1887.12.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 29

τῆς 3 Δεκεμβρίου 1887.

(Πέμπτη).

Ὥρα 2 μ. μ.

(Γενομένης ἀπαρτίας, παρόντων Βουλευτῶν 83, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφορὰ Παναγιώτου Πετιμεζᾶ, ἀποστράτου ταγματάρχου τῆς Χωροφυλακῆς, αἰτουμένου νὰ τῷ ἀπονεμηθῇ ὁ βαθμὸς τοῦ ἀντισυνταγματάρχου. Ἀναφορὰ Ἰωάννου Κοτζιᾶ, αἰτουμένου νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει εἰς τοὺς πρώτους προβιβασμοὺς τῶν ὑπολογιστῶν τοῦ Ναυτικοῦ. Ἀναφορὰ ἐπιζώντων ἀγωνιστῶν τοῦ 1821, αἰτουμένων νὰ δοθῇ αὐτοῖς ἀνάλογος βοήθεια πρὸς συντήρησίν των.

§2ΤΖΑΝΕΣ. Καὶ ἄλλοτε ἔλαβον τὴν τιμὴν ἐν τῷ ἐθνικῷ τούτῳ Συνεδρίῳ νὰ ὑψώσω τὴν φωνήν μου ὑπὲρ τῶν πασχόντων ἀγωνιστῶν, καὶ παρεκάλεσα διαφόρους Κυβερνήσεις νὰ δοθῇ μισθάριον γλίσχρον εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, οἵτινες ἔχουσι τὸν ἕνα πόδα εἰς τὸν τάφον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν καὶ αὖθις, νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῶν ὀλίγων τούτων λειψάνων τῆς μεγάλης γενεᾶς. Εἴδετε, κύριοι Βουλευταὶ, ἀνερχόμενοι τὴν κλίμακα τῆς Βουλῆς, ἱσταμένους τούτους καὶ τρέμοντας ἐκ τῆς δυστυχίας καὶ τοῦ γήρατος. Εἶναι ἀνάγκη νὰ δοθῇ εἰς αὐτοὺς μικρὰ βοήθεια διὰ τὰς ὀλίγας ἡμέρας, αἵτινες ὑπολείπονται εἰς αὐτοὺς νὰ ζήσωσιν, ἵνα μὴ καταρῶνται ἡμᾶς ἐν τῇ δυστυχίᾳ.

§3ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς βοσκῆς τῶν ζώων, περὶ τοῦ ὁποίου οὔτε ἡ μία πτέρυξ οὔτε ἡ ἄλλη θὰ ἔχῃ ἀντίῤῥησιν (ἱλαρότης). (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 76).

§4ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑποβάλεἰς τὴν Βουλὴν σχέδιον Νόμου, πρὸς ἐπικύρωσιν τριῶν συμβάσεων μετ’ Ἀτμοπλοϊκῶν Ἑταιριῶν. Ἕτερον νομοσχέδιον περὶ ἀδείας πρὸς ἐξαγωγὴν ἐξ ἀκαλλιεργήτων ἢ καλλιεργημένων λατομείων λίθων διὰ τὰ ἔργα τῆς διορυχῆς τοῦ ἰσθμοῦ τῆς Κορίνθου. Ἕτερον νομοσχέδιον, δι’ οὗ ἐπιτρέπεται νὰ γίνωσιν ἔργα διὰ τὴν διευθέτησιν τῆς κοίτης τῶν εἰς τὸν λιμένα Βόλου ἐκβαλλόντων χειμάῤῥων. Ὡσαύτως δύο ἕτερα νομοσχέδια τοπικοῦ συμφέροντος, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιβάλλονται δασμοὶ δημοτικοὶ εἰς τὸν δῆμον Ζακύνθου, τὸ μὲν διὰ τὴν ὁδοποιΐαν, τὸ δὲ διὰ τὸν φωτισμὸν τῆς πόλεως. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 77–81).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἔχομεν τὸν Προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1888. (Ἀναγινώσκεται κατὰ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον καὶ γίνεται δεκτὸς ὁ Προϋπολογισμὸς τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἐκ δραχ. 57,575,873).

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπουργεῖον Ἐξωτερικῶν.

§7ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ὑποβάλλω δήλωσιν, σύμφωνον πρὸς τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐψηφίσαμεν, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου τινὰ τῶν ἀμίσθων Ὑποπροξενείων μετετράπησαν εἰς ἔμμισθα. (Γίνεται δεκτὸς καὶ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ὅλα τὰ κεφάλαια αὐτοῦ καὶ ἄρθρα μετὰ τῆς ἀνωτέρω προσθήκης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀνερχόμενος εἰς δραχ. 2,215,320).

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπουργεῖον Δικαιοσύνης. (Γίνονται δεκτὰ τὰ κεφάλαια 1–4).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον 5ον, ἄρθρον 1. «Ἐπισκευαὶ Δικαστηρίων» 4,450.

§10ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο παρακαλῶ νὰ προστεθῶσι δραχμαὶ 30,000 διὰ τὴν αἴθουσαν τοῦ Πρωτοδικείου Ἀθηνῶν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§12ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὥστε τὸ ἄρθρον γίνεται 34,450. (Κατόπιν γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ κεφαλαίου 5ου καὶ τὰ κεφάλαια 6, 7 καὶ 8 μετὰ τῶν ἄρθρων αὐτῶν, ἀνερχομένου τοῦ εἰδικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης εἰς δραχ. 4,720,183).

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπουργεῖον Ἐσωτερικῶν. (Γίνονται δεκτὰ τὰ κεφάλαια 1–5 μετὰ τῶν ἄρθρων αὐτῶν).

§15ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, διὰ νὰ ἴδωμεν, ἂν ἤμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν κκ. Ἀγαμέμνονος Μεταξᾶ καὶ Γ. Κόρπα).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι παρόντες 82 Βουλευταί. Ἑπομένως ὑπάρχει ἀπαρτία, καὶ προχωροῦμεν εἰς τὴν ἐργασίαν. (Γίνονται δεκτὰ τὰ κεφάλαια 6 καὶ 7 τοῦ εἰδικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν μετὰ τῶν ἄρθρων αὐτῶν).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον 8ον. «Δημόσια ἔργα». (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1–6). Ἄρθρον 7. «Ἀποξήρανσις ἑλῶν καὶ τελμάτων κλπ. 20,000.»

§18ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, εἰς τὸ ἄρθρον 7 τοῦ κεφαλαίου 8 τοῦ Προϋπολογισμοῦ, «ἀποξήρανσις ἑλῶν καὶ τελμάτων» ν’ αὐξήσῃ ἡ δαπάνη τοὐλάχιστον εἰς 90,000, διότι εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη. Εἰς τὴν ἰδιαιτέραν μου πατρίδα, παραδείγματος χάριν, εἶναι τελματώδεις γαῖαι, αἱ ὁποῖαι διὰ μικρᾶς δαπάνης καὶ δι’ ὀλίγης ἐργασίας δύνανται ν’ ἀποξηρανθῶσι καὶ νὰ δώσωσιν εἰς τὴν γεωργίαν 40,000 στρεμμάτων καλλιεργησίμων γαιῶν εὐφορωτάτων, ἐκ τῶν ὁποίων βεβαίως τὸ Δημόσιον θὰ ἔχῃ μέγα εἰσόδημα πλέον τῶν 100,000 κατ’ ἔτος, μεγίστη δὲ θέλει εἶσθαι ἡ ὠφέλεια τῶν γεωργῶν καὶ τῶν κατοίκων ἐκ τῆς καλλιεργείας αὐτῶν, καὶ ὠφελιμωτάτη καὶ εἰς τὴν ὑγείαν αὐτῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δεχθῇ αὐτὴν τὴν προσθήκην, διότι ἡ δαπάνη εἶναι χρήσιμος καὶ παραγωγική.

§19ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τὰ περὶ ἀποξηράνσεως λιμνῶν καὶ τελμάτων μελετῶνται ὁλονὲν, καὶ τάχιστα θὰ ὑποβληθῇ περὶ τούτων νομοσχέδιον. (Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἔχει, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ ὅλον τοῦ κεφαλαίου 8).

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον 9ον. «Βοήθειαι».

