1885.07.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 41

Τῆς 3 Ἰουλίου 1885

(Τετάρτη)

(Ἀπαρτίας γενομένης περὶ ὥραν 9 π. μ. ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐπεκυρώθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Οἱ βουλευταὶ Κορινθίας Δημητριάδης καὶ Κούστας ὑποβάλλουν τροπολογίαν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ παρατάσεως προθεσμίας τοῦ νόμου περὶ συνοικισμοῦ Κορινθίων κλπ. (Ὅρα Παράρτημα).

§2ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον οἱ τότε βουλευταὶ Κορινθίας ὑπέβαλον μίαν πρότασιν περὶ παρατάσεως προθεσμίας πρὸς ἐξακολούθησιν τῶν οἰκοδομῶν ἐν τῷ συνοικισμῷ Κορινθίων· ἦτο ἀνάγκη νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ πρότασις αὕτη. Ἐπειδὴ ὅμως τὸ Ὑπουργεῖον ὑπέβαλε νομοσχέδιον σχετικὸν, ὑποβάλλομεν αὐτὴν τὴν πρότασιν διὰ νὰ χρησιμεύσῃ ὡς τροποποίησις τοῦ ἄρθρου τοῦ νομοσχεδίου.

§3ΗΛ. ΠΑΛΑΜΗΔΗΣ. Μετ’ ἄλλων συναδέλφων συνετάξαμεν καὶ ὑπεβάλομεν εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ στρατολογικοῦ νόμου, τῶν ἀποβλεπουσῶν τὴν πρόσθετον ὑπηρεσίαν λόγῳ ποινῆς. Μετὰ τῆς τροποποιήσεως τῶν διατάξεων διατάσσεται συνάμα ἡ ἀπόλυσις τῶν ἐπιστράτων ἐκείνων, τῶν ἐφέδρων ἢ κληρωτῶν, ὅσοι λόγῳ ποινῆς εὑρίσκονται εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, ὑπηρετοῦντες πρόσθετον ὑπηρεσίαν. Θὰ παρακαλέσωμεν τὴν Βουλὴν, ἐπειδὴ εἶναι καὶ ἡ ἐπιθυμία τῶν συναδέλφων καὶ τὸ κατεπεῖγον τοῦ νομοσχεδίου νὰ συναινέσῃ νὰ προταχθῇ πρὸ παντὸς ἄλλου τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐπειδὴ δὲ τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς, δὲν ἐξεύρω πως, δὲν ἐτύπωσε συνάμα καὶ τὴν ἔκθεσιν τὴν δικαιολογικὴν, τὴν συνοδεύουσαν τὸ ἐν λόγῳ νομοσχέδιον, ἀναγκάζομαι νὰ ὑποβάλω δύω μόνον λέξεις, ἐξηγῶν τὴν αἰτίαν, ἡ ὁποία προεκάλεσε τὴν σύνταξιν τοῦ ἐν λόγῳ νομοσχεδίου. Ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἀπὸ τινων ἡμερῶν διατελεῖ ἀνάστατος, διότι εἰς τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον εἶναι συγκεντρωμένοι ὅλοι οἱ κληρωτοὶ, οἱ ὁποῖοι εἶνε ὑπόχρεοι νὰ ὑπηρετήσουν, καὶ δὲν κατορθώνουν νὰ εὕρουν σειρὰν νὰ ἐγγραφοῦν, ἠκούσατε δὲ ὅσα ἀπὸ τοῦ Βήματος τούτου ἐλέχθησαν. Σήμερον εἶναι ἡ τελευταία ἡμέρα τῆς προθεσμίας· διόλου παράδοξον, ὅτι δὲν θὰ προφθάσουν νὰ ἐγγραφοῦν ὅλοι, καὶ αὔριον ὅσοι δὲν ἐπρόφθασαν, θὰ εὑρεθοῦν ἔχοντες εἰς βάρος των τὴν πρόσθετον ποινὴν τῶν τριῶν μηνῶν. Ἐπίσης ἠκούσατε, ὅτι τὰ Στρατολογικὰ Συμβούλια, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ περιέλθουν τὰς Ἐπαρχίας καὶ τοὺς Δήμους διὰ νὰ ἀκούσουν καὶ δικάσουν τὰ παράπονα τῶν διαφόρων ἐπιστράτων, καθυστέρησαν, καὶ κατὰ συνέπειαν εὑρίσκονται βεβαρημένοι μὲ πρόσθετον ὑπηρεσίαν κληρωτοὶ, οἱ ὁποῖοι οὐδόλως ἔπταισαν. Ἑπομένως οἱ ἐν τῷ στρατῷ πρόσθετον ὑπηρεσίαν διανύοντες σχεδὸν κατὰ τὸ ὅλον δὲν εἶναι ὑπαίτιοι τῆς προσθέτου αὐτῆς ὑπηρεσίας, ἥτις τοῖς ἐπεβλήθη λόγῳ ποινῆς· πρῶτον διὰ τὸν λόγον, τὸν ὁποῖον εἴπομεν τῆς καθυστερήσεως τῶν Στρατολογικῶν Συμβουλίων καὶ τῶν Στρατολογικῶν Γραφείων· δεύτερον, διότι, καθὼς γνωρίζετε, ὁσάκις ψηφίζονται οἱ νόμοι, δυστυχῶς δὲν λαμβάνουν τὴν προσήκουσαν δημοσίευσιν καὶ κυκλοφορίαν, ὥστε νὰ γίνωνται γνωστοὶ εἰς τοὺς πολίτας, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῶν τῶν νόμων· τρίτον, διότι οἱ Δήμαρχοι καὶ ἄλλοι ὑπάλληλοι, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐπιτετραμμένοι τὴν δημοσίευσιν, πολλάκις θέλοντες νὰ ἐκδικηθῶσι τοὺς ἀντιπάλους αὐτῶν, δὲν φροντίζουσιν, ὥστε νὰ γίνωνται γνωστοὶ οἱ νόμοι, οἱ ὁποῖοι ψηφίζονται ἐντεῦθεν, οἱ δὲ κάτοικοι τῶν διαφόρων Ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος, ἔχοντες ἀνάγκην νὰ προσπορισθῶσι τὰ πρὸς τὸ ζῆν ἀναγκαῖα, δὲν μένουσι πάντοτε εἰς τὰς ἑστίας των, ὥστε νὰ γίνεται γνωστὸν εἰς αὐτοὺς ἡ δημοσίευσις τοῦ νόμου, διότι ὁ Μαντινιεὺς π. χ. εὑρίσκεται εἰς Ναύπλιον, ὁ Γορτύνιος εἰς Ἠλείαν ἢ ἀλλαχοῦ, καὶ οὕτω καθεξῆς. Λοιπὸν δὲν λαμβάνουν γνῶσιν, καὶ καθυστεροῦν ἐν ἀγνοίᾳ οἱ δυστυχεῖς, καὶ φέρουν τὴν πρόσθετον ὑπηρεσίαν, διότι δὲν λαμβάνουν γνῶσιν τῶν ψηφισθέντων νόμων. Μάλιστα πρὸ ὀλίγου σήμερον ὁ κ. Ἴσκος μοὶ εἶπεν, ὅτι κατὰ τὸ 1884 εἶχε δοθῆ προθεσμία μέχρι τῆς 20 Μαΐου, καὶ οἱ κληρωτοὶ τοῦ 1885 νομίζοντες, ὅτι ἔχουσι τὴν αὐτὴν προθεσμίαν, ὅλοι ὑπέστησαν τὴν αὐτὴν ποινήν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι καὶ ἄλλοι σπουδαιότατοι· οἷον πολλὰ χωρία λ. χ. ἦσαν ἀποκεκλεισμένα ἕνεκα τῆς εὐλογίας καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν οἱ κάτοικις αὐτῶν νὰ προσέλθουν ἐνώπιον τῶν Στρατιωτικῶν Γραφείων. Ἠμποροῦμεν λοιπὸν αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔδειξαν οὐδεμίαν ἀπείθειαν εἰς τοὺς νόμους, ἀλλ’ ἀνεξαρτήτως τῆς θελήσεώς των, ἐπειδὴ ἡ κατάστασις τῆς ὑπηρεσίας τοὺς ἔκαμε νὰ ἐπιβαρυνθοῦν μὲ αὐτὴν τὴν ποινὴν, ἠμποροῦμεν νὰ τοὺς ἀφήσωμεν εἰς τὸν στρατὸν νὰ ὑπηρετοῦν μὲ πρόσθετον ὑπηρεσίαν λόγῳ ποινῆς; Εἶναι ἀδικώτατον δὲ καὶ διότι οὐδαμοῦ ἠκούσθη, ὅτι ὡς ποινὴ ἐπιβάλλεται πρόσθετος ὑπηρεσία. Ἐννοῶ τὴν κράτησιν, ἐννοῶ τὸ πρόστιμον, ἐννοῶ ἀκόμη καὶ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἔχουν διάφορα Ἔθνη, τὰς μαστιγώσεις κλπ. ἀλλὰ πρόσθετος ὑπηρεσία διατί; ἤτοι καὶ νὰ τιμωρηθῇ, διότι δὲν προσῆλθε καὶ νὰ ὑπηρετῇ! Λοιπὸν καὶ ἡ ἀρχὴ αὐτὴ τοῦ νόμου τῆς προσθέτου ὑπηρεσίας εἶνε ἄδικος, καὶ δὲν στηρίζεται εἰς τὴν λογικήν· ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἀφήσωμεν καὶ ἐλευθέρους τοὺς ἐπιστράτους καὶ κληρούχους νὰ προσέλθουν ὅποτε θέλουν. Λοιπὸν τί ἐγένετο ἐν τῷ νομοσχεδίῳ; ἐγένετο ἡ ἑξῆς οἰκονομία· ἐπετρέψαμεν εἰς τοὺς εἰς διετῆ ὑπηρεσίαν ὑποχρεωμένους ἐν τῷ στρατῷ ὄχι μόνον νὰ ἀντικαθιστῶσι συγχρόνως μὲ τὴν κατάταξίν των, ἤτοι νὰ ἀνταλλάσσουν κλῆρον, ἀλλὰ καὶ καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἐνιαυσίου ἐξασκήσεώς των νὰ δύνανται νὰ ἀντικαθιστῶσιν ἕτερον κληρωτὸν, καὶ μετὰ τὸ τέλος ἀκόμη τοῦ ἔτους ἕτερον κληρωτὸν διὰ τὸ ὑπολοιπόμενον διάστημα τοῦ ἑνὸς ἢ δύω ἐτῶν· καὶ τοῦτο τὸ δικαίωμα νὰ τὸ ἔχουν ὅσοι προσῆλθον ἐγκαίρως· ὅσοι ὅμως δὲν προσέλθουν ἐγκαίρως, δὲν ἀπολαμβάνουν αὐτὴν τὴν εὐκολίαν. Διὰ τῆς ἀφαιρέσεως λοιπὸν τῆς τοιαύτης εὐκολίας τοὺς ἀναγκάζομεν νὰ προσέρχωνται ἐγκαίρως, καὶ ἀποφεύγομεν οὕτω τὴν ποινὴν αὐτὴν, ἡ ὁποία δὲν τιμᾷ τὴν πρόοδον, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα. Κατὰ συνέπειαν θὰ παρακαλέσω, ἂν εἶναι σύμφωνος καὶ ἡ Βουλὴ, νὰ συναινέσῃ νὰ προταχθῇ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον, ἀφοῦ μάλιστα μεταξὺ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα χθὲς ἦσαν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, εἶναι καὶ τὸ περὶ ἐνεχύρου, τὸ ὁποῖον οὔτε ἐτυπώθη, οὔτε ὑπάρχει εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς, ὅπερ πρέπει νὰ προταχθῇ, ὡς καὶ ὅλα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶναι ὁμολογουμένως ζωτικὰ καὶ κατεπείγοντα ὡς τὸ προκείμενον, διότι ὄχι μόνον ἡ προσωπικὴ ἐλευθερία εἶναι πολύτιμος, ἀλλὰ στερεῖται καὶ ὁ τόπος αὐτῶν τῶν χειρῶν τόσων ὑπὸ τιμωρίαν στρατιωτῶν.

§4Θ. ΜΑΡΚΕΖΙΝΗΣ. Κατόπιν τῶν ὅσα σᾶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος κ. Παλαμήδης ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ ὑποβληθέντος εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς, δὲν ἔχω τίποτε νὰ προσθέσω καὶ ἐγώ, ὅστις ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ συνυπογράψω τὸ εἰρημένον νομοσχέδιον. Ἔρχομαι εἰς ἕτερον ζήτημα· μεταξὺ τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα τοσοῦτον ἐνδιαφέρουσι τὸ Κράτος καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων πολλάκις ἐγένετο λόγος εἰς τὸ Κοινοβούλιον καὶ πολλάκις ὑψώθη φωνὴ ὑπὲρ αὐτῶν τῶν ζητημάτων, συγκαταλέγεται βεβαίως καὶ τὸ σπουδαῖον ζήτημα τῆς συγκοινωνίας τοῦ Κράτους. Βεβαίως δὲν ἔρχομαι νὰ ἐξάρω τὰ ἀγαθὰ τοῦ σπουδαίου τούτου μέσου πρὸς εὐδαιμονίαν τῶν λαῶν, κατόπιν τῆς παγκοίνου ὁμολογίας τῶν ἐθνῶν. Ἔρχομαι μόνον μίαν παράκλησιν ν’ ἀπευθύνω πρὸς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν σχετικῶς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα τῶν ἐνιαυσίων εἰσπράξεων καὶ ἐξόδων τοῦ Ταμείου τῆς ὁδοποιίας τῆς Ἐπαρχίας Θήρας ἀπὸ τοῦ καιροῦ τῆς συστάσεως αὐτοῦ, καὶ ποῦ ἐγένοντο αἱ δαπάναι. Παρακαλῶ δὲ ἐπίσης θερμῶς, ὅπως εἰς τὸ Ταμεῖον τῆς ὁδοποιίας ἐπιστραφῶσι τὰ ἀναρμοδίως εἰς ἄλλας χρήσεις δαπανηθέντα καὶ μετὰ τῶν ἀπομεινάντων χρημάτων τοκισθῶσι· τοιουτοτρόπως θά σωθῇ καὶ ἐνδυναμωθῇ καὶ τὸ ταμεῖον τῆς ὁδοποιίας τῆς Ἐπαρχίας Θήρας, τὸ ὁποῖον συντελεῖ τόσον εἰς τὴν συγκοινωνίαν.

§5ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Μὲ τὸν κ. Παλαμήδην δὲν συμφωνῶ διὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ὑπέβαλε· διότι, ἂν θέλῃ νὰ μὴ συνάζεται τόσος λαὸς ἐδῶ ἀπ’ ἔξω, πρέπει νὰ εἴπωμεν εἰς τοὺς συμπολίτας μας νὰ ὑπάγουν εἰς τὰ οἰκεῖα Στρατολογικὰ Γραφεῖα νὰ καταταχθῶσι καὶ νὰ μὴ ἔρχωνται ἐδῶ νὰ μᾶς βάλουν τὸ μαχαῖρι στὸ λαιμό. Καὶ ἵνα μὴ ἐπιβληθῶσι ποιναὶ κατὰ τὸν Νόμον, νὰ πηγαίνουν νὰ ἐπιθεωρῶνται ὅπου καὶ ἂν εὑρίσκωνται εἰς τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον, ὅταν γίνεται ἡ κλήρωσις· τότε οὔτε ποιναὶ ἐπιβάλλονται, οὔτε τὰ βάσανα, τὰ ὁποῖα ἐτραβήξαμεν ἐδῶ, θὰ τραβοῦμεν. Ἦσαν ποιναὶ πειθαρχικαὶ διὰ τοὺς μὴ προσερχομένους ἐγκαίρως νὰ παρουσιασθοῦν εἰς τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον. Ἐζητήθη ἀπὸ τοὺς διοικητὰς τῶν ταγμάτων ἡ γνώμη αὐτῶν, καὶ οἱ διοικηταὶ ἔκαμον ἔκθεσιν καὶ εἶπον, ὅτι τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δύναται νὰ συντελέσῃ νὰ ἔρχωνται οἱ κληροῦχοι ἐγκαίρως, εἶναι μία πρόσθετος ποινή, καὶ νὰ λείψῃ ἡ πειθαρχικὴ ποινή, καὶ οὕτως ἐγένετο. Ἀφοῦ γνωρίζουν ὅτι εἶναι 21 ἐτῶν, δὲν γνωρίζουν ὅτι πρέπει νὰ παρουσιασθοῦν νὰ ἐξετασθοῦν ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπήν; Ἂν καταργήσετε αὐτὴν τὴν διάταξιν, ἑτοιμάσατε ἄλλας δέκα χιλιάδας στρατὸν νὰ κυνηγοῦν τοὺς κληρούχους ὡς κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη, ἐνῷ σήμερον ἔρχεται μόνοι των, καὶ λείπουν τὰ ἔξοδα, καὶ τὰ δεσίματα τῶν χωροφυλάκων.

§6ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Μίαν ἐξήγησιν θὰ ζητήσω παρὰ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ, ἂν ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν περιλαμβάνει τὸ Νομοσχέδιον, περὶ τῆς Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν, ὅτι ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς ἀποτυχόντας νὰ φοιτήσωσι καὶ δεύτερον ἔτος ἐν τῇ ἰδίᾳ τάξει, ἂν αὐτὴ ἡ διάταξις ἐκτείνεται καὶ εἰς τοὺς νῦν φοιτῶντας.

§7Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶπον καὶ χθές, ὅτι κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ Νομοσχεδίου ἐπιτρέπεται εἰς τοὺς τῆς πρώτης τάξεως νὰ μείνωσι καὶ δεύτερον ἔτος καθ’ ἣν περίπτωσιν ἀποτύχωσιν εἰς τὰς ἐξετάσεις αὐτῶν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τοὺς ἐξελευσομένους, δι’ αὐτοὺς δὲν ἐφαρμόζεται τὸ μέτρον αὐτό.

