1884.12.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 29

Τῆς 17 Δεκεμβρίου 1884

(Δευτέρα)

(Ὥρᾳ 4 Μ. Μ.).

(Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐπεκυρώθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφορὰ ἐκ Κορώνης τοῦ Ταρσοῦ, ὅστις διαβιβάζει ἄλλην ἀναφορὰν πολλῶν κατοίκων, δηλούντων ὅτι θεωροῦσιν εὐεργετικὸν τὸν Νόμον περὶ ἀπαγορεύσεως βοσκῆς καὶ συνιστῶσιν, ὅπως μὴ ἀποκλεισθῇ ἡ Ἐπαρχία Πυλίας. Ἀναφορὰ τῆς χήρας Κυριάκου Ἀνδρούτσου, ἐξαιτουμένης ἀπονομὴν συντάξεως.

§2ΤΙΝΕΣ. Νὰ συστηθῇ ἡ ἀναφορὰ αὕτη εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφορὰ τοῦ Προέδρου τοῦ ἐν Ἀθήναις Δικηγορικοῦ Συλλόγου, ἀνακοινοῦντος, ὅτι καὶ ὁ Σύλλογος Πατρῶν ὁ Δικηγορικὸς καὶ ὁ Σύλλογος Βώλου συμμερίζονται τὴν γνώμην τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Ἀθηνῶν, ὡς πρὸς τὸν Νόμον περὶ τελῶν χαρτοσήμου. Πρότασις Νόμου τοῦ Βουλευτοῦ κ. Κωσταντᾶ περὶ ἐμμίσθων δικαστικῶν κλητήρων. (Ὅρα Παράρτημα). Ὑπόμνημα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Ἀργείων περὶ τῆς ἀπὸ Καλαμῶν εἰς Ναύπλιον καὶ ἐκεῖθεν εἰς Ἄργος σιδηροδρομικῆς γραμμῆς τοῦ σιδηροδρόμου Πειραιῶς– Πελοποννήσου. Τώρα ἔρχονται αἱ ἐπερωτήσεις. Ὁ κ. Τζάνες ἔχει τὸν λόγον.

§4ΤΖΑΝΕΣ. Εἶχον, κύριοι Βουλευταὶ, ἐπιστολὴν ἐκ Καλαμῶν καὶ εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπί τινα λεπτὰ τῆς ὥρας. Ἰδοὺ δὲ διὰ τῆς ἐπιστολῆς ταύτης τί μοι γίνεται γνωστόν. Ὁ Δημόσιος Εἰσπράκτωρ τῆς Ἐπαρχίας Οἰχαλίας Ἰω. Καρπελιώτης μετὰ χωροφυλάκων, καὶ δυστυχῶς μετὰ στρατιωτῶν, μετέβη εἴς τινα συνοικίαν, καλουμένην Κοκκινόβραχον, τοῦ χωρίου Βρωμοβρύσης τῆς Ἐπαρχίας Καλαμῶν τοῦ Δήμου Ἀμφείας. Διατί εἰσῆλθεν εἰς ξένην Ἐπαρχίαν, καὶ διὰ ποῖόν τινα νομίζετε σκοπόν; διὰ νὰ εἰσπράξῃ φόρους. Εἰσῆλθεν εἰς τὴν οἰκίαν....(διάλογοι). Ἀκούσατε, κύριοι, δὲν παίζομεν· ἠρχίσαμεν νὰ μὴ παίζωμεν· τὰ πράγματα ἤρχισαν νὰ γίνωνται πολὺ σπουδαῖα. Εἰς τὴν Ἐπαρχίαν, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω, —διότι βλέπετε, ὅτι Εἰσπράκτορες εἰσέρχονται εἰς ἄλλας Ἐπαρχίας, ζητοῦν φόρους, τοὺς ὁποίους δὲν δικαιοῦνται νὰ ζητήσωσι, φόρους γαιῶν καὶ φυτειῶν, ἐνῷ τὰ κτήματα εὑρίσκονται εἰς ἄλλας Ἐπαρχίας. Οὗτοι λοιπὸν, εἰσῆλθον, κύριοι Βουλευταὶ εἰς τὴν ἐν τῇ συνοικίᾳ ἐκείνῃ οἰκίαν τοῦ Γ. Τσουκαλᾶ, ὅστις εἰς τὴν πρόσκλησιν, νὰ πληρώσῃ ὀφειλομένους φόρους ἐκ φυτειῶν καὶ γαιῶν, ἀπήντησεν, ὅτι δὲν ὀφείλει τοιούτους φόρους, καθόσον δὲν ἔχει δηλωμένα κτήματα εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Μεσσήνης, ἀλλ’ ὅτι τὰ κτήματα αὐτοῦ καὶ τῶν λοιπῶν συγχωρίων του ἀνήκουσιν εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Καλαμῶν, ἐν ᾗ καὶ ἐδηλώθησαν. Οὗτος μάλιστα ἐζήτησε παρὰ τοῦ Εἰσπράκτορος νὰ καταθέσῃ εἰς ἔρευναν τοὺς καταλόγους αὐτοῦ, ἐν οἷς ἐὰν εὑρεθῇ ὀφειλέτης φόρων, νὰ πληρώσῃ. Καὶ ἐνῷ ὁ Εἰσπράκτωρ κατεγίνετο ἐρευνῶν τοὺς καταλόγους του, ἵνα ἀνεύρῃ δῆθεν ὀφειλέτας τοὺς Τσουκαλέους, ἔχων τούτους ἐπὶ μιᾶς τραπέζης, πέριξ τῆς ὁποίας ἐπέσπων τὴν προσοχήν του οἱ ζητούμενοι νὰ πληρώσουν φόρους, εἷς τῶν χωροφυλάκων ὑπὸ τοῦ ἔρωτος πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν φλεγόμενος καὶ τὴν ἀσφάλειαν τῶν πολιτῶν, ἐτράπη εἰς καταδίωξιν φυγοδίκων ἐκεῖ πέριξ ἀμερίμνως περιφερομένων, τῶν πετεινῶν καὶ ὀρνίθων, καθ’ ὧν οἱ καλοὶ χωροφύλακες ἀείποτε καταφέρονται. Καὶ ὄντως εἰς τὴν αὐλὴν τῆς οἰκίας ἐθεάθη κοπάδι φυγοδίκων τοιούτων, καθ’ ὧν ὁ εἰρημένος χωροφύλαξ ἤρξατο πυροβολῶν, ὅτε ὁ ἀδελφὸς τοῦ Γεωργίου Τσουκαλᾶ, Ἰωάννης, ἀπώθησε τοῦτον εἰπὼν πρὸς αὐτόν: τίς σοι ἔδωκε τὸ δικαίωμα νὰ καταστρέφῃς τὴν περιουσίαν τοῦ ἄλλου; Δὲν γνωρίζεις ὅτι, ἂν μοῦ φονεύσῃς τὰ πουλιὰ, θὰ μοῦ τά πληρώσῃς ἀπὸ 3 φρ. ἕκαστον; Ἐν τούτοις ἐκεῖνος ὁ χωροφύλαξ ὁ ἀρειμάνιος λαμβάνει ἀπὸ τὸ γένειον τὸν Ἰω. Τσουκαλᾶν, τὸν μεταχειρίζεται κατὰ τοιοῦτον τρόπον ὡς ἐὰν ἦτο ἄλλο παρὰ ἄνθρωπος. Ὁ Γεώργιος Τσουκαλᾶς ὅμως, ὅστις δὲν τρώγει τὸ ψωμὶ ἀνάλατο, ἀπωθεῖ τὸν χωροφύλακα, ἀποδιώκει στρατιωτικόν τινα ἐπιτεθέντα καὶ τοῦτον, ὅστις πυροβολεῖ κατ’ αὐτοῦ, καὶ οὕτως ἤρξαντο νὰ πυροβολῶσι καὶ ἄλλοι κατὰ τῶν Τσουκαλέων, ἐξ ὧν βεβαίως θὰ προέκυπτον δυστυχήματα, ἐὰν ὁ Γεώργιος Τσουκαλᾶς δὲν ἔπιπτε, προσποιηθεὶς ὅτι ἐπληγώθη. Τὸ εὐφυὲς καὶ ἐπίκαιρον τοῦτο τοῦ Γεωργίου Τσουκαλᾶ μικρὸν στρατήγημα καὶ τοῦτον ἔσωσε, καὶ τοὺς χωροφύλακας καὶ στρατιώτας ἠνάγκασε νὰ τραπῶσιν εἰς φυγὴν ἐγκαίρως μάλιστα, καθόσον ἤρξατο ἡ πολυπληθὴς τῶν Τσουκαλέων οἰκογένεια νὰ προστρέχῃ εἰς τὸν τόπον τῆς πράξεως, ἐξ ἧς τίς οἶδεν ὁποίας ἠθέλομεν ἔχει ἤδη συνεπείας. Μετὰ δὲ τὴν φυγὴν τῶν στρατιωτῶν, τῶν χωροφυλάκων καὶ αὐτοῦ τοῦ Εἰσπράκτορος ἔμειναν ἐπὶ τῆς τραπέζης τὰ ἔγγραφα τοῦ Εἰσπράκτορος καὶ εἷς στρατιώτης, ὁ πυροβολήσας ἐκεῖνος, ὅστις δὲν ἠδυνήθη νὰ ἀκολουθήσῃ τοὺς ἄλλους. Οἱ δραπέται ἐν τούτοις μετέβησαν εἰς Μελιγαλᾶ παρὰ τῷ Δημάρχῳ Οἰχαλίας, τίς οἶδε δὲ πῶς παρέστησαν αὐτῷ τὰ πράγματα. Ὁ Δήμαρχος Οἰχαλίας μετὰ φοβερᾶς σπείρας ἐνωμοταρχῶν, χωροφυλάκων, στρατιωτῶν, κλητήρων καὶ ἄλλων μετέβη εἰς Τσουκαλέϊκα, ὅπου δέκα συνέλαβε πολίτας, πλείστους ἐκ τῆς οἰκογενείας Τσουκαλέων, καί τινας ἄλλους φίλους τούτων, τοὺς ἔδεσε, τοὺς παρέδωσεν εἰς τὴν σπεῖραν ἐκείνην, ἥτις μετέφερεν αὐτοὺς εἰς Μεσσήνην. Εἰσὶ δὲ οἱ συλληφθέντες οἱ ἑξῆς: «Ἰωάννης Κ. Τσουκαλᾶς, Γεώργιος Κ. Τσουκαλᾶς, Ἀθανάσιος Κ. Τσουκαλᾶς, Γεώργιος Δ. Σινάπης, Θεόδωρος Τσουκαλᾶς, Ἰωάννης Ν. Τσουκαλᾶς, Ἀθανάσιος Δ. Μπάρδης, Νικόλαος Ἠλ. Ἀληφέρης καὶ Θεόδωρος Ἀν. Τσουκαλᾶς·» εἰς τούτων ἁπάντων τὰς οἰκίας ἐπέφερον ἀνηκούστους καταστροφάς. Πάντα ταῦτα δὲ διὰ τίνα, νομίζετε, κ. Βουλευταί, λόγον ἐγένοντο; διότι, ὡς οἱ δραπέται ἐκεῖνοι διεβεβαίωσαν τὸν Δήμαρχον Οἰχαλίας, οἱ Τσουκαλέοι καὶ οἱ φίλοι αὐτῶν ἐπετέθησαν κατ’ αὐτῶν καὶ τοῦ Εἰσπράκτορος Καρπελιώτου, ἵνα ληστεύσωσι τὰ ὁποῖα ἔφερε χρήματα καὶ καταστρέψωσι νὰ βιβλία αὐτοῦ! Ἀλλὰ, κ. Βουλευταὶ, μετὰ τὴν φυγὴν ταύτην τὰ βιβλία τοῦ Εἰσπράκτορος καὶ ὁ συλληφθεὶς στρατιώτης παρεδόθησαν σῶα καὶ ἀσφαλέστατα εἰς τὸν Δήμαρχον Ἀμφείας, ὅστις παρέδωκεν αὐτὰ πρὸς τὸν ἐλθόντα Δήμαρχον Οἰχαλίας. Ὁ Εἰσπράκτωρ, ἔχων μεθ’ ἑαυτοῦ τὰ ὅσα εἶχεν εἰσπράξει χρήματα, καὶ δραπετεύσας μετὰ τῶν ἄλλων, ἔφερε μεθ’ ἑαυτοῦ τὰ χρήματα ταῦτα καὶ πάλιν καὶ οὐδαμῶς εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐγκατέλιπε χρήματα ἐν τῇ οἰκίᾳ Τσουκαλᾶ, ἢ τῷ ἀφῃρέθησαν τοιαῦτα. Πάντα δὲ τὰ πρὸς τὸν Δήμαρχον Οἰχαλίας λεχθέντα ὑπὸ τῶν δραπετῶν ἐκείνων ἦσαν ψευδέστατα· καὶ ἦτο ἀνάγκη νὰ δοθῇ ἄλλος χαρακτὴρ εἰς τὴν πρᾶξιν ταύτην καὶ νὰ παρασταθῶσι τὰ πράγματα σπουδαῖα. Ἐν τούτοις δέκα πολῖται, δέκα οἰκοκυραῖοι μετεπέμφθησαν εἰς τὰς ἐν Καλάμαις φυλακὰς, ἐν αἷς ἔκτοτε κρατοῦνται. Ἀλλ’ ὅμως διατί κρατοῦνται; Ποῖον διεπράξαντο ἔγκλημα; Ἐγὼ τοὐλάχιστον ἐπὶ εἴκοσι περίπου ἔτη ἐν τοῖς Δικαστηρίοις ἐξασκῶν μετὰ προσοχῆς τὸ ἔργον τοῦ Δικηγόρου, ἀδυνατῶ νὰ καταλογίσω τὴν πρᾶξιν τῶν Τσουκαλέων, τὴν πρᾶξιν αὐτῶν ταύτην, ἥτις ἀφορᾷ εἰς τὴν ὑπὲρ τῆς τιμῆς, τῆς περιουσίας των ἄμυναν, τὴν ἀσφάλειαν τοῦ Τόπου καὶ τὴν τιμὴν ἔτι καὶ αὐτῆς τῆς Ἐξουσίας. Ὁ Εἰσπράκτωρ εἰσβάλλει, ὁ τῆς Ἐπαρχίας Οἰχαλίας Εἰσπράκτωρ, εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Καλαμῶν μετὰ τῆς ὑπὸ χωροφυλάκων καὶ στρατιωτῶν σπείρας αὐτοῦ, ζητεῖ νὰ εἰσπράξῃ φόρους, καὶ ἀφοῦ δὲν ἔχει νὰ λάβῃ τοιούτους, διὰ τῶν ὀργάνων του πιέζει, ἀδικεῖ, στερεῖ τοὺς φιλησύχους Ἀμφιεῖς τῆς περιουσίας αὐτῶν. Ἐρωτῶ, κύριοι Βουλευταὶ, ποῦ εἶναι αἱ ἀρχαὶ τῆς διακρίσεως τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν Ἐξουσιῶν; Ποῦ ὁ πρὸς τὴν τιμὴν, καὶ τὴν περιουσίαν, καὶ τὴν ἀσφάλειαν τῶν πολιτῶν σεβασμός; (Διάλογος μεταξὺ τῶν κυρίων Βουλευτῶν Μπούτου, Τζάνε καὶ Κάρτζωνα περὶ τοῦ εἰς τίνα Ἐπαρχίαν ὑπάγονται τὰ Τσουκαλέϊκα, ἐν οἷς ἡ συμβᾶσα πρᾶξις). Τέλος πάντων, κύριοι, ὡς ἀντιπρόσωπος τῆς Ἐπαρχίας Καλαμῶν ἔχω τὸ καθῆκον νὰ καταστήσω γνωστὰ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ συμβάντα ταῦτα, νὰ ζητήσω δὲ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ζητήσῃ λόγον παρ’ ἐκείνων, οἵτινες παρεβίασαν τοὺς Νόμους τῆς Πατρίδος διὰ τοιαύτης ἀσεβείας πρὸς τὴν τιμὴν, τὴν περιουσίαν καὶ τὴν προσωπικὴν ἐλευθερίαν τῶν πολιτῶν Τσουκαλέων, καὶ κακὸν προσέφερον παράδειγμα πρὸς τοὺς κατοίκους Ἀμφείας, οἵτινες μεταξὺ τῶν λαῶν τῆς Ἑλλάδος διακρίνονται διὰ τὴν εὐπείθειαν καὶ φιλεργίαν αὐτῶν. Ἀλλὰ, κύριοι Βουλευταὶ, εἶναι ἀνάγκη νὰ ζητηθῇ λόγος καὶ παρὰ τῆς ἐν Καλάμαις Δικαιοσύνης, διὰ τίνα λόγον παρακρατεῖ εἰσέτι φυλακισμένους τοὺς εἰρημένους συλληφθέντας; Καὶ διὰ τοῦτο, θεωρῶν τὴν ἐρώτησίν μου ταύτην ὡς ἀφορῶσαν εἰς τὰς περὶ ἀσφαλείας τοῦ Τόπου ἀρχὰς, παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸν τηλεγραφικῶς νὰ ζητήσῃ πληροφορίας περὶ τῶν ἐνεργειῶν τῆς ἀνακρίσεως ἐπὶ τῆς ἐν λόγῳ ὑποθέσεως, νὰ παραστήσῃ δὲ τοῖς ἁρμοδίοις ἐν Καλάμαις, ὅτι ὀφείλουσι νὰ ἐπανορθώσωσι τὴν ἄτοπον προφυλάκισιν διὰ τῆς ταχυτάτης διαπεραιώσεως τῆς ἀνακρίσεως αὐτῆς. Παρακαλῶ ἐπίσης τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ ἁρμοδίως τὴν τιμωρίαν τῶν ὀργάνων ἐκείνων τοῦ στρατοῦ, ἅτινα ἔλαβον μέρος εἰς τὴν κατὰ τῶν Τσουκαλέων βάνδαλον αὐτὴν ἐπίθεσιν καὶ καταπίεσιν.

