1885.07.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 39

Τῆς 1 Ἰουλίου 1885

(Δευτέρα)

Ὥρᾳ 9 Π. Μ. (Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ περὶ κυρώσεως τοῦ περὶ πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως τοῦ 1885 Βασιλικοῦ Διατάγματος. (Ὄρα Παράρτημα). Χήρα Φλώρη Π. Βαφειοπούλου μετὰ δύο ἀγάμων θυγατέρων της ἐξαιτοῦνται τὴν χορήγησιν τοῦ παυθέντος βοηθήματος. Εὐστάθιος Λαμψιάδης ζητεῖ βοήθημα ἐκ τοῦ ταμείου τῆς Βουλῆς. Συνταξιοῦχος Παναγιώτης Κλήρης ζητεῖ τὴν εἰς νέας δραχμὰς καταβολὴν τῆς συντάξεώς του.

§2ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ ὑπολειπόμενος χρόνος εἶναι ἀληθῶς βραχύς, εἶνε δὲ οὐκ’ ὀλίγα τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα πρόκεινται ὑπ’ ὄψει τῆς Βουλῆς. Τὰ ἔργα ταῦτα δύνανται νὰ διαιρεθῶσιν, εἰς τρεῖς κατηγορίας· 1) εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1885, καὶ διανύομεν ἤδη τὸν ἕβδομον μῆνα τοῦ ἔτους· 2) εἰς τὰ νομοσχέδια, τὰ προταθέντα καὶ σκοποῦντα τὴν αὔξησιν ἐσόδων τινῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, καὶ 3) τὰ νομοσχέδια, τὰ σκοποῦντα τὴν ἐλάττωσιν τῶν ἐξόδων. Ἄν ψηφισθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς ἄνευ τῆς ψηφίσεως τῶν νομοσχεδίων τούτων, θέλει ματαιωθῆ ἡ ἐργασία καὶ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐσόδων καὶ τῆς ἐλαττώσεως τῶν ἐξόδων. Δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει πλήρη γνῶσιν τῶν ἀναγκῶν τοῦ Κράτους, ἑπομένως παρακαλῶ τὰς διαφόρους Ἐπιτροπάς, πρὸ τῶν ὁποίων κεῖνται ἐκκρεμῆ τὰ νομοσχέδια ταῦτα, νὰ συνέλθωσι νὰ μελετήσωσιν αὐτά, καὶ ὑποβάλωσι τὸ ταχύτερον εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ἐκθέσεις των. Εἶχε γενῆ ἀποδεκτὸν, ὅτι αἱ πρωϊναὶ ὧραι εἶναι αἱ καταληλότεραι, ἀλλ’ ἀφοῦ συνερχόμεθα μόλις τὴν 9 ὥραν, δὲν ὑπολείπονται πρὸς ἐργασίαν εἰμὴ τρεῖς ὧραι, τοσοῦτος δὲ χρόνος εἶναι βραχύτατος σχετικῶς πρὸς τὰ ἔργα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν. Ὅθεν, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐγκρίνῃ, πλὴν τῆς πρωϊνῆς συνεδριάσεως διά τινας ἡμέρας καὶ ἰδίως ἀφοῦ παρασκευαθῇ ἡ ἐργασία πρὸς συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων, νὰ συνερχώμεθα καὶ μετὰ μεσημβρίαν.

§3ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ ὑπολειπόμενος χρόνος τῶν ἐργασιῶν ἡμῶν εἶναι ἀναντιῤῥήτως, ὡς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, βραχὺς καὶ πρέπει καὶ κατὰ τύπους καὶ κατ’ οὐσίαν νὰ ἐργασθῶμεν εἰς τρόπον, ὥστε ἐντὸς τοῦ χρόνου τούτου νὰ μὴ παραλίπωμεν τὰ μᾶλλον κατεπείγοντα. Καὶ ὡς πρὸς μὲν τὸν κανονισμὸν τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἡ πρωτοβουλία ἀνήκει ἀναντιῤῥήτως εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὀφείλομεν δὲ, ἑπόμενοι εἰς τὴν πρωτοβουλίαν ταύτην, νὰ παράσχωμεν πᾶσαν συνδρομὴν εἰς τὴν ταχεῖαν διεξαγωγὴν τῶν ἔργων τῆς Βουλῆς. Κατ’ οὐσίαν ὅμως, ἂν δὲν ἀποφασίσωμεν νὰ παράσχωμεν ἕκαστος τὴν συνδρομήν του, πᾶσα τυπικὴ προτεραιότης, διδομένη εἰς τοῦτο ἢ ἐκεῖνο τὸ ζήτημα, δὲν δύναται νὰ χρησιμεύσῃ· καὶ ἰδού, ὅτι ὁπωσδήποτε καὶ ἂν κανονισθῶσι τὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, πρῶτον ζήτημα εἶναι ἡ ἀπάντησις εἰς τὸν Βασιλικὸν λόγον, ἂν δὲ ἀκολουθήσῃ ἡ Βουλὴ τὸ συνήθως γινόμενον ἐπὶ τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὸν Βασιλικὸν λόγον, θὰ γείνῃ εὐρεῖα συζήτησις, αὐτὴ δὲ καὶ μόνη ἡ συζήτησις θέλει ἀρκέσει, ἵνα καταναλώσῃ πάντα τὸν ὑπολειπόμενον χρόνον. Τὸ κατ’ ἐμὲ ἔρχομαι νὰ δηλώσω, ὅτι, καίτοι ἡ ἀπάντησις εἰς τὸν Βασιλικὸν λόγον καὶ κατ’ οὐσίαν καὶ κατὰ τὴν φράσιν εἶναι συντεταγμένη κατὰ τρόπον, τὸν ὁποῖον δὲν δυνάμεθα παρὰ ν’ ἀποκρούσωμεν παντὶ σθένει, θέλομεν περιορισθῆ εἰς τὴν καταψήφισιν μόνον τῆς ἀπαντήσεως ταύτης καὶ θέλομεν ἀπόσχει ἀπὸ πάσης συζητήσεως πρὸς διευκόλυνσιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς. Αἱ Ἐπιτροπαὶ ἀναντιῤῥήτως πρέπει καὶ αὗται νὰ ἐργασθῶσι συντόνως· εἰξεύρετε ὅμως ὅτι μετὰ δυσκολίας τοῦτο γίνεται, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω ὅπως, ἂν αἱ Ἐπιτροπαὶ δὲν φέρωσι τὰς ἐκθέσεις των ἐντὸς ὡρισμένης προθεσμίας, νὰ προβαίνωμεν εἰς συζήτησιν καὶ ἄνευ τῆς προεξεργασίας αὐτῶν, ὡς πρὸς ἐκεῖνα τοὐλάχιστον, ὅσα Συνταγματικῶς δὲν δέονται προεξεργασίας ἐν Ἐπιτροπῇ, ἢ καὶ ὅσα οὐσιαστικῶς δύνανται καὶ ἄνευ τῆς προεξελέγξεως νὰ συζητηθῶσι.

§4ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὴν τακτικὴν αὐτὴν ἠκολούθησε πάντοτε ἡ Βουλή. Ὁσάκις αἱ Ἐπιτροπαὶ δὲν εἰσῆγον τὰς ἐκθέσεις, τὰ νομοσχέδια ἀπ’ εὐθείας ἀνεγράφοντο εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τοῦτο θέλομεν ἀκολουθήσει καὶ κατὰ τὴν Σύνοδον ταύτην.

§5Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπροτιθέμην νὰ ὁμιλήσω διὰ μακρῶν, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχει ἐκκρεμὲς ἕτερον ζήτημα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ τελειώσῃ, θ’ ἀναβάλω τὴν ὁμιλίαν μου διὰ τὴν αὔριον ἢ μεθαύριον. Εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ὡμιλήσω, διότι προεκλήθην, ἔχω δὲ τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσω κατὰ προτίμησιν, διότι πρόκειται περὶ ζητήματος προσωπικοῦ. Ἐλέχθη προχθές, ὅτι ἐγὼ πρὸ ἡμερῶν χαρακτηρίσας τὸν βουλευτὴν Ἀττικῆς κ. Χοϊδᾶν, ὡς τὸν ἐχαρακτήρισα, ἐσυκοφάντησα αὐτόν. Ἐπιθυμῶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ οὐδὲ ἡ ἐλαχίστη ἀμφιβολία περὶ τῆς ἀληθείας τῶν λόγων μου· ἐπιθυμῶ νὰ μὴ ὑπάρχῃ οὐδὲ ἡ ἐλαχίστη ὑπόνοια, ὅτι ἐσυκοφάντησα. Διὰ τοῦτο θὰ ἀποδείξω αὔριον ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπον, ὅτι ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Χοϊδᾶς εἶναι παράφρων.... (Θόρυβος ἐν τῇ Βουλῇ).

§6ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀφήσατέ τα αὐτὰ (Θόρυβος).

§7Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Θ’ ἀποδείξω, ὅτι εἶναι ἄνανδρος καὶ........(Θόρυβος).

§8ΧΟΪΔΑΣ. Ἢ θὰ παύσῃ νὰ λέγῃ τοιαῦτα, ἢ θὰ τὸν σκοτώσω (Θόρυβος).

§9ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔχομεν ἄλλας ἐργασίας· ἀφήσατε τὰ προσωπικά.

§10Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε τὰ ἐκθέτω διὰ τοῦ τύπου, διὰ νὰ μὴ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν, ἧς ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν εἰς τὰς δημοσιεύσεις μου, ἵνα γνωρίσῃ καλῶς τὸν ἄνθρωπον αὐτόν.

