1887.03.30

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 47

τῆς 30 Μαρτίου 1887.

(Δευτέρα)

Ὥρᾳ 3 μ. μ.

(Εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀναγινώσκονται καὶ ἐπικυροῦνται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφορὰ κατοίκων Ξυλοκερίζης τῆς Κορίνθου, αἰτουμένων τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ δικαιώματος ἐπικαρπίας ἐπὶ τῆς ῥητίνης.

§2ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νὰ θεωρηθῇ ὡς τροπολογία.

§3ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Καταθέτω τὰ ζητηθέντα ἔγγραφα ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας, τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὴν κατοχὴν γαιῶν τινων Στράτου.

§4ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Παρατηρῶ, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῆς ἀπαντήσεως, ἐπὶ τῆς ὁποίας ὑπάρχει καὶ ἡ σημείωσις, ὅτι αἱ Ἀρχαὶ θέλουσιν ὑποβάλει ταχυδρομικῶς τὰ καθέκαστα.

§5ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀλλὰ γράφουσιν, ὅτι τὸ κακὸν δὲν ὑφίσταται.

§6ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Παρατηρῶ, ὅτι τὰ πράγματα εἶναι κάπως ὕποπτα. (Ἀναγινώσκει.)

§7ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐλάβομεν ἐξωδίκους πληροφορίας, ὡς καὶ τὴν ἐπερώτησίν σας, αἱ δὲ Ἀρχαὶ ἀπαντῶσιν, ὅτι οὐδὲν συμβαίνει.

§8ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἴσα ἴσα αὐτὸ θέλω νὰ εἴπω, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον, διατάξαν, δίδει, καὶ δικαίως, μεγαλειτέραν πίστην εἰς τὰς ἐξωδίκους πληροφορίας ἢ εἰς ἐκείνας τῶν ὑπαλλήλων του. (Ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν). Ὥστε κατόπιν τῆς ἐπεμβάσεως τοῦ Ὑπουργείου αἱ Ἀρχαὶ ἀπαντῶσιν, ὅτι βάσιμοι ἦσαν αἱ ἐξώδικοι πληροφορίαι, ὅτι καὶ ἄλλοτε ὁ ῥηθεὶς ἀρχιποιμὴν ἐκαλλιέργει, ἑπομένως καὶ νῦν καλλιεργεῖ. Ὁ συνδυασμὸς ὅλων αὐτῶν τῶν πληροφοριῶν καὶ τῶν τεκμηρίων καταδεικνύει ὡς ἀλήθειαν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον μοὶ τηλεγραφοῦσι, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν, παρὰ νὰ ἦναι ἀληθὲς, ὅτι, ἐνῷ τὸ Ὑπουργεῖον στέλλει τηλεγραφικὰς διαταγὰς, οἱ ὑπάλληλοι δὲν ἀκούουσιν, ὑποθέτοντες ὅτι ἄλλη εἶναι ἡ θέλησις τοῦ Ὑπουργείου, καὶ ὄχι ἡ ἐκφραζομένη διὰ τῶν ἐπισήμων διαταγῶν, καὶ ἐκτελοῦσι τὸ ὑποπτευόμενον καὶ οὐχὶ τὴν διαταγήν. Τὸ Ὑπουργεῖον, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν ἐγγράφων, εὑρίσκεται ἐν καλῇ τῇ πίστει, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἴδωμεν, ἐὰν ἀρκῆται τὸ Ὑπουργεῖον, εἴς τινας περιστάσεις, εἰς τὴν ἐνέργειαν τῶν ὑπαλλήλων του. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸ Ὑπουργεῖον, νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του, καὶ δὲν διστάζω νὰ εἴπω, ὅτι οὐδὲν ἐνδιαφέρον ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης ἔχω, ἀλλ’ ἴσως καὶ συμπάθειαν, τὴν ὁποίαν δὲν κρύπτω, ὑπὲρ τοῦ, καθ’ οὗ ἐπερωτῶ. Βλέπετε, ὅτι τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν, ὅσον ὑπέθεσεν ὁ κ. Ὑπουργός. Παρακαλῶ λοιπὸν, ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του τὸ Ὑπουργεῖον, καὶ ἐν γένει ἐπὶ τοῦ τρόπου, καθ’ ὃν ἐνεργοῦσιν οἱ ὑπάλληλοι σήμερον, διότι συμβαίνει τοῦτο ἐν Ἑλλάδι, αἱ ἐπίσημοι διαταγαὶ νὰ θεωρῶνται ὡς μηδὲν, ὅταν ὑπάρχῃ λόγος, ὅτι ἐνεργοῦντες ἐναντίον τῆς ἐπισήμου διαταγῆς εἶναι ἀσφαλέστεροι οἱ ὑπάλληλοι.

§9ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω καθῆκόν μου νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις, ὅπως συστήσω τὴν διάσωσιν τῶν ἐρειπίων τῆς ἀρχαίας ἑλληνικῆς πόλεως Στράτου, ἅτινα, διελθὼν τελευταῖον ἐκεῖθεν, εἶδον καταστρεφόμενα, ἕνεκα τῆς καλλιεργείας καὶ τῆς κατασκευῆς οἰκιῶν ὑπὸ τῶν ἐν αὐτοῖς κατοικούντων χωρικῶν. Τὰ ἐρείπια ταῦτά εἰσι πολλῆς σημασίας ἀρχαιολογικῆς, καὶ συνιστῶ εἰς τὸν ἀξιότιμον Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἰς τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας, νὰ λάβωσι τὴν δέουσαν πρόνοιαν, οὐχὶ μόνον διὰ τὴν πρόληψιν τῆς καταλήψεως ἐθνικῶν γαιῶν, ἀλλὰ καὶ διὰ τὴν διάσωσιν τῶν ἀρχαίων τούτων ἐρειπίων.

§10ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἴς τινα τῶν προηγουμένων συνεδριάσεων, Κύριοι βουλευταὶ, ὑποστηρίζων πρότασιν τοῦ ἐντίμου συναδέλφου μου κ. Θάνου Κανακάρη περὶ ὁδοποιΐας ἐν τῷ νομῷ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, εἶπόν τινα, μεμφόμενος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς ἐργασθέντος μεροληπτικῶς καὶ πρὸς ἐκλογικὸν συμφέρον εἰς τὰ τῆς περιττῆς ὁδοποιΐας ἐν τῷ νομῷ Ζακύνθου, καὶ ὁ κ. Λομβάρδος ἐζήτησε νὰ εἴπω ὡρισμένα πράγματα, ἐπειδὴ, δι’ ὅσων ἔλεγον τότε, ὑπεστήριζεν, ὅτι ἐσυκοφάντουν αὐτόν. Ἀλλὰ τότε δὲν εἶχον εἰς χεῖρας τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα, ἅτινα φέρω ἤδη μετ’ ἐμοῦ, διὰ ν’ ἀποδείξω ἐπισήμως, ὅ,τι ἔλεγον· καὶ πράττω τοῦτο ταύτην τὴν στιγμήν, περατωθείσης τῆς πολιτικῆς συζητήσεως, ἥτις ἀπησχόλησεν ἡμᾶς κατὰ τὰς παρελθούσας συνεδριάσεις. Ἀναγκάζομαι λοιπὸν, ν’ ἀπασχολήσω ἐπί τινα λεπτὰ τῆς ὥρας τὴν Βουλὴν, διὰ νὰ πείσω αὐτὴν, ὅτι, λέγων ὅσα ἔλεγον κατὰ τὴν συζήτησιν ἐκείνην, δὲν ἐσυκοφάντουν τὸν κ. Λομβάρδον, καὶ εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει πεισθῇ περὶ τῆς ἀληθείας τῶν τὸν λόγων μου. Λαμβάνω ἀνὰ χεῖρας τὸ δεύτερον μέρος τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως», ἀπὸ τῆς 31 Ὀκτωβρίου μέχρι τῆς 30 Δεκεμβρίου 1886, καθόσον ἀπὸ τῆς ἡμέρας ἐκείνης μέχρι σήμερον οὐδεμία ἄλλη δημοπρασία ἐνηργήθη ὑπὲρ τῆς ἐν Ζακύνθῳ ὁδοποιΐας.

§11ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Αὐτὰ εἶναι περιττὰ, κ. Κρεστενίτη.

§12ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Μὴ ἀνησυχῆτε, κ. Λούντζη, διότι πρὸς χάριν σας θ’ ἀρχίσω ἀπὸ τὴν Σαρακίναν. Προτοῦ ἀρχίσω, Κύριοι βουλευταὶ, ν’ ἀναγνώσω εἰς ὑμᾶς τὰ φύλλα τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως», ὀφείλω νὰ σᾶς ὑπενθυμίσω, ὅτι ἡ Βουλὴ διελύθη τὴν 6 Νοεμβρίου π. ε. (ἀναγινώσκει). «Ἐφημερὶς τῆς Κυβερνήσεως» 31 Ὀκτωβρίου 1886. Ἐκτίθεται εἰς μειοδοτικὴν δημοπρασίαν τὸ ἀπὸ Σαρακίνας– Λούντζη εἰς λιμένα Λαγανᾶ βʹ τμῆμα τῆς ὁδοῦ Ζακύνθου– Κερίου. Δαπάνη δημοτικὴ 6,593.12, δαπάνη Ταμείου Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας 10,505.60. Ὀφείλω νὰ παρατηρήσω, ὅτι ἡ θέσις Λαγανᾶ εἶναι κολπίσκος τις μικρὸς τῆς νήσου Ζακύνθου, οὐδεμίαν ἄλλην ὑπηρεσίαν παρέχων εἰς αὐτὴν ἢ τὴν ἐλευθερίαν τῆς τελέσεως λαθρεμπορίων, ἡ δὲ ὁδὸς ἀπὸ Λαγανᾶ εἰς κτῆμα Λούντζη, οὐδενὶ ἄλλῳ συμφέρουσα εἶναι ἢ εἰς τοὺς λαθρεμπόρους καὶ τὸν κ. Λούντζην, ὅστις πρόκειται νὰ λάβῃ μεγίστην ἀποζημίωσιν ἀπὸ τὸ Ταμεῖον τοῦ Δήμου Λιθακιωτῶν.

§13ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Τί σᾶς μέλει; ἐγὼ δύναμαι νὰ τὰ χαρίσω.

§14ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δὲν ἀμφιβάλλω· ἐν τούτοις ὁ Νομάρχης Ζακύνθου, καίπερ ἀποκόψας 350 δραχ. ἀπὸ τὸν δημοτικὸν προϋπολογισμὸν, διὰ βοηθήματα εἰς τοὺς ἀπόρους, λόγῳ οἰκονομίας, ἀνέγραψε 4,000 δραχμῶν διὰ νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Ὁ δὲ Δήμαρχος Λιθακιωτῶν Παπαδάτος, διότι ἐτόλμησε νὰ ὑποβάλῃ πρᾶξιν τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, δι’ ἧς ἐζητεῖτο ἡ ἀκύρωσις τῆς δημοπρασίας τῆς ὁδοῦ ταύτης, καὶ διότι ἐλθὼν ἐνταῦθα διὰ τὴν ἑορτὴν τῆς στρατιωτικῆς ὁρκομωσίας τοῦ Διαδόχου, δὲν ἐπεσκέφθη τὸν κ. Λομβάρδον κατ’ οἶκον, δὲν ἔτυχε τῆς ὑψηλῆς τιμῆς τοῦ νὰ κοσμηθῇ διὰ τοῦ παρασήμου, ὑφίσταται δὲ καὶ ἄλλας καταδιώξεις ἀπεχθεῖς.

§15ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ἔλαβε τὸ παράσημον;

§16ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Λυποῦμαι, διότι κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην δὲν εἶναι παρὼν ἐν τῇ Βουλῇ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς, διὰ νὰ σᾶς τὸ βεβαιώσῃ ἐπισήμως. Ἐπανέρχομαι εἰς τὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως». 6 Νοεμβρίου 1886. Ἐκτίθεται εἰς μειοδοτικὴν δημοπρασίαν ἡ δημοτικὴ ὁδὸς Τραγακίου τῆς Ζακύνθου. Δημοτικὴ δαπάνη, δραχμαὶ 2,243 καὶ 12)00. Δαπάνη ἐκ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, δραχμαὶ 21,021 καὶ 93)00. 14 Νοεμβρίου Ἐκτίθεται εἰς μειοδοτικὴν δημοπρασίαν ἡ δημοτικὴ ὁδὸς Ῥωμηρίου τῆς Ζακύνθου. Δημοτικὴ δαπάνη, δρ. 2,987 καὶ 15)00. Δαπάνη ἐκ τοῦ Ταμείου τῆς ὁδοποιΐας, δραχ. 1,976 καὶ 68)00. 14 Νοεμβρίου ἐπίσης. Δημοπρασία τοῦ Βʹ καὶ Γʹ τμήματος τῆς ἐθνικῆς ὁδοῦ ἀπὸ Ζακύνθου εἰς Βασιλικά. Δαπάνη Ταμείου Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, 2,675 δραχ. καὶ 36)00. 14 Νοεμβρίου ἐπίσης. Δημοπρασία τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Βολιμῶν εἰς χωρίον Γαλάρα. Δαπάνη Ταμείου Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, δραχ. 3,200. 14 Νοεμβρίου ἐπίσης. Δημοπρασία τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Ἁγίου Δημητρίου ἀπὸ ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Βολιμῶν εἰς ἐπαρχιακὴν ὁδὸν Γερακαρίου. Δαπάνη ἐκ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, δραχ. 820. 15 Νοεμβρίου. Δημοπρασία ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Μέσης (ἀπὸ ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Γερακαρίου εἰς ἐθνικὴν ὁδὸν Ζακύνθου–Κερίου.) Δαπάνη ἐκ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, δραχ. 2,100. 15 Νοεμβρίου ἐπίσης. Δημοπρασία τοῦ ἀπὸ Γερακαρίου εἰς Τεταρτίαν πρώτου τμήματος τῆς ἀπὸ Γερακαρίου εἰς Ἁλυκὰς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ. Δαπάνη ἐκ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, δραχ. 1,500. 17 Νοεμβρίου. Δημοπρασία πρὸς κατασκευὴν γεφύρας ἀνοίγματος 8 μέτρων ἐπὶ τῆς κοιλάδος Νταβία καὶ ἐπὶ τοῦ βʹ τμήματος τῆς ἀπὸ Ζακύνθου εἰς λιμένα Βασιλικοῦ ἐθνικῆς ὁδοῦ. Δαπάνη ἐκ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, δραχ. 23,840. 19 Νοεμβρίου. Δημοπρασία πρὸς κατασκευὴν τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Μέσης, ἀρχομένης ἀπὸ ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Βολιμῶν εἰς θέσιν Σωτῆρα, ὅθεν καὶ ἡ συνάντησις μὲ τὴν ἐπαρχιακὴν ὁδὸν Γαλλὰρου, καὶ καταληγούσης διὰ τῆς ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Μαχαιράδων εἰς τὴν ὁδὸν Ῥωμηρίου. Δαπάνη ἐκ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, δραχμαὶ στρογγυλαὶ 18,247 καὶ 68)00. Βλέπετε, Κύριοι βουλευταί, οἷον ἀγῶνα ὑπέστη ὁ δυστυχὴς μηχανικὸς διὰ νὰ καταρτίσῃ τὴν περίληψιν τῆς ὁδοῦ ταύτης.

§17ΠΛΑΚΑΣ. Εἶναι ἐπισκευαί, ἢ κατασκευή;

§18ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἶναι ἐπισκευαί, καὶ κατασκευὴ αὐτῶν τῶν μικρῶν παρόδων, τὰς ὁποίας γνωρίζεις καὶ γνωρίζω. Ἐξακολουθῶ. (Ἀναγινώσκει). 8 Δεκεμβρίου. Δημοπρασία πρὸς κατασκευὴν ξηροτοίχων ὑποστηρίξεως ἐπὶ τῆς δημοτικῆς ὁδοῦ, ἀπὸ ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Γερακαρίου εἰς Μέσον χωρίον. Δαπάνη ἐκ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, δραχ. 1487. 15 Δεκεμβρίου. Δημοπρασία πρὸς κατασκευὴν ἁπλῶν καὶ τεχνικῶν ἔργων τῆς δημοτικῆς ὁδοῦ Σκουλικάδων ἀρχομένης ἀπὸ τὰ κτήματα Ἰωάννου Κολλυβᾶ.—Γνωρίζετε τὸν Κύριον τοῦτον, κ. Πλακᾶ;

§19ΠΛΑΚΑΣ. Μάλιστα.

