1885.01.25

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 45

Τῆς 25 Ἰανουαρίου 1885.

(Παρασκευή)

(Ὥρᾳ 4½ Μ. Μ.)

(Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐπεκυρώθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τηλεγράφημα ἐξ Ἄρτης τεσσάρων χωρικῶν διαφόρων μερῶν, οἵτινες παραπονοῦνται, ὅτι καταδιώκονται παρὰ τοῦ Εἰσαγγελέως ἀδίκως.

§2ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἔλαβον καὶ ἐγὼ καὶ ἕτεροι συνάδελφοι. Ἐλπίζομεν, ὅτι τὰ τηλεγραφηθέντα εἶναι ὑπερβολικὰ, διότι κάτι τι ἔγινεν ἐν Ἄρτῃ, ἀλλὰ δὲν πιστεύομεν νὰ ὑπάρχῃ Εἰσαγγελεὺς νὰ δίδῃ τὸ δικαίωμα νὰ λύωνται πολιτικαὶ διαφοραὶ, ἐνῷ δὲν ἔχει οὐδὲν δικαίωμα. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐξετάσῃ καὶ δώσῃ τὰς δεούσας πληροφορίας.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκω ἐπερώτησιν τοῦ κ. Δουζίνα, ἥτις εἶναι πολὺ μακρά.

§4ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ δώσω ὀλίγας ἐξηγήσεις διὰ τὴν φρασεολογίαν. Ὑποβάλλω αὐτὰς τὰς ἐπερωτήσεις, ὅπως δοθῶσιν αἱ ἐξηγήσεις εἰς ἑκάστην ἐκ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. 1) Εἰς πόσον ἀριθμὸν ἀνήρχετο σύμπαν τὸ προσωπικὸν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ ἀπὸ 1ης Ἰανουαρίου 1884 μέχρι 31 Δεκεμβρίου ἰδίου ἔτους, κατὰ εἶδος ὑπηρεσίας καὶ βαθμὸν, καὶ ποῦ τοποθετημένον κατ’ ἄτομον ἢ ὁμάδας, καὶ χρόνον. Δηλαδὴ πόσοι εἰσὶν οἱ ἄνδρες, τόσος ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν, τόσος ὑπαξιωματικῶν, τόσος ναυτῶν, τόσος ἀριθμὸς ὑγειονομικοῦ κλάδου, τόσος τῶν μηχανικῶν. Τώρα ἐξ αὐτῶν πόσον χρόνον ὑπηρετοῦσι. Πόσοι εἶναι εἰς τὸ Νοσοκομεῖον, πόσοι εἰς τὰς φυλακὰς, καὶ τὰ τοιαῦτα. 2) Ἐὰν ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀριθμοῦ τούτου ὑπῆρξεν ἀρτία ἡ πλήρης πᾶσα ὑπηρεσία, οἷον πληρώματα πλοίων, κτλ., ἢ ἐδανείζετο μία ὑπηρεσία ἢ πλοῖον ἄνδρας ἄλλοθεν. Ἰδοὺ τί συμβαίνει. Πολλὰ πλοῖα δὲν ἔχουν τὸν ἀπαιτούμενον ἀριθμὸν τοῦ πληρώματος, καὶ ὅταν παρίσταται ἡ ἀνάγκη, δανείζονται πλήρωμα. Καὶ, δυστυχῶς, δὲν ὑπάρχει ἓν, διὰ νὰ μεταχειρισθῶ μίαν ἄλλην λέξιν, καὶ ὄχι Ἑλληνικὴν, ἓν «depot», προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον νὰ χρησιμεύῃ εἰς τὰς ἑκάστοτε ἀνάγκας.

§5ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη.

§6ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Διατί λοιπὸν ἡ ὑπηρεσία δὲν φροντίζει νὰ συμπληρώσῃ τὸ προσωπικὸν, καὶ δανείζονται, ὅπως εἶπον, ἀπὸ συνάλληλα τὰ πλοῖα, ὥστε διὰ νὰ κινηθῇ ἓν πλοῖον, ὀφείλει νὰ ἀγκυροβολήσῃ, νὰ ἀφοπλισθῇ ἕτερον, καὶ κατόπιν, ὅταν παρουσιάζεται μία ἀνάγκη, τότε ἀναγκαζόμεθα νὰ σκεπτώμεθα ποῦ νὰ καταφύγωμεν;

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν Κούλουρη.

§8ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τὸ δυστύχημα εἶναι διότι ὁ διακόπτων με λέγει «Στὴν Κούλουρη», καὶ τοῦτο μὲ ἀναγκάζει νὰ εἴπω κἄτι τι, τὸ ὁποῖον δὲν ἤθελον νὰ εἴπω, διότι θὰ εἴπωσι, ὅτι τὸ λέγω διὰ τὸν Πόρον. Εἰς τὴν Κούλουρην δὲν δύνανται νὰ εὕρωσιν ἄνδρας, ἐνῷ εἰς τὸν Πόρον, ὅταν ἀποστέλλωσι πρὸς καθαρισμὸν πλοῖόν τι, τότε δύνανται νὰ λάβωσιν ἐκ τῶν κατοίκων καὶ 100 καὶ 200, οἵτινες νὰ συντρέξωσι τὰς ἐργασίας, καὶ τοῦτο ἐγένετο εἰς πλείστας ἄλλας περιστάσεις. Ἀλλὰ σήμερον ἰδοὺ τὶ συμβαίνει. Εἰς τὴν Κούλουρην, ὅταν ἀπαιτῆται ἀριθμὸς περισσότερος, ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει ὥστε νὰ καταφύγωσι καὶ νὰ ζητήσωσιν ἄνδρας. Μεταξὺ λοιπὸν τῶν πολλῶν ἀτοπημάτων, τὰ ὁποῖα ἔχει ἡ τοποθέτησις τοῦ Ναυστάθμου ἐν Ἀράπῃ, ἔχει καὶ τοῦτο. 3) Πόσοι ἐκ τοῦ κινητοῦ, ἢ μεταβλητοῦ προσωπικοῦ, οἷον ναυτῶν κτλ., ἐκτὸς τῶν ἀξιωματικῶν· διότι οἱ ἀξιωματικοὶ δὲν εἶναι μεταβλητοί, ἀλλὰ τὸ κινητὸν μέρος ἐννοῶ τοὺς ναύτας, τοὺς παῖδας· ὑπῆρξαν ἐξ ἐθελουσίας κατατάξεως καὶ πόσοι ἐξ ὑποχρεώσεως στρατολογικῆς, καὶ ἐὰν οἱ τῆς κατηγορίας ταύτης προσῆλθον ἐμπροθέσμως ἅπαντες, ἢ πότε καὶ πόσοι ἑκάστοτε, καὶ πόσοι ἀπελύθησαν, ἢ ἀφέθησαν ἐν δέοντι. Τὸ «ἀπελύθησαν», τὸ θέτω ἐπὶ ἐκείνων, οἵτινες ἕνεκα ἀνικανότητος ἀπολύονται, ὅταν προσέλθουν, τὸ δὲ «ἀφέθησαν» τὸ θέτω ἐπὶ ἐκείνων, οἵτινες ὡς ἐκ τῆς λήξεως τοῦ χρόνου τῆς θητείας των ἀπελύθησαν· διότι νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχουν ἄλλοι ὅροι.

§9ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δι’ ἐκείνους, οἵτινες, λέγετε, ὅτι ἀπελύθησαν, ὑπάρχει ὁ ὅρος, ἐξηρέθησαν· δι’ ἐκείνους τοὺς ὁποίους λέγετε, ὅτι ἀφέθησαν, ὑπάρχει ὁ ὅρος ἐξυπηρέτησαν.

§10ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Καὶ πόσοι οὐχὶ, καὶ πόσοι πρὸς τὸ ποινικὸν ὑπερβάλλον ὑπηρέτησαν ἢ ὑπηρετοῦσιν ἔτι. Τὸ ποινικὸν ὑπερβάλλον ἐννοῶ.

§11ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὴν πρόσθετον ὑπηρεσίαν.

§12ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μάλιστα, τὴν πρόσθετον ὑπηρεσίαν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πλουτίζετε τὴν γλῶσσαν (ἱλαρότης).

§14ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὅ,τι δύναται ἕκαστος, αὐτὸ καὶ πράττει, καὶ ἕκαστος ὀφείλει νὰ ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του· διότι, οὐδεὶς ἔχει τὴν ἀξίωσιν, ὅτι δύναται νὰ καυχηθῇ, ὅτι εἶναι Βίσμαρκ, Γλάδστων, εἴτε Κικέρων. Ἀλλ’ εἶναι ὅπως καὶ ἐγὼ, εἷς ἁπλοῦς τύπος Βουλευτοῦ.—Καὶ πόσοι ἀνεκατετάχθησαν ἄβαθμοι ἢ ἔμβαθμοι. Ἐννοῶ καὶ τῶν ὑπαξιωματικῶν, οἵτινες ἀφέθησαν καὶ δύνανται ν’ ἀνακαταταχθῶσιν. 4) Ποία ἡ ἀναλογία τῶν ἀσθενῶν κατὰ μῆνα, πρὸς τὸν ὅλον ἀριθμόν.

§15ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὸν μέσον ὅρον τοῦ ἔτους.

§16ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Καθ’ ὅλον τὸ ἔτος.

§17ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸν ἀριθμὸν τῶν ἀσθενῶν καθ’ ἕκαστον μῆνα.

§18ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κατὰ μῆνα.— Παρὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ τοιαῦτα διδάγματα παραδέχομαι (ἱλαρότης)—Καὶ πόσοι εἰσῆλθον εἰς τὸ οἰκεῖον Νοσοκομεῖον, καὶ πότε καὶ πῶς ἐξῆλθον, καὶ πότε καὶ πόσοι ἤδη νοσηλεύονται ἐν αὐτῷ καὶ πόσοι κατ’ ἰδίαν. Ἐνταῦθα ἐξῆλθον ἢ τοὺς ἐξήγαγον, δὲν ἐξηγεῖται (ἱλαρότης). Ἀλλὰ ἡ ὑπηρεσία θὰ εἴπῃ, ὅτι οἱ δεῖνα δὲν ἐξῆλθον, ἀλλὰ τοὺς ἐξεκόμισαν (ἱλαρότης). Καὶ πόσοι νοσηλεύονται κατ’ ἰδίαν· διότι μοὶ φαίνεται, ὅτι κἄποιοι νοσηλεύονται κατ’ ἰδίαν.

§19ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν τὸ ἐπιτρέψῃ ὁ ἰατρός.

§20ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀλλ’ εἶδον—ὡς πρὸς τὴν ποινικὴν καταδίωξιν τῶν ναυτῶν τώρα ἐνεθυμήθην καὶ ἐπιτρέψατέ μοι νὰ ἐπιστήσω καὶ ἐπὶ τούτου τὴν μέριμναν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ — ὅτε πρὸ δύω ἡμερῶν διηρχόμην παρὰ τὴν Καπνικαρέαν, ἕνα ναύτην ἀσκεπῆ, ἀλυσίδετον, δεδεμένον δι’ ἁλύσεων χεῖρας καὶ πόδας καὶ ἄνευ ἱματισμοῦ, εἶδον δὲ χωροφύλακας νὰ συνοδεύωσιν αὐτόν. Φαίνεται ὅτι θὰ ἔπραξε καμμίαν ἐγκληματικὴν πρᾶξιν, διότι εἰς τὴν χωροφυλακὴν ἔφερεν ἐπὶ πινακίδος καὶ ἓν πιστόλιον. Ἀλλὰ μίαν παρατήρησιν θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε περὶ τούτου, ὅτι ἡ μεταφορὰ αὐτὴ τοῦ ἀσκεποῦς, καὶ μετὰ τῆς ἁλύσεως ἦτο κακὴ, ὡς μὴ συνᾴδουσα εἰς τὸν στρατιωτικὸν χαρακτῆρα τοῦ ναύτου. Σημειώσατε δὲ τοῦτο, ὅτι πολλὰ ἐγκλήματα καὶ πολλαὶ παρεκτροπαὶ τῶν ναυτῶν συνέβησαν ἐξ ἀντιζηλίας τῶν Σωμάτων.

§21ΜΗΤΣΑΣ. Δὲν τὸν ἐφόνευσεν ὁ ναύτης, ἀλλ’ ὁ πολίτης.

§22ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν τὸ ἐβεβαίωσα, ἀλλὰ, καθὼς πληροφορεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς Ἑρμιονίδος, τὸ παραδέχομαι. — Προέρχονται λοιπὸν πολλὰ ἀτοπήματα ἐκ τῆς ἀντιζηλίας τῶν διαφόρων Σωμάτων. Δὲν καταδέχεται ὁ ναύτης νὰ τὸν συλλάβουν ὁ κλητὴρ ἢ ὁ χωροφύλαξ καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐπέρχονται συγκρούσεις. Πρέπει λοιπὸν καὶ ἐδῶ νὰ γίνῃ ὅ,τι συμβαίνει καὶ εἰς ἄλλους στρατιώτας, ὅπου ὁ κλητὴρ δὲν δύναται, εἰμὴ νὰ συμπράττῃ μετὰ στρατιωτικῆς δυνάμεως, ὅταν πρόκειται νὰ συλλάβῃ τινὰ στρατιώτην. Τὸ τοιοῦτον ὅμως δὲν συμβαίνει καὶ εἰς τοὺς ναύτας, καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ ἓν παρόμοιον μέτρον.

§23ΜΑΥΡΟΣ. Ἀλλὰ δὲν ὑπάρχουσι.

§24ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Πρέπει νὰ χρησιμοποιηθῇ καὶ ἡ ὥρα τῶν ναυτῶν, ὥστε νὰ γίνεται καὶ μία διδασκαλία, ὅπως συμβαίνει τοῦτο εἰς τὸν στρατὸν τῆς ξηρᾶς, εἰς τὸν ὁποῖον εἰσέρχονται ἀγράμματοι καὶ ἐξέρχονται ἐγγράμματοι. Λοιπὸν διατί αὐτοὶ τὸν χρόνον νὰ τὸν δαπανῶσιν εἰς μάτην; Διατί νὰ μὴ λαμβάνεται μία πρόνοια, ὥστε ὅταν εἰσέρχωνται ἀγράμματοι νὰ ἐξέρχωνται ἐγγράμματοι; Τοῦτο συντελεῖ εἰς τὸ ν’ ἀνυψωθῶσι καὶ ἠθικῶς. Ὡς πρὸς τὴν τήρησιν λοιπὸν τῆς τάξεως διὰ τοὺς ναύτας πρέπει νὰ γίνεται καὶ ναυτικὴ περιπολία. Μάλιστα εἰς μίαν ἐποχὴν ἐγένετο τοῦτο. Ἑκάστοτε ἀπέστελλον ἓν τῶν πληρωμάτων τῶν πλοίων καὶ παρελάμβανον ἐκείνους, οἵτινες ἠδύναντο ἄλλως νὰ ἔλθωσιν εἰς σύγκρουσιν πρὸς ἄλλην δύναμιν. Λοιπὸν ν’ ἀποβιβάζηται μία δύναμις ὀλίγων ἀνδρῶν πρὸς αὐτὸν τὸν σκοπὸν, ὅπως συμβαίνει τοῦτο καὶ εἰς τὸν στρατόν. 5) Πόση ἡ δι’ ἕκαστον τοῦ ὅλου προσωπικοῦ, κατ’ εἶδος ὑπηρεσίας καὶ βαθμοῦ, δαπάνη ἡμερησία, καὶ ποία ἡ ἀναλογία τῆς δαπάνης αὐτῆς πρὸς τὸ ναυτικὸν τῆς Γαλλίας, Ἀγγλίας καὶ Ἰταλίας. Μία στατιστική, διὰ νὰ ἴδωμεν πόσον ἕκαστος ναύτης δαπανᾷ. Τώρα ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, νομίζω, ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐξαχθῇ.

§25ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐξάγεται.

§26ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὑπάρχουσι καί τινα περισσεύματα· καὶ 6) Ποία ἡ κατάστασις τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ, ὡς πρὸς τὴν ποινικὴν δικαιοσύνην, καὶ πόσοι ἀφέθησαν μετὰ μαρτυρίας καλοῦ ἠθικοῦ ποιοῦ, καὶ πόσοι τοὐναντίον. Δηλαδὴ ἐντὸς τοῦ ἔτους κατηγγέλθησαν τόσαι πράξεις ἐγκληματικαὶ καὶ ἄλλαι, εἰσήχθησαν τόσαι εἰς τὰ πολιτικὰ δικαστήρια, καὶ τόσαι εἰς τὰ ναυτικά· δηλαδὴ ὑπηρέτησαν τόσοι καλῶς ἢ κακῶς. Ταῦτα δὲ πάντα ζητῶ, διότι φρονῶ, ὅτι αἱ τοιαῦται νύξεις θέλουσι δώσει νύξιν εἰς τὸ νὰ μορφωθῇ ἡ ὑπηρεσία.