§11Α. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Σήμερον λήγει ἡ προθεσμία ἡ δοθεῖσα ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τοὺς μαθητὰς τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν πληρωμὴν τῶν διδάκτρων. Ἐπειδὴ οἱ γονεῖς πολλῶν μαθητῶν μένουσιν ἐν ταῖς Ἐπαρχίαις αὐτῶν καὶ καθυστεροῦσι τὴν ἀπαίτησιν τῶν διδάκτρων μέχρι σήμερον, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ παρατείνῃ τὴν προθεσμίαν, ἵνα μὴ ὑποστῶσι τὸ ἄδικον τῆς ἀποβολῆς· αὐτὸ τοῦτο ἐγένετο καὶ πέρυσι, καὶ ὁ ἀξιότιμος προκάτοχος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν παρέτεινε τὴν προθεσμίαν ἐπὶ τρεῖς μῆνας.

§12Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Θέλω πράξει ὅ,τι διατάσσει ὁ νόμος· δὲν δύναμαι νὰ γίνω ἀνώτερος τοῦ νόμου. Ὑποβάλλω, κύριοι, τὰς ἐκθέσεις τοῦ Στρατηγοῦ κ. Σαπουντσάκη καὶ τοῦ Γάλλου Στρατηγοῦ κ. Βοσσὲρ περὶ τῆς ἐν γένει καταστάσεως τοῦ στρατοῦ. Ἔκθεσιν δὲ τοῦ στρατηγοῦ κ. Πετιμεζᾶ δὲν εὗρον εἰς τὰ ἀρχεῖα, οὔτε νομίζω ὅτι ὑπεβλήθη τοιαύτη. Ὑποβάλλω ὡσαύτως σχέδιον νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ Διατάγματος περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1885. Πρὸς τούτοις σχέδιον νόμου περὶ προβιβασμοῦ τῶν ἐν τῷ στρατεύματι ὑπαξιωματικῶν εἰς τοὺς βαθμοὺς ἀνθυπασπιστοῦ, ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ ὑπολοχαγοῦ. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως ἱκανῶν γνώσεων πολλοὶ τῶν ὑπαξιωματικῶν, τῶν ὑπηρετούντων εἰς τὸν στρατὸν, δὲν ἠδύναντο νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολὴν τῶν ὑπαξιωματικῶν. Πρὸς τοῦτο ἐγένετο νόμος ἐπιτρέπων εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προάγῃ αὐτοὺς εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, μετὰ δὲ πενταετῆ διαμονὴν εἰς τὸν βαθμὸν αὐτὸν νὰ δικαιῶνται εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ. Τὸν νόμον αὐτὸν ἐθεώρησα ἄδικον· τὸ μὲν, διότι ἀπεμάκρυνεν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ παλαιοὺς ὑπαξιωματικοὺς, τὸ δὲ διότι ἐστέρει αὐτὸν τῶν πολυτίμων ὑπηρεσιῶν τῶν ἐκ τοιαύτης πηγῆς ἀξιωματικῶν, κατὰ τὴν γνώμην μου, λίαν ἀναγκαίων καὶ ἴσως μᾶλλον καταλλήλων πρὸς τὰς ἐκτάκτους στρατιωτικὰς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους. Διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου νομοσχεδίου ἐπιτρέπεται αὐτοῖς νὰ προάγωνται μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ὑπολοχαγοῦ· μετὰ δὲ πενταετῆ διαμονὴν ἐν αὐτῷ νὰ δικαιῶνται εἰς τὴν σύνταξιν τοῦ λοχαγοῦ. Τοῦ εὐεργετικοῦ αὐτοῦ μέτρου δικαιοῦνται οἱ ὑπαξιωματικοὶ, οἱ ἔχοντες δέκα ἐτῶν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπαξιωματικοῦ. (Ὅρα Παράρτ.)

§13ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§14ΡΩΜΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Καταθέτω εἰς τὴν Βουλὴν τὰς ζητηθείσας πληροφορίας ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Χαλκίδος κ. Καλογεροπούλου.

§15Α. Π. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§16Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Πράγματι αἱ αἰτούμεναι πληροφορίαι καὶ σπουδαῖαι εἶναι καὶ ἀναγκαῖαι εἰς τὴν διαφώτισιν τοῦ Σώματος κατὰ τὴν προσεχῆ συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἐπειδὴ ὅμως δὲν διετυπώθησαν ἐγγράφως, περιμένω ὅπως τὸ Προεδρεῖον μοὶ ἀποστείλῃ αὐτὰς, διὰ νὰ δυνηθῶ νὰ χορηγήσω πάσας τὰς δυνατὰς πληροφορίας, ὑποβάλλων συνάμα καὶ τὰς αἰτουμένας καταστάσεις. Νομίζω δὲ, ὅτι ἀνταποκρίνομαι εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς, ἵνα μὴ ἐγείρω συζήτησιν σήμερον ἐπὶ τῶν αἰτουμένων πληροφοριῶν, φειδόμενος τοῦ χρόνου. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ, ἀφοῦ προηγουμένως ὑποβληθῶσι τ’ ἀναγκαῖα ἔγγραφα, νὰ συζητήσω εὐρέως περὶ τῶν τοῦ στρατοῦ.

§17ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μέχρις οὗ ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων ὑποβάλῃ ὑμῖν διατετυπωμένην τὴν ἐπερώτησιν αὐτοῦ, παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ ὑποβάλητε τὰς πληροφορίας οὕτω διατετυπωμένας. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος συνάμα μετὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὑπεβλήθησαν διάφοροι πίνακες· πλὴν τῶν πινάκων ἐκείνων ἐπὶ τῇ αἰτήσει διαφόρων βουλευτῶν, ἐν οἷς καὶ ὑμεῖς, ὑπεβλήθησαν καὶ ἄλλοι πίνακες. Νομίζω καλὸν πίνακες ὅμοιοι πρὸς τοὺς πίνακας ἐκείνους, ἀφοῦ προστεθῶσιν αἱ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς καθ’ ἣν κατηρτίσθησαν καὶ μέχρι σήμερον πληροφορίαι, νὰ κατατεθῶσιν, ἐκεῖ δὲ θὰ εὑρεθῶσι περιλαμβανόμενα τὰ παρὰ τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων αἰτηθέντα.

§18Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἤδη διετάχθη ἡ σύνταξις αὐτῶν.

§19ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ δώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πληροφορίας περὶ τοῦ ἐξαγομένου τῶν ἀνακρίσεων ἐπὶ τῆς ἀποβιβάσεως εἰς Πειραιᾶ φορτίου σκορόδων.

§20ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ἐν πρώτοις πληροφορῶ τὴν Βουλὴν, κύριοι συνάδελφοι, ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἐλάβομεν ἀπὸ τὸν εἰς Πρέβεζαν ἀποσταλέντα καθηγητὴν τῆς Γεωργίας κύριον Ἀποστολόπουλον, περὶ τῆς ἀναφανείσης νόσου; εὐτυχῶς εἶναι καθησυχαστικαί. Ὁ κ. Ἀποστολόπουλος βεβαιοῖ, ὅτι οὐδὲ ἴχνος τῆς νόσου φυλλοξήρας φαίνεται ὑπάρχον εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον. Ὁμοίαν πληροφορίαν ἔλαβον ἤδη καὶ ἐκ Σύρου, ὅτι δηλαδὴ καὶ ἐκεῖ τὰ φύλλα καὶ αἱ σταφυλαὶ μιᾶς ἀμπέλου ἐξηράνθησαν, ἀλλὰ κατὰ τὸν ἐπιθεωρητὴν τῆς Γεωργίας κύριον Γεννάδιον, τὸν μεταβάντα εἰς Σῦρον διὰ νὰ ἐξετάσῃ καὶ οὗτος τὴν φύσιν τῆς νόσου, δὲν εἶναι φυλλοξήρα ἡ νόσος, ἀλλ’ ὅτι ἡ ἄμπελος προσεβλήθη ἐκ τῆς πολυομβρίας. Τοιαύτην πληροφορίαν εἶχε δώσει καὶ ὁ Νομάρχης συνεπείᾳ ἐξετάσεως ἐνεργηθείσης παρ’ εἰδήμονός τινος πρὶν φθάσῃ ἐκεῖ ὁ κ. Γεννάδιος. Ἤδη μετὰ τὴν πληροφορίαν ταύτην, ἀπαντῶ εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κυρίου Μεσσηνέζη περὶ τῆς ἐκφορτώσεως σκορόδων ἐν Πειραιεῖ, προερχομένων δῆθεν ἐκ Θεσσαλονίκης. Δὲν ἔλαβον ἐπίσημον γνῶσιν τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης τῆς γενομένης πρό τινων ἡμερῶν. Ἐκ τῶν ἐφημερίδων ὅμως ἐπληροφορήθην, ὅτι ὁ κ. Μεσσηνέζης ἀπηύθυνε τοιαύτην ἐπερώτησιν. Ἂν καὶ δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψιν μου τὸ κείμενον τῆς ἐπερωτήσεως, ὅπως ὁδηγηθῶ ἐξ αὐτῆς εἰς ἀνάλογον ἐνέργειαν, οὐχ ἧττον ἐζήτασα προκαταρκτικῶς, ὅπως πληροφορηθῶ τί συνέβη, μολονότι ἔχω πλήρη πεποίθησιν, ὅτι ὁ προϊστάμενος τοῦ Τελωνείου Πειραιῶς εἶναι ἀνώτερος πάσης ὑπονοίας, ὅτι ἦτο ποτὲ δυνατὸν νὰ ὀλιγωρήσῃ περὶ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός του, διότι εἶναι εἷς ἐκ τῶν διακεκριμένων Τελωνιακῶν ὑπαλλήλων τοῦ Κράτους, καὶ διὰ τοῦτο οὐδέποτε ἀπεμακρύνθη τῆς ὑπηρεσίας, τὴν ὁποίαν κατέχει πρὸ τριακονταετίας, παρ’ οὐδεμιᾶς τῶν Κυβερνήσεων. Ἔμαθον λοιπὸν, ὅτι σκόροδά τινα, προερχόμενα ἐκ Θεσσαλονίκης, ἀπεβιβάσθησαν εἰς Αἴγιναν· ὅτι εἶχον φορτωθῇ εἰς Θεσσαλονίκην πρὶν ἢ δημοσιευθῇ τὸ Διάταγμα τὸ ἀπαγορεῦον τὴν εἰσαγωγὴν αὐτῶν ἐν Ἑλλάδι, καὶ πρὶν ἢ ἡ Τελωνιακὴ Ἀρχὴ Αἰγίνης λάβῃ γνῶσιν περὶ τῆς τοιαύτης ἀπαγορεύσεως. Μετὰ τὴν ἐκφόρτωσιν αὐτῶν ἐν Αἰγίνῃ τὰ σκόροδα μετεφέρθησαν εἰς Πειραιᾶ· ἀλλ’ ἡ Τελωνειακὴ Ἀρχὴ Πειραιῶς δὲν εἶχε τὸ καθῆκον νὰ ἐξετάσῃ πόθεν προήρχοντο, ἀφοῦ ταῦτα προήρχοντο ἐξ ἐσωτερικῆς μεταφορᾶς. Διὰ τοῦτο ἔκρινα περιττὸν νὰ διατάξω ἀνάκρισιν. Ἂν ὅμως λάβω ὑπ’ ὄψει τὴν ἐπερώτησιν τοῦ κυρίου βουλευτοῦ καὶ πεισθῶ ἐξ αὐτῆς, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιληφθῶ τοιαύτης ἀνακρίσεως πρὸς ἔρευναν καὶ ἀνακάλυψιν τῶν διατρεξάντων, βεβαίως θὰ ἐπιτελέσω τὸ καθῆκον τοῦτο. Ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ Τελώνης Πειραιῶς εἶναι ἐντελῶς ἀνίκανος νὰ παραβῇ τὸ καθῆκον αὐτοῦ δι’ οἱονδήποτε λόγον.