§20ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Χαίρω... (ἀναγινώσκει) Ἀπὸ τὰ κτήματα Ἰωάννου Κολλυβᾶ, καὶ καταληγούσης εἰς ἐπαρχιακὴν ὁδὸν Σκουλικάδων. Δαπάνη Ταμείου Δημοτικοῦ, 538 δραχ. Δαπάνη ἐκ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, δραχ. 1128 καὶ 95)00. 30 Δεκεμβρίου. Δημοπρασία πρὸς κατασκευὴν δημοτικῆς ὁδοῦ, ἀπὸ ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Ζακύνθου–Βολιμῶν εἰς Ἐξωχώραν διὰ Μαριῶν, κ. Λομβάρδε· βλέπετε, ὅτι κατασκευάζεται ὁδὸς εἰς Μαριὲς, ἐν ᾧ προχθὲς ἐλέγετε, ὅτι δὲν κατασκευάζεται. (ἀναγινώσκει) Δαπάνη ἐκ τοῦ Δημοτικοῦ Ταμείου, δραχ. 11,886. Δαπάνη ἐκ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας δραχ. 28,157 καὶ 30)00. 10 Δεκεμβρίου ἐπίσης. Δημοπρασία πρὸς κατασκευὴν τοῦ Βʹ. τμήματος ἀπὸ Φαγιᾶ εἰς Λούχαν τῆς δημοτικῆς ὁδοῦ ἀπὸ ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ Βολιμῶν εἰς Ἐξωχώραν Ζακύνθου. Δαπάνη ἐκ τοῦ Δημοτικοῦ Ταμείου, 1321 δραχ. καὶ 16)00. Δαπάνη ἐκ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, 10,297 δραχ. καὶ 63)00. Καὶ τέλος, καὶ τῷ Θεῷ δόξα, ἐν ὅλῳ δαπάνη τῶν δημοτικῶν Ταμείων διαφόρων Δήμων, δραχμαὶ 25,568 καὶ 57)00. Δαπάνη δὲ ἐκ τοῦ Ταμείου τῆς Ἐθνικῆς ὁδοποιΐας, πλὴν τῶν ὅσων δαπανῶνται ἐν Ζακύνθῳ ἀπὸ τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν τῆς 7ης Ἀπριλίου 1885, ἑκατὸν εἴκοσιν ἓξ χιλιάδες ἑπτακόσιαι τεσσαράκοντα δύο καὶ 13)00, ἤτοι 126,742 καὶ 13)00. Αὗται, Κύριοι, εἶναι αἱ ἐν Ζακύνθῳ ἐπισκευαζόμεναι καὶ κατασκευαζόμεναι ὁδοὶ, ὅλως περιτταὶ καὶ ἄχρηστοι, ἃς εἶχον ὑπ’ ὄψει μου, ὅτε παρεπονούμην κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι τὰς χρησιμωτάτας ὁδοὺς τοῦ νομοῦ Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος καὶ ἄλλων νομῶν τοῦ Βασιλείου οὔτε κατὰ τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν δὲν ἐνθυμεῖται χάριν τοὐλάχιστον τῶν πολιτικῶν αὐτοῦ φίλων, ἂν οὐχὶ χάριν τῶν πολιτῶν. Ἀλλὰ δὲν ἔπραξε ταῦτα μόνον κατὰ τὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ μεταξὺ τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς καὶ τῆς ἐνεργείας τῶν ἐκλογῶν, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, πρὸς ἀποκλεισμὸν τῶν ἀντιθέτων του. Καὶ ὀφείλω νὰ τὰ εἴπω ὅλα σήμερον, διὰ νὰ τὰ μάθῃ καὶ αὐτὸς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν τὰ γνωρίζει. Μετέφερεν ἐξ Ἀθηνῶν ἓν ἀτμοκίνητον τέρας ὁδοστρωσίας, ὅπερ ἔθεσαν οἱ ἐκεῖ πράκτορες αὐτοῦ εἰς κίνησιν κατὰ τὴν δημοσιωτέραν ὁδὸν, τὴν θαλασσίαν λεγομένην, καὶ ἔτρεχεν ἡ φήμη τῆς μεταφορᾶς τοῦ περιέργου τούτου ἀντικειμένου ἀνὰ τὰ πέρατα τῆς Ζακύνθου, ὅπως σπεύσωσιν οἱ ἀγαθοὶ ἐκλογεῖς νὰ θαυμάσωσι καὶ δοξάσωσι τὸν μέγαν Λομβάρδον, ὅστις ἐμερίμνησε τοσοῦτον ὑπὲρ τῆς ὁδοποιΐας Ζακύνθου, — εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν, ἐννοεῖται, — ὥστε καὶ ἀτμοκίνητον τέρας ἀκόμη μετέφερεν ἐκεῖ, εἰς τὴν προσφιλῆ Ζάκυνθον. Παρελθούσης ὅμως τῆς ἐκλογῆς καὶ ἀποκλεισθέντων τῶν ἀντιθέτων αὐτοῦ, τὸ περίεργον ἐκεῖνο τέρας, τοῦ ὁποίου ἡ φήμη καὶ μέχρι Πύργου ἀφίχθη, ἐξηφανίσθη, καὶ ἀδίκως κατέρχονται οἱ καλοὶ χωρικοὶ νὰ τὸ ἴδωσιν, ἡ δὲ ὁδοποιΐα βαίνει βραδέως, διὰ νὰ κατασκευάζωνται αἱ ὁδοὶ, ἢ αἱ πάροδοι αὗται, δι’ ἃς τόσον χρῆμα δαπανᾶται, καὶ μέχρι τῶν ἐπερχομένων δημοτικῶν ἐκλογῶν. Γνωρίζει ὁ κ. Λομβάρδος, ὁποῖον σέβας τρέφω πρὸς αὐτὸν ἐκ παιδικῆς ἡλικίας, καὶ διὰ τοῦτο ἠπόρησα, πῶς κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην μὲ ἐξέλαβε συκοφαντοῦντα αὐτόν· ἤδη δὲ, ὅτε μὲ βλέπει ὡπλισμένον μὲ αὐτὰ τὰ φύλλα τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως», τὰ ὁποῖα φέρουσιν αὐτοῦ τοῦ ἰδίου τὴν ὑπογραφὴν, ἐλπίζω, ὅτι θέλει μὲ ἀπαλλάξει τῆς μομφῆς, ἣν μοὶ ἀπέδωκε προχθές· ὑμεῖς δὲ, Κύριοι βουλευταὶ, ἐλπίζω ὅτι θέλετε πεισθῆ, ὅτι, ὅσα ἔλεγα τότε, ἦσαν ἀλήθειαι πραγματικαὶ, καὶ οὐχὶ συκοφαντίαι διακεκριμέναι.

§21ΧΑΛΚΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ λόγος περὶ δημοσίων ὁδῶν, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει αὐτῆς τὴν ἀπὸ Λαμίας μέχρι Ὑπάτης ὁδόν. Ὡς εἶναι γνωστὸν τοῖς πᾶσι, τὰ λουτρὰ τῆς Ὑπάτης συχνάζονται παρὰ πλείστων κατὰ τὸ θέρος, διότι εἶναι ἄριστα εἰς τὸ εἶδός των καὶ κατεδείχθησαν ἰαματικά. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη, νὰ συνδεθῇ ἡ πόλις τῆς Λαμίας μετὰ τῶν λουτρῶν τῆς Ὑπάτης, τοσούτῳ μᾶλλον, καθ’ ὅσον μεσολαβεῖ μεταξὺ Λαμίας καὶ λουτρῶν Ὑπάτης ὁ Σπερχειὸς ποταμὸς, ὅστις ἐμποδίζει τὴν διάβασιν, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ διέλθωσιν ἅμαξαι, ὅπως μεταφέρωσι τοὺς ἔχοντας ἀνάγκην τῶν λουτρῶν, χωρὶς νὰ ὑποστῶσι βλάβην. Εἶναι λοιπὸν ἀπολύτως ἀναγκαῖον, νὰ κατασκευασθῇ ἡ ἐν λόγῳ δημοσία ὁδὸς, καθόσον μικρὸν ὑπολείπεται μέρος, ὅπως συνδεθῇ ἡ Λαμία μετὰ τῆς Ὑπάτης. Παρακαλῶ καὶ πάλιν τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα διατάξῃ κατεπειγόντως καὶ πρὸ τοῦ θέρους τὴν κατασκευὴν τῆς ἐν λόγῳ ὁδοῦ· ἄλλως, ἂν τοῦτο δὲν ἦναι δυνατὸν πρὸ τοῦ θέρους, ἂς γίνῃ καὶ κατόπιν.

§22ΡΙΚΑΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἕνεκα τοῦ ἐπείγοντος τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ λιμένος Κατακώλου, προτείνω νὰ προτιμηθῇ καὶ νὰ συζητηθῇ τοῦτο, μεταβαλλομένης τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ὡς πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς.

§23ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Οὐδεμίαν ἀντίῤῥησιν ἔχομεν νὰ προτιμηθῇ, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλα νομοσχέδια, λίαν κατεπείγοντα, οἷον τὸ νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς καὶ τῶν ζώων. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐὰν μὴ ψηφισθῇ, θὰ εὑρεθῶμεν ἐν μεγίστῃ δυσχερείᾳ, διότι αἱ προθεσμίαι παρῆλθον, ἡ προθεσμία τῶν δηλώσεων τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν ἔληξε τῇ 21 Μαρτίου, ἐπίσης δὲ καὶ τῶν ζώων ἡ δήλωσις ἔπρεπε νὰ γίνῃ τὸν Μάρτιον καὶ πρὶν ἀπέλθωσι τὰ ποίμνια. Ἑπομένως παραδέχομαι, ὅπως συζητηθῇ καὶ τὸ περὶ οὗ ἡ πρότασις νομοσχέδιον, ἀλλὰ κατόπιν τῶν ἄλλων.

§24ΡΙΚΑΚΗΣ. Τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται κατεπείγοντα, νὰ ἀναγνωσθῶσι.

§25ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς θέλει νὰ καλύπτηται ἀπὸ τὴν καλωσύνην τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Θέλει νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ νομοσχέδια περὶ φορολογίας; Ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Τώρα ἡμεῖς παρακαλοῦμεν, ἐπειδὴ τὸ ζήτημα εἶναι τοπικὸν, νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ νομοσχέδιον. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τοὺς φορολογικοὺς νόμους, βλέπει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι πλεῖστοι εἴμεθα ἐνταῦθα.

§26ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅταν ἴδωμεν, ὅτι καὶ ἐν τῇ ψηφοφορίᾳ τῶν νομοσχεδίων θὰ ἦναι παρόντες οἱ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τότε βεβαίως θὰ παραδεχθῶμεν, ὅπως προτιμηθῇ καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ἐὰν ὅμως συμβῇ καὶ σήμερον νὰ μὴ ἔχωμεν τὴν σύμπραξιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, θὰ μετάσχῃ καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τῆς τύχης τῶν ἄλλων.

§27ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νομίζει, ὅτι ἤλθομεν μόνον διὰ νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον περὶ Κατακώλου, ἢ νομίζει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συζητήσωμεν.

§28ΡΟΥΦΟΣ. Ἐν πᾶσι περιπτώσει, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ συγκατατεθῇ νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν. Δηλῶ ὅμως, ὅτι εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν πρέπει νὰ κατατεθῶσιν ὅλα τὰ ἔγγραφα, τὰ περὶ κατασκευῆς τοῦ λιμένος Κατακώλου, διότι θὰ συζητήσω εὐρύτερον.

§29ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θ’ ἀναγνωσθῇ μετὰ τὰ φορολογικά.

§30ΡΟΥΦΟΣ. Πρὶν ἀπέλθῃ ἡ Βουλὴ, ἐὰν ἦναι δυνατὸν, νὰ φέρῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν κωδικοποίησιν τῶν νόμων τοῦ χαρτοσήμου καὶ τῶν περὶ δηλώσεως τῶν γαιῶν καὶ φυτειῶν.

§31ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ περὶ χαρτοσήμου εἰσήχθη ἄλλοτε.

§32ΡΟΥΦΟΣ. Νὰ ὑποβληθῇ ἐκ νέου, διότι καὶ ὁ Ἐμπορικὸς Σύλλογος Πατρῶν καὶ ἡ κοινωνία ἔχει ἀνάγκην. (Διάλογοι).

§33ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ περὶ τοῦ λιμένος Κατακώλου.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προτιμηθῇ, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§35ΤΖΑΝΕΣ. Ἐπειδὴ χθὲς, κατὰ τὴν γʹ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τοῦ οἴνου, δὲν ἤμην ἐδῶ.....

§36ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὰ ἐτελείωσαν, ἐψηφίσθη ὁ νόμος.

§37ΤΖΑΝΕΣ. Ἐπειδὴ δὲν παρέστην ἐδῶ, λόγῳ ὑγείας, θέλω...

§38ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἴμεθα εἰς αὐτὸ, εἴμεθα εἰς τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ νόμου περὶ φόρου τῶν ἐπιτηδευμάτων.

§39ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐζητήσαμεν τὴν δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως μετατροπὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶδον νὰ ἐγερθῶσι 15.

§41ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, σεῖς μοῦ εἴπετε, ὅτι θὰ ἐπιμείνητε εἰς τὸ ζήτημα αὐτό.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζητήσατε νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ λιμένος Κατακώλου, τὸ ὁποῖον θεωρῶ καὶ ἐγὼ κατεπεῖγον. Εἴπετε, ὅτι θὰ κάμητε πρότασιν, νὰ προηγηθῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἐγὼ ὅμως δὲν δύναμαι νὰ τὸ ὑποστηρίξω ἐντεῦθεν, διότι δὲν ἠμπορῶ νὰ μεροληπτήσω· ἔχω καὶ ἐγὼ συμφέροντα τοπικὰ, ἀλλὰ τὰ τοπικὰ συμφέροντά μου τὰ παραμερίζω, ὅταν πρόκειται περὶ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Προέδρου.

§43ΠΟΛΛΟΙ. Ἐξαίρετα! εὖγε!

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε εἰς τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν; (Ἐγείρονται 15). Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι, λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ ψηφολέκτου κ. Θ. Κανάρη, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ ψηφοφορησάντων ἐν ὅλῳ 91, 64 ἐψήφισαν κατὰ τῆς προτάσεως, καὶ 27 ὑπέρ· ὥστε ἡ πρότασις περὶ μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως, προτασσομένου τοῦ περὶ Κατακώλου νομοσχεδίου, ἀπεῤῥίφθη. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὁ κ. Τζάνες ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων.

§46ΤΖΑΝΕΣ. Νομίζω, ὅτι ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἐκφράσω, ὁποίαν εἶχον γνώμην, καὶ ὁποίαν ἔννοιαν ἠδυνάμην νὰ δώσω εἰς τὴν ψῆφόν μου, ἂν ἐψήφιζον εἰς τὸν νόμον περὶ οἴνου· ἐὰν ἤμην ἐδῶ, θὰ ἔδιδον ψῆφον μέλαιναν, διότι θεωρῶ τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ οἴνου λίαν ἐπιβαρυντικόν, καὶ τοῦτο, διότι, ἂν ὑπολογίσῃ τις τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ στρέμματος εἰς τὸν νομὸν, ὃν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω, θὰ εὕρῃ, ὅτι ἕκαστον στρέμμα φορολογεῖται μὲ 20 δραχμάς· ἔχω δὲ ἐντολὴν καὶ ἐκ μέρους τοῦ κ. Κανακάρη νὰ δηλώσω, ὅτι, ἂν ἦτο ἐδῶ, θὰ ἐψήφιζε καὶ αὐτὸς κατὰ τοῦ φόρου. Ὡς πρὸς τὸν φόρον δὲ τῶν ἐπιτηδευμάτων, λέγω, ὅτι καὶ ὁ φόρος οὗτος εἶναι λίαν φορτικὸς, διότι βαρύνει τὰς πτωχοτέρας τάξεις τῆς Ἑλληνικῆς κοινωνίας.

§47ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, νὰ γνωρίσῃ εἰς τὴν Βουλήν, ἂν θὰ ἐφαρμόσῃ τὸν φόρον τοῦ ἐπιτηδεύματος τῶν καπνοπωλῶν, οἰνοπνευματοπωλῶν καὶ οἰνοπωλῶν, καὶ ἐν Ἑπταννήσῳ. Ἐνθυμεῖται ἡ Βουλή, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ νομοσχέδιον περὶ καπνοῦ, παρεδέχθη τὴν ἐξαίρεσιν τῆς Ἑπτανήσου ἐκ τῆς ἐπιπροσθέτου φορολογίας τῶν καπνοπωλῶν, τῶν οἰνοπωλῶν καὶ τῶν οἰνοπνευματοπωλῶν, ἥτις δὲν εἶναι καθαρὸς φόρος ἐπιτηδεύματος, ἀλλὰ φόρος καταναλώσεως, εἰπὼν, ὅτι θὰ τεθῇ ἐν τῷ παρόντι νομοσχεδίῳ ἡ διάταξις, καθ’ ἣν καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ θὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ ἔκτακτος οὗτος φόρος τῶν τριῶν ἐπιτηδευμάτων.