§27Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὑποβάλλω τροπολογίας ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ τῶν τελῶν τοῦ χαρτοσήμου. Ἐλπίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις, συνετῶς φερομένη, ἐγκατέλιπε τὸ Νομοσχέδιον μετὰ τὰς διαμαρτυρήσεις οὐ μόνον τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλὰ καὶ ὅλων σχεδὸν τῶν Δικηγορικῶν Συλλόγων καὶ σύμπαντος τοῦ λαοῦ· πιστεύω δ’ ὅτι μόνος ἤδη μένει θαυμαστὴς τοῦ ἔργου τούτου ὁ Βουλευτὴς Μεγαρίδος κ. Δραγούμης· ἀλλ’ ἐὰν παρὰ πᾶσαν προσδοκίαν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς κατά τινα ὁλονυκτίαν τῆς Βουλῆς μεταβάλῃ γνώμην καὶ ζητήσῃ τὴν ψήφισιν, παρακαλῶ νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψει αἱ τροπολογίαι, τὰς ὁποίας μετὰ κόπου καὶ τῇ βοηθείᾳ τινῶν συναδέλφων δικηγόρων συνέταξα. Παρακαλῶ προσέτι τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα κατὰ τὴν ὑπόσχεσίν της ὑποβάλῃ ἐγκαίρως ὅσας ἔχει τροπολογίας, ἵνα κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν ὦσιν αὗται τυπωμέναι. (Ὅρα Παράρτημα). Ἐκτὸς τούτων ὅμως μετὰ τὰς δύω τελευταίας Ἀγγλικὰς ἀγρυπνίας, ἃς διήλθομεν, οὐδόλως πρὸς τὸ κλίμα καὶ τὸν βίον ἡμῶν συμβιβαζομένας, ἔχω τὸν φόβον, ὅτι θὰ ἔχωμεν καὶ ἄλλας ὁμοίας, ἴσως δὲ σχεδιάζονται καὶ ὁλονυκτίαι· νομίζω δὲ, ὅτι πρὸς τὸ συμφέρον ἁπάντων καὶ πρὸς ἀποφυγὴν παρεξηγήσεων, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, πρέπει νὰ ὁρίσωμεν τὸν χρόνον τῆς ἐνάρξεως καὶ τῆς λήξεως τῶν συνεδριάσεων. Ἡ Κυβέρνησις εἶναι εἰς θέσιν νὰ προσδιορίσῃ τὴν διάρκειαν, ἣν νομίζει ἀναγκαίαν.

§28ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν μᾶς ἐρωτᾶτε πόσος χρόνος ἀπαιτεῖται μετὰ τὸ τέλος τῶν ἐπερωτήσεων, δυνάμεθα νὰ σᾶς ἀπαντήσωμεν.

§29Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Γνωρίζω, ὅτι αἱ ἐπερωτήσεις στενοχωροῦσι τὸν κ. Πρωθυπουργόν· ἀλλ’ ὅταν τὸ Σύνταγμα, ὅταν οἱ Νόμοι ἡμῶν, ὅταν τὸ καθῆκον μᾶς ἐπιβάλλωσι τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην, δὲν δυνάμεθα νὰ τὴν ἀποφύγωμεν μ’ ὅλην τὴν ἐπιθυμίαν, ἣν δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν, ὅπως εὐχαριστήσωμεν τὴν Κυβέρνησιν. Ἡ πρόφασις αὕτη τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ δὲν εἶναι ἐν τούτοις ἀληθής. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἀληθὴς ἦτο ἡ παρατήρησις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπολογισθῇ καὶ ὁ διὰ τὰς ἐπερωτήσεις ἀπαιτούμενος χρόνος, καὶ δυνάμεθα νὰ ὁρίσωμεν τὸν χρόνον τῆς διαρκείας τῶν συνεδριάσεών μας, καὶ ὅτι αὗται πρέπει νὰ γίνωνται ἐν καιρῷ ἡμέρας καὶ οὐχὶ μέχρι τοῦ μεσονυκτίου ἢ τῆς πρωΐας. Αἱ ἐπερωτήσεις ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἔχουσιν ἀφορμὴν καὶ προέρχονται ἐξ αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀπόδειξις τούτων εἶναι αἱ χθεσιναὶ ἀγορεύσεις, διότι αἱ ἐπερωτήσεις ἤθελον λήξει, ἐὰν αἱ ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, καὶ τῶν φίλων τῆς Συμπολιτεύσεως παρεκβάσεις δὲν ἔδιδον ἄλλην τροπὴν εἰς τὴν συζήτησιν. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ φρονῶ, ὅτι οὐ μόνον οἱ ἐμπαθεῖς, ἀλλὰ καὶ οἱ ὑγιεῖς εἶναι τῶν ἀδυνάτων ἀδύνατον εὐσυνειδήτως νὰ ἐργασθῶσιν, ἐὰν διαρκῇ ἡ συνεδρίασις πέραν τῶν 5 ἢ 6 ὡρῶν, ἐκτὸς ἂν πρόκειται νὰ μένωμεν ὡς ἀνδρείκελα ἐνταῦθα εἴτε λόγῳ ἀπαρτίας, εἴτε λόγῳ ψηφοφορίας. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν καὶ ἰδίως τὴν Κυβέρνησιν νὰ συναινέσῃ, ἵνα ὁρισθῇ ὡς χρόνος ἐνάρξεως ἡ 3 ὥρα μ. μ. ἢ καὶ ἡ 2, ὡς χρόνος δὲ λήξεως ἡ 8 ἢ 9, διότι ἑξάωρος ἐργασία εἶναι ἀρκετὴ, νομίζω, ἵνα πράξωμεν καὶ πλέον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον σήμερον τὴν νύκτα κεκοπιακότες πράττομεν. Ταὐτοχρόνως νομίζω καλὸν νὰ συστήσω, ἵνα κανονισθῇ ὁριστικῶς καὶ ὁ τρόπος τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων, ὅπως καὶ τὸ καθῆκον ἡμῶν πράττωμεν καὶ ἡ λοιπὴ ἐργασία μὴ παρακωλύηται καὶ ὁ χρόνος ἡμῶν μὴ κατατρίβηται ἐπὶ ματαίῳ. Ἀλλ’ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοιαύτης ἀποφάσεως πρέπει πάντες νὰ συμπράξωμεν, ἰδίᾳ δὲ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Προεδρεῖον. Δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἰσχυρίζησθε, ὅτι διὰ τῶν γενομένων ἐπερωτήσεων θέλουσιν οἱ ἐπερωτῶντες νὰ δημοκοπῶσι καὶ μάλιστα ὅτι ἐκ συστήματος ζητοῦσι νὰ παρακωλύωσι τὰς ἐργασίας, διότι τοιαύτην μομφὴν ἐγὼ τουλάχιστον εἰς οὐδένα δύναμαι νὰ ἀποδώσω. Συντελεστικώτατον ὅμως πρὸς οἰκονομίαν τοῦ χρόνου νομίζω, ἵνα μὴ γίνωνται ἄσκοποι διακοπαὶ, νὰ μὴ ἀναβαίνωσιν εἰς τὸ Βῆμα οἱ Ὑπουργοὶ καὶ οἱ φίλοι αὐτῶν, ὅπως κεντῶσι σκοπίμως τοὺς Ἀντιπολιτευομένους ...

§30ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν βλέπετε, ὅτι ἀδιακόπως σιωπῶμεν.

§31Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐπιτρέψατέ μου νὰ σᾶς ἀπαντήσω, ὅτι τὰ πράγματα σᾶς διαψεύδουσι, διότι πολλάκις καὶ ὑμεῖς καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐντεῦθεν ἐδώκατε ἀφορμὰς εἰς συζητήσεις ἀγόνους καὶ ἀντεγκλήσεις. Περιττὸν δὲ νομίζω νὰ ὑπομνήσω τὰ πρόσωπα καὶ τὰ γεγονότα, διότι πάντα εἶναι πρόσφατα ...

§32Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἔρχωνται αἱ ἐπερωτήσεις μόνον καὶ μόνον πρὸς ἀπώλειαν τοῦ χρόνου, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ κανονισθῇ τὸ χρονικὸν διάστημα τῶν συνεδριάσεων;

§33Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἰδοὺ διακοπαὶ ἀτελεύτητοι. Ὁπωσδήποτε ἐγὼ ὑποφέρω ἀπὸ τὴν ὑγείαν μου, κατὰ ἰατρικὰς δὲ συμβουλὰς μοὶ ἀπαγορεύεται νὰ παραμένω ἐν τῇ Βουλῇ τὴν νύκτα ἀργά. Ὀφείλω τὴν δήλωσιν ταύτην πρὸς ἀποφυγὴν πάσης παρεξηγήσεως, οἱαδήποτε καὶ ἂν ληφθῇ ἀπόφασις.

§34ΔΑΛΙΑΝΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§35ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἠλείας κ. Στεφανόπουλος, ὁμιλῶν χθὲς, ἐβεβαίωσε τὴν Βουλήν, ὅτι συνεπείᾳ τῶν παραστάσεων, ἃς ἔκαμε πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν περὶ τῆς ἐπικρατούσης ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ ἐκείνῃ ἀχρηματίας, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εὐηρεστήθη νὰ διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τῶν καταδιώξεων καὶ ἑπομένως οὐδεὶς ἐκ τῆς Ἐπαρχίας Ἠλείας ἐπροσωποκρατήθη. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν ἂν ἡ διαβεβαίωσις αὕτη τοῦ κ. Στεφανοπούλου ἦναι ἀληθὴς καὶ ἂν περιλαμβάνῃ καὶ τοὺς ὀφείλοντας ἀπὸ ἔσοδα τοῦ 1884. Ἐὰν δὲ ἦναι ἀληθὴς, ἐπιθυμῶ νὰ μάθω διατὶ τὸ ἐπιεικὲς αὐτὸ μέτρον δὲν ἐφηρμόσθη καὶ εἰς τὰς ἄλλας σταφιδοφόρους Ἐπαρχίας, αἱ ὁποῖαι ἕνεκα τῶν γενομένων βροχῶν εὑρίσκονται εἰς τὴν αὐτὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν, εἰς ἣν καὶ ἡ Ἐπαρχία τῆς Ἠλείας.

§36ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Τριφυλίας μοὶ ἀπευθύνει ἐπερώτησιν περὶ ὅσων εἶπεν ἄλλος Βουλευτής. Ἂν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Τριφυλίας γινώσκῃ ὅτι διέπραξά τι ἀντικείμενον εἰς τὸν Νόμον, παρακαλῶ νὰ καταγγείλῃ αὐτό· ἐὰν ἔχῃ περιέργειαν νὰ μάθῃ ἂν ἔπραξα ἀντικείμενόν τι εἰς τὸν Νόμον, παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπῃ τοῦτο, ἵνα δυνηθῶ νὰ τῷ ἀπαντήσω. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Τριφυλίας ὡμίλησε περὶ ἐπιεικῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως περὶ τὰ τῆς εἰσπράξεως τῶν Δημοσίων ἐσόδων· ποῖα μέτρα χαρακτηρίζει ὡς ἐπιεικῆ, ἀγνοῶ, διότι τὰ παρ’ αὐτοῦ ὑπαινιχθέντα δὲν ἦσαν μέτρα ἐπιεικείας, ἀλλὰ παρανομίας. Δικαίωμα ἀναστολῆς τὸ Ὑπουργεῖον δὲν ἔχει. Ἐγὼ ἐξεύρω ὅτι ἐν τῇ ἐκτελέσει τοῦ Νόμου περὶ εἰσπράξεως τῶν Δημοσίων ἐσόδων προσεπάθησα νὰ ἐφαρμοσθῇ πᾶσα ἐπιείκεια, ἀλλ’ ἔχω καὶ τὴν πεποίθησιν ὅτι ἀπέφυγα καὶ πᾶσαν παρανομίαν.

§37ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πληροφορία, ἣν μοὶ ἔδωκεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, εἶναι ἀρκετὴ, διότι δι’ αὐτῆς βεβαιοῦται ὅτι ὅσα εἶπε χθὲς ὁ κ. Στεφανόπουλος δὲν ἦσαν ἀληθῆ.

§38Σ. ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσα εἶπε χθὲς ὁ κ. Στεφανόπουλος ἦσαν ἀληθῆ μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι ὁ κ. Στεφανόπουλος δὲν εἶπεν ὅτι διέταξε τὸ Ὑπουργεῖον ἀναστολὴν ἐνταλμάτων. Ποῦ ηὕρατε εἰς τὴν ὁμιλίαν μου τοιοῦτόν τι; Οὐδὲ ἠδύνατο νὰ τὸ διατάξῃ. Ἐγὼ παρέστησα εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν τὴν δεινὴν κατάστασιν, εἰς ἣν εὑρίσκεται ὁ Τόπος ὡς ἐκ τῆς καταστροφῆς τῆς σταφίδος. Τὸ ἀληθὲς εἶναι ὅτι μέτρον ἐπιεικὲς ἔλαβον αἱ ἐκεῖ Ἀρχαί.

§39ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ποῖον, ποῖον;

§40ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε εἰς τὰς τάξεις σας τοὺς ἀξιοτίμους Βουλευτὰς τῆς Ἠλείας, οἱ ὁποῖοι εἶναι φίλοι σας καὶ δύνασθε νὰ τὸ μάθητε.

§41ΜΠΟΥΤΟΣ. Εἰς ἀνακρίσεις θὰ σᾶς θέσουν, κύριε Στεφανόπουλε;

§42ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς ὁμολογήσουν οἱ κ. Βουλευταὶ οὗτοι, ἂν ἐν Ἠλείᾳ δὲν ἐφηρμόσθησαν τὰ μέτρα τῆς καταδιώξεως καὶ ἂν δὲν ἐπλήρωσαν πάντες ὅσοι δὲν εἶχον πρόχειρα, ἔλαβον μικράς τινας προθεσμίας. Εἶναι τινὲς, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ πληρώσουν ἀμέσως, ἀλλ’ εἶναι καὶ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται καὶ ἔλαβον μικρὰν προθεσμίαν. Ἐγὼ ὅμως δὲν εἶπον ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον διέταξεν ἀναστολὴν ἐνταλμάτων προσωποκρατήσεως.

§43ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὁ κ. Στεφανόπουλος εἶπε χθὲς καθαρῶς, ὅτι ἀφοῦ ὡμίλησεν εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν οὔτε εἷς ἐκ τῆς Ἠλείας εἶναι εἰς τὰς φυλακάς. Ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν μία Ἐπαρχία, ἀπὸ τὴν ὁποίαν πληρώνονται ἓν καὶ ἥμισυ ἑκατομμύριον, ἴσως καὶ περισσότεροι φόροι, νὰ μὴ χρεωστῇ καὶ νὰ μὴ ἦναι κανεὶς Ἠλεῖος εἰς τὰς φυλακάς; Σεῖς ὁ ἴδιος, κ. Στεφανόπουλε, εἴπατε χθὲς, καὶ εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἡ ἰδική σας Ἐπαρχία ἐζημιώθη περισσότερον τῶν ἄλλων, διότι περισσοτέρας ὑπέστη ἀπὸ τὰς βροχὰς ζημίας. Εἶναι λοιπὸν δυνατὸν νὰ ἦσθε ὅλοι ἕτοιμοι νὰ πληρώσητε τοὺς φόρους τοῦ 1884, ὥστε νὰ μὴ ἦναι κανεὶς εἰς τὰς φυλακάς; Ἔπεται ὅτι χάριν τοῦ κ. Στεφανοπούλου ὁ Νόμος περὶ καταδιώξεως δὲν λειτουργεῖ εἰς τὴν Ἠλείαν, καὶ ὅτι δὲν λειτουργεῖ ἐξ ἴσου πρὸς ὅλους, ἀλλ’ ὅπως καὶ ὁπόταν θέλῃ ὁ κ. Στεφανόπουλος καὶ οἱ λοιποὶ Ὑπουργικοὶ Βουλευταί. Δυστυχήματα συνέβησαν καὶ εἰς ἄλλας σταφιδοφόρους Ἐπαρχίας, καὶ δὲν εἶναι ἀληθὲς ἐκεῖνο, ὅπερ εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι ἔδειξεν ἐπιείκειαν ἡ Κυβέρνησις, εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ Νόμου πανταχοῦ ὑπὸ τὸν αὐτὸν βαθμόν. Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ τῷ εἴπω, ὅτι ὁ Νόμος, τὸν ὁποῖον διὰ τοῦ νέου Νόμου κατέστησεν ἄχρηστον, εἶχε τὴν ἐπιείκειαν ἐν τῇ ἐκτελέσει του καὶ διὰ πάντας τοὺς ὀφειλέτας τοῦ Δημοσίου ἐπίσης· ἀλλ’ ὁ Νόμος, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσατε σεῖς πέρυσιν ἐν τῇ ἀπουσίᾳ ἡμῶν οὐδεμίαν δίδει διέξοδον ἐπιεικείας· ἅμα συλληφθῇ ὁ ὀφειλέτης φέρεται εἰς τὰς φυλακὰς, καὶ ἂν δὲν πληρώσῃ μέχρι λεπτοῦ, οὔτε ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἀποφυλακίζῃ.

§44ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ κατακρίνετε τὸ μέτρον αὐτὸ τῆς ἐπιεικείας;

§45ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Δὲν τὸ κατακρίνω· ἀλλὰ θέλω νὰ ἐφαρμοσθῇ παντοῦ καὶ ἐξ ἴσου.