§21ΤΖΑΝΕΣ. Εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν βοηθημάτων παρακαλῶ νὰ προστεθῶσιν ἀκόμη 10,000 δρ. διὰ νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς βοήθειαν τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, περὶ τῶν ὁποίων πρὸ ὀλίγου παρεκάλεσα.

§22ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Τί νὰ κάμουν 10,000; Προτιμότερον ἦτο νὰ διεγράφετο· οὔτε 100,000 δὲν ἀρκοῦν.

§23ΤΖΑΝΕΣ. Ἐνθυμοῦμαι, πρὶν ἔτι εἰσέλθω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτε ἐμαθήτευον, ἐνθυμοῦμαι τὴν ἀδελφὴν ἑνὸς ἀγωνιστοῦ μεγάλου, τοῦ Μοναρχίδου, ἡ ὁποία ἐλάμβανε 10 δραχμὰς μηνιαίαν σύνταξιν. Δόσατε εἰς αὐτοὺς καὶ 10 δραχμὰς κατὰ μῆνα, θὰ τοῖς φανῇ, ὅτι κἄτι τι λαμβάνουν, ἀρκεῖ νὰ προσπορίζωνται τοὐλάχιστον τὸν ἄρτον των. (Γίνεται δεκτὸν τὸ κεφάλαιον 9 μετὰ τῶν ἄρθρων αὐτοῦ).

§24ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς καὶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν δυστυχῶν κλητήρων τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ἠξεύρετε, ὅτι ἡ μισθοδοσία τῶν ἀτυχῶν τούτων ἀστυνομικῶν ὀργάνων εἶχεν αὐξήσει ἄλλοτε κατὰ μικρόν τι ποσὸν, δυνάμενον τέλος πάντων νὰ δώσῃ εἰς αὐτοὺς τὸν ἄρτον, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ αὔξησις ἐκείνη κατηργήθη, καὶ ἐπανῆλθεν ἡ μισθοδοσία τῶν κλητήρων εἰς τὸ πρώην καθεστός. Οἱ κλητῆρες τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας, μισθοδοτούμενοι, ὡς σήμερον, μὲ δραχμὰς 55 κατὰ μῆνα, κλητῆρες, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν ἡμέραν καὶ νύκτα ἐν τῇ πόλει, ἐκτελοῦντες τὸ καθῆκόν των, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν ὅλων τῶν προϊσταμένων καὶ ὅλης τῆς κοινωνίας, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐκτελῶσι τὸ καθῆκον τοῦτο ἐπαρκῶς; Παρακαλῶ πολὺ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὸ ζήτημα τοῦτο. Δὲν ἐποιησάμην λόγον περὶ τούτου εἰς τὸ ἁρμόδιον κεφάλαιον τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, διότι ἀναγνωρίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται εἰς δυσχερείας οἰκονομικὰς καὶ εἶναι ἠναγκασμένη νὰ κάμῃ ὅλας τὰς οἰκονομίας, διὰ νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς διοικήσεως. Παρακαλῶ ὅμως θερμῶς αὐτὴν, νὰ λάβῃ τοῦτο ὑπ’ ὄψει διὰ τὸ μέλλον, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ ζήσῃ καὶ λειτουργήσῃ αὐτὴ ἡ Ἀρχὴ μὲ αὐτὴν τὴν κατάστασιν καὶ διὰ τοιούτων ἀποδοχῶν.

§25ΤΖΑΝΕΣ. Ἂν ἦναι ἀληθὲς, ὅτι τὸ σῶμα τοῦτο τῶν κλητήρων εἶναι τὸ ἔρεισμα τῆς ἀσφαλείας καὶ τῆς δημοσίας τάξεως, ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ καθῆκον νὰ ἐπιστήσῃ πολὺ τὴν προσοχήν της ἐπὶ τοῦ σώματος τούτου. Εἶναι σῶμα, εἰς τὸ ὁποῖον ἐμπιστευόμεθα τὴν τιμήν μας, τὴν ζωήν μας καὶ τὴν περιουσίαν μας, καὶ σῶμα ἀπαρτιζόμενον ἀπὸ πειναλέα ὄντα, καὶ ἐπὶ σώματος ἀπαρτιζομένου ἀπὸ πειναλέα ὄντα δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τις ἐμπιστοσύνην, διότι τοῦτο δὲν δύναται νὰ ἔχῃ τὸ σθένος ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται. Ὅπως εἶπεν ὁ προλαλήσας ἔντιμος συνάδελφος ἐκ Λακωνίας, πῶς δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ μὲ 55 δραχμὰς, τὰς ὁποίας καὶ αὐτὰς δὲν λαμβάνουσι πλήρεις, ἕνεκεν διαφόρων λόγων, οἷον προστίμων κτλ.; Λοιπὸν, ἢ πρέπει νὰ καταργήσητε τὴν Διοικητικὴν Ἀστυνομίαν καὶ νὰ ἀναθέσητε αὐτὴν εἰς τὴν Δημοτικὴν Ἀρχὴν, ἢ ἄλλως νὰ μεριμνήσητε νὰ δοθῇ ἄρτος. Δὲν θέλω νὰ εἴπω πράγματα, τὰ ὁποῖα γνωρίζω,—Θοῦ, Κύριε, φυλακὴν τῷ στόματί μου,—εἶναι ἐπαῖται τὸ πλεῖστον! Δὲν ἐντρέπομαι νὰ εἴπω, ὅτι συμπολίτης μού τις κλητὴρ διατηρεῖται ἀπὸ ἐμέ. Κύριοι, μεριμνήσατε διὰ τὸ σῶμα τῶν κλητήρων, διότι οἱ ἄνθρωποι, οἱ διανυκτερεύοντες εἰς τὰς ὁδοὺς, μεριμνῶντες περὶ τῆς δημοσίας ἀσφαλείας, εἶναι ἀνάξιον, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ πεινοῦν.

§26Δ. Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Καὶ ἐγὼ συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν κλητήρων, διότι τῳόντι ἡ μισθοδοσία αὐτῶν εἶναι εὐτελής. Ἴσως τὸ ἐπικρατοῦν πνεῦμα τῶν οἰκονομικῶν δὲν ἐπέτρεψεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ παραδεχθῇ τὴν γνώμην ἡμῶν, ἀλλὰ βεβαίως, ἂν δὲν ἀποδεχθῇ τούτῳ, τότε νομίζω, ὅτι δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀποδεχθῇ τὴν ἐλάττωσιν τῶν κλητήρων καὶ τὴν αὔξησιν τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπολοίπων. Νομίζω, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν κλητήρων δὲν εἶναι μέγας, ἀλλὰ πάντες οἱ κλητῆρες δὲν ἐκτελοῦσι τὸ καθῆκόν των ἀκριβῶς, ὀλιγώτεροι δὲ κλητῆρες, καλῶς μισθοδοτούμενοι, θὰ ἐκτελῶσι βεβαίως τὸ καθῆκον αὑτῶν καλλίτερον ἢ πλείονες κλητῆρες, εὐτελῶς μισθοδοτούμενοι.

§27ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). (Ὅρα Παράρτημα).

§28ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Δὲν παραδέχομαι, ὅτι ἡ αὔξησις αὕτη τῆς μισθοδοσίας τῶν κλητήρων, τὴν ὁποίαν ἐλπίζω, ὅτι ὅλη ἡ Βουλὴ ἀναγνωρίζει ὡς ἀναγκαίαν, ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ, ὅπως εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος ἐπίσης συνηγόρησεν ὑπὲρ τῆς συζητήσεως. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι πρέπον νὰ γίνῃ διὰ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν κλητήρων, διότι ἡ ἐλάττωσις αὕτη θὰ φέρῃ μεγίστην βλάβην εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τὴν ἀστυνομικὴν τῆς πόλεως. Εἶναι ἀνεγνωρισμένον, ὅτι οἱ 300 κλητῆρες, οἱ ὁποῖοι ὑπηρετοῦσιν εἰς τὴν ἀστυνομίαν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, δὲν εἶναι ἀρκετοὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην, ἀλλὰ τέλος πάντων πρέπει νὰ μένωσιν αὐτοὶ καὶ νὰ μὴ ἐλαττωθῶσι παντάπασιν, οὔτε κατὰ ἕνα. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ κεφάλαια τοῦ εἰδικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης, ἀνερχομένου οὕτω εἰς δρ. 4,591,336).