§21ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, συνεζητήθη ἂν ἔπρεπε ν’ ἀποβιβασθοῦν τὰ σκόροδα, καὶ ὁ Τελώνης κατὰ πρῶτον ἠρνήθη νὰ δώσῃ τὴν ἄδειαν πρὸς ἀποβίβασιν, ἀλλὰ κατόπιν, τῇ μεσολαβήσει τρίτου προσώπου, ἐπείσθη καὶ ἔπραξεν ὅ,τι δὲν ὤφειλε νὰ πράξῃ. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ὀφείλει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ διατάξῃ ἀνάκρισιν· διότι, ἂν τὸ γεγονὸς ἔλαβε χώραν κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, τότε δὲν εἶνε καμμία ἀμφιβολία, ὅτι ὁ Τελώνης παρέβη τὸ καθῆκόν του, καὶ τὸ παρέβη ἐπὶ ζητήματος ζωτικωτάτου διὰ τὸν Τόπον, πρέπει δὲ οἷος δήποτε εἶνε ὁ Τελώνης, προκειμένου περὶ ἐφαρμογῆς τοῦ περὶ φυλλοξήρας Νόμου, καθ’ ὃν δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἐλαχίστη χάρις, νὰ παυθῇ διὰ νὰ παραδειγματισθῶσι καὶ οἱ λοιποί· διότι, ἐπαναλαμβάνω, πρόκειται περὶ ζωτικωτάτου διὰ τὸν Τόπον ζητήματος.

§22ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Καὶ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν εἶπον, ὅτι ἡ πληροφορία αὕτη εἶνε ἀνακριτής. Διεψεύσθη καὶ ἀπὸ ἐμὲ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ἀπὸ τὸν Τελώνην καὶ τὸν Ὑγειονόμον Πειραιῶς ἐπισήμως διὰ τῶν ἐφημερίδων· φορτίον σκορόδων, προερχόμενον ἐκ Θεσσαλονίκης, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἦλθέ ποτε εἰς Πειραιᾶ κατ’ εὐθείαν, οὔτε ἑπομένως ὁ Τελώνης ἐπέτρεψε τὴν ἐκφόρτωσιν τοιούτου φορτίου. Διὰ τρίτην φορὰν ἀναγκάζομαι νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι οὐδὲν τοιοῦτον συνέβη.

§23Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν Νόμος ἐξησφάλισε τὴν ὕπαρξιν τῶν ἀξιωματικῶν ἐν τῷ στρατῷ. Ἐκτὸς τῶν ἄλλων ἀτασθαλιῶν, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἡ παρελθοῦσα Κυβέρνησις, παρεβίασε καὶ τὸν Νόμον τοῦτον. Ὑποβάλλω ἀναφορὰν τοῦ Ἀνθυπομοιράρχου Μπούτου· παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ φύλλον ποιότητος τοῦ ἀξιωματικοῦ τούτου, ἐξ οὗ θὰ γείνῃ δῆλον, ὅτι παρεβιάσθη ἀληθῶς ὁ Νόμος περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν, παρακαλῶ δὲ τὸ Προεδρεῖον νὰ τυπώσῃ τὴν ἀναφοράν. Ὅταν ἔλθῃ τὸ φύλλον ποιότητος τοῦ κυρίου Μπούτου, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ κάμῃ συζήτησιν, διότι πρέπει ὁ συκοφαντηθεὶς οὗτος ἀξιωματικὸς νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, θ’ ἀποδείξω δὲ ὅτι κατεσυκοφαντήθη. Μὴ γελᾶτε, κ. Τρικούπη, διότι θὰ μὲ ἀναγκάσητε νὰ εἴπω, ὅτι ἂν ὁ Μποῦτος ἐθεωρήθη ὡς ἄνθρωπος ἀνάξιος νὰ φέρῃ ἐπωμίδας καὶ ξίφος, σεῖς ὁ ὁποῖος ἐτολμήσατε νὰ ὑβρίσητε ἀπὸ τῆς θέσεως ταύτης ἀξιωματικόν, εἶσθε ἀνάξιος νὰ εἶσθε Πρωθυπουργὸς, καὶ εἶναι ἀνάξιον ἑνὸς Πρωθυπουργοῦ νὰ κατέρχεται ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε νὰ ἀφαιρῇ τὴν τιμὴν ἀπὸ ἕνα στρατιωτικὸν ἀσυζητητεί, ἄνευ προηγουμένης γνώσεως τῶν πραγμάτων. Νομίζω, κύριοι, ὅτι πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν ἀξιωματικῶν πρέπει νὰ γίνῃ Νόμος περὶ ἀναθεωρήσεως τοιούτων πράξεων τῶν Ὑπουργῶν, διὰ νὰ μὴ γίνωνται τοιαῦτα ἀδικήματα, καὶ ἀποπέμπωνται αὐθαιρέτως ἀξιωματικοὶ ἀποκτήσαντες δικαιώματα εἰς τὸν στρατόν. Ὑποβάλλω ἐπίσης ἀναφορὰν, διὰ τῆς ὁποίας αἰτεῖται μεταβολὴ μερικῶν ἐδαφίων τοῦ Νόμου περὶ ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν, διότι εἰς μερικὰ ἐδάφια δὲν ἐδόθη ἡ δέουσα πρόβλεψις ἐκ μέρους τοῦ Νομοθέτου, καὶ κατὰ συνέπειαν ἄφησεν ἐκτὸς τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ἀξιωματικοὺς, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ὑπηρετήσωσιν ἀκόμη. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἶναι ὑπογεγραμμένη ὑπὸ τοῦ παθόντος Ἀγγέλου Κομητοπούλου ἀνθυπομοιράρχου, τοῦ ὁποίου ὁ κύριος Τρικούπης εἶδε καὶ ἀνεγνώρισε τὸ ἀδίκημα, τὸ ὁποῖον ἕνεκα τῆς παραλείψεως ἐγένετο, κύριοι, καὶ πρὸς αὐτὸν καὶ πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν.

§24ΛΥΜΠΕΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπιμένω νὰ θεωρῶ ἀναγκαίαν τὴν τύπωσιν τῶν ἐκθέσεων τῶν στρατηγῶν· διότι διὰ τῶν ἐκθέσεων αὐτῶν φανερόνονται σπουδαῖα γεγονότα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ ὁδηγηθῶμεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ εἰς τὴν βελτίωσιν τοῦ στρατοῦ. Ἂν ἦναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ μυστικὴ συνεδρίασις.