§8ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἂν ὁ διορισθεὶς τῇ 30 Ἰουνίου δημαστυνόμος Μεγαρέων, διωρίσθη κατὰ συνέπειαν προτάσεως τοῦ οἰκείου δημάρχου, καὶ πότε ἐγένετο ἡ πρότασις αὕτη. Συνάμα δὲ, ἂν ὑπάρχῃ ἐψηφισμένη ὑπὸ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου ἡ ἀνάλογος πίστωσις διὰ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ δημαστυνόμου αὐτοῦ, καὶ ἂν, μὴ ὑπαρχούσης τοιαύτης πιστώσεως, πόθεν ὁ ἀστυνόμος οὗτος θὰ πληρωθῇ.

§9ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Βεβαίως ὁ ἀστυνόμος, περὶ οὗ ἐπηρώτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Γυθείου, διωρίσθη τῇ προτάσει τοῦ οἰκείου Δημάρχου, ὑποβληθείσῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον διὰ τῆς προϊσταμένης Ἀρχῆς. Ἂν ὑπάρχῃ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ δήμου ἐγγεγραμμένη πίστωσις διὰ τὴν μισθοδοσίαν αὐτοῦ ἢ ὄχι, δὲν εἶμαι εἰς θέσιν αὐτὴν τὴν στιγμὴν νὰ σᾶς πληροφορήσω· θὰ ἐξετάσω καὶ θὰ σᾶς πληροφορήσω. Ἐν πάσῃ περιπτώσει ὅμως, ἀφοῦ ὁ Δήμαρχος προέβη εἰς διορισμὸν ἀστυνόμου, θὰ προνοήσῃ περὶ τῆς ἀναγκαίας δαπάνης, καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένη εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ Δήμου.

§10ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Πότε ὑπεβλήθη ἡ πρότασις;

§11ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀλίγαι ἡμέραι εἶναι.

§12ΧΟΪΔΑΣ. Μετὰ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς.

§13ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν Νομοσχέδιον περὶ φυλακῶν ἐν γένει καὶ τῆς διοικήσεως αὐτῶν, δι’ οὗ καταργεῖται ὁ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ψηφισθεὶς Νόμος περὶ φυλακῶν καὶ Σωφρονηστηρίων καὶ κανονίζονται τὰ τῆς μισθοδοσίας τοῦ προσωπικοῦ κατὰ τὸν ὑποβληθέντα Προϋπολογισμόν. (Ὅρα Παράρτημα).

§14Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἔχετε φυλακὰς, τὰς ὁποίας ὀργανίζετε;

§15ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰς τὰς ὁποίας ἔχομεν. Ὑποβάλλω ἕτερον Νομοσχέδιον περὶ διοικήσεως τῶν φυλακῶν τῶν διὰ χρέη κρατουμένων. Ἐπίσης Νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ Νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τῆς ταχυδρομικῆς ὑπηρεσίας, διὰ τοῦ ὁποίου κυρίως κανονίζονται τὰ τῶν μισθοδοσιῶν τοῦ προσωπικοῦ συμφώνως πρὸς τὸν ὑποβληθέντα Προϋπολογισμόν. Ὑποβάλλω ἕτερον Νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως διατάξεών τινων τοῦ περὶ Γραμματοσήμου Νόμου τοῦ 1860· ὡς αἰτιολογικὴ ἔκθεσις αὐτοῦ ὑποβάλλεται ἡ πρὸς ἐμὲ ἔκθεσις τῆς Γενικῆς Διευθύνσεως τῶν Ταχυδρομείων. Ὑποβάλλω ὡσαύτως Νομοσχέδιον περὶ φυλάξεως, συντηρήσεως καὶ συμπληρώσεως τῶν ἐκλογικῶν εἰδῶν, διότι, ὡς γνωστὸν, κατὰ τὸν ἰσχύοντα Νόμον, τὸ Δημόσιον ὑποβάλλεται εἰς μίαν μεγάλην δαπάνην διὰ τὴν συντήρησιν τῶν ἐκλογικῶν εἰδῶν, τὰ ὁποῖα συγχρόνως ὑπόκεινται καὶ εἰς ἀπώλειαν. (Ὅρα Παράρτημα).

§16ΤΡΙΓΩΝΗΣ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν Νομοσχέδιον περὶ φόρου τοῦ καταναλισκομένου ἐντὸς τοῦ Κράτους καπνοῦ. Κατὰ τὴν συζήτησιν θὰ ἀναπτύξω τὰς ἰδέας μου· παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ. Ὑποβάλλω ἐπίσης Νομοσχέδιον μετὰ τοῦ κ. Πετρίδου, κατὰ τὸ ὁποῖον τὰ παραγόμενα οἰνοπνεύματα ἐκ στεμφύλων καὶ βεβλαμμένων σταφίδων, δὲν ὑπάγονται εἰς φορολογίαν. (Ὅρα Παράρτημα).

§17Δ. ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Κύριοι Βουλευταὶ ἡ κατάστασις τῶν σταφιδοφόρων καὶ ἀμπελοφόρων Ἐπαρχιῶν εἶνε οἰκονομικῶς οἰκτρά· πρὸς τοῖς ἄλλοις δεινοῖς, τὰ ὁποῖα κατατρύχουσι τοὺς τόπους ἐκείνους τῆς παραγωγῆς, ἐπῆλθε καὶ ὁ Νόμος περὶ οἰνοπνευμάτων, ὁ ὁποῖος ἐπέφερε τὸν παντελῆ ὄλεθρον. Οἱ δυστυχεῖς οὗτοι γεωργοὶ καὶ καλλιεργηταὶ, καταδιωκόμενοι τελευταῖον καὶ ὑπὸ τῆς ἀπηνείας τῆς ἀτμοσφαίρας, δὲν ἔχουν πλέον καταφύγιον, διότι πᾶσα θύρα διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου τοῖς ἀπεκλείσθη. Τὰ στέμφυλα, τὰ ὁποῖα δὲν δύνανται νὰ δαπανηθοῦν εἰς τὴν οἰνοποιΐαν, καὶ αἱ σταφίδες, τὰς ὁποίας ἡ πολυομβρία εἶχε καταστήσει μὴ ἐμπορευσίμους, κατήντησαν νὰ μὴ χρησιμεύουν εἰς τίποτε ἄλλο ἢ εἰς τροφὴν τῶν χοίρων. Τούτου ἕνεκεν οἱ κάτοικοι ἔφθασαν εἰς τοιαύτην ἀπελπισίαν καὶ ἀπόνοιαν, ὥστε εἰς πολλὰ τμήματα τῆς Ἐπαρχίας Κορινθίας ἐξεῤῥίζωσαν τὰς ἀμπέλους των. Ἀρκεῖ δὲ νὰ μάθητε τὴν καταστροφὴν, τὴν ὁποίαν ἐπέφερε τὸ νομοθέτημα ἐκεῖνο, ἐκ τῆς πληροφορίας, τὴν ὁποίαν θὰ σᾶς δώσω, ὅτι ἐν Βόχᾳ, τῇ ἄλλοτε πεφημισμένῃ διὰ τὴν παραγωγὴν καὶ τὴν εὐδαιμονίαν τῶν κατοίκων, αἱ τιμαὶ τῶν ἀμπέλων ἀπὸ 500 δραχμὰς κατὰ στρέμμα κατήντησαν εἰς 100 μόνον. Παρακαλῶ νὰ λάβετε οἶκτον διὰ τοὺς δυστυχεῖς καλλιεργητὰς τῶν ἀμπέλων καὶ σταφιδαμπέλων καὶ νὰ σπεύσετε νὰ ὑποβάλετε νομοσχέδιον ἀνασταλτικὸν ἢ τοὐλάχιστον νομοθέτημά τι τροποποιοῦν τὸν νόμον ἐκεῖνον, ὥστε νὰ ἐπιτευχθῇ αἱ σταφυλαί των, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν οἰνοποιΐαν ἢ δὲν δύνανται νὰ ταμιευθῶσιν εἰς τὰ βυτία, καὶ τὰς σταφίδας, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ εἰσαχθῶσιν εἰς τὸ ἐμπόριον, νὰ χρησιμοποιηθῶσι πρὸς κατασκευὴν οἰνοπνευμάτων. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει νὰ ἐπιψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, ὅπερ ἔσχομεν τὴν τιμὴν νὰ εἰσαγάγωμεν σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ κοινοῦ μετὰ τοῦ ἐκ Τριχωνίας συναδέλφου μου κ. Τριγώνη.

§18ΙΩ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἡ ἡμερησία διάταξις ἔχει τι τὸ ἄτακτον καὶ περιέχει νομοσχέδια σπουδαιότατα, νομοσχέδια τροποποιοῦντα ὑφισταμένους νόμους, νομοσχέδια καταργοῦντα ἄλλους νόμους, καὶ νομοσχέδια παρεισάγοντα διατάξεις σπουδαίας, αἱ ὁποῖαι δὲν φαίνονται σύμφωνοι μὲ τὴν ἐπιγραφὴν αὐτῶν. Ἅπαντα τὰ νομοσχέδια δὲ ταῦτα εἰσάγονται ἄνευ εἰσηγητικῆς ἐκθέσεως· σπουδαῖα δὲ ὄντα, νομίζω, ὅτι ἀπαιτεῖται κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 36 τοῦ Κανονισμοῦ νὰ παραπέμπωνται εἰς τὰς οἰκείας Ἐπιτροπάς, καὶ παρεπέμφθησαν παρὰ τοῦ Προέδρου, ὅστις ἐνεργεῖ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει κατ’ ἐντολὴν τῆς Βουλῆς. Ἀλλ’ ἐνῷ παρεπέμφθησαν, εἰσάγονται ἅπαντα εἰς συζήτησιν καὶ κατετάχθησαν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν πρὶν ἢ αἱ Ἐπιτροπαὶ λάβωσιν αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐκφέρωσι τὴν περὶ αὐτῶν γνώμην των. Εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ τηρηθῶσιν αἱ διατάξεις τοῦ Κανονισμοῦ, διότι ἄλλως θὰ ψηφίζωμεν τυφλοῖς ὄμμασι καὶ τοιουτοτρόπως θὰ καταστρέψωμεν τὴν ὑπάρχουσαν νομοθεσίαν, ἀντικαθιστῶντες αὐτὴν διὰ διατάξεων, αἱ ὁποῖαι πιθανὸν νὰ ἀντιστρατεύωνται πρὸς τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει τῷ ὄντι ἡ Κυβέρνησις κατὰ τὸ πρόγραμμα αὐτῆς, τὸν σκοπὸν τῶν ἐξωτερικῶν. Ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν δύο νομοσχέδια· ἐπὶ τοῦ ἑνὸς ἐσκέφθη ἤδη ἡ Ἐπιτροπὴ καὶ πρόκειται ὁ Εἰσηγητὴς νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν αὐτοῦ· ἡ ἀνάγνωσις τῆς ἐκθέσεως θὰ πείσῃ τὴν Βουλὴν, ὅτι εἶναι ἀναγκαία ἡ τήρησις τῆς τοῦ Κανονισμοῦ διατάξεως αὐτοῦ, διότι θὰ γνωρίσῃ τὴν ἀξίαν τοῦ νομοσχεδίου καὶ θὰ διαφωτισθῇ ἐκ τῆς ἐκθέσεως αὐτῆς. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸ ἄλλο νομοσχέδιον, μὴ συνελθοῦσα ἡ Ἐπιτροπὴ, δὲν προέβη εἰς οὐδεμίαν σκέψιν ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ κατ’ ἀκολουθίαν δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβληθῇ ἡ πρὸς φωτισμὸν τῆς Βουλῆς ἀναγκαία γνωμοδότησις, καὶ ἐν τούτοις εἶναι κατατεταγμένον ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει. Ἂν προβῆτε εἰς τὴν συζήτησιν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου, θὰ συζητῆτε χωρὶς νὰ φωτισθῆτε ὑπὸ τῆς ἐκθέσεως τῆς Ἐπιτροπῆς, χωρὶς νὰ γνωρίζετε τί ψηφίζετε, καὶ βεβαιῶ ὑμᾶς ὅτι, ἀντὶ νὰ βελτιώσετε τὴν νομοθεσίαν, θὰ τὴν βλάψετε σπουδαίως. Διὰ ταῦτα καὶ δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ προτείνω, ὅπως ὅλα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δὲν συνεζητήθησαν εἰς πρώτην συζήτησιν, παραπεμφθῶσιν εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς, ὁριζούσης τῆς Βουλῆς, συμφώνως μὲ τὸν Κανονισμὸν, προθεσμίαν ὅπως αἱ Ἐπιτροπαὶ ἐκπληρώσωσι τὸ καθῆκόν των· ἐὰν δὲ δὲν τὸ ἐκπληρώσωσι, τότε ἐξ ἀνάγκης νὰ ἐπιτρέπεται νὰ ἐγγράφωνται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἡ πρότασίς μου λοιπὸν εἶναι νὰ σταλῶσιν εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων περὶ προξενικῶν ἀρχῶν, τὰ νομοσχέδια περὶ φόρου ἐπὶ τῶν ἀνωνύμων ἑταιριῶν, περὶ παραχωρήσεως τῶν ἐθνικῶν καὶ ἐπισκοπικῶν κτημάτων, τὸ περὶ ἐτησίων δόσεων τοῦ τιμήματος τῶν δηλωθεισῶν γαιῶν καὶ φυτειῶν, καὶ ἅπαντα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἰσάγονται ἐν γένει εἰς πρώτην συζήτησιν, νὰ διαγραφῶσιν ἀπὸ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, νὰ ταχθῇ δὲ δύω ἡμερῶν προθεσμία, ὅπως αἱ Ἐπιτροπαὶ λάβωσιν αὐτὰ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐκφέρωσι τὴν περὶ αὐτῶν γνώμην των· μετὰ δὲ τὴν παρέλευσιν τῶν δύω ἡμερῶν νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς Διπλωματικῆς ὑπηρεσίας δὲν ἀντιλέγω, ἐὰν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ συζητηθῇ, διότι θὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἔκθεσις ἀπὸ τὸν Εἰσηγητὴν, θὰ τυπωθῇ αὔριον ἡ ἔκθεσις αὕτη καὶ κατὰ συνέπειαν εἰς τὴν βʹ συζήτησιν θὰ γνωρίζῃ ἡ Βουλὴ περὶ τίνος πρόκειται.