§48ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὅτε ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ καπνοῦ εἶχον παραδεχθῆ, ὅπως ἀναγραφῇ ἡ μὴ πληρωμὴ φόρου διὰ τὴν ἄδειαν, τὴν χορηγουμένην ἐν Ἑπτανήσῳ πρὸς τοὺς πωλοῦντας καπνὸν, εἶπον, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου τῶν οὕτω λαμβανόντων ἄδειαν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ πάλιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων. Εἶπον δὲ τοῦτο τότε, διότι, ὡς ἐνθυμεῖσθε, εἶχον ὑποσχεθῆ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι θὰ συνενοούμην μετὰ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἑπτανήσου περὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀφομοιώσεως, καὶ ἐθεώρουν, ὅτι ἐκ τῆς λύσεως τοῦ ζητήματος ἐκείνου, ἐκ τῆς συνεννοήσεως, ἥτις ἤθελεν ἐπέλθει, θὰ ὡδηγούμεθα περὶ τῆς ἀνάγκης, ὅπως λάβωμεν μέτρον τι ἐν τῷ νομοσχεδίῳ περὶ φόρου ἐπιτηδευμάτων ὡς πρὸς τὰ τοῦ καπνοῦ, ἢ ὅπως ἀπόσχωμεν τοιούτου μέτρου. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς συνεννοήσεως πρὸς τοὺς Ἑπτανησίους ἀντιπροσώπους ὑπῆρξεν, ὅτι ἐν τῷ παρόντι θέλουσι μείνει τὰ τῆς φορολογίας ἐν Ἑπτανήσῳ, ὅπως κεῖνται. Τούτων οὕτως ἐχόντων, νομίζω, ὅτι, ἀφοῦ δὲν εἰσάγεται ὁ φόρος τῶν ἐπιτηδευμάτων ὑπὸ τύπον οὐδένα ἐν Ἑπτανήσῳ, δὲν εἶναι πρέπον νὰ περιλάβωμεν διάταξιν περὶ φορολογίας τῶν λαμβανόντων τὴν ἄδειαν τοῦ μετέρχεσθαι τὸ ἐπιτήδευμα τοῦ καπνοπώλου. Εἶχον ὑποθέσει τότε, ὅτι θὰ ἦτο ἐνδεχόμενον ν’ ἀπεφασίζετο μερική τις ἀφομοίωσις ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, βεβαίως θὰ ὠφείλομεν νὰ περιλάβωμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ διάταξιν, εἴτε ἀφομοιοῦσαν ἐντελῶς, εἴτε ὑποβάλλουσαν εἰς φορολογίαν τινὰ, τοὺς λαμβάνοντας ἄδειαν πωλήσεως καπνοῦ ἐν Ἑπτανήσῳ· ἀλλ’ ἀφοῦ τὰ τῆς φορολογίας ἐν Ἑπτανήσῳ μένουσιν ἀκριβῶς, ὡς ἔχουσι, δὲν εἶναι δυνατὸν φόρος, ἐπιβαλλόμενος ὑπὸ τύπον φόρου ἐπιτηδεύματος, νὰ ἐπεκταθῇ καὶ εἰς τὴν Ἑπτάνησον.

§49ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως τῆς φορολογίας ἐν Ἑπτανήσῳ πρὸς τὴν φορολογίαν τοῦ λοιποῦ Βασιλείου εἶναι ἀνεξάρτητον, καὶ ἄσχετον πρὸς τὴν ἐπιβολὴν τοῦ ἐπιπροσθέτου φόρου ἐπιτηδεύματος ἐπὶ τῶν καπνοπωλῶν, οἰνοπωλῶν καὶ οἰνοπνευματοπωλῶν. Ὁ ἐπιπρόσθετος οὗτος φόρος ἐπὶ τῶν ἐπιτηδευμάτων τούτων οὐδεμίαν ἄλλην δικαιολογίαν δύναται νὰ ἔχῃ ἢ τὸν χαρακτηρισμὸν αὐτοῦ ὡς φόρου καταναλώσεως. Τοὺς φόρους ἐπὶ τῆς καταναλώσεως ἐπιβάλλει τὸ Δημόσιον καὶ ἐπὶ τῆς Ἑπτανήσου. Ἂν δὲ τὸν φόρον τοῦτον τῆς καταναλώσεως ἐπιβάλωμεν μόνον εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ λοιποῦ Βασιλείου, καὶ δὲν ἐπιβάλωμεν αὐτὸν καὶ ἐπὶ τῆς Ἑπτανήσου, θὰ πράξωμεν πρᾶξιν ἄνισον καὶ ἄδικον, διότι, ὡς εἶπον, δὲν πρόκειται περὶ φόρου ἁπλοῦ ἐπιτηδεύματος, ἀλλὰ περὶ φόρου καταναλώσεως, ἐφαρμοζομένου κατὰ τύπον ὡς φόρου ἐπιτηδεύματος.

§50ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διὰ νομοσχεδίου ἑτέρου, εἰς οὗ τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν, νομίζω, θέλομεν προβῆ μετ’ ὀλίγον, ἐπιβάλλεται φόρος πρόσθετος ἐν Ἑπτανήσῳ 15% κατὰ τὴν ἐξαγωγήν· ὁ φόρος οὗτος τῶν 15% δὲν ἐπιπίπτει, ὅπως ὁ τῶν 20% ἐν τῷ ἄλλῳ Κράτει, ἐπὶ μόνον τῶν φόρων, εἰς οὓς ἐπιπροστίθεται, διότι οἱ ἐξαγωγικοὶ φόροι ἐν Ἑπτανήσῳ εἶναι τεθειμένοι ἐπὶ μέτρῳ, περιλαμβάνοντι τὴν ὅλην ἄμεσον φορολογίαν, τὴν Ἑπτανησιακὴν, ἑπομένως τὸ 15% ἐπιβάλλεται ἐφ’ ὅλης τῆς ἀναλογούσης εἰς τὴν Ἑπτάνησον ἀμέσου φορολογίας, καὶ ὄχι ἐπὶ μόνων τῶν κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν εἰδικῶς φορολογουμένων εἰδῶν. Ὅταν οὕτω κανονίζωμεν τὰ τῆς Ἑπτανήσου, ἀφοῦ διατηροῦμεν τὸ καθεστὸς τὸ φορολογικὸν, ἐπιπροσθέτοντες 15% ἐπὶ τῆς ὅλης φορολογίας, περιλαμβάνομεν ἐν τῇ προσθήκῃ τὴν ἀναλογίαν πάσης ἄλλης αὐξήσεως, τὴν ὁποίαν τὰ φορολογικὰ μέτρα, τὰ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ψηφιζόμενα, ἀναγράφουσιν, ἑπομένως καὶ τὴν αὔξησιν, τὴν προερχομένην ἐκ τοῦ φόρου τοῦ ἐπιτηδεύματος, τοῦ ἰδίως ἐπιβαλλομένου εἰς τοὺς καπνοπώλας, οἰνοπώλας, οἰνοπνευματοπώλας. Διὰ τοῦτο εἶπον πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἐξήρτητο ἡ λύσις τοῦ ζητήματος τούτου ἐκ τῆς ἀποφάσεως, ἣν ἤθελον λάβει οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς Ἑπτανήσου ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἀφομοιώσεως. Ἀφοῦ ὅμως τὰ πράγματα μένουσιν ὡς εἶχον μέχρι τοῦδε, καὶ προσθέτομεν ἐν Ἑπτανήσῳ 15% ἐπὶ πάσης τῆς ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς φορολογίας, νομίζομεν, ὅτι αἱ ἀναλογίαι διατηροῦνται.

§51ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἄν ὁ συλλογισμὸς τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἦναι ἀληθής, τότε πρέπει, ὅπως ᾖ συνεπής, νὰ προτείνῃ τὴν κατάργησιν παντὸς φόρου καταναλώσεως ἐν Ἑπτανήσῳ, διότι τὸ 15%, ὅπερ ἐπιβάλλομεν ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων προϊόντων τῆς Ἑπτανήσου, τὸ ἐπιβάλλομεν καὶ ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος. Ἄν ἑπομένως θεωρήσωμεν, ὅτι τὸ 15% τοῦτο, διότι ἐπιβάλλεται ἐπὶ τοῦ φόρου ἐξαγωγῆς, τοῦ πληρονομένου ἐν Ἑπτανήσῳ, κατ’ ἀναλογίαν ἀνωτέραν, συμπεριλαμβάνει καὶ τοὺς φόρους τῆς καταναλώσεως, λογικὴ συνέπεια ἤθελεν εἶσθαι ἡ καταργοῦσα ἐν Ἑπτανήσῳ τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως. Ἀλλὰ τοὺς φόρους τούτους πολὺ δικαίως τοὺς διεκρίναμεν καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ ἐκ τῶν τελῶν τῆς ἐξαγωγῆς, οἵτινες ἀντικαθιστῶσι τοὺς ἀμέσους φόρους, καὶ τοὺς ἐξηγάγομεν ἐκ τοῦ κύκλου ἐκείνου τῶν φόρων, ὅστις περιλαμβάνεται εἰς τὰ τέλη τῆς ἐξαγωγῆς ἐν Ἑπτανήσῳ· ἀφοῦ δὲ δικαίως ἐξηγάγομεν αὐτοὺς τοῦ κύκλου τούτου, δὲν εἶναι δίκαιον, νὰ εἰσαγάγωμεν πάλιν αὐτοὺς ἐν μέρει ἐντὸς τοῦ κύκλου τῶν ἀμέσων φόρων, καὶ ἀπαλλάξωμεν τὴν Ἑπτάνησον τοῦ ἐπιπροσθέτου φόρου τῆς καταναλώσεως, τὸν ὁποῖον ἐπιβάλλομεν εἰς τοὺς καπνοπώλας, οἰνοπώλας καὶ οἰνοπνευματοπώλας τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Βασιλείου. Ἂν δ’ ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ὑπάρχῃ δυσκολία τις, τοῦτο δύναται νὰ διορθωθῇ δι’ εἰδικοῦ νομοθετήματος.

§52ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Νομίζετε, ὅτι διὰ τοῦ φόρου αὐτοῦ θὰ φέρητε τὴν ἰσοῤῥοπίαν εἰς τὸν Προϋπολογισμόν; Ἔπρεπε, πρὶν ὑποστηρίξητε αὐτὸ τὸ ζήτημα, νὰ μελετήσητε τὴν φορολογίαν τῆς Ἑπτανήσου, διότι ἠθέλετε εὕρει, ὅτι ἡ Ἑπτάνησος πληρόνει 6,700,000 δρ. φόρους καὶ δὲν ἔχει εἰσοδήματα ἀπὸ ἐξαγωγήν, εἰμὴ μόνον 8,000,000. Πιστεύω, ὅτι τότε δὲν ἠθέλετε ἐπιμείνει νὰ μᾶς ἐπιβληθῇ ἐπιπρόσθετος φόρος, ἠθέλετε εὕρει, ὅτι ὁ φόρος τοῦ χαρτοσήμου ὑπερέβη τὰς 400,000 δραχμῶν, καὶ δὲν ἠθέλετε ἐπιβαρύνει ἐπὶ πλέον ἕνα λαόν, ὁ ὁποῖος εἶναι τόσον ἐπιβεβαρυμένος. (Ψηφίζεται τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου). (Ὡσαύτως γίνεται δεκτὸν εἰς βʹ. συζήτησιν, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ νομοσχέδιον περὶ βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τοῦ ἐπὶ τῶν οἰκοδομῶν φόρου.)

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ εἰσπράξεως εἰς μεταλλικὸν τῶν τελῶν ἐπὶ τῶν ἐξαγομένων καὶ μεταφερομένων Ἑπτανησιακῶν τελῶν.

§54ΜΠΑΣΙΑΣ. Φρονῶ, ὅτι πράττω ἔργον ἀδικίας, καταψηφίζων τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, ἀφοῦ οἱ ἐξ Ἑπτανήσου βουλευταί, οἱ καθήμενοι εἰς τὴν δεξιὰν πτέρυγα, ὑπερεψήφισαν ὅλα τὰ νομοσχέδια περὶ ἀμέσων φόρων, ἅτινα ἐπιβάλλουσι βαρεῖαν φορολογίαν εἰς τοὺς κατοίκους τοῦ Βασιλείου, πλὴν τῆς Ἑπτανήσου. Ἀλλὰ τὴν ἀδικίαν ταύτην μοῦ ἐπιβάλλει αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, αὐτὸ θὰ ἐπιβαρύνῃ μόνον τοὺς γεωργοὺς καὶ κτηματίας τῶν ἀγρῶν, οἵτινες εἶναι ἡ μόνη φορολογουμένη τάξις, κατὰ τὸ ἐν Ἑπτανήσῳ ἰσχύον ἄδικον καὶ ἄνισον φορολογικὸν σύστημα. Ὡς γνωρίζετε, τὰ προϊόντα μας φορολογοῦνται κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν ἐν τοῖς Τελωνείοις μὲ βαρυτάτους φόρους· π. χ. ἡ σταφὶς πληρόνει φόρον 20 τοῖς ἑκατὸν πλέον, δικαιώματα δημοτικά, λιμενικὰ, ἐπαρχιακὰ, μολιάτικα, καὶ ὅλους τοὺς ἄνω φόρους προσθέτοντες τὴν μεταξὺ χρυσοῦ καὶ χαρτονομίσματος ὑπέρογκον διαφορὰν, θὰ πεισθῆτε, ὅτι οἱ πτωχοὶ χωρικοὶ καὶ γαιοκτήμονες θὰ ὑποχρεωθῶσι νὰ ἐγκαταλείψωσι τὰ κτήματά των. Ἕνεκα τούτων, ὑποχρεοῦμαι νὰ καταψηφίσω τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, μολονότι τὸ θεωρῶ δίκαιον.

