑπεχρεώθη διότι ἐφορολόγει τοὺς δήμους τῆς ἐξοχῆς, διότι τὰ 2%, τὰ ὁποῖα εἰσπράττει δυνάμει τοῦ νόμου τοῦ 1867, δὲν εἰσπράττει μόνον παρὰ τῶν ἰδίων αὐτοῦ δημοτῶν, ἀλλ’ εἰσπράττει καὶ παρὰ τῶν δημοτῶν καὶ τῶν ἄλλων δήμων τῆς νήσου, διὰ νὰ δώσῃ δ’ ἀποζημίωσίν τινα εἰς τοὺς δήμους τῆς ἐξοχῆς, τῶν ὁποίων τοὺς δημότας ἐφορολόγει, ἀπεφάσισε νὰ δώσῃ τὰς 60,000 δραχμῶν. Ἐπειδὴ δὲ νῦν μετὰ τὴν πληρωμὴν τῶν 60,000 δραχμῶν εἰς τοὺς δήμους τῆς ἐξοχῆς δὲν ἐπαρκεῖ ὁ δῆμος Κερκυραίων εἰς τὰ ἔξοδα αὐτοῦ, ζητεῖτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον προεβάλετε, νὰ ἐπαναλάβῃ πάλιν ὁ δῆμος Κερκυραίων ὅσα ἔδωκεν εἰς τοὺς δήμους τῆς ἐξοχῆς, δηλαδὴ νὰ ἐπιβάλῃ φόρον, δι’ οὗ θέλει φορολογεῖ τοὺς δημότας τῆς ἐξοχῆς, ὅπως πορισθῇ τὰ εἰς αὐτὸν ἀναγκαῖα ἔξοδα. Μοὶ φαίνεται πλημμελὴς καὶ ἥκιστα ὀρθὴ ἡ θεωρία τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Διότι, ὅταν οἱ δῆμοι, ἤτοι αἱ ἀντιπροσωπεύουσαι αὐτοὺς Ἀρχαί, ζητῶσι νὰ ἐπιβληθῇ ἐπ’ αὐτῶν φόρος, διὰ νὰ ἐκπληρώσωσιν ἕνα τῶν σκοπῶν, διὰ τοὺς ὁποίους οἱ δῆμοι συνεστήθησαν, βεβαίως οἱ νομοθετοῦντες πρέπει μετὰ προσοχῆς νὰ ἐξετάζωσι καὶ ἄνευ δισταγμοῦ νὰ ἀποδέχωνται τὴν αἴτησιν ταύτην. Ἀλλ’ οὐδὲν τοιοῦτον προκύπτει νῦν, διότι ὁ δῆμος Κερκυραίων δὲν ζητεῖ νὰ φορολογηθῶσι μόνον οἱ δημόται αὐτοῦ, ἀλλὰ μετ’ αὐτοῦ νὰ φορολογηθῶσι καὶ ἄλλοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι μέλη τοῦ δήμου Κερκυραίων. Ὑποθέσατε, Κύριοι, ὅτι ὁ δῆμος Πειραιῶς ὑπέβαλλε πρότασιν καὶ ἐζήτει παρὰ τῆς Βουλῆς τὴν ἄδειαν, νὰ ἐπιβάλῃ ἐπὶ τῶν εἰσαγομένων διὰ τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς ἐμπορευμάτων πρόσθετον φορολογίαν 1%. Ἐπειδὴ δὲ τὰ εἰσαγόμενα διὰ τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς ἐμπορεύματα θέλουσι καταναλωθῆ καὶ ἐν Ἀθήναις, δὲν ἤθελον φορολογηθῆ μόνον τοῦ δήμου Πειραιῶς οἱ δημόται, ἀλλὰ καὶ οἱ τῶν Ἀθηνῶν. Πρὸ τοιαύτης δ’ αἰτήσεως ἀναγκαίως ἤθελον διστάσει καὶ ἡ Διοίκησις καὶ ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἀπαλλάσσεται τῆς ὑποχρεώσεως νὰ δώσῃ εἰς ἡμᾶς τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζητήσαμεν. Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἴδωμεν πόσα τὰ ἔσοδα καὶ πόσα τὰ ἔξοδα τοῦ δήμου Κερκυραίων, διὰ νὰ κρίνωμεν, ἐὰν ἐπαρκῶσιν αὐτὰ ἢ ὄχι, διὰ νὰ βεβαιωθῶμεν, ἂν ἦναι ἀκριβεῖς αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας πρὸ μικροῦ ἔδιδεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργὸς, διότι ταύτας δὲν εἶχεν πορισθῆ ἐκ τῆς ἐπισήμου αὐτοῦ θέσεως, ἀλλ’ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ ἄλλοτε ὡς Δημάρχου. Ἐὰν δ’ ὑπάρχωσιν ἐλλείμματα ἐν τῷ δήμῳ Κερκυραίων, θέλω παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ, ἂν ἦναι δυνατὸν νὰ πληρωθῶσι τὰ ἐλλείμματα ταῦτα δι’ ἄλλων πόρων καὶ οὐχὶ ἐκ τῶν ἐμμέσων δημοτικῶν δασμῶν, διότι ὁ ἀναβιβασμὸς αὐτῶν μέχρι 5% εἶναι αὔξησις τεραστία. Καὶ σημειώσατε, ὅτι ὑπάρχει μεγάλη διαφορὰ τῆς καταστάσεως τὴν ὁποίαν ἐδημιούργησεν ἡ φορολογικὴ νομοθεσία, μεταξὺ τῶν δημοτῶν τοῦ δήμου Κερκυραίων καὶ τῶν ἄλλων δήμων τῆς νήσου. Ἐν τῇ νήσῳ ἐκείνῃ δὲν ὑπάρχει τὸ αὐτὸ φορολογικὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἐν τῷ ἄλλῳ Κράτει, διότι ἐν τῇ νήσῳ ἐκείνῃ τὸ κρατοῦν φορολογικὸν σύστημα ἐπιβαρύνει ἰδίως τὴν παραγωγὴν, καὶ ἑπομένως τὴν περιουσίαν, τὴν ὁποίαν συγκομίζουσιν οἱ κάτοικοι τῆς ἐξοχῆς, δὲν πρέπει δὲ νὰ ἐπιβαρύνωμεν αὐτοὺς ὑπὲρ τὸ δέον.