§19ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πάντα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα τὸ Ὑπουργεῖον ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν, δύνανται νὰ διαιρεθῶσιν εἰς δύω κατηγορίας· εἰς νομοσχέδια σκοποῦντα τὴν αὔξησιν τῶν ἐσόδων, καὶ εἰς νομοσχέδια σκοπὸν ἔχοντα τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐξόδων, πλὴν ἑνὸς μόνου νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον δὲν ὑπάγεται οὐδὲ εἰς τὴν μίαν, οὐδὲ εἰς τὴν ἄλλην κατηγορίαν. Ὁ χρόνος, κατὰ τὸν ὁποῖον τὸ σημερινὸν Ὑπουργεῖον ἀνέλαβε τὴν διοίκησιν, ἦτο προκεχωρηκὼς, διότι ἐκλήθη εἰς τὴν Διοίκησιν κατὰ τὸν τέταρτον μῆνα τοῦ ἐνιαυτοῦ, ἐνῷ ἡ Βουλὴ ἔμελλε νὰ συνέλθῃ κατὰ τὸν πέμπτον μῆνα αὐτοῦ. Τεσσαράκοντα ἢ πεντήκοντα ἡμέραι ἔπρεπεν ἀναγκαίως νὰ παρέλθωσι μέχρις οὗ καταρτισθῇ ἡ Βουλὴ, ἵνα κατασταθῇ ἱκανὴ πρὸς ἐργασίαν. Ἑπομένως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ παρασκευασθῇ Προϋπολογισμὸς δι’ ὅλον τὸ ἔτος, ἀφοῦ ἐπὶ ἓξ μῆνας αὐτοῦ ἔμελλον νὰ ἰσχύωσιν ὁ Προϋπολογισμὸς καὶ οἱ φορολογικοὶ Νόμοι, καὶ ἡ ἄλλη κανονίζουσα τὰ ἔξοδα νομοθεσία, κατὰ τὸ παλαιὸν σύστημα, τὸ ὁποῖον εἶχε κατασταθῆ ὑπὸ τοῦ παραιτηθέντος Ὑπουργείου. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ συνταχθῇ καὶ ὁ ὁριστικὸς Προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων καὶ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους. Ὅθεν ἠναγκάσθημεν νὰ συντάξωμεν προσωρινὸν ἢ διαβατικὸν Προϋπολογισμὸν, ἐφ’ οὗ ἐπηνέγκαμεν ὅσας ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιφέρωμεν διὰ τοὺς ἓξ μῆνας τοῦ ἐνιαυτοῦ οἰκονομίας, ὅσας ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπιφέρωμεν προχείρως αὐξήσεις τῶν ἐσόδων, καὶ τὸν διαβατικὸν τοῦτον Προϋπολογισμὸν εἰσηγάγομεν εἰς τὴν Βουλὴν, κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ ὁποίου ὑπὸ ἑνὸς ὡδηγήθημεν πνεύματος πῶς νὰ περιορισθῶσιν αἱ δαπάναι ἐντὸς τῶν ὅρων ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἐπιτρέπει τὸ συμφέρον τῆς Διοικήσεως, καὶ πῶς νὰ προσδιορισθῶσι τὰ ἀληθῆ ἔσοδα, ἤτοι τὰ πιθανῶς εἰσπρακτέα, πῶς δὲ νὰ αὐξήσωμέν τινα ἐξ αὐτῶν, διά τινων νέων πόρων, τοὺς ὁποίους ἡ Κυβέρνησις καὶ Ἀντιπολίτευσις ἄλλοτε εἶχεν ἐξετάσει καὶ σχηματίσει περὶ αὐτῶν γνώμην. Ἀφ’ ἧς εἰσήχθη ὁ Προϋπολογισμὸς καὶ τὰ νομοσχέδια μέχρι τῆς ἡμέρας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ ἤθελεν εἶσθαι ἱκανὴ πρὸς ἐργασίαν, ὁ καιρὸς ἦτο βραχύτατος· διὰ τοῦτο, ὅταν εἰσηγάγομεν τὸν Προϋπολογισμὸν καὶ τὰ μετ’ αὐτοῦ συνδεόμενα νομοσχέδια, παρεκαλέσαμεν τὰς ἁρμοδίας Ἐπιτροπὰς νὰ ἐργασθῶσιν ἵνα εἰσαγάγωσι τὰς ἐκθέσεις των. Καί τινες μὲν τῶν Ἐπιτροπῶν ἤρχισαν τὰς ἐργασίας των, τινὲς ὅμως, καὶ ἰδίως ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης, οὐδὲ κἂν συνῆλθεν, οὐδὲ εἰς τὰς ἀρχαιρεσίας αὐτῆς προέβη, ἂν καὶ ὑπάρχωσιν ἐνώπιον αὐτῆς νομοσχέδια σπουδαῖα, ὧν τὴν συζήτησιν καὶ ἔρευναν παριστᾷ ὡς ἐπείγουσαν καὶ ἀναγκαία ἡ οἰκονομικὴ κατάστασις τοῦ Τόπου. Ἐπειδὴ λοιπὸν ἦτο πιθανὸν νὰ μὴ συνέλθωσιν αἱ Ἐπιτροπαὶ ταχέως, ὑπέλαβον, ὅτι ἡ Βουλὴ ἠδύνατο νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τινῶν ἐκ τῶν εἰρημένων νομοσχεδίων, διδομένου τοῦ ἀναγκαίου χρόνου εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς, ἵνα μελετήσωσι καὶ εἰσαγάγωσι τὰς ἐκθέσεις των, ἕως ἂν ἡ Βουλὴ ἐπιλάβηται τῆς συζητήσεως τῶν νομοσχεδίων τούτων εἰς δευτέραν καὶ τρίτην ἀνάγνωσιν. Δὲν ζητοῦμεν νὰ ὑφαιρέσωμεν τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς, οὐδὲ πρόκεινται πρὸ αὐτῆς νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα κανονίζουσι συμφέροντα πολιτικὰ, ἢ κομματικὰ, ἢ ἀτομικὰ, ἀλλ’ εἶναι νομοθετήματα, τὰ ὁποῖα κανονίζουσι προσωρινῶς τὰ ἔξοδα καὶ τὰ ἔσοδα τοῦ Προϋπολογισμοῦ· λέγω δὲ προσωρινῶς, διότι ὁριστικὸς καὶ σταθερὸς Προϋπολογισμὸς θέλει εἶσθαι ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος θέλει συνταχθῆ διὰ τὸ 1886, καὶ ὁ ὁποῖος θέλει εἰσαχθῆ κατὰ τὸ τέλος τῆς Συνόδου καὶ ψηφισθῆ πρὸ τοῦ ἔτους. Ἰδοὺ διατὶ προέβημεν εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τῶν νομοσχεδίων, ἐπὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις. Εἰς τοῦτο μάλιστα προεκάλεσαν ἡμᾶς καὶ μέλη τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, κρίνοντα καὶ ταῦτα, ὅτι δὲν ὑπῆρχεν ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων τούτων οὐδ’ ἡ ἀνάγκη ἰδιαιτέρας τινὸς βασάνου, ἣν ἠδυνάμεθα νὰ προσδοκῶμεν παρὰ τῶν Ἐπιτροπῶν. Ἐξέθηκα ταῦτα, ἵνα δικαιολογήσω τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον συνετάχθη ἡ ἡμερησία διάταξις. Ἐπειδὴ δὲ εἶναι ἀνάγκη νὰ βασανισθῇ δεόντως καὶ ψηφισθῇ, ἂν ἡ Βουλὴ τὸ ἐγκρίνῃ, τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐνεχύρων, παρακαλῶ καὶ αὖθις τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης νὰ συνέλθῃ, ὅπως ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς κ. Λεβίδης ἐζήτησε παρ’ ἡμῶν διαφόρους πληροφορίας, αἵτινες προσδιωρίσθησαν ὑπ’ αὐτοῦ καὶ κατετάχθησαν εἰς διαφόρους κατηγορίας. Ἐπειδὴ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τοῦ Γενικοῦ Λογιστηρίου εἶχον συγκεντρωθῆ πληροφορίαι τινὲς, καὶ ἰδίως αἱ ἀναγόμεναι εἰς δύο ἐκ τῶν κατηγοριῶν, εἰς τὰς ὁποίας κατέταξεν ὁ κ. Λεβίδης τὰς παρ’ αὐτοῦ ζητηθείσας πληροφορίας, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ καταθέσω ταύτας. Αὗται περιλαμβάνουσι τὰς πληρωμὰς, αἵτινες κατὰ τὰ ἔτη 1882, 1883, 1884 ἐνετάλησαν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ ἀποδόσει λογαριασμοῦ, καὶ δεύτερον τὰς πληρωμὰς, αἵτινες ἐγένοντο κατὰ τὰ τρία εἰρημένα ἔτη δι’ ἐνταλμάτων τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργείου ἄνευ ἀποχρώντων δικαιολογητικῶν. Τὰς πληροφορίας ταύτας κατατίθημι σήμερον, συνοδεύων αὐτὰς καὶ δι’ ἑνὸς ἀνακεφαλαιωτικοῦ πίνακος.

§20ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐὰν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀξιωματικῶς σιγᾷ, διότι ἴσως περιῆλθεν εἰς θέσιν, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ εἴπῃ τι κρεῖττον σιγῆς, δὲν εἶναι λόγος, ὅπως οἱ μὴ ἀνήκοντες εἰς τὴν ἀξιωματικὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ ἀντιφρονοῦντες πρὸς τὰ ἔργα τῆς Κυβερνήσεως νὰ μὴ ἐκπληρώσωσι τὸ καθῆκον αὐτῶν, ὅπως, ὅτε ἡ πρώην Ἀντιπολίτευσις ἀπεχώρησε τοῦ Βουλευτηρίου καὶ κατῆλθεν εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ ἐπεζήτησε νὰ καταστήσῃ οὕτως ἀργοῦσαν τὴν Βουλὴν, τινὲς τῶν συναδέλφων παραμείναντες μετ’ ἐμοῦ εἰς τὸ Βουλευτήριον ἐξεπληρώσαμεν τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ ἐπιτελῇ πᾶσα ἐλέγχουσα Ἀντιπολίτευσις· καὶ οὕτω ἔπραξα τότε, παραμείνας εἰς τὸ Βουλευτήριον, καὶ παρέμεινα ἐναντίον τῆς θελήσεως ἄλλων, διότι δὲν εἶναι ἀληθὲς τὸ λεχθὲν παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι ἀπεχώρησεν ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐν γνώσει, ὅτι θὰ ὑπῆρχε νόμιμος ἀπαρτία, καθόσον ἀπεχώρησεν ἐπὶ τῇ ἐλπίδι, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ ἀπαρτία, καὶ ἀποχωρήσασα ἐξηκολούθησεν ἐργαζομένη, ὅπως ἀποχωρήσωσι καὶ ἄλλοι καὶ παύσῃ οὕτως οὖσα ἐν ἀπαρτίᾳ ἡ Βουλή. Ἡμεῖς τότε παρεμείναμεν καὶ εἰργάσθημεν καὶ ἐλειτούργησε τὸ Πολίτευμα, καὶ ἂν ἐπ’ ἀγαθῷ ἢ ὄχι τοῦ Τόπου τὰ πράγματα θὰ καταδείξωσιν, ἀλλὰ ὁπωσδήποτε ἔχομεν τὸ προηγούμενον, ὅτι ἐμείναμεν πιστοὶ εἰς τὸ καθῆκον καὶ εἰς τὴν ἀποστολήν μας, καὶ τοῦτο εἶναι δι’ ἡμᾶς ἀρκοῦσα ἱκανοποίησις. Πιστοὶ μένοντες εἰς τὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας ἐτηρήσαμεν τότε, ἐρχόμεθα ν’ ἀντιταχθῶμεν καὶ κατὰ τῆς νῦν Κυβερνήσεως, μένοντες ἐντὸς τῶν ὅρων τῆς νομίμου Ἀντιπολιτεύσεως. Τὰ πράγματα, κύριοι, δὲν συμφωνοῦσι πρὸς τοὺς λόγους τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι τὰ νομοσχέδια διαιροῦνται εἰς δύο κατηγορίας, ὅτι ἡ μία ἀποβλέπει εἰς τὴν αὔξησιν ἐσόδων, καὶ ἡ ἄλλη εἰς τὴν ἐλάττωσιν ἐξόδων. Ἐντὸς τῶν νομοσχεδίων παρουσιάζονται διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ἀνατρέπουν ἄρδην διατάξεις κανονιστικάς, αἱ ὁποῖαι ἐπετεύχθησαν μετὰ πολυετεῖς ἀγῶνας. Εἶχον αἱ Κυβερνήσεις προηγουμένως ἀπόλυτον ἐλευθερίαν νὰ παύουν καὶ νὰ διορίζουν, καὶ μετὰ ἀγῶνας πολλούς, μετὰ προσπαθείας μεγάλας ἐξεδόθησαν νόμοι περιοριστικοί, νόμοι περὶ προσόντων, κανονίζοντες τὸν τρόπον, καθ’ ὃν διορίζονται καὶ προβιβάζονται καὶ παύονται οἱ ὑπάλληλοι. Τοὺς κανόνας τούτους μὲ τρόπον λαθροχειρίας, οὕτως εἰπεῖν, πρόκειται νὰ τοὺς ἀνατρέψωμεν. Μᾶς λέγουν, ὅτι ὁ νόμος περὶ Προξενείων ἀφορᾷ οἰκονομίας; ὄχι, ἐν αὐτῷ ὑπάρχει διάταξις καταργοῦσα οὐσιώδη διάταξιν τοῦ ἑτέρου νόμου, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει νὰ διορίζωνται ὑπάλληλοι μὴ προϋπηρετήσαντες ἐπὶ τρία ἔτη καὶ μὴ ἔχοντες τὰ προσόντα ὅσα ὁ νόμος ὁρίζει. Ἀνοίγομεν ἤδη τὴν θύραν, διότι ἔχομεν καὶ ἡμεῖς πρόσωπα νὰ οἰκονομήσωμεν· διότι ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἰσχυροποιήσωμεν τὸ κόμμα, δέον νὰ εἰσέλθωσιν ὅπως ὅπως καὶ οἱ φίλοι ἡμῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, καὶ οὕτως ἀνατρέπεται ἡ κυρία βάσις τοῦ νόμου ἐκείνου, καὶ ἂν ἠδύνατο νὰ προκύψῃ ἐξ ἐκείνου ἀγαθόν τι, διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ ἀποβαίνει τοῦτο ἀδύνατον. Ἰσχυρίζεται ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι τὰ νομοσχέδιά του τείνουσιν εἰς ἐλάττωσιν ἐξόδων, καὶ ὅμως τὸ νομοσχέδιόν του περὶ Διπλωματικῆς καὶ Διερμηνευτικῆς ὑπηρεσίας παρέχει διάταξιν, κατὰ τὴν ὁποίαν προστίθεται σύμβουλος πληρωνόμενος διὰ 1000 δραχμῶν τὸν μῆνα! Τοιαύτη θέσις δὲν ὑπῆρχε, πλάττεται ἤδη· διατί; δὲν γνωρίζω, ἀλλὰ βεβαίως διὰ νὰ οἰκονομήσωμεν πρόσωπα. Λυποῦμαι λέγων ταῦτα· ἀλλὰ θὰ ἀντιταχθῶ κατὰ τοῦ συστήματος τῶν προσωπικῶν Κυβερνήσεων, τὸ ὁποῖον ἄγει τὸν Τόπον εἰς τὸν ὄλεθρον. Ἕν ἐκ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ἐβεβαίωσε τὴν Ἐπιτροπήν, ὅτι ἐν Κωνσταντινουπόλει τὰ τρόφιμα καὶ ἐν γένει ὁ βίος εἶναι τόσον ὀλιγοδάπανος, ὥστε οἱ μισθοὶ οἱ διδόμενοι εἶναι καὶ πέραν τοῦ δέοντος ἐπαρκεῖς, καὶ ὅμως τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν προτείνει αὔξησιν τοῦ μισθοῦ ἑνὸς ὑπαλλήλου ἀπὸ 400 εἰς 600. Ζητοῦσι, κύριοι, νὰ συζητήσωμεν ἄνευ τῆς γνώμης τῆς Ἐπιτροπῆς νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει φόρον εἰς τὰ κέρδη τῶν ἀνωνύμων Ἑταιριῶν, παρουσιάζουσι δὲ τὸ νομοσχέδιον ὡς δυνάμενον νὰ αὐξήσῃ τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ἄλλο τι κρύπτεται ὑπὸ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, κύριοι· διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ θὰ εἰσπράξῃ τὸ Δημόσιον ὀλίγας χιλιάδας δραχμῶν, ἀλλὰ θὰ φυγαδεύσῃ καὶ τὰ ἀπομένοντα ἐν τῷ Τόπῳ ὀλίγα κεφάλαια. Τὰ πολλὰ ἀπωλέσθησαν ἢ ἀπεσύρθησαν ἀπὸ τοῦ Τόπου· ζητοῦμεν ἤδη νὰ φυγαδεύσωμεν καὶ τὰ τελευταῖα χρήματα, τὰ ὁποῖα ἔμειναν, ὅπερ βεβαίως δύναται νὰ συντελέσῃ εἰς πᾶν ἄλλο, ἢ εἰς τὴν ἀνόρθωσιν καὶ τὴν βελτίωσιν τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως τοῦ Τόπου. Αἱ Τράπεζαι, Ἐθνικὴ καὶ Ἰονικὴ, δὲν δύνανται νὰ φορολογηθῶσι, διότι ἔχουν προνόμιον· τὸ νομοσχέδιον γίνεται διὰ δύο Τραπέζας, αἱ ὁποῖαι ἐργάζονται ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ Τόπου καὶ ἀνέλαβον τὴν ἐκτέλεσιν σπουδαίων ἐθνικῶν ἔργων, εὐεργετούντων τὸν Τόπον, καὶ αἱ ὁποῖαι σήμερον συγκρατοῦν ἐπὶ κινδύνῳ αὑτῶν τὴν πάσχουσαν βιομηχανίαν, τὸ κλονιζόμενον ἐμπόριον· ἀφορᾷ τὴν Βιομηχανικὴν καὶ τὴν Πιστωτικήν. Λοιπὸν μόνον κατ’ αὐτῶν τῶν δύο Τραπεζῶν στρέφεται ἡ μῆνις ὑμῶν! καὶ διὰ τί; νὰ σᾶς τὸ εἴπω, τὸ ἐννοεῖτε· διότι εἴχομεν τὴν ἀξίωσιν νὰ στρέψωσιν ὅλοι τὴν προσοχὴν αὑτῶν πρὸς τὸν νέον ἀνατέλλοντα ἥλιον. Ἀφορῶσι τὰ νομοσχέδια οἰκονομίας, καὶ ὅμως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπέβαλε νομοσχέδιον, δι’ οὗ αὐξάνει τοὺς ἀξιωματικούς· δὲν ἀρκεῖ εἷς Ὑποναύαρχος, θέλει δύο· δὲν ἀρκοῦσι τόσοι πλοίαρχοι, θέλει περισσοτέρους· ὅλα αὐτὰ εἶναι σύμφωνα πρὸς τὰς ἀρχὰς τῶν οἰκονομιῶν, περὶ ὧν ἡ Ἀντιπολίτευσις ὕψωσε σημαίαν, ἔκαμε περιοδείας, κατῆλθεν εἰς τὰς ὁδοὺς καὶ εἶπεν, ὅτι διὰ τῶν οἰκονομιῶν θὰ σώσῃ τὸν Τόπον! Ταῦτα πᾶν ἄλλο εἶναι ἢ οἰκονομίαι· εἶναι νομοσχέδια, τείνοντα νὰ ἐνισχύσωσι τὴν φατρίαν, ὅπως ἦσαν καὶ τὰ νομοσχέδια τῆς ἑτέρας μερίδος, τὰ ὁποῖα εἶχον τὸν αὐτὸν σκοπόν. Ἀλλ’ ὅπως τὰ νομοσχέδια τὰ τοιαῦτα δὲν ἔσωσαν τὴν πρώτην Κυβέρνησιν, παρεκκλίνασαν τῆς εὐθείας ὁδοῦ, ἂς ἦναι βεβαία καὶ ἡ παροῦσα, ὅτι δὲν θὰ ὠφεληθῇ ἐκ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλει, καὶ ὑποβάλλει εἰς χρόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον δὲν ὑπάρχει ὁ ἀναγκαῖος καιρὸς, ὅπως ἐξετασθῶσι καὶ μελετηθῶσι σπουδαίως. Τίς ἡ ἀνάγκη ἐπιπολαίως καὶ μετὰ σπουδῆς νὰ ζητῆτε, μάλιστα ἐν τοιαύτῃ ὥρᾳ τοῦ ἔτους, τὴν ἐπιψήφισιν τοιούτων νομοσχεδίων; Θέλετε νὰ ἐργασθῆτε σπουδαίως; ζητήσατε μόνον τὸν Προϋπολογισμὸν, καὶ ἀφήσατε τὰ νομοσχέδια ὅπως συζητηθῶσι καταλλήλως βραδύτερον, διότι δι’ αὐτῶν θὰ βλάψετε τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ Τόπου παρὰ θὰ τὴν ὠφελήσητε. Δὲν θέλω νὰ προχωρήσω περαιτέρω, ἀλλὰ κατὰ τὴν συζήτησιν θέλω σᾶς ἀποδείξει, ὅτι πολλὰ τῶν νομοσχεδίων ὁδηγοῦσιν εἰς τὴν οἰκονομικὴν καταστροφὴν, διότι καταργεῖτε νόμους ὑπάρχοντας καὶ λειτουργοῦντας, οἱ ὁποῖοι εἰσάγουν προσόδους. Θέλετε καὶ σεῖς πολιτικὴν ἐξωτερικὴν, διατηρεῖτε τὸν στρατὸν, ἔχετε Προϋπολογισμὸν 85,000,000, καταργεῖτε δὲ τοὺς φόρους· ἀλλὰ δὲν μᾶς λέγετε πῶς θὰ τοὺς ἀντικαταστήσητε δι’ ἄλλων. Ἀλλὰ καὶ ἂν ζητήσητε τὴν ἐπιβολὴν νέων φόρων, αὐτοὶ δὲν δύνανται νὰ λειτουργήσωσιν ἀμέσως· οἱ οἰκονομικοὶ νόμοι δὲν ἐκτελοῦνται εἰς τὴν στιγμὴν, ἀπαιτεῖται χρόνος ὅπως κανονισθῶσι τὰ κατ’ αὐτοὺς, καὶ ὅπως κατανοήσωσιν αὐτοὺς καὶ οἱ ὑπάλληλοι καὶ οἱ πολῖται. Ἄρα καταργοῦντες τοὺς ὑπάρχοντας φορολογικοὺς νόμους, θὰ εὑρεθῆτε εἰς τὴν πλέον ὀδυνηρὰν κατάστασιν, δὲν θὰ ἐπαρκέσητε εἰς τὰς ὑποχρεώσεις σας, καὶ τότε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπεζητεῖτε ἀναστατώσαντες τὸν Τόπον διὰ τῆς ὑποχωρήσεως, διὰ τῶν ἀτελευτήτων συζητήσεων κατὰ τὴν τελευταίαν Σύνοδον, διὰ τῶν ὁποίων παρεμποδίσατε τὴν ἐπιψήφισιν νόμων πρὸς βελτίωσιν ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ἡ πλειονοψηφία ἐπεψήφισεν ἐπιπολαίως, δὲν θέλετε τὸ ἐπιτύχει, ἀλλὰ θὰ ὁδηγήσητε τὸν Τόπον εἰς ὅλως ἀντίθετον σημεῖον, εἰς τὴν χρεωκοπίαν. Δὲν ζητῶ τι παρὰ τὸν νόμον, ζητῶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ Κανονισμοῦ, καὶ ὤφειλεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀφοῦ δὲν συνέρχονται αἱ Ἐπιτροπαί, νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς τηρήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, νὰ ζητήσῃ νὰ ταχθῇ προθεσμία, καὶ ἂν μετὰ παρέλευσιν αὐτῆς δὲν ὑποβληθῶσιν αἱ ἐκθέσεις, τότε νὰ ἐπιληφθῇ ἡ Βουλὴ ἀπ’ εὐθείας τῆς συζητήσεως.