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως. (Γίνονται δεκτὰ τὰ κεφάλαια Αʹ καὶ Βʹ μετὰ τῶν ἄρθρων αὐτῶν). Κεφάλαιον Γʹ. Ἀνωτέρα καὶ μέση ἐκπαίδευσις. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2). Ἄρθρον 3 «Προσωπικὸν Ἀστυκλινικῆς 7,920».

§30ΠΑΧΥΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ κεφαλαίου αὐτοῦ παρακαλῶ νὰ προστεθῇ πίστωσις δι’ ἕνα βοηθὸν τῆς Ἀστυκλινικῆς.

§31ΜΑΝΕΤΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Εἶναι τρεῖς βοηθοὶ ἐπὶ τοῦ παρόντος.

§32ΚΟΥΚΟΥΛΕΖΑΣ. Μέχρι τοῦδε ἦσαν τέσσαρες βοηθοί· ἄλλως τε ἡ δαπάνη εἶναι ἐλαχίστη.

§33ΜΑΚΡΥΓΙΑΝΝΗΣ. Τέσσαρα εἶναι τὰ τμήματα τῆς πόλεως, καὶ ἀπαιτεῖται εἷς βοηθὸς δι’ ἕκαστον τμῆμα.

§34ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα, ὅτε ηὔξησεν ὁ πληθυσμὸς τῆς Πρωτευούσης, δὲν πιστεύω, ὅτι ἦτο καιρὸς νὰ ἐλαττωθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν βοηθῶν τῆς Ἀστυκλινικῆς. Ἐννοεῖται, ὅτι ἡ οἰκονομία αὕτη θὰ ἦναι ἐπὶ βλάβῃ τῶν πασχόντων. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3 ὡς ἔχει, καθὼς καὶ τὰ ἄρθρα 4 καὶ 5).

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 7. «Προσωπικὸν Ἀστεροσκοπείου 1560».

§36ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Καὶ ἰδιαιτέρως εἰς τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας παρέστησα, καὶ δημοσίως ἀναγκάζομαι νὰ κάμω λόγον περὶ τοῦ ἀδικήματος, τὸ ὁποῖον γίνεται εἰς τὸν βοηθὸν τοῦ Ἀστεροσκοπείου. Οὗτος ἐλάμβανε 200 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Πρό τινος ἐγένετο Νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου περιωρίσθη ἡ μισθοδοσία αὐτοῦ εἰς δραχμὰς 100. Βεβαίως μὲ τοιαύτην μισθοδοσίαν δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ἄνθρωπος νὰ ὑπηρετήσῃ. Ἐδήλωσε δὲ πολλάκις εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅτι θ’ ἀποχωρήσῃ τῆς ὑπηρεσίας, εἶναι δὲ γνωστὸν, ὅτι δὲν εἶναι εὔκολον ν’ ἀναπληρωθῇ. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ ὑπηρεσία ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει τὴν παρατήρησιν ταύτην, καὶ νὰ ὑποβάλῃ ἐν καιρῷ Νόμον, δι’ οὗ νὰ αὐξηθῇ ἡ μισθοδοσία του. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 7, ὡς ἔχει, ὡς καὶ τὰ ἄρθρα 8–15).

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 16. «Προσωπικὸν Ἑλληνικῶν Σχολείων 579,288».

§38ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνασύστασιν τῶν καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος κατηργηθέντων Ἑλληνικῶν Σχολείων. Τὴν κατάργησιν ταύτην ὑπηγόρευσε πιθανῶς ἡ ἰδέα τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ ὀργανισμοῦ τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, ἐπειδὴ ὅμως ὁ κύριος Ὑπουργὸς δὲν σκοπεύει, ὡς βλέπω, νὰ ὑποβάλῃ Νόμον περὶ τούτου εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον, παρακαλῶ αὐτὸν, καὶ μεθ’ ἐμοῦ τὸν παρακαλοῦσιν ὅλοι οἱ Βουλευταὶ, νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνασύστασιν τῶν καταργηθέντων Ἑλληνικῶν Σχολείων....

§39ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§40ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐὰν δὲ νομίζῃ, ὅτι ἔχει ἀνάγκην πιστώσεως, τὸν παρακαλῶ νὰ τὴν προσδιορίσῃ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι πρόθυμος νὰ τὴν δεχθῇ.

§41ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§42ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μόνον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Κορινθίας κατήργησεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τρία Ἑλληνικὰ Σχολεῖα.

§43ΔΡΟΣΟΣ. Καὶ εἰς τὴν Σύρον κατηργήθη τὸ Ἑλληνικὸν Σχολεῖον.

§44ΜΑΝΕΤΑΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως). Εἶναι ἐπάναγκες νὰ ἐξηγήσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὰ Ἑλληνικὰ Σχολεῖα, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ προλαλήσας, δὲν εἶναι Ἑλληνικὰ Σχολεῖα πλήρη, ἀλλὰ Σχολεῖα ἀτελῆ, ἐκ μιᾶς τάξεως τὰ πλεῖστα, τὰ ὁποῖα σποραδικῶς ἦσαν συνεστημένα. Τὰ Σχολεῖα ταῦτα, ἐνομίσαμεν, ὅτι δὲν συντελοῦσιν εἰς τὴν ἐκπαίδευσιν τῆς νεολαίας, καὶ διὰ τοῦτο προέβημεν εἰς τὴν κατάργησιν αὐτῶν. Τὰ δὲ νομοσχέδια, τὰ σχετικὰ πρὸς τὸν ἐκπαιδευτικὸν ὀργανισμὸν, καίπερ μὴ ὑποβληθέντα μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, διαβεβαιῶ τοὺς κυρίους Συναδέλφους, ὅτι θὰ ὑποβληθῶσιν ἐντὸς ὀλίγου, καὶ διὰ τούτων θὰ συστηθῶσιν ἐκπαιδευτήρια, τὰ ὁποῖα θὰ χρησιμεύσωσι περισσότερον ἀπὸ τὰ ἐκ μιᾶς τάξεως Ἑλληνικὰ Σχολεῖα, τὰ ὁποῖα κατηργήσαμεν.

§45ΜΙΛΗΣΗΣ. Μέχρις ὅτου ὅμως ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδια ταῦτα, νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀναγραφῇ ἡ πίστωσις, ὅπως καταστῇ δυνατὸν νὰ διατηρηθῶσι τὰ Σχολεῖα ταῦτα· ἐὰν δ’ ὁ κύριος Ὑπουργὸς ὑποβάλῃ τὸν ὀργανικὸν Νόμον, πιθανὸν νὰ μὴ χρησιμεύσωσι.

§46Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Διαβεβαιῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν, ὅτι μεταξὺ τῶν κατηργηθέντων Ἑλληνικῶν Σχολείων ὑπάρχουσιν Ἑλληνικὰ Σχολεῖα μὲ δύο τάξεις καὶ 90 μαθητάς.