§208ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἀκριβῶς ἐν Κερκύρᾳ συμβαίνει ὅ,τι δὲν συμβαίνει εἰς οὐδὲν ἕτερον μέρος τοῦ Κράτους, διότι δὲν γινώσκω, ἐὰν ἐν Κεφαλληνίᾳ ἢ ἐν Ζακύνθῳ, ἢ καὶ ἐνταῦθα, ὁ δῆμος τοῦ Πειραιῶς δίδῃ τι εἰς τὸν δῆμον Ἀθηναίων, ἢ ὁ δῆμος Ἀργοστολίου ἢ ὁ τῆς Ζακύνθου εἰς τοὺς ἑτέρους δήμους. Βεβαίως ὅλη ἡ εἰσαγωγὴ, ἡ ὁποία γίνεται εἰς τὰς Ἀθήνας, γίνεται διὰ τοῦ Πειραιῶς, δὲν γνωρίζω ὅμως, ἂν ὁ δῆμος Πειραιῶς δίδῃ τι εἰς τὰς Ἀθήνας.

§209ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Βεβαίως δίδει· ἡ εἰσαγωγὴ, ἡ γιγνομένη εἰς Ἀθήνας, φορολογεῖται ὑπὲρ τοῦ δήμου Ἀθηναίων.

§210ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ἐὰν ὁ Πειραιεὺς δίδῃ τι, βεβαίως ὅμως ὁ δῆμος Ἀθηναίων οὐδὲν δίδει ἐκ τῶν τελωνιακῶν εἰσπράξεών του εἰς τοὺς δήμους τοὺς ἐσωτερικοὺς, τῶν ὁποίων οἱ κάτοικοι προμηθεύονται ὅλα τὰ πρὸς χρῆσιν αὐτῶν ἐμπορεύματα ἐν Ἀθήναις. Σημειώσατε δὲ, ὅτι ἐν Κερκύρᾳ ὑπάρχουσι καὶ Ὑποτελωνεῖα, διὰ τῶν ὁποίων εἰσάγουσιν οἱ ἐξοχικοὶ δῆμοι ἐμπορεύματα καὶ ὤνια εἴδη, καταναλισκόμενα ἐν τῇ ἐξοχῇ, οὐδὲν ὅμως ὁ δῆμος Κερκύρας λαμβάνει ἐκ τῶν εἰσπράξεων τῶν Ὑποτελωνείων τούτων. Ἑπομένως δύναταί τις ὀρθότατα νὰ εἴπῃ, ὅτι οἱ δημόται Κερκύρας ὑπεβλήθησαν εἰς πρόσθετον φορολογίαν χάριν τῶν ἐξοχικῶν δήμων, τοῦτο δὲ ἔπραξαν εὐχαρίστως, διότι οἱ δῆμοι τῆς ἐξοχῆς εἶχον ἀνάγκην βοηθείας, ἄνευ τῆς ὁποίας ἦτο ἀδύνατον οἱ δημοτικοὶ θεσμοὶ νὰ λειτουργήσωσι. Σήμερον ἐπῆλθεν, ὡς ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τοῦ 1888, τὸ δυσάρεστον ἀποτέλεσμα, νὰ μὴ ἐπαρκῶσιν εἰς τὰς ἀνάγκας τοῦ δήμου Κερκύρας τὰ παρ’ αὐτοῦ εἰσπραττόμενα εἰσαγωγικὰ τέλη. Πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τοῦ 1887 ὁ δῆμος Κερκυραίων εἰσέπραττε τρία δεκατημόρια τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν, τῶν παρὰ τοῦ Δημοσίου εἰσπραττομένων· νομίζετε, ὅτι τὰ τρία δεκατημόρια ταῦτα δὲν ἀντιστοιχοῦσι πρὸς τὰ 5 τοῖς ἑκατὸν, εἰς ἃ θέλει ἀνέλθει ἡ δημοτικὴ φορολογία, ψηφιζομένου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου; Ἄλλον φόρον ὁ δῆμος Κερκύρας δὲν δύναται νὰ ἐπιβάλῃ, ὅταν δὲ βλέπωμεν, ὅτι τὰ ἐξ εἰσαγωγικῶν τελῶν ἔσοδα, τὰ ὁποῖα πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τοῦ 1887 ἀνήρχοντο εἰς 320,000 δραχμῶν, κατῆλθον μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου τούτου εἰς 240,000 δραχμῶν, ἐπιβάλλεται ἵνα ληφθῇ νομοθετικὴ πρόνοια πρὸς ῥύθμισιν τῆς δυσαρέστου ταύτης καταστάσεως. Ἄλλως πράττοντες, εἰς ποῖον ἀποτέλεσμα θὰ φθάσωμεν; Τὸ 1888 ἀφῆκεν ἔλλειμμα 80,000 δραχ., τὸ ἔλλειμμα τοῦτο θὰ ὑποχρεωθῇ ὁ δῆμος νὰ καλύψῃ διὰ δανείου. Ἐὰν δὲν ψηφισθῇ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον καὶ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου τοῦ 1887, εἰς τὸ ἔλλειμμα τοῦτο θέλει προστεθῆ ἕτερον ἔλλειμμα, τὸ τοῦ 1889, τὸ ὁποῖον καὶ τοῦτο θέλει καλυφθῆ διὰ δανείου, καὶ οὕτως ἀναγκάζομεν τὸν δῆμον Κερκύρας νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ὁδὸν τῶν δανείων, ἣν μέχρι τοῦδε ἀπέφυγε. Διὰ τοὺς λόγους τούτους νομίζω, ὅτι πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ δήμου Κερκυραίων καὶ τῶν ἑτέρων τῆς Κερκύρας δήμων, διότι θεωρῶ τὰ συμφέροντα τῶν δήμων τούτων στενῶς πρὸς ἄλληλα συνδεόμενα, νομίζω, λέγω, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ ν’ ἀπαλλαγῇ ὁ δῆμος Κερκυραίων τῆς ἀνάγκης νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὴν ὁδὸν τῶν δανείων, ἐκ τῆς ὁποίας δὲν θὰ ἐξέλθῃ ἢ δι’ ἐπιβολῆς φόρων, πολὺ μεγαλειτέρων ἐκείνων, οὓς σήμερον προτείνομεν.