§21ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ ἐζήτησε καὶ ὁ κ. Πρωθυπουργός.

§22ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι δικαιολογεῖται ἡ ἐγγραφὴ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῶν νομοσχεδίων, διότι αἱ Ἐπιτροπαὶ δὲν ἐξεπλήρωσαν τὸ καθῆκόν των. Ἀλλὰ καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, δὲν ἐπετρέπετο νὰ καταταχθῶσι τὰ νομοσχέδια εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διότι δὲν εἶχε ταχθῆ προθεσμία εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς καὶ δὲν εἶχε παρέλθη αὕτη ἀνωφελῶς.

§23ΠΕΤΡΙΔΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἐμελέτησε τὰ ¾ τῶν νομοσχεδίων καὶ θὰ ὑποβάλῃ τὰς ἐκθέσεις.

§24ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τὸ ἀκούω μετ’ εὐχαριστήσεως, ἀλλ’ οὐδὲν ὑπεβλήθη. Δὲν πρόκειται, κύριοι, περὶ παρωνυχίδος, ἀλλὰ περὶ νόμων, οἱ ὁποῖοι ἀφορῶσι σπουδαῖα συμφέροντα τοῦ Κράτους, καὶ τυφλοῖς ὄμμασιν ἄνευ προεξελέγξεως τῶν νομοσχεδίων δὲν εἶνε δίκαιον νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτῶν· καὶ ἂν ἀπὸ τῆς προχθὲς ἔπαυσα νὰ ζητῶ νὰ συνερχώμεθα δὶς τῆς ἡμέρας, τὸ ἔκαμα, διότι ἡ ἀνάγνωσις αὐτῶν τῶν νομοσχεδίων μ’ ἔπεισεν, ὅτι πᾶν ἄλλο ζητεῖται δι’ αὐτῶν ἢ οἰκονομία καὶ αὔξησις ἐσόδων καὶ ὅτι δι’ αὐτῶν βαίνομεν ἀσφαλῶς εἰς τὴν χρεωκοπίαν.

§25ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Δύο γνῶμαι ἦσαν γνωσταὶ ἐκδηλωθεῖσαι μέχρι τοῦδε ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς παρελθούσης βουλευτικῆς Περιόδου. Κατὰ τὴν μίαν, τὰ νομοθετήματα, ὅσα ἐπρότεινε τὸ παραιτηθὲν Ὑπουργεῖον, ἔφερον τὸ Κράτος εἰς ἀληθῆ οἰκονομικὴν ἀμηχανίαν, ἵνα μὴ μεταχειρισθῶ ὅρον βαρύτερον· ἡ ἄλλη γνώμη, ἡ ὁποία εἶχεν ἐκδηλωθῆ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν βουλευτικὴν Περίοδον, ἦτο, ὅτι μόνον διὰ τοῦ συστήματος, καὶ ἵνα μεταχειρισθῶ τὸν ὅρον τοῦτον, ὁ ὁποῖος δὲν μοὶ φαίνεται ὁ προσήκων, μόνον διὰ τοῦ συστήματος τοῦ οἰκονομικοῦ, τὸ ὁποῖον ἐφήρμοζε τὸ παραιτηθὲν Ὑπουργεῖον, ἠδύνατο ἡ Ἑλλὰς νὰ εὐημερήσῃ, καὶ ὅτι δι’ οὐδενὸς ἑτέρου συστήματος ἠδύνατο οὐχὶ νὰ εὐημερήσῃ, ἀλλ’ οὐδὲ κἂν νὰ συντηρηθῇ, πολλῷ δὲ ὀλιγώτερον διὰ τῶν οἰκονομικῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἐπρότεινεν ἡ τότε Ἀντιπολίτευσις. Εὐτυχῶς ἐξερχόμεθα σήμερον ἀπὸ τοῦ διλήμματος τούτου· δὲν πιεζόμεθα πλέον ἐν τῷ μέσῳ τῶν δύο τούτων ἀντιθέτων γνωμῶν, διότι ἐπῆλθε νέον σύστημα, τὸ σύστημα τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας. Ἐπὶ τοῦ συστήματος τούτου ἓν μόνον δύναμαι νὰ προτείνω, χωρὶς νὰ ἀσχοληθῶ νὰ βασανίσω τὴν οὐσίαν αὐτοῦ—διότι εἶνε δύσκολον ν’ ἀποφαίνηταί τις γνώμην ἐπὶ τῆς οὐσίας ἄνευ τῆς ἐξετάσεως τῶν λεπτομερειῶν, αἵτινες ἀποτελοῦσι τὸ σύστημα περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησεν ὁ κ. Μεσσηνέζης καὶ αἱ ὁποῖαι εἰσὶν εἰς ἡμᾶς ἄγνωστοι, ἀφοῦ δὲν ἀνέπτυξεν ἔτι αὐτὰς εἰς τὴν Βουλὴν—ἓν, λέγω, δύναμαι νὰ παρατηρήσω, ὅτι εἶνε ἐνδεχόμενον αἱ περὶ τῶν οἰκονομικῶν πραγμάτων τῆς Χώρας καὶ τοῦ Κράτους γνῶμαί του νὰ ἦνε ὀρθαί, ὅτι εἶνε ἐνδεχόμενον τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἔχει ἐν τῇ ἰδίᾳ αὐτοῦ κεφαλῇ καὶ τὰ ὁποῖα νομίζω, ὅτι δὲν θέλει ἀποκρύψῃ ἀπὸ τῆς Βουλῆς, νὰ ἦνε ὀρθά, ἀλλὰ παρακαλοῦμεν αὐτὸν νὰ μὴ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀποδεχθῶμεν τὰς γνώμας του πρὶν ἢ μάθωμεν αὐτάς. Ἤκουσα πλῆρες καὶ ἀπότομον κατηγορητήριον, τὸ ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας ἐνόμισε προσῆκον καὶ κατάλληλον πρὸς τὴν ὥραν αὐτὴν νὰ ἀπευθύνῃ κατὰ τῆς πρώην Ἀντιπολιτεύσεως, αὐτὸς ὁ τοσοῦτον φειδόμενος τοῦ χρόνου. Κατεμέμφθη αὐτῆς, διότι πρὸ τῆς τελευταίας Συνόδου τῆς παρελθούσης βουλευτικῆς Περιόδου δὲν ἔστερξε νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὰς τελευταίας ἐργασίας τῆς Βουλῆς. Δὲν γνωρίζω ἂν ᾖνε πλέον καιρὸς, ἂν δύναται νὰ ἔχῃ πρακτικόν τι ἀποτέλεσμα ἡ ἐπὶ τοῦ διαβήματος ἐκείνου τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως κρίσις. Ἐὰν ἦτο προσδοκώμενον, ὅτι ἡ κρίσις τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ διαβήματος ἐκείνου τῆς Ἀντιπολιτεύσεως ἠδύνατο νὰ ἔχῃ πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, προθύμως ἀποδεχόμεθα τὴν ἔρευναν αὐτοῦ, καὶ ὑποτασσόμεθα εἰς τὴν περὶ τούτου ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι οὐδὲν ἔχει πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, καὶ ὅτι μόνη ἡ ἱστορία εἶνε ἁρμοδία νὰ ἐκφέρῃ τὴν ψῆφόν της ἐπὶ τοῦ διαβήματος ἐκείνου. Ἐπειδὴ ὅμως ἡμεῖς, οἱ τότε ἔχοντες τὴν γνώμην ταύτην, εἴμεθα πολὺ πλείονες ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐνόμισαν, ὅτι ἔπρεπε νὰ μείνωσιν ἐπὶ τῶν θρανίων τῆς Βουλῆς, ἐὰν ἐμμένωμεν εἰς ἣν ἐξεδηλώσαμεν τότε γνώμην προβάντες εἰς τὸ διάβημα ἡμῶν ἐκεῖνο, δὲν θέλομεν ὑποληφθῆ ἰδιοῤῥύθμως σκεπτόμενοι, ὅσον τρέχουσι τὸν κίνδυνον νὰ θεωρηθῶσιν ἰδιοῤῥύθμως σκεπτόμενοι ἐκεῖνοι, οἵτινες δὲν στέργουσι νὰ ἀσπασθῶσι τὰς ὑπὸ τῶν πολλῶν ἀσπαζομένας γνώμας, ἀλλ’ ἐμμένουσιν εἰς τὴν ἰδίαν αὑτῶν γνώμην. Ἀλλ’ ἡ κατηγορία κατὰ τοῦ διαβήματος ἐκείνου τῆς πρώην Ἀντιπολιτεύσεως περιέχει καί τι μὴ ἀκριβές· ὀφείλω δὲ νὰ ἀναιρέσω αὐτὸ, διότι δὲν πρέπει νὰ λέγωνται δημοσίᾳ πράγματα μὴ ἀκριβῆ, πολλῷ δὲ μᾶλλον δὲν πρέπει νὰ διαδίδωνται ὑπὸ ἀνδρῶν τοσούτων διακεκριμένων, καὶ νὰ ὑποστηρίζωνται ὑπὸ ἀνδρῶν τοσούτων φιλαλήθων ὡς ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας· διότι ἡ βλάβη, ἡ ἐπιγιγνομένη ἐκ τοιούτων διαδόσεων, εἶνε μεγάλη, ἔχομεν δὲ συμφέρον νὰ ἀποκρούσωμεν αὐτήν. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας ἰσχυρίσθη, ὅτι ἡμεῖς ἀπεφασίσαμεν τότε νὰ παύσωμεν συμπράττοντες μετὰ τῆς πλειονοψηφίας μετὰ προμελέτην ἵνα καταστήσωμεν ἀνίκανον τὸ Σῶμα πρὸς ἐργασίαν, καὶ ὅτι εἰργάσθημεν πρὸς τοῦτο.

§26ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ.......

§27ΤΙΝΕΣ. Μὴ διακόπτετε.

§28ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ, κύριοι, μὴ εἶσθε πολὺ αὐστηροὶ εἰς τὰς διακοπὰς, αἵτινες μοὶ γίνονται ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν ἐξ Αἰγιαλείας, διότι ἔχει δίκαιον νὰ ἐρεθίζεται περισσότερον, καὶ νὰ μὴ δύναται νὰ καταστείλῃ ἑαυτόν. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν μαρτυρίαν οὐδενὸς, οὐδ’ αὐτοῦ τοῦ ἐξ Αἰγιαλείας βουλευτοῦ, ὅταν ἔχω μάρτυρα τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τῆς Βουλῆς, τὰ ὁποῖα βεβαιοῦσιν ὅτι, ὅταν ἀναβὰς ἐπὶ τὸ βῆμα ἐδήλωσα τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἐγὼ τότε ἔλαβον ἄνευ συνεννοήσεως μετὰ τῶν ἄλλων μελῶν τῆς τότε Ἀντιπολιτεύσεως καὶ ἐπὶ ἰδίᾳ ἐμοῦ εὐθύνῃ, ἐδήλωσα ῥητῶς, ὅτι ἡμεῖς δὲν ἀπερχόμεθα τοῦ Βουλευτηρίου, ἵνα καταστήσωμεν ἀνίκανον τὸ Σῶμα πρὸς ἐργασίαν, ἐτυγχάνομεν μάλιστα πεπεισμένοι, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει μείνει καὶ μετὰ τὴν ἀναχώρησιν ἡμῶν ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀλλ’ ἀπερχόμεθα τοῦ Βουλευτηρίου, διότι δὲν ἠνειχόμεθα τὸν περιορισμὸν τῶν δικαιωμάτων, τὰ ὁποῖα τὸ Σύνταγμα ἀπένειμεν εἰς ἡμᾶς. Ἐὰν συμβαίνῃ τὸ ἀτύχημα ἡ μνήμη τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας νὰ μὴ τὸν βοηθῇ........

§29ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν δὲν βοηθῇ καὶ τὸν κύριον συνυπουργόν σας.