§25ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐζήτησα νὰ κατετεθῶσιν αἱ ἐκθέσεις οὐχὶ διὰ νὰ γείνῃ δημοσία ἐξέτασις ἐπ’ αὐτῶν. Δὲν θέλω νὰ μιμηθῶ τὸν στρατηγὸν Βοσσὲρ, ὁ ὁποῖος παρὰ τὰ κεκανονισμένα, παρὰ τοὺς τύπους, παρὰ τὸ ἀξίωμα τὸ ὁποῖον φέρει, διεσάλπισεν εἰς τὴν ὑφήλιον τὰ ἕλκη, τὰ ὁποῖα φέρει ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς, καὶ ἔκαμεν εἰς τοὺς ἐχθροὺς νὰ λάβωσι γνῶσιν τῆς καταστάσεως αὐτοῦ. Ἠθέλησα νὰ κατακρίνω τὴν ὕπαρξιν τοῦ στρατηγοῦ αὐτοῦ ἐν Ἑλλάδι, διότι οὐδὲν νέον παρουσιάζει· ἠθέλησα νὰ ἔλθουν εἰς τὴν Βουλὴν αἱ ἐκθέσεις διὰ νὰ τὰς παραλληλίσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ἴδωσιν οἱ ἀξιότιμοι Βουλευταὶ, ὅτι ὅ,τι ὁ Βοσσὲρ ὑπέβαλεν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν πρὸς μόρφωσιν τοῦ στρατοῦ, τοῦτ’ αὐτὸ καὶ περισσότερον ὑπέβαλεν ὁ κ. Σαπουντζάκης πρὸ τοῦ νὰ ἔλθῃ ὁ Βοσσὲρ. Θέλω νὰ καταδείξω δηλαδὴ, ὅτι ἡ δαπάνη, τὴν ὁποίαν κάμνει τὸ Δημόσιον διὰ τὴν ὕπαρξιν τοῦ Βοσσὲρ, εἶναι ζημία ἄντικρυς εἰς τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Ἑλλάδος. Θέλω νὰ ἀποδείξω, ὅτι πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμῃ ὥστε ὁ Βοσσὲρ νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὸν στρατὸν τῆς Γαλλίας, διότι ἐδῶ ἔχομεν ἀξιωματικοὺς, τοὺς ὁποίους, ἂν θέλῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀκούσῃ καὶ ἡ Βουλὴ νὰ παραδεχθῇ τὰς γνώμας αὐτῶν, θὰ μορφωθῇ ὁ στρατὸς, ὅταν μάλιστα χωρισθῇ ὁ στρατὸς ἀπὸ τῆς Πολιτικῆς. Εἶναι ὅμως φοβερὸν, κύριοι, στρατιωτικὸς, ὡς ὁ κ. Βοσσὲρ, προσκληθεὶς ἐπισήμως καὶ ἀναλαβὼν τὴν μόρφωσιν στρατοῦ καὶ γνωρίσας αὐτὸν, νὰ κατέλθῃ εἰς τὴν δημοσιότητα ἐμμέσως ἐνώπιον τυχαίου προσώπου, ὡς πολίτου μὲν ἐντίμου, ἀλλὰ τυχαίου διὰ τὸ Κράτος, νὰ ἐκθέσῃ πᾶν ὅ,τι ἐνόμισεν ὡς ἔλλειψιν τοῦ ἡμετέρου στρατοῦ· εἶναι προδοτικὸν, εἶναι ἀνάξιον εἰς ἕνα στρατηγὸν ἀνεπτυγμένον νὰ ἀγνοῇ τοὺς ἁπλοῦς τύπους.

§26Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Εἰς προτέραν τινὰ συνεδρίασιν, λόγου γενομένου περὶ τῶν στρατιωτικῶν τῆς Χώρας πραγμάτων, παρεκάλεσα τὴν Βουλὴν νὰ ἀπόσχῃ ὅσον εἶνε δυνατὸν ἐν δημοσίαις συνεδριάσεσι τῶν τοιούτων θεμάτων. Τὴν παρεκάλεσα διὰ μόνον τὸν λόγον τοῦ συμφέροντος τοῦ στρατοῦ, ὅστις ἐν εἴδει προστασίας διασύρεται ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ.

§27ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ εἶσθε μετριώτερος, διότι θὰ προκαλέσητε συζήτησιν.

§28Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἦλθον εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοῦ Τόπου, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ στρατιωτικὰ ζητήματα, ἵνα μετέλθω πολιτικὴν φατρίας· ὅλος μου ὁ βίος ὡς πολιτευομένου ὑπῆρξε συνεπὴς εἰς τοῦτο· τὰ στρατιωτικὰ ζητήματα δὲν ἐσυζήτησα σχετικῶς πρὸς τὴν θέσιν μου ἀπέναντι τῶν Κυβερνήσεων· ἀλλ’ ὁ ἔντιμος προλαλήσας ἀνέμιξεν εἰς τὰ στρατιωτικὰ πράγματα τὴν ἄφιξιν διακεκριμένου ἀξιωματικοῦ μεγάλης Εὐεργέτιδος Δυνάμεως. Ἔπρεπε μετὰ πλείονος εὐλαβείας νὰ ἐκστομίσῃ τοιαύτας βαρείας λέξεις κατὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀποστολῆς, τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐπροκάλεσεν, ἀποστολῆς τὴν ὁποίαν ἀνέκαθεν ἐζήτησε τὸ ἔθνος· ἤμην δὲ καὶ ἐγὼ εἷς ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐθεώρησαν ἀναγκαίαν τὴν ἄφιξιν ξένων ἀξιωματικῶν ἐν Ἑλλάδι. Ἀνέφερε καὶ προχθὲς τὸ ἐπεισόδιον τῆς ἀνακοινώσεως ἐν τῷ Ἑλληνικῷ τύπῳ τῆς συνδιαλέξεως τοῦ ἐντίμου Γάλλου στρατηγοῦ, καὶ ἐπίστευον ὅτι τὸ ζήτημα ἤθελε παρέλθει πλέον, ὑπεσχέθην δὲ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς νὰ χορηγήσω πάσας τὰς δυνατὰς πληροφορίας, εἴτε ἐνώπιον ἐπιτροπῆς, εἴτε παρ’ οἱουδήποτε ἐξ ὑμῶν αἰτουμένας, ἀλλ’ ἐθεώρησα ὅτι βλάπτονται τὰ συμφέροντα τοῦ στρατοῦ καὶ τοῦ Τόπου, ὅταν ἀναγκάζωμαι ὡς ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ συζητῶ περὶ τῶν στρατιωτικῶν πραγμάτων τῆς χώρας ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ, καὶ ἰδίως ὅταν τὰ ζητήματα ἅπτωνται προσώπων, διὰ τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ μετερχώμεθα γλῶσσαν μᾶλλον εὐλαβῆ. Παρεπονέθη ὁ ἔντιμος προαγορεύσας ὅτι ἐξέθεσεν ἐν τῇ συνδιαλέξει ἐκείνῃ ὁ Γάλλος Στρατηγὸς τὴν κατάστασιν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ὡς νὰ μὴ ἦτο γνωστὴ καὶ εἰς τὸν τελευταῖον πολίτην. Ἀλλ’ ἐπὶ τῶν στρατιωτικῶν ζητημάτων τῶν διαφόρων Κρατῶν, οὐχὶ μόνον ἐπιτρέπεται ἡ συζήτησις, ἀλλὰ καὶ ἐπιβάλλεται ὡς καθῆκον ὑπὸ τῶν ἁρμοδίων. Εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν βλέπομεν, ὅτι ἐπιτρέπεται ἡ διὰ τοῦ Τύπου συζήτησις τῶν νόμων, ὁσάκις κρίνονται ἀσύμφοροι πρὸς τὴν ἐν γένει τοῦ στρατοῦ βελτίωσιν. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Κουμουνδοῦρος, ὁμιλήσας μετὰ τόσης πικρίας κατὰ τοῦ Γάλλου Στρατηγοῦ, ἥμαρτε, διότι, καθὸ στρατιωτικὸς, ἐπιθυμῶ νὰ πιστεύω, ὅτι ἐμφορεῖται ὑπὸ τῶν αὐτῶν αἰσθημάτων, ὑφ’ ὧν ἐμφοροῦνται πάντες οἱ θέλοντες τὴν βελτίωσιν τοῦ στρατοῦ. Δὲν ἦτο δυνατὸν μέχρι σήμερον νὰ ἔχωμεν τ’ ἀποτελέσματα τῆς ἀφίξεως τοῦ Γάλλου Στρατηγοῦ, λαβούσης χώραν πρὸ 6 μόλις μηνῶν. Ἤδη, καθ’ ἣν στιγμὴν ὁμιλῶ, διατρέχει ὁ στρατηγὸς κ. Βοσσὲρ τὴν ὁροθετικὴν γραμμὴν, ἀναγνωρίζων, οὕτως εἰπεῖν, τὴν κατάστασιν τοῦ ἐδάφους, ἐπιθεωρῶν τὰ κατὰ τὴν διάβασίν του στρατεύματα καὶ στρατιωτικὰ κτίρια, ἵνα οὕτω δυνηθῇ νὰ σχηματίσῃ ἀσφαλεῖς κρίσεις περὶ τῶν διαφόρων ἀναγκῶν τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν πρὸς θεραπείαν μέσων. Τελευταῖον παρακαλῶ τοὺς ἐντίμους συναδέλφους καὶ ἰδίως τοὺς στρατιωτικούς, ἵνα τὰς περὶ στρατοῦ σκέψεις των ἀναγνωρίσωσιν ὅτι προτιμότερον ἤθελεν εἶσθαι νὰ ὑποβάλωσιν ἐνώπιον εἰδικῆς ἐπιτροπῆς, ἐὰν πρὸς τοῦτο συνῄνει ἡ Βουλή, καθόσον δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται ν’ ἀνακοινώσω ἀπὸ τοῦ βήματος αὐτοῦ περιστατικὰ δι’ ὧν ἤθελον πεισθῇ οἱ κ. βουλευταὶ ὅτι αἱ περὶ τῆς Γαλλικῆς ἀποστολῆς πληροφορίαι των εἰσὶν ἀνακριβεῖς· προσέτι δὲ ἀνάγκη νὰ παύσωμεν συζητοῦντες περὶ στρατοῦ, ὅταν μετὰ τοῦ ζητήματος αὐτῶν συνδέωνται πρόσωπα, παρακληθέντα νὰ μεταβῶσιν ἐνταῦθα ὑπὸ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως.