§211ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Εἰς πόσον ἀνέρχεται ἡ ὅλη εἴσπραξις;

§212ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Κατὰ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἐκ Κερκύρας ἐλήφθη χθὲς ἐνταῦθα, προκύπτει, ὅτι τὸ βεβαιωθὲν ἔσοδον ἐκ τοῦ δασμοῦ τῶν ὠνίων καὶ ἐμπορευμάτων τοῦ δήμου Κερκυραίων τὸ 1888 ἀνῆλθεν εἰς δραχμὰς 244,908. Τοῦτο τὸ τηλεγράφημα δεικνύει, ποῖον εἶναι τὸ βεβαιωθὲν ἔσοδον τοῦ δήμου Κερκυραίων, ἐνῷ μέχρι τοῦδε ἐκ τῶν πινάκων, τοὺς ὁποίους ἔχομεν, προκύπτει, ὅτι ἔφθανε πρότερον μέχρι 340,000 δραχμῶν. Ἡ διαφορὰ ἄρα εἶναι καταφανής.

§213ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Λοιπὸν τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι φθίνει τὸ ἐμπόριον.

§214ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὄχι, οὐδόλως ἀποδεικνύεται τοῦτο.

§215ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Διὰ νὰ πεισθῆτε, ὅτι τοῦτο δὲν ἀποδεικνύει, ὅτι φθίνει τὸ ἐμπόριον, δὲν ἔχετε ἢ νὰ ἐξετάσητε, ποῖαι ὑπῆρξαν αἱ τοῦ Δημοσίου τελωνιακαὶ εἰσπράξεις, καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι ἡ εἰσαγωγὴ τοῦ 1888 ὑπῆρξεν ἀνωτέρα ἢ ἡ τοῦ 1887, ἐὰν δ’ ἐπῆλθεν ἐλάττωσις τῶν ἐξ εἰσαγωγικῶν τελῶν εἰσοδημάτων τοῦ δήμου, αὕτη ἐπῆλθεν οὐχὶ ἐξ ἐλαττώσεως τῆς εἰσαγωγῆς, ἀλλ’ ἐξ ἐλαττώσεως τῆς δημοτικῆς φορολογίας.

§216ΡΑΛΛΗΣ. Ποία εἶναι ἡ ἐλάττωσις;