§55ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ἀντίκειμαι εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου, οὐχὶ διότι ἐννοῶ νὰ ᾖναι προνομιοῦχος ἡ Ἑπτάνησος, οὐδὲ λόγῳ ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ χάριν δικαιοσύνης. Ἐν τῇ Ἑπτανήσῳ μία μόνον ὑπάρχει κοινωνικὴ τάξις, ἡ τῶν γεωργῶν καὶ τῶν γαιοκτημόνων· τάξις βιομηχανικὴ δὲν ὑπάρχει, ἡ δ’ ἐμπορικὴ εἶναι μικρὰ καὶ ἀσήμαντος. Ἀλλὰ τίς ἡ κατάστασις τῆς γεωργικῆς ταύτης τάξεως; Οἱ περιηγηθέντες τὰς κώμας τῆς Κεφαλληνίας καὶ τῶν ἄλλων νήσων, καὶ κατ’ ἐξοχὴν τῆς Κερκύρας, δύνανται νὰ ἔχωσιν ἰδέαν, πόσον δεινὴ εἶναι ἡ θέσις αὐτῶν. Ἐν τῇ οἰκίᾳ τοῦ Κερκυραίου χωρικοῦ δὲν εὑρίσκει τις, οὔτε σκεύη, οὔτε τι ἄλλο, ἀναγκαῖον εἰς τὴν εὐζωΐαν τοῦ ἀτόμου, μόνον δ’ ὀλίγα σπάρτα, ἐφ’ ὧν κατακλίνεται αὐτὸς καὶ τὰ τέκνα του. Δὲν εὑρίσκετε, οὔτε ἔλαιον, οὔτε οἶνον· μόνον ὀλίγον ἐκ καλαμποκίου ἄλευρον, ἢ μπαρμπαρέλα, καθὼς συνήθως τὸν ὀνομάζουσι, δι’ ἧς τρέφεται αὐτὸς καὶ τὰ τέκνα του. Ἀλλὰ καὶ τὴν μπαρμπαρέλαν αὐτὴν, μὴ ἔχων μέσα, ὅπως τοῖς μετρητοῖς πληρώσῃ, τὴν προμηθεύεται διὰ μεγάλης καὶ ἀνηκούστου τοκογλυφίας. Τίς ὁ λόγος τῆς καταστάσεως ταύτης τοῦ ἀγροτικοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἑπτανήσου; Οἱ λόγοι εἶναι διάφοροι. Πρῶτος, ἡ ἔλλειψις ἀγρῶν. Οἱ Ἑπτανήσιοι ἐκαλλιέργησαν ὅσας εἶχον ἐκτάσεις, καὶ ἐπειδὴ δὲν ἔχουσι, ποῦ νὰ ἐργασθῶσι, κατὰ χιλιάδας μεταβαίνουσιν εἰς τὴν Πελοπόννησον, εἰς τὴν Στερεὰν καὶ εἰς ἄλλα μέρη, καὶ διὰ τῆς καταβαλλομένης ἐργασίας αὐτῶν εἰς ξένας γαίας προσπορίζονται τὰ πρὸς συντήρησιν αὐτῶν καὶ τῆς οἰκογενείας των. Τόσῳ δ’ ἐναργὴς εἶναι ἡ ἔλλειψις αὕτη τῶν καλλιεργησίμων γαιῶν, ὥστε καὶ ἐν Ζακύνθῳ καὶ ἐν πολλαῖς τῶν ἄλλων νήσων ὑποχρεοῦνται οἱ χωρικοὶ νὰ ἐκριζόνωσι τὰ ἐλαιοστάσια αὐτῶν, ὅπως δυνηθῶσι νὰ φυτεύσωσι σταφιδαμπέλους καὶ ἀμπέλους, καὶ ἑπομένως ἀποκτήσωσιν ἓν νέον μεῖζον εἰσόδημα, στερούμενοι τοῦ ἤδη ὑπάρχοντος, ὡς ἧττον ἐπωφελοῦς. Δὲν εἶναι δὲ οὗτος μόνος ὁ λόγος τῆς τοιαύτης τῶν χωρικῶν πενίας, εἶναι καὶ ἡ αὔξησις τῶν φόρων, καθότι ἡ παραγωγὴ ἔμεινε στάσιμος, δὲν ἠκολούθησε δὲ τὴν ὕψωσιν τῆς φορολογίας. Ἤνθει ἡ Ἑπτάνησος ὑπὸ τὴν Προστασίαν, διότι ὑπὸ τὴν Προστασίαν ἐπλήρονεν ἐτησίους φόρους, ἀνερχομένους εἰς 4,358,325, ἐδαπάνα δὲ 4,611,925, καὶ τὸ χρῆμα ἐκυκλοφόρει ἐντὸς τοῦ Κράτους, ἐκυκλοφόρουν δὲ καὶ ὅσα ἐδαπάνων οἱ ξένοι. Μετὰ τὴν Ἕνωσιν ὅμως, μετεβλήθη τὸ σύστημα καὶ, ἀπὸ 4,358,325, καταβάλλει νῦν 6,726,441, καὶ ἐκ τούτων ἐλάχιστα δαπανῶνται ἐν ταῖς νήσοις. Ἀλλὰ διὰ νὰ γίνῃ μᾶλλον καταφανὴς ὁ λόγος τῆς μαστιζούσης τὸν λαὸν ἐκεῖνον πενίας, ὑπομιμνήσκω, ὅτι ἡ ἀξία τῶν ἐξαγομένων προϊόντων τῆς Ἑπτανήσου ἀνέρχεται εἰς 8,822,197, ἔστω, ὅτι ἀνέρχεται καὶ εἰς 9,000,000. Ἀφαιρουμένων ἐξ αὐτῶν τῶν 6,726,441 δραχμῶν, εἰς ἃς ἀνέρχονται οἱ ἐτήσιοι φόροι, ἐκ τοῦ ἄνωθεν μόνου καὶ ἀποκλειστικοῦ κεφαλαίου τῆς τῶν Ἑπτανησίων παραγωγῆς, ἀπομένει ὑπόλοιπον εἰς αὐτοὺς 2,273,559. Διὰ τῆς μαθηματικῆς ταύτης ἐξετάσεως ἀποδεικνύεται ἐναργῶς ἡ λυπηρὰ κατάστασις, εἰς ἣν εὑρίσκονται οἱ καλλιεργηταὶ καὶ οἱ γαιοκτήμονες τῆς Ἑπτανήσου. Τοιαύτης οὔσης, Κύριοι, τῆς καταστάσεως τῆς Ἑπτανήσου, εἶναι δίκαιον νὰ προσθέσωμεν καὶ τὸν ὑπὸ συζήτησιν φόρον, ἀφοῦ ἐκ τῆς ὅλης παραγωγῆς αὐτῆς δὲν ἀπομένει πρὸς ἰδίαν συντήρησιν ἢ τὸ ἄνω σημειωθὲν εὐτελὲς ποσὸν, ὅπερ ἀνέφερον; Ἡ Ἑπτάνησος δὲν ἔχει οὔτε βιομηχανίαν, οὔτε ἐμπόριον. Τὰ πάντα ἐκ τῶν κτηματικῶν αὐτῆς προϊόντων πληρόνει. Παρακαλῶ ἑπομένως τὴν Κυβέρνησιν, νὰ ἀναβάλῃ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου μετὰ τὰς ἑορτὰς, ἵνα δυνηθῶμεν νὰ ἐξετάσωμεν κάλλιον καὶ λεπτομερέστερον τὰς παραγωγικὰς τοῦ τόπου δυνάμεις, καὶ ἂν εὕρωμεν, ὅτι εἶναι ἐπιδεκτικαὶ ἐπιβαρύνσεως, ἂς τεθῇ ὁ προτεινόμενος φόρος, ἀλλ’ ἂς τεθῇ ἐν γνώσει καὶ μετ’ ἀκριβῆ καὶ μεμελετημένην ἔρευναν. Οἱ ἐμοὶ γείτονες Ἀκαρνᾶνες, ὅταν στερῶνται χρημάτων, ἀνευρίσκουσι κυψέλας, καὶ μὴ ἀρκούμενοι ν’ ἀφαιρέσωσι μέρος τῆς ἐναποταμιευθείσης τροφῆς, ἀφαιροῦσιν ὁλόκληρον αὐτὴν, καὶ αἱ μέλισσαι καταστρέφονται. Ἂς μὴ ἐφαρμόσωμεν τοῦτο καὶ ἐν τῇ Ἑπτανήσῳ. Ἀκούω φίλον τινὰ, ὅστις μᾶς ἐπικρίνει, διότι δὲν δεχόμεθα τὴν ἀφομοίωσιν. Τὸ ζήτημα τῆς ἀφομοιώσεως ὑπὸ διπλῆν ὀφείλει νὰ ἐξετασθῇ ἔποψιν, ὑπὸ χρηματολογικὴν καὶ οἰκογενειακήν. Ἐὰν ἡμεῖς πληρόνωμεν ὡς αἱ λοιπαὶ ἐπαρχίαι τοῦ Κράτους, οὐδένα ἔχετε λόγον νὰ παραπονῆσθε καὶ νὰ μᾶς ἀποδίδητε, ὅτι ἀξιοῦμεν νὰ εἴμεθα προνομιοῦχοι. Καὶ διὰ νὰ πεισθῆτε, ὅτι πληρόνομεν περισσότερα, ἀρκεῖ νὰ πολλαπλασιάσητε τὰς 6,726,441 δραχμῶν, ἅστινας εἰσέπραξεν ἡ Κυβέρνησις ἐκ τοῦ φόρου τῆς Ἑπτανήσου, μὲ τὸ 8, διότι ἡ Ἑπτάνησος ἀποτελεῖ ἀκριβῶς τὸ ὄγδοον τοῦ ὅλου πληθυσμοῦ τοῦ Βασιλείου, καὶ θέλετε ἰδεῖ, ὅτι, ἀφαιρουμένων τῶν νομισμάτων καὶ ἄλλων προσόδων, τὸ Κράτος δὲν εἰσπράττει, ὡς ὤφειλε, 53,811,528, ὡς ἔδει κατὰ τὴν ἀναλογίαν τῶν πληρωμῶν τῆς Ἑπτανήσου, ἀλλὰ πολὺ ὀλιγώτερον. Τὸ ζήτημα ἑπομένως δὲν εἶναι χρηματολογικὸν, ἀλλ’ οἰκογενειακόν. Καὶ ἂν ἡμεῖς οἱ Ἑπτανήσιοι, μὴ θέλοντες νὰ βλέπωμεν ἐντὸς τῶν οἰκιῶν μας χωροφύλακας καὶ εἰσπράκτορας, ἀλλὰ πρὸς ἀποφυγὴν εὐχαριστούμεθα νὰ διατηρῶμεν τὸ σύστημα, ὅπερ πρὸ αἰῶνος ἔχομεν, τοῦτο ἀνήκει εἰς ἡμᾶς νὰ τὸ κανονίσωμεν. Ἐπαναλαμβάνω, παρακαλῶν τὴν Κυβέρνησιν, ν’ ἀναβάλῃ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου μετὰ τὰς ἑορτὰς τοῦ Πάσχα, δι’ οὓς ἐξέφρασα λόγους.

§56ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Πάντοτε ὑπῆρξα τῆς ἰδέας, ὅτι τὰ τῆς φορολογίας τῶν Ἰονίων νήσων ἔπρεπε νὰ κανονισθῶσι κατὰ τρόπον, ὁ ὁποῖος ν’ ἀνταποκρίνηται πρὸς τὰς ἐπιθυμίας τῶν νήσων ἐκείνων, διότι ἐθεώρησα, ὡς εἶπον καὶ ἄλλοτε, ὅτι ἡ ἕνωσις ἔπρεπε νὰ γίνῃ ἐπὶ ὅρῳ ἰσότητος· καὶ ὅπως δὲν ὀφείλομεν νὰ ὑποχρεώσωμεν εἰς ἀποδοχὴν τοῦ συστήματος τῆς φορολογίας τοῦ ἰονικοῦ τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα, οὕτω καὶ ἡ Ἑπτάνησος δὲν ὀφείλει νὰ προσχωρήσῃ εἰς τὴν ἡμετέραν φορολογίαν· ἀλλὰ καὶ ἐκεῖ καὶ ἐδῶ τὸ μέτρον τῆς φορολογίας, κατ’ ἐμὴν γνώμην, εἶναι τὸ αὐτό. Ἐγὼ ὡς πολίτης πάντοτε ἐσύστησα εἰς τοὺς ἐκ τῆς Ἑπτανήσου συμπολίτας, νὰ παραδεχθῶσι τὴν ἀφομοίωσιν· ἂν δὲ οἱ Ἑπτανήσιοι δὲν ἐπείσθησαν, τοῦτο εἰς αὐτοὺς ἀφορᾶ· ἀφοῦ ὅμως δὲν ἐπείσθησαν, δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιμένωμεν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῆς γνώμης, ἣν ἡμεῖς ἔχομεν περὶ τοῦ συμφέροντος ἐκείνων. Ἡ ἀφομοίωσις σήμερον δὲν ὑπάρχει· σήμερον ἑκάτερον τῶν τμημάτων τοῦ Κράτους ἔχει φορολογίαν, κανονιζομένην ἐπὶ τῷ αὐτῷ μέτρῳ, ἀλλὰ κατὰ σύστημα διάφορον. Τὸ μέτρον ἤδη αὐξάνει ἐν τῷ παλαιῷ Βασιλείῳ, πρέπει ἄρα ν’ αὐξήσῃ καὶ ἐν τῇ Ἑπτανήσῳ· περὶ τούτου δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις, καὶ νομίζω, ὅτι τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Κερκύρας δὲν παραδέχονται οἱ λοιποὶ συνάδελφοι αὐτοῦ ἐξ Ἑπτανήσου βουλευταὶ, ὡς ὁμὰς ἀντιπροσωπεύουσα τὰς Ἰονίους νήσους, ὅτι ἄλλο πρέπει νὰ ἦναι τὸ μέτρον τῆς φορολογίας διὰ τὸ παλαιὸν Βασίλειον, καὶ ἄλλο διὰ τὴν Ἑπτάνησον. Ἀφοῦ δὲ παρεδέχθημεν, ὅτι καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἀνάλογος φορολογικὴ αὔξησις, ὑπολείπεται νὰ σκεφθῶμεν, κατὰ τίνα τρόπον θέλει γίνει αὕτη. Κατ’ ἐμὲ, ἡ αὔξησις αὕτη ἠδύνατο νὰ ἐπιτευχθῇ λυσιτελέστερον ἐν τῇ ἀφομοιώσει, ἀλλ’ ἀφοῦ ἡ κοινὴ γνώμη τῆς Ἑπτανήσου εἶναι κατὰ τῆς ἀφομοιώσεως, προβάλλεται τὸ ζήτημα, ἐὰν ἡ αὔξησις θέλῃ διανεμηθῇ ἐπὶ τῆς ὑπαρχούσης φορολογίας, ἢ ἂν ἦναι διατεθειμένοι οἱ Ἑπτανήσιοι νὰ παραδεχθῶσι φόρον τινὰ ἐκ τῶν ἰσχυόντων ἐν τῷ λοιπῷ Βασιλείῳ. Ἡμεῖς θὰ ἐδεχόμεθα ἢ τοῦτο, ἢ ἐκεῖνο· ὅ,τι ὅμως δὲν δύναταί τις νὰ ἀμφισβητήσῃ, εἶναι, ὅτι αὔξησις πρέπει νὰ ὑπάρξῃ ἐν ταῖς Ἰονίοις νήσοις περὶ τὰ 15%. Οὕτω, κατὰ μέσον ὅρον, ἐπιβάλλεται αὔξησις 270,000 δραχμῶν· διότι ἀπὸ τοῦ 1880 ἕως σήμερον ὁ φόρος ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς εἶναι κατὰ μέσον ὅρον 1,765,000, ἑπομένως τὸ 15% ἐπὶ τοῦ ποσοῦ τούτου φέρει εἰς στρογγύλον ἀριθμὸν 270,000 δραχ.

§57ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. 355,000.

§58ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ ἐφετεινοῦ ποσοῦ, διότι ἡ φορολογία παραλλάσσει ἀπὸ ἔτους εἰς ἔτος· ἡμεῖς, διὰ τὸ ἀκριβέστερον, ἐλάβομεν τὸν μέσον ὅρον τῶν ἀποτελεσμάτων 6 ἐτῶν, καὶ ἔχομεν ποσὸν 270,000, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβληθῇ ἐπὶ τοῦ ἰσχύοντος φόρου τῆς ἐξαγωγῆς. Ἐὰν ὅμως γίνῃ πρότασις ἐν τῇ Βουλῇ, ὑποστηριζομένη ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Ἑπτανήσου, ὅπως τὸ ποσὸν τοῦτο ἐπιβληθῇ διὰ φορολογίας ἄλλης, εἴτε ἐξ ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται ἐν τῷ παλαιῷ Βασιλείῳ, εἴτε κατὰ ἴδιον σύστημα, ἡμεῖς δὲν φέρομεν ἀντίῤῥησιν.

§59ΤΣΑΡΛΑΜΠΑΣ. Ἐγὼ παρεκάλεσα μόνον ν’ ἀναβληθῇ, διὰ νὰ μεταβληθῇ καλλίτερον.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Γίνεται δεκτὸν κατόπιν τὸ ἄρθρον).

§61ΜΠΑΣΙΑΣ ΚΑΙ ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὸ σύνολον δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι, λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ἡ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῶν ψηφολεκτῶν κκ. Α. Παπαγιαννακοπούλου καὶ Ν. Καλογεροπούλου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν συνόλῳ 100· 77 ὑπὲρ τοῦ συνόλου, 22 κατὰ, ἀρνηθέντος ἑνός· ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸν καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς καὶ τῶν ζώων διὰ τὸ ἔτος 1887.

§64ΚΑΝΑΚΑΡΗΣ. Ἐπιφυλασσόμεθα εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν νὰ ἐκθέσωμεν τὰς τροπολογίας μας.