§30ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τότε παρακαλῶ αὐτὸν νὰ διαθέσῃ ὀλίγας στιγμὰς, ἵνα μελετήσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς Βουλῆς καὶ ἀναμνησθῇ τῶν τότε λεχθέντων. Ἀλλ’ ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας ἐφρόνει πεποιθότως, ὅτι δὲν ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ οὐδὲ νὰ ἅψηται κἂν τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα προεβάλομεν, πρὶν ἢ ἀκούσῃ τὰς γνώμας τῶν Ἐπιτροπῶν, αἵτινες κατὰ τὸν Κανονισμὸν εἰσὶ κεκλημέναι ἵνα μελετήσωσιν αὐτά. Δὲν ἔχω νὰ παραπονεθῶ παντάπασι κατὰ τῆς γνώμης του ταύτης. Μοὶ ἐφάνη ὅμως παράξενος ἡ τακτική, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε, διότι ἦλθε νὰ ἐξετάσῃ κατὰ μέρος ἕκαστον τῶν νομοσχεδίων καὶ νὰ ἐπιφέρῃ ἐπ’ αὐτῶν γνώμας, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἥκιστα παραδέχομαι. Ἐξ ἐναντίας θεωρῶ τὰς γνώμας του ταύτας τοσοῦτον πλημμελεῖς, ὥστε ἐν τῷ συμφέροντι τοῦ βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας ηὐχόμην νὰ ἀπέκρυπτεν αὐτὰς ἐκεῖνος. Καὶ νομίζει ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας, ὅτι Ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον στηρίζεται ὑπὸ πλειοψηφίας τοιαύτης, ἤθελε διστάσει νὰ ἐκφέρῃ δημοσίᾳ τὴν γνώμην του, ἤθελε καταφύγει εἰς λαθροχειρίαν, τὴν ὁποίαν προσῆψεν εἰς ἡμᾶς, ἐκτρεπόμενος τοῦ καθήκοντος τοῦ εὐφημισμοῦ, τὸν ὁποῖον ὀφείλει πρὸς τοὺς συναδέλφους. Λαθροχειρία εἶνε πρᾶξις ἐπιλήψιμος, εἶνε ἀξία ἠθικῆς καταστολῆς, καὶ δὲν εἶχε δικαίωμα νὰ προσάψῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοιαύτην πρᾶξιν. Λυποῦμαι διότι ὁ ἐρεθισμὸς τῶν νεύρων του παρέσυρεν αὐτὸν μέχρι τῆς χρήσεως φράσεως, διὰ τὴν ὁποίαν ὁ ἴδιος θέλει λυπηθῆ. Λαθροχειρία δὲν εἶνε ἡ ἀναγραφὴ διατάξεως ῥητῆς καὶ ἀπροκαλύπτου ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, διὰ τῆς ὁποίας μεταβάλλονται τὰ περὶ τοῦ διορισμοῦ καὶ τῶν προσόντων καὶ τῆς παύσεως τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων. Ἐὰν ἔχωμεν ὀρθὴν ἢ μὴ ὀρθὴν τὴν γνώμην, ἐὰν ἡ γνώμη ἡμῶν ἐξυπηρετῇ ἢ δὲν ἐξυπηρετῇ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους, θέλομεν ἰδεῖ αὐτὸ, ὅταν συζητηθῇ τὸ νομοσχέδιον. Θέλομεν ἀκούσει τὰς ἀντιῤῥήσεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας, θέλομεν ἀκούσει τὰς ἀντιῤῥήσεις ἐκείνου, τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα δὲν ἐμνημόνευσε, τὸν ὁποῖον ὅμως ἐπεκαλέσθη πρὸ μικροῦ ὡς συνεργασθέντα μετ’ αὐτοῦ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, καὶ θέλομεν διηγηθῆ ὁποῖος ἐστὶν ὁ νόμος περὶ προξενείων, ὁ λειτουργῶν μέχρι τοῦδε, καὶ πῶς ὁ νόμος οὗτος ἐξετελέσθη. Ἀλλὰ τί νὰ εἴπω περὶ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας, ὅστις προέβη περαιτέρω, ὅστις ἰσχυρίσθη πρὸ μικροῦ, ὅτι διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον προεβάλομεν, περὶ αὐξήσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν κερδῶν τῶν ἀνωνύμων ἑταιριῶν ἀπὸ 3 εἰς 5%, εἴχομεν ἐν τῷ νῷ νὰ διεκδικήσωμεν πάθη, καὶ νὰ τιμωρήσωμεν πολιτικὰς γνώμας! Καὶ ποῖα πάθη ἔχομεν κατὰ τῆς Πιστωτικῆς: Καὶ τίνος τὰς πολιτικὰς γνώμας ἔχομεν τὴν προαίρεσιν διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ τιμωρήσωμεν; Τὰς πολιτικὰς γνώμας τῆς Πιστωτικῆς; Καὶ ἡ Πιστωτικὴ ἔχει πολιτικὰς γνώμας; Καὶ ἡ Πιστωτικὴ ἀνήκει εἰς τὸν πολιτικὸν ἀνταγωνισμὸν διὰ νὰ διαθέσῃ ἡμᾶς δυσμενῶς πρὸς αὐτήν; Ἀλλὰ θέλει τάχα ἐρωτήσει τὸν κ. Διευθυντὴν τῆς Πιστωτικῆς, ὅστις μάλιστα συνδέεται διὰ συγγενικοῦ δεσμοῦ μετ’ αὐτοῦ, διὰ νὰ μάθῃ εἰς ποίας θυσίας, καὶ προσωπικῶς ἡμεῖς αὐτοὶ ὑπεβλήθημεν, καὶ ποίας προσπαθείας καταβάλλομεν διὰ νὰ τῇ χορηγήσωμεν συνδρομὴν ἄμεσον καὶ πρόχειρον κατὰ τὰς τελευταίας ταύτας ἡμέρας, συνδρομὴν ἐπὶ τῆς ὁποίας εἶχε μὲν τὸ δικαίωμα βεβαίως, ἀλλὰ τὴν ὁποίαν ἡμεῖς δὲν ἠδυνάμεθα νὰ παράσχωμεν, ἀναγκασθέντες νὰ προσλιπαρήσωμεν τὴν καλὴν θέλησιν τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου, διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ἔλθωμεν ἐπίκουροι εἰς τὸ κατάστημα τοῦτο, ἀφοῦ ἐπείσθημεν, ὅτι ἡ κατάστασις αὐτοῦ εἶχεν ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς μας ταύτης; Τὴν Δημοσίαν Ἐξουσίαν, τὴν ὁποίαν διεχειριζόμεθα, καμίαν ἀπόδειξιν δὲν ἔχει ὁ βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας, ἵνα διϊσχυρισθῇ, ὅτι διεχειρίσθημεν ποτὲ κατὰ τὸν βίον μας πρὸς ἐξυπηρέτησιν πολιτικῶν συμφερόντων. Ἐὰν δὲ ἡ Πιστωτική, διὰ τὴν ὁποίαν ἐνδιαφέρεται τοσοῦτον, ὡς στενὸς συγγενὴς τοῦ κ. Διευθυντοῦ αὐτῆς, ἠναγκάσθη νά ὑπηρετήσῃ, ὡς καὶ ὑπηρέτησε πολιτικὰ συμφέροντα, δὲν εἴμεθα ἡμεῖς οἱ τὴν τοιαύτην ἐπ’ αὐτῆς βίαν πρὸς τοῦτο ἐνασκήσαντες. Ἠδύνατο δὲ ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Αἰγιλείας νὰ ἀπευθύνῃ τὰ παράπονά του κατ’ ἐκείνων, οἵτινες ἐζήτουν ἑκάστοτε ἀντάλλαγμα διὰ τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας προσήνεγκον εἰς τὴν Πιστωτικήν. Ὁ κ. Μεσσηνέζης εἶναι πολίτης χρηστὸς, σέβεται τὴν ἀλήθειαν, εἶνε ἔντιμον καὶ διακεκριμένον μέλος καὶ τῆς κοινωνίας. Παρακαλῶ ὅμως αὐτὸν νὰ εὐλαβῆται τὴν ἀλήθειαν καὶ νὰ μὴ ἀφίνηται εἰς τὰς στιγμιαίας αὐτοῦ ἐντυπώσεις, διότι εἶναι ἐνδεχόμενον αἱ ἐντυπώσεις του αὗται νὰ τὸν ἀπομακρύνωσι πολλάκις τῆς ἀληθείας.

§31ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τὴν ἐκδρομὴν ἐκείνην περὶ τῆς ἀποχωρήσεως ἐποιησάμην, διότι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, κατὰ τὴν εἰσήγησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ τὴν πολιτικὴν ἔκθεσίν του, εἰπὼν ὅτι ἀπεχώρησαν, διότι ἦσαν ἐν γνώσει, ὅτι ἤθελε παραμείνει ἐν τῇ Βουλῇ ἀπαρτία, ὅπως λειτουργήσῃ τὸ Πολίτευμα, εἶπέ τι, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀνακριβές. Ἡ Ἀντιπολίτευσις τότε ἐνόμιζεν, ὅτι πρέπει νὰ καταφύγῃ εἰς πᾶν μέσον διὰ νὰ ῥίψῃ τὸν κ. Τρικούπην βλάπτοντα, παραδέχομαι, τὴν Πολιτείαν. Οὐδέποτε ὑπῆρξα συνήγορος τῆς ὅλης πολιτείας τοῦ κ. Τρικούπη. Ἐὰν ἠδυνάμην ἐκ μὲν τῆς πολιτικῆς τοῦ κ. Τρικούπη νὰ λάβω τὸ θάῤῥος, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν εἶχε περὶ τῶν φόρων, καὶ νὰ λάβω ἐκ τοῦ προγράμματος τοῦ νῦν Πρωθυπουργοῦ τὴν ἰδέαν τῶν οἰκονομιῶν, βεβαίως ἤθελον ἀποτελέσει τι, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ συντελέσῃ πράγματι εἰς τὴν βελτίωσιν τῶν κοινῶν πραγμάτων. Ἐπειδὴ κατέκρινα τὴν ἀποχώρησιν, δὲν ἕπεται ὅτι συνηγορῶ ὑπὲρ τοῦ κ. Τρικούπη. Ὁ κ. Τρικούπης ὑπέπεσεν εἰς ἄπειρα λάθη, ὑποβαλὼν τὰ πάντα εἰς τὸν κομματισμὸν, καὶ διὰ τοῦτο ἄχρι τελευταίας στιγμῆς παρέμεινα εἰς τὰς τάξεις τῆς Ἀντιπολιτεύσεως. Φρονῶ δὲ, κύριοι, ὅτι ὁ κομματισμὸς καταστρέφει τὴν Ἑλλάδα. Ἐνδεχόμενον ὁ κομματισμὸς νὰ λειτουργῇ ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ Τόπου ἐν Ἀγγλίᾳ, διότι ὑπάρχουσι μεγάλα κέντρα ἰσχυρὰ πολιτικὰ, καὶ δύνανται συνεταιριζόμενα νὰ τάσσωνται καὶ νὰ ἐξυπηρετῶσι μίαν πολιτικὴν ἰδέαν, ἀλλὰ πάντοτε, ἐπειδὴ ἔχουσι μεγάλην πολιτικὴν δύναμιν, περιορίζονται ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς ἐννόμου ἀντιπολιτεύσεως καὶ τῶν ἀληθῶν συμφερόντων τοῦ Τόπου. Παρ’ ἡμῖν ὅμως ὁ τοιοῦτος συνεταιρισμὸς ἄγει τὸν Τόπον εἰς τὴν καταστροφὴν, διότι ἕκαστον κόμμα, ἐρχόμενον εἰς τὴν Ἐξουσίαν, ἔχει ἀνάγκην νὰ καταλάβῃ τὰς θέσεις, αἱ ὁποῖαι διετέθησαν ὑπὲρ τοῦ ἑτέρου, διότι τοῦτο εἶναι ζήτημα ὑπάρξεως. Ὅταν δὲ μεταπίπτῃ ἡ Ἐξουσία ἀπὸ τοῦ ἑνὸς κόμματος εἰς τὸ ἄλλο, καὶ παύωνται οἱ διοριζόμενοι σήμερον, ὅπως παυθῶσι καὶ αὐτοὶ μετ’ οὐ πολὺ, τὸ ἀποτέλεσμα εἶναι, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν ἀνθρώπους τῆς ὑπηρεσίας, καὶ διὰ τοῦτο ἔκλυσις καὶ παραλυσία παντοῦ. Ἄλλοτε μετὰ παρέλευσιν 3, 4, 6 μηνῶν διεδέχοντο τὰ Ὑπουργεῖα ἀλλήλοις, ἐσεβόμεθα ὅμως κἄτι τι, καὶ δὲν ἐνομίζομεν, ὅτι ἔπρεπε καὶ τὴν νομοθεσίαν αὐτὴν νὰ ἀνατρέπωμεν, καὶ τοιουτοτρόπως νὰ μὴ ὑπάρχῃ Νόμος σεβαστὸς, ὄχι μόνον εἰς τοὺς πολίτας, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους. Τώρα ἠγάγομεν τὸν κομματισμὸν εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε νὰ νομίζωμεν, ὅτι ἢ τὸ κόμμα νὰ ὑπάρξῃ, ἢ γαία μιχθήτω πυρί. Μυρία ὅσα ζητήματα Ἐθνικὰ παρουσιάσθησαν, κατὰ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε τὰ κόμματα νὰ συμπράξωσιν, ἀλλ’ οὐδέποτε παρουσιάσθη τὸ φαινόμενον τοῦτο. Τοιαύτη εἶναι καὶ ἡ σημερινὴ κατάστασις. Ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ὁ φανατικὸς αὐτὸς κομματισμός, τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ ἀπὸ κοινοῦ, καὶ ὅλοι ὡς ἀδελφοὶ νὰ ἐξετάσωμεν πῶς θὰ σώσωμεν τὴν τιμήν μας, τὴν ὕπαρξίν μας, τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος, τὸ μέλλον τῆς Ἀνατολῆς ὁλοκλήρου· διότι, ἐὰν ἡ Ἑλλὰς, κύριοι, καταπέσῃ εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε νὰ θεωρῆται ἀναξία νὰ ἦναι ἡγέτης τῆς Ἀνατολῆς, ἡ Ἀνατολὴ θὰ κατασταθῇ Αἴγυπτος. Ἰδού, κύριοι, διατὶ ἀγωνίζομαι ὅπως ἀγωνίζομαι. Εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι τὰ νομοσχέδιά του εἶναι καθαρὰ ὡς ὁ καθρέπτης, καὶ ἀδίκως ἐγὼ ἐπικρίνω αὐτά. Ἀλλὰ τὰ πράγματα ἀποδεικνύουσιν, ὅτι τὰ νομοσχέδιά του, τὰ εἰσαχθέντα ἄνευ αἰτιολογικῶν ἐκθέσεων, τροποποιοῦντα σπουδαίους καταστατικοὺς νόμους, ὑπηγορεύθησαν ἐκ πλαγίων σκοπῶν. Πρέπει νὰ ἔχωμεν τὴν τόλμην νὰ εἴπωμεν τὴν ὅλην ἀλήθειαν. Ἀνοίγομεν τὴν θύραν διὰ τινων νομοσχεδίων, ἵνα εἰσέλθουν πρόσωπα πεφιλημένα. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐμνήσθη ἁπάντων τῶν ὅσων εἶπον προκληθείς, καὶ εἶπεν ὅτι ἡ Πιστωτικὴ πολιτεύεται; Ὄχι· ἡ Πιστωτικὴ δὲν πολιτεύεται, ἡ Πιστωτικὴ διαχειρίζεται περιουσίαν ἐπ’ ὠφελείᾳ καὶ ἐπ’ ἀγαθῷ τοῦ Τόπου, καὶ οὐδόλως μεριμνᾷ περὶ τῆς πολιτικῆς. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς λέγων ὅτι ἡ Πιστωτικὴ συμπαθεῖ πρὸς τὸν κ. Τρικούπην, δὲν λέγει τὴν ἀλήθειαν.

§32ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶπεν αὐτό.

§33ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δύναμαι νὰ τὸ βεβαιώσω μὲ τὸν ἐπισημότερον τρόπον, ὅτι ἡ Πιστωτικὴ ἔμεινεν ἀείποτε ξένη πρὸς τὴν πολιτικὴν, καὶ ὑπῆρχον μάλιστα πρόσωπα ἐν τῇ Πιστωτικῇ, τὰ ὁποῖα σπουδαίως συνεπάθουν, ὡς ἰδιῶται βεβαίως, ὑπὲρ τοῦ κ. Δηλιγιάννη. Κακῶς λοιπὸν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὑπολαμβάνει, ὅτι ἡ Πιστωτικὴ πολιτεύεται, καὶ ὅτι ὅσα εἶπον εἶναι ὑπαγόρευσις τῶν διοικούντων αὐτήν.

§34ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶπεν αὐτό.

§35ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἀποτίσας ὁ κ. Πρωθυπυργὸς μέρος τῶν ὅσων ὤφειλε τὸ Κράτος, ἔκαμεν ὅ,τι ὤφειλε νὰ κάμῃ πρὸς αὐτὴν, διότι ἡ Πιστωτικὴ ἐδαπάνησε τὸ χρῆμα αὐτῆς καὶ κατεσκεύασε τὸν ὡραῖον Σιδηρόδρομον, τὸν ὁποῖον ἔχομεν, καὶ ἐνῷ τὸ Δημόσιον ἦτο ὑπόχρεων νὰ πληρώσῃ δύο ἑκατομμύρια τῇ δίδονται, ὡς νὰ ἦναι ἐπαῖτις, σήμερον 400, αὔριον 200 χιλιάδες. Γνωρίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις διατελεῖ ὑπὸ δυσχερείας οἰκονομικὰς, καὶ δὲν προέρχεται ἡ ἄρνησις ἀπὸ κακὴν θέλησιν πρὸς τὴν Πιστωτικήν, ἀλλὰ δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λέγῃ, ὅτι προστατεύει μεγάλως αὐτὴν, καὶ ὅτι δεικνύει ἰδιαιτέραν χάριν πρὸς τὴν Πιστωτικήν.

§36ΤΙΝΕΣ. Δὲν τὸ εἶπεν.

§37ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὅσα σᾶς εἶπον περὶ τοῦ Νομοσχεδίου ἐκείνου, τὰ εἶπον εἰσηγούμενος τὴν γνώμην ἄλλων τραπεζιτῶν, οἱ ὁποῖοι μοὶ εἶπον ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐπιψηφίσῃ τοιοῦτον Νόμον, ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα πλέον νὰ ἐξακολουθῶμεν διευθύνοντες τὸ πιστωτικὸν αὐτὸ Κατάστημα, διότι τὰ κέρδη μας εἶναι μηδέν. Ὅταν δὲ ἀπὸ τὰ κέρδη αὐτὰ μᾶς πάρετε καὶ 5%, ἀφοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ εἰσπράξωμεν οὐδὲ ὀβολὸν ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς χεῖρας τοῦ κόσμου, βεβαίως δὲν ἠμποροῦμεν πλέον νὰ ἔχωμεν κεφάλαια εἰς αὐτὸν τὸν Τόπον, πρέπει νὰ ἐκπατρισθῶμεν. Προέβην δὲ εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν διαφόρων Νομοσχεδίων διότι ἤθελον νὰ δικαιολογήσω τὴν πολιτείαν μου. Ἀπὸ τῆς προχθὲς δὲν ἔπαυσα φωνάζων νὰ συνερχώμεθα καὶ μετὰ μεσημβρίαν, ὅπως ἐζήτουν κατὰ τὰς ἐξελέγξεις· διότι ἀφοῦ οἱ συμπολῖταί μου μοὶ ἔκαμον τὴν μεγάλην τιμὴν νὰ μὲ ἀποστείλουν ἐδῶ, χωρὶς νὰ θέλω, δὲν ἐπεθύμουν νὰ ναυαγήσῃ τὸ Σῶμα κατὰ τὰς ἐξελέγξεις. Ἤδη δὲ βλέπων ἀφ’ ἑνὸς τὴν σιγὴν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ ἀφ’ ἑτέρου, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀπομακρύνεται ἀπὸ τῆς μόνης ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν ἐξεδήλωσεν ὡς ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, τὴν πραγματικὴν, τὴν σωστικὴν οἰκονομίαν, ἐπείσθην, ὅτι δὲν μοὶ ἐπετρέπετο ἡ ἀδιαφορία. Ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ πρώην Πρωθυπουργὸς ὅτι, ἐὰν αἱ ἐπαγγελίαι σας περὶ οἰκονομιῶν ἦσαν σπουδαῖαι, ἔπρεπε νὰ τολμήσητε νὰ ἐλαττώσητε τὸν στρατόν. Ἀλλ’ ὅταν ἐκάμετε τὰς ἐπαγγελίας σας ἐκείνας, δὲν ἐλαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι θὰ φθάσητε εἰς τὸ βῆμα ὡς Πρωθυπουργός. Ἔκτοτε καὶ ἤδη εὑρίσκεσθε εἰς πλήρη ἀντίφασιν καὶ καταφεύγετε εἰς μέτρα γελοῖα καὶ ἀνάξια, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι σύμφωνα πρὸς τὰς ἐπαγγελίας σας, ὡς ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτὴς κ. Οἰκονόμου· δὲν εἶναι τι δυνάμενον ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι τὸ πρόγραμμά σας εἶναι τὸ δυνάμενον νὰ σώσῃ τὸν Τόπον ἐκ τῆς καταστροφῆς.