§46ΜΠΟΥΤΟΣ. Εἰς ἀνακρίσεις θέλουν νὰ σᾶς βάλουν, κ. Στεφανόπουλε;

§47ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἤκουσα τώρα καὶ φωνὴν, τὴν ὁποίαν ἤκουσα καὶ προχθὲς «εἰς ἀνακρίσεις θέλουν νὰ σὲ βάλουν, κ. Στεφανόπουλε;» ὡς νὰ λέγῃ «τί τοὺς ἐρωτᾷς; αὐτοὶ ὡς ἀντιπολιτευόμενοι εἶναι ἐκτὸς τοῦ Νόμου». Τοῦτο θὰ εἴπῃ, ὅτι αὐτὸς ὁ Βουλευτὴς ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι δὲν ἔχουν νὰ δώσουν λόγον οὔτε οἱ Ὑπουργικοὶ Βουλευταὶ, οὔτε οἱ Ὑπουργοὶ, καὶ οἱ Ἀντιπολιτευόμενοι τῆς Κυβερνήσεως ὀφείλουν νὰ ὑποφέρωσιν ὅ,τι καὶ ἂν τοὺς εὕρῃ, ὅσον ἄδικον καὶ ἂν ἦναι. Ἰδοὺ ποία εἶναι ἡ κατάστασις, τὴν ὁποίαν ἐγὼ κατακρίνω, κ. Στεφανόπουλε. Θέλω καὶ αὐτοὶ οἱ Νόμοι, τοὺς ὁποίους σεῖς κατεδικάσατε, νὰ ἐφαρμόζωνται εἰς ὅλους.

§48ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν γνωρίζητέ τι παράνομον, καταγγείλατέ το.

§49ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἴσια, ἴσια, διὰ νὰ ἀποφεύγωμεν τὴν παραπομπὴν εἰς τὰ παράνομα, ἐπροτείναμεν Νόμον, διορθώνοντα τὸν παρ’ ὑμῶν ψηφισθέντα, διὰ νὰ μὴ γίνηται εἰς κανένα παρανομία, ἀλλὰ σεῖς τὸν ἀπεκρούσατε διὰ τῆς ψήφου σας.

§50ΧΟΪΔΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§51ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§52ΧΟΪΔΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§53ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Λυποῦμαι, διότι ἀναγκάζομαι καὶ πάλιν νὰ ἐξελέγξω τὴν φιλαλήθειαν τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργοῦ. Ἐπεθύμουν νὰ μὴ ἠναγκαζόμην εἰς τὸ δυσάρεστον αὐτὸ καθῆκον, ἀλλ’ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ μεγίστου κινδύνου ὁλοκλήρου συνοικίας, ἀναγκάζομαι νὰ βεβαιώσω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶπεν ἀληθῶς τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν. Τὸ πυριτιδοποιεῖον αὐτὸ ὑπῆρχε καὶ ὑπάρχει πρὸ ἐτῶν, ἀλλ’ ὑπῆρχε τότε ὅτε τὸ μέρος ἐκεῖνο τῆς πόλεως δὲν ἦτο κατῳκημένον, οὔτε ὑπῆρχε κἂν ἐλπὶς νὰ κατοικηθῇ. Ἐσχάτως ὅμως κατῳκήθη ὅλον τὸ μέρος ἐκεῖνο καὶ ὅτε πρό τινος τυχαίως συνέβη ἔκρηξις τῆς πυρίτιδος, ἅπασα ἡ συνοικία συνεκινήθη, ἔσπευσεν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ παρέστησεν αὐτῷ τὸν μέγιστον κίνδυνον ζωῆς καὶ περιουσίας χιλιάδων πολιτῶν. Θὰ σᾶς φανῇ δὲ παράδοξον ἂν σᾶς εἴπω, ὅτι ὁ μόνος ἐκτελέσας τὸ καθῆκόν του ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ εἶναι ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας. Ὑπάρχει, ὡς ἐβεβαιώθην, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἔκθεσις καὶ διαμαρτύρησις τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ πλέον εἰς τὸ μέρος ἐκεῖνο τῆς πόλεως πυριτιδοποιεῖον, καὶ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου σκανδαλωδῶς ἐσίγησαν! Ἤδη χθὲς κίνδυνον μέγιστον διέτρεξεν ὁλόκληρος ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν, ἕνεκα τῆς ἀκηδίας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὃν παρακαλῶ νὰ βεβαιώσῃ ἂν εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας τῷ ἀνέφερε προφορικῶς ἢ τῷ ὑπέβαλεν ἔγγραφον διαμαρτύρησιν κατὰ τῆς ὑπάρξεως τοῦ πυριτιδοποιείου τούτου, καὶ ἂν εἶναι ἀληθὲς νὰ φέρῃ τὰ ἔγγραφα τὰ σχετικὰ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην.

§54ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Διαβεβαιῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι οὐδὲν τοιοῦτον ἔγγραφον εἶδον ἐγὼ, ἠμπορεῖ ὅμως νὰ ὑπάρχῃ.

§55ΧΟΪΔΑΣ. Νὰ ἐπιταχθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ προσαγάγῃ αὔριον τὸ ἔγγραφον τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας, διότι, ὡς βεβαιοῖ ὁ κ. Ζυγομαλᾶς, τοιαύτη ἔκθεσις ὑπεβλήθη, καὶ τότε ἅπαν τὸ βάρος ῥίπτεται ἐπὶ τῆς ῥάχεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§56ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἕκαστος Ὑπουργὸς εἰς τὸν κλάδον του ἐνεργεῖ τὰ καθήκοντά του δι’ ὑπαλλήλων· εἶναι ἀληθὲς ὅτι δύναται Ὑπουργὸς νὰ εἴπῃ ὅτι τοῦ διέφυγε μία περίστασις, διότι δὲν εἶδε τὰ ἔγγραφα, ἢ διότι δὲν ἐξήτασεν· εἶναι ὅμως καὶ περιστάσεις ὑπηρεσίας, κατὰ τὰς ὁποίας δὲν εἰμπορεῖ νὰ εἴπῃ ὁ Ὑπουργὸς ὅτι δὲν γνωρίζει. Δὲν πρόκειται περὶ ἀτόμου ἢ περὶ μικρᾶς περιστάσεως· εἰς τὰ ζητήματα τῆς Δημοσίας ἀσφαλείας, καὶ ἀσφαλείας μάλιστα αὐτῆς τῆς πρωτευούσης, δὲν εἶναι δυνατὸν Ὑπουργὸς νὰ ἔχῃ τὴν τόλμην νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν ἔχει γνῶσιν, ὅτι δὲ ὁ Ὑπουργὸς δὲν ἔχει δίκαιον, ἀλλὰ καὶ τὴν ἀλήθειαν δὲν λέγει, ἀποδεικνύεται ἀπὸ τὴν πρώτην ὁμιλίαν του. Αὐτὸς εἶπεν ὅτι διέταξε τὴν Ἀστυνομίαν πρὸ μηνὸς νὰ φροντίσῃ περὶ αὐτοῦ τοῦ πυριτιδοποιείου καὶ συνεπείᾳ τῆς διαταγῆς του βεβαίως ἡ Ἀστυνομία θὰ τῷ ἔδωκε τὰς αἰτηθείσας πληροφορίας· ὥστε ἀφοῦ τῷ ὑπέβαλεν ἡ Ἀστυνομία τοιοῦτον ἔγγραφον, ὁ Ὑπουργὸς ὤφειλε νὰ γνωρίζῃ τί συμβαίνει. Ἀλλ’ ἐὰν δὲν τῷ ὑπεβάλετο τοιοῦτον ἔγγραφον, ὤφειλε μετὰ πέντε ἢ ὀκτὼ ἡμέρας νὰ καλέσῃ τὸν Διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας καὶ νὰ τὸν ἐξετάσῃ· καὶ εἶναι δυνατὸν ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας, ὁ ὁποῖος ὀφείλει νὰ βλέπῃ πολλάκις τῆς ἡμέρας τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ὁ ὁποῖος διαμαρτύρεται διὰ τὴν διατήρησιν αὐτοῦ τοῦ πυριτιδοποιείου, νὰ μὴ συνωμίλησε καὶ προφορικῶς περὶ τοῦ πυριτιδοποιείου αὐτοῦ; Ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας δὲν εἶναι ἄνθρωπος, εἰς τὸν ὁποῖον δύναταί τις ν’ ἀποδώσῃ νωθρότητα περὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων του, ἀπ’ ἐναντίας εἶνε ἐκ τῶν ἀεικινήτων, καὶ πολλάκις θὰ σᾶς εἶπε περὶ αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον καὶ ἐγγράφως σᾶς ὑπέβαλεν. Ἐνόμισεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὅτι εἶναι ἀρκετὴ ἡ ἀπάντησις «ὁμολογῶ κανεὶς δὲν μοῦ παρεπονέθη, ὁμολογῶ ὅτι οὐδὲν ἔγγραφον ὑπάρχει!» Ὁμολογεῖς ἂν ὑπάρχῃς; διότι ἂν εἰμπορῇς ν’ ἀρνηθῇς τὴν ὕπαρξίν σου, ἄλλο τόσον δύνασαι ν’ ἀρνηθῇς αὐτὰ τὰ περιστατικά. Λοιπὸν ἔρχομαι καὶ ἐγὼ εἰς ἐπικουρίαν τῶν πρὸ ἐμοῦ λαλησάντων κ. Βουλευτῶν Ἀττικῆς διὰ νὰ σοῦ παρατηρήσω, ὅτι ἡ μέχρι τοῦδε διατήρησις μιᾶς τοιαύτης ὑπονόμου κατὰ τῆς πόλεως ἁπάσης εἶναι ἀκηδία σοῦ κατὰ πρῶτον καὶ κατὰ δεύτερον λόγον τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Εἴπατε 1,200 ὀκάδας ἦτο μόνον· ἀλλ’ ἓν μόνον βαρέλιον ἔχει πλέον τοῦ τόνου καὶ ὁ τόνος εἶναι 816 ὀκάδες· πόσα βαρέλια εὑρίσκοντο εἰς τὰς δύω ἀποθήκας;

§57ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δώδεκα.

§58ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἦσαν ἄνω τῶν 9,000 ὀκάδων. Εἰς τὴν Ἀκρόπολιν Λαμίας ὀλίγη πυρῖτις ἀνεφλέχθη καί, μολονότι ἡ θέσις της εἶναι πολὺ ὑψηλοτέρα τοῦ ἐδάφους τῆς πόλεως, παρ’ ὀλίγον νὰ συντριβῶσιν ὅλαι αἱ οἰκίαι. Εἰς τὸ πυριτιδοποιεῖον τοῦ Κεφαλαρίου Ἄργους, ἀπέχοντος πλέον τῶν τριῶν ὡρῶν τοῦ Ναυπλίου, ἀνεφλέχθησαν μόλις 2,000 ὀκάδες πυρίτιδος, καὶ μολαταῦτα ἔπαθον εἰς τὴν πόλιν ταύτην σπουδαίας ζημίας· καὶ ἐνταῦθα τί δὲν ἤθελε συμβῆ, ἀφοῦ ἦσαν ἐντὸς τῆς πόλεως τόσαι χιλιάδες ὀκάδων πυρίτιδος; Ἀλλ’ ἡ τακτική, τὴν ὁποίαν διατηρεῖ ἡ Κυβέρνησις, ἀποδεικνύει ὅτι ἓν λεπτὸν δὲν δίδει οὔτε διὰ τὴν τάξιν, οὔτε διὰ τὴν ἀσφάλειαν. Ἔχομεν— λέγουν, bill d'indemnité! ἐχάθη ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν, οἱ 126 δύνανται νὰ εἴπουν «ὁ κ. Τρικούπης εἶναι ὁ πλέον καλὸς Κυβερνήτης, ἀλλ’ ὁ διάβολος ἔφερε νὰ χαθῇ ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν». Τί σημαίνει; ἔχει bill d'indemnité· καὶ νὰ ἰδῆτε τὸ ἐπῆραν καὶ οἱ ὀπαδοί του δὲν καταδικάζονται, λέγουν, αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται ὑπὲρ ἡμῶν, διότι ἔχουν bill d'indemnité. Ἔλεγε χθὲς Ὑπουργικὸς Βουλευτὰς πρὸς ἕτερον τοιοῦτον, μὴ ἀπαντᾷς εἰς τὸν συνάδελφόν σου τί γίνεται εἰς τὴν Ἐπαρχίαν σου, πῶς ἐφαρμόζεται ὁ περὶ εἰσπράξεως τῶν καθυστερούντων Νόμος, διότι ἡμεῖς ψηφοφοροῦμεν ὑπὲρ αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως, διὰ νὰ ἔχωμεν αὐτὸ τὸ bill d'indemnité.

§59ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ δὲν τὰ ἤκουσα ποτέ.

§60ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Θὰ τ’ ἀκούσῃς τώρα· πρὸ 41 ἐτῶν ἦσο Βουλευτὴς καὶ ὀφείλεις νὰ σέβησαι τὴν μνήμην τοῦ Κωλέττου· ἐνθυμεῖσαι ὅτι διὰ παραμικρὰ τὸν ἔφερον εἰς τὸ Βῆμα καὶ ἀπελογεῖτο;

§61ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι κάθ’ ἡμέραν· σεῖς ὅλας τὰς ὥρας τὰς ἐξοδεύετε εἰς κατηγορίας, εἰς λοιδορίας καὶ εἰς ὕβρεις.

§62ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Νὰ σᾶς εἴπω τὸν λόγον, διότι οἱ τότε Κυβερνῆται εἶχον αἰδὼ, καὶ ἐσέβοντο καὶ ἑαυτούς. Ἐνεθυμήθην ἓν περιστατικὸν, τὸ ὁποῖον ἀποδεικνύει τοὺς διϊσχυρισμούς μου. Ὑπῆρχον, ἐπὶ Κωλέττου, ἀγωνισταὶ πωλήσαντες τὰ Γραμμάτιά των καὶ πεινῶντες, ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ τοὺς οἰκονομήσῃ, ἐσχημάτισεν εἰς Μέγαρα ἀπὸ αὐτοὺς λόχον ἐπιτηρήσεως τῆς Δημοσίας ἀσφαλείας εἰς τὰ Μεγαρικὰ στενὰ, δίδουσα εἰς ἕκαστον ἀντιμισθίαν πεντήκοντα δραχμῶν, οἱονδήποτε βαθμὸν καὶ ἂν εἶχον ἀπὸ Λοχαγοῦ καὶ κάτω. Ἀλλὰ συνέβη καὶ τότε νὰ ζητήσουν μερικοὶ Βουλευταὶ καὶ Γερουσιασταὶ νὰ συμπεριληφθοῦν εἰς τὸν κατάλογον καὶ οἱ ὑπηρέται των ὡς δευτέρας τάξεως μὲ 35 δραχμάς. Ἔγεινε θόρυβος καὶ ἐπηρώτησαν τὸν Κωλέτην. Ἀλλὰ διὰ νὰ σωφρονίσῃ τοὺς φίλους του εἶπεν εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον, ἂν τοῦ ζητήσουν τὸν κατάλογον, νὰ τὸν δώσῃ ὅπως εἶχε, δηλαδὴ μὲ σημειώσεις εἰς τὸ περιθώριον εἰς ποῖον Βουλευτὴν ἀνήκει ἕκαστος τῶν ἐγγεγραμμένων. Ἐζητήθη ὁ κατάλογος καὶ ἐμαρτυρήθη δι’ αὐτοῦ, ὅτι ἐδίδοντο δραχμαὶ 1,350 κατὰ μῆνα εἰς τοὺς ὑπηρέτας τῶν Ὑπουργικῶν Βουλευτῶν καὶ Γερουσιαστῶν. Μετὰ τὸ συμβὰν τοῦτο ὁ Κωλέττης τοὺς ἔπαυσεν ὅλους, εἰπὼν εἰς τοὺς φίλους του, ὅτι συνέβη ἐξ ἀπροσεξίας τοῦ δόντος τὸν κατάλογον ὑπαλλήλου καὶ ὅτι δὲν δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν τοιαύτην χορήγησιν. Τόσον ἐσέβετο τὴν Δημοσίαν γνώμην, καὶ τώρα πετῶνται μιλιούνια ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν, χάριν τῆς διατηρήσεως τῆς Ἐξουσίας! Δεκαοκτὼ χιλιάδες δραχμαὶ ἐξωδεύθησαν τὴν ἡμέραν τῆς ὑποδοχῆς τοῦ Βασιλέως λόγῳ Δημοσίας ἀσφαλείας, διὰ νὰ πληρώσητε τοὺς κακούργους τῶν φυλακῶν καὶ τοὺς τραμπούκους, οἵτινες ἐπυροβόλησαν κατὰ τῶν ἐκεῖ εὑρεθέντων ἀντιπολιτευομένων, ἵνα μὴ εἴπωσί τι κατὰ τῆς Κυβερνήσεως· οἱ ἀνώτεροι ὑπάλληλοι ἔδιδον ἀπὸ τὰ θυλάκιά των εἰς τοὺς ἀνθρώπους τὰ πεντάρικα καὶ τὰ δεκάρικα· 100 χιλιάδες δραχμῶν ἐλήφθησαν ἐσχάτως διὰ τὴν Δημοσίαν ἀσφάλειαν. Ποῦ ἐξωδεύθησαν; ἡμεῖς λῃστὰς δὲν ἔχομεν, ἐλάχιστα πράγματα· ποῦ εἶναι αἱ 100,000 δραχμαί; Ἐζητήθη ἄλλοτε νὰ μᾶς φέρῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἰς τί ἐξώδευσε 200 χιλιάδας δραχμάς; Ἦλθεν ἐδῶ καὶ τίποτε δὲν μᾶς εἶπε, παρ’ ὅτι ἐσχημάτισεν ἓν Τυπογραφεῖον εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν. Τί σχέσιν ἔχει τὸ Τυπογραφεῖον μὲ τὴν Δημοσίαν ἀσφάλειαν; κατὰ ἓν μόνον ἔχουν σχέσιν, καθόσον χρησιμεύουν οἱ ἐργάται τοῦ Τυπογραφείου αὐτοῦ νὰ κακουργῶσι κατὰ διαφόρους περιστάσεις κατὰ τῶν πολιτῶν ἔνοπλοι ἢ ἄοπλοι καὶ νὰ ἐνοχλοῦν τὴν Βουλὴν ἀπ’ ἐκεῖνα τ’ ἀκροατήρια. Λοιπὸν, κ. Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, δὲν ἐδικαιολογήθης δι’ ὅλου διὰ τῆς ἀπαντήσεώς σου, ἀπ’ ἐναντίας ἔδειξας ὅτι δὲν δίδεις οὐδὲ λεπτὸν διὰ τὴν Δημοσίαν ἀσφάλειαν, ὅτι δὲν ἐνεργεῖς ὅ,τι πρέπει, δὲν ἐννοεῖς τί εἰμπορεῖ νὰ συμβῇ μὲ αὐτὴν τὴν διαγωγὴν τῆς Κυβερνήσεως. Ἢ νομίζεις ὅτι, ἐὰν ἔλθῃ καμμία κακὴ ἐποχὴ, δύνασαι νὰ κρυφθῇς εἰς τὴν Ζάκυνθον διὰ νὰ σωθῇς; εἶσαι ἠπατημένος πολύ. Εἷς μόνος ἀξιωματικὸς ἂν σταλῇ εἰς καταζήτησίν σου, θὰ σὲ συλλάβῃ ὡς ποντικόν. Κατερχόμενος λοιπὸν τοῦ Βήματος συνιστῶ τὴν ταχεῖαν μετάθεσιν τοῦ καταστήματος, τοῦ περὶ οὗ πρόκειται πυριτιδοποιείου, διὰ ν’ ἀπαλλαγῇ ἡ πόλις τοῦ κινδύνου.