§29Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ διαφόρων στρατιωτικῶν ζητημάτων, τότε θὰ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Μαυρομιχάλην, καὶ θὰ καταδείξω εἰς αὐτὸν, ὅτι συμφωνοῦμεν πρὸς τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔχω ὡς πρὸς τὸν Βοσσὲρ, δὲν συμφωνοῦμεν ὅμως κατὰ τοῦτο, ὅτι δὲν ὑπῆρχον ἀξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐδύναντο νὰ κάμουν τὰ ἴδια, ἂν εἶχον τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ἔχει ὁ Βοσσὲρ ὡς πρὸς τὴν σύνταξιν τοῦ στρατοῦ.

§30ΧΟΪΔΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§31Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κατόπιν παραπόνων, τὰ ὁποῖα μοὶ ἐγένοντο ἐκ μέρους συναδέλφων μεταβάντων εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δηλαδὴ πολλοὶ συνάδελφοι μεταβαίνουσιν εἰς τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον καὶ ὁπωσδήποτε κατορθώνουσιν, ὥστε οἱ συμπολῖταί των νὰ κατατάσσωνται ὅπου ἕκαστος θέλει, εἴτε εἰς τὸ μηχανικὸν, εἴτε εἰς τὸ πυροβολικὸν, εἴτε εἰς τὸ ἱππικὸν, καὶ ἐκ πείρας γινώσκω, ὅτι τοιούτου εἴδους προστασίαι γίνονται ἀπὸ πολλοῦ χρόνου ἐκ μέρους πολλῶν συναδέλφων. Ἅμα μοὶ ἐγένετο τοῦτο γνωστὸν, προσεκάλεσα ἀμέσως τὸν Διευθυντὴν τοῦ Στρατολογικοῦ Γραφείου καὶ τὸν διέταξα κατόπιν τῶν ληφθεισῶν πληροφοριῶν νὰ λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα, ἵνα μὴ ἐπιτρέπηται ἡ εἴσοδος εἰς τὸν Στρατολογικὸν Γραφεῖον ἢ μόνον εἰς τοὺς κληρωτούς.

§32ΛΕΒΙΔΗΣ. Σᾶς εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἐκεῖ στέκονται πράκτορες, οἵτινες λαμβάνουσι χρήματα;

§33Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, περὶ τῶν πρακτόρων αὐτὴν τὴν στιγμὴν ταύτην λαμβάνω γνῶσιν· ἔχετε δὲ τὴν πεποίθησιν, ὅτι κατ’ αὐτῶν κατὰ μείζονα λόγον θέλω ἐνεργήσει. Τὸ ζήτημα εἶναι, ὅτι, ἕνεκα τῶν τελευταίων Στρατολογικῶν Νόμων, οἱ ἐγκατεστημένοι ἐξ ὅλης τῆς Ἑλλάδος ἐν Ἀθήναις, δύνανται νὰ προσέλθωσι καὶ δηλώσωσι τὴν προσέλευσίν των ἐνταῦθα. Ὡς ἐκ τούτου ἐγένετο συνάθροισις ἀνθρώπων πολλῶν, ὁ δὲ χῶρος τοῦ Καταστήματος δὲν ἐπαρκεῖ. Ἐάν μοι ἦτο ἐπιτετραμμένον νὰ διαιρέσω τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον εἰς δύο, καὶ ἐὰν ἡ διαίρεσις δὲν ἦναι λόγος ἀκυρότητος τῶν πράξεων, ὥστε τὸ μὲν νὰ χρησιμεύῃ διὰ τοὺς ἐγκατεστημένους ἐν Ἀθήναις ἐξ ὅλης τῆς Ἑλλάδος, τὸ δὲ διὰ τοὺς δημότας τῆς Ἀττικῆς, εὐχαρίστως ἤθελον διατάξει τοῦτο. Χθὲς ἀκόμη κατ’ αἴτησιν τριῶν συναδέλφων, οἵτινες μοὶ ἀνήγγειλαν τὰ λαμβάνοντα χώραν, ἀπεφάσισα καὶ μετέβην εἰς τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον, καὶ εὗρον Βουλευτὰς, εὗρον ἱερεῖς, εὗρον πολλοὺς καὶ διαφόρους· βεβαίως οἱ συμπολῖται τὴν προστασίαν θὰ ζητήσωσιν ἀπὸ ἐκεῖ ὅπου εἶναι ἡ μεγαλειτέρα δύναμις, ἤτοι ἀπὸ τοὺς Βουλευτάς. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι δὲν δύναται ἢ νὰ ἐγείρωνται παράπονα ἕνεκα τῆς διανομῆς τῶν κληρωτῶν ὑπὸ τῶν Στρατολογικῶν Γραφείων, τῶν ὁποίων ἡ διακριτικὴ ἐξουσία ὡς πρὸς τὴν κατάταξιν τῶν κληρωτῶν γεννᾷ πολλάκις δίκαια παράπονα.

§34ΧΟΪΔΑΣ. (Ὄρα Παράρτημα).

§35Ν. ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Ἀπουσιάσας τῶν Ἀθηνῶν τέσσαρας ἡμέρας, ἠγνόουν ἐντελῶς τὰς διαταγὰς τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ. Διερχόμενος σήμερον τὴν 8½ τῆς πρωΐας ἐκ τοῦ Στρατολογικοῦ Γραφείου, εὗρον ἄνθρωπον λιπόθυμον ἔξωθεν τῆς θύρας· ἠρώτησα διὰ ποῖον λόγον εἶναι λιπόθυμος καὶ ἔμαθον, ὅτι πέντε ἡμέρας ἔμενε νῆστις, διότι δὲν ἠδυνήθη νὰ καταταχθῇ καὶ ἔχῃ οὕτω τοὐλάχιστον τὸν ἄρτον. Εἰσῆλθον, ἀλλὰ μὲ ἐμπόδισαν, εἰπόντες εἰς ἐμέ, ὅτι ὡς Βουλευτὴς πρέπει νὰ ὑπάγω εἰς τὴν Βουλήν· ἀλλὰ κατόπιν εἶδον ὅτι εἰσήρχοντο καὶ ἄλλοι, χωρὶς νὰ γίνῃ παρατήρησις, ὅτε εἰσῆλθον καὶ ἐγώ. Ἀλλά, κύριε Βουλευτά, μοὶ λέγει εἷς ἀξιωματικός, νὰ ὑπάγητε εἰς τὴν Βουλήν, εὑρίσκοντο δὲ ἐκεῖ πέντε ἄλλοι, εἷς λοχαγός, εἷς ὑπολοχαγός, ταγματάρχης, συνταγματάρχης (θόρυβος). Εἷς ὑπολοχαγὸς ἐξηκολούθει φωνάζων, ὅτι πρέπει νὰ ἀπέλθω, ἐγὼ δὲ τὸν ἔβλεπα μετ’ ἀπορίας, χωρὶς νὰ τῷ εἴπω λέξιν, δὲν ἐφοβήθην δὲ, οὔτε τὸ ξίφος του, οὔτε τὰ γαλόνια του, ἀλλ’ ἐθεώρησα αὐτὸν ὡς παράφρονα καὶ ἀνεχώρησα. Ἐλθὼν δὲ εἰς τὴν Βουλήν, ἔμαθον τὴν διαταγὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος οὐδὲν ἄλλο ἔκαμεν ἢ νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκον, ὅπερ ἐπεβάλλετο εἰς αὐτὸν ἐκ τῆς διαταγῆς. Ἐπεβάλλετο ὅμως εἰς ἐμὲ τὸ καθῆκον, ὅστις ἀνήκω εἰς ἐπαρχίαν ἀπαρτιζομένην ἐκ νήσων, καὶ ἧς οἱ κληρωτοὶ ἤδη πάσχουσι διαφοροτρόπως. Τὸ Στῤῥτολογικὸν Συμβούλιον δὲν μετέβη ἐγκαίρως καὶ δὲν ἔμεινεν εἰς τὴν πρωτεύουσαν οὔτε μίαν ἡμέραν· ἀλλ’ ἐντὸς ὀλίγων ὡρῶν ἦτο δυνατὸν νὰ προσέλθωσιν ἅπαντες οἱ δικαιούμενοι εἰς ἀπαλλαγὴν ἐξ ὅλων τῶν νήσων, τῶν 20 καὶ 40 μίλια ἀπεχουσῶν τῆς Πρωτευούσης, καὶ ἀφοῦ οὐδεμία πρὸς τοῦτο ὑπῆρχε προειδοποίησις εἰς τοὺς δημάρχους; Οἱ κληρωτοί, οἱ δικαιούμενοι ἀπαλλαγῆς, δὲν ἠδυνήθησαν νὰ προσέλθωσι, καὶ ἤδη ἐλθόντες μένουσι νήστεις ἔξωθεν τοῦ Φρουραρχείου ἐπὶ 10 ἡμέρας, μὴ δυνάμενοι νὰ εὕρωσι τὸ δίκαιόν των (θόρυβος). Ἐκτὸς δὲ τούτου, εἶδον, ὅτι ὑπῆρχον 500 ἄνθρωποι ἐκτὸς τοῦ Γραφείου. Πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ καταταχθῶσιν ὅλοι αὐτοὶ ἐντὸς τῆς σήμερον ἢ τῆς αὔριον; Τί θὰ γίνῃ; πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ δώσῃ διαταγὰς ἀμέσως, διότι δὲν μένει καιρὸς, νὰ διαιρεθῇ τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον εἰς δύο ἢ τρία, ὅπως μὴ τιμωρηθῶσιν ὡς ἐκπροθέσμως προσελθόντες.