§5Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Σήμερον προσεκλήθημεν διὰ τῶν κλητήρων παρὰ τοῦ κ. Προέδρου, ὅπως προσέλθωμεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν τρίτην ὥραν, δι’ ὃ προσῆλθον καὶ ἐγώ. Ἤλπιζον δὲ ὅτι ἐλήφθη σωτηρία ἀπόφασις, ὅπως προβῶμεν σπουδαιότερον εἰς τὰς νομοθετικάς μας ἐργασίας, αἵτινες χωλαίνουσι περισσότερον παρ’ ἄλλοτε εἰς τὴν παροῦσαν Σύνοδον. Προσῆλθον καὶ ἐγὼ πρὸ τῆς τρίτης ὥρας εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλὰ εὗρον εἰς μὲν τὸ Προεδρεῖον μόνον τὸν κ. Βουλευτὴν Μέσης, εἰς δὲ τὰς βουλευτικὰς ἕδρας ὀλίγους Βουλευτὰς ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, πολὺ δὲ ὀλιγωτέρους ἐκ τῆς Συμπολιτεύσεως. Εἰς τὰ ὑπουργικὰ ἑδώλια οὐδένα εὗρον. Δὲν συμπεριλαμβάνω εἰς τὴν παρατήρησίν μου βεβαίως καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διότι εἶναι σήμερον ἡ ἑορτὴ τοῦ Ζακυνθίου Ἁγίου Διονυσίου καὶ χάριν αὐτῆς ἠδύνατο ν’ ἀπουσιάσῃ δεδικαιολογημένως. Ἀργὰ ἦλθον οἱ κκ. Ὑπουργοί, περὶ τὴν 4 δὲ ὥραν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Προβλέπω ἐν τούτοις ὡς ἐκ τῆς σημερινῆς ματαιώσεως τῆς ἐγκαίρου ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως, ὅτι ἡμεῖς ἐλθόντες σήμερον τὴν τρίτην ὥραν, θὰ ἔλθωμεν αὔριον βραδέως, ἀφοῦ δὲν ἔχομεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι θὰ ληφθῇ σπουδαία ἀπόφασις περὶ τῶν νομοθετικῶν μας ἐργασιῶν. Οὐχὶ διὰ νὰ ἐλέγξω τινὰ, ἀλλ’ ἐξ ἐνδιαφέροντος πρὸς κανονισμὸν τῶν ἐργασιῶν μας ἐθεώρησα καλὸν νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν ταύτην διὰ νὰ προληφθῇ, εἰ δυνατὸν, ἡ ἐπανάληψις τῶν αὐτῶν καὶ αὔριον, διότι τὸ αὐτὸ φρονῶ, ὅτι θὰ συμβῇ καὶ αὔριον. Ὅταν δὲ κατὰ τὴν ὀγδόην ὥραν θ’ ἀπέλθωσιν οἱ ἐλθόντες ἐνωρὶς, θὰ φωνάζωσιν οἱ Συμπολιτευόμενοι, ὅτι παραβαίνουσι τὸ ἑαυτῶν καθῆκον. (Διάλογος μεταξὺ Καραπάνου, Φιλαρέτου καὶ ἄλλων Βουλευτῶν). Λέγω λοιπὸν τὸ ἑξῆς: ἐπειδὴ μεταξὺ τῶν νομοθετημάτων εἶναι καί τινα, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶναι ἄδικον νὰ μὴ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ, π. χ. ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ δημοτικῶν δασμῶν, ἐπὶ τῶν δικαστικῶν Νομοσχεδίων καὶ ἄλλων, ἐὰν σπουδαίως ἐννοῶμεν νὰ ἐργασθῶμεν, πρέπει οἱ Κυβερνῆται νὰ δώσωσι τὸ καλὸν παράδειγμα, διότι εἰς ὅλα τὰ πολυμελῆ Σώματα οὕτω γίγνεται· πρέπει πρῶτοι οἱ Ὑπουργοὶ καὶ τὸ Προεδρεῖον νὰ προσέρχωνται. Πρέπει ἅπαξ διὰ παντὸς νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, διότι ἐπέρχονται αἱ ἑορταὶ καὶ πολλοὶ ἐκ τῶν Βουλευτῶν θὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς Ἐπαρχίας των· δὲν πρόκειται περὶ ἐμοῦ, διότι ἐγὼ μένω ἐν Ἀθήναις· τότε θὰ ἀκούσωμεν πάλιν τὴν Συμπολίτευσιν νὰ ἐπιπέσῃ κατὰ τῶν Ἀντιπολιτευομένων καὶ θὰ ἀκούσωμεν ἱερεμιάδας διὰ τὴν παράβασιν τοῦ Συντάγματος ἕνεκεν τῆς μὴ ψηφίσεως τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἐθεώρησα καθῆκόν μου νὰ ὑποβάλω ταῦτα εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἡ Βουλὴ νὰ προσδιορίσῃ τὰς ὥρας τῆς ἐργασίας· ἐὰν δὲν εἶναι ἀπαρτία κατὰ τὴν προσδιορισθησομένην ὥραν, νὰ λύηται ἡ συνεδρίασις. Τοῦτο θὰ συμβῇ ἅπαξ ἢ δὶς, ἀλλ’ ἐπὶ τέλους θὰ κατορθώσωμεν μετὰ δύω ἢ τρεῖς τοιαύτας διαλύσεις τῆς συνεδριάσεως νὰ ἐρχώμεθα εἰς τὴν προσδιωρισμένην ὥραν καὶ μετὰ τετράωρον ἢ πεντάωρον ἐργασίαν νὰ ἀπερχώμεθα. Καὶ κατὰ τὴν προηγουμένην Σύνοδον ὑπέβαλον ὁμοίαν πρότασιν γενομένην δεκτὴν, ἀλλὰ τάχιστα παραβιασθεῖσαν. Διὰ τοῦτο ἤδη δὲν προκαλῶ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἀλλ’ ἁπλῶς ὑποδεικνύω τί πρέπει νὰ γείνῃ, ἵνα ἀπεκδυθῶ πάσης εὐθύνης διὰ τὴν ψῆφόν μου.

§6Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁμιλῶν κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ παραπονούμενος κατὰ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὡς ἀπασχολούσης τὴν Βουλὴν καὶ παρακωλυούσης τὰ σωτήρια τῆς Κυβερνήσεως ἔργα δι’ ἐπερωτήσεων καὶ προτάσεων ἀκαίρων καὶ ἐπουσιωδῶν, ἀνέφερεν ὡς τοιαύτην καὶ τὴν παράκλησιν, ἣν πρὸ ἡμερῶν ὑπέβαλον τῇ Κυβερνήσει, ἵνα μεριμνήσῃ περὶ ἐλαττώσεως τοῦ πρὸ διετίας αὐξηθέντος φόρου τῶν ἐκ τῆς Ἑλλάδος εἰς Ῥωσσίαν καὶ Ῥουμανίαν εἰσαγομένων λεμονίων. Ἠπόρησα ἀκούσας τοὺς λόγους τούτους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι οὐδ’ ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν ἡ παράκλησίς μου, διαρκέσασα ἐπὶ ἓν μόνον λεπτὸν τῆς ὥρας, οὐδ’ ἐπουσιώδης καὶ ἀσήμαντος ἦτο, ὡς ὁ κ. Ὑπουργὸς τὴν ἐχαρακτήρισεν. Ἡ αἴτησίς μου ἦτο σπουδαία καὶ τὰ μάλα ἐνδιαφέρουσα καὶ ἀξία νὰ προκαλέσῃ τῆς Κυβερνήσεως τὴν μέριμναν. Ὅταν σᾶς εἶπον, ὅτι ἐκ τῆς αὐξήσεως τοῦ εἰρημένου φόρου ζημία μεγίστη προσγίνεται εἰς τὰς λεμονοφόρους Ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, καταστροφὴ δὲ τελεία εἰς τὴν Ἐπαρχίαν, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω, τὴν κατ’ ἐξοχὴν λεμονοφόρον, οὐδ’ ἔπαιζον οὐδ’ ἀπερισκέπτως ὡμίλουν, ἀλλ’ ἐφρόνουν ὅτι ἐξετέλουν τὴν μεγίστην τῶν ὑπηρεσιῶν πρὸς τοὺς συμπολίτας μου, οἵτινες ἔσχον τὴν καλωσύνην νὰ μὲ ἐκλέξωσιν ἀντιπρόσωπόν των. Ἐπαναλαμβάνω καὶ ἐπιβεβαιῶ, ὅτι ἐὰν δὲν σπεύσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ μεριμνήσῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, θέλει ἐπέλθει μεγίστη ἐλάττωσις τῆς παραγωγῆς τῶν λεμονίων, ἑνὸς ἐκ τῶν πρώτων προϊόντων τοῦ Κράτους, καὶ θέλει ἐπέλθει δυστυχία εἰς τὴν Ἐπαρχίαν, ἣν ἀντιπροσωπεύω. Θεωρῶ περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω τοὺς δικαιολογητικοὺς λόγους, διότι προχθὲς τοὺς ἠκούσατε. Ἠπόρησα διὰ τοὺς λόγους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, διότι ἐνόμιζον, ὅτι ὅτε τὴν αἴτησίν μου ὑπέβαλον, ἀντελήφθην ὅτι οἱ κύριοι Βουλευταὶ ἀνεγνώρισαν τὸ ὀρθὸν καὶ δίκαιον αὐτῆς, ἐνόμιζον ὅτι ἀντελήφθην, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, ἀντιπρόσωπος Ἐπαρχίας λεμονοφόρου, ἀπεδέχθη καὶ ἐβεβαίωσε τῷ κ. Πρωθυπουργῷ τοὺς λόγους μου καὶ ἐνόμιζον ὅτι ἀντελήφθην, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μετὰ προσοχῆς μὲ ἤκουσε καὶ διὰ τοῦ βλέμματός του μοὶ ἔδωκε νὰ ἐννοήσω ὅτι ἐσκόπει νὰ μεριμνήσῃ, καὶ ὀφείλει νὰ πράξῃ τοῦτο, προκειμένου περὶ ἀντικειμένου σοβαροῦ καὶ σπουδαίου. Πιστεύω δὲ ὅτι δὲν θέλει ἀπαντήσει δυσκολίας ἡ Κυβέρνησις, διότι, ὡς καὶ τότε εἶπον, ἐπληροφορήθην ὅτι ἀνεγνωρίσθη ἤδη ἐκεῖ τὸ δίκαιον παράπονον τῶν Ἑλλήνων λεμονοεμπόρων καὶ σκέψις γίνεται περὶ ἐλαττώσεως τοῦ φόρου· ὥστε μία ὤθησις ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, μία παραγγελία αὐτῆς πρὸς τοὺς ἐκεῖ ἀντιπροσώπους της, ἵνα παρακαλέσωσι τὰς Κυβερνήσεις ἐκείνας, θὰ φέρῃ τὸ εὐάρεστον ἀποτέλεσμα. Παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ ὡς ἁρμόδιον νὰ ἐνεργήσῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου καὶ ὡς ἀντιπρόσωπον Ἐπαρχίας ἐνδιαφερομένης, νὰ δηλώσῃ τὴν γνώμην του.

§7ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριε Ἀργυρόπουλε, ἐζήτησα ἤδη πληροφορίας καὶ μετὰ τὴν λῆψιν αὐτῶν θέλω ἐνεργήσει.

§8ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Πρὸ ὀλίγου ὁ κύριος Πρόεδρος ἀνήγγειλεν ὅτι ἔλαβεν ἀναφορὰν παρὰ τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Πατρῶν. Πράγματι ὁ Σύλλογος οὗτος ἀπηύθυνε πρὸς τὸν Πρόεδρον τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου τῶν Ἀθηνῶν ἔγγραφον, ἐν τέλει τοῦ ὁποίου παρακαλεῖ νὰ ἀνακοινωθῶσιν αἱ εὐχαί του καὶ πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ πρὸς τὸν κ. Θεόδωρον Δηλιγιάννην. Κρίνω ἀναγκαῖον νὰ σᾶς ἀναγνώσω αὐτὸ τὸ ἔγγραφον.

§9Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Κοντογούρη, ἔχω νὰ σᾶς κάμω μίαν παρατήρησιν. Ὅταν ἀναγινώσκητε ἔγγραφον εἰς τὴν Βουλὴν καὶ λέγητε ὅτι ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν καὶ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς καὶ πρὸς τὸν κ. Δηλιγιάννην, δύνασθε νὰ καλέσητε αὐτοὺς τοὺς τρεῖς καὶ νὰ τοὺς τὸ διαβάσητε. Ἡ Βουλὴ εἶναι ἀνωτέρα καὶ τῶν τριῶν.

§10ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Παρατηρῶ ὅτι πρὸς τὴν Βουλὴν διαβιβάζεται ἡ εὐχὴ δι’ ἡμῶν τῶν Βουλευτῶν Πατρῶν, πρὸς οὓς ἀπηυθύνθη ὁ Σύλλογος, καὶ διὰ τοῦτο ὑπὸ τὴν ἰδιότητά μου ἀναγγέλλω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν εὐχὴν ταύτην τοῦ Δικηγορικοῦ Συλλόγου Πατρῶν. Ἀδιάφορον δὲ πῶς ἐπιγράφεται τὸ ἔγγραφον, ἀρκεῖ ὅτι διευθύνεται πρὸς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Ἰδοὺ τί διαλαμβάνει τὸ ἔγγραφον. (Ἀναγινώσκει). Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν εὐχὴν ταύτην, ὅταν θὰ ὑποβάλῃ τὰς τροπολογίας του, τὰς ὁποίας ἀνήγγειλεν εἰς τὴν Βουλήν.

§11Α. ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Σχεδὸν ἀπὸ τριετίας δὲν παρουσίασεν ἡ Βουλὴ τὴν εὐάρεστον ὄψιν, τὴν ὁποίαν σήμερον παρουσιάζει· λέγω δὲ τοῦτο, διότι βλέπω αὐτὴν εἰς δύω συντεταγμένην μερίδας ἀντιπαλαιούσας ἀμφοτέρας πρὸς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν σκοπὸν, πρὸς ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ἀποβλεπούσας σημεῖον τοῦ γενικοῦ καλοῦ. Βλέπω τὴν Ἀντιπολίτευσιν οὐχὶ πλέον εἰς τεμάχια· ἐξέλιπεν ἡ μείζων μερὶς, ἐξέλιπεν ἡ μικροτέρα· οἱ ἀνεξαρτήτως ἐργαζόμενοι καὶ πάντες οἱ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως συνεχωνεύθησαν ἐπὶ τῷ αὐτῷ, ὑποκύψαντες ὑπὸ τὸ πνεῦμα καὶ τὴν ἐπίδρασιν ἑνὸς Ἀρχηγοῦ, ὥστε κανονικῶς καὶ Συνταγματικῶς εἰς δύω φάλαγγας ἡ Βουλὴ παρουσιάζεται. Τὸ τοιοῦτον εἶναι λίαν παρήγορον καὶ πολλὰς παρέχει τὰς ἐγγυήσεις ὑπὲρ τοῦ γενικοῦ καλοῦ, συνάμα σήμερον καὶ εἷς Βουλευτὴς, εἰς ὁποιανδήποτε καὶ ἂν ἀνήκῃ μερίδα, δύναται παρουσιαζόμενος εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ὑποβάλῃ ἓν Νομοσχέδιον καὶ νὰ ἐλπίζῃ νὰ τὸ ἴδῃ ψηφιζόμενον ὡς Νόμον τοῦ Κράτους, φθάνει μόνον ν’ ἀποδείξῃ ὅτι στηρίζεται τὸ Νομοσχέδιον ἐπὶ τῆς ἀνάγκης καὶ τοῦ δικαίου. Ὑποβάλλω δὲ Νομοσχέδιον ἀφορῶν τὴν σύστασιν Ἐφετείου ἐν Σύρῳ, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις οὔτε νὰ υἱοθετήσῃ ἠθέλησεν, ἀλλ’ εὐτυχῶς οὐδὲ τὸ ἀποκρούει· ἐλπίζω δὲ εἰς ἀμφοτέρας τὰς μερίδας ὅτι θέλουσιν ἀποδώσει δικαιοσύνην. Πρό τινος εἰσήχθησαν πρὸς ἐπιψήφισιν εἰς τὴν Βουλὴν διάφορα δικαστικὰ Νομοσχέδια, ἐξ ὧν τὰ μὲν ὑπέβαλεν ὁ φιλοτίμως ἐργαζόμενος κ. Φιλάρετος, τὰ δὲ ὁ ἀξιότιμος τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργός· ταῦτα πάντα ἀποβλέπουσι τροποποιήσεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, καὶ ἐν γένει ἀφορῶσι περὶ τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων. Ἐπαινετέα τὰ ἔργα· πλὴν νομίζω ὅτι ὅπως σήμερον ἔχουσι τὰ τοῦ Ὀργανισμοῦ τῶν Δικαστηρίων δὲν ἀνταποκρίνονται πρὸς τὰς σήμερον ἀνάγκας τῆς κοινωνίας, διὰ τῶν τμηματικῶν δὲ αὐτῶν τροποποιήσεων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωσιν εἰς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν· τὰ ἐμβαλώματα αὐτά εἰσιν ἀνεπαρκῆ· ὅπως ἐπιτύχωμεν ἓν ἐντελὲς καὶ μόνιμον ἔργον, ἓν δικαστικὸν καθεστὼς ἰσχυρὸν, ὅπως ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μετεκαλέσατο πρὸς διοργάνωσιν τοῦ στρατοῦ τὸν στρατηγὸν Βοσσὲρ, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν τὸν ναύαρχον Λεζὲν, ὁ τῶν Ἐσωτερικῶν τὸν Ῥονδὲλ, οὕτω καὶ ὁ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς δύναται νὰ ἀναθέσῃ εἰς διακεκριμένους ἐπιστήμονας, εἰς εἰδικοὺς ἄνδρας, ὡς τοὺς κ. κ. Οἰκονομίδην, Ψαρᾶν, Ταταράκην καὶ ἄλλους, οἵτινες διήνυσαν ὅλας τὰς βαθμίδας τῶν δικαστικῶν θέσεων ἀπὸ τῆς κατωτάτης μέχρι τῆς ἀνωτάτης καὶ συνδυάζουν πεῖραν καὶ ἐπιστήμην, εἰς τούτους, λέγω, ν’ ἀναθέσωσιν, ὅπως συντάξωσι νέον ἐξ ὑπαρχῆς Ὀργανισμὸν τῶν Δικαστηρίων, καὶ τότε ἂς ἤμεθα βέβαιοι ὅτι θὰ ἔχωμεν ἔργον ἀρτιμελὲς, ἔργον τέλειον. Ταῦτα λέγων δὲν ἐννοῶ ὅτι ἀποκρούω καὶ τμηματικὰς βελτιώσεις· εἶμαι ὅμως ἐν μεγίστῃ ἀπορίᾳ πῶς οὐδεὶς ἐκ τῶν εἰδημόνων δὲν ὑψώνει τὴν φωνὴν ὑπὲρ τῆς ταχείας ἀπονομῆς τῆς Δικαιοσύνης, ὅπερ τὸ μέγιστον ὑπὲρ τῆς Δικαιοσύνης πλεονέκτημα. Ἐὰν ῥίψητε τὸ βλέμμα σας ἐπὶ τῆς στατιστικῆς τῶν ἐκκρεμῶν δικῶν τῶν Δικαστηρίων, θέλετε ἀντιληφθῆ ποῦ ἔγκειται τὸ μέγιστον ἐκ τῆς Δικαιοσύνης πρὸς τὴν κοινωνίαν ἀδίκημα, ἐὰν δὲ πρὸ πάντων ἐπιστήσητε τὴν προσοχήν σας εἰς τὸν πίνακα τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν, θέλετε φρίξει καταμετροῦντες ἀνὰ χιλιάδας πρὸ ἐτῶν ἐκκρεμεῖς δίκας· ὑπάρχει καὶ πινάκιον προτετιμημένων δικῶν τὸ ὁποῖον εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀναγνωσθῇ ὁλόκληρον ὑπὸ τοῦ Προέδρου κατὰ τὴν συνεδρίασιν· ὄντως κατακλυσμὸς δικῶν κατακλύει τὸ Ἐφετεῖον αὐτό. Κύριοι, ἡ ταχεῖα ἀπονομὴ τῆς Δικαιοσύνης κατέστη ἀπόλυτος ἀνάγκη· ἡ κοινωνία τὸ ζητεῖ, ἰδοὺ δὲ εἰς ποῖον σημεῖον ὡς ἐκ τούτου ἐφθάσαμεν, ἐφθάσαμεν ἰδίως εἰς τὸ σημεῖον τοῦ νὰ χαλαρωθῇ ἡ πίστις καὶ νὰ περιορισθῇ ἡ συναλλαγή· διότι σήμερον ὁ κακῆς πίστεως, ὅπως σφετερισθῇ μέρος τῆς περιουσίας τοῦ δανειστοῦ του, οὐδὲν ἄλλο ἔχει νὰ τῷ προτείνῃ εἰμὴ τὴν Δικαιοσύνην, διότι εἶναι ἐκ προκαταβολῆς βέβαιος καὶ ὁ κακῆς πίστεως, καὶ ὁ ἔχων νὰ λάβῃ ὅτι ἱκανὰ ἔτη θὰ παρέλθωσιν ἕως οὗ ἡ Δικαιοσύνη ἐκφέρῃ τὴν ἐτυμηγορίαν της· ὅθεν παρ’ αὐτὰ τὰ δικαστικὰ ἀτελῆ μέσα προτιμᾷ πρὸς βλάβην τῶν συμφερόντων του συμβιβασμὸν ἐπιζήμιον. Ἠξεύρετε δὲ μέχρι ποίου σημείου καὶ εἰς τὸ ἐσωτερικὸν καὶ ἰδίως εἰς τὰ τῆς Τουρκίας μέρη ἡ ἀπειλὴ αὕτη ἐπιδρᾷ; μόνον ἐπὶ τῷ ἀκούσματι Δικαιοσύνης τὸ ἥμισυ τῆς ἀπαιτήσεώς του ὁ δανειστὴς νὰ ἐγκαταλίπῃ εἰς ὄφελος τῆς κακῆς πίστεως ὀφειλέτου! καὶ ταῦτα πάντα προκαλοῦσιν οὐχὶ ἡ κακὴ τῶν δικαστικῶν προσώπων ἐκτίμησις, οὐχὶ οἱ νόμοι, ἀλλ’ ἡ ἐπάρατος βραδεῖα ἀπονομὴ τῆς Δικαιοσύνης. Διὰ ταῦτα, κύριοι, ὑποβάλλω Νομοσχέδιον περὶ συστάσεως Ἐφετείου ἐν Σύρῳ, ὅπερ σπουδαίως θέλει ἀνακουφίσει τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν, τοῦ ὁποίου ἡ δικαιοδοσία ἐκτείνεται εἰς ἅπασαν σχεδὸν τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα, εἰς Εὔβοιαν, Κυκλάδας, καὶ τὰς τοῦ ἐξωτερικοῦ δίκας, καὶ τὸ ὁποῖον αἱ Κυβερνήσεις ἵνα ἀνακουφίσωσι προσέθηκαν δεύτερον καὶ τρίτον τμῆμα, σκέπτονται δὲ ὅπως προσθέσωσι καὶ τέταρτον· ταῦτά εἰσιν ἀτελῆ μέσα πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ κυρίου σκοποῦ· τὸ μόνον συντελεστικὸν εἶναι νὰ ἐπιψηφισθῇ τὸ Ἐφετεῖον Σύρου, εἰς οὗ τὴν δικαιοδοσίαν νὰ ὑπάγωνται αἱ Κυκλάδες νῆσοι καὶ αἱ ἑτεροδικίαν ἔχουσαι χῶραι. Κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Νομοσχεδίου θέλετε πεισθῆ περὶ τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης, καὶ τότε θὰ ἔχωμεν τὴν ψῆφόν σας ἄνευ ἀμφιβολίας. (Ὅρα Παράρτημα)