§63ΧΟΪΔΑΣ. Δηλῶ, ὅτι μετὰ τὴν προσαγωγὴν τῶν ἐγγράφων, θὰ ἐξακολουθήσω τὴν ἐπερώτησιν, κατηγορῶν τοῦ Ὑπουργοῦ ἐπὶ ἀμελείᾳ ἀσυγγνώστῳ, ἰσοδυναμούσῃ μὲ δόλον.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§65Κ. ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔλαβον σήμερον ἐπιστολὴν ἐκ Σπάρτης παρὰ προσώπου ἐντελῶς ἀγνώστου. Ἐν τῇ ἐπιστολῇ ταύτῃ ὑπάρχει ἀναφορὰ πρὸς τὴν Βουλήν. Ὁ ἀναφερόμενος παραπονεῖται, ὅτι εὑρίσκεται εἰς τὰς πολιτικὰς φυλακὰς πρὸς ἔκτισιν δικαστικῶν ἐξόδων πρὸ ὀκτὼ ὁλοκλήρων μηνῶν. Καίτοι δὲ ὑπέβαλεν ὅλα τὰ ἀπαιτούμενα ἔγγραφα, τὰ ἀποδεικνύοντα, ὅτι εἶναι πένης, εἰσέτι δὲν ἀπελύθη. Ἂν τὰ ἀναφερόμενα εἶναι ἀληθῆ, νομίζω, ὅτι αὐτὸς διατελεῖ ἐν φυλακαῖς κατὰ παράβασιν τοῦ τελευταίου Νόμου περὶ καταδιώξεως καθυστερούντων, κατὰ τὸν ὁποῖον ὁ χρόνος τῆς προσωπικῆς κρατήσεως περιωρίσθη εἰς τὸ ἓν τρίτον τοῦ ἐν τῷ Νόμῳ ἀναγραφομένου· ἑπομένως αὐτὸς δὲν ἠμποροῦσε νὰ μένῃ ἐν ταῖς φυλακαῖς εἰμὴ 4 μῆνας.

§66ΤΙΝΕΣ. Ἀναγνώσατε τὴν ἀναφοράν.

§67ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. (ἀναγινώσκει).

§68ΛΕΒΙΔΗΣ. Ἐὰν ἦναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ ἀναφερόμενος κατεδικάσθη πρὸ τοῦ 1884, ἔχει δὲ προσαγάγει πιστοποιητικὸν ἀκτημοσύνης ἐκδεδομένον παρὰ τοῦ Δημάρχου, τότε βεβαίως κακῶς ἐκρατεῖτο εἰς τὰς φυλακάς· διότι ὁ Νόμος περὶ καταδιώξεως ῥητὴν διάταξιν ἔχει περὶ τούτου, ὅτι ἐφαρμόζεται εἰς τὸν μετὰ τὴν ψήφισιν αὐτοῦ χρόνον, οὐχὶ τὸν προηγούμενον.

§69ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠξεύρω ἂν τότε ἴσχυεν ὁ νέος Νόμος περὶ καθυστερούντων. Ὅπως δήποτε ὅμως κακῶς κρατεῖται ἐν ταῖς φυλακαῖς. Κατὰ συνέπειαν παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐξετάσῃ περὶ τούτου. (Καταθέτει τὴν ἀναφοράν).

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§71ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς πλειοψηφίας, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ προσαγάγῃ τὰς πληροφορίας τῶν ὁποίων ἔχομεν ἀπόλυτον ἀνάγκην. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν καθυστερεῖ πληροφορίας αἰτηθείσας παρ’ ἐμοῦ ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ τοῦ Προϋπολογισμοῦ· πληροφορίας περὶ τῆς διαχειρίσεως 800 χιλιάδων δραχμῶν ἐζήτησα τότε, ἀλλὰ δὲν μοὶ ἐστάλησαν, ἂν δηλαδὴ συνετάχθη ὁ Προϋπολογισμὸς τῆς διαχειρίσεως τῶν 800 χιλιάδων δραχμῶν καὶ ὁ Ἀπολογισμὸς τῆς διαχειρίσεως τοῦ παρελθόντος ἔτους. Εἶναι ζήτημα σπουδαῖον καὶ τὰ σοβαρώτερα τοῦ Ἑλληνισμοῦ συμφέροντα ἀποβλέπον, καὶ ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν θέλει καθυστερήσει ἐπὶ πλέον.

§72ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν). Ἔχω ἑτοίμους τὰς πληροφορίας, καὶ θέλω τὰς προσαγάγει.

§73ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὸν εἰδοποιῶ ἐπίσης, ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας θὰ μᾶς δώσῃ, πρέπει νὰ ᾖναι τοιαῦται, ὥστε νὰ ᾖναι οὐχὶ λόγοι, ἀλλὰ πληροφορίαι πλήρεις. Ἐπιθυμῶ νὰ ἔχω Ἀπολογισμὸν λεπτομερῆ, οὐχὶ μόνον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν Σωματείων, εἰς ἃ δίδονται τὰ χρήματα ταῦτα.

§74ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Πάντοτε οὕτως ἐγένετο, καὶ κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη ἐδίδετο λεπτομερὴς Ἀπολογισμός.

§75ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὅταν ἦσθε Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἐδώσατε ἕνα λογαριασμὸν τῆς διαχειρίσεως τοῦ ποσοῦ τούτου, ὃν ἐζήτησα πάλιν ἐγὼ, ἀλλὰ δὲν ἦτο λεπτομερὴς, διότι ἀνεφέρατε, ὅτι ἐδίδοντο 300 χιλιάδες δραχμαὶ, ἀλλὰ χωρὶς νὰ ἔχητε ὡρισμένον κατάλογον τῆς διαχειρίσεως τῶν 300 χιλιάδων δραχμῶν· διότι ἀτυχῶς μανθάνω, ὅτι δὲν γίνεται ἡ δέουσα χρῆσις τοῦ ποσοῦ τούτου. Ἐγὼ δὲ φρονῶ, ὅτι ὄχι μόνον 800 χιλιάδων δραχμῶν ἀλλὰ καὶ μεῖζον ποσὸν δύναται νὰ δοθῇ· ἀλλ’ ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐλέγξωμεν καὶ νὰ ἐξελέγξωμεν τοὐλάχιστον ἡμεῖς τὴν διαχείρισιν ταύτην, διότι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἔχομεν, δὲν εἶναι ἀγαθαί· δὲν πρόκειται περὶ νοσφίσεως, ἀλλὰ περὶ κακῆς χρήσεως χρημάτων ἱερῶν. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μὴ λησμονήσῃ καὶ πάλιν νὰ μᾶς φέρῃ τὰ ἔγγραφα τῆς διαχειρίσεως τοῦ ποσοῦ ὑπὲρ τῆς δημοσίου ἀσφαλείας, τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐκδοθέντων ἐνταλμάτων καὶ ὀνομαστικὸν κατάλογον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐλάμβανον τὰ χρήματα ἐκ τῆς δημοσίου ἀσφαλείας. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι προπέρυσι καὶ πέρυσιν ἐστάθη ἀδύνατον εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ φέρῃ τοιαύτας πληροφορίας, ἐνῷ δὲν ἔχει παρὰ μίαν ἁπλῆν σημείωσιν νὰ κάμῃ τῶν ὀνομάτων ἐκ τοῦ βιβλίου τῶν ἐνταλμάτων· διότι ἀτυχῶς καὶ περὶ τῆς διαχειρίσεως τοῦ ποσοῦ τούτου ἔχω πληροφορίας αἰσχίστας· ἔχω πληροφορίας, ὅτι πρόσωπα οὐδεμίαν διαχείρισιν ἔχοντα, οὐδεμίαν ὑπηρεσίαν παρέχοντα, λαμβάνουν κατὰ μῆνα ἁδροὺς μισθοὺς μόνον καὶ μόνον ἵνα παρίστανται εἰς τὰ θεωρεῖα τῆς Βουλῆς καὶ χειροκροτῶσιν ἢ ποδοκροτῶσιν, ἢ νὰ κάμνουν τὸν κατάσκοπον. Ἐπίσης παρακαλῶ τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς, ἕκαστον κατὰ τὴν ἁρμοδιότητα αὑτοῦ, νὰ μᾶς φέρῃ λογαριασμὸν πλήρη τῶν δαπανῶν, τῶν γενομένων εἰς τὴν κατασκευὴν ἢ τὴν δῆθεν ἐπισκευὴν διαφόρων δημοσίων κτιρίων. Ἔχω πληροφορίας, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκόστισεν εἰς τὸ Κράτος 90 χιλιάδας δραχμὰς, καὶ ἡ ἐπισκευὴ ἐκόστισε 50 ἢ 60 χιλιάδας δραχμὰς. Ἔχω πληροφορίας, ὅτι μέγιστα ποσὰ ἐδαπανήθησαν εἰς ἄλλας οἰκοδομὰς πολυτελεστάτας. Νὰ μᾶς φέρουν προϋπολογισμὸν τῆς δαπάνης τοῦ Ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης· ἐπίσης διὰ τὴν δαπάνην τὴν γενομένην εἰς ἐπισκευὴν τῶν Ταχυδρομείων. Ἐπίσης παρακαλῶ νὰ μᾶς φέρουν τὸν ἀπολογισμὸν τῆς δαπάνης τῆς γενομένης διὰ τὰς ἀποθήκας τοῦ πυροβολικοῦ. Ἐπίσης τῆς δαπάνης τῆς γενομένης εἰς τοὺς στρατῶνας διὰ τὰ παραπήγματα καὶ διὰ τὸν περίβολον, διὰ τοῦ ὁποίου περιέβαλον ὅλους τοὺς στρατῶνας διὰ μιᾶς ζώνης, ἡ ὁποία ἐκόστισε πολλὰς χιλιάδας δραχμάς. Τοιαύτας πληροφορίας τοὐλάχιστον ἔχω· καὶ ἐγὼ ἀμφιβάλλω ἂν ἦναι ἀληθεῖς, ὥστε παρακαλῶ ὅτι τάχιστα τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς νὰ μᾶς φέρωσι τὰς ζητηθείσας πληροφορίας, διὰ νὰ ἴδωμεν πόσα ποσὰ ἐδαπανήθησαν διὰ τὰς διαφόρους αὐτὰς οἰκοδομὰς καὶ ἐπισκευάς. Καὶ διὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἐπίσης· διότι, κύριοι, τὸ ἔτος τοῦτο, καθ’ ὃ ἔχομεν ἀνάγκην μεγάλης οἰκονομίας τῶν Δημοσίων χρημάτων, βλέπω, ὅτι ὅπου ὑπάρχει Δημόσιον κτίριον γίνονται καὶ ἐπισκευαὶ πολυδάπανοι, παντοῦ χρήματα σπαταλῶνται ἀλύπητα. Ἂν ἡ Κυβέρνησις ἀλογίστως δαπανᾷ τὰ χρήματα, τὰ προερχόμενα ἀπὸ τὸν ἱδρῶτα τοῦ λαοῦ, ἔχομεν ἀνάγκην τοὐλάχιστον ἡμεῖς νὰ ζητήσωμεν λόγον τῆς διαχειρίσεως αὐτῶν.

§76ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι ὑποβεβλημένα εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ καιροῦ, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Βουλευτὴς τὰ ζητεῖ καὶ πάλιν. Εἶναι τετυπωμένα καὶ διανεμημένα.

§77ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὄχι πάντα· ὑπάρχουν ἐλλείψεις.

§78Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ὑποβάλῃ κατάστασιν τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου. Πρὸς δὲ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ κατάστασιν τῶν ἐκτάκτων ὑγειονομικῶν, καὶ τὴν στατιστικὴν τῆς ἀπογραφῆς τῆς γενομένης.

§79ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προσαγάγῃ εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο διὰ τὸ Τυπογραφεῖον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ ὅμοιον πίνακα διὰ τὸ Τυπογραφεῖον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν.

§80ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸν πίνακα τῶν δαπανῶν διὰ τὸ Τυπογραφεῖον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν θέλω ὑποβάλει αὔριον. Ἐλπίζω ὅτι αὔριον θὰ ἦναι τυπωμένος καὶ θέλω τὸν ὑποβάλει ἔντυπον.

§81ΦΩΤΗΛΑΣ. Ὁ συνάδελφος μου κ. Δαλιάνης μὲ παρεκάλεσεν ὅπως διηγηθῶ....

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἔλθουν τὰ ἔγγραφα καὶ τότε....

§83ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν εἶναι ἡμέρα σήμερον...... (Θόρυβος).

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε ἐπερώτησιν;....

§85ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν εἶναι ἐπερώτησις.... (Θόρυβος).

§86ΤΙΝΕΣ (ἐκ τῆς δεξιᾶς). Κάμε τὴν ἐπερώτησιν....

§87ΦΩΤΗΛΑΣ. Πρὸς χάριν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἂν σπεύσῃ νὰ ἀποστείλῃ τὴν ἄδειαν τῆς ἐφέσεως εἰς τὴν Λιμενικὴν Ἐπιτροπὴν Κατακώλου... διότι ἄν ἐκθέσω τὴν ἱστορίαν, θ’ ἀποβῇ πρὸς βλάβην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ.

§88ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἡ ὑπόθεσις, περὶ τῆς ὁποίας ἐπηρώτησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, εἶναι λίαν σοβαρά. Ὀφείλετε λοιπὸν, κύριε Πρόεδρε, ν’ ἀφήσητε τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν ἐκ Καλαβρύτων νὰ ἐκθέσῃ τὰ γεγονότα, ὅπως τὰ ἤκουσε παρὰ τοῦ κυρίου Λεονάρδου, διότι δὲν πρόκειται τίποτε ὀλιγώτερον, τίποτε περισσότερον, εἰμὴ νὰ παρεμποδισθῇ διὰ διαταγῆς τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἡ Λιμενικὴ Ἐπιτροπὴ Κατακώλου ἀπὸ τοῦ νὰ παρασταθῇ ἐπὶ Δικαστηρίου καὶ ἀνακόψῃ τὴν ἐπιταγὴν, τὴν ὁποίαν ἐπέδωκαν πρὸς αὐτὴν ἵνα πληρώσῃ 40 χιλιάδας δραχμῶν. Ὅταν πρόκηται λοιπὸν περὶ τοιούτου ζητήματος, ὀφείλετε, κύριε Πρόεδρε, νὰ ἐπιτρέπητε εἰς τοὺς ῥήτορας νὰ διευκρινίζωσι τὰ πάντα.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπόδισα ἐγὼ τὸν κύριον Φωτήλαν νὰ λάβῃ τὸν λόγον· ἀλλ’ ἀπετάθην εἰς τὴν κρίσιν τοῦ κυρίου Φωτήλα, ἔχων πληρεστάτην ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν κρίσιν αὐτοῦ, καὶ ὁ ἴδιος ἀνεγνώρισεν, ὅτι, ὅταν ἔλθωσιν αἱ πληροφορίαι, τότε θὰ γείνῃ συζήτησις περὶ αὐτῶν.

§90ΤΙΝΕΣ. Δὲν πρόκειται περὶ συζητήσεως....