§36ΤΙΝΕΣ. Ὑπάρχει προθεσμία τριῶν ἡμερῶν.

§37ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἔντιμος βουλευτής, ἐνδιαφέρεται ἡ Βουλὴ νὰ τὸ μάθῃ· ἐὰν οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι προσῆλθον, δὲν κατορθώσωσι νὰ καταταχθῶσι, θὰ ὑποστῶσι τιμωρίαν ἢ ὄχι;

§38ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν λήγει σήμερον ἡ προθεσμία.

§39ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. Εἶνε 500 ἄνθρωποι· θὰ σημειωθῶσιν ὡς παρόντες;

§40Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὄρα Παράρτημα).

§41Κ. ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δηλῶ εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς γνῶσιν τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ, ὅτι ἐκ τῆς Ἐπαρχίας Κυνουρίας προσῆλθον ἐνταῦθα πρὸ ὀκτὼ ἡμερῶν καὶ μένουσιν ἔξωθεν τοῦ Στρατολογικοῦ Γραφείου κληρωτοὶ πρὸς κατάταξιν, οἱ Βασίλειος Δαραμπήρης, Γεώργιος Λοσάρης, Γεώργιος Ρήγας, Νικόλαος Ἀγγελέτος, Ἀθανάσιος Ἀντζακλῆς; Δημόται Σεληνοῦντος. Ἐμμανουὴλ Ξυδιᾶς καὶ Δῆμος Βλαχοπαναγιώτης, Δημόται Βρασιῶν ἀλλὰ δὲν κατετάχθησαν καὶ εἶνε ἐνδεχόμενον νὰ παρέλθῃ ἡ προθεσμία πρὸς βλάβην αὐτῶν. Λοιπὸν δηλῶ τοῦτο πρὸς γνῶσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§42ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Σήμερον ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ τῆς Ἐπαρχίας Ἠλείας, ὅτι κληρωτοὶ μετέβησαν εἰς τὰς Πάτρας καὶ ὅτι δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ καταταχθῶσιν ἐκεῖ· θὰ τιμωρηθῶσιν;

§43Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κατὰ τὸν πίνακα τῆς διανομῆς τῶν κληρωτῶν, ἕκαστος Νομὸς θὰ ἀποστείλῃ εἰς τὰ Σώματα τὸν ὑπὸ τοῦ πίνακος ὁριζόμενον ἀριθμόν. Ὁ ἔντιμος προλαλήσας ἐζήτησεν ἐὰν οἱ τοῦ Πύργου κάτοικοι, τῆς Ἐπαρχίας Ἠλείας δύνανται νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὰ τάγματα τῶν Πατρῶν. Ἀπαντῶ αὐτῷ, ὅτι ὁ Νομὸς Ἀχαιοήλιδος θὰ δώσῃ κατὰ προτίμησιν κληρωτοὺς εἰς Πάτρας, ἔνθα ὑπάρχουσι δύο τάγματα, τοὺς δὲ λοιποὺς εἰς τὰ ἐγγύτερα πρὸς τὰς Πάτρας τάγματα. Δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ γνωρίζω ἐὰν ἡ Ἠλεία θέλῃ δώσει εἰς τὰ ἐν Πάτραις ἑδρεύοντα τάγματα κληρωτοὺς καὶ πόσους, ἐγὼ δὲ τὸ τοιοῦτον δὲν δύναμαι νὰ διατάξω. Πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Χατζόπουλος ἐζήτησε νὰ διατάξω, ὅπως συμπολίτης αὐτοῦ καταταχθῇ εἰς τὸ ἐν Μεσολογγίῳ τάγμα· τῷ ἀπήντησα ὅ,τι ἤδη ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. βουλευτὴν Ἠλείας. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα ἐξηνέχθησαν κατὰ παντὸς, ὅστις παρεμβαίνει εἰς τὴν κατάταξιν τῶν κληρωτῶν, εἴτε ἀξιωματικὸς εἶνε, εἴτε ἄλλος τις, κατ’ αὐτῶν θέλω ἐνεργήσει πᾶν ὅ,τι ἀπαιτεῖται.

§44ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ποία εἶνε ἡ τάξις, ἥτις θὰ τηρηθῇ κατὰ τὴν διανομήν;

§45Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Καθ’ ὅσον προσέρχονται θέλουσι διανέμεσθαι εἰς τὰ διὰ τοῦ πίνακος τῆς διανομῆς ὁριζόμενα τάγματα, ὅπερ καὶ γίνεται, δὲν ἦτο δὲ ἐπὶ τοῦ παρόντος δυνατὸν νὰ εὕρωμεν τρόπους, δι’ ὧν ν’ ἀφαιρεθῇ ἡ διακριτικὴ ἐξουσία τοῦ Στρατολογικοῦ Γραφείου εἰς τὴν κατάταξιν τῶν κληρωτῶν. Ἡ ὑπηρεσία ἐλπίζω, ὅτι θέλει ἐξεύρει τὰ μέσα, δι’ ὧν ν’ ἀπονέμηται εἰς τὸ μέλλον πληρεστέρα δικαιοσύνη εἰς τὴν κατάταξιν τῶν κληρωτῶν εἰς τὰ ὁριζόμενα διὰ τοῦ πίνακος τῆς διανομῆς Σώματα.

§46ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριε Ὑπουργὲ, ποῖον κανονισμὸν διετάξατε νὰ ἐφαρμόσωσιν εἰς τὴν κατάταξιν τῶν κατατασσαμένων ἐν τῇ πρωτευούσῃ τοῦ Νομοῦ καὶ τῶν εἰς ἄλλα Σώματα ἀποστελλομένων;

§47ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Δὲν μοὶ ἦτον εὔκολον νὰ κανονίσω τὴν τάξιν, καὶ τὴν ἀφῆκα εἰς τὰ Στρατολογικὰ Γραφεῖα.

§48ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὑπῆρχεν ἓν μέσον πολὺ εὔκολον. Ἠδύνασθε, κ. Ὑπουργὲ, νὰ διατάξητε νὰ προσδιορισθῇ ὁ ἀριθμὸς, ὁ ὁποῖος ἀνελόγει εἰς ἕκαστον Δῆμον τοῦ Νομοῦ, ἵνα δώσῃ ἐκ τῶν ἐν τῷ Νομῷ κατατασσαμένων, τούτους δὲ νὰ προσδιορίσῃ τὸ Στρατολογικὸν Συμβούλιον, τοὺς πρώτους κλήρους λαχόντας. Π. χ. ὁ Δῆμος Σπάρτης ἀναλογεῖ νὰ δώσῃ 10· νὰ καταταχθῶσιν ὅσοι τύχωσι τῶν πρώτων 10 κλήρων, οἱ δὲ λοιποὶ στέλλωνται εἰς τὰ ἐκτὸς τῆς πρωτευούσης τοῦ Νομοῦ Σώματα. Οὕτω δ’ ἀποφασίζει ὁ κλῆρος καὶ ὄχι ἡ θέλησις τοῦ ὑπαλλήλου τοῦ Στρατολογικοῦ Γραφείου, ἢ μᾶλλον τοῦ πιέζοντος αὐτὸν ἰσχυροῦ. Αὐτὸ ἦτο τὸ εὐκολώτερον καὶ τὸ προχειρότερον μέσον, ὅπερ ἠδύνασθε νὰ διατάξητε, καὶ νὰ μὴ γεννηθῶσιν ὅσα παράπονα γεννῶνται διὰ τοῦ μέσου, δι’ οὗ ἐκτελεῖτε τώρα τὴν κατάταξιν.