§38ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Μεσσηνέζης εἶπεν, ὅτι εἶμαι μάρτυς, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν ἀνακριβείας περὶ τῆς ἀπαρτίας. Τὸν παρακαλῶ νὰ ἐξηγηθῇ.

§39ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἀφοῦ μὲ προκαλεῖται, ἐξηγοῦμαι. Ὁ κύριος Ζυγομαλᾶς ἐξ ὀνόματος τοῦ κυρίου Δηλιγιάννη ἦλθεν εἰς τὸν οἶκόν μου, καὶ μὲ παρεκάλει μετ’ ἐπιμονῆς νὰ ἀποχωρήσω καὶ ἐγὼ, διότι ἄνευ τῆς ἀποχωρήσεώς μου θὰ γείνῃ ἀπαρτία, καὶ δὲν σώζεται ἡ Ἑλλὰς, ἐὰν δὲν ναυαγήσῃ ἐν τῇ Βουλῇ ὁ κύριος Τρικούπης. Ἐγὼ ἀπήντησα εἰς τὸν κύριον Ζυγομαλᾶν—δὲν πιστεύω νὰ θελήσῃ νὰ μὲ διαψεύσῃ, ἀλλὰ πιστεύω, ἐὰν μὲ διεψεύσῃ, ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ πιστεύσῃ ἐμὲ μᾶλλον ἢ τὸν κύριον Ζυγομαλᾶν—ἐγὼ ἀπήντησα ὅτι δὲν ἀποχωρῶ, εἶμαι ἕτοιμος ἐν τῇ Βουλῇ νὰ ἐξακολουθήσω ἄγριον πόλεμον, διὰ νὰ ἐμποδίσω τὴν ἀποχώρησιν, καὶ μὴ ἀμφιβάλλετε ὅτι, ἐὰν θελήσωμεν νὰ συνταχθῶμεν, νὰ συζητήσωμεν τὰ διάφορα ἀντικείμενα, θὰ ῥίψωμεν τὸν κύριον Τρικούπην, διότι ὁ κύριος Τρικούπης ἐργάζεται περισσότερον διὰ νὰ πέσῃ, ὅπως τὰ πράγματα τὸ ἀπέδειξαν. Ἀλλ’ οἱ κύριοι ἐπέμενον εἰς τὴν ἀποχώρησιν, ἐγὼ δὲ ἐπέμενον εἰς τὸ νὰ μὴ ἀποχωρήσω.

§40ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Μεσσηνέζης ἀποδεικνύεται, ἐὰν μή τι ἄλλο, τοὐλάχιστον ἐπιλήσμων. Ὁμολογῶ, ὅτι μετὰ τοῦ κ. Μεσσηνέζη συνεδεόμην διὰ φιλίας καὶ εἶχον πρὸς αὐτὸν ὑπόληψιν. Ἐπανειλημμένως ἐπορεύθην παρ’ αὐτῷ καὶ πολλάκις συνδιελέχθημεν περὶ πολιτικῶν πραγμάτων. Ὁμολογῶ, ὅτι ἐξετίμων καὶ ἐκτιμῶ τὴν εἰλικρίνειαν τῆς διαθέσεως αὐτοῦ, ἀλλ’ ὄχι πάντοτε τὰς σκέψεις καὶ τὰς κρίσεις του. Ὅτε ἡ Ἀντιπολίτευσις ἀπεφάσισε ν’ ἀποχωρήσῃ ἐκ τῆς Βουλῆς, διότι δὲν ἠδύνατο νὰ συμπράξῃ μετὰ τῆς πολυαρίθμου τότε Συμπολιτεύσεως, ὁμολογῶ, ὅτι ἐπορεύθην πρὸς τὸν κ. Μεσσηνέζην ἐγὼ ἀτομικῶς, προσπαθῶν νὰ πείσω αὐτὸν, ὅπως συναπέλθῃ μεθ’ ἡμῶν, διότι δὲν ἤθελον ἀνὴρ τῆς ἀξίας τοῦ κ. Μεσσηνέζη νὰ μείνῃ ἐν τῇ Βουλῇ, ἀπερχομένης τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, νὰ συντελέσῃ δὲ διὰ τῆς παρουσίας του εἰς ψήφισιν Νόμων καταστρεπτικῶν, κατὰ τὴν γνώμην μας, ὡς οἱ τῶν μονοπωλίων, τοῦ Δασμολογίου κλπ. οὐδέποτε ὅμως παρεκάλεσα αὐτὸν ν’ ἀπέλθῃ ἁπλῶς καὶ μόνον, ὅπως μὴ καταρτισθῇ ἀπαρτία, οὔτε ἠδυνάμην ν’ ἀποβλέψω εἰς τοῦτο, διότι πάντες γνωρίζετε, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τότε εἶχεν 130–140 βουλευτὰς, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κάμω ἐγὼ τοιαύτας μωρὰς ἀπαριθμήσεις, ὅταν πάντες οἱ παλαιοὶ βουλευταὶ γνωρίζητε, ὅτι ἴσως ἐγὼ μόνος εἶχον καταστῆ εἰδικὸς εἰς τὰς ἀπαριθμήσεις τῶν βουλευτῶν, διότι ἤμην διαρκῶς ἐλεγκτὴς καὶ ψηφολέκτης εἰς τὰς ψηφοφορίας. Ὁ κ. Μεσσηνέζης ἠθέλησε νὰ κηρυχθῇ ὡς ἀρχηγὸς τῆς Ἀντιπολιτεύσεως σήμερον, διότι ἴσως βλέπει ἀργοῦσαν τὴν Ἀντιπολίτευσιν καὶ τὸν ἀρχηγὸν αὐτῆς. Ἀλλὰ παρακαλῶ τὸν κ. Μεσσηνέζην νὰ ὁρίσῃ τί θέλει. Εἶπεν, ὅτι διὰ τῶν φόρων τοῦ κ. Τρικούπη καὶ τῶν οἰκονομιῶν τῶν ἰδικῶν μας θὰ σωθῇ ἡ Πολιτεία. Εὔχομαι νὰ διαλυθῇ ἡ Βουλὴ σήμερον, νὰ γείνουν ἐκλογαὶ, νὰ ἔλθητε μὲ πλειονοψηφίαν μεγάλην καὶ νὰ λάβητε τοὺς φόρους τοῦ κ. Τρικούπη καὶ τὰς οἰκονομίας τὰς ἰδικάς μας. Ἡμεῖς ζητοῦμεν διὰ τῶν Νομοσχεδίων μας φόρους, ἀλλὰ φόρους ἐπὶ τῶν τάξεων, αἱ ὁποῖαι ἀτυχῶς ἐν Ἑλλάδι μέχρι τοῦδε δὲν ἐφορολογοῦντο, τὰς ὁποίας ἡ πρώην Κυβέρνησις δὲν ἐτόλμησε νὰ φορολογήσῃ. Καὶ πρέπει καὶ σεῖς νὰ φορολογηθῆτε, κύριε Μεσσηνέζη, καὶ οἱ ὁμότιμοι ὑμῶν, ἐὰν ἔχητε εἰσόδημα ἀφορολόγητον. Δὲν φορολογοῦνται τὰ κεφάλαια ἐπαρκῶς ἐν Ἑλλάδι, ὁ δὲ πρώην Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι τότε μόνον δύνανται νὰ φορολογηθῶσιν, ὅταν ἐπισήμως δηλωθῶσι διὰ τῆς ἀνωνύμου ἑταιρίας. Ἀλλ’ ἀφήσατε σεῖς ἡ πρώην Κυβέρνησις τὸ πνεῦμα τοῦ συνεταιρισμοῦ νὰ ἀναπτυχθῇ διὰ νὰ ὑπάρχῃ συναιτερισμὸς καὶ ἀνώνυμοι ἑταιρίαι ἐν Ἑλλάδι; ὄχι βεβαίως, διότι μέχρι τοῦδε ἐπετράπη εἰς κερδοσκόπους νὰ ἁρπάζωσι τὸ χρῆμα τῶν μικρῶν κεφαλαιούχων. Πῶς εἶναι δυνατὸν ἐν Ἑλλάδι νὰ ὑπάρξωσι συνεταιρισμοὶ, νὰ ὑπάρχωσιν ἑταιρίαι ἀνώνυμοι, ὅταν ἡ Ἑλλὰς ὁλόκληρος γνωρίζῃ ὁποίαν χρῆσιν ἐποιήσαντο αἱ ἑταιρίαι τῶν χρημάτων, τὰ ὁποῖα προσήνεγκεν ὁ λαός; Ἐλησμονήσαμεν τὴν Κωπαΐδα; Τὰ ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τοὺς μετόχους, τί ἐγένοντο; Εἶναι ζήτημα εἰδικῆς καταδιώξεως, καὶ ἀπορῶ πῶς δὲν ἐγένετο εἰσέτι καταδίωξις.

§41ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὡς Ὑπουργὸς ἐκφράζετε αὐτὴν τὴν πεποίθησιν; Ἐὰν ἔχητε αὐτὴν τὴν πεποίθησιν, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ καταδίωξις, πρέπει νὰ τὴν ζητήσητε· ἄλλως, νὰ παραιτηθῆτε (θόρυβος).

§42ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μὴ διακόπτετε. Ἐγὼ σᾶς ἐξέθεσα τὴν γνώμην μου, εἰς ἣν ἐμμένω· ἔχετε ὀλίγην ὑπομονήν. Σεῖς ἐν καιρῷ ἐνθέρμως ὑπεστηρίξατε τοὺς τῆς Κωπαΐδος. Ὁ κ. Μεσσηνέζης ἔκρινε δέον νὰ κατακρίνῃ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶναι λίαν ἀναγκαῖα· ἐὰν ἠρώτα τὴν ὑπηρεσίαν, θὰ ἐμάνθανεν, ὅτι εἶναι τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης. Πῶς δύναται νὰ ᾖναι εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐξωτερικῶν θέσις Γενικοῦ Γραμματέως μὲ τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα διαγράφει ὁ Νόμος, ὁ ἰσχύων; Οἱ ἐνδιαφερόμενοι τότε ἐφρόντισαν, κύριε Μεσσηνέζη, νὰ τὴν περιφρουρήσωσι καὶ νὰ τὴν καταστήσωσιν ἀπόρθητον. Ποῖον θὰ εὕρητε νὰ διορίσητε μὲ τὰ προσόντα, τὰ διαγραφόμενα ὑπὸ τοῦ Νόμου; Ἔπρεπε πρῶτον νὰ μελετήσητε τὰ νομοσχέδια, νὰ φωτισθῆτε ὁπόθεν δήποτε καὶ κατόπιν νὰ κατακρίνητε ταῦτα. Ἡ Ἑλλὰς δὲν θὰ γίνῃ Αἴγυπτος καὶ μάλιστα ὑπὸ Κυβέρνησιν, ἥτις φείδεται τοῦ Δημοσίου χρήματος· καὶ ἡ Κυβέρνησις αὕτη θ’ ἀποδειχθῇ, ὅτι φείδεται τοῦ Δημοσίου χρήματος πρὸ παντὸς ἄλλου, καὶ θέλει ἐμμείνει εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προγράμματος, ὅπερ ἐπηγγέλθη, καὶ τοῦ ὁποίου τὴν ἐφαρμογὴν σεῖς πρῶτοι ἀτυχῶς ἄρχεσθε παρακωλύοντες.

§43ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ἀποτείνω μίαν ἐρώτησιν πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν περί τινων ῥηθέντων παρ’ αὐτοῦ, ἀπαντῶντος εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Αἰγιαλείας, ὡς πρὸς τὰ παρ’ αὐτοῦ περὶ τῆς Πιστωτικῆς λεχθέντα. Εἶπεν ὅτι ἄλλοι εἰσὶν ἐκεῖνοι, οἵτινες ζητοῦσιν ἀνταλλάγματα. Δὲν εἰξεύρω τίνας ὑπαινίσσεται, καὶ τίνα ἀνταλλάγματα ὑπαινίσσεται. Νομίζω, ὅτι ὀφείλει νὰ δώσῃ ἐξηγήσεις. Ὅ,τι γινώσκω ἐγὼ, εἶνε, ὅτι πολλάκις ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις ἐζήτησεν ἀνταλλάγματα ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Προκειμένου νὰ συναλλαχθῇ ὡς Κυβέρνησις πρὸς Πιστωτικὰ Καταστήματα, ὤφειλε τὰς συναλλαγὰς ταύτας νὰ διεξαγάγῃ διὰ τρόπου συμφέροντος εἰς τὸ Δημόσιον, καὶ ὅταν ἐπρόκειτο νὰ δώσῃ παροχήν τινα, νὰ σκέπτηται ποῖον τὸ Δημόσιον θὰ λάβῃ ἀντάλλαγμα ἀπέναντι τῆς παροχῆς. Ἐὰν τοῦτο ἐνόει, εἶπέ τι ὀρθόν· ἐὰν ἐνόει ἄλλο τι, παρακαλῶ νὰ ἐξηγηθῇ, διότι τοιαῦτα δὲν πρέπει νὰ λέγωνται ἀορίστως. Ὡς πρὸς τὰς σχέσεις δὲ τὰς προσωπικὰς τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Πιστωτικὴν ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι οὐδέποτε ἡ Πιστωτικὴ ἐπέδειξε συμπαθείας πρὸς τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, οὐδὲ ἔχω λόγον ἵνα πιστεύω, ὅτι εἶχε πλείονας συμπαθείας πρὸς τὰ μέλη τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ἢ πρὸς τὰ μέλη τῆς νῦν Κυβερνήσεως. Ἐὰν εἴχομεν προσωπικῶς τὴν συμπάθειαν αὐτῆς, θὰ ἦτο εἰς ἡμᾶς λίαν εὐάρεστον, διότι ἡ ἠθικὴ συνδρομὴ τῶν πολιτῶν, εἴτε ἀτομικῶς, εἴτε ἐν συνεταιρισμῷ ἐργαζομένων, εἶναι ὠφέλιμος εἰς τοὺς πολιτευομένους· ἀλλὰ τοιοῦτόν τι οὐδέποτε παρετηρήσαμεν. Πρὸς τὴν Πιστωτικὴν ἤλθομεν πολλάκις εἰς συμφωνίας ὡς Κυβέρνησις, καὶ αἱ συμφωνίαι αὗται ἀπέβησαν ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου, ἐλπίζω δὲ ὅτι θὰ ἀποβῶσι καὶ ὑπὲρ τῆς Πιστωτικῆς. Ἰδίως ἡ Πιστωτικὴ διεξάγει τὸ μέγα ἔργον τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς–Πελοποννήσου. Ἐλέχθη, ὅτι ἐπ’ ὠφελείᾳ αὐτῆς διεξάγει τὸ ἔργον τοῦτο· εὔχομαι νὰ τὸ διεξαγάγῃ ἐπ’ ὠφελείᾳ αὐτῆς καὶ εὔχομαι, ὅπως ἡ Κυβέρνησις, συναλλαττομένη πρὸς ἑταιρίας ὑπὲρ Δημοσίων ἔργων, συνομολογῇ τὰς συμβάσεις διὰ τρόπου ὠφελοῦντος τὸ Κράτος, ὠφελοῦντος δὲ καὶ ἐκείνους, οἵτινες ἀναλαμβάνουν τὰ ἔργα, διότι μόνον ὑπὸ τοιαύτας συνθήκας θὰ δυνηθῶμεν διὰ τῶν συνεταιρισμῶν νὰ διεξαγάγωμεν πάντα τὰ ἔργα, τῶν ὁποίων ἔχει ἀνάγκην ὁ Τόπος καὶ τὰ ὁποῖα συντελοῦσιν εἰς τὴν εὐημερίαν καὶ πρόοδον αὐτοῦ.