§12ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι, αἱ σημεριναὶ ἐπερωτήσεις, καθὼς καὶ αἱ ἐν προηγουμέναις συνεδρίασιν, ἐμποιοῦσιν εἰς ἐμὲ μίαν ἀπορίαν, καὶ διὰ τοῦτο ἔρχομαι νὰ ἐρωτήσω ὑμᾶς ποῖον εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐνεργειῶν μας ὑπὲρ τοῦ Ἔθνους; δὲν φαίνεται ὅτι κατελήξαμεν εἰς ἄλλο τι, εἰμὴ εἰς τὸ ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην νὰ μετακαλέσωμεν ἐκ τῆς Δυτικῆς Εὐρώπης ἑπτὰ Ὑπουργοὺς καὶ ἕνα Πρόεδρον τῆς Βουλῆς! Κύριοι, εἶναι ἡ τελευταία Σύνοδος, καὶ μὴ θέλετε νὰ διέλθῃ ὁ βίος σας ὁ πολιτικὸς αὐτῆς τῆς Περιόδου ἄνευ οὐδενὸς σπουδαίου ἀποτελέσματος παρὰ μόνον τῆς ἐπιδράσεως τῆς ξενοκρατίας εἰς τὴν Πατρίδα. Οἱ πρεσβύτεροι ἐξ ἡμῶν ἐνθυμοῦνται τοὺς ἀγῶνας καὶ τοὺς διωγμούς, οὓς ὑπέστησαν οἱ ἄνδρες τῆς ἐποχῆς ἐκείνης, διὰ τὸν κατὰ τῆς ξενοκρατίας πόλεμον αὐτῶν. Καὶ σήμερον προσκαλοῦμεν ξένους· θὰ εἰπῇ, ὅτι ἡ ἐσωτερικὴ κατάστασις τοῦ Τόπου οὐ μόνον κατ’ οὐδὲν ἐβελτιώθη, ἀλλὰ καὶ ἐξισώθη πρὸς τὴν τῆς ἐπαράτου Βαυαροκρατίας κατὰ τὰ τέσσαρα ταῦτα ἤδη ἔτη. Ἀλλὰ, κύριοι, οὐδὲν διακινδυνεύομεν, ἂν σκεφθῶμεν πῶς δυνάμεθα νὰ κληροδοτήσωμεν εἰς τοὺς μεθ’ ἡμᾶς ἴχνη ὁδοῦ, ἐφ’ ἧς βαδίζοντες οὗτοι νὰ φέρωσι βελτίωσιν. Ὑπάρχει εἰς τὸ Σύνταγμα μία θύρα, ἡ θύρα τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ Συντάγματος· ἡ κλεὶς αὐτῆς εἶναι εἰς χεῖράς σας, ἀνοίξατέ την, ἴσως κρύπτει θησαυρόν· ἄλλως, θὰ βαδίζωμεν ἐπὶ τῆς αὐτῆς ὁδοῦ. Λοιπὸν πρέπει νὰ σκεφθῶμεν κατὰ τὴν Σύνοδον ταύτην περὶ ἐξευρέσεως τρόπου πρὸς ἀναγωγὴν ἡμῶν εἰς τὸ στάδιον ἐκεῖνο τῶν βελτιώσεων, τὸ ὁποῖον πᾶς Ἕλλην προσμένει. Καὶ θὰ μοῦ ἐπιτρέψητε νὰ ἐπαναλάβω καὶ πάλιν τὴν ἰδέαν μου περὶ συστάσεως τριακονταμελοῦς ἐπιτροπῆς, ἥτις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἁπάσας αὐτὰς τὰς γνώμας τῶν Ἀντιπολιτευομένων, εἴτε τῶν ἐν μακαρίᾳ τῇ λήξει, εἴτε τῶν ζώντων, καὶ νὰ γνωμοδοτήσῃ πῶς ὁ ὑπάλληλος τοῦ Κράτους νὰ ἦναι ἐκτελεστὴς τοῦ καθήκοντος αὐτοῦ· διότι, κύριοι, σήμερον τίς δύναται νὰ εἴπῃ, ὅτι εὐνομία ὑπάρχει ἐν Ἑλλάδι; ἀλλὰ σήμερον, ἂν δὲν εἶναί τις ἢ Βουλευτὴς ἢ κομματάρχης ἢ ἐπιῤῥεπὴς εἰς ἐγκλήματα, ὥστε νὰ ἦναι ἐπίφοβος, δὲν εἶναι τίποτε. Ὁ φυσικὸς προστάτης, ἡ Ἐξουσία, εἶναι ὁ μεγαλείτερος ἐχθρὸς τοῦ πολίτου, ἡ ἐλαχίστη εὐνομία δὲν ἀπαντᾶται μέχρις ἀκόμη καὶ τοῦ Ἐπισκοπικοῦ Ἐπιτρόπου, καὶ ἐκεῖ ἀπαντᾶται μεροληψία καὶ φανατισμός. Καὶ ἀπόδειξις, ὅτι κατ’ οὐδὲν συντείνουν αἱ Ἀρχαὶ εἰς βελτίωσιν τῆς εὐημερίας τοῦ Κράτους, εἶναι τὸ ἑξῆς: καθ’ ἑκάστην γίνονται ἐν μέσαις Ἀθήναις ἀνθρωποκτονίαι δι’ ἵππων, δι’ ἁμαξῶν· ἐν τούτοις τίς πρόνοια ἐλήφθη, ὥστε νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ κατὰ πᾶσαν ἑβδομάδα δὶς τοῦ μηνὸς ἢ ἅπαξ τοῦ μηνὸς φόνος, ἐλήφθη κανὲν μέτρον περὶ τούτου; Ὑπάρχει μία διάταξις, κατὰ τὴν ὁποίαν ὀφείλει ὁ ἐλαύνων ἅμαξαν φορτηγὸν ἢ κτῆνος φορτηγὸν νὰ τὸ ἐλαύνῃ ἐκ τοῦ χαλινοῦ ἐντὸς τῆς ζώνης τῆς πόλεως. Διατί δὲν ἐφαρμόζεται; Συνέπεσε νὰ παρίσταμαι εἰς ἕνα κύκλον συζητούντων, ἐν οἷς εὑρίσκοντο καὶ πρόσωπα τῆς Ἐξουσίας, τὰ ὁποῖα ἔλεγον, ὅτι οὐδὲν δυνάμεθα, διότι ἅμα συλλαμβάνομεν τὸν καῤῥαγωγέα καὶ τὸν πηγαίνομεν εἰς τὴν Ἀστυνομίαν, ἔρχεται ὁ Βουλευτὴς καὶ τὸν ἀποφυλακίζει.

§13ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Τί εἶναι αὐτά;

§14ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Εἶναι ἀποκάλυψις τῆς πασχούσης πατρίδος.—Ἄλλοι ἔλεγον, ὅτι δὲν δύναται νὰ διορθωθῇ διαφορετικὰ εἰμὴ δι’ αὐτοδικίας, ἂν δηλαδὴ φονευθῇ ἀμέσως ὁ ἁμαξᾶς. Ἀλλ’ ἐγὼ ἐσχεδίασα ἄλλο μέτρον· ἔκαμα ἓν Νομοσχέδιον περὶ τούτου, τὸ ὁποῖον θὰ ἦναι λίαν συντελεστικόν· ἐγώ, κύριοι, εἶναι ἀληθές, ὅτι εἶμαι κἄπως ὀπαδὸς τῆς ἐλευθερίας· θέλω ἀπόλυτον ἐλευθερίαν, ἀλλὰ καὶ ἄκρατον τυραννίαν, διότι ἐλευθερία ἄνευ τυραννίας εἶναι ἀδύνατον, τὴν τυραννίαν ὅμως τῶν Νόμων. Εἰς τὰς ἀρχαίας Πολιτείας τὰς ἐλευθέρας, διὰ τὸ παραμικρὸν παράπτωμα ἐπεβάλλετο θάνατος. Λοιπὸν ἀναγινώσκω τὸ Νομοσχέδιον. Ἄρθρον 1. (ἀναγινώσκει). Τί θέλει συμβῆ τώρα; ὁ ἁμαξᾶς θὰ σὲ παρακαλῇ νὰ σταθῇς παρὰ πέρα, σὺ δὲ θὰ πηγαίνῃς νὰ ψαύσῃς τὴν ἅμαξαν. Ἐδῶ εἶναι ἡ τέχνη τοῦ νομοθετεῖν, νὰ καταστήσῃ ἐκεῖνον ὑπόχρεων νὰ προσέχῃ, ἐνῷ ὁ ἄλλος θὰ ὑποβάλληται εἰς τὰς προσψαύσεις διὰ νὰ πάθῃ κἄτι τι, διὰ νὰ πάρῃ τὴν ἅμαξαν· αὐτὸ εἶναι τῶν ἐλευθέρων Ἐθνῶν ἡ νομοθεσία. Ἄρθρον 2. (ἀναγινώσκει). Ἂς πηγαίνουν τώρα αἱ ἅμαξαι εἰς τὴν πλατείαν τοῦ Συντάγματος νὰ καταπατοῦν τὸν κόσμον, καὶ ἂς μάθουν οἱ ἀστυνομικοὶ τὸ καθῆκόν των· αὐτὴ εἶναι ἡ τακτικὴ νομοθετικὴ τῶν ἐλευθέρων Πολιτειῶν. Λοιπὸν, ὅπως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου δὲν ἐγένετο διόρθωσις καμμία ἐπὶ δεκαετηρίδας, οὕτω καὶ ἐπὶ τῶν ἄλλων κακῶν οὐδεμία πρόνοια λαμβάνεται· π. χ. ἀνεγνωρίσθη παρὰ πάντων, ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ Κλήρου δὲν εἶναι εὐχάριστος· τί ἐνηργήθη περὶ τούτου; οὐδὲν μέτρον. Μ’ ὅλα ταῦτα ἐγὼ καὶ περὶ τοῦ Κλήρου ὑπέβαλον Νομοσχέδιον καὶ περὶ Μονῶν, ἀλλὰ τίποτε δὲν ἐγένετο. Ὁ Ἐπίσκοπος Πατρῶν παραιτεῖται, διατί;

§15ΑΝΤΥΠΑΣ. Ἂς παραιτηθῇ, γίνεται ἄλλος.

§16ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μὴν ὁμιλῆτε οὕτως· διότι, ἂν ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὸν Ἕλληνα τὴν θρησκείαν, τὴν ὁποίαν ὁ Ἑλληνισμὸς ἐδημιούργησεν, ἀλλοίμονον. Ὁ πεπολιτισμένος κόσμος ἀπὸ τῆς δημιουργίας τοῦ ἀνθρώπου δύω θρησκείας ἔλαβε, καὶ τὰς δύω Ἑλληνικὰς, τοῦ Ἡσιόδου καὶ τοῦ Εὐαγγελίου. Ὁ παλαιὸς κόσμος, οἱ Βάνδαλοι καὶ οἱ Γότθοι καὶ ὅλοι οἱ κατερχόμενοι ἀπὸ τὸν Βοῤῥᾶν δίκην θηρίων λαοὶ, διήρχοντο τὴν κολυμβήθραν καὶ ἐξήρχοντο ἐκείνης ἄνθρωποι ἀγαθοὶ, ἄγγελοι· αὐτὸς ὁ Ἐπίσκοπος εἶναι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔκαμε τοὺς πολιτισμένους πολιτισμένους. Ἐὰν ὑπάρχῃ πολιτισμὸς ἐπὶ τῆς γῆς σήμερον, ὀφείλεται εἰς τὴν Ἑλλάδα, ὄχι τῶν ἀρχαίων χρόνων, ἀλλὰ τῶν χριστιανικῶν· διότι ἡ ἀρχαία Ἑλλὰς ἐπολίτισε τὸν κόσμον, ἀλλὰ κατέπεσε μὲ τὴν Ῥώμην καὶ ἦλθεν ἡ νέα Ἑλλὰς καὶ ἀνεγέννησε τὸν κόσμον. Καὶ ἂν τοῦτο, κύριοι, ἐκλείψῃ, τότε τίς ἡ χρεία νόμων; Ἡ Ἐκκλησία λοιπὸν, ὁ Κλῆρος ὀφείλει νὰ τύχῃ τῆς ὑμετέρας προνοίας. Περὶ τῆς Ῥιζαρείου Σχολῆς ὑπέβαλον νομοσχέδιον καὶ αὐτὸ παρωράθη, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ μὴ ἐξασκῆται μία προκαταληπτικὴ περιφρόνησις πρός τινα νομοσχέδια· νὰ μὴ ἀναγράφωνται ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει μόνον τὰ Κυβερνητικὰ νομοσχέδια, τὰ δὲ τῶν Βουλευτῶν νὰ παρορῶνται, διότι πολλάκις ὑπὸ ῥυπαρὸν τρίβωνα λανθάνει σοφία. Ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε πορείας ἡμῶν προέκυψεν ἓν ἄλλο ζήτημα, τὸ τῆς ἀνεπαρκείας τῆς Δικαιοσύνης. Ἐξεδηλώθη ἤδη ὅτι ὁ Ἑλληνικὸς λαὸς ἀπαιτεῖ ἐγγυτάτην καὶ ταχεῖαν τὴν δικαιοσύνην· τοῦτο σᾶς ἐμαρτύρησε καὶ ὁ κ. Πετρίτσης καὶ ἀλλεπάλληλοι τῶν Ἐπαρχιῶν αἰτήσεις περὶ συστάσεως Πρωτοδικείων, διότι ὑπάρχει ἓν Πρωτοδικεῖον καὶ περιλαμβάνει τὸ ⅓ τῆς Ἑλλάδος, καὶ εἰς ἓν Ἐφετεῖον συῤῥέει τὸ ἥμισυ τῆς Ἑλλάδος. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι εἰς πᾶσαν Ἐπαρχίαν πρέπει νὰ συστηθῇ Πρωτοδικεῖον· εἰς πᾶσαν Ἐπαρχίαν ἔχομεν Συμβολαιογράφον καὶ Εἰρηνοδίκην· καταργήσατε καὶ τοὺς δύω, καταστήσατε ἓν Πρωτοδικεῖον μὲ τρεῖς δικαστὰς, ἐκ τούτων ὁ εἷς νὰ ἦναι Συμβολαιογράφος, ὁ ἄλλος ἀνακριτὴς καὶ ὁ ἄλλος δικαστὴς, ἢ ἐν συνόλῳ νὰ δικάζουν χωρὶς νὰ γίνεται ἔφεσις. Οὐδεμίαν δὲ δαπάνην θέλει ἐπιφέρει ἡ σύστασις τῶν Πρωτοδικείων αὐτῶν, διότι τὰ συμβολαιογραφικὰ ἔξοδα τὰ τοῦ Εἰρηνοδικείου καὶ τῶν ἐκτάκτων ἐπιθεωρητῶν ὡς καὶ τὰ ὁδοιπορικὰ τῶν μαρτύρων, αὐτὰ θέλουν ἀποζημιώνει τοὺς δικαστὰς, οἱ δὲ πολῖται θέλουν ἔχει πρόχειρον καὶ πλήρη δικαιοσύνην. Ὡς πρὸς τὴν δικαιοσύνην ἤδη εὑρισκόμενος ἐν Πόρῳ συνέβη νὰ πληροφορηθῶ ὅτι ὁ Εἰσαγγελεὺς τῶν ἐν Ναυπλίῳ Πλημμελειοδικῶν ἀπήγγειλε κατηγορίαν ἐναντίον ἑνὸς ἰατροῦ ἐν Πόρῳ Μπέτση, διότι δὲν μετέβη πρὸς ἐνέργειαν τῶν ἰατροδικαστικῶν καθηκόντων εἰς ἓν μακρυνὸν μέρος. Τί δὲ συμβαίνει; οἱ ἰατροὶ, ὅταν μεταβαίνουν εἰς ἐκτέλεσιν τοιούτων καθηκόντων, δὲν ἀμείβονται· τῷ ἔδωσεν 8 δραχμὰς, ὁ ἰατρὸς εἶχε 50 δραχμὰς εἰς τὸν πίνακά του. Ὁ Εἰσαγγελεὺς τῷ ἀπένειμεν 8 δραχμὰς, καὶ διὰ μέρη ἀπομεμακρυσμένα ὅπου ὁ ἰατρὸς μεταβαίνων πρέπει νὰ προφυλάσσηται ἀπὸ τὸν ἔχοντα ἐναντίον συμφέρον, ὁ ὁποῖος ἔχει συμφέρον νὰ μὴ συντελεσθῇ ἡ αὐτοψία. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἐπιστηθῇ ἡ προσοχὴ τῶν κ. Εἰσαγγελέων εἰς τά δικαιώματα τῶν ἰατρῶν. Κύριοι, ὅπου καὶ ἂν θέσῃ τις τὸν δάκτυλον εἰς τὸ σῶμα τῆς δυστήνου πατρίδος, ἀλγεῖ ὅλον τὸ σῶμα, πάσχει, καὶ ἡμεῖς ἀμεριμνοῦμεν· δὲν ἐλάβομεν μέτρα, καὶ ἐν τούτοις ἀποθνήσκομεν μετ’ ὀλίγον, καὶ ἀποθνήσκομεν κληροδοτοῦντες εἰς τοὺς συμπολίτας μας τὴν ἀπελπισίαν. Ὅτε ἡ Ἑλλὰς ἔλεγεν ὅτι αὐτὴν τὴν φορὰν ἡ Βουλὴ κἄτι θὰ κάμῃ, ἀλλ’ ὤδινεν ὄρος, προσεδόκα ἡ Ἑλλὰς νὰ ἴδῃ κἄτι τι διὰ τῶν ἀπείρων μέσων, τὰ ὁποῖα ἐχορηγήθησαν διὰ τῶν ἑκατομμυρίων, τοὐλάχιστον ἑαυτὴν ἐξησφαλισμένην ἐξωτερικῶς· δὲν ἠξεύρει τις ποῖος ἄνεμος θὰ πνεύσῃ καὶ ποῦ θὰ εὑρεθῇ τὸ σκάφος διὰ νὰ μὴ ἔχωμεν καὶ αὖθις ὑποχρέωσιν, διότι εἴμεθα γυμνοὶ κατὰ θάλασσαν, ἡ δὲ θάλασσα εἶναι ἡ πύλη τῆς Ἑλλάδος. Ἀλλ’ ἐξησφάλισαν τὴν θάλασσαν; Σήμερον ἀνέγνωσα εἰς μίαν ἐφημερίδα ὅτι γίνονται διαπραγματεύσεις περὶ κατασκευῆς δεξαμενῆς· δὲν θέλω τὸ ζήτημα τοῦτο νὰ διαπραγματευθῶ ἐν ἐκτάσει, ἀλλ’ ἤθελον νὰ πληροφορηθῶ ἂν ἦναι ἀληθές.

§17ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πρόκειται.

§18ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζω ἂν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν γνωρίζῃ τοῦτο ὅτι ἐντὸς τῆς θαλάσσης εἶχον βυθίσει τινὰ κιβωτίδια οἱ Φραντζέζοι, τοὺς ὁποίους εἶχον φέρει, διὰ τῶν ὁποίων ἐξήγαγον βόρβορον ἐκεῖνοι ἐκ τοῦ βυθοῦ τῆς θαλάσσης, καὶ τοῦτο ἐξακολουθεῖ πρὸ πολλοῦ· ἀπεστάλησαν δείγματα καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν· τώρα ἐκ τῶν δειγμάτων, τὰ ὁποῖα ἐστάλησαν, ἐπείσθη ἡ ὑπηρεσία ὅτι δύναται ἐν Σαλαμῖνι νὰ κατασκευασθῇ δεξαμενὴ ἢ ἀπόπειραι πάλιν γίνονται; Πρέπει νὰ φωτισθῇ ἡ Βουλή.

§19ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δύνασθε νὰ λάβητε γνῶσιν τούτων πάντων ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, ὅπου εἶναι κατατεθειμένοι οἱ φάκελλοι.

§20ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Καλὸν θὰ ἦτο νὰ προσαχθῶσιν ἐδῶ (θόρυβος).

§21ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ ἡ λάσπη;

§22ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Καὶ ἡ λάσπη· διότι καὶ ἡμεῖς λάσπη εἴμεθα. Ἐν Σαλαμῖνι, κύριοι, δὲν ὑπάρχει λιμὴν, δὲν ὑπάρχει προκυμαία. Τί ἔκαμεν ἀπὸ τὸ 1878 ἕνας ἐργολάβος: κουβαλεῖ πέτρας καὶ ῥίπτει εἰς τὸ πέλαγος, ἀλλ’ ἀκόμη δὲν ἐφάνη τίποτε, οὔτε ὕφαλος, καὶ ἐν τούτοις ὁ λογαριασμὸς παρουσιάζεται καθ’ ἑκάστην καὶ πληρόνομεν εἰς τὰ τυφλά. Βλέπετε, κύριοι, ὅτι ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις δὲν ἐπράξαμεν τίποτε, δὲν δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι ἐξ εὐσυνειδησίας ἐπράξαμέν τι· ἐφθάσαμεν μάλιστα τώρα εἰς τὸ σημεῖον νὰ φέρωμεν καὶ ξένους, διότι μόνοι δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἐργασθῶμεν. Εἶναι ἐντροπὴ μετὰ πεντήκοντα ἐτῶν βίον ἐλεύθερον, καὶ μετὰ τὴν ὕπαρξιν τοσούτων ἀνδρῶν εἰδικῶν ἐπὶ ἑκάστου κλάδου τοῦ ἐπιστητοῦ νὰ ἔχωμεν ἀνάγκην νὰ φέρωμεν ξένους πρὸς ἀναδιοργάνωσιν! τοῦτο θὰ εἴπῃ ὅτι μέχρι τοῦδε οἱ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ τῆς ξηρᾶς καὶ τῆς θαλάσσης οὐδὲν ἔπραττον, οὐδεμίαν ὠφέλειαν παρέδωσαν εἰς τὴν Πατρίδα, ἀντὶ τοῦ μισθοῦ, τὸν ὁποῖον ἐλάμβανον. Ἀλλ’ ὡς μοὶ ἔλεγεν ἀνώτερος ἀξιωματικὸς τοῦ πολεμικοῦ Ναυτικοῦ: τί τὸν ἤθελον τὸν Λεζέν; Μήπως μᾶς ἐδοκίμασαν, μήπως ἀνέθεσαν εἰς ἡμᾶς διοργάνωσιν διὰ νὰ δείξωμεν τὴν ἱκανότητά μας; Ἔφερον ξένους διὰ νὰ κανονίσουν τὰ τοῦ στόλου. Καὶ τί εἶναι ὁ στόλος; Ἐὰν δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι μὲ ψωραλέαν κάμηλον, μὲ ψωραλέον ἵππον, ψωραλέον ἡμίονον, ὄνον, χοῖρον, κύνα, γαλῆν κτλ. ὅτι ἔχετε ἱππικὸν, ἄλλο τόσον δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι ἔχετε στόλον τὴν σεσαθρωμένην Ὄλγαν καὶ μὲ τὸν Γεώργιον καὶ μὲ τὴν Ἀηδόνα καὶ μὲ τὴν Τσίχλα· δὲν εἶναι στόλος αὐτά. Δὲν διοργανοῦται οὕτω πως ὁ στόλος· παραπονεῖσθε διὰ ναύτας, οὐδέποτε θὰ ἔχητε οἵους ἔδει, διότι τοὺς ναύτας τοὺς ἔχετε ὑπηρέτας νὰ κάμουν ὑπηρεσίας ἰδιωτῶν μὲ τὰς λέμβους, ἐγὼ ἔχω συγγενῆ μου εἰς τὸν στόλον ἐκπληροῦντα τὴν θητείαν τὴν ὑποχρεωτικήν. Τί τοῦ λέγει ὁ Ὑπουργός; πήγαινε, πάρε τὰ ῥοῦχα τοῦ Ἀντωνιάδη νὰ τὰ πᾷς εἰς τὴν Ἀθήνα! ἀλλ’ αὐτὸς δὲν εἶναι ὑπηρέτης, δὲν εἶναι ἀχθοφόρος. Ὅταν τοῦ ἀνατίθετε τοιαῦτα ἔργα, δραπετεύει, λειποτακτεῖ. Τί πρῶτον καὶ τί ὕστατον νὰ εἴπῃ τις ἐπὶ τῆς τοιαύτης καταστάσεως τῆς Πατρίδος; Ἑπομένως ἐπιμένω νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν, ὅπως σκεφθῇ πρὶν παραδώσῃ τὸ πνεῦμά της κατὰ τίνα τρόπον δύναται νὰ χαράξῃ μίαν πορείαν διὰ τὸ μέλλον. Ἔχω ἤδη καὶ ἄλλην ἀφορμὴν νὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὅτι πρέπει νὰ συνέλθῃ ἡ Ἐπιτροπὴ τῶν ἀναφορῶν, ὅπως δώσῃ μίαν ἀπάντησιν εἰς πάντας τοὺς ἀναφερθέντας εἰς τὴν Βουλὴν· τὸ δικαίωμα τοῦ ἀναφέρεσθαι εἶναι σημαντικόν, εἶναι ἱερὸν, καὶ ὀφείλομεν νὰ μὴ τὸ ἀμελήσωμεν, διότι ποῦ θέλετε οἱ πολῖται νὰ ἐπιδώσουν τὰς ἀναφοράς των;

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν Ἐπιτροπὴ συνῆλθε καὶ εἰργάσθη.

§24ΦΛΩΡΙΑΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, πρὸ τῆς ἑνώσεως ἑκάστη τῶν ἑπτὰ Νήσων εἶχε περιουσίαν, ἐκ τῆς ὁποίας συνετηροῦντο τὰ Ἀγαθοεργὰ Καταστήματα καὶ συνάμα ἄλλαι τινὲς ἀνάγκαι τῆς τοπικῆς διοικήσεως διὰ τοῦ Νόμου ΡΝʹ ὁ ὁποῖος ἐκανόνισε τὰ περὶ ἀφομοιώσεως· πολλοὶ ἐκ τῶν πόρων, οἵτινες ἀπετέλουν τὸ ταμεῖον ἐκεῖνο, κατηργήθησαν, ὡρίσθη δὲ ἡ περιουσία, ἡ ὁποία ὑπελείπετο, ὅπως καλύπτῃ τὰς ἀνάγκας τῶν Ἀγαθοεργῶν Καταστημάτων, καὶ συνάμα ὡρίσθη ἡ Ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία θὰ διεχειρίζετο τὴν περιουσίαν αὐτήν. Δυνάμει τοῦ Νόμου ἐκείνου ἡ ἐγχώριος περιουσία τῆς Κεφαλληνίας διεχειρίζετο μέχρι τοῦ 1878, ὅτε ἐξεδόθη Νόμος ἕτερος, δι’ οὗ περιωρίζετο τὸ προσωπικὸν τῆς Ἐπιτροπῆς ἀπὸ 14 εἰς 5 μέλη, καὶ συνάμα ἀνετέθη εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ταύτην ἡ ἐκποίησις τῆς ἀκινήτου ἐκείνης περιουσίας. Καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ πρὸ τοῦ 1878 καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ἡ κατόπιν εἰργάζετο, χωρὶς νὰ ἀπαντήσῃ τὸ ἐλάχιστον πρόσκομμα εἰς τὴν ἐνέργειαν αὑτῆς παρὰ τῆς διοικήσεως, εἰς οἱανδήποτε ἀπόχρωσιν καὶ ἂν ἀνῆκεν αὕτη. Ἡ εὐτυχὴς αὐτὴ κατάστασις ἐξηκολούθησε μέχρι τοῦ παρελθόντος Μαρτίου, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω ποῖος βάσκανος δαίμων ἐξώθησε τὸ κακὸν μέχρι τοῦ σημείου τοῦ νὰ παραλύσῃ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐκείνη διὰ τὸν ἑξῆς λόγον. Εἰς τὴν περιουσίαν, περὶ ἧς ὁ λόγος, ἀνῆκε καὶ τὸ δάσος Κεφαλληνίας, δάσος ἄξιον λόγου ὑπὸ πολλὰς ἐπόψεις. Ἔτυχε τότε, ἤτοι κατὰ τὸν Μάρτιον τοῦ τ. ἔ., νὰ διορισθῇ ἐπὶ κεφαλῆς τῆς Χωροφυλακῆς, τῆς προωρισμένης τὴν φύλαξιν τοῦ δάσους τούτου, χωροφύλαξ ἐντόπιος. Ἕν τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς ἔφερε τὸ ζήτημα ἐνώπιον της καὶ ἐπρότεινε νὰ γίνωσι παραστάσεις περὶ τούτου, ὅπως ἐφαρμοσθῇ ὁ Νόμος, καὶ συνάμα προληφθῶσιν αἱ καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι ἠδύναντο νὰ συμβῶσιν ἐκ τῶν σχέσεων τοῦ ἐντοπίου χωροφύλακος. Πᾶσα ἡ Ἐπιτροπὴ συνεφώνησε καὶ ἀνέθεσεν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀποφάσεώς της· ὁ Πρόεδρος οὐδόλως ἀντεῖπεν, εἶναι δὲ Πρόεδρος ὁ κ. Νομάρχης κατὰ τὸν Νόμον. Ἐν τούτοις ὁ χρόνος παρήρχετο καὶ οὐδεμία θεραπεία ἐφαίνετο, παρῆλθεν ὁ Μάρτιος, ὁ Ἀπρίλιος, ἦλθε καὶ ὁ Μάϊος, ὅτε ἐζητήθη ὁ λόγος, διατί δὲν ἐκτελεῖται ἡ ἀπόφασις τῆς Ἐπιτροπῆς· καὶ ὁ Νομάρχης, χωρὶς νὰ διστάσῃ ποσῶς, χωρὶς νὰ ἀναλογισθῇ, ὅτι καὶ αὐτὸς εἶχε παραδεχθῆ τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς, εἶπεν ὅτι δὲν ἐννοεῖ νὰ ἐκτελέσῃ τοιαύτην ἀπόφασιν. Γενομένης μακρᾶς συζητήσεως περὶ τούτου, ὁ Νομάρχης ἐπέμενε καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἐξέφερε τὸ δόγμα, ὅτι αὐτὸς ὡς Πρόεδρος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκτελῇ ἢ οὔ κατὰ βούλησιν τὰς ἀποφάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς· προέβη δὲ μέχρι τοῦ νὰ μὴν ἐπιτρέψῃ νὰ καταχωρισθῶσιν ἐν τοῖς πρακτικοῖς οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ἔφερον ὑπὲρ τοῦ ἰσχυρισμοῦ των. Δύω μέλη αὐτῆς, ὁ Ἰωάννης Φωκᾶς καὶ ἐγὼ, εἴπομεν ὅτι, ἀφοῦ οὕτω πως ἀναιρεῖται ἡ ἀποστολὴ τῆς Ἐπιτροπῆς, δὲν ἠδυνάμεθα τοῦ λοιποῦ νὰ λαμβάνωμεν μέρος εἰς τὰς ἐργασίας αὐτῆς, ἀφοῦ τὸ πᾶν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τοῦ κ. Προέδρου, καὶ ἀφοῦ οὗτος ἐκτελεῖ ὅ,τι νομίσει συμφέρον, τότε ματαίως ζητεῖ τὴν γνώμην ἡμῶν, καὶ ματαίως προσερχόμεθα εἰς συνεδρίασιν καὶ ἀποφαινόμεθα περὶ τοῦ πρακτέου. Τὴν κατάστασιν ταύτην τῶν πραγμάτων ἐξεθέσαμεν δι’ ἀναφορᾶς μας εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν ἔκτοτε ἐν ὅλῃ τῇ ἀμεροληψίᾳ καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ἀκριβείᾳ, ἐπισυνήψαμεν δὲ εἰς τὴν ἀναφορὰν καὶ τὰ πρακτικὰ τῶν διαφόρων συνεδριάσεων, ἐκ τῶν ὁποίων ἐξήγετο, ὅτι οὐδὲ ὁ Νομάρχης ἀντεῖπεν, οὐδὲ περιείχετό τι ἐν αὐτοῖς, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ ἦναι προσβλητικὸν κατ’ οὐδενός. Δυστυχῶς ὅμως ἀπὸ τοῦ Μαΐου, ὅτε ὑπεβάλομεν τὴν αἴτησιν, μέχρι τοῦδε οὐδεμίαν ἔχομεν ἀπάντησιν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, εὑρέθημεν δὲ ἠναγκασμένοι νὰ μὴ συμμετέχωμεν τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἐπιτροπῆς· τὸ ἕτερον μέλος ὁ κ. Φωκᾶς, ἀντὶ ἀπαντήσεως ἐπιδοκιμαζούσης ἢ μὴ τὰς ἀρχὰς, ἃς ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπρέσβευε περὶ τῶν σχέσεων τοῦ Νομάρχου πρὸς τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τὴν πλειοψηφίαν της, ἐκηρύχθη ἔκπτωτον τοῦ ἀξιώματος αὐτοῦ ὡς μέλους τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης· διότι, ἐκζητηθέντων πρὸς τοῦτο λόγων, εὑρέθη, ὅτι οὗτος ἐτύγχανε καὶ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Κρανίων, τοῦθ’ ὅπερ ἐθεωρήθη ἀσυμβίβαστον πρὸς τὸ ἀξίωμα τοῦ μέλους τῆς Ἐπιτροπῆς, ἥτις ἐστερήθη οὕτω τῶν πολυτίμων ὑπηρεσιῶν, τὰς ὁποίας οὗτος ἐπὶ δεκάδα σχεδὸν ἐτῶν εἶχε παράσχει εἰς αὐτήν. Ἡ κατάστασις αὕτη, εἰς τὴν ὁποίαν περιέστη ἡ Ἐπιτροπὴ, κατάστασις, ἥτις ἔχει συνεπείας καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ κῦρος τῶν πράξεών της, καὶ τὸ κῦρος τῶν πράξεών της ἔχει σημασίαν, διότι προσαγόμεναι αὗται ἐνώπιον τῶν Δικαστικῶν Ἀρχῶν αὗται ἐξετάζουσι τὸ κῦρος τοῦτο ἀνεξαρτήτως τῶν διοικητικῶν λόγων, μὲ ἀναγκάζει ἕνεκα τῶν ἐπιζημίων συνεπειῶν, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ἐπέλθωσιν, νὰ ὑποβάλω ἐπερώτησιν πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ νὰ ἐρωτήσω αὐτὸν ἂν παραδέχετε τὴν γνώμην τοῦ Νομάρχου Κεφαλληνίας κ. Μαλασπίνα, ὅτι αὐτὸς ὡς Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς δικαιοῦται ἢ μὴ νὰ ἐκτελῇ τὰς ἀποφάσεις, ἂν δικαιοῦται νὰ ἀπαγορεύῃ τὴν καταχώρισιν ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῶν γνωμῶν, ἃς τὰ μέλη αὐτῆς ἐκφέρουσιν ἐν τοῖς διαφόροις ζητήμασι, καὶ ἂν δὲν παραδέχεται πάντα ταῦτα ὁ κ. Ὑπουργὸς, ἐρωτῶ διατί ἀφῆκε τὴν Ἐπιτροπὴν εἰς τοιαύτην ἀποσύνθεσιν ἀπὸ τοῦ Μαΐου μέχρι σήμερον; (Καταθέτει ἐγγράφους τινὰς ἐπερωτήσεις). (Ὅρα Παράρτημα).