§91ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἰδοὺ τί συμβαίνει, κύριοι. Θὰ σᾶς ἐκθέσω τὴν ὑπόθεσιν ὅπως τὴν διηγήθη πρὸς ἐμὲ καὶ πρὸς τὸν κύριον Δαλιάνην ἓν μέλος τῆς λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς Κατακώλου, ὁ Δικηγόρος κύριος Λεονάρδος. Ἐγένετο δημοπρασία διὰ τὴν ἐπίχωσιν μέρους τῆς ἀκτῆς τοῦ λιμένος Κατακώλου. Τὴν συγγραφὴν τῶν ὑποχρεώσεων καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τῆς δαπάνης συνέταξεν ὁ ἀντισυνταγματάρχης τοῦ Μηχανικοῦ κύριος Πάνος· κατὰ τὸν Προϋπολογισμὸν τῆς δαπάνης καὶ κατὰ τὴν συγγραφὴν τῶν ὑποχρεώσεων, ἐπειδὴ τὰ ὅρια τῆς ἀκτῆς δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ὁρισθῶσιν ἐπακριβῶς, προϋπελογίσθη τὸ ποσὸν τῆς δαπάνης κατ’ ἀποκοπὴν, δὲν ἐπετρέπετο δὲ αὐξομείωσις τοῦ ποσοῦ τῆς δαπάνης, εἴτε μεγαλειτέρα ἦτον ἡ ἔκτασις τῆς ἐπιχώσεως, εἴτε μικροτέρα. Τὸ ἔργον κατεκυρώθη ἐπ’ ὀνόματι τῆς Πιστωτικῆς Τραπέζης διὰ 320 χιλιάδας δραχμῶν, ἡ δὲ Πιστωτικὴ Τράπεζα τὸ ἐξεχώρησεν εἰς τὴν Ἑταιρίαν τῶν Δημοσίων ἔργων. Τὸ ἔργον προὐχώρει, ὅτε ἡ Ἑταιρία τῶν Δημοσίων ἔργων δι’ ἐγγράφου αὑτῆς, τὸ ὁποῖον ἀπηύθυνε πρὸς τὴν Λιμενικὴν Ἐπιτροπὴν Κατακώλου, ἐζήτησε 40 χιλιάδας δραχμὰς ἐπὶ πλέον, καθόσον, ὡς ἰσχυρίζετο, ὁ συντάξας τὸν προϋπολογισμὸν τῆς δαπάνης Μηχανικὸς κύριος Πάνος, δὲν ὑπελόγισεν ἀκριβῶς τὰ μέτρα. Ἡ λιμενικὴ Ἐπιτροπή, ἀναγνοῦσα τὴν συγγραφὴν τῶν ὑποχρεώσεων, τὴν μεταξὺ τῆς λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῆς Πιστωτικῆς Τραπέζης, ἀπέῤῥιψε τὴν αἴτησιν ταύτην τῆς ἀναλαβούσης τὸ ἔργον Ἑταιρίας τῶν Δημοσίων ἔργων. Παρῆλθε πολὺς χρόνος καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ λιμενικὴ δὲν ἐγνώριζε τίποτε, ὅτε αἴφνης κοινοποιεῖται αὐτῇ ἀπόφασις διαιτητικοῦ Δικαστηρίου, περιβεβλημένη τὸν τύπον τῆς ἐκτελέσεως ἐκ μέρους τοῦ Προέδρου τῶν ἐν Ἠλείᾳ Πρωτοδικῶν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπιτάσσεται νὰ πληρώσῃ ἡ λιμενικὴ Ἐπιτροπὴ πρὸς τὴν Ἑταιρίαν τῶν Δημοσίων ἔργων 35 ἢ 40 χιλιάδας δραχμῶν. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῇ ἐπιδόσει μιᾶς τοιαύτης ἐπιταγῆς ἐξεπλάγη, διότι ἠγνόει τί συνέβαινεν. Ἀναγινώσκουσι τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς τὴν ἀπόφασιν τοῦ διαιτητικοῦ ἐκείνου Δικαστηρίου, καὶ τί εὑρίσκουσιν ἐν αὐτῇ; ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν συνέστησεν ἐνταῦθα, ἢ ἐν Πύργῳ μᾶλλον ὑποθέτω, διαιτητικὸν Δικαστήριον, ἐναντίον τῶν Νόμων, ἀποτελούμενον ἀπὸ τὸν Νομομηχανικὸν τοῦ Νομοῦ, ἀπὸ τὸν Ἔπαρχον καὶ ἀπὸ Γάλλον τινὰ Μηχανικὸν, ὑπάλληλον τῆς Ἑταιρίας τῶν Δημοσίων ἔργων, ἐνῷ, κατὰ τὸν Νόμον, ὁσάκις ὑπάρχει ἔρις μεταξὺ τῶν Ἑταιριῶν ἢ τῶν ἐργολάβων, τῶν ἀναλαμβανόντων Δημόσια ἔργα, ἡ ἔρις αὕτη δύναται νὰ λυθῇ διαιτητικῶς, ἀλλὰ τὸ διαιτητικὸν Δικαστήριον σύγκειται ἀπὸ τὸν Νομάρχην, ἀπὸ τὸν Νομομηχανικὸν καὶ ἀπὸ ἕνα διαιτητὴν, τὸν ὁποῖον ὁρίζει ὁ ἐργολάβος, καὶ ὡς τοιοῦτος εἶχεν ὁρισθῆ ὁ Δικηγόρος κύριος Σπηλιάδης. Ἡ Ἐπιτροπή, καθορῶσα ὅτι κατ’ οὐσίαν καὶ κατὰ τύπους εἶναι ἄκυρος ἡ ἀπόφασις αὕτη, οὐδεμιᾶς διατάξεως τηρηθείσης περὶ διαιτητικῶν ἀποφάσεων, διότι, ὅπως γνωρίζουν οἱ Δικηγόροι ὅσοι εἶναι ἐνταῦθα καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, αἱ διαιτητικαὶ ἀποφάσεις ἀκολουθοῦσι τοὺς κανόνας τῆς διαδικασίας τῶν Εἰρηνοδικείων καὶ καλοῦνται τὰ διάδικα μέρη καὶ λαμβάνονται πληροφορίαι κλπ., ἀνακόπτει τὴν ἀπόφασιν ταύτην ἡ λιμενικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ ἀμέσως ζητεῖ τὴν ἄδειαν, κατὰ τὸν Νόμον, ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως παραστῇ ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου καὶ ζητήσῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐπιταγῆς καὶ τῆς διαιτητικῆς ἐκείνης ἀποφάσεως. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὡς μὲ ἐπληροφόρησαν— καὶ δὲν ἐγγυῶμαι περὶ τῆς ἀληθείας—ἐσιώπησε· δὲν ἀπήντησεν. Ἐπαναλαμβάνει ἡ Ἐπιτροπὴ τὰς παραστάσεις της πρὸς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ πάλιν ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐσιώπησεν. Ἐπαναλαμβάνει καὶ τρίτην φοράν, ὅτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπευθύνει ἔγγραφον, εἴτε πρὸς τὸν Ἔπαρχον, εἴτε πρὸς τὴν Ἐπιτροπὴν, δι’ οὗ ἐγγράφου ἀποφαίνεται, ὅτι δὲν ἐπιτρέπει τὴν παράστασιν εἰς τὸν πληρεξούσιον Δικηγόρον τῆς λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἐν τῷ μεταξὺ ἠγέρθησαν ἄλλαι δίκαι μεταξὺ τῆς λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ διαφόρων ἰδιωτῶν, ὀφειλετῶν πρὸς τὴν λιμενικὴν Ἐπιτροπὴν Κατακώλου, καὶ ἐγένοντο πράξεις συμβιβαστικαὶ μεταξὺ τῆς λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῶν ὀφειλόντων εἰς τὸν λιμένα Κατακώλου. Αἱ συμβιβαστικαὶ αὐταὶ πράξεις ἔχρηζον τῆς κυρώσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι ἄλλως δὲν ἔχουσι κῦρος. Τοιαύτη πρᾶξις συμβιβαστικὴ ἐγένετο μεταξὺ τῆς λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ὀφειλέτου τινὸς Δικηγόρου, τοῦ κυρίου Βωβοῦ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, λαβὼν ἀφορμὴν ἐκ τοῦ ἐγγράφου τούτου, ἀπαντᾷ δι’ ἄλλου ἐγγράφου πρὸς τὸν Ἔπαρχον, ὡς προϊστάμενον τῆς λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι τὸ πνεῦμα τοῦ Ὑπουργείου εἶναι τοιαῦται ὑποθέσεις νὰ συμβιβάζωνται, καὶ ἐπιτρέπει τὸν συμβιβασμὸν τὸν γενόμενον μεταξὺ τῆς λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ Βωβοῦ, ὑπὸ τὸν ὅρον, ὑπὸ τὸν «ἀπαράβατον» μάλιστα ὅρον, νὰ λυθῇ συμβιβαστικῶς καὶ ἡ ὑπόθεσις ἡ μεταξὺ τῆς λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῆς Ἑταιρίας τῶν Δημοσίων ἔργων, τουτέστιν ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ καταβληθῶσιν αἱ 35 ἢ 40 χιλιάδες δραχμῶν εἰς τὴν Ἑταιρίαν τῶν δημοσίων ἔργων. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπαντᾷ ὅτι: ἐξαρτᾶται παρ’ ὑμῶν νὰ συμβιβάσωμεν τὰς ὑποθέσεις μεταξὺ ὀφειλετῶν τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου καὶ τοῦ λιμένος, δὲν συμφέρει ὅμως ὅπως τὸ Λιμενικὸν Ταμεῖον καταβάλῃ τοιοῦτον ποσὸν, καὶ οὔτε ὑποκείμεθα εἰς τὰς διαταγὰς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἐν τούτοις, ἐν τῷ μεταξὺ συζητεῖται ἡ ἀνακοπὴ τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶχεν ἡ Ἐπιτροπὴ πληρεξούσιον Δικηγόρον, διότι δὲν τῇ ἐπετράπη νὰ παρασταθῇ, ἀποῤῥίπτεται ἐρήμην ἡ ἀνακοπή της. Γίνεται ἀνακοπὴ ἐκ μέρους τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς κατὰ τῆς ἐρήμην ἀποφάσεως, καὶ τότε, ἀπουσιάζοντος τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἀναπληρουμένου ὑπὸ τοῦ κ. Βουλπιώτη, ἡ Λιμενικὴ Ἐπιτροπὴ ἐνόμισεν εὔκαιρον τὴν περίστασιν, ὅπως τηλεγραφήσῃ πρὸς τὸν κ. Βουλπιώτην καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργόν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔχει πολλὰς ἀσχολίας καὶ πλήρη πεποίθησιν ἔχω, ὅτι δὲν θὰ ἔλαβε γνῶσιν τῆς ὑποθέσεως καθόλου. Ὁ προσωρινὸς ὅμως Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν κ. Βουλπιώτης, δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ἂν ἔλαβεν ἢ δὲν ἔλαβε γνῶσιν, καὶ ἄν ἐνήργησέ τι ἢ δὲν ἐνήργησεν. Ἐπανῆλθεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ πάλιν ἀναφέρεται πρὸς αὐτὸν, καὶ λέγει ὅτι ἐπίκειται ἡ συζήτησις τῆς ἀνακοπῆς καὶ κινδυνεύουσι τὰ συμφέροντα τοῦ Λιμενικοῦ Ταμείου· ἐπιτρέψατε νὰ παραστῶμεν ἐνώπιον τοῦ Δικαστηρίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἄδειαν, ἀλλ’ ἀποστέλλει ἔγγραφον πρὸς τὸν Δικηγόρον τῆς Ἑταιρίας τῶν Δημοσίων ἔργων, ὡς μ’ ἐπληροφόρησεν ὁ κ. Λεονάρδος, πρὸς τὸν ὁποῖον λέγει: δὲν ἐπιτρέπω τὴν παράστασιν ἐκ μέρους τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλὰ θέλετε λύσει τὴν διαφορὰν δι’ ἄλλου διαιτητικοῦ Δικαστηρίου. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὑπόθεσις, περὶ τῆς ὁποίας ὑπέβαλεν ἐπερώτησιν ὁ κ. Δαλιάνης καὶ τὴν ὁποίαν διηγήθη πρὸς ἡμᾶς ὁ Δικηγόρος κ. Λεονάρδος. Ἐγὼ ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὁ κ. Λομβάρδος ἐνήργησεν ἐν καλῇ πίστει. Δὲν νομίζω—ἂς ἦμαι καὶ ἀντιπολιτευόμενος—ὅτι ὁ κ. Λομβάρδος ἐξ ἄλλου πνεύματος ἢ ἐκ συμφέροντός τινος ἐπέδειξε τοιαύτην πολιτείαν. Βλέπω μεγίστην ἀμέλειαν, ἂν ἦναι ἀληθῆ ὅσα μᾶς εἶπεν ὁ κ. Λεονάρδος, καὶ ἔχω ἀπόλυτον πεποίθησιν, ὅτι εἶναι ἀληθῆ, διότι καὶ ἀξιότιμος Δικηγόρος εἶναι καὶ μέλος τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς Κατακώλου. Οὐχ ἧττον δὲν δύναμαι νὰ πεισθῶ, ὅτι λόγοι συμφέροντος ἢ ἄλλοι λόγοι ὤθησαν τὸν κ. Λομβάρδον νὰ δείξῃ τοιαύτην πολιτείαν. Ὑποθέτω, ὅτι ἠμέλησε καὶ ὑποθέτω ὅτι ἠμέλησε, διότι, κατὰ τὴν πεποίθησίν μου, εἶναι ἀνίκανος νὰ διαχειρίζηται ἐξουσίαν Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν· καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ ἦναι Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκ τῆς ἀνικανότητός του κινδυνεύει, ἐνῷ εἶναι ἔντιμος, κατὰ τὴν πεποίθησίν μου, κινδυνεύει δὲ νὰ διασύρηται καὶ αὐτὴ ἡ ὑπόληψίς του.

§92ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§93Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Προκαλούμενος ὀφείλω ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργόν. Συνομολογῶ μετὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι βεβαίως, οὔτε κατὰ τὰς τελευταίας ἡμέρας, οὔτε καθ’ ὅλην τὴν Περίοδον ἐκανονίσθη, ὅπως ἐμπρέπει, ὁ τρόπος τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων, ἐντεῦθεν δὲ καὶ χρόνος πολύτιμος ἀπωλέσθη καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ ἐπερωτᾷν δὲν ὠφέλησεν ὅσον ἔδει. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Προεδρεῖον εἰλικρινῶς ἐπεθύμουν τοιοῦτό τι, εὐκόλως ἠδύναντο νὰ κανονίσωσι ταῦτα, καὶ πρὸ πάντων νὰ ἐκτελέσωσι τ’ ἀποφασισθέντα. Ἀληθῶς ἀπεφασίσθη πρό τινων ἡμερῶν, τῇ κοινῇ συναινέσει ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων, ὁ τρόπος τῆς ὑποβολῆς καὶ τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων, καθὰ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶπε πρὸ μικροῦ. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀπόφασις αὕτη δὲν εἶχε σπουδαιότητά τινα, διότι τὸ Προεδρεῖον, ὅπερ πᾶσαν ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ εἶχε δύναμιν νὰ τὴν ἐφαρμόσῃ, δὲν ἔπραξε τοῦτο. Πάντοτε δὲ ἢ σχεδὸν πάντοτε αἱ ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς παρεβιάσθησαν τὸ πρῶτον εἴτ’ ἐκ τοῦ Προεδρείου, εἴτ’ ἐκ μέρους τῶν Ὑπουργῶν, καὶ ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ κάμω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν παρατήρησιν, ὅτι τὸ κακὸν παράδειγμα αὕτη ἔδωκεν...

§94ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Δὲν εἶναι ἀληθές.