§47ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ σύστημα τὸ Σχολικὸν, τὸ ἐπικρατοῦν παρ’ ἡμῖν, ἀναγνωρίζει Γυμνάσια, ἀναγνωρίζει καὶ Ἑλληνικὰ Σχολεῖα, ἐκ καταχρήσεως ὅμως προέκυψε καὶ ἑτέρα κατηγορία, ἡ τῶν ἀτελῶν Ἑλληνικῶν Σχολείων, ἀποτελουμένων ἐκ μιᾶς τάξεως, ἢ ἐκ δύο τάξεων. Προέκυψεν αὕτη ἐξ ἀνάγκης, ἐπαισθητῆς ἐν τῇ χώρᾳ, ἀλλ’ ἡ τοιαύτη τῆς ἀνάγκης ἀναπλήρωσις, ὡς μὴ ὀργανικὴ, παραλύει τὸ καθιερωμένον σύστημα. Ἐν πάσῃ ἐπαρχίᾳ παρουσιάζεται τὸ φαινόμενον τοιούτων Σχολείων, μὴ περιλαμβανομένων ἐν τῷ ὀργανικῷ συστήματι τῆς ἐκπαιδεύσεως παρ’ ἡμῖν, τουτέστιν Ἑλληνικῶν Σχολείων ἐκ μιᾶς τάξεως, ἢ ἐκ δύο τάξεων ἄνευ διευθύνσεως, ἄνευ ὀργανισμοῦ, ἄνευ τῶν κατὰ τὸ παρ’ ἡμῖν ἰσχῦον σύστημα ἀπαραιτήτων στοιχείων Σχολείου Ἑλληνικοῦ. Τί ἀποδεικνύει ἡ σύστασις, κατὰ παράβασιν τῶν ἀρχῶν τοῦ ἐκπαιδευτικοῦ ἡμῶν ὀργανισμοῦ, μιᾶς αὐτοτελοῦς τάξεως ἢ δύο αὐτοτελῶν τάξεων Ἑλληνικοῦ Σχολείου; Ἀποδεικνύει, ὅτι ὑπάρχουσι κέντρα πληθυσμοῦ, μὴ ἱκανῶς πολυάνθρωπα εἰς συντήρησιν τελείων Ἑλληνικῶν Σχολείων, ἐπαρκῶς ὅμως κατωκημένα, ἵνα καθίσταται ἀναγκαία ἐν αὐτοῖς παίδευσις ἀνωτέρα τῆς παρεχομένης ἐν τοῖς Δημοτικοῖς Σχολείοις. Τοῦτο ἐλήφθη ὑπ’ ὄψει ἐν τῇ μελέτῃ περὶ τῆς νέας ἐκπαιδευτικῆς ὀργανώσεως, καὶ ἀνεγνωρίσθη, ὅτι τὰ εἰρημένα κέντρα πληθυσμοῦ δὲν πρέπει νὰ στερηθῶσιν, οὗ ἀπολαύουσιν ἐκπαιδευτικοῦ πλεονεκτήματος, ἀλλὰ πρέπει τὰ παρ’ αὐτοῖς ὑφιστάμενα δίτακτα καὶ μονότακτα Ἑλληνικὰ Σχολεῖα νὰ ὀργανωθῶσι καὶ ὑποβληθῶσιν εἰς διεύθυνσιν, τουτέστιν, ὅτι πρέπει, ὅπου ὑπῆρχον δίτακτα καὶ μονότακτα Ἑλληνικὰ Σχολεῖα, νὰ συστηθῶσιν ἀνώτερα Δημοτικὰ Σχολεῖα, περιλαμβάνοντα δύο τάξεις, ἀνταποκρινομένας ἀκριβῶς πρὸς τὰς δύο τάξεις τοῦ Ἑλληνικοῦ Σχολείου. Παρέχοντες οὕτως ὠργανωμένην ἐκπαίδευσιν εἰς τὰ κέντρα, ἔνθα ἡ ἀνάγκη τοιαύτης ἀνωτέρας παιδεύσεως ἀποδεικνύεται ἐκ τῆς ὑπάρξεως τῶν ἀδιοργανώτων τάξεων Ἑλληνικοῦ Σχολείου, τὸ αὐτὸ σύστημα ἐπεκτείνομεν καὶ ὅπου ἤδη ὑπάρχουσι πλήρη Ἑλληνικὰ Σχολεῖα, πρὸς τοῦτο δὲ, καταργουμένων τῶν τελείων Ἑλληνικῶν Σχολείων, αἱ μὲν δύο τάξεις μετατρέπονται εἰς τὸ ἀνώτερον Δημοτικὸν Σχολεῖον, ἡ δὲ ἀνωτέρα τάξις προσαρτᾶται εἰς τὸ Γυμνάσιον, ἀποτελοῦσα τὴν πρώτην τάξιν αὐτοῦ. Κατὰ ταῦτα παρεσκευάσθη ὁ νέος ὀργανισμός. Ἀλλ’ εἰς ἐφαρμογὴν αὐτοῦ πρέπει νὰ ὀργανωθῇ καὶ τὸ ταμεῖον τῆς Δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, εἰς τὸ ὁποῖον καὶ τὸ Δημόσιον θέλει ἔλθῃ ἀρωγὸν διὰ τῶν καὶ σήμερον ὑπὲρ τῶν Ἑλληνικῶν καὶ τῶν Δημοτικῶν Σχολείων χορηγουμένων. Δὲν πρόκειται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ νὰ ἀναγράψωμέν τι ἤδη χάριν τοῦ ἀναδιοργανισμοῦ τούτου, διότι τὸ μετὰ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας ὑποβληθησόμενον εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, δυνάμενον νὰ ψηφισθῇ ἐντὸς ἑτέρων τριῶν ἡμερῶν, θέλει προνοήσει ἐπαρκῶς περὶ τῶν ἀναγκῶν τούτων διὰ τῆς συστάσεως εἰδικοῦ ταμείου καὶ οὐχὶ διὰ παραπομπῆς εἰς πιστώσεις ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Κράτους.

§48ΚΟΡΠΑΣ. Δὲν συνηγορῶ ὑπὲρ τοῦ κρατοῦντος σήμερον συστήματος τῆς μέσης ἐκπαιδεύσεως, καὶ δὲν θέλω ἀποκρούσει, οὔτε ἀποκρούω ἐκεῖνο τὸ νομοσχέδιον, περὶ τοῦ ὁποίου ἐλάλησεν ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, ἀλλ’ εἶναι ἆρά γε δυνατὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ν’ ἀρχίσῃ νὰ λειτουργήσῃ ἀμέσως εἰς πάσας τὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους; Νομίζω, ὅτι τοῦτο θὰ ἦναι λίαν δυσχερὲς, ἀφοῦ μάλιστα πρόκειται νὰ συστηθῇ καὶ ἰδιαίτερον ταμεῖον. Μέχρις οὗ λοιπὸν ἀρχίσῃ ἡ λειτουργία τοῦ νέου συστήματος, καλὸν θὰ ἦναι, νὰ μὴ στερηθῶσι τὰ μέρη ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπῆρχον Σχολεῖα Ἑλληνικὰ καὶ διελύθησαν, εἴτε μὲ μίαν, εἴτε μὲ δύο τάξεις, διὰ νὰ δυνηθῶσιν οἱ δυστυχεῖς ἐκεῖνοι μαθηταὶ, οἱ ὁποῖοι διέκοψαν τὰ μαθήματά των, νὰ ἐπαναλάβωσιν αὐτὰ καὶ μὴ ἀπολέσωσιν ὁλόκληρον τὸ ἔτος.

§49ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀρκεῖ νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον ἐντὸς τοῦ προσεχοῦς δεκαπενθημέρου—τοῦτο δ’ ἐξαρτᾶται ἐξ ἡμῶν—καὶ ἀπροσκόπτως δυνάμεθα νὰ ἐκτελέσωμεν τὰ τοῦ νομοσχεδίου ἀπὸ τῆς 1ης τοῦ προσεχοῦς ἔτους. Τὸ ταμεῖον τὸ νέον βεβαίως ἀπαιτεῖ χρόνον τινὰ, μέχρις οὗ λειτουργήσῃ κανονικῶς, ἀλλ’ ὁ ὀργανικὸς Νόμος θέλει προνοεῖ περὶ ἐνάρξεως τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ συστήματος, πρὶν ἢ τὸ ταμεῖον ἀρχίσῃ νὰ λειτουργῇ κανονικῶς.

§50ΚΟΡΠΑΣ. Μετὰ τὴν διαβεβαίωσιν ταύτην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι ἡ λειτουργία τοῦ νέου συστήματος θ’ ἀρχίσῃ ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου, οὐδεμίαν πλέον ἔχω ἀντίῤῥησιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 16, ὡς ἔχει, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα τοῦ κεφαλαίου Γʹ καὶ τὸ ὅλον αὐτοῦ. Ὡσαύτως γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ κεφάλαια τοῦ εἰδικοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν καὶ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως, κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, ἀνερχομένου οὕτω εἰς δραχμὰς 3,142,887). (Ἀκολούθως ἐπιψηφίζεται ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, κατὰ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον, ὁλόκληρος ὁ εἰδικὸς Προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἀνερχόμενος εἰς δραχμὰς 16,940,500.)

§51ΚΟΡΠΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἤδη, ὅτε ἐψηφίσθη ἡ πίστωσις, νὰ προβῇ εἰς τὴν συμπλήρωσιν τῶν κενῶν θέσεων, διότι εἶναι ἄδικον ἀξιωματικοὶ κατώτεροι νὰ ἐκτελῶσι τὰ καθήκοντα τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ, χωρὶς νὰ ἔχωσι καὶ τὸν βαθμὸν τοῦτον.

§52ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἶπον, ὅτι ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ ἡμῶν εἶναι πολυτελής, καὶ τοῦτο ἕνεκα τῆς ἐφεδρείας. Εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς ἐφεδρείας δὲν δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσι τὰ στελέχη τῆς ἐφεδρείας, τὰ ἤδη ὀργανιζόμενα· ἀνάγκη ἄρα νὰ ἔχωμεν στελέχη κανονικὰ ἐπαρκῆ, ὅπως περιλάβωσι καὶ τὴν ἐφεδρείαν ἐν ὥρᾳ ἐπιστρατείας ἢ πολέμου. Ἀναγράφοντες ὅμως ἐν τοῖς κανονικοῖς στελέχεσιν ἀριθμὸν τοσοῦτο μέγαν, ὥστε νὰ δύνανται ταῦτα νὰ περιλάβωσι τὴν ἐφεδρείαν, τὴν καλουμένην ἐν ἐπιστρατεύσει, οὐδόλως ἀναλαμβάνομεν τὴν ὑποχρέωσιν, ὅπως ἐν καιρῷ εἰρήνης διατηρῶμεν πλήρη τὰ στελέχη ταῦτα, τὰ κανονικά. Ἐὰν εἴχομεν τὴν πρόθεσιν, ὅπως τηρῶμεν πλήρη τὰ κανονικὰ στελέχη ἐν εἰρήνῃ, ἔπρεπε νὰ περιορίσωμεν αὐτὰ τοὐλάχιστον εἰς τὰς ἀναλογίας, τὰς συνήθεις ἐν ταῖς Ἐπικρατείαις, ἔνθα ἰσχύει τὸ ἡμέτερον στρατιωτικὸν σύστημα, ἵνα δὲ περιορισθῶμεν εἰς τὰς ἀναλογίας ταύτας, ἔπρεπε νὰ ἐλαττώσωμεν τὰ στελέχη εἰς τὸ ἥμισυ. Ἔχοντες ὅμως νενομοθετημένα τοιαῦτα στελέχη ἐν τῇ κανονικῇ καταστάσει, δι’ ὃν ἐξέθηκα λόγον, ὀφείλομεν νὰ ἐπιβάλωμεν εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς χαλινὸν, μὴ πληροῦντες αὐτὰ, εἰμὴ μόνον κατὰ τὸ μέτρον τῶν ἐν εἰρήνῃ ἀναγκῶν τοῦ μονίμου στρατοῦ. Δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν, ὅτι ἡ διὰ προβιβασμοῦ ἀναπλήρωσις τῆς κενῆς θέσεως εἶναι δικαίωμα τοῦ ἀρχαιοτέρου ἐκ τῶν διανυσάντων τὸν πρὸς προβιβασμὸν ἀπαιτούμενον χρόνον ἀξιωματικῶν τοῦ ἀμέσως κατωτέρου βαθμοῦ, καὶ ὅτι ἀδίκημα προσγίνεται εἰς αὐτὸν, μὴ προαγόμενον εἰς τὴν θέσιν ταύτην. Τοῦτο θὰ εἶχεν οὕτως, ἂν τὰ στελέχη δὲν ἦσαν διπλάσια τῶν ἀπαιτουμένων ἐν εἰρήνῃ. Ὅταν ὅμως τὰ στελέχη δὲν ἦναι ἀνάλογα πρὸς τὴν ἐν εἰρήνῃ δύναμιν, ἀλλ’ ἦναι ἐξωγκωμένα, χάριν τῶν ἐν ἐπιστρατείᾳ ἢ ἐν πολέμῳ ἀναγκῶν, δὲν εἶναι εὔλογος ἡ ἀξίωσις περὶ τῆς ἐν εἰρήνῃ πληρώσεως διὰ προβιβασμοῦ πάσης κενουμένης θέσεως. Τὸ Ὑπουργεῖον ὀφείλει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἐν καιρῷ εἰρήνης πρέπουσαν ἀναλογίαν τῶν στελέχεων, καὶ πρὸς τὴν ἀναλογίαν ταύτην νὰ ῥυθμίζῃ τὰ τῶν προβιβασμῶν ἐν εἰρήνῃ. Ἐν ἐπιστρατεύσει καὶ ἐν πολέμῳ πᾶσα κενὴ θέσις ἀναπληροῦται διὰ προβιβασμοῦ τοῦ ἔχοντος δικαίωμα, ὁ δ’ οὕτω προβιβαζόμενος διατηρεῖ ἐν τοῖς στελέχεσι τῆς ἐνεργείας τὸν βαθμὸν ἐν καιρῷ εἰρήνης, ἐκ τούτου ὅμως δὲν γεννᾶται δίκαιον παράπονον τοῦ μὴ προβιβαζομένου εἰς θέσιν κενουμένην ἐν εἰρήνῃ. Μόνον ἐφ’ ὅσον αἱ κενούμεναι θέσεις εἶναι ἐκ τῶν ἀναγκαίων ἐν ὥρᾳ εἰρήνης, δικαιολογοῦνται ἐν εἰρήνῃ προβιβασμοὶ εἰς πλήρωσιν αὐτῶν· τοὐναντίον προβιβασμοὶ ἐν ὥρᾳ εἰρήνης εἰς κενὰς θέσεις, ἀναγκαίας μόνον ἐν ἐπιστρατεύσει καὶ ἐν πολέμῳ, εἶναι ἄτοποι.

§53ΚΟΡΠΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἐννοῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ γίνῃ ἡ συμπλήρωσις πασῶν τῶν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἀναγραφομένων θέσεων, ἀλλὰ τῶν θέσεων μόνον ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι οὔτε ἐν εἰρήνῃ οὔτε ἐν πολέμῳ δύνανται νὰ καταργηθῶσιν. Ἐὰν λοχαγὸς, παραδείγματος χάριν, σήμερον ἐκτελῇ τὰ καθήκοντα ταγματάρχου, βεβαίως τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ θέσις αὕτη εἶναι ἀναγκαία καὶ ἐν εἰρήνῃ καὶ ἐν πολέμῳ, ὁ δὲ λοχαγὸς οὗτος, νομίζω, ὅτι δικαιοῦται εἰς προβιβασμὸν, διότι καὶ τὸ ποσὸν εἶναι ἐγγεγραμμένον εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν, καὶ τὸ δικαίωμα ἔχει οὗτος νὰ ζητήσῃ τὸν προβιβασμόν του εἰς τὸν βαθμὸν, τοῦ ὁποίου τὰ καθήκοντα ἐκτελεῖ.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπουργεῖον Ναυτικῶν. (Γίνεται δεκτὸς ὁ εἰδικὸς Προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν κατὰ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον, ἀνερχόμενος εἰς δραχμὰς 3,491,486).

§55ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἀναφέρεται τίποτε διὰ δικαστικὰς ἀποζημιώσεις.

§56ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νὰ ψηφισθῇ καὶ ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ ταμείου τῶν φάρων καὶ φανῶν, ὁ ὁποῖος ἀποτελεῖ παράρτημα τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, καὶ θέλει συνδημοσιευθῆ μετ’ αὐτοῦ.

§57ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Αὐτὸ ἀκριβῶς εἶπον τῷ κυρίῳ Προέδρῳ.

§58ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂς ἀναγνωσθῇ καὶ ὁ πίναξ τῶν φάρων καὶ φανῶν. (Ἀναγνωσθὲν τὸ παράρτημα τοῦτο γίνεται δεκτὸν κατὰ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον, ἀνερχομένου οὕτω τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ταμείου τῶν φάρων καὶ φανῶν εἰς δραχμὰς 400,000).

§59ΤΙΝΕΣ. Τὰ ἔσοδα τούτου.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἔσοδα εἶναι συμπεριειλημμένα εἰς τὸν γενικὸν Προϋπολογισμόν. Νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1888. (Γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2).

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου.

§62ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ἀγ. Μεταξᾶ καὶ Γ. Κόρπα, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 84, ἐξ ὧν 82 ὑπὲρ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου καὶ 2 κατά. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον. Νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1888. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1, 2, 3 καὶ τὸ πρόσθετον 4, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου.

