1887.12.07

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 32

Τῆς 7 Δεκεμβρίου 1887

(Δευτέρα)

Ὥρα 2 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἐν Πάτραις Σύλλογος «Ἰδεολογία» εὔχεται ὑπὲρ τῆς ἐπιψηφίσεως τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως Νόμου περὶ καταργήσεως τῆς προσωπικῆς κρατήσεως. Διάφοροι σαπωνοποιοὶ ἐκ Ζακύνθου παραπονοῦνται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ἐπιβάλλοντος φόρον ἑνὸς λεπτοῦ ἐφ’ ἑκάστης ὀκᾶς τοῦ σάπωνος. Ἀναφορὰ κατοίκων Σκοπέλου, παραπονουμένων κατὰ τοῦ Νόμου περὶ ποιμνιοβοσκῆς, καὶ ζητούντων νὰ ἐξαιρεθῇ τοῦ Νόμου τούτου ἡ ἐπαρχία Σκοπέλου.—Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχετικοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κατάδικος Πλούταρχος Παπαδήμου, ἐκ τοῦ χωρίου Κυριακῆς τοῦ δήμου Διστομίων, παραπονεῖται, ὅτι κατεδικάσθη ἀδίκως. Ὁ Σπυρίδων Παπαγεωργίου Πετανίτης παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ τῷ χορηγηθῇ βοήθημα, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ζήσῃ.

§2ΠΑΧΥΣ. Ἡ αἴτησις αὕτη εἶναι δικαία, καὶ παρακαλῶ νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλοτε εἶχε συστηθῆ εἰς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τῷ ἐδόθη βοήθημα. Ὁ ἀόμματος Λαμψιάδης παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτοῦ, καθόσον ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἦτο συντάκτης τῶν ἐπισήμων πρακτικῶν τῆς Βουλῆς καὶ ἔπαθε κατὰ τὴν ὑπηρεσίαν.

§4ΤΟΜΑΝ. Ὁ δυστυχὴς αὐτός, ἐργασθεὶς ἐπὶ πολλὰ ἔτη ὡς συντάκτης τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, ἔπαθεν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ κατέστη τυφλός. Ἡ Βουλὴ ἄλλοτε εἶχεν ἀποφασίσει νὰ χορηγηθῇ εἰς αὐτὸν βοήθημα ἐκ δραχμῶν 400 ἐνιαυσίως. Ἐφέτος, φαίνεται, ὅτι ἐκ παραδρομῆς ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς παρέλειψε τὴν χορηγίαν ταύτην. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλήν, ὅπως ἐξακολουθήσῃ χορηγοῦσα εἰς τὸν δυστυχῆ αὐτὸν, χάριν φιλανθρωπίας, τὸ εἰρημένον ποσόν.

§5ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σταλῇ λοιπὸν εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ Ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς.

§7ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως ἐκτάκτου πιστώσεως ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1888 ἐκ δρ. 18.462,000 πρὸς τοὺς ἑξῆς σκοπούς: αʹ) Ἐσωτερικὴ σιδηροδρομικὴ συγκοινωνία δραχμαὶ 2,070,000, καὶ βʹ) ἀξία, ἐπίβλεψις καὶ ἔξοδα δοκιμῶν ναυπηγουμένων τριῶν πολεμικῶν πλοίων δρ. 16,393,000. Παρακαλῶ δὲ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Νομοσχέδιον περὶ διακρίσεως καὶ ὁροθεσίας δασῶν. Νομοσχέδιον περὶ προσωπικοῦ τῆς καλλιεργείας τῶν ἁλυκῶν τοῦ Κράτους. Νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως ἐργοστασίων κοπῆς καπνοῦ καὶ θέσεων τοῦ προσωπικοῦ αὐτῶν. Καὶ νομοσχέδιον περὶ λαχείων. (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 95–99).

§8ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου ᾼΦΜΑʹ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Σχολείου τῶν Τεχνῶν. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 100).

