1887.01.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 1

Τῆς 26 Ἰανουαρίου 1887.

(Δευτέρα).

Εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ περὶ ὥραν 10 καὶ ½ π. μ. ἀνεγνώσθη τὸ πρακτικὸν ἐνάρξεως τῆς πρώτης συνόδου τῆς ΙΑʹ Περιόδου.

Μετὰ ταῦτα διάφοροι βουλευταὶ, ἄρτι ἀφιχθέντες, ὀμνύουσι κατὰ πρόσκλησιν τοῦ κ. Προέδρου ἐπὶ τοῦ Ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν νενομισμένον ὅρκον.

§1ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὡς ἐκ τῆς μεταβολῆς τοῦ ἐκλογικοῦ συστήματος καὶ ἰδίως τῶν περιφερειῶν ὁ Κανονισμὸς τῆς Βουλῆς περὶ τὰ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν δεῖται μικρᾶς ἀναθεωρήσεως· διότι, ἂν μείνωσιν ὡς ἔχουσι τὰ τῶν Τμημάτων, δύναται νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀπροχώρητον. Κατὰ τὸ νέον σύστημα, ἔχομεν ἐκλογικὰς περιφερείας ἀποδιδούσας βουλευτὰς 12, 10, 9, τουτέστιν ἀριθμὸν ἀνώτερον τοῦ ἀριθμοῦ τῶν Τμημάτων κατὰ τὸν Κανονισμόν. Δύναται ἑπομένως καὶ εἶναι πιθανώτατον νὰ κληρωθῶσιν εἰς ἕκαστον τῶν Τμημάτων βουλευταὶ τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας, καὶ νὰ μὴ δύναται νὰ πληρωθῇ ἡ διάταξις τοῦ Κανονισμοῦ, κατὰ τὴν ὁποίαν Τμήματα ἐξελέγχουσιν ἐκλογὰς περιφερειῶν, τῶν ὁποίων βουλευταὶ δὲν ἀνήκουσιν εἰς αὐτά. Εἶναι ἑπομένως ἀνάγκη νὰ ἐπέλθῃ τις μεταῤῥύθμισις ὡς πρὸς τὰ τῶν Τμημάτων, ἀφορῶσα μόνον εἰς τοῦτο, τὸ νὰ ὑπάρξωσι Τμήματα μὴ περιλαμβάνοντα βουλευτὰς ἀνήκοντας εἰς τὴν ἐκλογικὴν περιφέρειαν τὴν ἐξελεγκτέαν. Πρὸς τοῦτο ἡτοιμάσαμεν σχέδιον τροποποιήσεως. Κατ’ αὐτὸ ἡ παραπομπὴ τῶν ἐκλογῶν εἰς τὰ Τμήματα θὰ γίνηται πρώτη, ὥστε νὰ γινώσκωμεν ἕκαστον Τμῆμα ποίας ἐκλογὰς θὰ ἐξελέγξῃ· κατόπιν τούτου θὰ καταρτίζωνται διὰ κληρώσεως τὰ Τμήματα οὕτως ὥστε, ἐὰν εἴς τι Τμῆμα κληρωθῶσι βουλευταὶ ἀνήκοντες εἰς περιφέρειαν, τῆς ὁποίας ἡ ἐκλογὴ θὰ ἐξελεγχθῇ ὑπὸ τοῦ Τμήματος, οἱ βουλευταὶ ἐκεῖνοι νὰ παραλείπωνται καὶ νὰ κληρῶνται ἀντ’ αὐτῶν ἄλλοι. Οὗτος ὁ μόνος σκοπὸς τῶν προτάσεων, τὰς ὁποίας ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω ἀναγκαῖον νὰ τυπωθῶσιν αἱ προτάσεις αὗται καὶ κατὰ τὴν προσεχῆ συνεδρίασιν νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν.