§217ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Διὰ νὰ λάβητε ἀκριβῆ ἰδέαν τῆς ἐλαττώσεως, τῆς ἐπελθούσης εἰς τὴν δημοτικὴν φορολογίαν, πρέπει ν’ ἀνατρέξητε εἰς τὸ παρελθόν. Ὡς γινώσκετε, ὁ περὶ δήμων νόμος ὁρίζει, ὅτι τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη, τὰ ὑπὸ τῶν δήμων ἐπιβαλλόμενα, δὲν δύνανται νὰ ὑπερβῶσι τὰ 2 τοῖς 100 ἐπὶ τῆς ἀξίας τῶν ἐμπορευμάτων τῶν ὠνίων καὶ τῶν σιτηρῶν, ἐπειδὴ δὲ τὰ 2% ταῦτα δὲν ἠδύναντο νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰς ἀνάγκας Δήμου, μὴ ἔχοντος ἄλλα ἐξ ἄλλης πηγῆς εἰσοδήματα, διὰ τῆς δημοτικῆς διατιμήσεως ἡ ἀξία τῶν ἐμπορευμάτων κτλ. ὡρίζετο πολὺ ἀνωτέρα τῆς ἀγοραίας καὶ κατὰ συνέπειαν ἐπεβάλλετο φόρος πολὺ ἀνώτερος τοῦ 2%. Τὴν διατίμησιν ταύτην ἅπασαι αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις παρεδέχθησαν καὶ ἐπεκύρωσαν. Ἐπῆλθε κατόπιν ὁ νόμος, ὁ ὁρίζων τὴν δημοτικὴν φορολογίαν εἰς τὰ 2 δεκατημόρια τῶν εἰσαγωγικῶν τελῶν τοῦ Δημοσίου. Μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, τοῦ ὁρίζοντος τὰ δύο δεκατημόρια ὡς ἀνώτατον ὅρον τῆς δημοτικῆς φορολογίας, ἀπεδείχθη, ὅτι τὰ 2 δεκατημόρια ταῦτα δὲν ἦσαν ἐπαρκῆ πρὸς κάλυψιν τῶν δαπανῶν τοῦ δήμου Κερκυραίων καὶ τότε ἐψηφίσθη ὁ νόμος, ὁ ἐπιτρέπων εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα εἰδικῶς διὰ Διατάγματος ἐπιτρέπῃ εἴς τινας δήμους, νὰ ὑπερβῶσι τὰ δύο δεκατημόρια. Ἀμέσως ἐπετράπη εἰς τὸν δῆμον Κερκυραίων, νὰ ἐπιβάλῃ φορολογίαν 2½% ἐπὶ τῶν ὠνίων, 3 ἐπὶ τῶν ἐμπορευμάτων καὶ 3½ ἐπὶ τῶν σιτηρῶν. Ἐπανῆλθε τότε ὁ δῆμος Κερκυραίων εἰς τὰς εἰσπράξεις, ἃς εἶχεν ὅτε ἐφηρμόζετο ἡ δημοτικὴ διατίμησις, ἀλλ’ αἱ εἰσπράξεις ἠλαττώθησαν ἀπὸ 320,000 εἰς 240,000, ὅτε ἐφηρμόσθη ὁ νόμος τοῦ 1887. Ὁ νόμος οὗτος ἔφερε τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλήν. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ζητοῦμεν, ὅπως ἐπαναφέρωμεν τὰς δημοτικὰς εἰσπράξεις εἰς ὃ σημεῖον ὑπῆρχον πρὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου τοῦ 1887, ὅπως παράσχωμεν εἰς τὸν δῆμον τὰ μέσα, ἵνα ἄνευ δανείων ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς δαπάνας αὐτοῦ.

§218ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὥστε ἡ ἐπιβολὴ τοῦ ψηφισθησομένου φόρου δὲν θ’ ἀναβιβάσῃ τὸ ποσόν.

§219ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὴν ἀπόδειξιν τῆς ἀληθείας τῶν λεγομένων παρὰ τοῦ κ. συναδέλφου θέλει δώσει ὁ πίναξ, τὸν ὁποῖον καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ὅστις δεικνύει ἐπὶ τῶν αὐτῶν εἰδῶν καὶ ἐπὶ τῶν αὐτῶν ποσοτήτων, ποία εἶναι ἡ εἴσπραξις κατὰ τὴν νέαν διατίμησιν καὶ ποία ἦτο κατὰ τὴν παλαιάν. Ἐκ τούτου θέλει πεισθῆ ἡ Βουλὴ, ὅτι, ἐὰν δὲν ληφθῇ πρόνοια, βεβαίως ὁ δῆμος Κερκυραίων θέλει ἀδικηθῆ.