§95ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Προσοχή! Μὴ θέλωμεν διὰ τοιούτων ἀνακριβῶν διακοπῶν νὰ ἔχωμεν ἐκδουλεύσεις πρὸς ἀπόκτησιν χαρτοφυλακίου ὑπουργικοῦ. Ἀφοῦ ὁ Βουλευτὴς Μεγαρίδος ἐκ μεγάλου ζήλου θέλει νὰ διαψεύσῃ τὰ παρ’ ἐμοῦ λεγόμενα, θέλω ὑπενθυμίσει ὑμῖν γεγονότα ἀναμφισβήτητα, καὶ ἀφοῦ μεταξὺ ἡμῶν ἐξέλιπε καθ’ ὁλοκληρίαν ἡ καλὴ πίστις, θέλω πιστοποιήσει τὰ πάντα δι’ ἐγγράφων καὶ ἐπισήμων ἀποδείξεων, δι’ αὐτῶν τῶν ἐπισήμων καὶ τῶν στενογραφικῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς· χάριν συντομίας ὑπενθυμίζω εἰς τὴν Βουλὴν ἓν μόνον ἀλλὰ πειστικώτατον παράδειγμα. Ὅτε ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω κατὰ τὴν γʹ Σύνοδον εἰς τὴν Βουλὴν τὴν πρότασιν νὰ προσδιορισθῇ ὡς ὥρα ἐνάρξεως τῶν Συνεδριάσεων ἡ τρίτη ὥρα ἀκριβῶς, καὶ ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, νὰ λύηται ἡ Συνεδρίασις, ἡ πρότασίς μου μετὰ μακρὰν συζήτησιν καὶ κατὰ τὴν θέλησιν τῆς Κυβερνήσεως ἐγένετο δεκτὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις πρώτη ἔδωκε τὸ κακὸν παράδειγμα εἰς τὴν παράβασιν τῶν ἐπισήμως ἀποφασισθέντων, διότι δὲν παρευρίσκετο κατὰ τὴν ταχθεῖσαν ὥραν, τὸ δὲ παράδειγμα τοῦτο βεβαίως ἐμιμήθησαν οἱ φίλοι αὐτῆς καὶ οἱ ἀντίπαλοι. Ἀλλὰ καὶ τὸ Προεδρεῖον σκανδαλωδῶς, ὡς ἐνθυμοῦμαι, δὲν ἐξετέλει τ’ ἀποφασισθέντα, οὐδὲ κἂν ἀνεγινώσκετο ὁ κατάλογος ἐγκαίρως καὶ ἐνίοτε αὐτὸς οὗτος ὁ κ. Πρόεδρος ἦτο ἀπών. Τότε ἐγώ, ὅστις ἐπέμενα εἰς τ’ ἀποφασισθέντα, ἐδήλωσα, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιμείνωμεν ἐκ σεβασμοῦ τοὐλάχιστον εἰς τὴν ἡμετέραν ἀπόφασιν, ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ Προεδρεῖον ἐκώφευσαν καὶ οὕτως, ὡς καὶ τότε εἶπον, ἐδώκαμεν μίαν ἔτι ἀπόδειξιν καὶ εἰς τοὺς ἐκτὸς τῆς Βουλῆς, διατί δὲν ἐφαρμόζονται αἱ ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς καὶ οἱ Νόμοι τοῦ Κράτους. Προφανῶς αὐτοὶ οἱ Ὑπουργοὶ καὶ τὸ Προεδρεῖον ἦσαν οἱ πρῶτοι παραβάται. Μετὰ τοιαύτας δὲ καὶ πολλὰς ἄλλας γνωστὰς τοῖς πᾶσι παραβάσεις τῶν ἀποφασισθέντων, διατί νὰ παραπονώμεθα κατὰ τῶν ἄλλων καὶ νὰ ἐπιμένωμεν νὰ ῥίψωμεν εἰς τὴν ῥάχιν τῶν ἄλλων τὴν ἀσέβειαν πρὸς τὰς ἀποφάσεις; Ἀρκετὰ ταῦτα νομίζω εἰς ἀπάντησιν τοῦ διακόψαντός με Βουλευτοῦ. Ἀπεφασίσθη καὶ πρό τινων ἡμερῶν ὁ τρόπος τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων, ἀλλ’ ἔκτοτε ἤμην βέβαιος, ὅτι δὲν θὰ ἐφηρμόζετο ἡ ἀπόφασις, διότι ὁ κ. Πρόεδρος, ὅστις ἔπρεπε νὰ μᾶς δίδῃ τὸ καλὸν παράδειγμα τῆς τηρήσεως τοῦ Κανονισμοῦ, μᾶς ἔδωκεν ἀτυχῶς τὸ χείριστον. Πάντες βλέπομεν καὶ ἀκούομεν τὰ καθ’ ἑκάστην τελούμενα· ἀλλὰ καὶ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἐνθυμεῖσθε, πιστεύω, πῶς ἐφήρμοσε τὸν Κανονισμὸν καὶ τὰς ἀποφάσεις μας, ὅταν μετὰ τὴν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης κατάθεσιν στατιστικῶν τινων πληροφοριῶν δὲν ἠθέλησα νὰ διακόψω αὐτὸν, ὡς κακῶς πολλοὶ συνειθίζουσιν, ἀλλ’ ἐζήτησα τὸν λόγον, ἵνα τῷ εἴπω δύω λέξεις, ὅτι δὲν εἶναι ὅλαι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας ἐζήτησα, ἰδίως δὲ, ὅτι δὲν κατετέθησαν αἱ ἐκθέσεις τῶν Εἰσαγγελέων περὶ ἐπιθεωρήσεως τῶν Δικαστικῶν Γραφείων. Ἐνῷ δὲ καὶ κατὰ τὰ ἰσχύσαντα καθ’ ὅλας τὰς προηγουμένας συνεδριάσεις, ἐδικαιούμην εἰς τοῦτο, ὁ κ. Πρόεδρος μὲ ἠμπόδισεν ἐπιμόνως, ἐπικαλούμενος τὸν Κανονισμόν. Μετὰ μικρὸν δ’ ἔδωκε τὸν λόγον εἰς ἄλλον, ὅστις εἶχε ζητήσει μετ’ ἐμὲ τὸν λόγον. Ἐνθυμεῖσθε δὲ τὴν λυπηρὰν ἐκείνην σκηνὴν, ἣν προεκάλεσεν ἡ παρὰ τὸ δίκαιον καὶ τὸν Κανονισμὸν καὶ τὰ ἔθιμα συμπεριφορὰ τοῦ κ. Προέδρου. Λοιπὸν ἐρωτῶ ὅλους ὑμᾶς τοὺς ἐπικαλουμένους τὸν Κανονισμὸν καὶ τὰς ἀποφάσεις μας καὶ τοὺς Νόμους καὶ τὸ Σύνταγμα, μόνον ὅταν σᾶς συμφέρῃ, ὁμιλεῖτε περὶ αὐτῶν; Καθ’ ἑκάστην σᾶς ἀποδεικνύομεν φαινότατα, ὅτι σεῖς εἶσθε οἱ πρῶτοι παραβάται καὶ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τῶν ἀποφάσεων τῆς Βουλῆς καὶ τῶν Νόμων καὶ αὐτοῦ τοῦ Συντάγματος...

§96ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ὤ! ὤ!

§97ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Διαφωνεῖ ὁ κ. Καραπάνος; (Θόρυβος).

§98ΡΑΛΛΗΣ. Σεῖς πταίετε, διότι θέλετε νὰ δικαιολογήσητε τὸ δικαίωμα τῶν ἐπερωτήσεων, ὅταν πρόκηται περὶ κλοπῶν, διότι κλοπαὶ συνέβησαν.

§99ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Δὲν δικαιολογοῦμαι, ἀλλ’ ἀπαντῶ· διότι ὑπάρχουσί τινες ἀκόμη, οἵτινες νομίζουσιν, ὅτι δύνανται νὰ πλανῶσιν, ἐπιῤῥίπτοντες εἰς ἄλλους τὰς ἰδίας τῶν πράξεις, διότι ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι βεβαίως, κατ’ ἐμὲ, πλανώμενοι. Ὑπῆρχεν ἄλλη ἐποχὴ, καθ’ ἣν ἐσυκοφαντοῦντο ἄνδρες πολιτικοὶ περὶ τοῦ ἐλλείμματος τοῦ Ταμείου τῶν Θηβῶν καὶ κατηρτίζοντο πομπωδῶς κατηγορητήρια, ἵνα οὕτω γίνωσιν ἄλλοι μεγάλοι, ἵνα προσκτῶνται ψήφους. Ἀλλὰ παρῆλθεν εὐτυχῶς ἡ ἐποχὴ ἐκείνη, καὶ ἐλπίζω, ἀνεπιστρεπτεί. Ἄς μὴ λέγωσι δέ τινες συχνὰ πυκνὰ, ὅτι τὰ ἴδα θέλουσι πράξει καὶ οἱ Ἀντιπολιτευόμενοι ἐρχόμενοι εἰς τὴν Ἐξουσίαν, καὶ δι’ αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ ἔλθωσι ποτέ· διότι ὁ λαὸς καθ’ ἑκάστην μορφοῦται. Ἐὰν, ἐρχομένη ἡ Ἀντιπολίτευσις εἰς τὴν Ἐξουσίαν, μιμηθῇ τὴν ἐνεστῶσαν Κυβέρνησιν, βεβαίως θὰ πάθῃ καὶ πρέπει νὰ πάθῃ χειρότερα ἢ οἱ σημερινοί, διότι οὕτω διδάσκονται οἱ πολιτευόμενοι (Θόρυβος). Παύσατε τὸ δυσάρεστον ἔργον νὰ ἐπιῤῥίπτητε εἰς ἄλλους τὰς πράξεις σας. Ἐνῷ σεῖς πρῶτοι παραβαίνετε τὸν Κανονισμὸν, σεῖς οἱ Ὑπουργοὶ καὶ τὸ Προεδρεῖον, μᾶς ἀποδίδετε στερεοτύπως καθ’ ἑκάστην τὴν συκοφαντίαν, ὅτι παρεμποδίζομεν τὰς ἐργασίας τοῦ Κοινοβουλίου (Θόρυβος). Στενοχωρεῖσθε, διότι δὲν ψηφίζεται ὁ Προϋπολογισμός· καὶ ἀναγινώσκω εἰς τὰς Ὑπουργικὰς ἐφημερίδας τὰ κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως διὰ τοῦτο κατηγορητήρια. Ἀλλ’ ἐγὼ, οὔτε πτοοῦμαι, οὔτε συγκινοῦμαι ἐκ τοιούτων ἀδίκων μομφῶν. Καὶ τώρα ἀκόμη ἐνθυμοῦμαι, ὅτι ἔγκριτον τῶν Ἀθηνῶν φύλλον ἐξέφραζε τὴν λύπην του, διότι δὲν εὑρέθη εἷς Βουλευτὴς νὰ καταγγείλῃ τὰς ἐν τοῖς ἀκροατηρίοις ἀσχημίας. Ἀλλὰ πρὸς τί νὰ καταγγείλῃ ταύτας, ὅταν ὁ κ. Πρόεδρος δὲν ἐννοῇ νὰ φανερωθῶσιν οἱ ταραξίαι; Ἐγὼ αὐτὸς πλέον ἢ ἅπαξ ἐζήτησα νὰ γίνῃ περὶ τούτου ἀνάκρισις καὶ νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι μεταξὺ τῶν ἐγκαθέτων ὑπῆρχον μετημφιεσμένοι χωροφύλακες καὶ κλητῆρες, οἵτινες βεβαίως μόνον ἐν γνώσει τῶν προϊσταμένων των καὶ τῇ ἀνοχῇ τοῦ Προεδρείου καὶ τῆς Κυβερνήσεως ἠδύναντο νὰ μεταβάλλωσιν εἰς Ῥωμαϊκὸν ἀμφιθέατρον τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων. Διατί ὁ κ. Πρόεδρος, ὁ τόσην ἐκ τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τῶν Νόμων ἔχων ἐξουσίαν, δὲν προέβη εἰς ἀνακρίσεις; Διατί ἐκώφευσεν εἰς τὴν ῥητὴν καταγγελίαν μου; Διατί τοὐλάχιστον δὲν προὐκάλεσεν ἀνακρίσεις παρὰ τῶν ἁρμοδίων Εἰσαγγελέων; Τί ἔπραξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν πρὸς ἀνακάλυψιν τῆς ἀληθείας, ὁ προϊστάμενος τῶν μετημφιεσμένων χωροφυλάκων; Τί ἔπραξεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς, ὁ προϊστάμενος τῶν μετημφιεσμένων Ἀστυνομικῶν κλητήρων; Τί ἔπραξεν ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς, ὅπως ἐκθάψῃ τὰς κατὰ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας ἀπείρους καταγγελίας; Διατί δὲν κατέθεσεν οὗτος τὰς περὶ τούτου ζητηθείσας παρ’ ἐμοῦ πληροφορίας; Καὶ πῶς, τῇ ἀληθείᾳ, τολμᾶτε σεῖς οἱ αἴτιοι τῶν παραβάσεων καὶ τῶν ἀταξιῶν νὰ ῥίπτητε ἐφ’ ἡμᾶς τὴν μομφὴν ταύτην; Στενοχωρεῖσθε ὅμως καθ’ ἡμῶν, διότι σεῖς ἓν μόνον ποθεῖτε, τὴν ψήφισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν φορολογικῶν Νόμων. Ἀλλ’ ἡμεῖς θέλομεν νὰ σᾶς ἐξελέγξωμεν πρὶν τούτου. Σεῖς σπεύδετε, διότι θέλετε νὰ παρατείνητε τὴν τυραννίαν τοῦ Τόπου, ὡς συχνὰ καὶ μετὰ πολλῆς χάριτος σᾶς τὸ λέγει ὁ Βουλευτὴς Τροιζηνίας κ. Δουζίνας. Ἀληθῶς ὁ Τόπος πιέζεται καὶ στενάζει ἐκ τῶν φόρων· τυραννεῖται. Ἀγνοῶ, κύριοι, ἐὰν τυγχάνω ὅλων ὑμῶν τῆς ἐμπιστοσύνης· ἀλλὰ παρακαλῶ πάντας νὰ μὲ πιστεύσωσιν· ὁμολογῶ ἐνώπιον τῶν Ἀντιπροσώπων, ὅτι αἰσθάνομαι βαθυτάτην θλῖψιν διὰ τὴν ἀποτυχίαν τῆς παρούσης Κυβερνήσεως, διότι τὴν θεωρῶ ὡς τὸ μεγαλείτερον πρόσκομμα τῆς βελτιώσεως τῶν πραγμάτων τοῦ Τόπου. Ἴσως ἀπὸ τῆς συστάσεως τοῦ Ἑλληνικοῦ Βασιλείου μόνη ἡ Κυβέρνησις αὕτη ἠδύνατο νὰ κατορθώσῃ νὰ θέσῃ ἀσφαλῆ τοῦ ἐθνικοῦ μέλλοντος θεμέλια, ἀλλ’ ἀκολουθήσασα τὴν πεπατημένην ὁδὸν δὲν τὸ ἔπραξε. Φοβοῦμαι δὲ, ὅτι μὲ ὅλην τὴν καλὴν θέλησιν τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, μετὰ τὴν ἀπώλειαν πολυτίμου χρόνου καὶ λαμπρᾶς εὐκαιρίας, αὕτη ἐρχομένη εἰς τὴν Ἐξουσίαν νὰ μὴ δυνηθῇ νὰ ἐπιτύχῃ τὸ ἐθνικὸν ἔργον τῆς ἀλλαγῆς συστήματος· διότι ἡ καλλιτέρα στιγμὴ καὶ καλλιτέρα ἐποχὴ, καθ’ ἣν ἡ Κυβέρνησις ἠδύνατο πολλὰ νὰ κατορθώσῃ καὶ καθ’ ἣν ἡ Βουλὴ σύμπασα ἔδωκε τὴν ἑαυτῆς προστασίαν, παρῆλθεν ἤδη. Τί μᾶς φωνάζετε αἰωνίως τὸν Προϋπολογισμὸν, τὸν Προϋπολογισμὸν; ἐγενόμην καὶ ἐγὼ τὸ θῦμα ὑμῶν, διότι καὶ ἐγὼ, ἀνερχόμενος ἄλλοτε εἰς τὸ βῆμα, ὑπεστήριζον, ὡς χθὲς ἄλλοι νεήλυδες συνάδελφοι, τὴν πρὸ παντὸς συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, διότι τὸ Σύνταγμά μας ἀπήτει τοῦτο, καὶ μετὰ τὸν Προϋπολογισμὸν πᾶσα ἄλλη συζήτησις· διὰ τοῦτο καὶ εἶχον συναινέσει νὰ διακοπῇ ἡ περὶ δικαιοσύνης συζήτησις κατὰ τὴν Βʹ Σύνοδον, ἐνῷ μετὰ τόσου κόπου εἶχον κατορθώσει ν’ ἀρχίσῃ. Ἀλλ’ ἄλλοι ἐμπειρότεροι μοὶ ἔλεγον, πλανᾶσαι, διότι μετὰ τὸν Προϋπολογισμὸν οὐδὲν γίγνεται. Ἐγὼ ἤκουον καὶ ἐπίστευον τοὺς λόγους τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ ἔδιδον σημασίαν εἰς αὐτούς. Ὁ δὲ κ. Πρωθυπουργὸς ἔλεγε πάντοτε, ὡς χθὲς, προκειμένου περὶ τοῦ δῆθεν ὑποβληθησομένου Νομοσχεδίου περὶ πνευματωδῶν ποτῶν, «μετὰ τὸν Προϋπολογισμὸν θὰ ψηφίσωμεν καὶ τοῦτο καὶ ἐκεῖνο καὶ τὸ ἄλλο»· ἐν τούτοις ὅλα ταῦτα ἐλέγοντο μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ψηφισθῇ ὅσον οἷόν τε τάχιον ὁ Προϋπολογισμὸς καὶ μετ’ αὐτὸν οὐδὲν ἐγένετο. Δὲν πτοούμεθα μὲ τὰς καθ’ ἡμῶν ἐκτοξευομένας μομφάς, οὐδὲ μὲ ὅσα μᾶς γράφουσιν αἱ Ὑπουργικαὶ ἐφημερίδες, διότι γνωρίζομεν καὶ ἐννοοῦμεν διατί τὰ τοιαῦτα προσποιοῦνται. Ὂχι, δὲν σπεύδω καὶ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον νὰ ψηφισθῇ ὁ Προϋπολογισμὸς, διότι ἐσχημάτισα πεποίθησιν ἀκράδαντον, ὅτι τοῦτο δὲν ζητεῖται ἐξ εἰλικρινοῦς πρὸς τὸ Σύνταγμα σεβασμοῦ. Ζητοῦσι νὰ διώξωσιν ἐντεῦθεν ὅσον οἷόν τε ταχύτερον τὴν Ἐθνικὴν Ἀντιπροσωπείαν, ἵνα ἐξακολουθήσωσι γιγνόμενα ὅσα πρὸ μικροῦ ἠκούσατε διηγούμενα διὰ τὰ χρήματα τῆς Λιμενικῆς Ἐπιτροπῆς Κατακώλου χάριν τοῦ κόμματος. Βιάζονται νὰ ἐξασφαλισθῶσιν εἰς τὴν παρ’ αὐτῶν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν, ἵνα παρατείνωσιν ἐπὶ ἄλλην μίαν, εἰ δυνατόν, Περίοδον τὴν τυραννίαν τοῦ Τόπου. Ἀτυχῶς ὁ ἱκανώτατος Πρωθυπουργός μας συνέπεσε νὰ ἔχῃ τυραννικὴν τάσιν· εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐκτὸς τῆς Ἐξουσίας προσεποιήθη τὸν ἄγαν φιλελεύθερον, ἀλλά, τὴν Ἐξουσίαν ἐξασφαλίσας, ἀπεκαλύφθη ἀμέσως· προεχώρησεν ἤδη εἰς τὴν ἡλικίαν καὶ δὲν δύναται νὰ μεταβληθῇ καὶ ἐὰν θελήσῃ. Κατέστη δὲ τοσοῦτον τυραννικός, ὥστε καὶ οἰκονομικώτερον ἤθελεν εἶσθαι ἐὰν, ἀντὶ Γεωργίου τοῦ Αʹ, ἀνακηρύξωμεν δικτάτορα τὸν Πρωθυπουργόν μας· καὶ ἴσως ὑπό τινα ἔποψιν τοῦτο εἶναι προτιμότερον· μόνον ὁ τύπος ἐλλείπει, τὸ πρᾶγμα πρὸ πολλοῦ ὑπάρχει. Καὶ ἐνθυμοῦμαι ἤδη τὸν ἐξ Ἰθάκης νέον συνάδελφόν μας, ὅστις ἀνῆλθε χθὲς ἐπὶ τὸ βῆμα καὶ κατόπιν ἄλλου Δημοκρατικοῦ, ὡς εἶπε, νῦν δὲ Τρικουπικοῦ, ἐποιήσατο τὴν ὡραίαν ἐκείνην δήλωσιν, ὅτι ὅλοι οἱ Ἕλληνες εἶναι δημοκρατικοὶ καὶ πρῶτος αὐτὸς, ἀλλὰ χρηστοὶ δημοκρατικοί, προσέθηκεν, εἶναι οἱ σεβόμενοι τοὺς Νόμους. Ἀκριβὲς τὸ ἀξίωμα· ἀλλ’ ἐλησμόνησεν ὁ εἰπὼν αὐτό, ὅτι τὴν προτεραίαν ἀκριβῶς εἶχε δώσει τὴν ψῆφόν του εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἥτις Σουλτανικῶς συνωμολόγησεν Ἐθνικὰ δάνεια, ἄνευ τῆς ἀδείας τῆς παρούσης Βουλῆς καὶ ἐναντίον τῶν κειμένων Νόμων, ἥτις τῇ ἀληθείᾳ Σουλτανικῶς ἔλαβεν ἐκ τοῦ Ταμείου τῆς ὁδοποιΐας ὅσα χρήματα δυνάμει τοῦ εἰδικοῦ Νόμου πρὸς οὐδένα ἄλλον σκοπὸν ἠδύναντο νὰ χρησιμεύσωσι καὶ ἥτις συνεχωρήθη ὑπὸ τοῦ δημοκρατικοῦ Βουλευτοῦ, χωρὶς αὕτη νὰ ἐξηγήσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, δι’ οὓς ἐζήτησε συγγνώμην...