§49ΙΩ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ φρονῶ, ὅτι καλῶς ἐδόθη διαταγὴ ὅπως μὴ ἐπιτρέπηται ἡ εἰς τὸ Στρατολογικὸν Γραφεῖον εἴσοδος τῶν βουλευτῶν, ἀλλ’ ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη ἔδει νὰ ἐπεκταθῇ διὰ τοὺς αὐτοὺς καὶ πλείονας λόγους καὶ εἰς τοὺς ἀξιωματικούς· διότι ἄλλως τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον δὲν θὰ δύνανται νὰ πράξωσιν οἱ βουλευταὶ, θὰ τὸ πράξωσιν ἀπολύτως οἱ ἀξιωματικοί. Ὁ στρατὸς ἡμῶν δὲν στρατεύεται μόνον, ἀλλὰ καὶ πολιτεύεται, διὰ τοῦτο καὶ τὰ μεγαλείτερα ἀδικήματα ἐν τοῖς Στρατολογικοῖς Συμβουλίοις διενεργοῦνται ὑπὸ τῶν κ. ἀξιωματικῶν. Οἱ ἐν τῷ ἐνταῦθα Στρατολογικῷ Συμβουλίῳ ἀπρεπῶς πρὸς συναδέλφους πολιτευθέντες δὲν ἦσαν ἐκ τῶν ἀπαρτιζόντων τὸ Στρατολογικὸν Συμβούλιον, ἀλλὰ παρείσακτοι, πάθη πολιτικὰ ὑπηρετοῦντες. Ὅθεν δέον ν’ ἀπαγορευθῇ, ἐὰν ζητῆτε νὰ ἰσχύσῃ τὸ δίκαιον καὶ τὸ συμφέρον τοῦ στρατοῦ, ἡ ἐν τοῖς Στρατολογικοῖς Συμβουλίοις εἴσοδος κατ’ ἐξοχὴν τῶν κ. ἀξιωματικῶν, διότι ἄλλως μετὰ παρέλευσιν ἴσως οὐ πολλοῦ χρόνου ἡ Πολιτεία ἡμῶν μετατρέπεται εἰς δημοκρατίαν τῆς μεσημβρινῆς Ἀμερικῆς. Προτείνω διὰ ταῦτα, ὅπως ταύτην τὴν στιγμὴν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διατάξῃ διὰ τοῦ ὑπασπιστοῦ αὑτοῦ ἵνα ἀπὸ τῆς αἰθούσης, ἔνθα ἐργάζεται τὸ Στρατολογικὸν Συμβούλιον, ἀποβληθῶσιν ἅπαντες οἱ μὴ ἀποτελοῦντες μέρος αὐτοῦ κ. ἀξιωματικοὶ, καὶ ὅπως ἡ αὐτὴ διαταγὴ ἀπευθυνθῇ αὐτοστιγμεὶ καὶ τηλεγραφικῶς πρὸς ἅπαντα τὰ Στρατολογικὰ Συμβούλια. Οὕτως ἐκτελεῖται ὁ νόμος ἐν ἀμεροληψίᾳ καὶ διδάσκεται ὁ στρατὸς τὸ κατὰ νόμον πειθαρχεῖσθαι.

§50Γ. ΚΟΡΠΑΣ. Μετὰ τὰ λεχθέντα, κύριοι, ἑκατέρωθεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς κατατάξεως τῶν κληρωτῶν τῆς ἐνεστώσης ἀπογραφῆς δὲν ἔχω νὰ προσθέσω ἄλλο τι, εἰμὴ καὶ ἐγὼ νὰ συμφωνήσω μετὰ τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργοῦ ὡς πρὸς τὴν διαίρεσιν τοῦ Γραφείου καὶ τῶν ἐργασιῶν αὐτοῦ, τοῦθ’ ὅπερ δύναται ἀληθῶς νὰ διευκολύνῃ τὴν ταχυτέραν κατάταξιν τῶν κληρωτῶν. Ἀλλὰ δὲν παρῆλθον ἐπὶ τὸ βῆμα, διὰ νὰ συμμετάσχω εἰς τὴν συζήτησιν ταύτην, πλὴν ἔλαβον ἀφορμὴν ἐκ τῆς ὁμιλίας τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Σύρου βουλευτοῦ περὶ τῆς ἐφαρμογῆς διατάξεως νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς κληρωτοὺς, τοὺς μόνον προσελθόντας ἐνώπιον τοῦ Στρατολογικοῦ Συμβουλίου πρὸς ἐξέτασιν τῆς σωματικῆς αὐτῶν ἱκανότητος, μηνιαία πρόσθετος ὑπηρεσία. Ἡ ἐφαρμογὴ τῆς διατάξεως ταύτης εἶνε βεβαίως νομιμωτάτη, ἀλλὰ δυστυχῶς ἡ διάταξις δὲν εἶνε πραγματοποιήσιμος. Δὲν γνωρίζω τί συμβαίνει εἰς τοὺς ἄλλους Νομοὺς, ἀλλ’ εἰς τὸν Νομὸν Κυκλάδων τὸ Στρατολογικὸν Συμβούλιον ἐξέδωκε πρόγραμμα, ὁρίζον τὴν ἡμέραν καὶ τὴν διάρκειαν τῶν ἐργασιῶν αὐτοῦ ἐν ἑκάστῃ Ἐπαρχίᾳ καὶ ἐν ἑκάστῳ Δήμῳ. Τὸ Συμβούλιον δὲ δὲν συνεμορφώθη πρὸς τὸ πρόγραμμα, καὶ κατόπιν ἐξέδωκε νέον πρόγραμμα καὶ δὲν ἐτήρησε οὐδ’ αὐτὸ, οἱ κληρωταὶ δὲ δὲν κατώρθωσαν νὰ προσέλθωσιν ἐνώπιον τῶν οἰκείων Στρατολογικῶν Συμβουλίων, διότι ἐν ὥρᾳ χειμῶνος, ὅτε ἐνεργοῦνται αἱ ἐργασίαι τῶν Στρατολογικῶν Συμβουλίων, εἶναι δυσχερεστάτη ἡ μεταξὺ τῶν νήσων συγκοινωνία, ἐκ τούτου δὲ προέκυψεν ἀναντιῤῥήτως, ὅτι οἱ κληρωτοὶ, οἱ ἀνήκοντες εἰς τοὺς Δήμους, τῶν ὁποίων πρωτεύουσα εἶνε καὶ ἡ πρωτεύουσα τῆς Ἐπαρχίας, ἀπηλλάγησαν τῆς προσθέτου ταύτης ὑπηρεσίας καὶ οὕτω ἔγειναν προνομιοῦχοι, πάντες δὲ οἱ λοιποὶ, ἕνεκα διαφόρων λόγων, μὴ δυνηθέντες νὰ προσέλθωσιν, ὑφίστανται σήμερον τὴν ποινὴν ταύτην, καὶ καλῶς λέγω ὑφίστανται, διότι γίνεται δυνάμει τοῦ νόμου· ἀλλὰ θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἐξετάσῃ μετὰ προσοχῆς τὸ ζήτημα, καὶ θέλει πεισθῇ, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ἀπραγματοποίητος, διὰ τὸ δύσκολον τῆς συγκοινωνίας, εἰς πάντας σχεδὸν τοὺς νομούς. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ προκαλέσῃ τὴν κατάργησιν τῆς διατάξεως ταύτης, τῆς ἀναγραφομένης ἐν ἄρθρῳ 24, νομίζω, διὰ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ ἄρθρου τούτου καταλλήλως.

§51ΙΩ. ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἰδίως τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ λάβῃ τὴν καλωσύνην νὰ μᾶς πληροφορήσῃ ποῖα μέτρα ἔλαβε μέχρι τοῦδε ἡ Κυβέρνησις ὑπὲρ τῶν παθόντων ἐκ τῆς φοβερᾶς πλημμύρας τῆς πόλεως Τυρνάβου, διότι γνωρίζετε ὅτι τὰ παθήματα εἶνε φοβερά· ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι 300 περίπου οἰκίαι κατέῤῥευσαν ἐκ τῆς πλημμύρας, καὶ ἄνω τῶν 3,000 ἀνθρώπων εὑρίσκονται ἄνευ στέγης καὶ ἄνευ ἄρτου. Εἶνε γνωστὸν ὅτι παρεσύρθη καὶ ἡ γέφυρα, ἡ ἔλλειψις δ’ αὐτῆς εἶνε λίαν ἐπιβλαβὴς, διότι ἦτο τὸ μόνον μέσον τῆς συγκοινωνίας ἐκεῖ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔλθῃ ταχέως εἰς συνδρομὴν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, καὶ νὰ μὴ παρατείνῃ ἐπ’ ἀόριστον τὴν κατασκευὴν τῆς γεφύρας.

§52ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἅμα, κύριοι, περιῆλθεν εἰς γνῶσιν τῆς Κυβερνήσεως ἡ συμβᾶσα πλημμύρα εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Τυρνόβου, ἡ Κυβέρνησις ἔσπευσε νὰ χορηγήσῃ ἐκ τῶν ἐνόντων μικράν τινα ἀνακούφισιν εἰς τοὺς παθόντας, ἀποστείλασα 15 χιλιάδας δραχμῶν εἰς τὸν Νομάρχην Λαρίσσης καὶ παρήγγειλεν αὐτὸν ν’ ἀποτελέσῃ Ἐπιτροπὴν ὑπὸ τὴν προεδρείαν αὐτοῦ, μετὰ τῶν Μητροπολίτου Λαρίσσης, τοῦ Δημάρχου Τυρνόβου, τοῦ Δημάρχου Δήμου τινὸς, εἰς τὸν ὁποῖον συνέβη ἡ μεγαλειτέρα ζημία, καὶ ἄλλων τινῶν ὑπαλλήλων, πρὸς διανομὴν τοῦ μικροῦ αὐτοῦ ποσοῦ, συγχρόνως δὲ διέταξε τὴν κατασκευὴν τῆς καταστραφείσης γεφύρας.

§53ΠΑΠΑΔΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω νὰ παρακαλέσω ἐκ δευτέρου τὴν Κυβέρνησιν ὡς πρὸς τὴν γέφυραν.

§54ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ τοῦ Ὑπουργείου ἐπισπεύδει τὴν ἐργασίαν αὐτὴν, καθὸ ἔχει καθῆκον· καὶ χθές ἢ προχθὲς ἀκόμη ἔπεμψε νέαν διαταγὴν πρὸς τὸν ἁρμόδιον μηχανικὸν νὰ ἐνεργήσῃ τάχιστα ὅ,τι πρέπει.

§55ΑΡΓ. ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι βουλευταί ......

§56ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά· εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταταξιν.