§25Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Διατί εἴπετε ὅτι ἐπαύθη ὁ Φωκᾶς;

§26ΦΛΩΡΙΑΣ. Ὁ κ. Φωκᾶς ἐπαύθη διὰ λόγους πολιτικοὺς, ἀλλ’ ἔδει νὰ εὑρεθῶσι καὶ προφάσεις εὐλογοφανεῖς· ἡ πρόφασις δὲ αὕτη εὑρέθη· διότι, ὡς σᾶς εἶπον, ἔτυχε νὰ εἶναι μέλος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, καὶ ἐπειδὴ ἡ Ἐπιτροπὴ ἡμῶν διεχειρίζετο περιουσίαν δημοτικὴν αἱ δὲ ἀποφάσεις αὐτῆς ἀνακοινοῦνται εἰς τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια, ἐθεωρήθη ὅτι τὸ μέλος αὐτὸ, ὡς ἐξελέγχον καὶ ἐξελεγχόμενον, δὲν ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἐν ἑαυτῷ ταὐτοχρόνως τὰς δύω ταύτας ἰδιότητας. Ἐκεῖνο ὅμως τὸ ὁποῖον φαίνεται παράδοξον, εἶναι ὅτι, ἐνῷ διετέλει ὁ κ. Φωκᾶς μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς, ταὐτοχρόνως δὲ καὶ μέλος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, οὐδόλως ἠρωτήθη ποίαν τῶν δύω θέσεων προτιμᾷ· οὐδὲ μέχρι σήμερον εἰδοποιήθη εἰσέτι περὶ τῶν γενομένων· εἶναι θεατὴς ἁπλοῦς τῶν συμβαινόντων, μὴ ἔχων γνῶσιν ἐπίσημον τῆς ἀπολύσεώς του, οὐδὲ ἔχει ἀφορμὴν νὰ ἀποφανθῇ ἂν προτιμᾷ ταύτην ἢ ἐκείνην τὴν θέσιν. Ἀλλὰ καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ὑποτεθῇ, κ. Βουλευταὶ, ὅτι δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ ἐρωτηθῇ καὶ ὀρθῶς ἐθεωρήθη ὅτι αὐτοδικαίως ἀπώλεσεν οὗτος τὴν ἰδιότητα τοῦ μέλους τῆς Ἐπιτροπῆς, ἐγὼ βασίμως ἰσχυρίζομαι ὅτι ὑπῆρξεν ἀμέλεια μεγάλη ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, πρῶτον νὰ μὴ εἰδοποιήσῃ αὐτὸν καὶ ὕστερον νὰ ἀφήσῃ τὴν Ἐπιτροπὴν εἰς τοιαύτην κατάστασιν· διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ θεωρεῖται Ἐπιτροπὴ ἡ ἐπιτροπὴ ἐκείνη, τῆς ὁποίας ὁ Πρόεδρος δικαιοῦται νὰ ἀρνῆται τὴν ἐκτέλεσιν τῶν ἀποφάσεών της καὶ δὲν ἐπιτρέπει οὐδὲ τὴν ἐν τοῖς πρακτικοῖς καταχώρισιν τῶν γνωμῶν τῶν μελῶν της. Μετὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ δώσῃ ὀλίγην προσοχὴν εἰς ἕτερον γεγονὸς, τὸ ὁποῖον ἀναγκάζομαι νὰ φέρω εἰς γνῶσιν αὐτῆς. Οἱ Δῆμοι, κύριοι, τῆς Ἑπτανήσου ἐξ ὑπαρχῆς εὑρέθησαν εἰς οἰκονομικὰς στενοχωρίας ἕνεκα τοῦ ἐπικρατήσαντος ἐκεῖ φορολογικοῦ συστήματος· δὲν ὑπῆρχον πόροι ἱκανοί, διὰ τῶν ὁποίων νὰ καλύπτωνται αἱ ἀνάγκαι αὐτῶν. Αἱ κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις κατέφυγον εἰς διάφορα μέσα, διὰ τῶν ὁποίων ἐπέβαλον ἐμμέσους φόρους πρὸς τοῦτο· κατὰ τὸ 1872 μάλιστα ἐψηφίσθη νόμος, δι’ οὗ ὡρίζετο ὅτι τὸ ½% ἐκ τῶν δεῖνα καὶ δεῖνα ἐμπορευμάτων θέλει χρησιμεύει διὰ τὰς δεῖνα ἀνάγκας τῶν Δήμων καὶ συνάμα διὰ τὰ χρέη, τὰ ὁποῖα εἶχον. Ὁ νόμος αὐτὸς εἶναι ὁ ΥΛϚʹ τοῦ 1872· διὰ τοῦ νόμου τούτου ἐθεραπεύοντο ἐν μέρει αἱ ἀνάγκαι, ἀλλὰ καὶ πάλιν δὲν ἐπήρκουν. Οἰκονομία αὐστηρὰ καὶ σύνεσις οὐχὶ τυχοῦσα, πολλάκις εἰς πολλοὺς τῶν Δήμων ἔφερεν ὥστε νὰ συντηρῶνται καὶ νὰ μὴ ἐπαυξάνωσι τὰ χρέη, εἰς τὰ ὁποῖα εἶχον ὑποπέσει ἀπὸ τῶν πρώτων ἡμερῶν τῆς συστάσεως αὐτῶν. Οἱ Δῆμοι τῆς Ἐπαρχίας Σάμης, τὴν ὁποίαν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύσω, δὲν εἶναι ἐκ τῶν εὐπορωτέρων, τῆς Κεφαλληνίας· ἀπ’ ἐναντίας, ὡς Δῆμοι ἀγροτικοὶ εἶναι ἄποροι καὶ διάγουν ἐν στενοχωρίᾳ πάντοτε· ἰδίως ὁ Δῆμος Ἄσσου. Ἂν ηὐτύχησε νὰ συντηρῆται σήμερον, συντηρεῖται διὰ τὴν ἐξαίρετον φρόνησιν καὶ τὴν διοικητὴν ἱκανότητα τοῦ Δημάρχου αὐτοῦ κ. Ι. Βρυώνη. Ἅμα οὗτος ἀνέλαβε τὴν διεύθυνσιν τοῦ Δήμου ἐκείνου, ἡ πρώτη αὐτοῦ ἀσχολία ὑπῆρξε νὰ περιορίσῃ τὰ χρέη του καὶ τὰς ἀνάγκας του ὅσῳ τὸ δυνατὸν περισσότερον, χωρὶς ταὐτοχρόνως νὰ παραβλάπτεται ἡ διοίκησις τοῦ Δήμου. Ἐσχάτως ὅμως, κύριοι Βουλευταὶ, ἕνεκα βεβαίως τῶν στενοχωριῶν, εἰς ἃς εὑρίσκεται τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, ἡ Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ὅτι δύναται ἀβλαβῶς νὰ διατάξῃ τὴν εἴσπραξιν ἁπάντων τῶν ὀφειλομένων ἀπὸ τοὺς Δήμους ἐκείνους. Ἐννοεῖται ὅτι τοῦτο πραγματοποιούμενον ἐγκαταλείπει τοὺς Δήμους ἐκείνους καὶ ἰδίως τὸν Δῆμον Ἄσσου εἰς ἐλεεινὴν κατάστασιν, διότι δὲν δύναται νὰ πληρώσῃ οὔτε δαπάνας τῆς Ἀστυνομίας, οὔτε ἐκείνας τῶν σχολείων, οὔτ’ ἄλλης ὑπηρεσίας ἐκ τῶν ἀπολύτως ἀναγκαίων. Τὸ εἰσόδημα τοῦ Δήμου τούτου, κύριοι, Βουλευταὶ, ἀνέρχεται μόλις εἰς 7 χιλιάδας δραχμὰς περίπου, τὸ δὲ πρὸς τὸ Δημόσιον χρέος του ἀνέρχεται εἰς 3,300 δραχμάς· ὅθεν εἶναι προφανὲς ὅτι, τούτου κρατουμένου ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, δὲν μένει τὸ ἱκανὸν πρὸς θεραπείαν τῶν ἀπολύτων αὐτοῦ ἀναγκῶν. Ὁ Δήμαρχος παρέστησε τὴν κατάστασιν ταύτην εἰς τὴν Διοικητικὴν Ἀρχὴν, ἀλλ’ αὕτη μέχρι τοῦδε οὐδεμίαν θεραπείαν ἐπέφερεν, ὁ δὲ Ταμίας Κεφαλληνίας ἐξακολουθεῖ κρατῶν τὸ ποσὸν τοῦτο καὶ ἐναντίον τοῦ νόμου τοῦ 1872 καὶ ἐκείνου τοῦ 1852. Ἀναγκάζεται ἑπομένως τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον καὶ ὁ Δήμαρχος ὁμοῦ νὰ ὑποβάλωσιν εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν, δι’ ἧς νὰ παριστῶσι τὴν οἰκτρὰν αὐτὴν κατάστασιν τοῦ Δήμου, καὶ νὰ παρακαλέσωσιν αὐτὴν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὄχι νὰ δωρήσῃ τὸ ποσὸν, ἀλλὰ νὰ κανονίσῃ τὰ πράγματα οὕτως, ὥστε χωρὶς τὸ Δημόσιον νὰ ὑποστῇ ζημίαν, νὰ μὴ μείνῃ ἐντελῶς ἐστερημένος καὶ ὁ Δῆμος.

§27ΑΝΤΥΠΑΣ. Τὴν θέσιν ταύτην τῶν Δήμων πρὸ πολλοῦ παρέστησα μετ’ ἐνδιαφέροντος εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὁ ὁποῖος εὐμενῶς μὲ ἤκουσε καὶ διέταξε τὴν θεραπείαν αὐτῶν.

§28ΦΛΩΡΙΑΣ. Χαίρω πολὺ ἀκούων ὅτι ἡ Κυβέρνησις εὐηρεστήθη νὰ θεραπεύσῃ τὸ κακὸν, καὶ εὔχομαι ἵνα ἡ θεραπεία ἐπέλθῃ ὅσον ἔνεστι ταχυτέρα, τόσῳ μᾶλλον, ὅσῳ ἀνάγκη νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτῆς ἡ Κυβέρνησις, ὅτι εἰς τὸν Δῆμον ἐκεῖνον εἶχεν ἐνσκήψει ἡ νόσος εὐλογία, ἐξ οὗ ἠναγκάσθη καὶ ἐδαπάνησε πολλὰ ποσὰ ἐξ ἰδίων οὗτος ὁ Δήμαρχος, ὥστε πρὸς τὰς ἄλλας στερήσεις ἐπῆλθε καὶ ἡ δεινὴ αὕτη ἀσθένεια. Τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ἀφορμὴ, ἥτις εἶναι πλέον ἢ ἱκανὴ ἵνα πείσῃ τὴν Κυβέρνησιν νὰ σπεύσῃ πρὸς βοήθειαν τοῦ Δήμου ἐκείνου καὶ νὰ δώσῃ τὰ μέσα τῆς ὑπάρξεως πρὸς αὐτόν. Τὴν ἀναφορὰν τοῦ κ. Δημάρχου καὶ τῶν Δημοτικῶν Συμβούλων ἁπάντων, πρὸς δὲ τὸ σχετικὸν ψήφισμα καὶ ἓν πιστοποιητικὸν τοῦ ἰδίου Δημάρχου, ἐκ τοῦ ὁποίου προκύπτει ὅτι δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ Δῆμος ἔχει περίσσευμά τι, καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον, ὅπως διαβιβάσῃ ταῦτα ἅπαντα εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§29Ν. ΜΕΤΑΞΑΣ. Πρὸ πολλοῦ συμβαίνουν αὐτά;

§30ΦΛΩΡΙΑΣ. Ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Σεπτεμβρίου.

§31Ν. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ποῦ εἶναι ἡ θεραπεία, τὴν ὁποίαν ἐκάμετε, κ. Ἀντύπα;

§32ΦΛΩΡΙΑΣ. Σὺν τοῖς ἐγγράφοις τούτοις ὑποβάλλω καὶ τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ περὶ χαρτοσήμου Νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα).

§33ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Κατόπιν τῆς ἐξηγήσεως, ἣν ἔδωσεν ὁ ἔντιμος προλαλήσας ὡς πρὸς τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ μέλους τῆς Ἐπιτροπῆς, φρονῶ ὅτι δύναμαι νὰ περιορισθῶ εἰς ὀλίγα τινὰ μόνον ὅπως συμπληρώσω τὰς πληροφορίας αὐτάς. Τὴν ἀντικατάστασιν προεκάλεσεν, ὡς ἐπληροφορήθην, ἡ ἀναφυεῖσα ἐν διαφόροις Δημοτικοῖς Συμβουλίοις καθόσον ἀφορᾷ τὰς πράξεις καὶ τὸ κῦρος συζήτησις, καὶ κυρίως ἡ ἐντὸς τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου τῆς πόλεως Ἀργοστολίου ἀφορῶσα πρᾶξίν τινα τῆς ἐγχωρίου περιουσίας, καθ’ ἣν τὸ μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς ἀνέλαβε νὰ ὁμιλήσῃ ὡς Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἀναλαβὼν τὴν ὑπεράσπισιν αὐτῆς ἐκείνης τῆς πράξεως, ἥτις ἐτίθετο ὑπὸ τὸν ἔλεγχον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Δὲν ἐννοῶ νὰ προσθέσω τι καθόσον ἀφορᾷ τὰς ἀφιλοκερδεῖς ὑπηρεσίας τοῦ μέλους τούτου, δύναμαι ὅμως νὰ καθησυχάσω τὴν Βουλὴν, ὅτι ἀντεκατεστάθη δι’ ἐπίσης ἐντίμου προσώπου, ὑπὸ τοῦ γνωστοῦ ἰατροῦ κ. Κατσαΐτη· διὰ τῆς ἀντικαταστάσεως μάλιστα ταύτης συνεπληρώθη ἡ Ἐπιτροπὴ, ἐπειδὴ ἡ περιουσία ἀνήκει εἰς ὅλους τοὺς Δήμους, καὶ ἡ Ἐπαρχία Πάλλης εὑρίσκετο ἄνευ ἀντιπροσώπου. Δὲν εἶναι δὲ ἀληθὲς ὅτι προσκόπτει ἡ Ἐπιτροπὴ καθόσον ἀφορᾷ τὴν λειτουργίαν αὐτῆς. Εἶναι ὡσαύτως ἀληθὲς, καὶ βεβαίως δὲν θὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ οὐδεὶς, ὅτι οὐδαμῶς ἀνεμίχθην καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα εἰς τὴν διαχείρισιν ταύτην, οὔτε ποσῶς ἔλαβον μέρος ἐνεργητικὸν εἴτε μὴ, ἀλλ’ ἡ Ἐπιτροπὴ, ὡς ἐπληροφορήθην, ἐξακολουθεῖ νὰ ἐνεργῇ ὡς πρέπει τὰ καθήκοντά της. Ἄλλως τε τὸ σπουδαιότερον μέρος τῆς ἐντολῆς τῆς Ἐπιτροπῆς συνετελέσθη, καθόσον τὰ κτήματα, περὶ ὧν ἀνέφερεν ὁ προλαλήσας, ἐξετέθησαν ἅπαντα εἰς πλειστηριασμὸν καὶ σήμερον δὲν μένουσιν εἰμὴ κτήματα ἐλαχίστης ἀξίας, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν εὑρέθησαν προσφερταὶ καὶ διὰ τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια, ὅπως διανεμηθῶσι μεταξὺ τῶν Δήμων καὶ παύσῃ οὕτω πᾶσα περαιτέρω ἐξουσία τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης καὶ συσταθῇ τὸ δυνάμει τοῦ Νόμου Ἀδελφάτον, ἐκ τῆς συστάσεως τοῦ ὁποίου ἐξαρτᾶται πολὺ ἡ συλλογὴ τῶν συνδρομῶν, τὰς ὁποίας ἤρξατο μετ’ ἐπιτυχίας ὁ ἀξιοσέβαστος ἡμῶν Ἀρχιεπίσκοπος, ὑπὲρ τῶν φιλανθρωπικῶν τῆς νήσου καταστημάτων.

§34ΦΛΩΡΙΑΣ. Ἡ ἀπάντησις τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου εἰς τὰ ὑπ’ ἐμοῦ ῥηθέντα, ὅτι ἡ πολιτικὴ ἀπεῖχε μὲν μέχρι τοῦ Μαρτίου 1884 ν’ ἀναμιγνύεται εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἐκείνην, καὶ ὅτι ἤρχισεν ἀπὸ τοῦ 1884 νὰ πράττῃ τοῦτο, ἀπέδειξε τὸν ἰσχυρισμόν μου καὶ ἡ ἀπόδειξις εἶναι, ὅτι ὁ συνάδελφός μου ἀνέλαβε νὰ ὑπερασπίσῃ τὴν πρᾶξιν ἐκείνην τοῦ Νομάρχου καὶ τὴν ἐν γένει διαγωγὴν τούτου. Καὶ ἐπειδὴ εἶπεν, ὅτι δὲν εἶχεν ἀναμιχθῆ, ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ εἴπω, ὅτι τὰ πάντα προέκυψαν ἐκ τῶν ὑπαγορεύσεών του. Ὁ Φωκᾶς δὲν ἦτο φίλος αὐτοῦ πολιτικὸς καὶ ἔπρεπε νὰ παυθῇ. Ἀπὸ τῆς στιγμῆς ἐκείνης ἡ Ἐπιτροπὴ ἔπαυσε νὰ λειτουργῇ, ἠρνήθησαν τὰ δικαιώματα αὐτῆς καὶ δὲν τῇ ἐπέτρεπον οὐδὲ νὰ διαβιβάσῃ ἁπλοῦν εἰς τὰς προϊσταμένας Ἀρχὰς ἔγγραφον. Ἡ πολιτικὴ εἰσεχώρησεν εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ δάσους Κεφαλληνίας, τοῦ δάσους ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ποιώμεθα περὶ πολλοῦ χάριν τοῦ εἴδους του, καὶ χάριν τῆς εὐκρασίας τοῦ Τόπου ἡμῶν, ἡ πολιτικὴ διώρισε τὸν ἄνθρωπον, ὁ ὁποῖος τὸ κατέστρεψε, καὶ τὸ γεγονὸς, ὅτι τὸ δάσος εἶναι κατεστραμμένον, ἐβεβαιώθη ἐπισήμως διὰ πράξεως τῆς ἰδίας Ἐπιτροπῆς, ἥτις ὅμως δὲν ἐτόλμησε νὰ προβῇ κατὰ τοῦ φθορέως ἐκ φόβου. Τοιαύτη εἶναι ἡ φύλαξις τοῦ δάσους ἐκείνου! Προβαίνουν εἰς τὴν καταστροφὴν καὶ μετ’ αὐτὴν νὰ προκαλέσωσι τὴν γνώμην ὀργανωτῶν τῶν δασῶν, ὅπως ἐργασθῶσι περὶ ἀναδασώσεως αὐτοῦ! Τὸ μέλος ἐκεῖνο τῆς Ἐπιτροπῆς, περὶ τοῦ ὁποίου ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ὡμίλησεν, ἤτοι ὁ Ι. Φωκᾶς ὁ διατελῶν, ὡς εἴρηται, καὶ Δημοτικὸς Σύμβουλος, οὐδαμῶς οὐδέποτε ἔλαβε μέρος εἰς τὰς συνεδριάσεις τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ὁσάκις ἐπρόκειτο νὰ συζητήσῃ τοῦτο ὑποθέσεις τῆς ἐγχωρίου περιουσίας. Ἅμα ἀνεφύετο ἐν τῷ Δημοτικῷ Συμβουλίῳ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφώρα εἰς ὑποθέσεις τῆς περιουσίας ταύτης, οὗτος φρονίμως καὶ νομίμως ποιῶν ἀπέσχεν ἐντελῶς. Δὲν πρέπει δὲ ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας νὰ νομίζῃ, ὅτι ἱκανοποιήθησαν αἱ ἀνάγκαι τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκείνης καὶ τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς, διότι διωρίσθη καὶ ἓν μέλος ἐκ τῆς Ἐπαρχίας Πάλλης, ἡ ὁποία δὲν εἶχεν ἀντιπρόσωπον. Τὸ ζήτημα εἶναι, ἂν ὁ ἀντικατασταθεὶς ἦτο πρέπον νὰ ἀντικατασταθῇ, καὶ ἂν οἱ λόγοι, οὓς ἐπενόησαν, ἦσαν οἱ πραγματικοὶ, τοῦθ’ ὅπερ ἀμφισβητῶ. Ὡς πρὸς δὲ τὸ ὅτι ἡ Ἐπαρχία ἐκείνη δὲν εἶχεν ἀντιπρόσωπον μέχρι τοῦδε, τοῦτο δὲν ἦτο λόγος τῆς ἀπολύσεως τοῦ πρώτου καὶ διότι ἡ Ἐπαρχία ἐπαξίως μέχρι τοῦδε ἀντεπροσωπεύετο ἄνευ παραπόνου. Γινώσκει ὁ συνάδελφος, ὅτι τὰ μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ἐκλέγονται καὶ δὲν διορίζονται, καὶ ἐκλέγονται ἀπὸ τοὺς ἀντιπροσώπους τῶν Δήμων ὅλων τῶν Ἐπαρχιῶν Κεφαλληνίας, συνερχομένων εἰς ἓν, ἡ δὲ ἐκλογὴ τοῦ Φωκᾶ ἦτο ἐκλογὴ, ἡ ὁποία ἐγένετο παρὰ τῶν ἀντιπροσώπων καὶ τῆς Ἐπαρχίας ἐκείνης· οὐδὲν δὲ εἶχεν, ὡς εἶπον, παράπονον ἐκείνη ἡ Ἐπαρχία κατὰ τοῦ Φωκᾶ διὰ νὰ ἐξεγερθῇ κατὰ τῆς καταστάσεως τῶν πραγμάτων, καὶ νὰ ζητήσῃ ἵνα ἀντιπροσωπεύῃ αὐτὴν ἓν μέλος καταγόμενον ἐξ αὐτῆς. Ὁ Ἰωάννης Φωκᾶς, ἂν εἶχεν ἀντίδρασιν, εἶχεν αὐτὴν ἐκ τῆς Ἐπαρχίας Κραναίας. Ἐπίσης δὲν εἶναι ἀκριβὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ὅτι δηλαδὴ ἐξεπληρώθη ἡ ἀποστολὴ τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀφοῦ ἐξετελέσθη ἡ ἐκποίησις τῶν κτημάτων, καὶ ὅτι τούτου ἕνεκα καιρὸς εἶναι νὰ συστηθῇ τὸ Ἀδελφάτον. Ἐδῶ εἶναι τὸ ζήτημα! Νὰ συστηθῇ τὸ Ἀδελφάτον, διὰ νὰ ἐκλείψωμεν ἡμεῖς! Νὰ συστηθῇ τὸ Ἀδελφάτον, διὰ νὰ κατορθωθῇ τοιοῦτον, ὅπως διατελῇ ἐντελῶς ἀφωσιωμένον εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πολιτικῆς. Τὸ Ἀδελφάτον δέον νὰ γείνῃ καὶ θὰ γείνῃ· ἀνάγκη μάλιστα νὰ γείνῃ ὅσον τάχιον, διὰ νὰ δοθῇ ἡ ἀπαιτουμένη ὤθησις εἰς τοὺς πλουσίους Κεφαλλῆνας, ἵνα συνδράμωσι τὰ φιλανθρωπικὰ καταστήματα τῆς Νήσου, τὰ ὁποῖα ἡ κλοπὴ καὶ ἡ σπατάλη παρελθόντων ἐτῶν ἀπεγύμνωσαν ἀπὸ τὴν πλουσίαν περιουσίαν των. Ἀλλ’ ὅσην καὶ ἂν ἔχῃ ὅ τε συνάδελφος καὶ ἐγὼ ἐπιθυμίαν πρὸς τοῦτο, πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπομονὴν, διότι ἀκόμη δὲν ἦλθε τὸ πλήρωμα τοῦ χρόνου, ἤτοι δὲν ἐξεποιήθη εἰσέτι οὐδὲ τὸ ⅓ τῆς περιουσίας αὐτῆς. Ἐν ἄλλαις λέξεσι δὲν ἐγένετο εἰσέτι ἡ ἐκκαθάρισις, ἣν ὁ Νόμος ΨΙʹ ὥρισε. Τὸ ἐπ’ ἐμοὶ, ἂν νομίσῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ ἐτελείωσε τὴν ἀποστολήν της ἢ ὅτι ἐξετράπη αὕτη τῆς ἀποστολῆς αὐτῆς, οὐδόλως θέλω διὰ τοῦτο δυσανασχετίσει· διότι φρονῶ, ὅτι τὸ Ἀδελφάτον δύναται, ἐργαζόμενον συνετῶς, νὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἡ Κεφαλληνία ἔχει τὰ μέσα καὶ θέλει νὰ ἔχῃ τὰ φιλανθρωπικὰ καταστήματα ἄξια ἑαυτῆς, ἀρκεῖ νὰ μὴ εἰσδύσῃ καὶ εἰς αὐτὰ ἡ Πολιτική.

§35ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος οὐδὲν ἄλλο ἔπραξεν ἢ νὰ ἐπικυρώσῃ ὅ,τι ἰσχυρίσθην καὶ νὰ δώσῃ τὴν ἀρνητικὴν ὑποστήριξιν τῶν ἰδίων αὑτοῦ ἰσχυρισμῶν. Ὁ συνάδελφος ἰσχυρίσθη ὅτι ἡ πολιτικὴ μέχρι πρὸ ὀλίγου καιροῦ δὲν εἶχεν ἀναμιχθῆ ποσῶς εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, ἤτοι εἰς τὴν διοίκησιν, τὴν ἀφορῶσαν τὴν ἐγχώριον περιουσίαν τῆς νήσου Κεφαλληνίας, καὶ ἐπεκαλέσθη ὡς μαρτυρίαν ὅ,τι ἐγὼ διὰ τὸν ἑαυτόν μου εἶχον ἐπικαλεσθῆ, ὅτι δηλαδὴ μέχρι τοῦδε καὶ καθ’ ὅλον τὸ διάστημα, καθ’ ὃ διατελῶ Βουλευτής, δὲν ἀνεμίχθην. Ἀλλὰ ταῦτα λέγων ἐλησμόνησεν ὅ,τι πρὸ ὀλίγου ὡνωμολόγει, ὅτι δηλαδὴ ὁ ἀξιότιμος φίλος ἀπετέλει μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς, ὅτι δεύτερον μέλος εἶναι ὁ ἀδελφὸς τοῦ Βουλευτοῦ κ. Ἀντύπα, καὶ ὅτι τρίτος ἦτο ὁ Φωκᾶς, ὁ ὁποῖος κατ’ αὐτὸν εἶναι ἀντίθετός μου καὶ δημότης Κραναίας. Κύριε Φλωριᾶ, τότε ὅτε ἐπρόκειτο περὶ περιουσίας ἑκατομμυρίου δραχμῶν δὲν ἀνεμιγνύετο ὁ Βαλσαμάκης, τώρα πρὸς τί ἀναμιγνύεται; Δὲν εἶσθε καὶ νῦν μέλος; ἀλλὰ σᾶς λείπει ὁ κ. Φωκᾶς! Ἐνθουσιάσθη ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ δάσους καὶ δὲν ἐλησμόνησε νὰ ἀριθμήσῃ καὶ τὰ καλὰ, τὰ ὁποῖα προέρχονται εἰς τοὺς τόπους ὅπου ὑπάρχουσι δάση, ἀπορῶ μάλιστα πῶς δὲν προέβη καὶ εἰς διατριβὴν περὶ δασῶν. Ἀλλὰ τίς ἀρνεῖται τοῦτο; Ἐπερίμενα νὰ καταγγείλῃ τὸν διευθύνοντα τὸ δάσος διὰ παρανομίας, διὰ παραβάσεις, καθόσον ἀφορᾷ τὸ καθῆκόν του, ἀλλ’ οὐδεμία τοιαύτη παράβασις ἠκούσθη. Τὸ δάσος, κύριοι, δὲν ἀνήκει εἰς τὴν Ἐπαρχίαν, ἣν ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀντιπροσωπεύω· τὸ δάσος ἀνήκει εἰς τὴν Κεφαλληνίαν ἅπασαν καὶ κατὰ μέγα μέρος κεῖται εἰς τὴν Ἐπαρχίαν, τὴν ὁποίαν ἀντιπροσωπεύει ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου· ἂν δὲ ἐγένοντο καταχρήσεις, θὰ ἐγένοντο βεβαίως ἐκ τῶν ἐπαρχιωτῶν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου, διότι ὁλόκληρος Δῆμος τῆς Ἐπαρχίας ἐκείνης εὑρίσκεται ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ δάσους. Ἀπορῶ λοιπὸν πῶς θέλει σήμερον νὰ ὑποστηρίξῃ τὸν Βαλσαμάκην καὶ τὴν Πολιτικὴν ἀναμιγνυομένους εἰς τὴν διοίκησιν τῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ τοῦτο εὑρίσκει εἰς τὴν ἀντικατάστασιν τοῦ Φωκᾶ, καὶ τὴν φύλαξιν τοῦ δάσους ἀπὸ τὸν νῦν χωροφύλακα.

§36ΜΟΥΣΟΥΡΗΣ. Ἂν ὁ κ. Φωκᾶς ἐδικαιοῦτο νὰ ἦναι μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς, βεβαίως ἐπαύθη ἀδίκως· ἂν ὅμως, δὲν ἐδικαιοῦτο νὰ ἦναι μέλος, καθόσον ἦτο καὶ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου Κρανίων, τότε δικαίως ἐπαύθη, καὶ ὁ συνάδελφος κ. Φλωριᾶς μακρὰν τοῦ νὰ κατακρίνῃ τοῦτο ἔπρεπε νὰ τὸ ἐπαινέσῃ· τὸ νὰ ἐπιμένῃ δὲ καὶ ὁ Φωκᾶς καὶ ὁ Βουλευτὴς κ. Φλωριᾶς ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξακολουθῇ νὰ ἦναι μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ συνάμα καὶ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἐπιμένουν ἀμφότεροι εἰς μίαν παρανομίαν, καὶ δὲν πρέπει νὰ ἐγκαλῆται ἡ Κυβέρνησις, διότι τὸ ἄτοπον αὐτὸ ἠθέλησε νὰ τὸ ἄρῃ. Κατὰ τὸν Νόμον, κύριοι, αἱ ἀποφάσεις τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς ἐγχωρίου περιουσίας ὑποβάλλονται εἰς τὰ Δημοτικὰ Συμβούλια, τὰ ὁποῖα δικαιοῦνται ἐντὸς 15 ἡμερῶν νὰ ἐκκαλῶσι τὰς πράξεις τῆς Ἐπιτροπῆς ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ ὀφείλει νὰ δώσῃ λόγον εἰς αὐτά. Ἂν λοιπὸν ἦτο μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, ἦτο δικαστὴς καὶ δικαζόμενος. Καὶ ὁπωσδήποτε μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς ὢν ὁ καὶ Πρόεδρος τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου, δὲν θὰ ἐπέδρα ἐπὶ τῶν πράξεων αὐτοῦ; Δὲν εἴμεθα λοιπὸν δικαιολογημένοι νὰ λέγωμεν ἐδῶ, διότι ἐφηρμόσθη ὁ Νόμος καὶ τὸ δίκαιον, ὅτι ἀνεμίχθη ἡ Πολιτική. Διὰ τοῦ μέτρου τῆς Κυβερνήσεως περιφρουρεῖται ἔτι μᾶλλον ἡ περιουσία τῆς Κεφαλληνίας.

§37ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ θέσεις τοῦ μέλους τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τοῦ Προέδρου τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου εἶναι ἀσυμβίβαστοι κατὰ τὸν Νόμον; Αἱ ἐξαιρέσεις εἶναι τοῦ στενοῦ δικαίου, καὶ δὲν λαμβάνονται ἐξ ἀναλογίας· ὥστε, ἐὰν διάταξις τοιαύτη, καθιεροῦσα τὸ ἀσυμβίβαστον δὲν ὑπάρχῃ, ἡ πρᾶξις δὲν εἶναι παράνομος.

§38Δ. ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Μολονότι τὸ ὀρθὸν εἶναι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ Βουλευτὴς Εὐρυτανίας, μολαταῦτα καὶ ἂν παραδεχθῶμεν ὡς ὀρθὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον, εἶπεν ὁ κ. Μουσούρης, τότε ἔπρεπε νὰ συμβῇ ἄλλο τι, τοὐτέστιν, ὅταν ἐξελέγη ὡς Δημοτικὸς Σύμβουλος ὁ Φωκᾶς, νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή του ὡς τοιούτου, διότι ἦτο μέλος ἄλλης Ἐπιτροπῆς, ἧς τὰ καθήκοντα δὲν συνεβιβάζοντο μὲ ἐκεῖνα τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. Παρατηρῶ ὅμως ὅτι ἀμφότεροι οἱ ἐνδιαφερόμενοι κατὰ τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Φλωριᾶς, δὲν μᾶς ἐξήγησαν ἂν καταστρέφηται ἢ μὴ τὸ δάσος διὰ τῆς διατηρήσεως τοῦ ἐντοπίου δασοφύλακος, ἀλλὰ μᾶς εἶπον μόνον ὅτι ἀνήκει τὸ δάσος εἰς τὴν Ἐπαρχίαν τῶν Σαμίων, ὅπερ δὲν ἔχει σημασίαν, ἀφοῦ ἐνδιαφέρεται ἅπασα ἡ νῆσος Κεφαλληνίας. Ἐρωτῶ τὸν κ. Βαλσαμάκην, τί ἤθελε πάθει ἡ ὑπηρεσία, ἐὰν μετετίθετο ὁ χωροφύλαξ οὗτος; Δὲν μᾶς εἶπε προσέτι ὁ κ. Βαλσαμάκης ἂν ὁ Νομάρχης ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλληται εἰς τὸ Σῶμα, τὸ ὁποῖον λαμβάνει μέρος ὡς μέλος Προεδρεῦον. Ἕπεται λοιπὸν ὅτι αὐτὰ τὰ πράγματα δὲν πρέπει νὰ λέγωνται.

§39ΦΛΩΡΙΑΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, δὲν ἐννοῶ καὶ ἀπορῶ μάλιστα πῶς ὁ ἀξιότιμος κ. Βαλσαμάκης προβάλλει τοιαύτας ἰδέας. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐβεβαίωσεν ἀκόμη καὶ τὴν κατάχρησιν, καὶ, ὡς εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω, εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Ἐπιτροπῆς ὑπάρχει ἔκθεσις, διὰ τῆς ὁποίας ἐβεβαιώθη ἐπισήμως, ὅτι εἷς συγχωρικὸς τοῦ χωροφύλακος τούτου εἶχε κεκαλυμμένους ὄπισθεν τῆς οἰκίας του 8 δοκοὺς μεγάλας, διὰ τὰς ὁποίας ἀνακαλυφθεὶς προσῆλθεν ὁ ἴδιος εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, ἐπλήρωσε καὶ ἔλαβε καὶ διπλότυπον. Ἀλλὰ καίτοι διὰ τούτων ἐβεβαιώθη ἡ κατάχρησις, οὐδεὶς τὸν κατεδίωξε, διότι ἡ καταδίωξίς τις θὰ συνεπήγαγε τὴν καταδίωξιν καὶ αὐτοῦ καὶ τοῦ ἐπὶ κεφαλῆς τοῦ δάσους φύλακος. Ὥστε καὶ ἡ βλάβη ἐβεβαιώθη καὶ ἡ παρανομία ἐγένετο.

§40ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κ. Βουλευτὴν ἐκ Λακεδαίμονος διὰ τὴν φροντίδα, τὴν ὁποίαν λαμβάνει καὶ περὶ τῶν ὑποθέσεων τῆς Κεφαλληνίας. Λυποῦμαι ὅμως ὅτι δὲν δύναμαι νὰ συζητήσω μετ’ αὐτοῦ, διότι ὤφειλε προηγουμένως νὰ γνωρίζῃ τί ἐστὶν ἡ Ἐπιτροπὴ, ἡ διοικοῦσα τὴν ἐγχώριον περιουσίαν Κεφαλληνίας, ποῖαί εἰσιν αἱ ὑποχρεώσεις της, ποῖα τὰ δικαιώματά της καὶ ποία ἡ ἱστορία της· ταῦτα δὲ πάντα ἀπαιτοῦσι χρόνον πολὺν ἵνα ἐξηγήσω εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν, καὶ δὲν δύναμαι νὰ καταχρασθῶ τῆς καλωσύνης τῶν κ. Βουλευτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν περὶ οὗ ὁ λόγος χωροφύλακα, ταύτην τὴν στιγμὴν πληροφοροῦμαι, κύριοι Βουλευταὶ, ὅτι πρὸ πολλοῦ ἐπαύθη.

§41ΦΛΩΡΙΑΣ. Πότε ἐπαύθη;

§42ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Φροντίζω τόσον ὀλίγον, κύριοι Βουλευταί, περὶ τῶν τοιούτων, ὥστε οὔτε κἄν ἐγνώριζα ὅτι ἐπρόκειτο περὶ παύσεως, καὶ ἤδη τὸ πρῶτον μανθάνω ὅτι ἐπαύθη πρὸ δύω μηνῶν.

§43ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὁ κ. Βουλευτὴς Κραναίας εἶπεν ὅτι ἐγὼ ἀναμιγνύομαι εἰς ξένας ὑποθέσεις. Κακῶς ἐννοεῖ τὴν θέσιν τοῦ Βουλευτοῦ· ἡ ἀποστολὴ τοῦ Βουλευτοῦ εἶναι δι’ ὅλον τὸ Κράτος, μόνον δὲ ἡ ἀποστολὴ τοῦ Δημοτικοῦ Συμβούλου εἶναι διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Δήμου καὶ ἐκείνη τοῦ Ἐπαρχιακοῦ περιορίζεται εἰς τὰ τῆς Ἐπαρχίας. Ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον ζήτημα, ὅτι ἔπρεπε νὰ μάθω τί ἐστὶν Ἐπιτροπὴ καὶ ποία ἡ ἱστορία της διὰ νὰ κρίνω περὶ τῆς ὑπηρεσίας τοῦ ἐκεῖ Νομάρχου, τῷ ἀπαντῶ ὅτι εἶχον τὴν τιμὴν νὰ εἶμαι Νομάρχης πολὺ πρὶν τοῦ κ. Μαλασπίνα καὶ ὑπέκυψα εἰς τὴν ψῆφον τῆς πλειονοψηφίας, ὁσάκις ὡς ἐκ τῶν καθηκόντων μου ἔλαβον μέρος καὶ προήδρευσα Ἐπιτροπῶν.

§44Ν. ΜΕΤΑΞΑΣ. Κατὰ καθῆκον ἔρχομαι νὰ προσθέσω ὅτι δυστυχῶς διὰ τὸ δάσος ὁ ὑπενωμοτάρχης τῆς δασικῆς, ὁ ὁποῖος πρὸ δύω μηνῶν παρῃτήθη, ἐζήτησεν ὁ ἴδιος τὴν παραίτησίν του. Λέγω δὲ ὅτι εἶναι τοῦτο δυστύχημα διὰ τὸ δάσος, διότι οὐδέποτε κατὰ τὰ ἕξ ἔτη, κατὰ τὰ ὁποῖα μένω ἐν Κεφαλληνίᾳ καὶ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ἐντὸς τοῦ δάσους τούτου, τὸ δάσος διετηρήθη καλλίτερον ἢ κατὰ τὸν χρόνον, καθ’ ὃν τὴν φύλαξιν αὐτοῦ εἶχεν ὁ περὶ οὗ πρόκειται ὑπενωμοτάρχης.

§45ΧΑΡ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω καὶ ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, ἓν παράπονον καθ’ ὅλα ὅμοιον μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνεκοίνωσε πρὸς τὴν Βουλὴν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τροιζηνίας Συνάδελφος, περὶ τῆς μὴ ἐγγραφῆς τῶν προτάσεων νόμων, τῶν ὑποβαλλομένων ὑπὸ τῶν κυρίων Βουλευτῶν, ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐτυπώθη ἀκόμη ἡ ἰδική σας.

§47ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι τυπωμένη ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου καὶ εὑρίσκεται εἰς πολλὰ ἀντίτυπα ἐν τῷ Γραφείῳ.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ τυπωθῇ ἐκ νέου, καὶ ὅταν τυπωθῇ θὰ διανεμηθῇ καὶ θὰ ἐγγραφῇ.

§49ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἀποσύρω τὸ παράπονον τοῦτο. Ἀλλ’ ἔχω καὶ ἕτερον παράπονον κατὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸν ὁποῖον ἐπηρώτησα πρὸ ἡμερῶν διατί πρὸ τριῶν μηνῶν ἀναβάλλει ἀδικαιολογήτως τὸν διορισμὸν τοῦ Δημοτικοῦ Εἰσπράκτορος τοῦ Δήμου Βώλακος καὶ ἔχει ἀνατεθειμένα τὰ καθήκοντα αὐτοῦ εἰς τὸν Δημόσιον Εἰσπράκτορα, τὸ ὁποῖον ζημιοῖ τὰ συμφέροντα τοῦ Δήμου μεγάλως καὶ πολυειδῶς; διότι ὁ Δημόσιος Εἰσπράκτωρ καταγίνεται εἰς τὴν εἴσπραξιν τῶν δημοσίων ἐσόδων καὶ ἀδιαφορεῖ δι’ ἐκεῖνα τῶν δημοτικῶν. Δὲν μᾶς εἶπεν ἀκόμη τὸν λόγον τῆς τοιαύτης καταστάσεως ὁ κ. Ὑπουργός.

§50ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω αὔριον, ἐὰν μοὶ ἐστάλη ἡ ἐπερώτησίς σας.

§51ΖΩΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ συχνάκις παραπονοῦνται ὅτι δὲν λκμβάνουσι τὰς ἐπερωτήσεις τῶν κυρίων Βουλευτῶν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθ’ ὅσον ἑτοιμάζονται, τὰς ἀποστέλλομεν σήμερον ὑπέγραψα 15.

§53ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶχον ἀναγγείλει εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν, ὅτι ἤθελον ἐπερωτήσει τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν περὶ τῆς ἐν γένει καταστάσεως τοῦ Στρατοῦ, εὑρεθεὶς εἰς τὴν ἀνάγκην αὐτὴν, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ οἱ λοιποὶ Συνάδελφοί του ὠχυρώθησαν ὄπισθεν τῆς σιωπῆς εἰς τὰς ἐπερωτήσεις, τὰς ἀπευθυνθείσας αὐτοῖς ὑπὸ τῶν κκ. Βουλευτῶν. Ἐπειδὴ ὅμως καὶ ἡ ὥρα εἶναι ἤδη προκεχωρηκυῖα καὶ σήμερον δὲν ἐπιθυμῶ ν’ ἀγορεύσω, περιορίζομαι εἰς τὸ νὰ εἰδοποιήσω τὴν Βουλὴν, ὅτι αὔριον, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, θέλω λάβει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ μετὰ τῆς Γερμανίας ἐμπορικὴ σύμβασις. Ὁ κ. Ζυγομαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§55Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Πρωτίστην δικαιολογίαν τῆς συμβάσεως ταύτης ἐπρόβαλεν ἡ Κυβέρνησις τὸ ὅτι ἀπὸ 30 καὶ 40 ἐτῶν οὐδεμία ἔχει γείνει Σύμβασις μετὰ τῶν Εὐρωπαϊκῶν Δυνάμεων, αἱ δὲ πρὸ χρόνου πολλοῦ γενόμεναι ἦσαν πεπαλαιωμέναι, ἦσαν ἴσως τῆς παλαιᾶς σχολῆς· ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις, ἡ θέλουσα ν’ ἀναμορφώσῃ τὰ πάντα, προέβη καὶ εἰς τὴν διάπραξιν νέων Συμβάσεων μετὰ τῶν διαφόρων Ἐθνῶν, μετὰ τῶν ὁποίων εἶχε παλαιὰς τοιαύτας. Καὶ ἰδοὺ ἓν ἀριστούργημα Συμβάσεως, τὴν ὁποίαν ὑποβάλλει εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς κύρωσιν, ἡ ἐμπορικὴ μετὰ τῆς Γερμανίας Σύμβασις. Ἀμφισβητῶ πρῶτον τὴν πληροφορίαν, ὅτι Συμβάσεις ἐμπορικαὶ καὶ ἄλλαι δὲν ἐγένοντο ἢ πρὸ 30 ἐτῶν. Συμβάσεις ἐγένοντο μετὰ διαφόρων Δυνάμεων καὶ πρὸ 3 καὶ πρὸ 4 ἐτῶν, καὶ αὐτὸς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, νομίζω, ὑπέγραψε πρὸ ὀλίγων ἐτῶν Σύμβασιν ἐμπορίας καὶ ναυτιλίας μετὰ τῆς Ἰταλίας· ἐγένοντο δὲ τοιαῦται καὶ μετὰ τῆς Πορτογαλλίας, τῆς Ἰσπανίας, κλπ. Βεβαίως δὲν ἀντιτείνομεν εἰς τὸ νὰ γίνωνται Συμβάσεις καὶ ἀνανεώσεις Συμβάσεων σύμφωνοι πρὸς τὰς νεωτέρας ἀνάγκας τοῦ ἐμπορίου, τῆς βιομηχανίας καὶ τῆς ἐθνικῆς παραγωγῆς· ἀλλὰ ζητοῦμεν αἱ Συμβάσεις νὰ ἦναι συμφέρουσαι καὶ εἰς τὸ Ἔθνος ἡμῶν, καὶ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἡ Ἑλλὰς θέλει παράσχει εἰς ξένον Κράτος, νὰ ἦναι ἀντάλλαγμα παροχῶν τουλάχιστον ἰσαξίων παρὰ τοῦ Κράτους ἐκείνου, τοῦθ’ ὅπερ ἐν τῇ ὑπὸ συζήτησιν συμβάσει δὲν ἀνευρίσκομεν. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅπως ἀπαστράψῃ εὐχαριστόν τι εἰς τοὺς ὀφθαλμοὺς ἡμῶν, ἀνέφερε τὸ κέρδος τὸ ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῆς σταφίδος καί τινων ἄλλων, ὁ δὲ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς περιωρίσθη εἰς τὴν σταφίδα· μάλιστα οὗτος κατ’ ἐρωτηματικὸν τρόπον ἀπηυθύνθη πρὸς ἡμᾶς καὶ μᾶς ἠρώτησε: δὲν σᾶς ἀρκεῖ ἡ σταφίς; Ἀλλὰ βεβαίως περὶ οἱουδήποτε ἄλλου πράγματος φροντίζει ἡ Κυβέρνησις ἢ περὶ σταφίδος· διότι, ἂν ἐφρόντιζε περὶ σταφίδος, ἤθελε φροντίσει ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχει κατανάλωσις τοῦ προϊόντος τούτου καὶ ὄχι ἐν Γερμανίᾳ, ὅπου καταναλίσκονται τρία μόλις ἑκατομμύρια ἐκ τοῦ προϊόντος τούτου, ἐνῷ ἡ παραγωγὴ τῆς Ἑλλάδος εἶναι τριακοσίων περίπου ἑκατομμυρίων λιτρῶν. Ἡ Ἀγγλία καταναλίσκει ἑκατὸν πεντήκοντα ἑκατομμύρια λιτρῶν, ἡ Γαλλία ἑξήκοντα, ἡ Ἀμερικὴ τριάκοντα, ἡ Γερμανία τρία ἕως τέσσαρα.

§56ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δέκα.

§57ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δέκα; ποτέ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ὑπέβαλε κατάστασιν, ἐκ τῆς ὁποίας ἐμφαίνεται, ὅτι ἡ Γερμανία καταναλίσκει κατὰ μέσον ὅρον ὀκτὼ ἑκατομ. κατ’ ἔτος· ἀλλὰ οἱ ὑπολογισμοὶ αὐτοῦ εἶναι ὑπερβολικοὶ, καὶ τοῦτο ἀποδείκνυται ἐκ τῶν ἐπισήμων στατιστικῶν τῆς Γερμανίας.

§58ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἔντυπον λέγει, ὅτι ἐντεῦθεν ἐξάγονται εἰς Γερμανίαν δέκα ἑκατομμύρια λίτραι δὲν λέγει ὅμως ὅτι τοσαῦτα μόνον καταναλίσκονται ἐκεῖ. Τὰ στατιστικὰ ἔγγραφα πρέπει νὰ ἀναγινώσκῃ τις κατὰ τοὺς προσιδιάζοντας εἰς τὴν στατιστικὴν κανόνας. Παρατηρήσατε ἐν τῷ ἐντύπῳ πόσα ἑκατομμύρια ἐξάγονται ἐντεῦθεν εἰς Ὁλλανδίαν, τὸ δὲ πλεῖστον αὐτῶν ἂν προσθέσητε εἰς τὴν κατανάλωσιν τῆς Γερμανίας, ἔχετε ταύτην ἀνερχομένην εἰς δεκαοκτὼ ἑκατομ. ὅπερ ἀντιστοιχεῖ πρὸς χιλιόγραμμα 9,000,000.

§59ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Βεβαιῶ τὸν κ. Πρωθυπουργόν, ὅτι αἱ μελέται αἱ μεταφυσικαὶ, τὰς ὁποίας ἔκαμεν ἐπὶ τῶν στατιστικῶν πληροφοριῶν, δὲν εἶναι ἀκριβεῖς. Ἰδοὺ λαμβάνω τὸν διδάσκαλον τῆς στατιστικῆς τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τὸν κ. Δεμάθαν, ὁ ὁποῖος ἐκδίδει ἐφημερίδα, ὡς μανθάνω, καὶ παρέχει ἐπισήμους, ὡς λέγει, πληροφορίας. Βασίζομαι εἰς τὰς πληροφορίας τῆς ἐφημερίδος ταύτης, διότι εἶδον καὶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν ἀντλοῦντα ἐκ τῆς αὐτῆς πηγῆς. Κατὰ τὸ ἔτος 1882 εἰσήχθησαν ἐξ Ἑλλάδος εἰς Γερμανίαν κατὰ τὴν ἐπίσημον στατιστικὴν τοῦ Βερολίνου. Σταφίδος Κορινθιακῆς εἰδικὸν ἐμπόριον 1,223,700 Σταφίδος Κορινθιακῆς γενικὸν ἐμπόριον 1,351,200 ὥστε καὶ ἂν ἀθροίσωμεν τὰ ποσὰ ἐνῷ τὸ γενικὸν ἐμπόριον περιέχει πᾶσαν εἰσαγομένην σταφίδα ὁπωσδήποτε καὶ ὁποθενδήποτε, πάλιν ἔχομεν ἐν ὅλῳ εἰσαχθεῖσαν ἐν Γερμανίᾳ Κορινθιακὴν σταφίδα χιλιόγραμμα 2,574,900 δηλαδὴ 2½ ἑκατομμύρια χιλιογράμμων.

§60ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἔτος 1882 ἡ Γερμανία κατηνάλωσε 80,631,000 καντάρια, τὰ ὁποῖα ἐὰν διαιρέσητε διὰ τοῦ 5, θὰ ἔχητε τὸν ἀριθμὸν εἰς λίτρας.