§9ΚΑΪΡΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἰδίᾳ τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν, νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς τὸν νέον Ἀστικὸν Νόμον. Ὁ Νόμος οὗτος εἶναι πρὸ πολλῶν ἐτῶν κατηρτισμένος παρ’ εἰδικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὸ ἔργον εἶναι ὅσον τὸ δυνατὸν πλῆρες, καθόσον καὶ ἡ γνώμη τῶν Δικαστηρίων ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει καὶ ἡ γνώμη ὅλων τῶν ἐξεχόντων παρ’ ἡμῖν νομομαθῶν. Ἐὰν δὲ ὑπάρχωσιν ἀτέλειαι, ἡ ἐφαρμογὴ θὰ καταδείξῃ ταύτας, καὶ διὰ τῆς κατὰ μέρος νομοθετικῆς ἐργασίας θὰ ἐπέλθῃ ἡ ἐντελὴς τοῦ Νόμου τούτου βελτίωσις. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ὑποβάλῃ τὸν Νόμον τοῦτον σήμερον, καὶ ὁ ὁποῖος δὲν πρόκειται παρὰ νὰ ὑποστῇ τὴν λεγομένην τυπικὴν συζήτησιν, νομίζω, ὅτι οὐδέποτε ὁ Ἀστικὸς Νόμος θὰ ψηφισθῇ, καὶ θὰ ἐξακολουθῶμεν ἐπὶ μακρὸν ἔτι νὰ διεπώμεθα ἀπὸ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον μᾶς διέπει σήμερον, καὶ πάντες γινώσκετε ὁποίας δυσχερείας ἐγέννησεν ἡ ὑφισταμένη ἀστικὴ νομοθεσία, καὶ ὁποίας ἀντιθέτους λύσεις ἔδωκεν ἡ νομολογία τῶν Δικαστηρίων. Ἂς μὴ χάσῃ ὅθεν ἡ Κυβέρνησις τὴν ἤδη κατάλληλον στιγμήν. Παρακαλῶ ἐπίσης τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἰδίᾳ τὸν ἀξιότιμον κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν, νὰ συναινέσῃ εἰς τὴν κατὰ προτίμησιν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω, περὶ συνομολογήσεως δανείου ἐκ τῶν λιμενικῶν χρημάτων τῆς προκυμαίας Γαυρίου ὑπὲρ τοῦ δήμου Γαυρίου, διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τοῦ μόνου δημοτικοῦ ναοῦ τῆς κωμοπόλεως Γαυρίου. Τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον τοπικὴν ἀνάγκην σκοπεῖ νὰ θεραπεύσῃ, καὶ τοσοῦτο μᾶλλον εἶναι κατεπεῖγον, καθόσον ὁλόκληρος Κοινότης, περὶ τὰς ἑκατὸν οἰκογενείας, ἀπὸ διετίας στερεῖται ἱεροῦ ναοῦ, εἰς ὃ προσερχόμενα τὰ μέλη αὐτῆς νὰ ἐκπληρῶσι τὰ ἀπαραίτητα αὐτῶν θρησκευτικὰ καθήκοντα. Ἡ πρωτεύουσα τοῦ δήμου Γαυρίου, ὡς εἶπον, ἕνα καὶ μόνον ναὸν ἔχει, καὶ τοῦτον ἰδιόκτητον, ὃν ἠγόρασε πρὸ πολλοῦ ἡ Κοινότης· ὁ ναὸς ὅμως ἦτο μικρὸς καὶ δὲν ἐπήρκει εἰς τὸν πληθυσμὸν τῶν κατοίκων, ἐγένετο δὲ πρὸ πολλοῦ σκέψις, ὅπως κατεδαφισθῇ καὶ εὐρυνθῇ, ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ καὶ τῆς προβαινούσης αὐξήσεως αὐτοῦ. Ἐπίσης ἐγένετο σκέψις καὶ περὶ τῶν πόρων, τῶν ἀναγκαιούντων διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν, καὶ ἠλπίζετο, ὅτι διὰ τῶν ὑπαρχόντων χρημάτων καὶ τῶν συλλεγέντων ἐκ συνεισφορῶν τῶν κατοίκων καὶ ἄλλων φιλοχρίστων πολιτῶν ἤθελον ἀποπερατωθῆ, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ ἀναλαβόντος τὴν οἰκοδομὴν ἐργολάβου, ἀλλ’ αἱ ἐλπίδες ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ἀπεδείχθησαν ἐλλιπεῖς· ὁ ἀξιότιμος Δήμαρχος Γαυρίου καὶ τὰ ἀξιότιμα μέλη τοῦ Ἐκκλησιαστικοῦ Συμβουλίου ἀπετάθησαν πρὸς διαφόρους, πρὸς συνομολόγησιν δανείου διὰ τὴν ἀποπεράτωσιν, αἱ προσπάθειαί των ὅμως δὲν ἐτελεσφόρησαν, διότι ἐν Γαυρίῳ τὰ κεφάλαια εἶναι μικρὰ καὶ δὲν διατίθενται εὐκόλως ἐπὶ μετρίῳ τόκῳ εἰς τοιαῦτα δάνεια· τὴν δυσκολίαν ὅμως ταύτην ἡ διοικοῦσα τὸ Λιμενικὸν ταμεῖον ἐπιτροπὴ προσηνέχθη νὰ ὑπερνικήσῃ· ἡ προκυμαία Γαυρίου ἔχει ἀτόκως παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ, κατὰ τοὺς λογαριασμούς της, περὶ τὰς 12,000 δραχμῶν, διὰ πράξεώς της δὲ ἐνέκρινε νὰ δανείσῃ ἐκ τῶν κεφαλαίων δρ. 4,500 εἰς τὸν Δῆμον, πληρωτέας μετὰ τόκου χρεωλυτικῶς· τὴν πρᾶξιν ταύτην ἀπεδέχθη τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δυσκολεύεται ν’ ἀποδεχθῇ καὶ ἐγκρίνῃ αὐτὴν, καθόσον φρονεῖ, ὅτι τὰ χρήματα τῶν λιμένων δὲν πρέπει νὰ διατίθενται πρὸς ξένους εἰς τὰ λιμενικὰ ἔργα σκοποὺς ἄνευ εἰδικοῦ Νόμου. Εἰ καὶ εἰδικὸς Νόμος, κατὰ τὴν κρίσιν μου, εἶναι περιττὸς (ὡς τοῦτο ἀποδεικνύει ὁ προχθὲς εἰσαχθεὶς Νόμος περὶ ἀπαγορεύσεως εἰς τὰ Λιμενικὰ ταμεῖα δανείων ἐκ τῶν κεφαλαίων των), διότι κυρίως δὲν πρόκειται περὶ διαθέσεως τῶν λιμενικῶν χρημάτων δι’ ἐλευθεριότητος, ἤτοι δωρεᾶς πρὸς ξένους σκοποὺς, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τοποθετήσεως αὐτῶν προσωρινῶς καὶ συμφερόντως εἰς τὸν Δῆμον ἀντὶ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐν ᾗ μένουσιν ἄτοκα, οὐχ ἧττον, ἀφοῦ τὸ γράμμα τοῦ Νόμου περὶ λιμένων λέγει, ὅτι αἱ λιμενικαὶ εἰσπράξεις κατατίθενται μόνον εἰς πιστωτικὰ καταστήματα, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ὑπέβαλον τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον. Τὸ νομοσχέδιον ὅθεν δὲν ἀντιστρατεύεται εἰς τὸν κρατοῦντα ἤδη Νόμον περὶ Λιμενικῶν ταμείων, διότι, ὡς προεῖπον, δὲν πρόκειται περὶ διαθέσεως τῶν ζητουμένων χρημάτων διὰ δωρεᾶς εἰς ξένους σκοποὺς τῶν λιμενικῶν ἔργων, ἀλλὰ πρόκειται δι’ ἐντόκου ἐπιστροφῆς τῶν δανειζομένων χρημάτων νὰ διευκολυνθῇ ἡ ἀποπεράτωσις τοῦ δημοτικοῦ ναοῦ, πληροῦντος ἀπολύτως οὐσιωδεστάτην κοινοτικὴν ἀνάγκην τοῦ δήμου Γαυρίου. Γνωρίζω ἀσφαλῶς εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ ἔργον τῆς προκυμαίας Γαυρίου δὲν πρόκειται ν’ ἀρχίσῃ συντόμως, ὅπως ὑπάρξῃ ἀνάγκη τῶν ζητουμένων χρημάτων· ἡ προκυμαία Γαυρίου ἔχει ἀνάγκην ποσοῦ πολὺ μεγαλειτέρου τοῦ ἤδη ὑπάρχοντος, καὶ μέχρι συμπληρώσεως τοῦ ποσοῦ τούτου ὁμολογουμένως θὰ παρέλθῃ πολὺς χρόνος, ἴσως εἰκοσαετία, ὥστε πρόκειται περὶ ἔργου μετὰ εἰκοσαετίαν ἀρξομένου· τὸ ἔργον ἄλλως τῆς προκυμαίας καὶ δὲν ἐπείγει, διότι ἐκεῖ δὲν πρόκειται νὰ κατασκευασθῇ βραχίων, ἀσφαλίζων τὸν λιμένα ἐκ τῆς τρικυμίας, πρόκειται νὰ κατασκευασθῇ ἀποβάθρα πρὸς ἐκφόρτωσιν, ἧς ἡ ἀρχὴ ἐγένετο, καὶ ἀρκεῖ ἡ γενομένη διὰ τὴν σημερινὴν ἀνάγκην τῆς ἀγορᾶς. Ἀφοῦ ὅθεν τὰ λιμενικὰ ἔργα Γαυρίου οὔτε κατεπείγοντα εἶναι, οὔτε τοῦ παρόντος χρόνου, ἀλλὰ πολὺ μέλλοντος, πρὸς τί νὰ μένῃ νεκρὸν παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ τὸ ζητούμενον ποσὸν τοῦ δανείου, καὶ νὰ μὴ δοθῇ εἰς τὸν Δῆμον, ἐπὶ ἐγγυήσει τῶν προσόδων τοῦ ναοῦ, ἀρκουσῶν διὰ τὴν συντήρησιν τοῦ ναοῦ καὶ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ δανείου, ὅπως δι’ αὐτοῦ ἀποπερατωθῇ ἡ οἰκοδομὴ καὶ θεραπευθῇ ἡ κοινοτικὴ ἀνάγκη, τὸ δὲ Λιμενικὸν ταμεῖον, οὐ μόνον νὰ μὴ ζημιωθῇ, ἀλλὰ τοὐναντίον νὰ ὠφεληθῇ διὰ τῆς λήψεως τόκου; Ἡ γνώμη δὲ τοῦ τόπου, εἰς ὃν καὶ μόνον ἀνήκουσι τὰ χρήματα, εἶναι γνωστὴ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον διὰ ψηφισμάτων του, καὶ οἱ κάτοικοι τῆς κωμοπόλεως Γαυρίου δι’ ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν, αἰτοῦσι θερμῶς τὴν ἔγκρισιν καὶ ψήφισιν τοῦ περὶ οὗ πρόκειται δανείου, ὡς ἀπολύτως ἀναγκαίου. Ἡ Κυβέρνησις, φρονῶ, ὅτι ἔχει καθῆκον νὰ συντρέχῃ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν κοινωφελῶν ἔργων, καὶ δὲν πρέπει νὰ παρίδῃ τὰς παρακλήσεις τῶν κατοίκων μιᾶς Κοινότητος, στερουμένης ναοῦ, ἡ ἀποπεράτωσις τοῦ ὁποίου μόνον διὰ τῆς ἐγκρίσεως τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος δανείου πρόκειται νὰ πραγματοποιηθῇ. Παρακαλῶ ἑπομένως τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀποδεχθῇ τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐγκρίνῃ τὴν κατὰ προτίμησιν συζήτησιν αὐτοῦ, τὴν δὲ Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τοῦτο.