§57ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε, κύριοι βουλευταὶ, ὅτι ἐγὼ δὲν ἀνήκω εἰς τὴν τάξιν τῶν εὐτυχῶν ἐκείνων συναδέλφων, οἱ ὁποῖοι κατέχουσιν ἐπὶ πολλὰς ὥρας τὸ Βῆμα τοῦτο. Γνωρίζετε ἐπίσης ὅτι, ὅταν ὁμιλῶ, δὲν ὁμιλῶ δι’ ἄλλο ἢ διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα γινώσκω καλῶς, ἑπομένως ἐλπίζω, ὅτι θέλετε μοὶ χαρίσει δι’ ὀλίγας στιγμὰς τὴν προσοχήν σας, διότι τὸ ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου θέλω σᾶς ἀπασχολήσει, εἶνε ζήτημα σπουδαῖον, ζήτημα ζωῆς ἢ θανάτου διὰ τὸν Τόπον. Πρόκειται νὰ λαλήσω ὑμῖν περὶ φυλλοξήρας. Πρό τινων ἡμερῶν ἐκάλεσέ με, ὡς καί τινας ἄλλους κυρίους, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ νὰ συσκεφθῶμεν περὶ τῶν ληπτέων μέτρων, καθ’ ἣν ὥραν πανταχόθεν διαδίδεται, ὅτι μᾶς ἀπειλεῖ ἡ εἰσβολὴ τῆς φυλλοξήρας. Ἐὰν ἡ φυλλοξήρα παρουσιασθῇ κατὰ τὰ μέρη τῆς Κωνσταντινουπόλεως, μὴ ἀμφιβάλετε, ὅτι ἐντὸς βραχέος διαστήματος θὰ τὴν ἔχωμεν εἰς Ἀθήνας· καὶ ὅταν παρουσιασθῇ εἰς τὴν Ἑλλάδα, τότε ἡ ἐσχάτη ἀπόγνωσίς μας θὰ εἶνε ἡ τῆς πείνης εἰς τὸν Τόπον αὐτόν. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ λάβωμεν μέτρα σύντονα, καὶ διὰ τοῦτο ὁμιλήσαντες προχθὲς μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ἐσκέφθημεν περὶ ἐφαρμογῆς μέτρων τινῶν, τὰ ὁποῖα ἀπόκειται εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ κανονίσῃ, ὅπως αὐτὸς ἐγκρίνει. Ὁμολογῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἤδη ἔχει λάβει ὅλα τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα σήμερον ἐπιτρέπει ἡ ἐπιστήμη νὰ ληφθῶσιν. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν φοβοῦμαι τόσον τὴν ἀπὸ τῆς θαλάσσης ἔλευσιν τῆς φυλλοξήρας, ὅσον φοβοῦμαι τὴν εἰσβολὴν ἐκ τῆς ξηρᾶς. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ λάβωμεν συντονώτατα μέτρα διὰ πᾶν φυτικὸν προϊόν, ἐρχόμενον διὰ ξηρᾶς, νὰ καθυποβάλλωμεν αὐτὸ εἰς αὐστηρὰν ἔρευναν, διότι ἡ φυλλοξήρα ἔρχεται διὰ ποσοῦ φυτῶν, ἰδίως διὰ τῆς δαμασκινέας, τῆς ῥοδακινῆς, καὶ μάλιστα τῆς κερασέας. Ἀποθαῤῥυντικὴ εἶναι ἡ εἴδησις ἡ ἀκόλουθος, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλω. Ἐπειδὴ μέχρι τοῦδε κανὲν τῶν μέσων κατὰ τῆς φυλλοξήρας δὲν ὠφέλησε, διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, ἐὰν δυνάμεθα νά φέρωμεν σπέρματα ἐκ τῶν ἀγρίων φυτῶν τῆς ἀμπέλου τῆς Ἀμερικῆς, χωρὶς νὰ φέρωμεν ἐνταῦθα τὴν φυλλοξήραν. Ἐὰν κατωρθοῦτο ἡ ἀπολύμανσις τῶν σπερμάτων ἐν περιστάσει ἐλεύσεως τῆς φυλλοξήρας, ἠδυνάμεθα ἴσως νὰ εἴμεθα προπαρεσκευασμένοι, χωρὶς νὰ φέρωμεν τὴν συμφορὰν εἰς τὸν Τόπον ἡμεῖς αὐτοί. Αὐτὰ ὑποβάλλω, διότι πληροφοροῦμαι, ὅτι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ὁ τότε κ. Πρωθυπουργὸς ἔφερε τοιαῦτα σπέρματα. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα.

§58ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὄχι, δὲν ἦλθον σπέρματα.

§59ΤΙΝΕΣ. Δὲν προσβάλλονται αὐτὰ τὰ ἄγρια κλήματα τῆς Ἀμερικῆς;

§60ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ κατ’ ἐξαίρεσιν προσβάλλονται, καὶ ὄχι κατὰ κανόνα.

§61ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Παρακαλῶ μίαν πληροφορίαν. Εἶσθε μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐσκέφθητε ἐν ᾗ περιπτώσει ἀναφανῇ ἡ ἀσθένεια ἐν Ἑλλάδι, ποῖα μέτρα πρέπει νὰ λάβῃ ἡ Κυβέρνησις;

§62ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὑπάρχει νόμος εἰδικός.

§63ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δυστυχῶς μὲ ὅλας τὰς προσπαθείας τῆς ἐπιστήμης οὐδὲν δύναται νὰ ἐμποδίσῃ τὴν πρόοδον τῆς νόσου, ἅπαξ ἐνσκηψάσης· οὐδ’ ἡ καταστροφὴ αὐτὴ τῶν προσβαλλομένων ἀμπέλων, τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπει ὁ Νόμος, δύναται νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον ἔχομεν τὴν ἐπανάληψιν τῆς ματαιωθείσης προχθὲς ψηφοφορίας.

§65ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν, ὅτι «ἐδόθη ἀφορμὴ πρὸς ἐφαρμογὴν τῶν διατάξεων τοῦ Κανονισμοῦ ἐπὶ τοῦ Πρωθυπουργοῦ» παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§67ΚΟΣΣΟΝΑΚΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς παρατηρήσω ὅτι ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ὑπεστηρίξαμεν χθὲς τὸ ἀπαράδεκτον τῆς προτάσεως ταύτης, δὲν δυνάμεθα νὰ παραστῶμεν κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ταύτην. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως κατὰ τὸ ἑπόμενον Πρωτόκολλον ψηφοφορίας).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρισαν, κύριοι, ἐν ὅλῳ 149, ἐξ ὧν 125 εἶπον ὄχι, καὶ 24 ἠρνήθησαν ψῆφον.

§69ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει ὥριμος ἐργασία, καὶ πρῶτον μὲν τὸ σχέδιον τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὸν Βασιλικὸν λόγον· ἀφοῦ δὲ τοῦτο ψηφισθῇ, νὰ γείνῃ ἡ κλήρωσις τῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις θέλει ὑποβάλει τὴν ἀπάντησιν εἰς τὸν Βασιλέα. Μετὰ τοῦτο δὲ νά συζητηθῇ εἰς αʹ ἀνάγνωσιν τὸ Νομοσχέδιον τῆς πιστώσεως, καὶ μετὰ τοῦτο ἡ ἐκλογὴ τῶν μελῶν τῶν Ἐπιτροπῶν, αἵτινες θέλουσι μεταβῆ εἰς τὰς Ἐπαρχίας συμφώνως ταῖς ἀποφάσεσι τῆς Βουλῆς.

§70ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ τὸ περὶ ἀποξηράνσεως τῆς σταφίδος.

§71ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Καὶ τοῦτο. (Ἀναγινώσκεται ὑπὸ τοῦ Γραμματέως καὶ ψηφίζεται κατὰ παράγραφον ἡ ὑποβληθεῖσα ἀπάντησις εἰς τὸν Βασιλικὸν λόγον καὶ τὸ σύνολον αὐτῆς).

§72ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ τὸ περὶ χορηγίας προνομίου εἰς ἐφευρέτας μεθόδων πρὸς ἀποξήρανσιν τῆς σταφίδος.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, μετὰ τὴν κλήρωσιν τῆς Ἐπιτροπῆς. (Γίνεται ἡ κλήρωσις τῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις θέλει ὑποβάλει τὴν ἀπάντησιν τῆς Βουλῆς εἰς τὸν Βασιλέα. Ἔλαχον δὲ οἱ ἑξῆς: Κωνσταντόπουλος, Πεῤῥωτῆς, Μεσσηνέζης, Ἐπαμ. Δημητρίου, Ἰω. Νικολαΐδης, Ἀναγ. Δαλιάνης, Τάκης, Τριγώνης, Παγκράτης, Φραγκίδης καὶ Καλάρης). (Κατόπιν ἀνεγνώσθησαν τὸ Νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ Διατάγματος περὶ πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους κατὰ τὸ 1885, καθὼς καὶ τὸ Νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως προνομίου εἰς τοὺς ἐφευρέτας νέων μεθόδων πρὸς ἀποξήρανσιν τῆς σταφίδος, καὶ ἐγένοντο ἀμφότερα δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς πρώτην συζήτησιν).

§74ΣΠΙΝΕΛΛΗΣ. Ὑποβάλλω, κύριοι, τροπολογίαν, ὅπως ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν γʹ συζήτησιν ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ χορηγήσεως προνομίου εἰς τοὺς ἐφευρέτας νέων μεθόδων πρὸς ἀποξήρανσιν τῆς σταφίδος. (Ὅρ. Παράρ.)

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδή, γενομένης τῆς διαλογῆς, ἤδη ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ, τὸ ἀποτέλεσμα θὰ ἀπαγγελθῇ αὔριον. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 1 Μ. Μ.)