§65Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Κύριοι βουλευταί. Φρονῶ δίκαιον νὰ σᾶς παρακαλέσω, ὅπως σταματήσωμεν ψηφίζοντες νόμους φορολογικοὺς, ὡς τὸν ὑπὸ συζήτησιν, διότι καὶ οἱ ψηφισθέντες καὶ οἱ ψηφισθησόμενοι τείνουσι πρὸς καταστροφὴν τῆς γεωργίας, τῆς βιομηχανίας, τοῦ ἐμπορίου καὶ ἰδίᾳ τῆς ποιμενικῆς τάξεως, ἀπὸ τῆς ὁποίας πάντες ἁρπάζουν. Νόμοι, Κύριοι, οἵτινες δὲν συμβιβάζονται πρὸς τὰς ἀληθεῖς ἀνάγκας τῆς χώρας, εἶναι καταθλιπτικοὶ καὶ ἀνεφάρμοστοι, καθόσον δὲν στηρίζονται ἐπὶ ὑπολογισμῶν ἀκριβείας, καὶ πρὸς ἀπόδειξιν τούτου φέρω, ὅ,τι ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν, ἀπαντῶν εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ἄρτης, κατὰ τὴν προχθεσινὴν συζήτησιν, ὡς πάντες ἠκούσαμεν, ὅτι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠδυνήθη νὰ φέρῃ οἰκονομίας ἐπὶ τῶν πολιτικῶν Ὑπουργείων, ἐπέτυχεν οἰκονομίας 4,300,000 ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργείου. Ἡ οἰκονομία αὕτη, παραβαλλομένη πρὸς τὰ ἀναγραφέντα ἐν τῷ ὑποβληθέντι Προϋπολογισμῷ, εἶναι ἀνακριβὴς, καθόσον πρὸς συντήρησιν τῶν ὅσων ὑπεβλήθησαν πρὸς ἐπιψήφισιν καὶ ὅσων ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐξέθηκεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀπαιτεῖται δαπάνη:

Βλέπετε, Κύριοι, ὅτι ὄχι μόνον ἀνακριβῆ εἶναι ὅσα ἐλέχθησαν, ἀλλὰ καὶ ἡ δαπάνη θὰ φθάσῃ μέχρι τῶν 23,000,000 καὶ πλέον ἴσως. Ταῦτα πάντα θ’ ἀποδειχθῶσι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὅτε θ’ ἀναλύσωμεν κατὰ κεφάλαιον καὶ ἄρθρον τὰ ἀπαιτούμενα ἔξοδα. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, ἡ Κυβέρνησις νομοθετεῖ, ὡς μὴ ὤφειλε, καὶ ἡμεῖς παριστάμεθα μάρτυρες τῶν ψηφισθέντων δρακοντείων νόμων, ἐνῷ ἡ Βουλὴ ἔπρεπε νὰ νομοθετῇ. Τὴν παρελθοῦσαν συνεδρίασιν ὑπέβαλον πρότασιν, ὅπως ὑποβληθῶσιν εἰς τέλος τὰ ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ εἰσερχόμενα σάρωθρα, καὶ ὁ ἀξιότιμος Πρωθυπουργὸς ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασίν μου, ἵνα καταστρέψῃ τὴν μικρὰν βιομηχανίαν καὶ τὴν παραγωγὴν τοῦ εἴδους τούτου τῆς ἐπαρχίας, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω. Κατὰ τὸν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβληθέντα Προϋπολογισμὸν τοῦ Κράτους τρέχοντος ἔτους, τὰ μὲν ἔσοδα, ὡς γνωρίζετε πάντες, ἀνέρχονται εἰς 96 ἑκατομμύρια, τὰ δὲ ἔξοδα εἰς 93 ἑκατομμύρια, πληθὺς δὲ φορολογικῶν νομοσχεδίων παρακολουθεῖ τὸν Προϋπολογισμόν. Ἐκ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν μέχρι τοῦδε ὑποβληθέντων νομοσχεδίων πᾶς τις δύναται νὰ ᾖ ἐκ τῶν προτέρων πεπεισμένος, ὅτι, ὅσῳ ἐπαχθῆ, ὅσῳ δρακόντεια καὶ ἂν ἦναι καὶ τὰ ὑπόλοιπα νομοσχέδια τῆς Κυβερνήσεως, θὰ τύχωσι τῆς ἐπιψηφίσεως τῆς Βουλῆς, καὶ πολὺ ὀρθῶς, ἀφοῦ οἱ ἀποτελοῦντες τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Βουλῆς κ. κ. βουλευταὶ, καταπνίγοντες τὴν φωνὴν τῆς συνειδήσεως καὶ ἐναντίον τῆς ἐντολῆς, ἣν ἔλαβον παρὰ τοῦ λαοῦ, ἀλλ’ ἐξ ἄλλου μέρους φοβούμενοι, μὴ προσκρούσωσιν εἰς τὴν φιλοτιμίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἀσυζητητεὶ, ὡς εἶναι ἀναμφίβολον, ἅπαντα τὰ νομοσχέδια τῆς Κυβερνήσεως θά ψηφίσωσι. Κύριοι, γνωρίζομεν πάντες τὴν θέσιν, εἰς ἣν τὸ Ἔθνος σήμερον εὑρίσκεται, ὀφείλομεν ἑπομένως, συμφώνως πρὸς τὰς ἀληθεῖς ἀνάγκας τῆς πατρίδος καὶ πρὸς τὴν ἐντολὴν, τὴν ὁποίαν παρὰ τοῦ λαοῦ ἐλάβομεν, νὰ ψηφίσωμεν ἐκεῖνα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουσιν εἰς τὴν εὐημερίαν τοῦ λαοῦ, τὰ ἀποβλέποντα εἰς τὴν ἀσφάλειαν καὶ τὴν ζωὴν τοῦ πολίτου, καθόσον φρονῶ, ὅτι τὸ ἀληθὲς καὶ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον τοῦ Δημοσίου ἔγκειται εἰς τὴν εὐημερίαν τοῦ λαοῦ, καὶ οὐχὶ νὰ ψηφίζωμεν νομοσχέδια, ἐξασφαλίζοντα καπνοφάντας, καὶ οἰκονομοῦντα πρόσωπα. Ὁ Ἕλλην πολίτης ἀείποτε μετὰ προθυμίας ἐπλήρωσε τοὺς φόρους του, καὶ πρὸ πάντων μάλιστα, ὅταν ἔβλεπεν, ὅτι οἱ φόροι, τοὺς ὁποίους ἐπλήρωσεν, ἐχρησίμευσαν διὰ τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος του. Ἀλλ’ ὅταν, Κύριοι, τὸν ἱδρῶτα τοῦ λαοῦ θέλωμεν νὰ μεταχειρισθῶμεν πρὸς οἰκονομίαν προσώπων, πολὺ δυσκολεύομαι νὰ πιστεύσω, ὅτι ὁ λαὸς, μεθ’ ὅλα τὰ αὐστηρὰ μέτρα τῆς Κυβερνήσεως, περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων, θὰ πληρώσῃ μετὰ προθυμίας φόρους τόσῳ ἐπαχθεῖς, ἀποστερῶν τὰ τέκνα του. Καὶ ὄντως, Κύριοι, πῶς θέλετε νὰ πληρώσωσι προθύμως ὑπερόγκους καὶ ἐπαχθεῖς φόρους αἱ ἐπαρχίαι Ἄργους καὶ Ναυπλίου, ἀφοῦ τὸ ἐπικρατέστερον προϊόν, τὸν καπνὸν, βαρέως ἐφορολογήσατε; Ὁποίαν πρόνοιαν ἐλάβετε, Κύριοι, ὅτε ἐβεβαιώθητε, ὅτι, ἕνεκα τῶν ἐνσκηψασῶν ἐπιδημιῶν, κατὰ δεκάδας προεπέμποντο καθ’ ἑκάστην εἰς τὸν Ἅδην ἐκ τῶν κατοίκων τῶν πόλεων Ναυπλίου καὶ Ἄργους, καὶ τῶν χωρίων τοῦ κάμπου Ἀργολίδος; Καὶ ἀφοῦ, Κύριοι, δὲν θέλετε νὰ ἔχητε πολίτας, ποῦ θὰ εὕρητε αὔριον φορολογουμένους νὰ φορολογήσητε; Ἢ νομίζετε, ὅτι ἡ ἀποστολὴ τοῦ βουλευτοῦ εἶναι, νὰ ψηφίζῃ νόμους φορολογικοὺς μόνον; Ἐγὼ ὅμως φρονῶ τὸ ἐναντίον. Καὶ πῶς θέλετε, Κύριοι, νὰ πληρώσωσι φόρους οἱ Κορίνθιοι καὶ Ἀργεῖοι, ἀφοῦ οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, μορφωθέντες ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν μὲ τὸν νόμον περὶ διανομῆς τῆς ἐθνικῆς γῆς, ἐδήλωσαν ὅσας κατεῖχον ἐθνικὰς γαίας, καὶ ἐνῷ ἀπὸ τοῦ ἔτους 1873 ἐξακολουθοῦσι πληρόνοντες προσωρινὰς δόσεις, καὶ ἐνῷ πλεῖστοι ἐξ αὐτῶν ἐξώφλησαν τὸ πρὸς τὸ Δημόσιον χρέος των διὰ τὰς παρ’ αὐτῶν δηλωθείσας γαίας, καὶ δὲν ὀφείλουσιν οὔτε λεπτόν, καὶ ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ δώσῃ εἰς τοὺς ἀνθρώπους τούτους τὰ παραχωρητήρια, τί νομίζετε, ὅτι γίνεται, Κύριοι; Ὄχι μόνον δὲν λαμβάνονται ποσῶς ὑπ’ ὄψει τὰ ὅσα μέχρι τοῦδε ἐπλήρωσαν, ὄχι μόνον δὲν παραχωροῦνται τὰ κτήματά των ἐλεύθερα, ὡς ἔδει, ἀλλὰ χρεοῦνται μὲ ὁλόκληρα τὰ ποσά, ὡς νὰ μὴ ἐπλήρωσαν οὐδὲ λεπτὸν, ὑποχρεοῦνται ἑπομένως νὰ πληρόνουν τόκους, χωρὶς νὰ ὀφείλωσιν οὔτε κεφάλαια, καὶ, τὸ χείριστον πάντων, ὑποθηκεύονται τὰ κτήματά των παρανόμως. Καὶ δὲν πάσχουσι ταῦτα μόνον οἱ κάτοικοι τῶν δήμων Κορινθίας, Κλεωνῶν, Σολυγίας, Περαχώρας, Νεμέας, Στυμφαλίας, Σικυῶνος καὶ τῆς ἐπαρχίας Ἄργους, ὁπόθεν πλεῖστα τοιαῦτα μοὶ ἐγένοντο παράπονα, ἀλλὰ ταῦτα πάσχουσι καὶ ὅσοι ἔχουσι δηλώσει ἐθνικὰς γαίας. Κύριοι, τί νομίζετε, ὅτι εἶναι ἡ προσωρινὴ αὕτη δόσις τῶν γαιῶν; Εἶναι πίθος ἄνευ πυθμένος, ὃν παρέδωκεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τοὺς γεωργοὺς νὰ τὸν γεμίσουν. Εἶναι ὁ πίθος τῶν Δαναΐδων. Καὶ ἀφοῦ, Κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν, διορίζεις ὑπαλλήλους εἰς τὴν ῥάχιν τοῦ πτωχοῦ λαοῦ, διατὶ δὲν διατάσσεις αὐτοὺς νὰ ἐκπληρῶσι τὸ καθῆκόν των, καθαρίζοντες τοὺς λογαριασμοὺς τῶν δηλωτῶν; Καὶ ἂν, Κύριε Ὑπουργὲ, ἦσθε σεῖς ὁ λαὸς, ἀπὸ τὸν ὁποῖον ζητεῖτε κεφάλαια καὶ τόκους ὑπερημερίας, χωρὶς νὰ χρεωστῆτε, τί ἠθέλετε πράξει; καὶ ἂν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι δὲν δυνηθῶσι νὰ πληρώσωσι τοὺς ἀχρεωστήτους τούτους φόρους, δὲν θὰ τοὺς καταδιώξητε ἀπηνῶς, δυνάμει τοῦ περὶ εἰσπράξεως τῶν καθυστερούντων νόμου; Βεβαίως, καὶ θὰ τοὺς ἐξοντώσητε. Ἐν τῷ δήμῳ Νεμέας καλλιεργοῦνται ὑπὲρ τὰς 6 χιλιάδας στρέμματα ἀμπέλων, ὡς καὶ ἐν Ἄργει, καὶ ἡ καλλιέργεια γνωρίζετε τί κοστίζει· καὶ ὅμως ἡ μεγάλη αὕτη ἔκτασις τῶν ἀμπέλων δὲν παρήγαγε κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη πλέον τῶν 200 χιλιάδων μποτσῶν μούστου, ποσὸν μὴ ἀνταποκρινόμενον εἰς τὰς μεγάλας δαπάνας τῆς καλλιεργείας τῶν ἀμπέλων· προσθετομένων δὲ καὶ ὑπερόγκων φόρων, σᾶς ἐρωτῶ, δὲν θὰ καταστραφῶσιν οἱ ἀτυχεῖς ἀμπελοκτήμονες; Βεβαίως θὰ καταστραφῶσι καθ’ ὁλοκληρίαν. Ἐπιτρέψατε, Κύριοι, νὰ δηλώσω ὑμῖν, ὅτι οὐδὲν τῶν ἀστόχων καὶ ἐπαχθῶν φορολογικῶν νομοσχεδίων τῆς Κυβερνήσεως θὰ ψηφίσω, καθόσον ταῦτα εὑρίσκω ἀσύμφορα καὶ ἄδικα πρὸς τὸν λαόν. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1.)