§10ΤΖΑΝΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι ὀφείλομεν νὰ μεριμνήσωμεν περὶ τῶν τῆς πρώτης ἀνάγκης. Εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν καὶ Κώδικα, ὡς καὶ ἄλλα Ἔθνη, ἀλλ’ ἀφοῦ δὲν ἔχωμεν ὑποδήματα, τί τὴν θέλομεν τὴν λοιπὴν ὡραίαν περιβολήν; Τίνας θὰ δικάσωμεν ἐν Μεσσηνίᾳ, ὅταν πρωτίστως δὲν μεριμνήσωμεν περὶ τῆς ἀποξηράνσεως τῶν ἑλῶν καὶ τελμάτων; Νομίζω, ὅτι ἔχω καθῆκον, ἀφοῦ εὑρίσκομαι ἐν τῇ θέσει ταύτῃ, νὰ ἐπαναλάβω περὶ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν εἰσήγαγον, περὶ τῆς προσωπικῆς κρατήσεως, ὅτι δὲν παίζω.... (Θόρυβος).

§11ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου.

§12ΤΖΑΝΕΣ. Ὑπέβαλον τὴν πρότασιν, καὶ αὕτη οὔτε ἐτυπώθη, οὔτε διενεμήθη, καὶ ἐπαναλαμβάνω ἐνώπιον ὅλης τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας καὶ ὅλου τοῦ κόσμου, ὅτι δὲν παίζω, προκειμένου περὶ Νόμου, ὁ ὁποῖος ἀφορᾷ εἰς τὰ σπουδαιότατα συμφέροντα τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας. Διατί ἡ Κυβέρνησις δὲν συντρέχει; Ἴσως ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν γνωρίζει, ὅτι ἐγὼ καὶ χθὲς καὶ σήμερον ἔτι ὑπὸ ἐμπόρου ἐγκρίτου τῆς Ἑρμουπόλεως παρεκλήθην νὰ ἐπιμείνω, εἰπόντος μοι: «Θάρος! εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἵτινες ἔχουν δανείσει πολλοὺς, ἀλλὰ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ ὑπάρχῃ ἡ βάρβαρος αὕτη ποινή». Σήμερον ἔλαβον ἐπιστολὴν ἐξ Ἐράνης, ἀπὸ ἄνθρωπον οἰκοκύρην....

§13ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ἀπὸ ποῖον;

§14ΤΟΜΑΝ. Καὶ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω νὰ μοὶ εἰπῆτε τὸ ὄνομα τοῦ ἐμπόρου Ἑρμουπόλεως.

§15ΤΖΑΝΕΣ. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ὑποδείξω τίνες εἰσί· δὲν εἶναι εἷς μόνον, εἶναι ἡ κοινωνία ἐξεγηγερμένη (θόρυβος). Ἐγὼ, Κύριοι, ἔσπειρα καὶ θὰ θερίσω, ἀφοῦ ὡριμάσῃ ἡ ἰδέα (θόρυβος). Ἔχω τὴν κοινὴν γνώμην ὑπὲρ ἐμοῦ, καὶ δι’ αὐτὸ ἐνθαῤῥυνόμενος λέγω, ὅτι ἔχετε καθῆκον νὰ παραγγείλητε τὴν τύπωσιν τῆς προτάσεώς μου καὶ τὴν διανομὴν αὐτῆς, καὶ ἐγὼ θὰ ἐπιμείνω νὰ συζητηθῇ, καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις μὲ ἐγκαταλείψωσιν, ἐγὼ θὰ ἐκπληρώσω τὸ καθῆκόν μου.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐτυπώθη, διότι ὁμοίαν πρότασιν εἴχετε ὑποβάλει καὶ κατὰ τὸ παρελθόν. Μολαταῦτα θὰ τυπωθῇ. Ὁ βουλευτὴς ἐξ Εὐβοίας κ. Πεζᾶς ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ποιμνιοβοσκῆς (Ὅρα Παράρτημα ἀριθ. 101).

§17ΚΟΡΠΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, πολλάκις ἤκουσα ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ὅτι τὸ σῶμα τῆς Χωροφυλακῆς δὲν ἐκπληροῖ τὸν προορισμόν του, καὶ πολλαὶ μάλιστα ἐξηνέχθησαν κατ’ αὐτοῦ μομφαί. Δὲν θὰ ἐξετάσω—διότι δὲν εἶναι τῆς παρούσης στιγμῆς—ποῖα εἶναι τὰ αἴτια τῆς τοιαύτης καταστάσεως. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύναμαι νὰ εἴπω ἀνεπιφυλάκτως, εἶναι, ὅτι τὸ σῶμα τοῦτο τῷ ὄντι δεῖται ἀναμορφώσεως. Μεταξὺ τῶν μέτρων τῶν ἀναμορφωτικῶν ἦτο καὶ τὸ μέτρον τὸ ληφθὲν διὰ νομοθετήματος, ἐπιτρέποντος τὴν κατάταξιν τελειοφοίτων καὶ διδακτόρων τὰ νομικά. Πολλοὶ τῷ ὄντι νέοι, ἀφήσαντες τὸ στάδιον, διὰ τὸ ὁποῖον ἐξ ἀρχῆς προωρίσθησαν, κατετάχθησαν εἰς τὸ σῶμα τοῦτο, καὶ πολλοὶ προήχθησαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου, ἀλλ’ οἱ πλεῖστοι αὐτῶν μένουσιν ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἐνωμοτάρχου πρώτης τάξεως, ἐνῷ καὶ εἰς τὸ Πεζικὸν, καὶ εἰς τὸ Ἱππικὸν οἱ μήπω ὄντες στρατιῶται, καθ’ ὃν χρόνον οὗτοι ἔλαβον τὸν βαθμὸν τοῦ ἐνωμοτάρχου, εἶναι ἤδη ἀνθυπολοχαγοὶ, ἐξελθόντες ἐκ τῆς Σχολῆς τῶν Ὑπαξιωματικῶν. Δὲν ζητῶ σήμερον ἐξαιρετικόν τι νομοθετικὸν μέτρον ὑπὲρ αὐτῶν, ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν, ἐπειδὴ ὁ πίναξ τῶν ὑποψηφίων διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπομοιράρχου ἐξηντλήθη πρὸ πολλοῦ, νὰ διαταχθῇ ἡ σύστασις Ἐπιτροπῆς, ὅπως οἱ προταθέντες ἐξετασθῶσιν, ὅσοι δὲ κριθῶσιν ἱκανοὶ, ν’ ἀποκτήσωσι τὸ δικαίωμα τοῦ προβιβασμοῦ κατὰ σειράν· τότε θὰ ἔχουν τοὐλάχιστον τὴν παρήγορον ἐλπίδα, ὅτι ὑπάρχει πίναξ, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου θὰ δύναται ὁ Ὑπουργὸς νὰ προβῇ εἰς τὸν προβιβασμὸν αὐτῶν. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς ά. συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ ἑπόμενα νομοσχέδια: 1) Περὶ ὑπαγωγῆς τῶν δήμων Σκοπέλου, Σκιάθου, Γλώσσης καὶ Ἁλονήσου εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Πρωτοδικείου Βόλου καὶ τοῦ Ἐφετείου Λαρίσσης. 2) Περὶ τροποποιήσεως τοῦ Νόμου ᾼΥΛΘʹ περὶ ἀναδιοργανισμοῦ τοῦ σώματος τῶν πολιτικῶν μηχανικῶν. 3) Περὶ ἀπαγορεύσεως παροχῆς δανείων ὑπὸ τῶν Λιμενικῶν ταμείων. 4) Περὶ κυρώσεως τῆς συνομολογηθείσης μεταξὺ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας συμβάσεως).

§18ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νὰ προστεθῇ, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι τοῦ λαοῦ δύνανται νὰ ταξειδεύωσιν ἄνευ πληρωμῆς, ὅπως γίνεται καὶ ἐν Εὐρώπῃ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς προτείνει....

§20ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ὄχι μόνον ἐγώ, ἀλλ’ ὅλη ἡ πτέρυξ αὕτη (δεικνύει τὴν δεξιάν).