§44ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Καλούμενος νὰ δώσω πληροφορίας, ὀφείλω νὰ μὴ ἀρνηθῶ αὐτάς. Ἐγὼ οὐδὲν γινώσκω περὶ τῆς Πιστωτικῆς, οὐδὲ περὶ ἄλλου τινὸς Πιστωτικοῦ καταστήματος. Ὁ Βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας παρέστησεν, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον ἐνεφορεῖτο ὑπὸ ἐχθρικῆς κατὰ τῆς Πιστωτικῆς διαθέσεως, καὶ ὅτι, διὰ νὰ θεραπεύσῃ τὰς διαθέσεις ταύτας τὰς ἐχθρικάς, διενοήθη νὰ ὑποβάλῃ τὸ Νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τοῦ φόρου τῶν ἀνωνύμων Ἑταιριῶν ἀπὸ 3 εἰς 5%. Παρέστησα εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐξ Αἰγιαλείας, ὅτι οὔτε συμπάθεια, οὔτε ἀντιπάθεια μᾶς παρώτρυνεν εἰς τὴν ὑποβολὴν τοῦ Νομοσχεδίου τούτου. Τὸ μόνον τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν εἶναι, ὅτι τὰς διαθέσεις, τὰς ὁποίας ἔχομεν διὰ τὸ ἓν Πιστωτικὸν κατάστημα, τὰς αὐτὰς διαθέσεις ἔχομεν ὑπὲρ παντὸς Πιστωτικοῦ καταστήματος, τὸ ὁποῖον ἱδρύθη ἢ θέλει ἱδρυθῆ. Ἐὰν ἐξεδηλώθη δὲ παρ’ αὐτῶν πρός τινας πολιτικοὺς ἄνδρας συμπάθεια, βεβαίως δὲν ἐξεδηλώθη πρὸς ἡμᾶς· ἐκεῖνοι δὲ οἵτινες ἔλαβον ἀποδείξεις τῆς συμπαθείας αὐτῶν εἴτε ἑκουσίως εἴτε ἀκουσίως, αὐτοὶ εἶναι ἁρμόδιοι νὰ ἐξετάσωσιν ἐὰν ἐπέτυχον τοῦ σκοποῦ αὐτῶν. Εἶπα μάλιστα, ὅτι ἡμεῖς κατεβάλομεν τοσαύτην προσπάθειαν διὰ νὰ ἔλθωμεν ἐπίκουροι τῆς Πιστωτικῆς Τραπέζης, ἐκπληροῦντες τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Δημοσίου Ταμείου πρὸς αὐτήν, ὥστε ἠθέλαμεν ἐπικαλεσθῆ αὐτὴν τὴν Πιστωτικὴν διὰ νὰ δηλώσῃ ἐὰν εὗρεν ἐν ταῖς προσπαθείαις ἡμῶν ταύταις προστασίαν καὶ ἐπικουρίαν. Ὅτι ὡμίλησα περὶ ἀνταλλάγματος, βεβαίως δὲν ἠδυνάμην εἰς τὴν φράσιν ἐκείνην νὰ περικαλύψω τὴν ἄλλην ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ὁ πρώην Πρωθυπουργὸς ἐζήτησε νὰ διευκρινήσω. Ὅταν ἔλεγον περὶ ἀνταλλαγμάτων, δὲν ἐνόουν περί τῶν συναλλαγῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἁρμόζουσιν οὐδ’ εἰς πολιτευτάς, οὐδ’ εἰς Κυβερνήτας, οὐδὲ εἰς τοὺς κοινοὺς τῶν ἀνθρώπων· βεβαίως τοιαύτας πράξεις δὲν ἐνόουν. Ἀλλ’ ὅταν ἔλεγον περὶ ἀνταλλαγμάτων, ἐνόουν παροχὰς, αἵτινες δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς ἐκδηλώσεις συμπαθείας καὶ φιλίας ἐκείνων, οἵτινες ἐποίησαν τὰς παροχὰς ταύτας. Δὲν ἀνεκοίνωσα δέ τι, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ δώσῃ δικαίωμα εἰς τὸν πρώην Πρωθυπουργὸν νὰ ζητήσῃ περαιτέρω διασαφήσεις. Ἄλλως, ἐγὼ δὲν εἶμαι κατήγορος οὐδενός, οὐδὲ Εἰσαγγελεύς, ἀλλὰ Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Οὐδὲ ἐκατηγόρησα τὸ Ὑπουργεῖον τὸ παρελθὸν ἐὰν ἔλαβεν ἢ δὲν ἔλαβεν ἀνταλλάγματα, οὐδὲ γινώσκω τίνες διεχειρίσθησαν τὴν Δημοσίαν Ἐξουσίαν ζητοῦντες ἢ ἀπεκδεχόμενοι ἀνταλλάγματα πρὸς ἐνίσχυσιν τῆς πολιτικῆς ἐπιῤῥοῆς των.

§45ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐδὲ ἐγὼ ἐνόησα ὅτι, προκειμένου περὶ ἀνταλλαγμάτων, ὁ Πρωθυπουργὸς ἀφώρα εἰς ἀνταλλάγματα ταπεινὰ ἐξ ἐκείνων, περὶ ὧν ἐμνήσθη πρὸ ὀλίγου· ἐνόησα, ὅτι ἐποιήσατο χρῆσιν τῆς λέξεως, ἀποβλέπων εἰς τὴν κομματικὴν συμπάθειαν καὶ τὴν πολιτικὴν συνδρομήν. Ἐπειδὴ δὲ ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις παρὰ πιστωτικῶν καταστημάτων οὐδέποτε ἐδέχετο ἀνταλλάγματα τοιαῦτα, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσω παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἐξηγήσεις. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς λέγει, ὅτι δὲν ἐμνήσθη τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, ὅτι δὲν ὡμίλησε περὶ αὐτῆς. Ἐὰν τῳόντι τὰ παρ’ αὐτοῦ λεχθέντα δὲν ἀφορῶσιν εἰς τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, δὲν ἔχω τι νὰ προσθέσω. Ἐὰν ὅμως ἀφορῶσιν εἰς τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν τὰ περὶ πολιτικῶν συμπαθειῶν ῥηθέντα, ἔχω δικαίωμα νὰ ζητήσω ἐξηγήσεις ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου περὶ τούτου.

§46ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ ἀξίωσις τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου εἶνε ἀξίωσις, ἥτις Κοινοβουλευτικῶς δὲν δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ. Ἐὰν ζητῇ νὰ ἐξαιρέσω τὸ προκάτοχον Ὑπουργεῖον ἀπὸ τὴν ἀπεκδοχὴν ἀνταλλαγμάτων τοιούτων χορηγηθέντων κατὰ καιροὺς ὑπὸ τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος πιστωτικοῦ καταστήματος ἢ ἄλλων πιστωτικῶν καταστημάτων, εἶνε ἀπαίτησις εἰς τὴν ὁποίαν ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἀπαντήσω πρὶν ἢ ἐρευνήσω τὰς σχέσεις ὅλας τοῦ προκατόχου Ὑπουργείου μετὰ τῆς Πιστωτικῆς· ἀλλὰ δύναται ὅμως νὰ ἀπαντήσῃ ἡ δημοσιογραφία τῶν Ἀθηνῶν, ἡ ὁποία ἀνέγραψεν, ὅτι κατά τινα τῶν ἡμερῶν, καθ’ ἣν ὁ Βασιλεὺς ἐπανήρχετο ἐκ τῆς Εὐρώπης, καὶ καθ’ ἣν ἐν τῇ πόλει τῶν Ἀθηνῶν πολῖται ἦσαν διατεθειμένοι νὰ ἐκδηλώσωσι πρὸς τὸν Βασιλέα ἐπανελθόντα τὴν δυσφορίαν τῆς κοινωνίας ἐπὶ τῇ ἐξακολουθήσει τῆς τότε κρατούσης καταστάσεως, ὅτι κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην Μαυροβούνιοι, ἐργαζόμενοι εἰς ἐργασίας τῆς Πιστωτικῆς πρὸς κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου, ὃν αὕτη εἶχεν ἀναλάβει, παρεστάθησαν οἱ πρῶτοι, οἱ ὁποῖοι ἀντετάχθησαν ἀπέναντι ἐκείνων, οἵτινες ἤθελον νὰ ἐκδηλώσωσι τὸ τοιοῦτον φρόνημα τῶν πολιτῶν τῆς πόλεως Ἀθηνῶν. Ἐζήτησαν μάλιστα περισσότερόν τι, νὰ ἐκδηλώσωσι τὸ ἀντίθετον φρόνημα ἐκείνου, τὸ ὁποῖον οἱ πολῖται ἐπεθύμουν νὰ δηλώσωσι, καὶ νὰ πλαστογραφήσωσιν οὕτω τὸ ἀληθὲς φρόνημα τῆς Χώρας. Οἱ Μαυροβούνιοι ἦσαν ἠσχολημένοι εἰς ἐργασίας τοῦ σιδηροδρόμου· αἱ ἐργασίαι τοῦ σιδηροδρόμου διηυθύνοντο ἀπὸ τὴν Πιστωτικήν· δὲν ἐννοῶ, ὅτι εἶνε ἀντάλλαγμα ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δίδονται χάριν ἄλλων σκοπῶν, ἐννοῶ, ὅτι εἶνε ἐκδήλωσις φιλικῶν αἰσθημάτων. Ἂν τὸ ἀντάλλαγμα ἦτον ἄξιον λόγου, ἐγὼ δὲν διατιμῶ αὐτό· ἀλλ’ οὐδ’ εἰμὶ συμβολαιογράφος ἵνα βεβαιῶ τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα λαμβάνουσι χώραν ἐν Ἀθήναις. Ἂν ἐπιστοποίησεν αὐτὰ ἡ δημοσιογραφία τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ἐγὼ ὡς πολίτης ἀνέγνων τὰς ἐφημερίδας ταύτας τῶν Ἀθηνῶν· ὅπως καὶ ἄλλοι, ἀνέμνησα τὸ γεγονὸς διὰ νὰ παραστήσω εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν ἐξ Αἰγιαλείας αὐτὸ, ὡς ἐκδηλοῦν τὴν φιλίαν ἢ συμπάθειαν τῆς Πιστωτικῆς πρὸς πάντα ἄλλον ἢ πρὸς ἐμέ.

§47ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐνόμισεν, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα ἀπὸ τοῦ βήματος ὡς Πρόεδρος τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως νὰ ἀνακοινώνῃ πρὸς τὴν Βουλὴν ὅσα ἀποθηκεύει ἐν τῇ μνήμῃ του ἐξ ἀναγνώσεως ἐφημερίδων. Ἐὰν ἐπρόκειτο μόνον περὶ ἐκκενώσεως τοιούτων ἀποθηκεύσεων, οὐδένα θὰ εἶχον ἐγὼ λόγον, ἵνα προκαλέσω ἐξηγήσεις παρὰ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, διότι ἡ δημοσιογραφία ἐν συνόλῳ εἶναι τι σεβαστόν· ἀλλ’ ἡ δημοσιογραφία συνίσταται ἐξ ὀργάνων, τὰ ὁποῖα ἀπολαμβάνουσι τῆς κοινῆς ὑπολήψεως, καὶ ἐξ ὀργάνων, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπολαμβάνουσι τῆς κοινῆς ὑπολήψεως, διότι οὐδένα ἀποδίδουσιν εἰς τὴν ἀλήθειαν σεβασμόν· ἐὰν τῶν τελευταίων τούτων ὀργάνων τὰς βεβαιώσεις ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀγαπᾷ νὰ ἀποταμιεύῃ ἐν τῇ μνήμῃ αὐτοῦ, εἶναι κύριος νὰ τὸ πράττῃ, δὲν ἔχει ὅμως τὸ δικαίωμα ὡς Πρωθυπουργὸς εἰς τὴν Βουλὴν νὰ μεταδίδῃ βεβαιώσεις ἐπὶ τοιαύτης σαθρᾶς βάσεως στηριζομένας.

§48ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἡ Ἀκρόπολις τὸ ἔγραψε.

§49ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἔρχομαι νὰ συζητήσω περὶ ἐφημερίδων. Ὡς προεῖπον, ὑπάρχουσι διαφόρων εἰδῶν ἐφημερίδες· ὁ Πρόεδρος ὅμως τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑλλάδος ὤφειλε νὰ ἦναι πάντοτε ἄξιος ὑπολήψεως καὶ τὰ λεγόμενα παρ’ αὐτοῦ πρέπει νὰ ἦναι ἀληθῆ. Ἐὰν αἱ ἐφημερίδες ἐκεῖναι, εἰς τὰς ὁποίας οὐδεμίαν ἀποδίδω ἀξίαν, ἐβεβαίωσαν πράγματα καθ’ ἡμῶν, καὶ τῶν ὁποίων ἠδυνάμεθα νὰ ἀποδείξωμεν τὸ ψευδὲς, ἐὰν ἐφημερίδες τοιαῦται ἐδημοσίευσαν τοιαύτας βεβαιώσεις, ἡμεῖς δὲν ἠξιώσαμεν ἀπαντήσεως τὰς ἐφημερίδας ἐκείνας, διότι ἡ ἀξιοπρέπεια ἡμῶν τοὐλάχιστον δὲν ἐπέτρεπε νὰ κατέλθωμεν εἰς διάψευσιν αὐτῶν. Ὅταν ὅμως ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἀπομνημονεύῃ τὰ ῥηθέντα, καὶ ὄχι μόνον δὲν τὰ διαψεύδῃ, ἀλλὰ ἐπαναλαμβάνει ἀπὸ τοῦ βήματος τὰ ἐναποθηκευμένα ἐν τῇ μνήμῃ αὐτοῦ, ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαιτήσωμεν, ὅπως φέρῃ τὰς ἀποδείξεις τῶν λόγων του, καὶ τὸν προκαλῶ μάλιστα νὰ προβῇ εἰς ἀνακρίσεις, ἀφοῦ ὁπωσδήποτε ἐξήνεγκεν ἀπὸ τοῦ βήματος ἰδέας, εἰς οὐδὲν ἄλλο στηριζομένας ἢ εἰς βεβαιώσεις ῥυπαρᾶς λιβελλογραφίας.

§50ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ παραιτηθεὶς κ. Πρωθυπουργὸς διεκδικεῖ ὑπὲρ αὐτοῦ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζω ἐὰν δύναται νὰ τὸ ἔχῃ, διότι ἡ ἀπονομὴ τοῦ δικαιώματος τούτου δὲν ἀνήκει εἰς μόνην τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν ἡ κοινωνία ὁλόκληρος ἤθελεν ἀναγνωρίσει εἰς αὐτὸν τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἐγὼ βεβαίως δὲν θέλω τὸ ἀναγνωρίσει. Καὶ ποῖον εἶναι τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον διεκδικεῖ ὁ πρώην Πρωθυπουργός; νὰ κατατάσσῃ τὴν δημοσιογραφίαν εἰς ὄργανα, τὰ ὁποῖα ἀπολαμβάνουσιν ὑπολήψεως, καὶ εἰς ὄργανα, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπολαμβάνουσιν ὑπολήψεως. Καὶ διὰ τὰ ὄργανα, τὰ ὁποῖα ἐμνημόνευσαν τοῦ γεγονότος τὸ ὁποῖον εἶπον πρὸ μικροῦ, σᾶς εἶπεν ὅτι δὲν ἦσαν ἐξ ἐκείνων τὰ ὁποῖα ἀπολαμβάνουσιν ὑπολήψεως παρὰ τῇ κοινωνίᾳ· καὶ νομίζει ὅτι καὶ ἡ κοινωνία δὲν ἀποδίδει εἰς ταῦτα ὑπόληψιν. Ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι ὡσαύτως ἐν τῇ κοινωνίᾳ ὑπάρχουσι χρηστοὶ πολῖται, τῶν ὁποίων δὲν δυνάμεθα νὰ προσδιορίσωμεν τὸν ἀριθμὸν, οἵτινες οὐδεμίαν δίδουσιν ἀξίαν εἰς τὰ ὄργανα ἐκεῖνα τὰ δημοσιογραφικὰ, τὰ ὁποῖα τυγχάνουσι τῆς ὑπολήψεως τοῦ κ. πρώην Πρωθυπουργοῦ. Ἀλλὰ μὲ καλεῖ ὁ κ. πρώην Πρωθυπουργὸς νὰ ἀποδείξω δι’ ἀνακρίσεων τὸ γεγονὸς, τὸ ὁποῖον οἱ δημοσιογράφοι ἔκτοτε μετέδωκαν εἰς τὴν πόλιν, ἤτοι τὸ γεγονὸς τὸ ὁποῖον ἔλαβε χώραν κατὰ τὴν 25 Σεπτεμβρίου 1884, κατὰ τὴν ἐποχὴν καθ’ ἣν ἐκυβέρνα ὁ κ. πρώην Πρωθυπουργός. Ἀλλ’ οὗτος δὲν ἐφρόντισε τότε δι’ ἀνακρίσεως νὰ βεβαιώσῃ ἐὰν τὰ γραφέντα τότε ἦσαν ἀκριβῆ ἢ δὲν ἦσαν ἀκριβῆ. Δὲν ἠξίωσεν αὐτὰ προσοχῆς· ζητεῖ δὲ νὰ βεβαιώσωμεν αὐτὰ ἡμεῖς νῦν δι’ ἀνακρίσεων μετὰ 10 μῆνας! Καὶ ποῖος δύναται κἄν νὰ ὑποπτεύσῃ, ὅτι ἐν τῇ πλατείᾳ τοῦ Συντάγματος καὶ παρὰ τὸν σταθμὸν τοῦ σιδηροδρόμου ἔφερε τότε τοὺς Μαυροβουνίους ἡ Ἀντιπολίτευσις; Ποῖος ἐνήσκει ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τοῦ πνεύματος ἐκείνων, παρὰ ἐκεῖνος εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὁποίου ἠσχολοῦντο; Καὶ οὗτος ποῖος ἄλλος ἦτον ἢ ἡ Ἑταιρία τοῦ σιδηροδρόμου;

§51ΠΕΤΟΥΣΗΣ. Γνωρίζετε ποῦ ἐργάζεται ὁ ἀνεψιὸς τοῦ κ. Λομβάρδου;

§52ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν γνωρίζω.

§53ΠΕΤΟΥΣΗΣ. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ἐργάζεται εἰς τὴν Πιστωτικὴν Τράπεζαν.

§54ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Καὶ τὶ θὰ εἰπῇ αὐτό;

§55ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Αὐτὰ εἶναι γεγονότα, τὰ ὁποῖα προσέπεσαν εἰς τὴν αἴσθησιν ὅλων τῶν πολιτῶν τῶν Ἀθηνῶν, εἶναι ἀναμφισβήτητα, εἶναι d'une notorieté publique· ἴσως ἐγένοντο ἐν ἀγνοίᾳ τοῦ Ὑπουργείου, ἴσως δὲν ἐγνώριζε τίποτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἴσως δὲν ἐγνώριζε τίποτε ὁ τότε Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀλλὰ τὰ γεγονότα ἐτελέσθησαν, καὶ ζητεῖτε νὰ ἐνεργηθῶσιν ἀνακρίσεις διὰ νὰ βεβαιωθῶσι σήμερον! Ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ ἐνεργηθῶσιν ἀνακρίσεις περὶ ὅλων τῶν γενομένων κατὰ τὴν τριετίαν, ἴσως εὑρεθῇ, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. πρώην Πρωθυπουργοῦ, ὅστις ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διαψεύδῃ τινὰ καὶ νὰ παραδέχεται ἄλλα ὡς ἔχοντα ἀξίαν, ὅτι ὅσα ἐγὼ ἀνεκοίνωσα εἰς τὴν Βουλὴν, εἰσὶν ἀποταμιεύματα ὀργάνων τῆς δημοσιογραφίας, τὰ ὁποῖα δὲν ἀπολαμβάνουσι τῆς ὑπολήψεως αὐτοῦ.