§66ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται πλέον, Κύριε Πρόεδρε, ἐνταῦθα περὶ τῆς ἐπιβαρύνσεως, τὴν ὁποίαν δι’ ὅλων τῶν φορολογικῶν νομοσχεδίων ἐννοεῖ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιχειρήσῃ ἐπὶ τῆς ῥάχεως τοῦ λαοῦ, φρονοῦσα, ὅτι αὕτη δύναται νὰ βαστάσῃ πλειότερα βάρη. Ἐνταῦθα παρατηρῶ, ὅτι δὲν ἀρκεῖται μόνον εἰς ἐπιβάρυνσιν, προβαίνει καὶ περαιτέρω, καὶ τείνει ν’ ἀφαιρέσῃ ῥιζικῶς πλέον τὰ δικαιώματα τῶν φορολογουμένων. Διὰ τοῦτο, Κύριοι, νομίζω, ὅτι εὐλόγως εἶπον προχθὲς, ὅτι, κατὰ τὰ φορολογικὰ νομοσχέδια τῆς Κυβερνήσεως, κατά τινα ἰδίως τούτων, καὶ κατά τινας ἐν αὐτοῖς διατάξεις, τὸ Δημόσιον φαίνεται ἤδη ἐπιδοθὲν εἰς τὸν ληστρικὸν βίον! Τὸ ἄρθρον 1 τοῦ νομοσχεδίου, τοῦ ὑπὸ συζήτησιν παρατηρεῖ, ὅτι προὐνόησε ν’ ἀφαιρέσῃ καὶ ἓν στοιχειῶδες δικαίωμα ἀπὸ τοὺς φορολογουμένους, τὸ δικαίωμα τῆς ἀνακοπῆς ἐναντίον τῶν πρωτοκόλλων τῆς ἀπαριθμήσεως, τὸ ὁποῖον ἀνεγνωρίσαμεν πάντες, καὶ τὸ ὁποῖον ἀνεγράφη εἰς τὸν αὐτὸν νόμον προπέρυσιν, οὐδενὸς ἀντιλέγοντος. Καὶ πῶς ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάρξῃ ἀντίῤῥησις, ὅτι ὁ φορολογούμενος ἔχει δικαίωμα ν’ ἀνακόψῃ τὸ πρωτόκολλον τῆς ἀπαριθμήσεως, τὸ ὁποῖον εἶναι τίτλος ἐκτελεστὸς κατ’ αὐτοῦ; Ἀλλ’ ἐθεωρήθη ἐν τῇ ἐκθέσει τῇ εἰσηγητικῇ τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι δικαίωμα ἀνακοπῆς μόνον ἐναντίον τῆς ἐκτελέσεως πρέπει ν’ ἀφεθῇ εἰς τὸν φορολογούμενον. Ἀλλ’ ὅτε, Κύριοι, προετάθη ἄλλοτε, ὅτι πρέπει ὁ φορολογούμενος νὰ ἔχῃ καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἀνακοπῆς ἐναντίον τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ἀπαριθμήσεως, ὡς τίτλου ἐκτελεστοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον τὴν δύναμιν παρέχει μόνον ἡ αὐθαιρεσία τῶν συντασσόντων αὐτὸν ἀπαριθμητῶν, οὐδεὶς ὑπῆρξεν ὁ ἀντιλέγων. Τοὐναντίον μάλιστα ὑπῆρξε γνώμη, ὅτι ἔπρεπε ν’ ἀφαιρεθῇ πᾶσα δύναμις ἐκτελέσεως ἀπὸ τοῦ ἐγγράφου τούτου, καὶ νὰ ἔχῃ μόνον δικαίωμα τὸ Δημόσιον νὰ ἐνάγῃ τὸν φορολογούμενον. Δυστυχῶς δὲν ὑπερίσχυσεν ἡ γνώμη ἐκείνη, καὶ καθιερώθη τὸ σύστημα τοῦτο τῶν πρωτοκόλλων, ἀληθὴς πληγὴ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ, κατὰ τὸ ὁποῖον βλέπομεν νὰ περιτρέχωσιν εἰς τὰς ἐπαρχίας καὶ τοὺς δήμους ἄνθρωποι, μὴ παρέχοντες οὐδεμίαν ἐγγύησιν, καὶ ὅμως ἔχοντες τὴν δύναμιν νὰ ἐκδίδωσι πρωτόκολλα ἐκτελεστὰ, δηλ. πράγματι δικαστικὰς ἀποφάσεις, διὰ τῶν ὁποίων ὁ παραγωγὸς συλλαμβάνεται ἀπὸ τοῦ ὠτὸς καὶ σύρεται εἰς τὰς φυλακάς. Καὶ ὅταν ἀνεγνωρίσθη τὸ δικαίωμα τοῦ φορολογουμένου, τοῦ νὰ ἀνακόπτῃ τοὐλάχιστον αὐτὸ τὸ πρωτόκολλον τὸ ἐκτελεστὸν, αὐτὸ τὸ παληόχαρτον, τὸ συντασσόμενον ὑπ’ ἀνθρώπων ἐνίοτε κοινωνικῆς ὑποστάθμης, πῶς ἔρχεσθε νὰ καταργήσητε τὸ δικαίωμα τοῦτο; Ἀλλὰ, λέγει ἡ ἔκθεσις, τὸ τοιοῦτον δικαίωμα τοῦ φορολογουμένου δύναται νὰ ἦναι ἐπιβλαβὲς εἰς τὸ Δημόσιον, διότι τὸ Δημόσιον καταδαπανᾶται εἰς δίκας, καὶ τοιουτοτρόπως, ἐπειδὴ τὸ Δημόσιον δαπανᾶται εἰς δίκας, καὶ ἐπειδὴ δύναται ν’ ἀπολέσῃ μίαν δίκην, τὸ μέσον τῆς διορθώσεως εἶναι ἁπλούστατον! ἀρκεῖ ἁπλῶς ν’ ἀφαιρέσωμεν τὸ μέσον αὐτὸ τῆς ἀνακοπῆς ἀπὸ τοῦ φορολογουμένου. Φαντασθῆτε, Κύριοι, νὰ παρίσταται τὸ Δημόσιον, τεῖνον τὴν χεῖρα, ὅπως ἀφαιρέσῃ δικαιώματα ἐπὶ τούτῳ τῷ λόγῳ, ὅτι δαπανᾶται εἰς δίκας ἀπέναντι τῶν φορολογουμένων, τῶν φορολογουμένων, οἱ ὁποῖοι βεβαίως δὲν θὰ προβῶσιν ἀπερισκέπτως εἰς δίκας, οὐδὲ θὰ ὑποβληθῶσιν ἄνευ λόγου εἰς δαπάνας. Ἀλλὰ, Κύριοι, αἱ τοιαῦται θεωρίαι παριστῶσι πλέον τὸ Δημόσιον, οὐδὲν ἄλλο ἀληθῶς, ἢ ἐπιδοθὲν εἰς τὴν ἁρπαγὴν καὶ τὴν λῃστείαν. Προσθέτουσιν, ὅτι τὸ τοιοῦτο δικαίωμα, τοῦ νὰ προσφεύγῃ ὁ φορολογούμενος ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, ἀπέναντι τῆς αὐθαιρεσίας ἐκείνων τῶν ἀνθρωπαρίων, τὰ ὁποῖα ἐκδίδουσι τὰ πρωτόκολλα, φέρει δυσκολίας, εἰς τὴν ἔγκαιρον βεβαίωσιν καὶ εἴσπραξιν τοῦ φόρου. Πῶς τοῦτο; Τὸ δικαίωμα τῆς ἀνακοπῆς δὲν ἔχει συμπαρομαρτοῦν καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἀναστολῆς, δὲν ἀναστέλλεται δι’ αὐτοῦ ἡ ἐκτέλεσις, ὅπως δυσχεράνῃ τὴν βεβαίωσιν ἢ τὴν εἴσπραξιν τοῦ φόρου. Ὁ λόγος λοιπὸν οὗτος δὲν ἔχει κἀμμίαν ὑπόστασιν, καὶ δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ πραγματικὸς λόγος, εἰς τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ ζητήσωμεν τὴν δικαιολογίαν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἡ ἀληθὴς ἔννοια, ἡ προφανὴς, τῆς καταργήσεως τοῦ δικαιώματος τούτου τῆς ἀνακοπῆς, εἶναι, ὅτι τὸ Δημόσιον δύναται νὰ χάσῃ ὀλίγα χρήματα, τὰ ὁποῖα ἀδίκως θὰ ἐζήτει νὰ λάβῃ παρὰ τοῦ φορολογουμένου, καὶ ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ λάβῃ τὸ Δημόσιον, ὄχι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δικαιοῦται νὰ λάβῃ, ἀλλ’ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα θέλει ν’ ἁρπάσῃ, νὰ λῃστεύσῃ! Ἀλλὰ, προσθέτει ἡ εἰσηγητικὴ ἔκθεσις, ὑπάρχει τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς ἀνακοπῆς ἐναντίον τῆς ἐκτελέσεως· καὶ διατὶ νὰ μὴ ἀναγνωρίσητε αὐτὴν καὶ ἐναντίον τοῦ πρωτοκόλλου; διατὶ θέλετε νὰ κάμητε τὴν εἰρωνείαν αὐτὴν πρὸς τὸν φορολογούμενον, νὰ τῷ εἴπητε, ὅτι, ἀφοῦ τεθῇ εἰς τὰς φυλακάς, δύναται νὰ ἀνακόψῃ τὸ πρωτόκολλον ἐκεῖνο, δυνάμει τοῦ ὁποίου καταδιώκεται διὰ τὴν ἄδικον πληρωμὴν, ἐνίοτε ἴσως μόνον 5 δραχμῶν; Καὶ τὸ τοιοῦτο σύστημα, Κύριοι, φαίνεται, ὅτι εἶναι γενικὸν εἰς πολλὰ τῶν νομοσχεδίων τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ πνεῦμα τοῦτο ἐπιπνέει καὶ εἰς ἄλλα νομοσχέδια. Βλέπετε τοιαύτας δικαιολογίας, λόγου χάριν, εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀναθεωρήσεως τῶν κυβερνητικῶν πράξεων, καθόσον ἀφορᾷ εἰς τοὺς ἀξιωματικούς. Βλέπετε ἐκεῖ νὰ σᾶς λέγωσιν, ὅτι, ἐπειδὴ τὸ Δημόσιον χάνει ἐνίοτε δίκας ἕνεκα στρεψοδικίας δικηγόρων, δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ ἀνατρέψωμεν τὰ δικαιώματα τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐὰν ἤδη, Κύριοι, τὸ τοιοῦτον ἐπιχειρῇ τὸ Κράτος καὶ ἐναντίον τῶν φορολογουμένων, τῷ ὄντι τοῦτο δεικνύει κατάστασιν ἀπαισίαν καὶ σκανδαλώδη, μίαν στάσιν τοῦ Δημοσίου ἀπέναντι τῶν φορολογουμένων, τὴν ὁποίαν μόνον ἐπιδρομεῖς ἠδύναντο νὰ ἔχωσι κατὰ τοῦ λαοῦ. Καὶ φρονεῖτε ἆρά γε, ὅτι καὶ ὑπὸ οἰκονομικὴν ἔποψιν δύνανται αἱ τοιαῦται ἀδικίαι νὰ σᾶς ὠφελήσωσι; Προκειμένου, Κύριοι, περὶ φορολογίας ἰδίως τῶν ζώων, ἔπρεπε νὰ ἔχωσιν ὑπ’ ὄψει οἱ κυβερνῶντες, ὅτι πράγματι εἰλικρινὴς ἐκτέλεσις τοῦ νόμου οὐδόλως ὑπάρχει· ἀληθῶς ὀλίγα μόνον τῶν ζώων δηλοῦνται, καὶ δηλόνουσιν ἐκεῖνοι μόνον, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουσι νὰ πληρώσωσι τοὺς ἀπαριθμητάς, διὰ νὰ κατορθώσωσι τὴν ἀπόκρυψιν τῶν ζώων των. Διὰ τοῦτο ἔπρεπεν οἱ κκ. Ὑπουργοί, ἀντὶ νὰ σκέπτωνται, πῶς νὰ παρεισάγωσιν ἐν τοῖς νομοσχεδίοις τοιαύτας ἁρπακτικὰς διατάξεις, νὰ σκεφθῶσι, τίνι τρόπῳ δύναται νὰ ἐπιτευχθῇ ἡ ἀκριβὴς ἐκτέλεσις τῶν νόμων. Ἀλλὰ θέλομεν ἀφ’ ἑνὸς νὰ εἰσπράττωμεν, δηλ. νὰ ψηφίζωμεν νόμους, διὰ τῶν ὁποίων ἐπιβαρύνομεν δι’ ἐπαχθοῦς φορολογίας τὸν λαόν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἔχωμεν ἓν σύστημα φατριασμοῦ, ἓν σύστημα ἀποσυνθέσεως διοικητικῆς, ἕνεκα τοῦ ὁποίου μέρος μόνον κατορθοῦται νὰ φθάσῃ εἰς τὸ δημόσιον Ταμεῖον. Ἐὰν διὰ τοιούτου συστήματος ἐξακολουθῶμεν, φρονῶ, ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶμεν, οὔτε ἄλλα κακῶς ἔχοντα παρ’ ἡμῖν νὰ διορθώσωμεν, ἀλλ’ οὔτε τὰ οἰκονομικὰ, διότι οἰκονομικὰ καλὰ ἄνευ διοικήσεως ἀληθοῦς δὲν ὑπάρχουσιν. Ἀντὶ τούτων, Κύριοι, ἀντὶ τοιούτων σκέψεων εἰλικρινῶν, βλέπομεν μόνον τὸ Δημόσιον, τεῖνον ν’ ἁρπάσῃ χρήματα ὅπως δήποτε καὶ ὅθεν δήποτε. Βλέπομεν ἤδη, ὅτι ἐσκέφθη ἡ Κυβέρνησις, τίνι τρόπῳ δι’ ἑνὸς ἄρθρου νὰ καταργήσῃ οὐσιωδῶς πᾶν δικαίωμα ἀνακοπῆς ἐναντίον τῶν πρωτοκόλλων τῆς ἀπαριθμήσεως, δικαίωμα, τὸ ὁποῖον οὐδεὶς ἠδύνατο νὰ ἀμφισβητήσῃ εἰς τὸν φορολογούμενον.

§67ΤΖΑΝΕΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἄρνησις τοῦ δικαιώματος τῆς ἀνακοπῆς εἰς τὸν φορολογούμενον, εἶναι ζημία τοῦ Δημοσίου, διότι, ἐὰν τὸ Δημόσιον στερήσῃ τοῦ δικαιώματος τούτου τὸν φορολογούμενον, εἶτα δὲ ὁδηγήσῃ αὐτὸν εἰς τὰς φυλακάς, τὸ δὲ μέτρον τοῦτο ἐκτελεσθῇ κατὰ δύο, τριῶν, πέντε χιλιάδων, νομίζω, ὅτι θὰ ἦναι πολὺ ἐπιβλαβὲς, καθ’ ὅσον θὰ στερηθῇ ἡ ἐργασία χειρῶν, καί, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ μεγάλου τῆς ἀρχαιότητος πολίτου, τοῦ Περικλέους, ἐπέρχεται εἰς τὴν κοινωνίαν, ὅ,τι εἰς τὴν φύσιν, ἥτις τὴν ἐποχὴν τῆς ἀνοίξεως δὲν θὰ ἔχῃ, ὡς δὲν θὰ ἔχῃ ἡ κοινωνία, τὴν ἀφαιρουμένην νεότητα. Φαντάσθητε, Κύριοι, νὰ ῥιφθῶσιν εἰς τὰς φυλακὰς πεντήκοντα ἢ ἑξήκοντα ἄνδρες, καθ’ ἣν ὥραν γίνεται ἡ συγκομιδή. Φαντάσθητε, πόσα θ’ ἀπολεσθῶσιν ἐκ τῆς συγκομιδῆς ταύτης, ἡ ὁποία ἀναγκαίως θὰ ἐκτελεσθῇ, μετὰ τὴν φυλάκισιν τοῦ ἀνδρὸς, ὑπὸ τῶν γυναικῶν καὶ παίδων, καὶ ἀναλογίσθητε, ποία θὰ ἦναι καὶ τοῦ Δημοσίου ἡ ἀπώλεια ἐκ τῆς πρὸς τὸν φορολογούμενον γενησομένης ταύτης ζημίας. Εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι δὲν ὑπάρχει τοιοῦτος κίνδυνος, διότι δύνανται, ἐν πάσῃ περιπτώσει, νὰ καταγγελθῶσι τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, νὰ καταγγελθῇ ὁ κλητὴρ, ὁ ὁποῖος ἤθελεν ἐνεργήσει πρᾶξιν παράνομον. Ἀλλὰ πάντες γνωρίζομεν, γνωρίζει καὶ ὁ κ. Ὑπουργός, πῶς ἐνεργεῖ παρ’ ἡμῖν ἐνίοτε ἡ δικαιοσύνη. Ὑπάρχουσιν εἰς τὰ Γραφεῖα τῶν Εἰσαγγελέων μηνύσεις ἐπὶ σπουδαιοτέροις ἐγκλήμασιν, ὑπάρχουσι μηνύσεις περὶ φόνων, βιασμῶν, ζωοκλοπῆς, καὶ οὐδὲν ἐνεργεῖται, καὶ θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψει, ὅπως ἐνεργηθῇ ἀμέσως ἡ μήνυσις ἑνὸς πτωχοῦ φορολογουμένου, ὅστις ἤθελε καταγγείλει τὸν δεῖνα ἢ δεῖνα ὑπάλληλον, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι τὸ πρωτόκολλόν του εἶναι πλαστὸν ἢ ἄδικον! Λάβετε ὑπ’ ὄψει, κ. Ὑπουργὲ, ποῖοι εἶναι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀποστέλλουσι τοὺς διὰ τοιαύτην ὑπηρεσίαν· εἶναι οἱ πλεῖστοι τῶν οἰκονομικῶν ἐφόρων, οἱ ὁποῖοι ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἀνήκουσιν εἰς τὴν ὑποστάθμην τῆς κοινωνίας ἡμῶν, πάντες ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι περιμένουσι νὰ τραφῶσιν ἐν τῷ Πρυτανείῳ, καὶ οἱ ὁποῖοι ἀναλαμβάνοντες τὴν ὑπηρεσίαν, περὶ ἑνὸς μόνον καταγίνονται, πῶς νὰ ἐξέλθωσιν αὐτῆς, ἄλλοτε μὲ 40 καὶ ἄλλοτε μὲ 50 χιλ. δραχ. περιουσίαν, ὅπως ἀποκαταστήσωσιν, ὡς λέγουσιν ἀπροκαλύπτως, τὰ παιδιά των. Περὶ τούτου πρέπει νὰ σκεφθῆτε, κ. Ὑπουργὲ, πῶς δηλ. νὰ εἰσπράττωνται οἱ φόροι καὶ νὰ βεβαιῶνται· διότι, ἄλλως, θὰ καταντήσωμεν πάντες ἡμεῖς νὰ τρεφώμεθα εἰς τὸ Πρυτανεῖον, οἱ δὲ δυστυχεῖς χωρικοὶ θὰ καταντήσωσι δουλοπάροικοι ἡμῶν. Ἤδη ἂς μὴ ἐπιμείνῃ ἡ Κυβέρνησις, ν’ ἀφαιρέσῃ τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς ἀνακοπῆς ἀπὸ τοὺς φορολογουμένους, διότι καὶ τοῦτο ἔσται ἓν βῆμα πρὸς τὴν κατάστασιν ταύτην, ἀπὸ τῆς ὁποίας πάντες βεβαίως μετ’ ἀποστροφῆς ἀποστρέφομεν τὸ πρόσωπον.