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Βουλευτὰ, παρακαλῶ νὰ ὑποβάλητε τὴν πρότασίν σας ἐγγράφως, καὶ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ συζητηθῇ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 102). (Ἀκολούθως ἐπιψηφίζονται εἰς ά. συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, τὰ ἑπόμενα νομοσχέδια: 1) Περὶ τῶν ἐν Καλάμαις ἐπὶ τοῦ μορεοπεριβόλου Βαρσαμᾶ ἀνεγηγερμένων ἐργαστηρίων. 2) Περὶ γηπέδων κατὰ τὴν χερσόνησον Πειραιῶς. 3) Περὶ διαπλατύνσεως τοῦ πορθμοῦ Εὐρίπου).

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναθεωρήσεως Κυβερνητικῶν πράξεων, σχετιζομένων μετὰ τῆς καταστάσεως ἢ τοῦ βαθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης.

§23ΚΟΡΠΑΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προχθὲς ἔλαβον τὸν λόγον καὶ ἐκηρύχθην κατὰ τῆς ἀρχῆς αὐτοῦ, θεωρῶν ἐκ πεποιθήσεως, ὅτι αὕτη ἔχει τι τὸ ἀντισυνταγματικόν· εἶπον μάλιστα, ὅτι, ἐὰν δὲν ἐθεώρουν τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου τούτου ὡς ἀντικειμένην εἰς τὸ Σύνταγμα, δὲν θὰ εἶχον δυσκολίαν νὰ ψηφίσω ὑπὲρ τῶν διατάξεων αὐτοῦ, καθόσον καὶ εἶχον ἀσπασθῆ αὐτὰς κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον. Ἐπειδὴ ὅμως ἐφημερίς τις μικρὰ ἔγραψεν, ὅτι ἐγὼ ἐκηρύχθην ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Συναδέλφους, ὅσοι ἀπαιτοῦνται πρὸς τοῦτο, νὰ ζητήσωμεν, ἵνα δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορηθῇ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου.

§24ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δυνάμεθα νὰ ψηφοφορήσωμεν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ἐπὶ τοῦ συνόλου.

§25ΚΟΡΠΑΣ. Μάλιστα. (Ἐπιψηφίζονται δι’ ἀναστάσεως, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως, ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰ ἄρθρα 1–20).

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 21. (Ἀναγινώσκεται).

§27Δ. ΚΑΪΡΗΣ. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου βεβαίως σκοπεῖται νὰ ἱκανοποιηθῇ ὁ ἀξιωματικός. Ἐὰν κερδίσῃ τὴν δίκην του ἐνώπιον τοῦ Ἀναθεωρητικοῦ Δικαστηρίου, ἢ μετὰ προσφυγὴν ἐνώπιον τοῦ κληρωτοῦ Δικαστηρίου, τότε ὑποχρεοῦται ὁ Ὑπουργὸς νὰ προκαλέσῃ τὸ Β. Διάταγμα τῆς ἐπαναφορᾶς τοῦ ἀξιωματικοῦ εἰς τὰς τάξεις του. Ἀλλὰ τὸ δεύτερον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου τούτου φαίνεται κἄπως, ὅτι δὲν ἐκφράζεται γραμματικῶς σαφῶς, καὶ θέτει εἰς ἀμφιβολίαν τὸν σκοπὸν τοῦ Νόμου, διότι λέγει: «ὁ ἀξιωματικός, διὰ τοιούτου Διατάγματος ἀνακαλούμενος εἰς ἐνέργειαν ἐκ τῶν λοιπῶν καταστάσεων, τάσσεται δι’ αὐτοῦ ὡς πρὸς τὴν ἀρχαιότητα εἰς ἣν εὑρίσκετο πρὸ τοῦ ἀνακαλουμένου Διατάγματος σειράν.» Ἐρωτῶ, ἐπανέρχεται εἰς τὴν σειρὰν, τὴν ὁποίαν εἶχε, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐξεδόθη τὸ Διάταγμα, διὰ τοῦ ὁποίου ἠδικήθη, ἢ λαμβάνει τὴν σειρὰν τῆς ἀρχαιότητος, καθ’ ἣν στιγμὴν ἀνακαλεῖται τὸ ἀδικῆσαν Β. Διάταγμα;

§28ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 21 ἐκδίδεται Διάταγμα ἐν τῇ περιπτώσει τῇ προβλεπομένῃ, ἀνακαλοῦν τὸ Διάταγμα τὸ ἀδικῆσαν τὸν ἀξιωματικόν, τὰς δὲ συνεπείας τῆς ἀνακλήσεως τοῦ Διατάγματος τούτου καθορίζει αὐτὸ τοῦτο τὸ ἄρθρον 21 ἐν ἐδαφίῳ δευτέρῳ ὡς ἑξῆς: «Ὁ ἀξιωματικός, διὰ τοιούτου Διατάγματος ἀνακαλούμενος εἰς ἐνέργειαν ἐκ τῶν λοιπῶν καταστάσεων, τάσσεται δι’ αὐτοῦ ὡς πρὸς τὴν ἀρχαιότητα εἰς ἣν εὑρίσκετο πρὸ τοῦ ἀνακαλουμένου Διατάγματος σειράν», δηλαδὴ πρὸ τοῦ Διατάγματος, δι’ οὗ ἠδικήθη. (Ψηφίζεται ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως καὶ τὸ ἄρθρον 21, ὡς καὶ τὰ ἑπόμενα).

§29ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, νὰ φωτίσῃ τὴν Βουλὴν, ἐνώπιον τίνος Δικαστηρίου θὰ ὑπάγηται ἡ ἀναψηλάφισις τῆς ἀποφάσεως, ἐὰν γίνῃ τοιαύτη;

§30ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός.). Ἐννοεῖται ἀναψηλάφισιν τῆς ἀποφάσεως αὐτοῦ τοῦ Δικαστηρίου;

§31ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐννοῶ τῶν ἀποφάσεων τῶν μέχρι τοῦδε τακτικῶν Δικαστηρίων.

§32ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ ἰδέα τῆς ἀναψηλαφίσεως ἐπάγεται τὴν ἐκδίκασιν αὐτῆς ὑπὸ τοῦ αὐτοῦ Δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον ἐξέδωκε τὴν ἀπόφασιν.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφοφορεῖται τὸ σύνολον δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ψηφολεκτῶν Κόρπα καὶ Καλογεροπούλου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 78, ἐξ ὧν 76 ὑπὲρ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου καὶ 2 κατά. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον εἰς τρίτην συζήτησιν.

§35ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶχον ἀναγγείλει τὴν ὑποβολὴν νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ χαρτοσήμου Νόμου καὶ περὶ κωδικοποιήσεως αὐτοῦ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑποβάλλω ἤδη. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 103).

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τῶν γενικῶν εἰσαγωγικῶν δασμῶν. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§37ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ ὁρισθῇ ἡμέρα, καθ’ ἣν θέλει τεθῆ εἰς ἐνέργειαν ὁ πρόσθετος φόρος, διότι πολλοὶ πιθανὸν νὰ ἔχωσιν ἤδη ἀγοράσει δημητριακοὺς καρποὺς εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, καὶ ἑπομένως διατρέχουσι τὸν κίνδυνον νὰ ὑποστῶσι μεγάλας ζημίας.

§38ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει τρόπος θεραπείας· δυνάμεθα νὰ μὴ κυρώσωμεν τὸ νομοσχέδιον πρὸ τῆς παρελεύσεως μηνός· ἀναλαμβάνομεν ἄρα τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μὴ ὑποβάλωμεν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο εἰς κύρωσιν πρότερον.

§39ΤΟΜΑΝ. Εἶχε παραδεχθῆ ἄλλοτε τὸ Ὑπουργεῖον, ὅτι κανονίζεται ἡ πληρωμὴ τοῦ τέλους ἀναλόγως τοῦ χρόνου τῆς ὑποβολῆς τοῦ δηλωτικοῦ ἐν τῷ Τελωνείῳ· εἶχε λύσει τὸ ζήτημα τὸ Ὑπουργεῖον ἐπὶ ἄλλων ἐμπορευμάτων ὁμοίας φύσεως.