§56ΧΟΪΔΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§57ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἤκουσα τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Παιδείας, ὅστις ἀνεκοίνωσεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι πολλαὶ καταχρήσεις ἐγένοντο ἐκ μέρους πολλῶν ἀνωνύμων Ἑταιριῶν κατὰ τοῦ Ἑλληνικοῦ λαοῦ. Τὴν παρατήρησιν αὐτὴν ἠδύνατο νὰ τὴν ἀποτείνῃ πρὸς τὴν Βουλὴν πολίτης τις ἢ βουλευτής τις· ὁ Ὑπουργὸς, ὅστις ἐκπροσωπεῖ τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐξουσίαν, δὲν δύναται νὰ παραπονεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν, διατί δὲν ἐγένετο καταδίωξις· ὁ Ὑπουργὸς ἐὰν ἔχῃ πεποίθησιν, ὅτι ἐγένοντο καταχρήσεις ἐκ μέρους ἀνωνύμων Ἑταιριῶν, καὶ ὅτι ἐλῃστεύθη ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς, ὀφείλει νὰ εἴπῃ εἰς τὸν συνάδελφόν του τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ παραγγείλῃ τοὺς Εἰσαγγελεῖς τοῦ Κράτους νὰ ἐγείρωσι δημοσίαν ἀγωγὴν, ὅπως τιμωρηθῶσιν οἱ λῃστεύσαντες τὸν λαὸν, καὶ μάλιστα προκαλῶ νὰ εἴπῃ, ἂν εἶπε ποτέ τι περὶ τούτου εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης.

§58ΒΛΑΧΟΣ. Ὑποβάλλω τὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς Διπλωματικῆς καὶ Διερμηνευτικῆς Προξενικῆς ὑπηρεσίας τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας. (Ὅρα Παράρτημα).

§59ΧΟΪΔΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§60ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Προτείνω, κύριε Πρόεδρε, τὴν ἀναβολὴν τῶν νομοσχεδίων, περὶ ὧν ὡμίλησα, διὰ τὴν Παρασκευήν.

§61ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ ἐξ Αἰγιαλείας βουλευτὴς προτείνει γνώμην, καὶ ἔχει δικαίωμα νὰ ζητήσῃ νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ γνώμη του αὕτη ὑπὸ τῆς Βουλῆς. Ἡ γνώμη του εἶναι ἡ ἑξῆς· ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀναβάλῃ τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν μέχρις οὗ αἱ Ἐπιτροπαὶ εἰσαγάγωσι τὰς ἐπ’ αὐτῶν ἐκθέσεις των. Λοιπὸν σᾶς παρακαλῶ ἐρωτήσατε τὴν Βουλήν.

§62Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Χάριν τῆς τιμῆς τῶν φίλων μου Κρητῶν, ὀφείλω νὰ δώσω μίαν πληροφορίαν· δὲν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι οἱ Κρῆτες ἦσαν δορυφόροι καὶ σωματοφύλακες τοῦ κυρίου Τρικούπη· πλὴν ἑνὸς, ὁ ὁποῖος ἦτο καὶ εἶναι ἱππεὺς ἐπὶ τρία ἔτη, πολιτικὰ ἐνδεδυμένος, οὐδεὶς ἄλλος ἦτο δορυφόρος του, οὔτε σωματοφύλαξ του. Ἐκ τῶν ἀγωνιστῶν, οἱ ὁποῖοι ἐλάμβανον βοηθήματα, τινὲς ἀπειληθέντες, ὅτι θὰ στερηθῶσι τῶν βοηθημάτων αὐτῶν, ἠναγκάσθησαν νὰ φανοῦν εἰς τὴν διαδήλωσιν, ἀλλὰ δὲν ἔλαβον οὐδὲν μέρος.

§63ΧΟΪΔΑΣ. Δὲν εἶπον, ὅτι οἱ Κρῆτες εἶναι διεφθαρμένοι, ἀλλ’ ὅτι εἷς καὶ μόνος ἦτο δορυφόρος τοῦ Πρωθυπουργοῦ· ὁ δὲ ἀφοπλισθεὶς παρ’ ἐμοῦ εἶναι Κρὴς ἐκ Μηλοποτάμου· ὅ,τι δὲ ἐγὼ εἶπον εἶναι ἀληθὲς καὶ ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Ζυγομαλᾶ, ἂν παρίσταντο ἢ οὔ οἱ Κρῆτες, ἀποπλανηθέντες ὑπὸ τοῦ Τρικούπη, ὡς ὁλόκληρος ἡ Ἑλλάς.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μεσσηνέζη νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγιστοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Λοιπὸν προβαίνομεν εἰς τὴν αʹ. ἀνάγνωσιν.

§65ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 1ον.).

§66ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν δύνανται νὰ ὑπάρχουν Προξενικαὶ Ἀρχαὶ, ἔχουσαι ἀποστολὴν νὰ προστατεύωσι τὸν Ἑλληνισμὸν, πανταχόθεν πολεμούμενον καὶ προγραφόμενον, Προξενικαὶ Ἀρχαὶ, τῶν ὁποίων ἡ ὕπαρξις εἶναι ἐφήμερος, Προξενικαὶ Ἀρχαὶ, τὰς ὁποίας σήμερον διορίζουν οἱ μὲν, καὶ αὔριον παύουν οἱ δέ! Ἐὰν θέλετε νὰ κάμετε οἰκονομίαν, καταργήσατε τὰ Προξενεῖα· ἂν ὅμως θέλετε Προξενεῖα, τὰ ὁποῖα νὰ ἀνταποκρίνωνται εἰς τὴν ἀποστολήν των, βαδίσατε τὴν πολιτικὴν, τὴν ὁποίαν βαδίζουν τὰ μεγάλα Ἔθνη. Εἷς Πρόξενος μένει ἐφ’ ὅρου ζωῆς εἰς τὴν θέσιν του, καὶ μέχρις οὗ ἀποδειχθῇ, ὅτι εἶναι ἄξιος προαγωγῆς, τότε προβιβάζεται· ἄλλως, ἀποθνήσκει εἰς τὴν θέσιν του. Ἡ ἀντιμισθία τοῦ Προξένου πρέπει νὰ ἀνταποκρίνεται εἰς μίαν Ἐθνικὴν ὑπηρεσίαν καὶ ὄχι εἰς ἐξοικονομήσεις προσώπων, ἢ ὅπως πλάσωμεν κόμματα διὰ νὰ φθάσωμεν εἰς τὴν Ἐξουσίαν, ἢ ὅταν εἴμεθα εἰς τὴν Ἐξουσίαν νὰ συντηρώμεθα ἐν αὐτῇ. Τὸ νομοσχέδιον δὲ αὐτὸ δὲν ἐγένετο πρὸς ἄλλον σκοπὸν, ἢ νὰ παύσωμεν τοὺς μὲν καὶ νὰ διορίσωμεν τοὺς δέ· δὲν γίνεται πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς συντηρήσεως τῶν Προξενικῶν Ἀρχῶν, καὶ κατ’ ἀκολουθίαν διαμαρτύρομαι. Δὲν ὑποστηρίζεται ἡ γνώμη μου παρ’ ἄλλων, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ παρὰ νὰ ἀκολουθῶ βῆμα πρὸς βῆμα τὰς διατάξεις τῶν νομοσχεδίων, ἵνα διαμαρτύρωμαι καὶ ἀποδεικνύω, ὅτι δὲν ἐργάζεσθε ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τοῦ Ἔθνους. Εἶμαι δὲ ἰδίως κατὰ τῆς διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου, ἥτις ἀνοίγει τὴν θύραν, ὅπως εἰσέλθωσι νέοι μὴ ἔχοντες τὰ προσόντα τοῦ νόμου. Ἡ ψήφισις τοῦ νόμου ἐκείνου ἐγένετο ἐπὶ τῆς Οἰκουμενικῆς, εἶναι δὲ τὸ σπουδαιότερον ἔργον, τὸ ὁποῖον ἐξῆλθεν ἐκ τῆς συνενώσεως τῶν πρωτευόντων πολιτικῶν τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, καὶ ἀνεβλήθη ἡ ἐφαρμογὴ αὐτοῦ, διὰ νὰ ἀποκτήσωσι πλείονες τὰ προσόντα καὶ καταρτισθῇ δεόντως τὸ τῶν Προξένων προσωπικόν. Μόλις ἐξετελέσθη ὁ νόμος ἐκεῖνος ἀπὸ τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, τί ζητοῦμεν σήμερον; νὰ τὸν καταργήσωμεν πλαγίως πως καὶ τοιουτοτρόπως νὰ ἔχωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ κάμωμεν καὶ ἡμεῖς ὅ,τι ἔκαμεν ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις. Ἀλλὰ τοῦτο εἶναι καταστρεπτικὸν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν. Διὰ τοῦτο εἶμαι κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ Προξεν. Ἀρχῶν νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§68Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπροτάθη ἡ ἀπόῤῥιψις.

§69ΒΛΑΧΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως (ἐγείρονται 15).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι Ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι αὐτὴν λέγουσιν Ὄχι. (Ἐνταῦθα ἐνεργεῖται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν συνόλῳ 141· 105 ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς, 36 κατά. Προβαίνομεν εἰς τὰ καθ’ ἕκαστα. Ἄρθρον πρῶτον (ἀναγινώσκεται).

§72Α. ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἔχω νὰ ὑποβάλω μίαν πρότασιν κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ περιλαμβάνονται διατάξεις, αἱ ὁποῖαι φέρουσι μεταβολὴν εἰς τὸ προσωπικὸν τῶν Δικαστικῶν Ἀρχῶν, αἱ ὁποῖαι εὑρίσκονται εἰς τὸ Ἐξωτερικόν. Καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων μὲν διατάξεων, αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσι τοὺς Προξένους, δύνανται νὰ ἐπέλθωσι μεταβολαὶ ἄνευ βλάβης, ἀλλ’ ὡς πρὸς τὴν κατάργησιν δικαστικῶν θέσεων παρατηρῶ, ὅτι δὲν δύναται νὰ γίνῃ μεταβολή, χωρὶς νὰ τροποποιηθῇ ὁ δικαστικὸς ὀργανισμὸς τῶν Προξενικῶν ἐκείνων Ἀρχῶν, διότι καταργοῦνται θέσεις, χωρὶς νὰ γίνεται οὐδεμία φροντὶς περὶ ἀντικαταστάσεως αὐτῶν· παρακαλῶ ἑπομένως νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ παρατήρησίς μου αὕτη, ὅπως κατὰ τὴν δευτέραν καὶ τρίτην συζήτησιν ληφθῇ πρόνοια περὶ τῆς συμπληρώσεως τῶν διατάξεων τούτων.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον πρῶτον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Κατόπιν ἀνεγνώσθησαν καὶ τὰ ἐπίλοιπα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ Προξενικῶν Ἀρχῶν καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναπληρώσεως τῶν ἐλλειπουσῶν Ἐφορευτικῶν ἐπὶ ἐκλογῶν Ἐπιτροπῶν ὑπὸ τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Δικαστικῆς Ἀρχῆς. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς Διπλωματικῆς καὶ Διερμηνευτικῆς ὑπηρεσίας τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας.

§76ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ σήμερον εἰσήχθη ἡ ἔκθεσις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἂς τὸ ἀφήσωμεν δι’ αὔριον, καὶ ἂς προχωρήσωμεν εἰς τὸ ἑπόμενον.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀρχειοφυλάκων ἐν τοῖς πολυμελέσι δικαστηρίοις.

§78ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι αἱ οἰκονομίαι, αἱ μὴ λελογισμέναι, δὲν λέγονται οἰκονομίαι. Ἡ οἰκονομία, ἡ ὁποία θὰ προέλθῃ ἐκ τῆς καταργήσεως τῶν ἀρχειοφυλάκων, εἶναι οἰκονομία, ἡ ὁποία θὰ στραφῇ κατὰ τῶν δικαζομένων. Γνωρίζετε πολλοί, διότι περιλαμβάνει οὐχὶ ὀλίγους Δικηγόρους τὸ Βουλευτικὸν τοῦτο Σῶμα, ὅτι τὰ ἀρχεῖα ἐφυλάττοντο οὕτω πως ἄλλοτε, ὥστε δικόγραφα σπουδαῖα ἐξηφανίζοντο πρὸς μεγίστην ζημίαν τῶν πολιτῶν. Ἂν λοιπὸν τὴν σήμερον καταργήσωμεν τὴν θέσιν αὐτῶν διὰ τῶν ὁποίων ἠλπίζετο ὅτι ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχωμεν ἀρχεῖα, προϊόντος τοῦ χρόνου, ἡ ἐλπὶς αὕτη ἐκλείπει, καὶ ἀφίνομεν τὰ ἀρχεῖα εἰς χεῖρας τῶν μὲν καὶ τῶν δὲ ὑπαλληλίσκων.

§79ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας δὲν ἠξεύρω ἂν ἐμελέτησε τὸ νομοσχέδιον, διότι δὲν προτείνομεν τὴν κατάργησιν τῶν ἀρχειοφυλάκων, ἀλλὰ τὴν ἐξίσωσιν τῶν μισθῶν αὐτῶν πρὸς τὸν μισθὸν ἄλλων δικαστικῶν ὑπαλλήλων.

§80ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Αὐτὸ ἰσοδυναμεῖ πρὸς κατάργησιν τῆς θέσεως· δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου καταδολιεύεσθε τὴν νομοθεσίαν.

§81ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ κ. Μεσσηνέζης δύναται νὰ λέγῃ ὅ,τι θέλει· τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι ἡ θέσις τῶν ἀρχειοφυλάκων δὲν καταργεῖται, ἀλλὰ λόγῳ οἰκονομίας, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐλαττώσῃ τὰς δαπάνας ἄνευ βλάβης τῆς ὑπηρεσίας, καταργοῦμεν τὸ ἐπιμίσθιον τῶν ἀρχειοφυλάκων.

§82Α. ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Ἐπληροφορήθην, ὅτι τὸ ἐπιμίσθιον τῶν 25 δραχμῶν τῶν ἀρχειοφυλάκων δὲν κατέβαλε τὸ Δημόσιον, ἀλλ’ ἀφῃρεῖτο ἐκ τοῦ μισθοῦ τῶν γραμματέων.

§83ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθές, διότι ἡ πίστωσις ἀναγράφεται εἰς τὸν Προϋπολογισμόν.

§84ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Ἀθανασιάδης συμβαίνει ὡς ἑξῆς. Πολλάκις ὁ γραμματεὺς τοῦ Δικαστηρίου θέλων νὰ διορίσῃ περισσοτέρους ὑπαλλήλους, ἀφαιρεῖ κατ’ ἀναλογίαν ποσόν τι ἀπὸ τοὺς ἄλλους. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀρχειοφυλάκων εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φόρου ἐπὶ τῶν κερδῶν τῶν ἀνωνύμων ἑταιριῶν. Ὁ κ. Μεσσηνέζης ἔχει τὸν λόγον.

§86ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐὰν, κύριοι, ἐπρόκειτο περὶ σπουδαίας ὠφελείας τοῦ Δημοσίου, βεβαίως δὲν ἤθελον τολμήσει νὰ ἀντιταχθῶ κατ’ αὐτοῦ καὶ νὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ προσέξητε καὶ νὰ μὴ προβῆτε εἰς τὴν ἐπιψήφισιν νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θὰ βλάψῃ, καὶ τοῦτο διότι δι’ αὐτοῦ πρόκειται νὰ δεινωθῇ ἡ θέσις τῶν ἑταιριῶν, αἱ ὁποῖαι τόγε νῦν ἐλάχιστα πορίζονται κέρδη.

§87ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἂν δὲν ὠφελοῦνται, δὲν θὰ πληρώσουν.

§88ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τὰ κέρδη των εἶναι ἴσα τῷ μηδενί. Ἐὰν ἠδύνασθε νὰ φορολογήσητε τὰ κεφάλαια τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἢ τῆς Τραπέζης τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἢ τῆς Ἠπειροθεσσαλικῆς, τότε βεβαίως ἠδύνασθε νὰ ἔχητε σπουδαίαν πρόσοδον, ἀλλὰ προκειμένου νὰ φορολογήσητε τὴν Πιστωτικὴν, τῆς ὁποίας αἱ μετοχαὶ ἔφθασαν εἰς τὸ ⅓ τῆς ἀξίας, ἢ τὴν Βιομηχανικὴν, τῆς ὁποίας αἱ μετοχαὶ κατεβιβάσθησαν εἰς τὸ ἥμισυ, ἐὰν πρόκηται νὰ φορολογήσητε τὴν Ἑταιρίαν τῶν Δημοσίων ἔργων, τὴν σιδηροδρομικὴν, ἡ ὁποία ἀκόμη δὲν δύναται νὰ πιστευθῇ, ὅτι ἔχει ὕπαρξιν, ἢ νὰ φορολογήσητε τὰς ἀτμοπλοϊκὰς Ἑταιρίας, αἱ ὁποῖαι μόλις ἀποζῶσι, νομίζω, κύριοι, ὅτι θὰ βλάψητε καὶ θὰ βλάψητε σπουδαίως. Ἀγορεύων κατὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου δὲν ἄγομαι ἐκ πλαγίων σκοπῶν, ἀλλ’ ἐκ τῆς πεποιθήσεως, ὅτι τὰ τοιαῦτα νομοσχέδια θὰ βλάψωσι σπουδαίως τὴν Πολιτείαν. Εὑρισκόμεθα εἰς θέσιν λίαν ἐπισφαλῆ, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ νὰ ἀπέχητε τῆς ψηφίσεως τοῦ τοιούτου νομοσχεδίου.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ἀρχήν;

§90ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, κύριε Πρόεδρε.

§91ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ἔλθωμεν μετὰ μεσημβρίαν.

§92ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Πρέπει, διὰ νὰ ἀποφασίσωμεν τοῦτο, νὰ ἤμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ. Λοιπὸν ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος.

§93ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν εἶναι ἤδη καιρὸς ν’ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος, καθόσον καὶ ἡ ὥρα προέβη, ἐκεῖνο δὲ, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν εἶναι τὸ βραχὺ τοῦ χρόνου, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀναγκάζει νὰ ἐπισπεύσωμεν, διότι μετ’ ὀλίγον δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἀποπερατώσωμεν τὰ ἀπολύτως ἀπαιτούμενα διὰ τὴν διοίκησιν τοῦ Τόπου νομοθετήματα.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 12½ Μ. Μ.)