§68ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Διάφοροι τροπολογίαι ὑπεβλήθησαν, καὶ ἐκ τούτων τινὰς θέλω παραδεχθῆ. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι κατὰ τὴν γʹ. συζήτησιν θὰ ᾖναι προτιμότερον περὶ αὐτῶν νὰ ὁμιλήσωμεν. Εἰδικῶς, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ἀνακοπῆς κατὰ τῶν πρωτοκόλλων, εἶχε γίνῃ λόγος καὶ πρότερον παρὰ τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Αἰτωλίας καὶ Ἀκαρνανίας, τοῦ κ. Καλαντζοπούλου· κατόπιν τῶν παρατηρήσεων ἐκείνων ἐμελετήθη τὸ ζήτημα ἐκ νέου, δὲν θεωρῶ δὲ, ὅτι ἡ διάταξις ἐν τῷ ἰσχύοντι νόμῳ ἔχει μεγάλην σημασίαν, διότι, καὶ ἂν διαγραφῇ ἡ διάταξις τοῦ ἰσχύοντος νόμου, πάλιν μένομεν ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ γενικοῦ νόμου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἀνακοπὴ ἐπιτρέπεται κατὰ τῆς ἐκτελέσεως. Ὥστε, τὸ καθ’ ἡμᾶς, οὐδεμίαν δυσκολίαν ἔχομεν, νὰ διαγράψωμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τὴν διάταξιν, περὶ τῆς ὁποίας ἐγένετο λόγος, ἀλλὰ τὰ περὶ τούτου, ὡς καὶ τὰ περὶ τῶν ἄλλων τροπολογιῶν, θέλομεν ἀναπτύξει κατὰ τὴν γʹ. συζήτησιν.

§69ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, νὰ δηλώσῃ ποίας τροπολογίας ἀποδέχεται.

§70ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐδεμίαν ἀποδέχομαι τροπολογίαν κατὰ τὴν βʹ. συζήτησιν, ἀλλ’ ἐκ τῆς μελέτης, εἰς ἣν προέβημεν, πειθόμεθα, ὅτι κατὰ τὴν γʹ. συζήτησιν θὰ δυνηθῶμεν νὰ παραδεχθῶμεν τινάς.

§71ΦΩΤΗΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ τῆς τροπολογίας, τῆς ὑποβληθείσης παρ’ ἐμοῦ καὶ ἄλλων τινῶν βουλευτῶν, ἐπὶ τῆς τροπολογίας, τῆς ὑποβληθείσης περὶ τοῦ φόρου τῶν ζώων καὶ τοῦ σταφιδοκάρπου. Ἐκτὸς τοῦ ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ φόρος ἀνώτερος ἐπὶ τοῦ ἐξαγομένου σταφιδοκάρπου, εἶναι ἄδικος ἐντελῶς ἡ ἰσχύουσα φορολογία, διότι δὲν ἐπιβάλλεται ὁ αὐτὸς φόρος εἰς ἁπάσας τὰς ἐπαρχίας, ἐνῷ ἡ τιμὴ τοῦ σταφιδοκάρπου εἶναι ἡ αὐτὴ σχεδὸν εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, ὅπως ἐπέλθῃ ἐξ ἴσου ἡ φορολογία εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2.

§73ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει).

§74ΤΖΑΝΕΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ ἀναγωγὴ ἀπὸ 7 εἰς 10% ἐπὶ τῆς φορολογίας τοῦ ἐλαίου, εἶναι ἀδικωτάτη. Γνωρίζω καλῶς, ὅτι ἐν τοῖς ὀρεινοῖς Δήμοις, ἐν τῷ Δήμῳ Ἀλαγωνίας ἰδίως, — ἀναφέρω Δῆμον τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν, ὃν γνωρίζω, ὅπου δὲν ὑπάρχουσιν ἄλλα εἰσοδήματα, διότι ὅλα τὰ ἄλλα εἰσοδήματα δὲν δύνανται νὰ ὑπολογισθῶσι, — μόλις ἀποζῶσιν οἱ κάτοικοι ἐκ τοῦ ἐλαίου, καὶ πολλάκις εὑρίσκονται εἰς τὴν ἀνάγκην, νὰ μὴ δύνανται οὔτε διὰ τῆς παραγωγῆς ταύτης νὰ ἐπαρκέσωσιν· ἐν τοιαύτῃ στενοχωρίᾳ, οἱ τοκογλύφοι, καὶ τὸν ἄρτον τῶν πτωχῶν ὀρεινῶν ἀφαιροῦσιν, ἀφοῦ δὲν ἔχουσιν οὗτοι νὰ πληρώσωσι. Τὸ ἔλαιον παράγεται εἰς τὰ μέρη τὰ ἰδικά μας κατὰ διετίαν καὶ τριετίαν πολλάκις, οἱ δυστυχεῖς ἐκεῖνοι ὀρεινοὶ, εἶναι ἠναγκασμένοι νὰ ζῶσι δανειζόμενοι, ὅταν δὲ παραγάγωσιν ἔλαιον, εἶναι ἐπίσης ἠναγκασμένοι νὰ πωλήσωσιν ἐξ αὐτοῦ τόσον, ὅσον θ’ ἀρκέσῃ εἰς τὸ νὰ πληρώσωσι τὰ χρέη των, ἢ νὰ πωλήσωσι καὶ ὁλόκληρον τὸ παραχθὲν ποσὸν, πρὸς πληρωμὴν τῶν χρεῶν των. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι εὑρίσκονται πάντοτε εἰς κατάστασιν ἀξιοδάκρυτον σχεδὸν, καὶ σᾶς ἀναφέρω ἓν παράδειγμα· εἷς δυστυχὴς οἰκογενειάρχης εἶχε δανεισθῆ παρ’ ἑνὸς τοκογλύφου ὀλίγα χρήματα, εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν ὁποίων δὲν ἤρκει τὸ ἔλαιον, τὸ ὁποῖον παρήγαγε, πωλούμενον· παρεκάλεσε τὸν τοκογλύφον νὰ τῷ ἀφήσῃ μέρος τοῦ ἐλαίου, ὅπερ νὰ πωλήσῃ, ὅπως ἀγοράσῃ σῖτον διὰ τὴν οἰκογένειάν του· ὁ τοκογλύφος ἠρνήθη νὰ τῷ παράσχῃ τὴν εὐκολίαν ταύτην, ἐκεῖνος ἠναγκάσθη τότε νὰ πληρώσῃ τὸ χρέος του ὅλον, ἀλλὰ συνάμα, πρὶν ἔτι μεταβῇ εἰς τὴν οἰκίαν του, ἐκ τῆς λύπης, ἔμεινεν ἀπόπληκτος, διότι ἐσυλλογίζετο, ὅτι δὲν εἶχε νὰ διαθρέψῃ τὴν οἰκογένειάν του. Ἔχομεν τοιαῦτα λυπηρὰ παραδείγματα, καὶ φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς, δίκαιον εἶναι, νὰ μὴ θελήσῃ νὰ ἐπιμείνῃ εἰς τὸν φόρον τῶν 7%, διότι οἱ δυστυχεῖς οὗτοι ὀρεινοὶ δὲν ἔχουσι τίποτε ἄλλο, πλὴν τοῦ εἰσοδήματος τοῦ ἐλαίου.

§75ΣΑΚΚΗΣ. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐγίνωσκε τὴν κατάστασιν τοῦ τόπου, βεβαίως δὲν θὰ προέβαινεν εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς καὶ τῶν ζώων, καὶ πρὸ πάντων τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ ἐλαίου. Εἰς Κράτος, ἐν ᾧ ἡ γεωργία εὑρίσκεται ἔτι ἐν τῇ νηπιότητί της καὶ οὐδόλως ὑπάρχει γεωργικὴ πίστις, φόροι, τοσοῦτον βαρεῖς, οὐδὲν ἄλλο ἀποτέλεσμα θέλουσιν ἔχει, ἢ τὴν τελείαν αὐτῆς καταστροφὴν, καὶ ἑπομένως οὐδὲν θέλει πορισθῆ καὶ τὸ Δημόσιον· οἱ ἐπιβαλλόμενοι φόροι δέον νὰ ἐπιβαρύνωσιν ἐκεῖνα τὰ εἴδη, ἐφ’ ὧν ἐπιβάλλονται, ἀναλόγως τῆς ἀξίας καὶ τῆς σημαντικότητός των ἐν τῷ τόπῳ τῆς παραγωγῆς αὐτῶν. Δὲν εἶναι δύσκολον, ἐὰν ἐξετάσητε τὴν κατάστασιν τῆς ἐλαιοπαραγωγῆς ἐν Ἑλλάδι κατὰ τὰ τελευταῖα ἔτη καὶ τὴν τιμὴν τοῦ ἐλαίου, νὰ ἴδητε, ὅτι οὐ μόνον ὁ ἐπιβαλλόμενος ἐπ’ αὐτοῦ φόρος εἶναι βαρύτατος, ἀλλὰ καὶ ὁ μέχρι τοῦδε πληρονόμενος εἶναι λίαν ὑπέρογκος. Λάβετε ὑπ’ ὄψει ποία ὑπῆρξεν ἡ τιμὴ τοῦ ἐλαίου πρὸ 10 ἐτῶν καὶ πέραν ἔτι, καὶ ποία εἶναι ἡ τιμὴ αὐτοῦ σήμερον, ἵνα ἴδητε, ἐὰν ὁ ἰσχυρισμός μου, ὅτι ἡ φορολογία τοῦ προϊόντος τούτου εἶναι βαρυτάτη, ἦναι ἀληθής· ἀνέρχεται αὕτη διὰ τῆς αὐξήσεως εἰς 100%, ἐν συγκρίσει, ὡς ἀνωτέρω εἶπον, πρὸς τὰς παρῳχημένας ἐκείνας ἐποχάς· τὸ ἔλαιον ἐπωλεῖτο τότε πρὸς 80 καὶ 100 δραχ. τὴν βαρέλαν, καὶ ἡ φορολογία τῶν 10% δὲν ἦτο ἴσως βαρυτάτη, σήμερον ὅμως ὑπετιμήθη εἰς δραχ. 40 καὶ ἔτι ὀλιγώτερον, ἑπομένως καὶ αὐτὴ ἡ φορολογία τῶν 7% εἶναι λίαν ἐπιβαρυντικὴ, ἐν συγκρίσει πρὸς τὴν τρέχουσαν ἀξίαν τοῦ ἐλαίου. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐλάμβανεν ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν τὴν κατάστασιν τοῦ προϊόντος τούτου, ἔδει νὰ ἐλαττώσῃ καὶ ὄχι ν’ αὐξήσῃ τὸν φόρον εἰς 10%. Θὰ παρακαλέσω λοιπὸν καὶ ἐγὼ τὴν Βουλὴν, νὰ μὴ δεχθῇ τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου τούτου, διότι διὰ τῆς αὐξήσεως ταύτης προσβάλλονται ζωτικώτατα συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν μας.

§76ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. (Πρωθυπουργός). Θέλω ἕν τι νὰ ἐξηγηθῇ, ὅτι ἡμεῖς, προτεινομένην τὴν τροπολογίαν ἤδη, θὰ τὴν καταψηφίσωμεν· ἀλλὰ θέλω νὰ ἐξηγηθῇ ἐπίσης, ὅτι ἡ καταψήφισις αὕτη μᾶς ἀφίνει ἐντελῶς ἐλευθέρους νὰ τὴν παραδεχθῶμεν κατὰ τὴν γʹ. συζήτησιν, διότι δὲν ἐννοοῦμεν ἤδη νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα. Τοῦτο μόνον ἐνδεικνύει ἡ καταψήφισις τῆς τροπολογίας, ὅτι δὲν ἐννοοῦμεν κατὰ τὴν βʹ συζήτησιν νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν τροπολογίαν, ἐπιφυλαττόμενοι κατὰ τὴν γʹ. νὰ τὴν παραδεχθῶμεν, ἢ νὰ τὴν ἀποῤῥίψωμεν. Ἑπομένως, ἀφοῦ ἐπιμένωσιν οἱ Κύριοι νὰ φέρωσιν ἤδη τὴν πρότασιν, ἡμεῖς θέλομεν τὴν καταψηφίσει, ἀλλὰ ταυτοχρόνως δηλοῦμεν, ὅτι εἴμεθα ἐντελῶς ἐλεύθεροι κατὰ τὴν γʹ συζήτησιν νὰ ζητήσωμεν ἡμεῖς αὐτοὶ τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐκεῖνοι ἤδη ζητοῦσιν.

§77ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μετὰ τῶν φίλων του, οἱ ὁποῖοι τὸν ἀκολουθοῦσι, καὶ εἰς τὴν γʹ ἀνάγνωσιν θὰ ἦναι συνεπεῖς πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θὰ πράξωσιν εἰς τὴν βʹ, καὶ διὰ νὰ ἦναι συνεπεῖς εἰς τοῦτο, θέλει νὰ καταψηφίσωσι σήμερον, καὶ δὲν θέλει νὰ παραδεχθῇ τὴν τροπολογίαν ταύτην, ἀφοῦ τὴν ἀναγνωρίζει ὡς ὀρθὴν, ὅπως γίνῃ δεκτὴ εἰς τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν· ἑπομένως ἡμεῖς ἐπιμένομεν, ὥστε, ἐὰν ἡ ψηφοφορία αὕτη φωτίσῃ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἰς τὴν γʹ συζήτησιν θὰ γίνῃ δεκτὴ ἡ τροπολογία, θὰ ἦναι κέρδος. Ζητοῦμεν λοιπὸν τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου, ὅπως ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου μείνῃ εἰς 7%.

§78ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὅλα τὰ στοιχεῖα ὑπάρχουσιν ἐν τῇ Βουλῇ. Ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου ἀναβιβάζεται ἀπὸ 7% εἰς 10%· ὁ κ. Πρωθυπουργὸς προτίθεται νὰ τὸν αὐξήσῃ, καὶ βεβαίως θὰ ἐπιμείνῃ· δὲν ἐννοῶ λοιπὸν, διατὶ θὰ μεταβάλῃ γνώμην ἐντὸς δύο ἡμερῶν.

§79ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπειδὴ δὲν ἐξέφρασα γνώμην ἐπὶ τῶν ἄλλων τροπολογιῶν, δὲν δύναμαι νὰ ἐκφρασθῶ καὶ ἐπὶ ταύτης, διότι ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου θέλει ἀνακοινώσει κατὰ τὴν γʹ. ἀνάγνωσιν τὰς σκέψεις της ἡ Κυβέρνησις, ἥτις δὲν θέλει ἀπὸ τοῦδε ἐπὶ τῆς συζητήσεως νὰ ἐκφράσῃ γνώμην, συνδεομένην καὶ πρὸς ἄλλα θέματα, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἰσέτι δὲν ἐξεφράσθη.

§80ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν ἐνώπιόν μας ἓν κείμενον, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ φόρος τοῦ ἐλαίου ἀπὸ 7% ἀναβιβάζεται εἰς 10%. Ὅσοι ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν ἔχουσιν ἤδη μεμορφωμένην καὶ ἐσχηματισμένην πεποίθησιν, ὅτι δὲν εἶναι τοῦτο ὀρθὸν, βεβαίως θέλουσι τὸ καταψηφίσει· ἡμεῖς, ἔχοντες ἀπὸ τοῦδε τοιαύτην πεποίθησιν, ζητοῦμεν τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου· ὅσοι ὅμως ἔχουσι τὴν ἐναντίαν ἰδέαν, ἢ δὲν ἐσχημάτισαν ἀκόμη σαφῆ ἰδέαν, εἶναι ἐλεύθεροι νὰ ψηφίσωσιν ὅπως θέλουσιν, ἐπιφυλαττόμενοι νὰ ἀλλάξωσι γνώμην κατὰ τὴν γʹ. συζήτησιν. Ὥστε πᾶσα φιλονεικία εἶναι περιττή. Ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔχομεν ἐσχηματισμένην τὴν πεποίθησίν μας, θέλομεν καταψηφίσει τὸ ἄρθρον· ἐὰν οἱ ἄλλοι ἔχωσιν ἀνάγκην νὰ μελετήσωσιν ἀκόμη τὴν ὑπόθεσιν, εἶναι κύριοι νὰ τὸ πράξωσιν.

§81ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἔχει βεβαίως τὸ δικαίωμα νὰ κανονίσῃ τὴν ψῆφόν του, ὅπως θέλει, ἀλλ’ ἔχομεν καὶ ἡμεῖς τὸ δικαίωμα νὰ κανονίσωμεν τὴν ψῆφόν μας, ὅπως θέλομεν. Ἔχοντες τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ ἐννοοῦντες νὰ τὸ ἐξασκήσωμεν, θέλομεν τὸ ἐξασκήσει, ὁπόταν ἡμεῖς θέλωμεν· ἡμεῖς δὲ ἐννοοῦμεν νὰ ἐξασκήσωμεν αὐτὸ κατὰ τὴν γʹ. ἀνάγνωσιν, καὶ διὰ τοῦτο κατὰ τὴν βʹ. θέλομεν ψηφίσει τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει, ὅπερ οὐδόλως ἀποδεικνύει, ὅτι κατὰ τὴν γʹ. ἀνάγνωσιν δὲν θέλομεν ἀποδεχθῇ τὴν τροπολογίαν· ἀπ’ ἐναντίας μάλιστα, ἐδηλώθη, ὅτι θέλομεν δεχθῇ τροπολογίας, καὶ ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ περιλαμβάνηται μεταξὺ τῶν τροπολογιῶν καὶ ἐκείνη, περὶ τῆς ὁποίας θὰ γίνῃ τώρα ψηφοφορία, εἶναι δυνατὸν καὶ νὰ μὴ περιλαμβάνηται.

