1888.10.15

§0ΠΡΑΚΤΙΚΟΝ ΕΝΑΡΞΕΩΣ

Τῆς Γʹ Συνόδου τῆς ΙΑʹ Βουλευτικῆς Περιόδου 15 Ὀκτωβρίου 1888 (Σάββατον) Συνελθόντων σήμερον, 15 Ὀκτωβρίου 1888, τῶν κ. κ. Βουλευτῶν ἐν τῇ αἰθούσῃ τοῦ Βουλευτηρίου κατὰ τὴν ὑπὸ τοῦ προγράμματος ὁρισθεῖσαν ὥραν, 10 π. μ., κατέλαβε τὴν ἕδραν τοῦ προσωρινοῦ Προέδρου ὁ πρεσβύτερος τῶν παρόντων Βουλευτῶν κ. Δημήτριος Καλλιφρονᾶς, βουλευτὴς Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας, ὅστις ἐκάλεσε τοὺς νεωτέρους τῶν παρόντων βουλευτῶν κ. κ. Σταμάτιον Μπουντούρην, βουλευτὴν Ὕδρας, Δημήτριον Κουτσουμπλῆν, βουλευτὴν Λαρίσσης, Θεμιστοκλῆ Κανάρην, βουλευτὴν Νέων Ψαρῶν, καὶ Παναγιώτην Σάκκην, βουλευτὴν Μεσσηνίας, οἵτινες κατέλαβον τὰς θέσεις τῶν προσωρινῶν γραμματέων. Ἀναγνωσθέντος εἶτα τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ εὑρεθέντων παρόντων 55 βουλευτῶν, ὁ Πρόεδρος διέταξε καὶ ἠνεῴχθησαν τὰ θεωρεῖα. Μετὰ τοῦτο ἐγένετο κλήρωσις τῆς πρὸς ὑποδοχὴν τῶν Α. Α. Μ. Μ. Μεγάλης Πρεσβεύσεως καὶ ἔλαχον οἱ ἑξῆς: Α. Σιμόπουλος — Κ. Καραπάνος — Χρ. Χριστόπουλος — Ὄθ. Μακρυγιάννης — Θ. Γκίκας — Ε. Τσαρλαμπᾶς — Γ. Δρόσος — Δ. Γουδῆς — Δ. Βότσαρης — Ν. Μισυρλῆς. Προσῆλθον κατόπιν, ὥρᾳ 10 π. μ., ὁ Πρόεδρος καὶ τὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὰ μέλη τῆς Ἱερᾶς Συνόδου καὶ οἱ πολιτικοὶ καὶ στρατιωτικοὶ ὑπάλληλοι, οἵτινες κατέλαβον τὰς οἰκείας θέσεις. Μετὰ τοῦτο ὁ ἀρχιεπίσκοπος Σύρου κ. Μεθόδιος, κωλυομένου τοῦ Μητροπολίτου Ἀθηνῶν, ἐτέλεσεν ἁγιασμὸν μετὰ τῶν χοροστατούντων αὐτῷ ἱερέων καὶ διακόνων, εὐλογήσας καὶ ἁγιάσας τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς καὶ τὸ Βουλευτήριον. Ἀναγγελθείσης ἀκολούθως, ὥρᾳ 10½ π. μ., τῆς προσελεύσεως τῆς Α. Μ. τῆς Βασιλίσσης, τὸ Προεδρεῖον μετὰ τῆς κληρωθείσης Μεγάλης Πρεσβεύσεως τῆς Βουλῆς καὶ τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐξῆλθον εἰς τὰ πρόθυρα τοῦ Βουλευτηρίου καὶ ὡδήγησαν Αὐτὴν, ἀκολουθουμένην ἀπὸ τοὺς Βασιλόπαιδας καὶ τὴν αὐλικὴν ἀκολουθίαν, εἰς τὸ ἐπὶ τούτῳ παρεσκευασμένον Βασιλικὸν Θεωρεῖον. Μετ’ οὐ πολὺ ἀνηγγέλθη καὶ ἡ προσέλευσις τῆς Α. Μ. τοῦ Βασιλέως, ἐξελθόντες δὲ εἰς τὰ πρόθυρα τοῦ Βουλευτηρίου τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, τὰ μέλη τῆς Μεγάλης Πρεσβεύσεως καὶ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὡδήγησαν τὸν Βασιλέα προπορευόμενον εἰς τὸν ἐπὶ τοῦ Προεδρείου Θρόνον, δεξιόθεν μὲν τοῦ ὁποίου ἵστατο ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς μετὰ τῶν Γραμματέων, ἀριστερόθεν δὲ ὁ Πρόεδρος καὶ τὰ μέλη τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ ὄπισθεν τοῦ Θρόνου ἡ Μεγάλη τῆς Βουλῆς Πρέσβευσις καὶ οἱ ὑπασπισταὶ τῆς Α. Μ. Ἡ Α. Μ. ὁ Βασιλεὺς, χαιρετίσας τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς, ἀπήγγειλεν, ἱσταμένων πάντων, τὸν ἑξῆς ἐναρκτήριον λόγον. Κύριοι Βουλευταί, «Ἄσμενος ἀείποτε παριστάμενος ἐνώπιον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, ὑπ’ ἐξαιρετικῆς κατέχομαι εὐφροσύνης καὶ συγκινήσεως, προσαγορεύων ὑμᾶς ἐφέτος, κατὰ τὴν τρίτην ταύτην νομοθετικὴν Σύνοδον. Τὰ αἰσθήματα ταῦτα καθιστᾷ εὐνόητα σύμπτωσις οἰκογενειακῶν συμβάντων, ἅτινα ἐφαίδρυναν τὸν Βασιλικόν Μου Οἶκον, καὶ ἡ ἐπικειμένη ἑορτὴ, ἥτις δονεῖ τὰς μυχιαιτάτας χορδὰς τῆς καρδίας Μου, συνοψίζουσα ἐνώπιόν Μου τὰς ἀναμνήσεις εἰκοσιπενταετοῦς Βασιλείας, καθ’ ἣν Δυναστεία καὶ Ἔθνος συνεζυμώθησαν ἐν πονηραῖς καὶ ἐν ἀγαθαῖς ἡμέραις. Ἀνατρέχων κατὰ τὴν ὥραν ταύτην εἰς τὸ παρελθὸν καὶ εἰς τὴν πρώτην Μου παράστασιν ἐνώπιον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους, ἀγάλλομαι βλέπων πραγματοποιηθείσας τὰς ἐλπίδας, ἐφ’ αἷς μόλις ἔφηβος ὤμοσα τὸν συνταγματικὸν ὅρκον, ὃν πιστῶς ἐτήρησα, καὶ εὐγνωμονῶ πρὸς τὸν Ἑλληνικὸν λαὸν, ὅστις Μὲ ἐνίσχυσε δι’ ἀναλλοιώτου ἀγάπης καὶ πίστεως, καὶ πρὸς τὴν Θείαν Πρόνοιαν, ἥτις ηὐδόκησε νὰ Μὲ ἐκλέξῃ ὄργανον τῶν ἀγαθῶν Αὐτῆς βουλευμάτων πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἀναδεικνύουσά Με ἰθύντορα ἔθνους ὀργῶντος εἰς πρόοδον καὶ μεγαλουργίαν. «Κατὰ τὰς παραμονὰς τῆς ἑορτῆς, ἣν μέλλω νὰ συνεορτάσω μετὰ τοῦ ἔθνους, ἐπὶ τῇ συμπληρώσει εἰκοσιπενταετοῦς περιόδου τάξεως καὶ εὐημερίας, εὐτυχὴς λογίζομαι ἀγγέλλων ὑμῖν, ὅτι ἠσφαλίσθη τὸ μέλλον τῆς Δυναστείας καὶ ἐπληρώθη πόθος ἐθνικὸς διὰ τῶν ἀῤῥαβώνων τοῦ προσφιλοῦς υἱοῦ καὶ διαδόχου Μου μετὰ τῆς Α. Υ. τῆς Ἡγεμονίδος Σοφίας, ἀδελφῆς τοῦ Βασιλέως τῆς Πρωσσίας καὶ Γερμανοῦ Αὐτοκράτορος. Τὸν δεσμὸν