§66ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε Πρόεδρε.

§67ΕΤΕΡΟΙ. Πρὸ ὀλίγου ἐγένετο· δὲν εἶσθε 15.

§68ΑΡΚΕΤΟΙ. Εἴμεθα, ἰδού. (Ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς 15).

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν βουλευτῶν κ. κ. Ἀγ. Μεταξᾶ καὶ Γ. Κόρπα, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 84, ἐξ ὧν 82 ὑπὲρ καὶ 2 κατὰ τοῦ συνόλου. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου. (Καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ Προέδρου ὁ Ἀντιπρόεδρος κ. Ψύλλας).

§71ΤΖΑΝΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω πολὺ τὴν Βουλὴν καὶ τὸ Ὑπουργεῖον, νὰ ἀναγνωσθῇ τὴν ἑσπέραν ταύτην τὸ νομοσχέδιον περὶ διαιτητῶν, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ καὶ εἰς τὸν λιμένα Καλαμῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν γνωρίζῃ, ὅτι ἀπὸ ἡμέρας εἰς ἡμέραν διακινδυνεύει ὁ λιμὴν Καλαμῶν.

§72ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα, νὰ ἀναγνωσθῇ.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς τρίτης συζητήσεως ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ στρατολογίας τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ Νόμου ᾼΦΚΗʹ τῆς 28 Μαΐου ἐ. ἔ.

§74ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀνεγνώσθη, καὶ ἐπὶ τῇ παρατηρήσει τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Κυκλάδων ἀνεγνωρίσθη, ὅτι εἶχε γενῇ λάθός τι κατὰ τὴν ἀντιγραφὴν καὶ τὴν τύπωσιν τοῦ νομοσχεδίου. Διὰ τοῦτο ἐζήτησα, ὅπως ἀναβληθῇ, διὰ νὰ τροπολογηθῇ τὸ ἄρθρον εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα. Ἡ ἐργασία αὕτη ἐγένετο, ἡ τροπολογία συνετάχθη καὶ διενεμήθη εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς σήμερον, ὥστε ἀντὶ τοῦ ἐν τῷ μόνῳ ἄρθρῳ ἐδαφίου ὑπὸ ἐπιγραφὴν ἄρθρον 119, θὰ ἀναγνωσθῇ τὸ ἄρθρον 119 κατὰ τὴν τροπολογίαν. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὴ ἡ τροπολογία, ἔχουσα ὡς ἑξῆς): «Ἅρθρον 119. Οἱ φέροντες ἀποφοιτήριον τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου ἤ τινος τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ Πανεπιστημίων, πτυχίον τοῦ Σχολείου τῶν Τεχνῶν, ἀποφοιτήριον τινὸς τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ Πολυτεχνικῶν ἢ Δασονομικῶν Σχολῶν, ἢ ἀπολυτήριον Γυμνασίου μὲ βαθμὸν τοὐλάχιστον καλῶς, εἰσὶ δεκτοὶ εἰς ὑπὸ ὅρον ἐθελουσίαν κατάταξιν, ἐπὶ τῇ προσαγωγῇ τῶν ἐπισήμων ἀποδεικτικῶν, ἀπὸ τοῦ 19 ἔτους τῆς ἡλικίας των, τῶν συμπληρωσάντων τὸ 21 ἔτος καὶ ἑπομένως ἀνηκόντων εἰς τὴν ἀπογραφὴν τοῦ ἔτους ἐκείνου ὑποχρεουμένων νὰ δηλώσωσι τοῦτο πρὸ τῆς ὑπὸ τοῦ Στρατολογικοῦ Συμβουλίου κληρώσεως τῶν στρατευσίμων τοῦ δήμου των. Ἐκ τῶν ἀνωτέρω οἱ μὲν δηλώσαντες πρὸ τῆς κατατάξεώς των, ὅτι ἐπιθυμοῦσι ν’ ἀποκτήσωσι τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ, κατατάσσονται ἐπὶ ἓν καὶ ἥμισυ ἔτος, οἱ δὲ μὴ δηλώσαντες κατατάσσονται ἐπὶ ἓν ἔτος καὶ ἐπὶ καταβολῇ, πρὸ τῆς κατατάξεώς των, εἰς τὸ Δημόσιον χρηματικοῦ τιμήματος διπλασίου τοῦ ποσοῦ, ὅπερ αὐτοὶ οἱ ἴδιοι ἤθελον καταβάλει κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 123, ὅπως ἀπαλλαγῶσι τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας, ἐὰν ὑφίσταντο λόγοι ἀπαλλαγῆς, καὶ προσέτι δραχμῶν 800. «Ἐπιτρέπεται ὅπως, μετὰ τὴν κλήρωσιν καὶ μέχρι 1 Αὐγούστου, ἐκ τῶν τυχόντων διετοῦς ὑποχρεώσεως, τῶν διαθεσίμων καὶ τῶν ἀπαλλαγέντων, τῶν ἐχόντων τὰ ὑπὸ τῆς ἀνωτέρω παραγράφου ὁριζόμενα προσόντα, οἱ μὲν πρῶτοι δηλώσωσιν, ὅτι ἐπιθυμοῦσι νὰ ἀναλάβωσιν ἐθελουσίαν ὑπὸ ὅρον ἐπὶ ἓν ἔτος ὑποχρέωσιν, ὅτε καταβάλλουσι τὸ ὑπὸ τῆς αὐτῆς παραγράφου ὁριζόμενον τίμημα, οἱ δὲ τῶν ἑτέρων δύο κατηγοριῶν δηλώσωσι, μέχρι τῆς αὐτῆς ἐποχῆς, ὅτι ἐπιθυμοῦσι νὰ ἀποκτήσωσι τὸν βαθμὸν ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ, ὅτε, εἰς οὐδεμίαν χρηματικὴν καταβολὴν ὑποβαλλόμενοι καὶ παύοντες τοῦ νὰ ὑπάγωνται εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν διαθεσίμων ἢ τῶν ἀπαλλαγέντων, ἀκολουθοῦσι τὰ τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν μαθήματα, ἐπανερχομένων μετὰ τὸ πέρας τῶν ἐξετάσεων τῆς Σχολῆς τῶν μὴ ἀποκτησάντων τὸν βαθμὸν τοῦ ἐφέδρου ἀξιωματικοῦ εἰς τὴν κατηγορίαν, εἰς ἣν ἐξ ἀρχῆς ὑπήγοντο. «Ἐκ τῶν τυχόντων διετοῦς ὑποχρεώσεως, οἱ ἔχοντες τὰ ὑπὸ τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ παρόντος ἄρθρου προσόντα καὶ μὴ δηλώσαντες, κατὰ τὰ ἀνωτέρω, ὅτι ἐπιθυμοῦσι νὰ ἀναλάβωσιν ἐθελουσίαν ὑπὸ ὅρον ἐπὶ ἓν ἔτος ὑποχρέωσιν, ἀκολουθοῦσι, τῇ διαταγῇ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τὰ μαθήματα τῆς Σχολῆς τῶν ἐφέδρων ἀξιωματικῶν.» (Ὡσαύτως γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον μόνον καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως). (Ἀκολούθως ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὰ ἑπόμενα νομοσχέδια: 1) Περὶ ἀγορᾶς τῶν ὑπὸ τοῦ Μετοχικοῦ Ταμείου τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ ἀνεγειρομένων οἰκοδομῶν. 2) Περὶ ἐκποιήσεως ὑλικοῦ μὴ χρησιμεύοντος εἰς τὴν στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. 3) Περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς δήλωσιν τῶν ἰδιωτικῶν βοσκησίμων γαιῶν).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναθεωρήσεως κυβερνητικῶν πράξεων σχετιζομένων μετὰ τῆς καταστάσεως ἢ τοῦ βαθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης.

§76ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, εἶναι δυνατὸν νὰ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ διὰ τὴν αὔριον;

§77ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Μάλιστα.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου τῶν οἰκοδομῶν τοῦ δήμου Ἀθηναίων.