§40ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Περὶ ἄλλου τινὸς πρόκειται. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Κεφαλληνίας ζητεῖ, ὅπως μὴ ἐφαρμοσθῇ ὁ Νόμος οὗτος εὐθὺς, ἀλλὰ μετὰ παρέλευσιν χρόνου τινός. Τοῦτο δυνάμεθα νὰ πραγματοποιήσωμεν εἴτε περιλαμβάνοντες διάταξιν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, καθ’ ἣν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Νόμου θέλει ἀρχίσει μετὰ ὡρισμένην προθεσμίαν, μηνὸς π. χ., ἢ διὰ τῆς ἀναβολῆς τῆς κυρώσεως τοῦ νομοσχεδίου μέχρι τῆς παρελεύσεως μηνός.

§41ΤΟΜΑΝ. Ἐγὼ ἀπήντησα πρὸς τὸν κ. Βουλευτὴν, ὄχι πρὸς ὑμᾶς. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον).

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς διὰ τὸ ἔτος 1888. Ἄρθρον 1. (Ἀναγινώσκεται).

§43ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον εἶχον ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἡ φορολογία ἐπὶ τοῦ οἴνου εἶναι δυσανάλογος πρὸς τὴν ἀξίαν αὐτοῦ ἐν τοῖς ὀρεινοῖς δήμοις τῆς Πελοποννήσου, εἶχον δὲ παρακαλέσει τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐὰν ἦτο δυνατὸν, νὰ ἐλαττωθῇ ὁ φόρος οὗτος κατ’ ὀκᾶν· τοῦτο δὲν ἐγένετο δεκτὸν, καὶ κατεψήφισα τὸν Νόμον. Τὰ ἴδια παράπονα ἐπαναλαμβάνω καὶ ἤδη. Ὑπάρχουσι δῆμοι ὀρεινοὶ, ἐν τοῖς ὁποίοις τὸ γλεῦκος δὲν ἔχει κἀμμίαν ἀξίαν, τὸ μεταχειρίζονται μόνον καὶ μόνον ὡς στοιχεῖον τοῦ ἡμερομισθίου διὰ τοὺς ἐργάτας, αὐξάνουσι δὲ καὶ τὴν ποσότητα αὐτοῦ δι’ ὕδατος, σχηματίζοντες τὸ λεγόμενον λάγγυρον. Φρονῶ, ὅτι εἶναι φόρος βαρύτατος καὶ δυσανάλογος πρὸς τὴν ἀξίαν τῶν οἴνων τῶν κεντρικωτέρων πόλεων. Νομίζω δὲ, ὅτι μετριάζομεν τὴν ἀδικίαν, ἡ ὁποία γίνεται, ἐὰν ἐκπέσωμεν σήμερον 15% ὑπὲρ αὐτῶν, λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψει τὸν πληθυσμὸν τῶν κωμῶν καὶ χωρίων, ὅπου ὁ πληθυσμὸς τῶν κατοίκων δὲν ὑπερβαίνει τοὺς δισχιλίους. Οὕτω ἡ ἐφεξῆς τροπολογία εἶναι εὔλογος: «Ἐκπίπτοντες ἐκ τοῦ φορολογητέου οἴνου, ὑπὲρ τῶν ἀμπελουργῶν τῶν κατοίκων εἰς κώμας καὶ χωρία, ὅπου ὁ πληθυσμὸς αὐτῶν δὲν ὑπερβαίνει τοὺς δισχιλίους, καὶ 15%, πλὴν τῆς νενομισμένης φύρας τῶν 20%»· καὶ παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποδεχθῶσιν αὐτήν.

§44ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουγός). Ἄλλοτε, τῇ εἰσηγήσει ἡμῶν, εἶχε ψηφίσει ἡ Βουλὴ νομοσχέδιον περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ οἴνου κανονίζον τὰ τῆς φορολογίας ταύτης ἐπὶ τῇ καταναλώσει. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἐκεῖνο, ἐλαμβάνετο ὑπ’ ὄψει ἡ τιμὴ τοῦ οἴνου καθ’ ὡρισμένα τεκμήρια, καὶ κατὰ τὰ τεκμήρια ταῦτα ἐκανονίζετο ὁ φόρος ἀπὸ ἡμίσεος λεπτοῦ μέχρι πέντε λεπτῶν. Ἐξακολουθῶ πάντοτε φρονῶν, ὅτι τὸ σύστημα ἐκεῖνο τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου ἐπὶ τῇ καταναλώσει εἶναι προτιμότερον τοῦ τῆς φορολογίας ἐπὶ τῆς παραγωγῆς, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπανέλθωμεν ἐκ τοῦ παραχρῆμα εἰς τὸ σύστημα ἐκεῖνο, καταργηθὲν, ὡς μὴ ὤφελε, καὶ ἀντικατασταθὲν ὑπὸ τοῦ συστήματος τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου ἐπὶ τῆς παραγωγῆς. Ἡ πρότασις τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας δὲν χωρεῖ ἐν τῇ ἰσχυούσῃ νομοθεσίᾳ· ἐφ’ ὅσον ἡ νομοθεσία ἡμῶν ἐπιβάλλει τὸν φόρον ἐπὶ τῆς παραγωγῆς καὶ ὄχι ἐπὶ τῆς καταναλώσεως, πᾶσα ἐλάττωσις τοῦ φόρου λόγῳ τῆς τιμῆς τοῦ οἴνου, τουτέστι λόγῳ τοῦ ὀλιγαρίθμου καὶ τοῦ μὴ εὐπόρου τῶν καταναλωτῶν τῆς περιφερείας τῆς παραγωγῆς, δὲν συμβιβάζεται πρὸς τὴν τεθειμένην ἀρχήν. Ἀφοῦ πρόκειται περὶ φόρου παραγωγῆς, ποίαν σχέσιν δύναται νὰ ἔχῃ πρὸς τὸν ὅρον τοῦ φόρου ἡ κατὰ τόπους παραλλάσσουσα τιμὴ τῆς καταναλώσεως; Ἡ τιμὴ τῆς καταναλώσεως εἶναι μέτρον πρὸς διαβάθμισιν τοῦ φόρου, ἂν οὗτος ἐπιβάλληται ἐπὶ τῇ καταναλώσει. Ὅταν ἑπομένως προκαλέσωμεν τὴν Βουλὴν, ἵνα σκεφθῇ περὶ ἐπαναφορᾶς τοῦ συστήματος τῆς φορολογίας τοῦ οἴνου ἐπὶ τῇ καταναλώσει, τότε δυνάμεθα νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψει τὴν πρότασιν τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Ἀργολίδος καὶ Κορινθίας· καὶ θέλει αὕτη ληφθῆ ὑπ’ ὄψει ἀναγκαίως, διότι ἐν τῇ φορολογίᾳ ἐπὶ τῇ καταναλώσει βάσις εἶναι ἡ κλίμαξ, τουτέστιν ἐν τοῖς μικροῖς κέντροις, ἐν τοῖς χωρίοις, ὁ φορολογικὸς ὅρος εἶναι κατώτερος· εἶναι ἀνώτερος ἐν ταῖς κώμαις ταῖς ἐχούσαις πλείονας κατοίκους, καὶ βαρύτερος ἔτι ἐν ταῖς πόλεσιν, ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ αὐτῶν. Ἀλλ’ ἡ παρεμβολὴ διαβαθμίσεως, ἀναγομένης εἰς τὴν κατανάλωσιν ἐν Νόμῳ στηριζομένῳ ἐπὶ τῆς φορολογίας τῆς παραγωγῆς, δὲν δύναται νὰ γίνῃ μετὰ λογικῆς συνεπείας.