§2ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σήμερον νὰ μὴ γίνῃ τίποτε;

§3ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἂν θέλετε, καὶ ἀμέσως δὲν ἔχομεν ἀντίῤῥησιν.

§4Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§5ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Διὰ τὸν νομὸν Τρικκάλων ἐλλείπει ἡ ψηφοφορία δύω τμημάτων, ἐν τοῖς ὁποίοις δὲν ἔγεινεν ἐκλογὴ ἕνεκα τοῦ χειμῶνος, διότι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὑπάγωσιν ἐκεῖ οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς δικαστικῆς Ἀρχῆς καὶ δι’ ἄλλα ἐμπόδια ἐκ τοῦ χειμῶνος. Ἀλλὰ ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἐκλογικῶν αὐτῶν τμημάτων δὲν ἐπέρχεται οὐδεμία συνέπεια ὡς πρὸς τὸ γενικὸν ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ ἐκείνου· διότι, ἂν ὑποθέσητε ὅτι εἰς τὰ τμήματα ἐκεῖνα θὰ ψηφοφορήσουν ὅλοι καὶ μονομερῶς, πάλιν δὲν θὰ ἀλλοιώσουν τὸ γενικὸν ἀποτέλεσμα. Οὐχ ἧττον ἐλπίζω ὅτι ἐντὸς τῆς αὔριον θὰ ἔχωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῶν τμημάτων ἐκείνων.

§6ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποστηρίζω τὴν γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ, ὅτι ἡ Βουλὴ εἰς οὐδεμίαν δύναται νὰ προβῇ ἐργασίαν πρὸ τοῦ τέλους τῶν ἐκλογῶν, ὅ ἐστὶ πρὸ τῆς ὑπὸ τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας ἀνακηρύξεως ὅλων τῶν ἐπιτυχόντων βουλευτῶν. Πρώτη ἐργασία τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ γίνῃ κλήρωσις τῶν Τμημάτων, καὶ πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ ἦναι ὅλα τὰ ὀνόματα τῶν βουλευτῶν ἐν τῇ κληρωτίδι. Ὅταν δὲ ἦναι βέβαιον ὅτι ἑνὸς νομοῦ δὲν ἔχομεν βουλευτάς, πῶς δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κλήρωσιν τῶν ὑπολοίπων; Κατὰ συνέπειαν προτείνω τὴν ἀναβολὴν μέχρι τῆς ἀνακηρύξεως καὶ τῶν βουλευτῶν Τρικκάλων.

§7ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ἀπολύτως τὴν ἀρχήν, τὴν ὁποίαν ἀπολύτως ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀρκαδίας προτείνει. Δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι, ἂν ἐξ ἀνωτέρας βίας ἐπέλθῃ τι κώλυμα εἰς ἐκλογήν τινα, ἡ Βουλὴ ἐπ’ ἀορίστῳ θὰ μείνῃ ἀκατάρτιστος καὶ ἀργοῦσα. Ἀφ’ ἑτέρου ὅμως δὲν εἶναι πρέπον νὰ δεικνύηται σπουδὴ ὑπερβάλλουσα. Ὅτι ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ δὲν ὑπῆρξε σκοπός τις πλάγιος εἶναι βέβαιον· ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Λάκμωνος δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ μεταβολὴ εἰς τὰ γνωστὰ ἀποτελέσματα τῆς ἐκλογῆς τοῦ νομοῦ ἐκείνου. Ἐπίσης εἶναι βέβαιον, ἄλλως δὲ γνωστὸν εἰς ὑμᾶς, ὅτι τὸ αὐτὸ συνέβη ἐν τῷ αὐτῷ δήμῳ ἄλλοτε, καὶ ὅμως ἡ Βουλὴ δὲν ἐκωλύθη εἰς τὰς ἐργασίας αὐτῆς. Νομίζω, ὅτι ὁμοιόν τι συνέβη ἄλλοτε εἰς τὴν ἐκλογὴν Κερκύρας, ὅτε δὲν ἦτο γνωστὸν τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ δήμου Διαποντίων. Ἐν τούτοις σήμερον δὲν πρόκειται νὰ προβῶμεν εἰς κλήρωσιν τῶν Τμημάτων, σήμερον πρόκειται νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ὅτι θέλει τυπωθῆ ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλομεν, κατὰ πᾶσαν δὲ περίστασιν συντομώτατα θὰ ἔχωμεν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας τοῦ δήμου Λάκμωνος καὶ τότε ἀποφασίζομεν περὶ τῆς προτάσεως.