§79ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, Κύριοι, ὅτι ἡ πληρωμὴ τῶν ὀφειλομένων φόρων μετὰ τόκου εἶναι ἄδικος, διότι ἡ καθυστέρησις δὲν προέρχεται ἐξ ὑπαιτιότητος τῶν ὀφειλόντων· διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ τροπολογία τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου κ. Δ. Μ. Καλλιφρονᾶ πρέπει νὰ γίνῃ δεκτή, διότι δὲν πρόκειται νὰ ὠφεληθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ καταβάλωσι τοὺς φόρους, ἀλλὰ νὰ ἐλαφρωθῶσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται, δηλαδὴ οἱ ἄποροι. Ἡ τροπολογία ἔχει ὡς ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει). «Νὰ προστεθῶσι μετὰ τὰς λέξεις «ἐπὶ τόκῳ» τὰ ἑξῆς: 4% ἐὰν ὁ ἐτήσιος φόρος ὑπερβαίνῃ τὰς δραχμὰς 200, 5% ἐὰν ὑπερβαίνῃ τὰς δραχ. 500, 6% ἐὰν ὑπερβαίνῃ τὰς δραχ. 800, καὶ 8% ἐὰν ὑπερβαίνῃ τὰς δραχ. 1000». Ὁ λόγος εἶναι καταφανής. Πολλοὶ δυνάμενοι νὰ πληρώσωσι διὰ μιᾶς ὅλας τὰς δόσεις, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ πληρώσωσι ταύτας ἀτόκως εἰς ὡρισμένου χρόνου διάστημα, βεβαίως θὰ πληρώσωσιν εἰς τὸ τέλος τῆς προθεσμίας, ἐνῷ κυρίως ὁ Νόμος γίνεται ὑπὲρ τῶν ἀπόρων. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι οἱ ἔχοντες νὰ πληρώσωσι 200 δραχμὰς κατ’ ἔτος, καὶ οἱ ὁποῖοι εἶναι οἱ πτωχότεροι, αὐτοὶ ν’ ἀπαλλάσσωνται τοῦ τόκου, οἱ δ’ ἔχοντες νὰ πληρώσουν μέχρι 500 δραχμῶν νὰ ὑπόκηνται εἰς τὴν πληρωμὴν τόκου μικροτέρου ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι πληρόνουν μεγαλύτερον φόρον, ὥστε νὰ ἐξαναγκασθῶσιν οἱ πληρόνοντες πλέον τῶν 1000 δραχμῶν κατ’ ἔτος, οἵτινες βεβαίως εἶναι οἱ πλουσιώτατοι, νὰ καταβάλωσιν ἀμέσως τὰ ὀφειλόμενα.

§80ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ κλίμαξ ἐν γένει εἶναι ἀποκρουστέα, οὐ μόνον ἐν ταύτῃ τῇ περιστάσει, ἀλλ’ ἐν παντὶ Νόμῳ φορολογικῷ. Λόγος ἐξαιρετικὸς, ἵνα παραδεχθῶμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ κλίμακα, δὲν ὑπάρχει. Θὰ ἐπετρέπετο ἐξαιρετικῶς δι’ ἐλάχιστα ποσὰ καὶ προκειμένου περὶ ὅλως ἐνδεῶν, ἀπαλλαγὴ ἀπὸ πάσης ὑποχρεώσεως, ἀλλ’ εὐθὺς ὡς παραδεχθῶμεν τὴν ἱκανότητα πρὸς ἀπότισιν τοῦ χρέους καὶ τόκου, κλίμαξ δὲν χωρεῖ. Καθιέρωσεν ἡ Βουλὴ κατὰ προηγουμένην Περίοδον τὴν ἀρχὴν τῆς κλίμακος, τουτέστι τοῦ προοδευτικοῦ φόρου, ἀλλὰ τοιαύτη νομοθεσία, ἐλπίζομεν, ὅτι δὲν θὰ ἐπαναληφθῇ, τοὐναντίον ἀπεκδεχόμεθα τὴν κατάργησιν τῆς κλίμακος καὶ ὅπου εἰσήχθη. Ἡ κλίμαξ ὑπάρχει νενομοθετημένη ἐν τῷ φόρῳ οἰκοδομῶν καὶ ἐν τῷ χαρτοσήμῳ· καὶ περὶ μὲν τοῦ φόρου οἰκοδομῶν δὲν φέρομεν ἔτι πρότασιν, ἵνα μὴ περὶ πολλῶν συγχρόνως νομοθετῶμεν, ἐν τῷ χαρτοσήμῳ ὅμως προτείνομεν τὴν κατάργησιν τῆς προοδευτικῆς κλίμακος. Ἄλλως τε, οὐδὲ πρακτικόν τινα σκοπὸν ἐπιδιώκει ἡ περὶ κλίμακος τροπολογία, διότι ἡ μὲν ἀνωτάτη βαθμὶς τῆς κλίμακος ἀφορᾷ εἰς ὀλιγίστους ζαπλούτους, αἱ δὲ ἀμέσως κατόπιν ἀφορῶσιν εἰς εὐπόρους, οἵτινες, μόνον ἂν ὁ τόκος ἦναι ἀνώτερος τοῦ 6%, θὰ προτιμήσωσι νὰ πληρώσωσιν εὐθύς. Πρέπει νὰ ἦναι τοιοῦτος ὁ τόκος, ὥστε ὁ εὐπορῶν νὰ ἐπιζητήσῃ τὴν ἀπαλλαγὴν ἀπ’ αὐτοῦ διὰ τῆς ἀμέσου καταβολῆς τῆς ὅλης ὀφειλῆς. Τοῦτο θὰ συμβῇ κατὰ τὴν τροπολογίαν, μόνον ἐν τῇ ἀνωτάτῃ διαβαθμίσει, τῇ τοῦ τόκου πρὸς 8%· ἀλλ’ ὅσα καὶ ἂν ἔχῃ τις, θὰ προτιμήσῃ τὴν ἀπότισιν τόκου πρὸς 6% τῆς καταβολῆς τοῦ χρήματος, ἀφοῦ τοῦτο διατίθεται εὐκόλως πρὸς 7 καὶ πρὸς 8%. Παρεδέχθην ἄρα τὴν ἐλάττωσιν τοῦ τόκου ἀπὸ 8 εἰς 7%, ἀλλ’ ὁ περιορισμὸς τοῦ τόκου κάτω τοῦ 7 καὶ πᾶσαι αἱ διαβαθμίσεις εἶναι ἀπαράδεκτοι. Καὶ δι’ ἄλλον ὅμως λόγον ἡ κλίμαξ δὲν εἶναι δικαία. Πολλοὶ εὔποροι ἔχουσι καὶ οἰκίας μικρὰς ἐκμισθουμένας, διὰ ταύτας θ’ ἀπαλλάσσωνται τῆς πληρωμῆς τόκου, διότι δὲν καταγράφεται ὀφειλὴ ἑνιαία τοῦ ἀθροίσματος τῶν φόρων ὅλων τῶν οἰκοδομῶν τοῦ αὐτοῦ ἰδιοκτήτου· κατὰ τὸ προτεινόμενον ἄρθρον θὰ ἐφαρμόζηται ἡ κλίμαξ εἰς τὸν φόρον ἑκάστης οἰκίας διακεκριμένως, καὶ ἑπομένως ὁ ἑκατομμυριοῦχος, ὁ ἔχων οἰκίαν ἀξίας 500 χιλιάδων δραχμῶν, ἀλλ’ ἔχων καὶ μικρὰς οἰκίας, ἀξίας 2,000 ἢ 3,000, ἐκμισθουμένας, θὰ ὑποβάλληται μὲν εἰς πληρωμὴν τόκου διὰ τὴν μεγάλην οἰκίαν, θ’ ἀπαλλάσσηται δὲ ἀπ’ αὐτοῦ διὰ τὰς μικράς, ὡς εἰ ἀνῆκεν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν ἀπόρων. Τοῦτο δὲν εἶναι βεβαίως πρέπον, οὐδ’ εἶναι οὗτος ὁ σκοπὸς τοῦ Νόμου. Ἐὰν ἦτο δυνατὸν νὰ διακρίνωμεν τοὺς εὐπόρους ἀπὸ τῶν ἀπόρων, θὰ ἦτο δίκαιον, τὸν μὴ εὔπορον ν’ ἀπαλλάξωμεν τῆς πληρωμῆς παντὸς τόκου, εἰς δὲ τὸν εὔπορον νὰ ἐπιβάλωμεν τόκον πρὸς 7%. Ἀδυνάτου οὔσης τῆς διακρίσεως, εἴμεθα ἠναγκασμένοι ν’ ἐπιβάλωμεν τόκον πρὸς 7% εἰς ὅλους. Ὡς εἶπον δὲ καὶ χθὲς, ἡ ἐπὶ τοιούτῳ τόκῳ ἀπότισις τῆς ὀφειλῆς εἶναι ὁπωσδήποτε εὐεργετική· διότι ὁ ὀφείλων τοὺς φόρους, ἐνῷ δὲν ἐπλήρωσεν αὐτοὺς, ἐπὶ 4 μὲν ἔτη τὸν ἀπώτερον, ἐπὶ 3 δὲ ἔτη ἢ ἐπὶ 2 τοὺς ἐγγυτέρους, εἰς οὐδεμίαν ὑποχρεοῦται πληρωμὴν τόκου διὰ τὰ ἔτη ταῦτα τῆς καθυστερήσεως. Ἐὰν δὲν ἐψηφίζετο τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, εὐθὺς ὡς ἐκδοθῇ ἡ πρόσκλησις τοῦ ταμίου, θὰ ὤφειλον οἱ ἰδιοκτῆται νὰ καταβάλωσιν ὁλόκληρον τὸν ὀφειλόμενον φόρον διὰ τὰ 4 ἔτη. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου ὅμως ἀναγνωρίζομεν τὸ ἄτοκον τῆς μέχρι τοῦδε ὀφειλῆς, ἀφοῦ ἐξ ὑπαιτιότητος τοῦ Δημοσίου προῆλθεν ἡ καθυστέρησις· ἀλλ’ ἐὰν δὲν θέλωσιν οἱ ἰδιοκτῆται νὰ πληρώσωσιν εὐθὺς ὅσα ὀφείλουσι, δύνανται νὰ καταβάλωσιν αὐτὰ καὶ βραδύτερον, ἐν τοιαύτῃ ὅμως περιπτώσει θὰ ὑποχρεωθῶσιν ἀπὸ τῆς σήμερον εἰς πληρωμὴν τοῦ κατωτάτου τόκου τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἄνευ τῆς παροχῆς τῶν ἐγγυήσεων, ἃς ἀπαιτεῖ ἡ Τράπεζα. Οἱ πλεῖστοι δὲν θὰ ἠδύναντο νὰ δανεισθῶσι παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, καὶ ἂν ἐδανείζοντο παρ’ αὐτῆς, θὰ ὑπεχρεοῦντο εἰς παροχὴν τῶν ἐγγυήσεων, οἱ δὲ μὴ δυνάμενοι νὰ δανεισθῶσι παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης θὰ ἠναγκάζοντο νὰ καταφύγωσιν εἰς ἄλλους, οἵτινες θὰ ἐζήτουν πρὸς ταῖς ἐγγυήσεσι καὶ τόκον βαρύτερον. Εἶναι ἄρα εὐεργέτημα τὸ παρὰ τοῦ Νόμου τούτου κανονιζόμενον. Πέραν τοῦ εὐεργετήματος τούτου δὲν βλέπω, ὅτι δυνάμεθα νὰ προβῶμεν, διότι πέραν αὐτοῦ θὰ ἐποιούμεθα πρὸς τοὺς εὐπόρους παραχώρησιν ἐπιζήμιον εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ ἑπομένως ἐπιβλαβῆ εἰς τοὺς ἄλλους φορολογουμένους. Οἱ εὔποροι ἐν Ἀθήναις ἀποτελοῦσι σπουδαίαν ἀναλογίαν ἐπὶ τοῦ ὅλου τῶν ὀφειλόντων, καὶ ἐὰν οὗτοι δὲν ἐξαναγκασθῶσι διὰ τοῦ τόκου, τὸν ὁποῖον νὰ μὴ θεωρῶσι συμφέροντα νὰ πληρώσωσιν εὐθὺς, τὸ δημόσιον ταμεῖον θὰ στερηθῇ κατὰ τὰς προσεχεῖς χρήσεις μεγάλου ποσοῦ· ἡ δὲ στέρησις τοῦ ποσοῦ τούτου ποῖα ἄλλα ἀποτελέσματα θὰ ἔχῃ, εἰμὴ τὴν ἐπιβάρυνσιν ἄλλων φορολογουμένων τοῦ Κράτους;