§82ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, Κύριε Πρόεδρε, νὰ γίνῃ ἡ ψηφοφορία.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶσθε 15. (Ἐγείρονται ἀρκετοί). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ψηφολεκτῶν κ.κ. Ν. Καλλογεροπούλου καὶ Ι. Κρεστενίτου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄρθρον 2 ὡς ἔχει διὰ ψήφων 72 κατὰ 32, ἑνὸς ἀρνηθέντος, ἐπὶ 105 ἐν ὅλῳ ψηφοφορησάντων. Ἤδη ἔχομεν τὸ ἄρθρον 3.

§85ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει).

§86ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἡ τροπολογία τοῦ κ. Δημητριάδου.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν ἀπέσυρε.

§88ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Προτείνομεν τὴν ἀπόῤῥιψιν τῆς προσθέτου φορολογίας, καὶ συνεπῶς τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἄρθρου τούτου.

§89ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως νὰ ψηφοφορηθῇ.

§90ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι, λέγουσιν Ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, ὑπὸ τὴν ἐπίβλεψιν τῶν ψηφολεκτῶν κ.κ. Ι. Κρεστενίτη καὶ Ν. Καλογεροπούλου, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄρθρον 3 ὡς ἔχει, διὰ ψήφων 71 κατὰ 27, ἐπὶ ψηφοφορησάντων ἐν ὅλῳ 98. Ἄρθρον 4. Γραμματεὺς (ἀναγινώσκει).

§92ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον 4 εἶναι τροπολογία, καὶ θὰ μείνῃ. (Γίνονται δεκτὰ καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα).

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφοφορεῖται τὸ σύνολον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§94ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κύριοι, εἶπον ἐν ἀρχῇ τῆς συνεδριάσεως, ὅτι τὸ νομοσχέδιον, τὸ ἀφορῶν εἰς τὸν λιμένα Κατακώλου, ἦτο κατεπεῖγον, ἀλλ’ ὅτι ὑπῆρχον ἄλλα μᾶλλον κατεπείγοντα καὶ ἰδίως τὰ φορολογικά. Τὰ μᾶλλον κατεπείγοντα ἐψηφίσθησαν ἤδη, ὥστε προτείνω νὰ ταχθῇ ἤδη εἰς συζήτησιν τὸ ἀφορῶν εἰς τὸν λιμένα Κατακώλου.

§95ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Αὐστροουγγαρίας προσωρινῆς ἐμπορικῆς συμβάσεως. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 159).

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ νόμου, δι’ οὗ ἐπετρέπετο νὰ δαπανῶνται κατ’ ἔτος ἐκ τῶν εἰσπράξεων τοῦ λιμένος Κατακώλου δραχ. 50,000, πρὸς ἐκτέλεσιν δημωφελῶν ἔργων καὶ ἱδρυμάτων ἐν Πύργῳ, καὶ διαθέσεως καὶ τοῦ ποσοῦ τούτου ὑπὲρ τῶν ἔργων τοῦ λιμένος Κατακώλου. (Γίνεται δεκτὸν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς αʹ. συζήτησιν, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκτάκτων πιστώσεων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1887 ἐκ δραχμῶν 2,500,000. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. (Ὅρα Παράρτημα, ἀριθ. 160). (Ψηφίζονται εἶτα, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, εἰς βʹ. συζήτησιν, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὰ ἑπόμενα νομοσχέδια. Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19 Ἰουλίου 1886 Β. Διατάγματος περὶ ἀναβολῆς κατατάξεως. Περὶ τοῦ πρὸς κατάταξιν εἰς τὸ στρατιωτικὸν σχολεῖον τῶν Εὐελπίδων ὁρίου ἡλικίας. Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 25 Αὐγούστου 1886 Β. Διατάγματος περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν μαθητῶν τοῦ προπαρασκευαστικοῦ σχολείου ὑπαξιωματικῶν καὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ νόμου ΑΡΟΖʹ. Περὶ χορηγήσεως ἀδείας εἰς τοὺς ὁπλίτας καὶ προσμετρήσεως τοῦ χρόνου τῆς ἀδείας εἰς τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας. Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 12 Νοεμβρίου 1886 Β. Διατάγματος περὶ ἀναβολῆς κατατάξεως κληρωτῶν. Περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 19 Ἰανουαρίου 1887 Β. Διατάγματος περὶ ἀναβολῆς τῶν ἐργασιῶν τῶν στρατολογικῶν συμβουλίων).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κατατάξεως εἰς τὸν στρατὸν μὲ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ τῶν εἰς τὰ στρατιωτικὰ σχολεῖα ξένων στρατῶν ἐκπαιδευθέντων.

§99ΛΕΒΙΔΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἔχει τι τὸ κατεπεῖγον.

§100ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Καὶ ἐγὼ δὲν θεωρῶ τοῦτο κατεπεῖγον, διότι δι’ αὐτοῦ ἐπιτρέπομεν ἁπλῶς εἰς τοὺς ὑπαξιωματικοὺς νὰ μεταβαίνωσιν εἰς τὸ ἐξωτερικὸν καὶ νὰ λαμβάνωσιν ἐκεῖ ἐκπαίδευσιν, ἐπανερχόμενοι ἔπειτα μὲ τὰ δικαιώματά των. Πρὸς τοῦτο ἀπαιτοῦμεν προσθέτους ἐγγυήσεις. Ἐνῷ σήμερον ἐπανέρχεται ὁ σπουδάσας ἐν τῷ ἐξωτερικῷ, καὶ ἄνευ δοκιμασίας κατατάσσεται, ἤδη ἀπαιτοῦμεν δοκιμασίαν. Εἶναι νομοσχέδιον βελτιώσεως τῆς ὑπηρεσίας, καὶ νομίζω, ὅτι οὐδένα βλάπτει, ψηφιζόμενον ἤδη· καίτοι δὲν δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι εἶναι κατεπεῖγον τὸ χρήσιμον τοῦτο νομοσχέδιον.

§101ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον, ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ 4ου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 9 τοῦ ἀπὸ 13 Νοεμβρίου ϞΑʹ νόμου περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ συντάξεως τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης νόμου.

§103ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τοῦτο εἶναι κατεπεῖγον, διὰ τὸν λόγον, ὅτι συμπίπτει ὁ ἀξιωματικὸς, ὅστις προεδρεύει, νὰ ἦναι κατωτέρου βαθμοῦ ἐκείνου, ὁ ὁποῖος κατὰ τὸν νόμον τοῦ 1864 θὰ ἦναι μέλος, ἑπομένως δὲν δύναται νὰ λειτουργήσῃ ἡ Ἐπιτροπή.

§104ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον εἰς βʹ συζήτησιν).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου, περὶ μὴ διορισμοῦ δημοσίων ὑπαλλήλων εἰς τὰς ἐπαρχίας, ἐξ ὧν κατάγονται.

§106ΛΕΒΙΔΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι κατεπεῖγον.

§107ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Θεωρῶ τοῦτο κατεπεῖγον, διὰ τὸν λόγον, ὅτι, ὡς ἔχει ὁ νόμος, δὲν δύναται νὰ ἐφαρμοσθῇ. Ἤδη, ὅτε τὸ Μηχανικὸν καὶ τὸ Πυροβολικὸν εἶναι ὁλόκληρα ἐνταῦθα, δὲν εἶναι εὔκολον οἱ ἀξιωματικοὶ τῶν σωμάτων τούτων, ἤδη δὲ καὶ τοῦ Ἱππικοῦ, διότι προσετέθη δεύτερον σύνταγμα Ἱππικοῦ ἐνταῦθα, νὰ διορισθῶσιν εἰς γενικὴν ὑπηρεσίαν ἐκτὸς τοῦ νομοῦ, ἐὰν τυγχάνωσιν ὄντες δημόται τοῦ νομοῦ τούτου.

§108ΠΑΠΑΓΙΑΝΝΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πλέον κατεπεῖγον, νομίζω, ὅτι εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ διοικητικῆς διαιρέσεως.

§109ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ αὐτὸ βεβαίως.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε λοιπὸν ν’ ἀναβληθῇ;

§111ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομοσχέδιον περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ νόμου περὶ χορηγήσεως ἐπιδόματος εἰς τοὺς ἀρχιτεχνίτας, τοὺς ἀρχιμουσικοὺς καὶ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῶν μουσικῶν. (Γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, τὸ νομοσχέδιον, εἰς βʹ συζήτησιν).

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομοσχέδιον περὶ προσδιορισμοῦ τοῦ ἀνωτάτου ὅρου τῶν παρασήμων.

§114ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ βεβαίως ὄχι.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομοσχέδιον περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς κατασχέσεως καὶ ἐκχωρήσεως τῶν ναυτικῶν χορηγημάτων καὶ τῶν ὑπὸ τοῦ δημοσίου Ταμείου πληρονομένων ἐν Ἑπτανήσῳ ἐδαφονομίων. (Γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ. συζήτησιν).

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομοσχέδιον περὶ ὑπαγωγῆς εἰς τὸν περὶ συντάξεως νόμον τοῦ διευθυντοῦ τοῦ Δρομοκαϊτείου Φρενιατρείου.

§117ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ τί σημασίαν ἔχει;

§118ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸ Δρομοκαΐτειον εἶναι κατάστημα, τὸ ὁποῖον διευθύνεται μὲν ὡς ἰδιωτικὸν, πράγματι ὅμως ἀφορᾷ εἰς δημόσια συμφέροντα. Εἰς τὸ κατάστημα τοῦτο θέλουσι νὰ προσλάβωσιν ὡς διευθυντὴν πρόσωπον, διατελοῦν ἐν τῇ δημοσίᾳ ὑπηρεσίᾳ, τὸ ὁποῖον δὲν δέχεται τὴν θέσιν, ἐὰν θ’ ἀπολέσῃ τὰ δικαιώματα πρὸς σύνταξιν. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὁσάκις τὸ Δρομοκαΐτειον θελήσῃ νὰ προσλάβῃ πρόσωπον, διατελέσαν ἐν τῇ δημοσίᾳ ὑπηρεσίᾳ 10 ἔτη τοὐλάχιστον, θὰ ἔχῃ τὸ πρόσωπον τοῦτο τὸ δικαίωμα πρὸς σύνταξιν, ὡσανεὶ διετέλει ἐν δημοσίᾳ ὑπηρεσίᾳ.

§119ΠΟΛΛΟΙ. Ν’ ἀναγνωσθῇ. (Γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον, εἰς βʹ. συζήτησιν).

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συστάσεως Ταμείου φάρων.

§121ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Καίτοι εἶναι κατεπεῖγον, διότι εἶναι ἀναγκαῖον, ὡς συνδεόμενον στενῶς μετὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀφοῦ ἀναγράφονται ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ αἱ οἰκονομίαι, αἱ ὁποῖαι γίνονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καὶ αἱ μεταφοραὶ πιστώσεων, ἀλλὰ βεβαίως σήμερον νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφισθῇ νομοσχέδιον τόσῳ μακρόν.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ᾼΡΠΖʹ. νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν.

§123ΚΑΝΑΡΗΣ. Σχετίζεται μὲ τὸ προηγούμενον.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· ἀναβάλλεται καὶ αὐτό. Λοιπὸν δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὀργανισμοῦ τῶν λιμενικῶν Ἀρχῶν τοῦ Κράτους.

§125ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ 1ον ἄρθρον αὐτοῦ. Ἀναγινώσκεται τὸ 2ον ἄρθρον).

§126ΚΑΝΑΡΗΣ. Κατὰ λάθος, φαίνεται, Κύριε Πρόεδρε, παρελείφθη νὰ σημειωθῇ ἐνταῦθα καὶ ἡ ἐπιστασία τοῦ λιμένος Νέων Ψαῤῥῶν.

§127ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Μάλιστα, ἔχει δίκαιον ὁ κ. βουλευτής.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν σημειοῦται. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2, μὲ τὴν προσθήκην ταύτην. Ἐπίσης γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 3. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 4).

§129ΡΑΛΛΗΣ. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν, ἐννοεῖ, ὅτι ὅλαι αὐταὶ αἱ θέσεις θὰ πληρωθῶσιν, αὐξανομένων τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ;

§130ΘΕΟΤΟΚΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Καθόσον ὑπάρχουσιν ἀξιωματικοί, θὰ τοποθετῶνται, ἄλλως, θὰ ἔρχωνται οἱ ἀντικαταστάται αὐτῶν· ἀλλὰ δὲν θὰ ἦναί ποτε πολιτικοὶ ὑπάλληλοι, θὰ ἦναι εἷς ὑποφροντιστής, εἷς ὑποκελευστής.

§131ΡΑΛΛΗΣ. Ἀναγκαίως θὰ αὐξήσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀξιωματικῶν.

§132ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Ὄχι· μόνον τὸν ἀριθμὸν τῶν κελευστῶν.

§133ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία... Δὲν μᾶς φθάνουσι 1200 ἀξιωματικοί, τοὺς ὁποίους προεβιβάσαμεν, τώρα θέλομεν καὶ ἄλλους!

§134ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Κύριε Ράλλη, ἀκούσατε παρακαλῶ. Σήμερον ἔχομεν πολιτικοὺς ὑπαλλήλους εἰς τὰ διάφορα Λιμεναρχεῖα. Πρὸς ἀποφυγὴν τῆς καταστάσεως ταύτης, ἡ ὁποία δὲν εἶναι καλὴ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, πρόκειται νὰ ὑπάρχωσι μόνιμοι ὑπάλληλοι λιμενικοί, μὴ δυνάμενοι οὔτε νὰ μετατεθῶσιν. Ἐπιτυγχάνεται δὲ καὶ οἰκονομία διὰ τῆς παραδοχῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου, καθόσον ὁ ἀριθμὸς πρῶτον εἶναι ὡρισμένος ἐκ τῶν προτέρων, δεύτερον δὲν δύνανται νὰ ἦναι πολιτικοὶ ὑπάλληλοι, καὶ τρίτον, οἱ λογισταὶ θὰ διορίζωνται διὰ διαγωνισμοῦ. Ἑπομένως δὲν βλέπω, ποῖαι δυσκολίαι παρουσιάζονται εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Πρόκειται νὰ διορθωθῇ ἡ ὑπηρεσία τῶν λιμενικῶν Ἀρχῶν, ἡ ὁποία, κατὰ τὴν ὁμολογίαν πάντων, παρέλυσεν ἐντελῶς.

§135ΡΑΛΛΗΣ. Πρόκειται περὶ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἔχει ἀνάγκην ἐξετάσεως· δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δύνανται ἀμέσως νὰ ἐπιψηφισθῶσι.

§136ΘΕΟΤΟΚΗΣ. Δὲν νομίζετε, ὅτι δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν δευτέραν συζήτησιν, καὶ ἂν σκεφθῆτε κατόπιν, ὅτι πρέπει ν’ ἀναβληθῇ ἡ τρίτη συζήτησις μετὰ τὰς ἑορτὰς, τότε ν’ ἀναβάλωμεν;

§137ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι, Κύριε Πρόεδρε· εἶναι ὀργανικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ μελετηθῇ.

§138ΚΑΝΑΡΗΣ. Τὸ μόνον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ γίνῃ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, εἶναι, νὰ λείψῃ ἡ συναλλαγὴ ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν· πρόκειται νὰ κατασταθῇ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καθαρῶς στρατιωτικὸν Ὑπουργεῖον.

§139ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡμεῖς οὐδεμίαν εἴχομεν ἀντίῤῥησιν ν’ ἀνεβάλλετο ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀλλ’ ἀφοῦ ἅπαξ ἐγένετο ἀρχὴ τῆς συζητήσεως, καὶ ἤδη παρατηροῦμεν διάθεσιν πρὸς ἔνστασιν περὶ μὴ ἀπαρτίας, ἢ πρέπει νὰ προχωρήσῃ καὶ ψηφισθῇ εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν, ἐπὶ τῇ ὑποσχέσει, ὅτι θέλει συζητηθῆ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν μετὰ τὰς ἑορτάς, ἢ πρέπει ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, διὰ νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι ὑπάρχει ἀπαρτία.

§140ΡΑΛΛΗΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, Κύριε Πρόεδρε. (Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος).

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες βουλευταὶ 74, ἑπομένως ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ. Λύεται ἡ συνεδρίασις Ὥρᾳ 8½ μ. μ.