τοῦτον μετὰ κραταιᾶς καὶ ἐνδόξου δυναστείας συνῆψεν αὐθόρμητος στοργὴ, ἐπιτυχέστερον δ’ αὐτοῦ δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ συναρμόσῃ ἡ πολιτικὴ φρόνησις. «Κατὰ τὴν ἀπουσίαν ὑμῶν, κύριοι Βουλευταί, ὁ Βασιλικὸς Οἶκος ηὐλογήθη καὶ δι’ ἑτέρου χαρμοσύνου γεγονότος, τῆς γεννήσεως νέου Βασιλόπαιδος, ὅστις ἐκλήθη Χριστοφόρος. «Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τῶν προσεχῶν ἑορτῶν τῆς εἰκοσιπενταετηρίδος ἔλαβον παρὰ πλείστων ἡγεμόνων καὶ κυβερνητῶν ξένων Κρατῶν τεκμήρια ἐνδιαφέροντος καὶ φιλίας, ἅτινα ἐνέπλησαν εὐγνωμοσύνης τὴν καρδίαν Μου, καθὸ ἀποδεικνύοντα, ὅτι αἱ διεθνεῖς ἡμῶν σχέσεις οὐ μόνον διατελοῦσιν ἀτάρακτοι, ἀλλὰ καὶ προσλαμβάνουσιν ὁσημέραι χαρακτῆρα, ἐμπνέοντα τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ φιλονομία καὶ οἱ πρὸς πλήρη ἀνακαίνισιν ἀνδρικοὶ ἀγῶνες τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ δὲν μένουσιν ἀπαρατήρητοι ἐν τῷ εὐρωπαϊκῷ κριτηρίῳ. «Ἀλλὰ καὶ ἂν ὑπάρχῃ τις ὁ δυσπιστῶν πρὸς τὴν ἀθόρυβον ἐργασίαν, ἣν διὰ στερεᾶς ἀποφάσεως βαθμιαίως ἐπιτελοῦμεν, μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἀνοίγονται αἱ πύλαι τῆς Ὀλυμπιακῆς ἐκθέσεως, καὶ ἐκεῖ θὰ προκαλέσωμεν θαῤῥαλέως τοὺς μὴ λησμονοῦντας κατὰ πόσων δυσχερειῶν ἐπαλαίσαμεν, ὅπως κρίνωσιν, ἐὰν καθυστερῶμεν ἐν τῇ ἁμίλλῃ τῆς προόδου. «Ἡ ζωτικότης τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ ἐξεδηλώθη καὶ ἐν τῷ σταδίῳ τῆς οἰκονομικῆς ἀναπλάσεως διὰ τῆς πλήρους ἐπιτυχίας τῶν μέτρων, δι’ ὧν ἡ Κυβέρνησίς Μου ἐπεζήτησε τὸ ἰσοζύγιον τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἐπιτευχθέντος τοῦ γονίμου τούτου εἰς μεγάλα ἀποτελέσματα γεγονότος διὰ τῆς ἀξιοθαυμάστου ἐθελοθυσίας τοῦ λαοῦ, οὐ μόνον παριστάμεθα εὐπρόσωποι ἐνώπιον τῶν ἐξαρτώντων τὸ μέλλον τῶν ἐθνῶν ἀπὸ τῆς οἰκονομικῆς αὐτῶν εὐεξίας, ἀλλὰ καὶ παρέχονται διὰ τῆς κραταιώσεως τῆς δημοσίας πίστεως εἰς τὴν Κυβέρνησίν Μου τὰ μέσα, ὅπως ἐφαρμόσῃ, ἐν ὥρᾳ εὐθέτῳ, σχέδια ἄγοντα εἰς τὴν ἐλάττωσιν τοῦ βάρους τῶν δημοσίων ὑποχρεώσεων. Ἡ σχετικὴ δὲ αὕτη εὐπορία ἐπιτρέπει αὐτῇ καὶ ἀπὸ τοῦδε νὰ μεριμνήσῃ συντονώτερον περὶ τῶν ἀναγκῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, καὶ ἐξ ἑνὸς μὲν νὰ συμπληρώσῃ τὸ σύστημα τῶν δημοσίων ἔργων καὶ νὰ δαψιλεύσῃ ἁδρότερα τὰ ἀγαθὰ τῆς συγκοινωνίας καὶ τῆς στοιχειώδους παιδεύσεως, ἐξ ἄλλου δὲ νὰ ὑποβάλῃ ὑμῖν σειρὰν ὅλην νομοθετημάτων, ἀποβλεπόντων εἰς ἀναμόρφωσιν τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως τῶν δήμων καὶ εἰς τὴν ἐν γένει εὐτακτοτέραν διαῤῥύθμισιν τῶν δημοτικῶν πραγμάτων. Ἐὰν ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς ὑπάρξῃ εὐμενὴς, τὰ διαπύλια τέλη θὰ καταργηθῶσι καὶ διὰ νέων φορολογικῶν συνδυασμῶν εἰς μὲν τοὺς πενομένους ἐκ τῶν δήμων θὰ χορηγηθῶσιν ἐπαρκεῖς πόροι, εἰς δὲ τοὺς πρωτεύοντας ἐξ αὐτῶν θὰ εὐκολυνθῇ ἡ ἐκτέλεσις εὐρέος προγράμματος δημωφελῶν ἔργων. Εἰδικὸς πόρος μέλλει νὰ ἀφιερωθῇ εἰς ἀπόκτησιν γενναίου κεφαλαίου, προωρισμένου εἰς ἀνέγερσιν ἐν βραχυτάτῃ διορίᾳ καὶ πανταχοῦ τοῦ Κράτους εὐπρεπῶν δημοτικῶν σχολείων, ὅπου θὰ δυνηθῇ νὰ καρποφορήσῃ ἡ νῦν φερέοικος δημοτικὴ διδασκαλία. Προσέτι δὲ, ὅπως περιφρουρηθῇ τελειότερον ἡ δημοσία ἀσφάλεια, ἕτερον νομοσχέδιον διαῤῥυθμίζει ἐπὶ νέων βάσεων τὰ τῆς δημοτικῆς ἀστυνομίας, ἀσκουμένης ἐντονώτερον τῆς ἐπιβλέψεως τῆς κεντρικῆς ἐξουσίας. «Ἐξασφαλίσασα κατ’ ἄλλον τρόπον ἐκ τῶν αὐτῶν φορολογουμένων τάξεων ἀναλόγους πόρους, ἐσκέφθη προσέτι ἡ κυβέρνησίς Μου νὰ ἀπαλλάξῃ τὴν συγκοινωνίαν διαρκοῦς ἐνοχλήσεως, καταργοῦσα τὸν ἐκ τῶν διοδίων φόρον· βαθείας δὲ μελέτης ἠξίωσε τὸ ζήτημα τῆς ἐπεκτάσεως τῆς σιδηροδρομικῆς συγκοινωνίας διὰ τῆς συμπληρώσεως καθ’ ἁπάσας τὰς διευθύνσεις τοῦ συμπλέγματος τῆς Πελοποννήσου καὶ τῆς παραχωρήσεως εἰς φερέγγυον ἑταιρίαν τοῦ ἑλληνικοῦ τμήματος τῆς μεγάλης εὐρωπαϊκῆς ἀρτηρίας. «Ἀλλὰ δὲν θὰ προήγετο προσηκόντως ἡ δημοσία εὐημερία, ἐὰν, καταβαλλομένης πάσης φροντίδος πρὸς τελείωσιν τοῦ σιδηροδρομικοῦ δικτύου, παρημελεῖτο ὅλως τὸ ζήτημα τῆς συχνῆς ἐρημώσεως προσοδοφόρων ἐπαρχιῶν διὰ τῆς ὑπερχειλίσεως ποταμῶν, οἵτινες μεταποιοῦνται εἰς ὄργανα καταστροφῆς, ἐνῷ, τεχνικῶς διευθετούμενοι, θὰ καθίσταντο πηγὴ εὐπορίας. Ἡ κυβέρνησίς Μου ἠσχολήθη εἰς παρασκευὴν συστήματος ὅλου ὑδραυλικῶν ἔργων, περιλαμβάνοντος σύμπασαν τὴν Ἑλλάδα, πρὸς τακτοποίησιν ῥοῆς ποταμῶν καὶ ἀποξήρανσιν λιμνῶν καὶ τελμάτων, βαίνουσα ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ἀπὸ τῶν σπουδαιοτέρων πρὸς τὰ ἧττον ἐπείγοντα. Ἐκ τῶν μᾶλλον ἐπειγόντων ἐκρίθησαν τὰ ἐν Θεσσαλίᾳ ὑδραυλικὰ ἔργα, περὶ ὧν μέλλει νὰ ὑποβληθῇ ὑμῖν εἰδικὸν νομοσχέδιον, ἐξ οὗ ἀπεκδεχόμεθα τὴν γεωργικὴν ἀκμὴν τῆς εὐφόρου ἐκείνης χώρας. «Ἐξαίρων οὕτω τὰς ὑπὲρ τῆς ὑλικῆς εὐζωΐας τοῦ τόπου προσπαθείας τῆς Κυβερνήσεώς Μου, δὲν λησμονῶ, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν εἶναι μόνον ἐμπορικὸν καὶ γεωργικόν, ἀλλὰ καὶ στρατιωτικὸν καὶ ναυτικὸν ἔθνος, καὶ ὅτι δυσκόλως θὰ ἐπείθετο νὰ μεριμνήσῃ περὶ μόνου τοῦ παρόντος, ἐν ὀλιγωρίᾳ τοῦ μέλλοντος. Παρακολουθῶν τὴν ἐν τῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης γινομένην ἐργασίαν, ἀσμένως διαβεβαιῶ ὑμᾶς, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τῶν νέων ὀργανισμῶν παρέχει ὁσημέραι μείζονα σύστασιν καὶ εὐρωστίαν εἰς τὸν χερσαῖον ἡμῶν στρατὸν καὶ ἀναπτύσσει τὸ στρατιωτικὸν αὐτοῦ πνεῦμα ἐν πειθαρχίᾳ καὶ ἐπιγνώσει καθήκοντος· αἱ δὲ ναυτικαὶ ἡμῶν δυνάμεις, καταρτιζόμεναι δι’ ἀόκνου σπουδῆς καὶ ἀσκήσεως, ἔχουσι πλήρη τὴν συναίσθησιν τῶν ὑποχρεώσεων, ἃς ἐπιβάλλει ἡ θαλασσία φήμη τῆς Ἑλλάδος, καὶ πέποιθα, ὅτι, ὅταν μετ’ οὐ πολὺ καταπλεύσωσιν εἰς τὰς ἡμετέρας θαλάσσας τὰ ναυπηγούμενα κρατερὰ σκάφη, δὲν θὰ ἀμοιρήσωσιν ἐπιδεξίου διευθύνσεως καὶ ἀξιομάχων πληρωμάτων. Οὕτως, ἐφ’ ὅσον μὲν ἡ εἰρήνη βασιλεύει ἐν Εὐρώπῃ, ἔχομεν ἀφώνους συνηγόρους ὑπὲρ τῶν δικαίων ἡμῶν ἀξιώσεων τὰς ὑλικὰς προόδους, ἃς ἐν ἡσυχίᾳ ἐπιτελοῦμεν· ἐὰν δέ ποτε πέραν ἡμῶν ἐκραγῇ ἡ καταιγίς, θὰ εὕρῃ τὴν Ἑλλάδα μηδενὸς ἀμελήσασαν ὑπὲρ τῆς ἐθνικῆς ἀσφαλείας. «Ἐπὶ τούτοις, ἐπικαλούμενος, κύριοι Βουλευταὶ, τὴν εὐλογίαν τοῦ Ὑψίστου ὑπὲρ τῶν ὑμετέρων ἐργασιῶν καὶ πεποιθὼς ἐπὶ τὸν δεδοκιμασμένον ὑμῶν ζῆλον, κηρύττω τὴν ἔναρξιν τῆς Γʹ. Συνόδου τῆς ΙΑʹ. Βουλευτικῆς Περιόδου.» Ἅμα τῇ ἀπαγγελίᾳ τοῦ Βασιλικοῦ λόγου, αἱ Α. Α. Μ. Μ. ὁ Βασιλεὺς μετὰ τῆς Βασιλίσσης καὶ τῶν Βασιλοπαίδων ἀπῆλθον, συνοδευόμενοι μέχρι τῶν προθύρων τοῦ Βουλευτηρίου ὑπὸ τοῦ Προεδρείου τῆς Βουλῆς, τῆς Μεγάλης Πρεσβεύσεως καὶ τοῦ Προέδρου καὶ τῶν μελῶν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἐπιφωνούντων τῶν τε κ. κ. Βουλευτῶν καὶ τῶν παρισταμένων «Ζήτω ὁ Βασιλεύς».