§81Δ. Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ ἔχετε σκοπὸν νὰ προστατεύσητε τοὺς πτωχοὺς, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῆτε ὁ τόκος νὰ ἄρχηται ἀπὸ 200 δραχμῶν;

§82ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶπον, ὅτι ὑπάρχουσιν εὔποροι, ἔχοντες οἰκίας μικράς.

§83Δ. Μ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ὁ ἐν συνόλῳ ὀφείλων φόρον, ὄχι δι’ ἑκάστην οἰκίαν.

§84ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν γίνεται οὕτως ὁ καταλογισμός.

§85ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου ἐννοῶ, ὅτι ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξα, θέλει ἀποῤῥιφθῆ. Βεβαίως ἐπιμένω εἰς αὐτὴν, ἀλλ’ ἐὰν πρόκηται ν’ ἀποῤῥιφθῇ, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει μίαν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν, ὑποθέτω, δὲν θ’ ἀποκρούσῃ, διότι εἶναι δικαιοτάτη. Ἡ παρατήρησίς μου συνίσταται εἰς τοῦτο, ὅτι δηλ. πρέπει νὰ ὑποχρεώσῃ μὲν τοὺς ὀφειλέτας εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ τόκου, ἀλλὰ μέχρι τοῦ σημείου, ὥστε νὰ μὴ θεωρηθῇ ἡ πρᾶξις κερδοσκοπικὴ διὰ τὸ Δημόσιον. Κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 1, ὁ τόκος ἄρχεται ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τῆς γενικῆς προσκλήσεως τοῦ ἁρμοδίου ταμία μέχρι τῆς πληρωμῆς. Θέλω νὰ προστεθῇ, ὡς βʹ ἐδάφιον, ὅτι ἡ πρόσκλησις αὕτη θὰ γίνηται δι’ ἕκαστον ἔτος οὐχὶ πρὸ τῆς λήξεως τῆς διὰ τὸ προηγούμενον ἔτος ὁριζομένης ἀνωτέρω προθεσμίας, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ ἦναι ὑπόχρεως ὁ ὀφείλων, ἐντὸς ἑνὸς ἔτους νὰ πληρώσῃ τὸν τόκον ἑνὸς ἔτους, ὄχι ἀπὸ τοῦδε καὶ τῶν τεσσάρων ἐτῶν.

§86ΚΑΛΟΓΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ προσκλήσεις θὰ γίνωσιν ἀπὸ τοῦδε ὅλαι, διότι ὅλα εἶναι ἀπαιτητά.

§87ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐγὼ ζητῶ νὰ μὴ γίνῃ πρόσκλησις διὰ μιᾶς δι’ ὅλα τὰ ποσὰ, ὥστε νὰ μὴ πληρώνηται ὁ τόκος καὶ τῶν τεσσάρων ἐτῶν, ἀλλ’ ἑκάστης δόσεως. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν Βουλήν, νὰ δεχθῶσι τὴν τροπολογίαν μου ταύτην.

§88ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ ἡμέτερος σκοπὸς εἶναι, ὅπως παρὰ μὲν τῶν εὐπόρων καταβληθῶσιν ὅλαι αἱ δόσεις, παρὰ δὲ τῶν μὴ εὐπόρων γένηται χρῆσις τῶν εὐκολιῶν τοῦ Νόμου. Ἂν ἠδυνάμεθα νὰ διακρίνωμεν τοὺς ἀπόρους, ἠθέλομεν τοῖς παράσχει περισσοτέρας εὐκολίας.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον 1 ὑπάρχει τροπολογία τοῦ κ. Δ. Μ. Καλλιφρονᾶ.

§92ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑποστηρίζεται. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον καὶ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως). (Ἀκολούθως ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς γʹ συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, τὸ νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1888). Λύεται ἡ συνεδρίασις, Ὥρᾳ 7½ μ. μ.