§8ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ τῳόντι δὲν εἶναι ἀρτία καὶ πρέπει ν’ ἀναμείνωμεν.

§10ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ περὶ τοῦ ἀρτίου θὰ τὸ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. (Ἐγείρεται τῆς ἕδρας του).

§12ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἂν ἀναχωρήσητε, θὰ καταλάβῃ ἕτερος τὴν ἕδραν.

§13ΡΑΛΛΗΣ. Ἂς τὴν καταλάβῃ.

§14ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βουλὴ δὲν ὑπάρχει ἐνόσῳ δὲν ἀνεκηρύχθησαν ὅλοι οἱ βουλευταὶ, διότι οἱ ἐλλείποντες βουλευταὶ δύνανται νὰ ἐπηρεάσωσι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας. Εἰς οὐδεμίαν λοιπὸν ἐργασίαν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν.

§15ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἄλλης, ἀλλὰ περὶ τοῦ κανονισμοῦ τῶν συνεδριάσεων. Ἀφοῦ ἀπεφασίσθη ὅτι πρέπει νὰ τυπωθῇ ἡ πρότασις, εἰς οὐδεμίαν ἄλλην ἐργασίαν ἔχομεν νὰ προβῶμεν καὶ πρέπει νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις.

§16ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ θέσῃ ὁ κ. Πρόεδρος ζήτημα, ἂν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ προχωρήσῃ πρὸ τῆς ἀνακηρύξεως ὅλων τῶν βουλευτῶν τοῦ Κράτους.

§17ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ διότι, μὴ ἀνακηρυσσομένων ὅλων τῶν βουλευτῶν, κατέρχεται ὁ ἀριθμὸς κάτω τοῦ 150.

§18ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ ἐπὶ ἀκυρώσεως ἐκλογῶν δὲν κατέρχεται;

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ λέγω ὅτι πρέπει νὰ περιμείνωμεν τὴν συμπλήρωσιν.

§20ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν δύνασθε ν’ ἀγορεύητε ἐκ τῆς ἕδρας τοῦ Προέδρου.