§220Θ. Π. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ ἤθελον δώσει γνώμην εἰς τὸν δῆμον Κερκυραίων ὅλως διάφορον ἐκείνης, τὴν ὁποίαν δίδει αὐτῷ ὁ πρώην Δήμαρχος αὐτοῦ καὶ δημότης, συνάδελφος ἡμῶν, ὡς ἀνεκοίνωσε πρὸ μικροῦ εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κατέθηκε τὴν ἑσπέραν ταύτην πληροφορίας, τὰς ὁποίας ὤφειλε νὰ καταθέσῃ ὅτε εἰσήγαγε τὸ νομοσχέδιον· ἡ δικαιολογία δὲ, ἣν ἔδωκεν, ὅτι ἔλαβεν αὐτὰς ἤδη τηλεγραφικῶς, δὲν ἀπαλλάσσει αὐτὸν τοῦ καθήκοντος, ὅπερ εἶχε. Κατὰ τὰς πληροφορίας ταύτας, ὁ δῆμος Κερκυραίων ὑπέστη μείωσιν ἐπαισθητὴν εἰς τὰ ἔσοδα αὐτοῦ, ἀφοῦ ἐκ τριακοσίων τεσσαράκοντα χιλιάδων δραχμῶν εἰσεπράχθησαν μόνον 240,000. Ὁ δὲ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν λέγει, ὅτι δὲν δύναται νὰ πληρώσῃ τὸ ἕνεκα τούτου ἐπελθὸν κενὸν, εἰμὴ ἐὰν ἐπιτραπῇ ἡ αὔξησις τοῦ δημοτικοῦ δασμοῦ, ἢ διὰ δανείων, καὶ ὅτι, ἐὰν τραπῇ ὁ δῆμος Κερκυραίων τὴν ὁδὸν τῶν δανείων, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν φαίνεται ὅτι δὲν ἐπιδοκιμάζει διὰ τὸν δῆμον Κερκυραίων, ἐνῷ ὡς Ὑπουργὸς θεωρεῖ ὠφέλιμον διὰ τὸ Κράτος, θέλει καταντήσει βεβαίως πάλιν εἰς τὴν ἐπιβολὴν φόρων, πρὸς πληρωμὴν τῶν δανείων. Παντάπασιν ἐγὼ δὲν θέλω δώσει εἰς τὸν δῆμον Κερκυραίων τὴν γνώμην αὐτήν. Δὲν δίδω δὲ τὴν γνώμην ταύτην εἰς οὐδένα δῆμον, ὡς δὲν δίδω αὐτὴν οὐδ’ εἰς τὸ Κράτος, ὡς δὲν δίδω αὐτὴν οὐδ’ εἰς τὸ ἄτομον, οὐδ’ εἰς οὐδένα οἰκογενειάρχην. Ἐὰν τὰ μέσα αὐτοῦ δὲν ἐπαρκῶσι διὰ νὰ ζῇ ὅπως πρέπει νὰ ζῇ, ὀφείλει νὰ περιορίσῃ τὰ ἔξοδα ἀναλόγως τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἔχει, νὰ μὴ δανείζηται δὲ, διότι δὲν ἔχει νὰ πληρώσῃ, οὐδὲ νὰ ἐπιβάλῃ φόρους ὑπερόγκους, διότι θέλει πτωχύνει τὰ μέλη τῆς οἰκογενείας του, τοὺς συνδημότας του. Νομίζω, ὅτι δύναται ὁ δῆμος Κερκυραίων νὰ ἐλαττώσῃ τὰ ἔξοδά του, ἵνα μὴ εὑρίσκηται εἰς τὴν ἀνάγκην, νὰ ζητῇ αὔξησιν 80,000 δραχμῶν, τὴν ὁποίαν, εἰρήσθω ἐν παρόδῳ, δὲν θέλει εἰσπράξει μόνον ἐκ τῶν δημοτῶν του, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν γειτόνων του.

§221ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος ζητεῖ τὸν λόγον.

§222ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν· ζητοῦμεν τὴν ἀναβολήν.

§223ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§224ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§225ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Πολὺ καλὰ, δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§226ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως).

§227ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, παρόντων μόνον 68. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 9 μ. μ.