§45ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὁ φόρος, ὁ ὁποῖος ἐπληρόνετο διὰ τῆς στρεμματικῆς φορολογίας, ἦτο ἐλάχιστος εἰς τοὺς ὀρεινοὺς δήμους· οὐδεὶς ἐπλήρονε περισσότερον ἀπὸ δύο δραχμὰς τὸ στρέμμα. Ὅτε ἐφηρμόσθη ὁ Νόμος περὶ καταναλώσεως, δὲν ἐπλήρονον διόλου οἱ παραγωγοί. Ἀφ’ ὅτου ὅμως εἰσήχθη τὸ ὑπάρχον σύστημα, πληρόνουν τόσα πολλά, ὥστε ὁ φόρος αὐτὸς εἶναι ὁ βαρύτερος καὶ ὁ ἐπαχθέστερος φόρος. Ὅτε ἐνῳκιάζοντο οἱ φόροι, εἶχεν ἐκδοθῆ τὸ 1840 ὑπὸ τοῦ μακαρίτου Ὄθωνος Διάταγμα, δι’ οὗ προοιμιάζετο ὡς ἑξῆς: «Θέλοντες νὰ ἀπαλλάξωμεν τοὺς ἀγαπητοὺς ἡμῶν ὑπηκόους τῆς ἀνίσου φορολογίας τοῦ οἴνου, διατάσσομεν ἵνα οἱ ἐνοικιασταὶ λαμβάνωσιν εἰς εἶδος τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ οἴνου»· ἐὰν δὲ μετὰ παρέλευσιν ἑνὸς μηνὸς δὲν ἤθελον νὰ τὸν παραλάβωσιν, οἱ ἀμπελουργοὶ ἐκράτουν τὸν οἶνον ἐπί τινας ἡμέρας καὶ ὕστερον ἔχυνον αὐτόν, δηλ. τὸν φόρον. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ ἐλαττώσεως τοῦ φόρου αὐτοῦ. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 1, ὡς ἔχει. Ὡσαύτως γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα, ὡς καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν ζῴων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 1–17, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 18. (Ἀναγινώσκεται).

§48ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς καὶ Βοιωτίας εἶχε παρατηρήσει κατὰ προηγουμένην συνεδρίασιν, ὅτι γίνεται λόγος περὶ ἐρημοδικίας, ἐνῷ τὴν ἐρημοδικίαν δὲν παραδέχεται τὸ νομοσχέδιον. Ἀλλ’ ἐνταῦθα ἡ λέξις ἐρημοδικία ἔχει εἰδικὴν ἔννοιαν· πρόκειται περὶ τῆς ἐν ἀπουσίᾳ τοῦ κατηγορουμένου ἀποφάσεως περὶ ἀναβολῆς· κατὰ τὸ ἄρθρον 18, ἐὰν ὁ κατηγορούμενος δὲν προσέλθῃ κατὰ τὴν ὡρισμένην δικάσιμον, ἡ συζήτησις ἀναβάλλεται ὑπὸ τοῦ Πταισματοδίκου ἐπὶ 8 ἡμέρας, ὅτε, ἐὰν αὖθις δὲν προσέλθῃ οὗτος, ἐκδίδεται ἡ ὁριστικὴ ἀπόφασις. Ἡ ἀναβολὴ, περὶ ἧς προνοεῖ τὸ αʹ ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 18, εἶναι ἡ καλουμένη ἐρημοδικία ἐν τῷ βʹ ἐδαφίῳ. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁπωσδήποτε ἐγεννήθη περὶ τούτου ἀμφιβολία, δυνάμεθα, ἀντὶ τῆς ἐν ἐδαφίῳ βʹ λέξεως «ἐρημοδικία», νὰ θέσωμεν τὰς λέξεις: «ἡ κατὰ τὸ προηγούμενον ἐδάφιον ἀναβολή». Εἶχε γενῇ καὶ ἑτέρα παρατήρησις, ὡς πρὸς τὴν ἐπίδοσιν τῶν δηλώσεων, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6ου, ὅτι ἡ παράδοσις εἰς τὸν Δήμαρχον δύναται ἔν τισι περιπτώσεσι, τουτέστιν ὅταν ὁ Δήμαρχος συμπέσῃ νὰ φατριάζῃ, νὰ ἔχῃ λόγους, ὅπως θέλῃ νὰ βλάψῃ τὸν παραδίδοντα, νὰ μὴ ἦναι ἐπαρκὴς, διότι δυνατὸν ὁ Δήμαρχος νὰ μὴ δεχθῇ τὴν γενομένην εἰς αὐτὸν παράδοσιν, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει δέον νὰ παρασχεθῇ θεραπεία τις εἰς τὸν προσερχόμενον. Τοῦτο ἀπολύτως ἴσως δὲν εἶναι ἀναγκαῖον, ἀλλὰ καὶ δὲν βλάπτει, ἐν ἄλλοις δὲ νομοθετήμασι παρεδέχθημεν τοιαύτην τινὰ πρόνοιαν. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι δυνάμεθα ἐν τέλει τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ 38 ἄρθρου γινομένου 39, νὰ περιλάβωμεν ὡς ἄρθρον 38 τὰ ἑξῆς, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλομεν ἤδη, ὅπως, ὅταν φθάσωμεν ἐκεῖ, ἀναγνωσθῶσι ταῦτα, ἀντὶ τοῦ ἐν τῷ κειμένῳ ἄρθρου 38. (ἀναγινώσκει)....

§49ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν, κύριε Ὑπουργὲ, νὰ λείψουν αἱ δηλώσεις· Ἕως τώρα κατεφεύγομεν εἰς τὸν Δήμαρχον, ἵνα κάμνῃ τὰς δηλώσεις, ἀλλ’ οὗτος δὲν ἔδιδε κατόπιν τὸ ἀπόσπασμα εἰς τὸν φορολογούμενον καὶ οὔτε τὰ στέλεχος ὑπεβάλλετο κατόπιν εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον, καὶ ἐγεννήθησαν τόσα ἀδικήματα. Θὰ ἦτο λυσιτελέστερον ἐὰν δὲν προήρχοντο οἱ πολῖται νὰ κάμωσι τὰς δηλώσεις, ἀλλ’ ὁ Δήμαρχος ἢ ὁ Πάρεδρος νὰ συντάσσῃ τὸν κατάλογον τῶν δηλώσεων αὐτῶν.

§50ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Γίνεται καὶ τοῦτο καὶ ἐκεῖνο.

§51ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἀδύνατον νὰ κατανοηθῇ ὁ Νόμος οὗτος ἀπὸ τὸν Δήμαρχον ἢ τὸν Πάρεδρον. Δι’ αὐτοῦ τοῦ Νόμου θέτομεν εἰς ἐνέργειαν ὅλον τὸν κόσμον, τὸν Δήμαρχον, τὸν Πάρεδρον, τὸν ἱερέα, τὸν Γραμματέα καὶ Εἰρηνοδίκην, νὰ στέκωνται νὰ δικάζουν τὰ πταίσματα καὶ τὰς παραλείψεις. Θὰ ἦτο εὐκολώτερον τὸ νομοσχέδιον, ἐὰν ἦτο ἁπλούστατον, νὰ τὸ ἐννοῶσιν ὅλοι, διότι μίαν τοιαύτην πολυτέλειαν δὲν δύνανται νὰ τὴν ἐννοήσουν· πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γνωρίζουν ὅλοι τὰς προθεσμίας; Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐν τῇ ἐφαρμογῇ του θὰ πέσῃ. Διὰ τοῦτο ὑπέβαλον τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν γνωρίζετε.

§52ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς ἀπάντησιν τῶν παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας ὁ προαγορεύσας ἀξιότιμος Συνάδελφος ὑπέβαλεν ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον περὶ φόρου τῶν ζώων, θέλω περιορισθῆ εἰς βραχέα τινά, καθόσον οἱ πλεῖστοι τῶν ἀξιοτίμων Συναδέλφων, οἱ ἀντιπροσωπεύοντες κτηνοτρόφους νομούς, ἐξετίμησαν ἤδη τὴν σκοπιμότητα αὐτοῦ. Τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον καθιεροῦται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, εἶναι ἁπλούστατον καὶ εὐεφάρμοστον, δὲν εἶναι δὲ πολύπλοκον, ὡς τὸ ἐχαρακτήρησεν ὁ προαγορεύσας. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ἐν ᾧ θέλομεν βεβαίως κατορθώσει ν’ ἀποφύγωμεν τὰ κακὰ τῆς ἐνοικιάσεως τῶν ἀδηλώτων ζώων, θέλομεν ἐπιτύχει καὶ ὑπὲρ τοῦ Κράτους ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὅλοι οἱ φορολογικοὶ Νόμοι ἐπιδιώκουσι, τὴν πλήρη εἴσπραξιν τῶν εἰς τὸ Δημόσιον ὀφειλομένων φόρων. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἀπομένει πλῆρες τὸ σύστημα τῶν δηλώσεων, διότι πρέπει πάντοτε ν’ ἀφήσωμεν εἰς τὸν κτηνοτρόφον τὸ δικαίωμα νὰ δηλόνῃ τὸ ποσὸν καὶ εἶδος τῶν ζώων του. Καὶ ἐν ᾧ ἀφίεται εἰς τὸν κτηνοτρόφον τὸ δικαίωμα τοῦτο, εἰσάγεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἑτέρα ἐρευνητικὴ διαδικασία, μὴ ἐνοχλοῦσα μὲν τὸν κτηνοτρόφον, ἀλλ’ ἀναγκάζουσα αὐτὸν νὰ ἦναι εἰλικρινής. Δηλαδή, ὅταν δίδωνται αἱ δηλώσεις, εἶναι ὑποχρεωμένος ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος νὰ περιοδεύσῃ εἰς τὰ χωρία....