§21ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἡ ἔνστασις, ἥτις ὑποβάλλεται ὑπὸ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, βεβαίως δὲν ἔχει ἄλλην ἔννοιαν, εἰμὴ τὴν κατὰ νόμιμον τρόπον συγκρότησιν τοῦ Σώματος. Νομίζω δὲ, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι κακίστη ἀρχὴ κατὰ τὸ πρῶτον τοῦτο τῆς Βουλῆς βῆμα νὰ ἐγείρηται συζήτησις περὶ τοῦ νομίμου καταρτισμοῦ αὐτῆς. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἐγγύησις, ὅτι αἱ ἐκλογαὶ δύνανται νὰ διεξάγωνται ἐλευθέρως καὶ ἀνεπηρεάστως, εἶναι νομίζω ἡ σύγχρονος διεξαγωγὴ τῶν ἐκλογῶν καθ’ ἅπαν τὸ Κράτος. Ἐὰν σήμερον ἐξ αὐτῆς τῆς ἀρχῆς ἀφαιρέσητε ἕνα λίθον, μὴ ἔχητε ἀμφιβολίαν, ὅτι θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ εὑρεθῇ ἐν τῷ μέλλοντι Κυβέρνησις διάφορος τῆς παρούσης, ἢ ὁμοία αὐτῆς, ἥτις εἰς μελλούσας ἐκλογὰς νὰ κινήσῃ ἐξ αὐτοῦ τοῦ οἰκοδομήματος δύω ἢ τρεῖς ἢ καὶ πλειοτέρους, καὶ τότε θέλομεν εὑρεθῆ εἰς τὸ σημεῖον, ὅπερ λίαν ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας ὑπέμνησε. Δὲν ὑπάρχει λόγος ἔμμεσος καὶ κρύφιος μεταξὺ ἐκείνων, οἵτινες προέτειναν τὴν ἀναβολὴν τῆς συνεδριάσεως. Εἰς τοῦτο δὲν διαφωνεῖ ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ὑπάρχει μόνον ἡ πεποίθησις καὶ ἡ ἰδέα, ὅτι ἐν τῇ ἐνάρξει τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ τηρηθῇ ἡ τάξις καὶ τὸ νόμιμον, καὶ δεύτερον ὅτι δὲν πρέπει νὰ κλονισθῇ ὁ θεσμὸς τῆς συγχρόνου διεξαγωγῆς τῶν ἐκλογῶν καθ’ ὅλον τὸ Κράτος. Καὶ ἀπορῶ πῶς εὐθὺς ὡς ὑπεβλήθη ἡ ἔνστασις ἐγένετο ἀντίῤῥησις ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου. Ταύτην τὴν στιγμὴν δὲν ἔχομεν ἄλλο νὰ πράξωμεν ἢ ν’ ἀναχωρήσωμεν. Σήμερον δὲν ἐγένετο ἡ συνέλευσις φίλων.

§22ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τότε καὶ παρανόμως ὡρκίσθητε, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει συνεδρίασις.

§23ΛΕΒΙΔΗΣ. Καὶ μήπως δὲν ἐγένετο ὅρκισις καὶ τὴν πρώτην ἡμέραν;

§24ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὴν πρώτην ἡμέραν ναί, ἀλλὰ τὰς ἑπομένας ὄχι.

§25ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐρωτῶ νὰ μοὶ εἰπῆτε, ἂν συνέβαινεν αὐτὸ τὸ τῶν Τρικκάλων εἰς δύω ἢ τρεῖς νομοὺς, θὰ εἴχετε τὴν τόλμην νὰ προβῆτε εἰς μεταῤῥύθμισιν τοῦ Κανονισμοῦ;

§26ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅταν ὑπάρχῃ ἀπαρτία, προβαίνομεν εἰς πάντα· καὶ εἰς τὴν ὅρκισιν σεῖς δὲν ἐφέρατε ἀντίῤῥησιν, καθὼς καὶ εἰς τὴν κύρωσιν τῶν πρακτικῶν.

§27ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ παρατήρησις εἶχε γίνει μετὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν πρακτικῶν. Οἱ δὲ κύριοι Ὑπουργοὶ δὲν ἀνήγγειλον τὸ γεγονὸς τῶν Τρικκάλων εἰς τὴν Βουλήν.

§28ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἴμεθα ἐν τακτικῇ συνεδριάσει, ἐπεκυρώθησαν τὰ πρακτικὰ παρ’ ἐκείνων, οἵτινες φέρουσιν ἔνστασιν, ἔδωσαν ὅρκον ἐν πλήρει συνεδριάσει, καὶ ἀπεφασίσθη ἡ πρότασις νὰ παραπεμφθῇ εἰς τύπωσιν. Δὲν ἔχομεν ἤδη ἢ νὰ διαλύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν δύο προτάσεις (θόρυβος).

§30ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἴπομεν νὰ λυθῇ ἡ συνεδρίασις μετὰ τὴν ληφθεῖσαν ἀπόφασιν, ὅτι θέλει τυπωθῆ ἡ ὑποβληθεῖσα πρότασις. Οἱ κύριοι βουλευταὶ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἔχουσι τὴν ἐναντίαν γνώμην· αὕτη θὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 11 π. μ.