§100ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διδασκαλίαν ἔχομεν (θόρυβος).

§101ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὅταν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἰθάκης, ἀκολουθῶν τὸν κ. Πρωθυπουργὸν εἰς τὰς ἰδέας του....

§102ΠΗΛΙΚΑΣ. Ἐπειδὴ ἔχετε τὴν ἀξίωσιν νὰ μᾶς διδάσκητε.... (θόρυβος).

§103ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Δὲν ἐννοῶ σᾶς, ἀλλὰ τὸν κ. Μαυροκέφαλον· ἀμφοτέρους ὑπολήπτομαι. Δὲν ἐννοῶ νὰ διδάξω τινὰ, ἀλλὰ καθῆκον ἔχω νὰ μὴ σιωπήσω, ὅταν ἀδικῶμαι.

§104ΠΗΛΙΚΑΣ. Δὲν ἔχομεν ἀνάγκην διδασκαλίας. Πολιτεύομαι ἐπὶ πολλὰ ἔτη καὶ μὲ γνωρίζει τὸ Κοινοβούλιον, μὲ γνωρίζουσι καὶ οἱ Ὑπουργοί, κύριε Ζυγομαλᾶ.

§105ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν πρέπει νὰ συκοφαντῆτε.... (θόρυβος).

§106ΠΗΛΙΚΑΣ. (ἀπευθυνόμενος πρὸς τὴν πτέρυγα τῆς Ἀντιπολιτεύσεως). Δὲν ἀφήσατε ὕβριν, τὴν ὁποίαν νὰ μὴ μᾶς εἴπητε τόσον καιρὸν φανερῶς. Μᾶς εἴπατε πωλημένα κρέατα. Ἐπιτρέπεται εἰς συναδέλφους νὰ λέγουν τοὺς συναδέλφους πωλημένα κρέατα; Καὶ εἶναι Ἀντιπολίτευσις αὐτή; Καὶ εἶναι φράσεις αὐταί, τὰς ὁποίας ἀπορῶ, πῶς ὁ ἀρχηγός σας, σᾶς ἐπιτρέπει;.... (θόρυβος).

§107Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σεῖς μᾶς ὑβρίσατε, μᾶς ἐσυκοφαντήσατε καὶ ἐζητήσατε νὰ μᾶς θέσητε εἰς Εἰδικὰ Δικαστήρια.

§108ΠΗΛΙΚΑΣ. Οἱ φίλοι σας, δὲν ὑπεγράψαμεν ἡμεῖς....

§109ΛΕΒΙΔΗΣ. Σεῖς διὰ τοῦ Πρωθυπουργοῦ ἐπροσκαλέσατε ψευδομάρτυρας....

§110ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐφαρμόσατε τὸν Κανονισμόν. Προστατεύσατέ με· μὴ ἐπιτρέπετε τὰς διακοπάς.

§111ΠΗΛΙΚΑΣ. Ἐφέρετε νὰ ὑπογράψωμεν τὸ κατηγορητήριον, καὶ δὲν τὸ ὑπεγράψαμεν διὰ τὸν ἀείμνηστον ἐκεῖνον ἄνδρα (θόρυβος) διὰ τὸν Κουμουνδοῦρον· δι’ ἡμᾶς δὲν ὑπῆρχε κατηγορία, ὄχι, ποτέ.... (θόρυβος).

§112ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Πρόεδρος δὲν θέλει νὰ μὲ ὑποστηρίξῃ.... (θόρυβος), εἰς οἱανδήποτε ὥραν τελειώσωσιν αἱ διακοπαὶ, ἐξακολουθῶ.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συζητεῖτε περὶ τοῦ μηδενὸς, διότι οὔτε οἱ ἄλλοι δὲν δύνανται νὰ ἀνέχωνται....

§114ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἔλεγε, κύριοι, πρὸ μικροῦ ὁ ἐξ Ἰθάκης Βουλευτὴς, ὅτι αὐτὸς δὲν ὑπέγραψε τὸ κατηγορητήριον κατὰ τοῦ ἀειμνήστου, ὡς ἤδη τὸν καλεῖ, Κουμουνδούρου. Ἐγὼ ὅμως παῤῥησίᾳ λέγω, ὅτι ὑπέγραψα καὶ τὸ κατὰ τοῦ Κουμουνδούρου κατηγορητήριον. Δὲν μετανοῶ, διότι ἐξεπλήρωσα τὸ καθῆκόν μου, ὡς ἀμέσως θέλω σᾶς ἐξηγήσει.... (θόρυβος).

§115ΤΙΝΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, φέρετε ἡσυχίαν....

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι, διὰ νὰ τελειώσωμεν...

§117ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Διατί δὲν ζητεῖτε τὸν λόγον; Δὲν ἐπρόκειτο περὶ παραπομπῆς εἰς δίκην, οὐδὲ περὶ καταδίκης, διότι τὸ κατηγορητήριον εἰς τίποτε ἄλλο δὲν ἀφεώρα ἢ εἰς τὸ νὰ διευκρινηθῶσι τὰ γεγονότα, καὶ ἐὰν διὰ τῶν τακτικῶν ἀνακρίσεων ἀπεδεικνύετο ὅτι ἠδύνατο νὰ ὑποστηριχθῇ ἡ κατηγορία, τότε ἔπρεπε νὰ ἐκδοθῇ τὸ περὶ παραπομπῆς εἰς τὸ Εἰδικὸν Δικαστήριον βούλευμα. Ἐκ τῆς συλλεχθείσης διὰ τῶν προεισαγωγικῶν ἐξετάσεων ὕλης ὑπῆρχον ἐνδείξεις ἤ ὑπόνοιαι πρὸς ἔγερσιν τῆς κατηγορίας. Τίνες συνετέλεσαν εἰς τὴν προπαρασκευὴν καὶ τὴν συλλογὴν τοιαύτης ὕλης ἀπεδείχθη ἐκ τῶν ὑστέρων. Ἐγὼ εἶχον καθῆκον ὡς μέλος τῆς ἐκλεγείσης Ἐπιτροπῆς καὶ χάριν τῆς Δικαιοσύνης καὶ χάριν τῆς ἐνώπιον τῶν Νόμων ἰσότητος ὅλων νὰ ὑπογράψω τὸ κατηγορητήριον, διότι καὶ χάριν τῆς ὑπολήψεως τῶν καταγγελλομένων καὶ τοῦ Βουλευτικοῦ ἀξιώματος ἔπρεπε νὰ διευκρινηθῶσι διὰ τακτικῆς ἀνακρίσεως τὰ γεγονότα, ἵνα πιστοποιηθῇ ἡ ἀθωότης αὐτῶν, ἣν ἰσχυρίζοντο. Δὲν μετανοῶ λοιπὸν, διότι εἶχον καθῆκον νὰ πιστεύσω τὰς μαρτυρίας ἐκείνων, οἵτινες ὡς ἐκ τῆς θέσεώς των τῆς πολιτικῆς παρηκολούθησαν καὶ ἐβεβαίωσαν τὰ γεγονότα, καθόσον ἐγὼ δὲν ἐπολιτευόμην καθ’ ἣν ἐποχὴν εἶχεν ἀνακαλυφθῆ τὸ ἔλλειμμα· ἀλλὰ βεβαίως ἐκ τῶν μετέπειτα γεγονότων ἐβεβαιώθη ὅτι διὰ τὰς ὑποθέσεις ταύτας παρεπλανᾶτο σκοπίμως τὸ Κοινοβούλιον καὶ, ὡς καὶ ἄλλοτε εἶπον, οἱ ἀντίπαλοι τῶν καταγγελλομένων ἐκερδοσκόπουν πολιτικῶς...

§118ΤΙΝΕΣ. Ἔπρεπε νὰ ἐξετάσῃς πρῶτον καὶ κατόπιν νὰ ὑπογράψῃς...

§119ΜΙΛΗΣΗΣ. Οὔτε ἐνδείξεις ὑπῆρξαν σοβαραὶ (θόρυβος).

§120ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Προεῖπον, κύριοι, ὅτι κατ’ ἐμὴν πεποίθησιν συκοφαντία ὑπῆρξεν ἐκ τῶν ἀντιπάλων τῆς τότε Κυβερνήσεως καὶ καθαρὰ συκοφαντία καὶ φρονῶ, ὅτι τὸ κατηγορητήριον προεκλήθη παρ’ αὐτῆς τῆς διαδόχου Κυβερνήσεως διὰ τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Μεγαρίδος, εἰς τοῦ ὁποίου τὸν οἶκον πολλάκις συνεδρίασε κληθεῖσα ἡ πλειονοψηφία τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ συνδιεσκέφθη. Ἐγὼ δὲ ποῦ νὰ φαντασθῶ τότε τί ἐτεκταίνετο δι’ ὅλων τούτων! Ἐπίστευσα, ὑπέγραψα, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον τῆς ἀμέσου εἰς τὴν Βουλὴν ὑποβολῆς...

§121ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Μὴ τὰ λέγῃς αὐτὰ (θόρυβος).

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σήμερον εἶναι ἐπιδημία εἰς τὰς διακοπάς.

§123ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἀλλ’ ἀτυχῶς ὁ κ. Βουλευτὴς Μεγαρίδος ἔλαβε τὸ κατηγορητήριον καὶ τὸ ἐκράτει εἰς τὸ θυλάκιόν του.

§124ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μίαν παρατήρησιν μοὶ ἐπιτρέπετε νὰ κάμω;

§125ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Μάλιστα.

§126ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Μὴ ὁμιλῆτε περὶ πραγμάτων, περὶ τῶν ὁποίων ὅσα καὶ ἂν ῥηθῶσι, δὲν δύναμαι νὰ ὁμιλήσω.

§127ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Μετὰ τὴν τοιαύτην δήλωσίν σας σταματῶ. Ζητῶ μάλιστα συγγνώμην, διότι ἐμακρηγόρησα περὶ τούτου· διότι ἀτυχῶς σήμερον μὲ ἠρέθισαν ἄνευ λόγου τινὲς καὶ ἠναγκάσθην εἰς μεγάλην παρέκβασιν ἐπὶ τῶν παρελθόντων· διότι, ὅταν ὁ εἷς ἀπὸ τὸ ἓν μέρος μὲ διακόπτῃ, ὁ ἄλλος ἀπὸ τὸ ἄλλο μ’ ἐμποδίζῃ νὰ ἐκπληρώσω τὸ καθῆκόν μου, τί θέλετε νὰ πράξω ἐγώ; (Θόρυβος).

§128ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀφοῦ ἀνεκινήθη τὸ ζήτημα τοῦτο καὶ ἐπανῆλθεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τὸ ἀφορῶν τὴν τιμὴν τῆς οἰκογενείας μου, εἰπόντος τοῦ κ. Φιλαρέτου, ὅτι εἶναι καθαρὰ συκοφαντία, ἀποδεικνυομένη ἐξ αὐτῶν τῶν πραγμάτων...

§129ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸ εἶπεν ὁλόκληρος ἡ Ἑλλάς.

§130ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωσθῇ τοῦτο εἰς ὅλον τὸν κόσμον χάριν αὐτῆς τῆς ἀληθείας. Πρέπει νὰ μάθῃ ὁ κόσμος ποῖα ὑπῆρξαν τὰ λαβόντα χώραν ἐκ μέρους τῶν Κυβερνητῶν. Οἱ συκοφάνται πρέπει νὰ γνωσθῶσι, καὶ πρέπει νὰ παύσῃ ἀπὸ τὸν κόσμον ἡ ἰδέα, ὅτι ὁ Κουμουνδοῦρος ὑπῆρξεν οἷος τὸν παρέστησαν. Εἰς Κωνσταντινούπολιν, εἰς Ἰταλίαν, εἰς τοὺς Παρισίους παντοῦ οἱ πράκτορές των διέδοσαν τὰ τοιαῦτα· ὅταν μετέβην ἐκεῖσε εἰς πᾶν μου βῆμα εὕρισκον τὴν συκοφαντίαν ταύτην τὴν καταισχύνουσαν τὸ ὄνομά μου. Παρακαλῶ, κύριε Φιλάρετε, νὰ ἀποκαλύψητε τὰ πάντα ἐν ὀνόματι τῆς Πατρίδος, διότι εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ Κουμουνδούρου ἀντιπροσωπεύεται ἡ Ἑλλάς.

§131ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι δύναμαι νὰ συντελέσω εἰς τὸ νὰ δοθῇ ἓν πέρας εἰς τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία δὲν ἔχει πρακτικὸν σκοπόν. Ἂν τὸ κατηγορητήριον δὲν ὑπεβλήθη, δὲν ὑπεβλήθη, διότι μετὰ ἐπανειλημμένας μετὰ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τοῦ ὁποίου τότε ἤμην συνάδελφος, ἐξετάσεις ἐπείσθημεν, ὅτι οὐδὲ σκιὰ ὑπῆρχεν ἐξ ὅλων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν. Ἐγὼ ἤμην ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος συνετέλεσα νὰ μὴ ὑποβληθῇ τὸ κατηγορητήριον.

§132Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τίνα λοιπὸν λόγον ἐγένετο ἡ σκευωρία; ὁ κ. Ράλλης ἀπατᾶται· εἶναι τὸ ζήτημα ὑψίστης πολιτικῆς θέσεως· πρέπει νὰ μάθῃ ἡ Ἑλλάς, ὅτι δὲν πρέπει νὰ δίδῃ πίστιν εἰς τοὺς δημοκόπους, πρὶν ἐξετάσῃ τὴν πολιτικὴν ἱστορίαν τῆς οἰκογενείας αὐτῶν.

§133ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Μεσσηνίας πρέπει, νομίζω, ν’ ἀρκεσθῇ εἰς τὰ λεχθέντα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἱκανὰ καὶ πλείονα ἴσως τοῦ δέοντος· ἐγὼ θέλω νὰ καταλήξω τὸν λόγον μου καὶ βεβαιωθῆτε, ὅτι δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ ὁμιλήσω τόσον, ἂν δὲν προεκαλούμην...