§53ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Εἶναι ἀδύνατον.

§54ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει προθεσμίαν 48 ἡμερῶν, καὶ εἰς τὸ διάστημα τοῦτο θὰ ἦναι δυνατὸν εἰς τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον καὶ εἰς τὸν Εἰρηνοδίκην νὰ περιέλθωσι πάντα τὰ χωρία. Ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου, μεταβαίνων εἰς ἕκαστον χωρίον, ὀφείλει νὰ καλῇ τοὺς εἰδικοὺς Παρέδρους, τοὺς ἱερεῖς, καὶ μετ’ αὐτῶν, οἵτινες γινώσκουσι πόσα ζῷα ἔχει ἕκαστος τῶν χωρικῶν, θὰ συντάσσῃ κατάλογον. Ὁ κατάλογος αὐτὸς θέλει μείνει εἰς τὴν Δημαρχίαν, συγχρόνως δὲ γίνεται ἡ δήλωσις τῶν κτηνοτρόφων. Διὰ τοῦ συστήματος τούτου αἱ Ἀρχαὶ θὰ ἐπιδράσωσιν ἐπὶ τῆς ψυχολογικῆς καταστάσεως τοῦ κτηνοτρόφου, διότι οὗτος θὰ γινώσκῃ, ὅτι ἐγένετο ἔλεγχος ὑπὸ ἁρμοδίων καὶ εἰδημόνων, καὶ ὅτι δὲν δύναται ν’ ἀποκρύψῃ τὰ ζῷά του, οὕτω δὲ ὀφείλει καὶ ἄκων νὰ ἦναι εἰλικρινής. Ἐπὶ τῇ ὑποθέσει ὅμως, ὅτι δὲν ἐδήλωσεν οὗτος ἀκριβῶς, ὑπάρχει ἑτέρα ἐγγύησις ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου καὶ ὑπὲρ τῶν συγχωρίων τοῦ κτηνοτρόφου. Ὁ οὕτω συντεταγμένος κατάλογος καθ’ ἕκαστον χωρίον παραδίδεται εἰς τὸν Δήμαρχον· ὅταν λήξῃ ὁ χρόνος τῆς δηλώσεως, θέλει παραβάλει ὁ Δήμαρχος τὸ βιβλίον τῶν δηλώσεων μὲ τὸν κατάλογον τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου, καὶ ἂν εὕρῃ, ὅτι ὁ κτηνοτρόφος ἐδήλωσεν ἀκριβῶς, οὐδεμίαν ποιεῖται χρῆσιν τοῦ καταλόγου· ἐφ’ ὅσον ὅμως βεβαιοῦνται διαφοραὶ μεταξὺ τῶν δηλώσεων καὶ τοῦ καταλόγου, θὰ καταστρώσῃ ἕτερον κατάλογον, δεικνύοντα τοὺς μηδόλως ἢ εἰλικρινῶς δηλώσαντας. Αὐτὸς ὁ κατάλογος ἐκτίθεται εἰς τὸ Δημαρχεῖον, καλοῦνται δὲ ὅλοι, ὅσοι ἔχουσι συμφέρον, νὰ καταγγείλωσι πάντα, ὁ ὁποῖος ἢ δὲν ἐδήλωσεν, ἢ δὲν ἐνεγράφη εἰς τὸν κατάλογον· ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῶν καταγγελιῶν τούτων, αἱ ὁποῖαι θὰ δοθῶσιν ἀπὸ τοὺς κτηνοτρόφους, τοὺς ἐνδιαφερομένους, θέλουσι καταγγελθῆ οἱ ἀτελῶς δηλώσαντες, τασσομένης συντομωτάτης προθεσμίας πρὸς ἐκδίκασιν τῶν καταγγελιῶν. Ἐπὶ τῇ βάσει δὲ τῶν καταγγελιῶν αὐτῶν καὶ τῶν τυχὸν ὑπὸ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου γενησομένων ἀποφαίνεται τὸ Δικαστήριον, καὶ καταλογίζεται ὁ φόρος εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀπέκρυψαν τὰ ζῶα, ἢ ἐκπροθέσμως ἐδήλωσαν, εἰς αὐτοὺς δὲ καταλογίζεται ὁ ἀνώτατος ὅρος τοῦ φόρου, τὸ δὲ ὑπόλοιπον καταλογίζεται εἰς τοὺς δηλώσαντας ἐπακριβῶς καὶ εἰλικρινῶς. Οὕτω βλέπετε, ὅτι ἀμοιβαίως ἐξελέγχονται οἱ ἀποκρύψαντες καὶ τιμωροῦνται. Τὸ σύστημα δὲν εἶναι πολύπλοκον, ὡς εἶπεν ὁ προαγορεύσας. Ἔχω δὲ ἀκράδαντον πεποίθησιν, ὅτι, ἂν οἱ Ἔφοροι καὶ οἱ Δήμαρχοι συντρέξωσι, καθὼς καὶ οἱ ἱερεῖς, εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Νόμου, θέλουσιν ἐπιτευχθῆ δύο καλά, πρῶτον θέλουσι φορολογηθῆ καὶ οἱ μέχρι τοῦδε ἀποφυγόντες τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου, καὶ δεύτερον θέλομεν ἄρει τὰ μέγιστα κακὰ, τὰ ὁποῖα ἐπήνεγκεν ἡ ἐνοικίασις τῶν ἀδηλώτων ζώων, πάντες δὲ γινώσκομεν, ὁποῖαι πιέσεις ἐγίνοντο ὑπὸ τῶν ἐνοικιαστῶν.

§55ΚΟΚΚΕΒΗΣ. Ἔχω ἀκράδαντον τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ Νόμος αὐτὸς δὲν θέλει ἐκτελεσθῆ. Σεῖς εἴπετε, ὅτι καταργεῖτε τὸ σύστημα τῆς ἀπαριθμήσεως, καὶ ἐν τούτοις φέρετε ὅλον τὸ προσωπικὸν τῶν Ἀρχῶν, τοὺς ἱερεῖς, τοὺς Παρέδρους, τοὺς Δημάρχους, τοὺς Εἰρηνοδίκας, διὰ νὰ κάμουν ἀπαριθμήσεις, ἐνῷ ἠδύνατο νὰ γίνῃ ἀπαρίθμησις, ὡς ἔχω διατυπώσει εἰς τὴν πρότασίν μου, ἀπὸ τὸν Πάρεδρον καὶ τὸν ἱερέα. Σεῖς θέλετε τὸν κατάλογον νὰ τὸν ἐκθέσητε εἰς τὸ Δημαρχεῖον, ἀλλ’ οἱ ἀντιπολιτευόμενοι, γνωρίζετε, ὅτι δὲν προσέρχονται εἰς τὸ Δημαρχεῖον, διὰ νὰ ἴδωσι τὸν κατάλογον· διὰ τοῦτο ἐγὼ εἶπον, νὰ ἐκτίθηται εἰς τὸ δημοσιώτερον μέρος τῆς πόλεως, καὶ νὰ γίνεται διακήρυξις ἀπὸ τὸν κήρυκα, ὅτι ἐξετέθη ὁ κατάλογος, ὁ δηλῶν τὸν ἀριθμὸν τῶν ζώων. Καλὸν ἦτο ν’ ἀναβληθῇ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διὰ νὰ συνταχθῇ καλλίτερον. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νομοσχεδίου μετὰ τῆς τροπολογίας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, καθ’ ἣν ἡ ἐν τῇ δευτέρᾳ γραμμῇ τῆς βʹ παραγράφου λέξις «ἐρημοδικία» ἀντικαθίσταται διὰ τῶν λέξεων «ἡ κατὰ τὸ προηγούμενον ἐδάφιον ἀναβολή». Ὡσαύτως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 19–37 τοῦ νομοσχεδίου).

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 38. Ἐπὶ τούτου ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἔχουσα ὡς ἑξῆς.

§57ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). «Καθ’ ἣν περίπτωσιν ὁ ἁρμόδιος Δήμαρχος δὲν δεχθῇ τὴν κατὰ τὸ ἄρθρον 6 παραδιδομένην αὐτῷ δήλωσιν, ἐπιτρέπεται εἰς τὸν κτηνοτρόφον νὰ παραδώσῃ ταύτην εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον, εἰς οὗ τὴν περιφέρειαν ὑπάγεται ὁ Δῆμος. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ὁ ἁρμόδιος Εἰρηνοδίκης ὑπογράφει τὸ ἐπιστρεφόμενον εἰς τὸν δηλώσαντα φύλλον δηλώσεως κατὰ τὸ ἄρθρον 7, κρατεῖ δὲ οὗτος βιβλίον, ἐν ᾧ μεταγράφει κατὰ χωρίον τὰς παρουσιασθείσας εἰς αὐτὸν δηλώσεις, καὶ ὅπερ, κλειόμενον τῇ 20 Μαρτίου, ἀποστέλλεται ὑπ’ αὐτοῦ εἰς τὸν ἁρμόδιον Δήμαρχον μετὰ τῶν δηλώσεων. Καὶ ἐπὶ τῶν εἰς τὸ Εἰρηνοδικεῖον παρουσιασθεισῶν δηλώσεων ὀφείλει ὁ Δήμαρχος νὰ προσθέσῃ τὴν σημείωσιν, περὶ ἧς τὸ ἄρθρον 9 ἐδάφιον βʹ. «Ὁ δηλώσας εἰς ἀναρμόδιον Εἰρηνοδικεῖον ὑποβάλλεται εἰς ἃς ποινὰς ὁ δηλώσας εἰς μὴ ἁρμόδιον Δημαρχεῖον»

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§59ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία ἐγένετο δεκτή, τιθεμένη ἄρθρον 38. (Ἀκολούθως γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 38 τοῦ νομοσχεδίου, τεθὲν ἄρθρον 39 ἐν τῷ ψηφιζομένῳ, ὡς καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως). (Ἀναγινώσκονται εἶτα καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὰ ἑπόμενα νομοσχέδια: 1) Περὶ ἀπονομῆς ἀνωτέρου βαθμοῦ εἰς ἀποστρατευομένους ἀξιωματικοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης. 2) Περὶ καταργήσεως τοῦ Νόμου ΩΛΘʹ περὶ ἀγορᾶς τῆς οἰκίας τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Ἑλληνικῆς Πρεσβείας). (Ὡσαύτως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς γʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον περὶ διαλύσεως τῶν διαφορῶν τῶν ἀναφυομένων κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν δημοσίων ἢ δημοτικῶν ἔργων.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τοῦ συνόλου ζητεῖ τις τὸν λόγον;

§62ΚΟΡΠΑΣ. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ δευτέρου ἄρθρου ἤθελον φέρει παρατήρησιν, ἣν φέρω νῦν ἐπὶ τοῦ συνόλου. Τὸ δεύτερον ἄρθρον λέγει: «προκειμένου περὶ διαφορᾶς, ἐγειρομένης κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐργολαβίας μεταξὺ τοῦ ἐργολάβου καὶ τοῦ μηχανικοῦ». Αἱ διαφοραὶ δὲν γεννῶνται πάντοτε μεταξὺ ἐργολάβου καὶ μηχανικοῦ. Βεβαίως μεταξὺ ἐργολάβου καὶ μηχανικοῦ γεννῶνται διαφοραὶ προκειμένου περὶ δημοσίων ἔργων, ἀλλ’ ἐκτελοῦνται καὶ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἀνήκουσιν εἰς εἰδικὰ ταμεῖα, ὡς λ. χ. εἰς τὴν Λιμενικὴν Ἐπιτροπὴν, εἰς τὸ ταμεῖον τῶν φάρων καὶ φανῶν, εἰς τὸν Δῆμον. Εἶναι δὲ παρατηρημένον, ὅτι εἰς τὰ ἔργα ταῦτα δὲν ὑπάρχει ἐπιτηρῶν μηχανικὸς, ἀλλ’ ὁ ἐργοδότης ἀναθέτει εἴς τινα τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ ἔργου. Συμβαίνει π. χ. ὁ ἀναλαβὼν τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου ἐργολάβος νὰ φέρῃ ὑλικὸν, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἀρέσῃ εἰς τὸ ἐργοδότην. Καλὸν λοιπὸν ἤθελεν εἶσθαι, νὰ προστεθῶσιν εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο, μετὰ τὰς λέξεις «περὶ διαφορᾶς, ἐγειρομένης κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐργολαβίας μεταξὺ τοῦ ἐργολάβου καὶ τοῦ ἐπιστατοῦντος τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου μηχανικοῦ», αἱ λέξεις «ἢ τοῦ ἐργοδότου εἰδικοῦ ταμείου», ὥστε νὰ ἔχωμεν λάβει μέτρα καὶ εἰς αὐτὴν τὴν περίπτωσιν.

§63ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ ἦναι ἐπιτηρῶν μηχανικός. Ἂν δὲν τὸν δώσῃ ὁ ἐργοδότης, θὰ τὸ ἀπαιτήσῃ τὸ Ὑπουργεῖον.

§64ΚΟΡΠΑΣ. Ἐγὼ εἶδον ἔργα ἐκτελούμενα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐπὶ μῆνας ὁλοκλήρους δὲν ὑπῆρχε μηχανικός. Τοῦτο δὲ συμβαίνει συχνότατα εἰς τὰς νήσους. Ὑποθέτω πρὸς στιγμὴν, ὅτι ἀπουσιάζει ὁ μηχανικός. (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς γʹ συζήτησιν, ἄνευ ἑτέρας ἀντιῤῥήσεως). (Ὡσαύτως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς γʹ συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὰ ἑπόμενα νομοσχέδια: 1) Περὶ ἐγκρίσεως τριῶν ἀτμοπλοϊκῶν συμβάσεων μεταξὺ τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν ταχυδρομείων καὶ τηλεγράφων καὶ τῶν ἀτμοπλοϊκῶν Ἑταιριῶν αʹ) τῆς ἐν Κοπεγχάγῃ ἑδρευούσης Ἡνωμένης Δανικῆς Ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας βʹ) τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει «Mahsoussè» καὶ γʹ) τῆς ἐν Κων)πόλει Φωσκόλου, Μάγκου καὶ Σας. 2) Περὶ ἐπιβολῆς προσθέτου φόρου ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου σάπωνος ἐκ τῆς νήσου Ζακύνθου ὑπὲρ τοῦ ταμείου τοῦ δήμου Ζακυνθίων. 3) Περὶ ἀδείας πρὸς ἐξαγωγὴν ἐξ ἀκαλλιεργήτων ἢ καλλιεργημένων λατομένων λίθων διὰ τὰ ἔργα τῆς διορυχῆς τοῦ ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου καὶ ἀπαλλοτριώσεως αὐτῶν. 4) Περὶ ἐκτελέσεως τῶν ἀπαιτουμένων ἔργων διὰ τὴν διευθέτησιν τῆς κοίτης τῶν εἰς τὸν λιμένα Βόλου ἐκβαλλόντων χειμάῤῥων. 5) Ἡ πρότασις Νόμου περὶ διοικήσεως τῆς κοινότητος Λίμνης τοῦ δήμου Αἰγαίων τοῦ νομοῦ Εὐβοίας. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 7. μ. μ.