§134Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔχω καθήκοντα καὶ ὑποχρεώσεις κληρονομικὰς πρὸς τὴν πολιτείαν· θὰ ὑπηρετήσω τὴν πατρίδα μου μετὰ τῶν πολιτευτῶν τῶν καθημένων ἐν τῇ μιᾷ καὶ τῇ ἑτέρα πτέρυγι. Εἶμαι υἱὸς ἀνθρώπου ἀναβιβασθέντος ἐν τῇ Ἱστορίᾳ καὶ εἶμαι ὑποχρεωμένος νὰ ἐξακολουθήσω τὰ κατὰ τὴν πολιτείαν ἐκείνου· εἶναι ἀνάγκη νὰ γνωρίζω καὶ ἐγὼ καὶ ἡ Ἑλλὰς τὴν εἰλικρίνειαν, τὸν πατριωτισμὸν τῶν πολιτευτῶν τούτων, ἐγὼ μὲν διὰ νὰ προσφέρω τὰς ὑπηρεσίας μου τυφλῶς πρὸς τοὺς εἰλικρινῶς ὑπηρετοῦντας τὴν Πατρίδα μου, ἐκείνη δὲ εἰς ποίους ἐμπιστεύεται.

§135ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐγὼ καὶ καθ’ ἣν ἐποχὴν κατὰ τὴν πρώτην Σύνοδον διεμαρτυρήθην κατὰ τῆς τοιαύτης πολιτικῆς κερδοσκοπίας, καὶ βραδύτερον κατὰ τὴν δευτέραν Σύνοδον, εἶπον πᾶν ὅ,τι σπουδαῖον ἐγνώριζα σχετικῶς ὡς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Σήμερον δὲν προσέθηκα τίποτε νεώτερον. Ἐὰν δὲ γείνῃ εἰδικὴ περὶ τούτου συζήτησις, οὐδεμίαν ἔχω δυσκολίαν νὰ προσθέσω πᾶσαν σχετικὴν λεπτομέρειαν. Λοιπὸν, κύριοι, ὑποστηρίζω, ὅτι ἀληθῶς οὔτε ὁ Κανονισμὸς, οὔτε αἱ ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς ἐφαρμόζονται· προσθέτω, ὅτι καὶ οἱ Νόμοι καὶ τὸ Σύνταγμα παραβιάζεται. Ἀλλὰ τίνες οἱ παραίτιοι; Ἐνδέχεται νὰ συντελῇ εἰς τὰς παρατεταμένας συζητήσεις τῶν ἐπερωτήσεων καὶ ἡ Ἀντιπολίτευσις, ἀλλὰ τὸ παράδειγμα δίδεται ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον, ὁ ὁποῖος δὲν ἐφαρμόζει τὸν Κανονισμόν. Ἀτυχῶς παρῆλθεν ἄγονος ἡ Περίοδος αὕτη ἕνεκεν τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους πάντες γνωρίζομεν. Ἤδη δὲ, καὶ ἐὰν θελήσῃ ἡ Βουλὴ σύμπασα, στερεῖται πλέον τοῦ χρόνου πρὸς διόρθωσιν τῶν τόσον κακῶς κειμένων. Προτείνω λοιπὸν νὰ τεθῇ ὅριόν τι εἰς τὸν τρόπον τῆς συζητήσεως τῶν ἐπερωτήσεων, διότι εἶναι μάταιον νὰ παραταθῇ καὶ ἡ στενοχωρία τῶν Βουλευτῶν ἐκείνων, οἵτινες ἀναγκάζονται νὰ παραμένωσιν ἐν Ἀθήναις. Ἔχομεν τῇ ἀληθείᾳ πολλὰ θέματα ἄξια εὐρυτάτων συζητήσεων καὶ εἰς πολλὰ νὰ μεμφθῶμεν τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ νῦν πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰ σπουδαιότερα. Οὐδεμία ὅμως τῆς Βουλῆς ἀπόφασις δύναται νὰ ἐκτελεσθῇ ἄνευ τῆς εἰλικρινοῦς συμπράξεως τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ Προεδρείου. Ἐξακολουθῶ νὰ νομίζω, ὅτι διὰ τῆς καλῆς πίστεως ἀμφοτέρων τῶν πτερύγων καὶ ὁ τρόπος τῶν ἐπερωτήσεων δύναται νὰ κανονισθῇ καὶ τὰ καθ’ ἑκάστην συμβαίνοντα ἄτοπα, τὰ σπαταλῶντα τὸν χρόνον καὶ ἐξευτελίζοντα τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Ἐθνικῆς Ἀντιπροσωπείας δύνανται νὰ ἐκλείψωσι καὶ ἡ διάρκεια τῶν συνεδριάσεων νὰ ὁρισθῇ, ἵνα ἐκπληροῦντες τὸ καθῆκον τοῦ ἐλέγχου τῶν Κυβερνητικῶν πράξεων, μὴ παραλείψωμεν καὶ τὴν ψήφισιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν ἀναγκαίων Νομοσχεδίων.

§136ΦΩΤΗΛΑΣ. Κύριοι, δύω λέξεις θὰ εἴπω, διότι δὲν θέλω νὰ παρατείνω τὴν συζήτησιν καὶ νὰ παραλύσω τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς· συνεπλήρωσα τὴν ἐπερώτησίν μου, διότι προεκλήθην ἀπὸ τὸν κ. Δαλιάνην. Ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ῥάλλης, φρονῶ, ὅτι εἶναι ἀρκετὰ διὰ τὸν κ. Κουμουνδοῦρον, καὶ φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰ κύρια ἔργα μας, διότι οὐδεὶς ἔχει πρόθεσιν νὰ παρατείνῃ τὰς συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, καὶ πολὺ περισσότερον ἐγώ.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§138ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Ὄχι, κύριε Πρόεδρε, θὰ κανονίσωμεν τὴν ὥραν.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι κανονισμένη (Θόρυβος).

§140ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐὰν θέλετε, κανονίζομεν τὴν ἔναρξιν, ἀλλ’ ὄχι καὶ τὸ τέλος.

§141ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κρύφια ἔργα καὶ σκότια ἐργάζεσθε (Θόρυβος).

§142ΧΟΪΔΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§143ΜΑΥΡΟΚΕΦΑΛΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§144ΧΟΪΔΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χοϊδᾶς ἐπρότεινε τὴν μεταβολὴν τῶν ὡρῶν τῆς συνεδριάσεως. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§146ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου δὲν ἔχει λόγον;

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τὸ δηλώσῃ διὰ τῆς ψήφου της (θόρυβος).

§148ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Χοϊδᾶ δὲν ἀφορᾷ εἰς τὸ νὰ μεταβάλῃ τὰς ὥρας τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ προκαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ προσδιορίσῃ κατὰ ποίας ὥρας θὰ ἄρχωνται αἱ συνεδριάσεις καὶ κατὰ ποίας θὰ λήγουν.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θέλετε τὸ θέτω οὕτω. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Χοϊδᾶ εἶναι, ὅτι αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς νὰ ἄρχωνται ἀπὸ τῆς 1ης ὥρας καὶ νὰ λήγουν τὴν 9ην.

§150ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει τις φρονῶν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ᾖναι προσδιωρισμένη ἡ ὥρα;

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχουν οἱ θέλοντες τὸ καθεστώς.

§152ΓΡΥΠΑΡΗΣ. Ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ὁρίσῃ τὴν ὥραν τῆς ἐνάρξεως, ἀλλ’ ἐν οὐδεμιᾷ περιπτώσει δύναται νὰ ὁρίσῃ τὴν λῆξιν· σήμερον δύναται νὰ λήξῃ τὴν 6ην ὥραν, αὔριον τὴν 8ην.

§153ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τί λέγει ὁ Κανονισμός;

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει τὴν ἔναρξιν, τὴν δὲ λῆξιν ἡ Βουλὴ ἑκάστοτε ἀποφασίζει.

§155ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Γρυπάρης εἶπεν, ὅτι εἶναι παράλογον νὰ ζητῶμεν καὶ τὸν προσδιορισμὸν τῆς ὥρας τῆς λήξεως τῶν ἐργασιῶν. Λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Γρυπάρης εὑρισκόμενος τόσα ἔτη φίλος τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ ἠθέλησε νὰ ἐξυβρίσῃ αὐτὸν τόσον δεινῶς. Λάβετε τὰ πρακτικὰ τῆς παρελθούσης Συνόδου καὶ θὰ ἰδῆτε, ὅτι τῇ προτάσει τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ... (Θόρυβος).

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ θυμώνετε, εἰπέτε τὴν ἰδέαν σας ἡσύχως.

§157ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐνόσῳ ὁ ἀγορεύων δὲν προσβάλλει πρόσωπα, δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ τοῦ προσδιορίσητε καὶ τὸν τόνον τῆς φωνῆς.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡμίλει προκλητικῶς.

§159ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριοι, ὕψωσα τὸν τόνον τῆς φωνῆς, ἀποτεινόμενος εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, διότι ἐγὼ δὲν συνειθίζω ποτὲ νὰ ψεύδωμαι· λέγω πάντοτε τὴν ἀλήθειαν, ὅταν δέ τις ἀμφισβητῇ τοὺς λόγους μου, μὲ προσβάλλει προσωπικῶς, καὶ μὲ προσέβαλεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἂν ὁ κ. Καλλιγᾶς εἶναι συνειθισμένος νὰ λέγῃ ψεύματα, εἶναι κύριος ἑαυτοῦ νὰ λέγῃ ὅ,τι θέλει, ἀλλ’ ὅ,τι ἐγὼ λέγω ἐντεῦθεν, εἶναι ἀληθὲς, δὲν δέχομαι δὲ νὰ ἀμφισβητηθῇ παρ’ οὐδενός. Φέρετε τὰ πρακτικὰ τῆς παρελθούσης καὶ προπαρελθούσης Συνόδου, καὶ θὰ ἰδῆτε τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ προτείνῃ νὰ ὁρισθῇ ὥρα τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς ἀπὸ τῆς 2ας μέχρι τῆς 8ης, διότι, λέγει, ἐπὶ ἓξ ὥρας ἂν ἐργασθῶμεν ἀρκεῖ. Τώρα δὲν πρόκειται νὰ ὁρίσωμεν ἀκριβῶς τὰ λεπτὰ, ἂν μέχρι τῆς ἑβδόμης ἢ ὀγδόης ἀκριβῶς, ἂν πρόκειται νὰ λήξῃ μία συζήτησις τὴν 8ην καὶ ἡμίσειαν, τότε θὰ λήξῃ καὶ ἡ συνεδρίασις, ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐργαζώμεθα ἐνταῦθα μέχρι τῆς 9ης, μέχρι τῆς 10ης καὶ μέχρι τοῦ μεσονυκτίου. Ποῦ ἠκούσθη, κύριοι, αὐτό; Εἰς κανὲν Κοινοβούλιον δὲν συνέβη αὐτὸ, διότι εἰς τὰ ἄλλα Κοινοβούλια βασιλεύει ἡ καλὴ πίστις, ἐνῷ ἐνταῦθα βασιλεύει δυστυχῶς τὸ ἀντίθετον.

§160ΤΙΝΕΣ (ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως). Καλὰ τὸ εἴπατε αὐτό.

§161ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Πέρυσι ῥητῶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶχεν ὁρίσει, ὅτι θὰ ἐργαζώμεθα ἀπὸ τῆς δευτέρας μ. μ. μέχρι τῆς ὀγδόης· ἐπρόκειτο δὲ τότε περὶ σπουδαιοτάτης ἐργασίας, εἴχομεν τὴν ἐξέλεγξιν τῆς διαχειρίσεως κονδυλίων, τὰ ὁποῖα ἡ Κυβέρνησις διεχειρίσθη καὶ δὲν ἤθελε νὰ δώσῃ λόγον. Καὶ τότε τὴν ὀγδόην ἀνεχωρήσαμεν. Ἡμεῖς, κύριοι, δὲν δυνάμεθα νὰ ἐργαζώμεθα περισσότερον, διότι ἡμεῖς κοπιάζομεν, μελετῶμεν, σκεπτόμεθα, ἀλλὰ σεῖς δὲν κοπιάζετε· εἷς ἐξ ὑμῶν ὅλων ἐργάζεται, ὁ κ. Πρωθυπουργός· πάντες δὲ ψηφίζετε, ὅτι ἂν σᾶς προτείνῃ. Μετὰ τὴν ὀγδόην ὥραν τὴν συμπεφωνημένην ἔμεινεν ἐνταῦθα ἡ Συμπολίτευσις, καὶ ἐψήφισε τὰ σπουδαιότερα Νομοσχέδια. Εἴδατε πῶς ἐψηφίσθη τὸ Δασμολόγιον; ἐψηφίσθη νύκτωρ καὶ κρυφίως, διότι ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν ἠδύνατο νὰ παραμένῃ καὶ νὰ ψηφίσῃ αὐτὸ τὸ τραγελαφικὸν πράγματι Νομοσχέδιον. Ποῖον Νόμον ἐψηφίσατε τὴν νύκτα ἐκείνην, ὁ ὁποῖος νὰ ἦναι ὀρθὸς ἢ λογικός; Ὅλοι οἱ Νόμοι οἱ ψηφισθέντες τὰς νύκτας ἐκείνας εἶναι ἔργα σκότια, φοβούμενα τὴν ἡμέραν, διότι εἶναι ἀτελῆ καὶ καταπιεστικά. Χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς καὶ τῆς ἀξιοπρεπείας ὑμῶν αὐτῶν, σᾶς παρακαλῶ συναδελφικῶς ἐνταῦθα νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα τοῦ προσδιορισμοῦ τῆς ὥρας τῶν ἐργασιῶν μας, διότι καὶ σεῖς θὰ παραδεχθῆτε, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐργαζώμεθα πέραν τῆς 8ης ὥρας. Δυνάμεθα νὰ ἀρχίζωμεν ἀπὸ τῆς τρίτης ὥρας, ἔστω ἀπὸ τῆς δευτέρας μ. μ. καὶ νὰ ἐργαζώμεθα ἐπὶ ἓξ ὥρας· δὲν νομίζετε, ὅτι ἓξ ὧραι ἀρκοῦσιν; Ἔχομεν τρεῖς μῆνας εἰσέτι καιρόν. Ἂν δὲν θέλετε νὰ προσδιορίσητε τὰς ὥρας τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, σημαίνει, ὅτι ἔχετε σκοποὺς καταχθονίους ἐναντίον τοῦ Συντάγματος καὶ τῶν Νόμων. Ἔχετε σκοπὸν ὅπως καὶ πάλιν νύκτωρ ἐνταῦθα μόνοι συνεδριάσετε; ἂν δὲ δύνασθε, θὰ τὸ πράξετε, ἀλλὰ μάθετε, ὅτι αἱ νύκτες τοῦ παρελθόντος ἔτους δὲν εἶναι αἱ νύκτες τοῦ παρόντος ἔτους. Προβῆτε ἂν τολμᾶτε καὶ θὰ ἰδῆτε τί θὰ πάθητε.

§162ΓΡΥΠΑΡΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§163ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Γρυπάρης διὰ τῶν καθημερινῶν αὐτοῦ ἀπουσιῶν ἐκ τῆς Βουλῆς δὲν ἠδυνήθη ν’ ἀκροασθῇ τῶν λόγων τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, λυποῦμαι δὲ, διότι, διαρκῶς ἀπουσιάζων, ἔρχεται μόνον νὰ ψηφίζῃ, χωρὶς νὰ ἀκούῃ τὰς συζητήσεις. Εἶναι λυπηρὸν τοῦτο διὰ νέον ἄνθρωπον.

§164ΓΡΥΠΑΡΗΣ. Προτιμῶ βεβαίως νὰ ἀπουσιάζω τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς καὶ νὰ μὴ ψηφοφορῶ ὅπως ψηφοφορεῖ ὁ κ. Ζυγομαλᾶς, καὶ νὰ μὴ ὁμιλῶ ὡς ὁμιλεῖ ὁ κ. Ζυγομαλᾶς εἰκῇ καὶ ἀλογίστως.

§165Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, οἱ παραδεχόμενοι νὰ μεταβληθῇ ἡ ὥρα τῶν συνεδριάσεων καὶ νὰ ἄρχωνται αὗται ἀπὸ τὰς 2 μ. μ. καὶ νὰ τελειόνουν εἰς τὰς ἐννέα, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀπεῤῥίφθη. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὁ κ. Ῥηγόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§167ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ ἐμὲ εἶναι πολὺ ἀργὰ νὰ εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὁμιλήσω αὔριον.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δημητρακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§169ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἂς προηγηθῇ ὁ κ. Κοντογούρης.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κοντογούρης.

§171ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. .... (θόρυβος).

§172Π. ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§173ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Θὰ γίνεται ἐπανειλημμένως ἡ ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας. Ἕως πότε θὰ ἀναγινώσκεται ὁ κατάλογος· δὲν ἐννοεῖτε ὅτι πρέπει νὰ ἐπικρατῇ καλὴ πίστις! (Ἀναγινώσκεται ὁ κατάλογος τῶν κυρίων Βουλευτῶν).

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες 122. Ἑπομένως, μὴ ὑπαρχούσης ἀπαρτίας, λύεται ἡ συνεδρίασις. Νομίζω, ὅτι αὔριον δὲν εἶναι κατάλληλος ἡμέρα διὰ συνεδρίασιν· ἑπομένως ἀναβάλλεται διὰ τὴν Δευτέραν.

§175ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 8½ Μ. Μ.)