§61ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ Γερμανία, διὰ τῶν ἐπισήμων στατιστικῶν της λέγει ὅτι ἔλαβε 2½ ἑκατομμύρια καὶ ὀλιγότερα μάλιστα, ἀλλ’ ὑπάρχουσι καὶ ἄλλοι λιμένες σπουδαῖοι, εἰς τοὺς ὁποίους ἀποστέλλεται Κορινθιακὴ σταφὶς ὡς οἱ τῶν Ἀνσεατικῶν πόλεων, Λιβέκης, Βρέμης καὶ Ἀμβούργου. Ἂν καὶ ἐκ τῶν ἄνω λιμένων ἢ ἀλλαχόθεν ἀποστέλλεται εἰς Γερμανίαν ποσόν τι σταφίδος, ἀδύνατον τὸ ποσὸν νὰ ὑπερβῇ τὸ 1½ ἑκατομμύριον· ὥστε ἡ εἰς Γερμανίαν ἀναλισκομένη Ἑλληνικὴ Κορινθιακὴ σταφὶς ποτὲ δὲν θὰ ὑπερβαίνῃ τὰ τέσσαρα ἑκατομμύρια. Ποία εἶναι ἡ ἀναλογία τῶν τεσσάρων ἢ ἔστω καὶ 5 ἑκατομμυρίων πρὸς τὰ τριακόσια, τὰ ὁποῖα παράγει ἡ Ἑλλάς; Ἀπέκτησε σπουδαῖόν τι ἡ Ἑλλὰς, ἐπιτυχοῦσα τὴν ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ ἀπὸ 30 φράγκα εἰς 10 κατὰ ἑκατὸν χιλιόγραμμα; Ποῖος εἶναι ὁ δασμὸς ἐν Ἀγγλίᾳ; ἑπτὰ σελίνια, νομίζω. Ποῖος ἐν Γαλλίᾳ; ἓξ φράγκα, νομίζω. Ὥστε ἡ Γερμανία διὰ τοῦ συμβατικοῦ αὐτοῦ Δασμολογίου ἐπιβάλλει μεῖζον τέλος ἀφ’ ὅσον ἡ Γαλλία ἄνευ συμβατικοῦ Δασμολογίου· ἡ δὲ Γαλλία ἀναλίσκει 60,000,000 λιτρῶν σταφίδος, ἡ δὲ Γερμανία 4 ἢ 5. Δύναται δὲ νὰ γείνῃ ἐν Γερμανίᾳ μεγάλη κατανάλωσις σταφίδος; Βεβαιωθῆτε, ὅτι εἴτε ἐλαττωθῇ ὁ δασμὸς κατὰ 10 λεπτὰ, εἴτε αὐξηθῇ κατὰ 10 τὸ χιλιόγραμμον, οὐδεμία διαφορὰ θέλει ἐπέλθει εἰς τὸ καταναλισκόμενον ποσὸν σταφίδος· διότι ὁ Γερμανὸς μόνον ἅπαξ, δὶς ἢ τρὶς τοῦ ἔτους, καθ’ ὡρισμένας ἑορτὰς θὰ μεταχειρισθῇ σταφίδα Κορινθιακὴν, καὶ τότε πάλιν θὰ μεταχειρισθῇ αὐτὴν ἀναμεμιγμένην μετ’ ἄλλης σταφίδος καλλιτέρας ποιότητος, Ἱσπανικῆς λόγου χάριν. Οὐδέποτε ἡ Γερμανία θὰ καταναλώσῃ μεγάλην ποσότητα σταφίδος, διότι ἀτυχῶς διὰ τὴν χώραν ταύτην ὁ Γερμανὸς εἶναι πτωχὸς καὶ φειδωλὸς, ἡ δὲ σταφὶς εἶναι εἶδος πολυτελείας δι’ αὐτόν. Δὲν ἔχετε ἑπομένως οὐδεμίαν ἐλπίδα, ὅτι διὰ τῆς ἐλαττώσεως τῶν τελῶν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ εἰσπράξητε περισσότερα χρήματα διὰ τῆς καταναλώσεως μεγαλειτέρου ποσοῦ. Ὥστε πρέπει ἡ Κυβέρνησις πρὸ πάντων ν’ ἀποβλέψῃ, ὅπως ἐλαττώσῃ τὸν δασμὸν τῆς σταφίδος ἐν ἄλλαις χώραις, ὅπου καταναλίσκεται μέγα ποσὸν, ἐν Γαλλίᾳ, ἐν Ἀγγλίᾳ, ἐν Ἀμερικῇ καὶ ἐν Ῥωσσίᾳ, ἐὰν ἦτο δυνατόν. Ἤδη ἐξεταστέον τὸ κέρδος τὸ μικρὸν τὸ προελευσόμενον κατὰ τὰς εἰκασίας τῆς Κυβερνήσεως ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῆς σταφίδος ἐν Γερμανίᾳ ἀντὶ τίνος τὸ ἀντήλλαξεν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις; διότι περὶ ἄλλου προϊόντος πιστεύω ὅτι δὲν πρέπει νὰ κάμωμεν λόγον, διότι οὔτε περὶ τοῦ ἐλαίου, οὔτε περὶ τοῦ οἴνου ἐλήφθη μέριμνά τις, ἐνῷ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ ἐλαίου ἐν Γερμανίᾳ εἶναι σπουδαία, ἀνερχομένη εἰς 250,000 χιλιόγραμμα καὶ ἡ τοῦ οἴνου ἐπίσης εἰς 290,000 χιλιόγραμμα. Τὰ ποσὰ ταῦτα ἀναγράφει ἡ ἐπίσημος στατιστικὴ τῆς Γερμανίας. Εἶναι δὲ πολὺ σπουδαία διὰ τὴν Ἑλλάδα ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ οἴνου καὶ ἐλαίου, διότι ἡ Ἑλλὰς εἶναι οἰνοφόρος καὶ ἐλαιοφόρος. Πρέπει δὲ ν’ ἀποβλέψητε καὶ εἰς τὸ εἶδος τῆς παραγωγῆς, διότι ὁ οἶνος ὡς καὶ τὸ ἔλαιον εἶναι βιομηχανικὰ προϊόντα, δὲν εἶναι χονδροειδῆ προϊόντα τῆς γῆς· τὰς σταφυλὰς καὶ τὰς ἐλαίας τῆς Ἑλλάδος κατεργάζεται ὁ Ἕλλην παραγωγὸς ἢ βιομήχανος καὶ στέλλει τὸ προϊόν του εἰς τὸ Ἐξωτερικὸν καὶ μέγα μέρος εἰς Γερμανίαν, καὶ ἑπομένως ἔπρεπε πρὸ παντὸς ἐπὶ τοῦ τοιούτου προϊόντος νὰ ζητήσητε τὴν ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ. Ἀλλ’ ἡ Γερμανία δὲν ἤθελε νὰ σᾶς ἐπιτρέψῃ, ὅπως ὑποστηρίξητε τὴν βιομηχανίαν σας. Ῥίψατε ἓν βλέμμα εἰς τὸ συμβατικὸν Δασμολόγιον καὶ θέλετε ἴδει ὅτι εἰς οὐδὲν εἶδος τῆς Ἑλληνικῆς βιομηχανίας, ἔστω καὶ τῆς ἐλαχίστης, ὑπάρχει ἐλάττωσις τέλους ἢ ἀτέλεια. Κορινθιακὴ σταφὶς, ξηρὰ σῦκα, ὧν οὔτε μία ὀκὰ εἰσέρχεται εἰς Γερμανίαν, κατὰ τὰς ἐπισήμους στατιστικὰς, ἐλαῖαι, καὶ ὄχι ἔλαιον, βάμβαξ, μέταξα ἀκατέργαστος ἢ εἰς βόμβυκας, ὄχι κατειργασμένα· ἐὰν κατεργασθῇ ἐν Ἑλλάδι ἡ μέταξα, ἐπιβάλλεται βαρὺ τέλος. Πρέπει νὰ μετενεχθῇ ἐκεῖ τὸ προϊόν ἀκατέργαστον, νὰ κατεργασθῇ ὑπὸ Γερμανῶν ἐργατῶν καὶ βιομηχάνων καὶ εἶτα νὰ ἐπανέλθῃ εἰς Ἑλλάδα καὶ ἡμεῖς νὰ πληρώσωμεν εἰς τὴν Γερμανικὴν βιομηχανίαν διὰ νὰ τὸ ἀποκτήσωμεν· μεταλλίτης ψευδαργύρου, μαγγανεζίου καὶ χρωμίου, δηλαδὴ πάντα ἀκατέργαστα, θεῖον, μάρμαρα ἀκατέργαστα. Ἐπίσης καὶ ταῦτα ἐκεῖ πρέπει νὰ μετενεχθῶσι καὶ κατεργασθῶσιν, ἐνῷ ἐν Ἑλλάδι ἔχομεν ἀρίστους μαρμαροκόπους· ἐν Ἑλλάδι Θηραϊκὴ γῆ, σμύρις εἰς λίθους ἀκατεργάστους, βάλανοι, σπόγγοι, δέρματα ἀκατέργαστα, ὡς νὰ μὴ ἔχωμεν δέρματα κατειργασμένα! Δὲν ἔχομεν ἡμεῖς μεγάλην βυρσοδεψικὴν βιομηχανίαν; Οἱ βυρσοδέψαι τῆς Σύρου φωνάζουν, ἔχουσι χιλιάδας κατειργασμένων δερμάτων· διατί δὲν ἐμεριμνήσατε περὶ αὐτῶν; διότι ἡ Γερμανία δὲν ἐπιθυμεῖ νὰ ὠφεληθῇ ἡ βιομηχανία τῆς Ἑλλάδος· θέλουσι τὴν Ἑλλάδα νὰ καταγίνηται μόνον εἰς τὰ ἄροτρα καὶ παράγῃ μόνον χονδροειδεῖς καρπούς. Δὲν κατακρίνω ποσῶς τὴν Κυβέρνησιν τῆς Γερμανίας, ἔπραξεν ἄριστα φροντίσασα περὶ τῶν ἰδίων αὐτῆς συμφερόντων πρὸς βλάβην τῶν Ἑλλήνων βιομηχάνων. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν θέλω νὰ θεωρηθῶ ὅτι ἀπευθύνω μομφὴν εἰς τὴν Γερμανίαν καὶ εἰς τὸν ἄνδρα, ὁ ὁποῖος ἰθύνει τὰς τύχας αὐτῆς· ἀπ’ ἐναντίας, ἔπαινος ὀφείλεται ἐκ μέρους τῶν Γερμανῶν εἰς αὐτὸν, ὅτι κατώρθωσε νὰ ἀφομοιώσῃ τὴν Ἑλλάδα εἰς χώραν Ζουλοῦ ἢ Μαδαγασκὰρ καὶ εἰς πεδιάδα τοῦ Κόγγου. Αἱ παρατηρήσεις μου ἀφορῶσι μόνον εἰς τὸ ν’ ἀποδειχθῇ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐμερίμνησε παντελῶς καὶ περὶ τῆς γεννωμένης Ἑλληνικῆς βιομηχανίας κατὰ τὴν διάπραξιν τῆς Συμβάσεως ταύτης. Σᾶς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι δὲν παρέσχομεν τίποτε εἰς τὴν Γερμανίαν, διότι τὸ Δασμολόγιον, τὸ ὁποῖον ἤδη λειτουργεῖ, ἦτο προωρισμένον νὰ ψηφισθῇ καὶ ἄνευ τῆς Συμβάσεως, ἡ Γερμανία βλακωδέστατα φερομένη παρεχώρησε τὴν ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ τῆς σταφίδος, ἵνα λάβῃ μόνον 50 λεπτὰ ὑπὲρ τῆς κατειργασμένης πορσελάνης. Ἀνοίξατε, κύριοι, τὸ νέον Δασμολόγιον καὶ παραβάλετε αὐτὸ πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ παλαιοῦ, καὶ θέλετε ἴδει ὁποῖα ἢ ὁπόσα παρέσχεν ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν Γερμανίαν. Ἡ Γερμανία ἐπλήρωνε διὰ πλάκας σιδήρου ῥάβδους στρογγύλους ἢ τετραγώνους καὶ ἄλλα εἴδη τοιαῦτα δραχμὰς 160 κατὰ τόνον· στεφάνια διαφόρου πάχους καὶ ἄλλα 320 δραχμὰς κατὰ τόνον· σήμερον τὸ συμβατικὸν Δασμολόγιον τὰς καθιστᾷ ἀτελεῖς. Καὶ φθάνει, κύριοι, τὸ ποσὸν τοῦ πληρονομένου ἄλλοτε δασμοῦ διὰ κατειργασμένον σίδηρον μέχρι 4,800 κατὰ τόνον καὶ πλέον ἔτι καὶ πάντα ταῦτα ἐπετράπη νὰ εἰσέρχωνται ἀτελῶς χάριν τῆς Γερμανικῆς βιομηχανίας. Καὶ παραδόξως συνέβη ἀκριβῶς κατὰ τὴν στιγμὴν καθ’ ἣν ἦλθεν εἰς τὴν ἰδέαν τῆς Κυβερνήσεως νὰ μεταβάλῃ τὸ Δασμολόγιον, ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις νὰ ζητήσῃ τὰς μεταβολὰς ταύτας καὶ ἐπιτύχῃ τοῦτο ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας της, καθόσον τὰ προϊόντα της εἰσέρχονται ἀτελῶς ἐντὸς τοῦ Κράτους, καὶ οὕτω ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία νὰ μὴ δύναται νὰ ἀνταγωνισθῇ πρὸς αὐτήν. Ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις ἔπραξεν ἄριστα νὰ κάμῃ τινὰς μηδαμινὰς παραχωρήσεις, ὅπως ἐπιτύχῃ μέγα ὄφελος ὑπὲρ τῆς Γερμανικῆς βιομηχανίας. Ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ὤφειλε καὶ αὕτη νὰ φροντίσῃ ὑπὲρ τῆς βιομηχανίας τοῦ Τόπου, καὶ ὅμως συνετέλεσε πρὸς καταστροφὴν τῆς βιομηχανίας τῆς σιδηρουργικῆς ἐν Ἑλλάδι· διότι αὕτη, ὡς ἐκ τῆς ἀτελείας τῶν Γερμανικῶν προϊόντων, δὲν δύναται ν’ ἀνταγωνισθῇ πρὸς αὐτὴν, καὶ οὕτω θέλει καταπέσει. Σᾶς ἔλεγεν ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς πρό τινος, ὅτι εἰς τὴν ὁδὸν Πειραιῶς ἐγείρεται κατάστημα μέγα οἰνοπνευματοποιΐας, κατέλθετε περαιτέρω εἰς Πειραιᾶ καὶ θὰ ἴδητε ἐν ἄλλοις δύω μεγάλα σιδηρουργικὰ καταστήματα, τὸ τοῦ κ. Βασιλειάδου καὶ τὸ τοῦ κ. Τζὼν Macdouald, ἔχοντα ἑκατοντάδας ἐργατῶν καὶ παρέχοντα ἄρτον εἰς πολλὰς οἰκογενείας. Δύναται νὰ ἀνταγωνισθῇ ὁ βιομήχανος ὁ Ἕλλην ὁ σιδηρουργὸς μὲ τὴν βιομηχανίαν τὴν Γερμανικὴν καὶ τὴν Εὐρωπαϊκὴν σήμερον; ὄχι, κύριοι, ἀφοῦ πρὶν δι’ ἕκαστον τόνον ἐπλήρωνον ἑκατοντάδας καὶ χιλιάδας δραχμὰς εἰσαγωγικὸν τέλος, σήμερον δὲ δὲν πληρώνουσι λεπτὸν· ἑπομένως ἡ Ἑλληνικὴ σιδηρουργικὴ δὲν δύναται νὰ ἀνταγωνισθῇ, καὶ θὰ μαρανθῇ εἰς τὴν πρώτην αὐτῆς βλάστησιν.

§62ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Αἱ πρῶται ὗλαι πόσον ἐπλήρωνον προηγουμένως;

§63ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν ἔχω σημείωσιν, φρονῶ ὅτι εἰσήγοντο ἀτελῶς· ἐζήτησα ἀπὸ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ φέρῃ κατάστασιν, ὅπως ἴδωμεν τί εἰσάγεται ἀκριβῶς ἐκ Γερμανίας ἐνταῦθα, ὅπως δυνηθῶμεν νὰ συγκρίνωμεν.

§64ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νομίζω, ὅτι διενεμήθησαν πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν εἰς ὅλους τοὺς Βουλευτάς.

§65ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἐλάβομεν.

§66ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐπανειλημμένως μετέβην εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, παρεκάλεσα καὶ ἰδιαιτέρως τὸν κ. Δεμάθαν νὰ μοὶ παράσχῃ τὰς καταστάσεις ταύτας, ἀλλ’ ἐστάθη ἀδύνατον νὰ λάβω· μοῦ εἶπεν ὅτι ἐστάλησαν τεύχη εἰς τὴν Βουλήν, ἀλλὰ δὲν ἔλαβον τίποτε, οὔτε ἕτερος τῶν συναδέλφων ἔλαβέ τι. Ἔρχομαι εἰς ἕτερον εἶδος βιομηχανίας, ἧς τὰ συμφέροντα ἐν τῷ μέλλοντι παρημέλησεν ἡ Κυβέρνησις. Νήματα μάλλινα ἀλεύκαστα στριμμένα ἢ μή, ἀτελῆ. Κλωσταὶ μάλλιναι μεριναὶ διὰ φέσια, ἀτελῆ. Ἐσκέφθητε, ὅτι ἐν Ἑλλάδι ὑπάρχουσι πολλὰ Νηματουργεῖα ὅπως ἐν Πειραιεῖ, ἐν Σύρῳ καὶ ἐν ἄλλαις πόλεσι καὶ ὅτι αὐτὰ θὰ δυνηθῶσι, προϊόντος τοῦ χρόνου, νὰ τελειοποιηθῶσι, καὶ ὅτι θὰ ἱδρυθῶσι νέα Ὑφαντουργεῖα πρὸς τὰ δύω, νομίζω, ὑπάρχοντα ἐν Πειραιεῖ, καὶ τότε, κύριοι, θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐνδύσωμεν τὴν Ἀνατολὴν, ἥτις εἶναι πλησίον ἡμῶν ἢ τοὐλάχιστον ἡμᾶς αὐτούς; Δὲν ἐμεριμνήσατε περὶ αὐτῶν· ἀπεναντίας, ἐνῷ τὰ καταστήματα ταῦτα προώδευον, ἤδη κατωρθώσατε νὰ μὴ δύνανται νὰ συναγωνισθῶσι πρὸς τὰ Γερμανικά· διότι τὰ ξένα νήματα θὰ εἰσάγωνται ἀτελῶς, ἐνῷ πρὶν ἐπλήρωνον 45 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, ἄλλα 80 καὶ ἄλλα 50. Καὶ ἂν σήμερον ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία δὲν παράγῃ μάλλινα νήματα, προστατευομένη δεόντως θὰ δυνηθῇ εἰς τὸ μέλλον ἀφοῦ ἔχει ἤδη ἄφθονον τὴν πρώτην ὕλην. Ἀλλ’ ἐμεριμνήσατε, εἴπατε, περὶ τῆς σταφίδος ὅπως εἰσαγομένη ἐν Γερμανίᾳ πληρώνῃ μικρὰ τέλη, 10 φράγκα κατὰ 100 χιλιόγραμμα. Διὰ τῆς Συμβάσεως ταύτης δὲν ἐπράξατε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ αὐξήσητε τὴν ζημίαν τῆς παραγωγῆς τῆς σταφίδος καὶ τῶν ἀμπελοκτημόνων, ἣν ἐπηνέγκατε αὐτοῖς διὰ τοῦ νόμου περὶ φόρου καταναλώσεως τῶν οἰνοπνευματωδῶν ποτῶν. Ῥίψατε βλέμμα εἰς τὸ τέλος τοῦ συμβατικοῦ τούτου Δασμολογίου, ὅπερ κομπάζουσα ἡ Κυβέρνησις ἀποκαλεῖ πρωτοφανὲς, καὶ θὰ ἴδητε τὸ τελευταῖον θανατηφόρον κτύπημα καθ’ ἑτέρας σπουδαίας βιομηχανίας τῆς Ἑλλάδος, τῆς οἰνοπνευματοποιΐας. «Οἰνόπνευμα καὶ πνευματώδη ὑγρὰ, αʹ.) ἄνω τῶν 70 βαθμῶν, τέλος 1 δραχμὴ, βʹ.) 70 βαθμῶν καὶ κατωτέρω, τέλος 70 λεπτά». Αὐτὸ δὲν εἶναι ὀρθόν· μίαν δραχμὴν δέον νὰ φορολογῆται πᾶν οἰνόπνευμα ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ, εἴτε ἄνω τῶν 70 βαθμῶν εἴτε κάτω. Τὸ Δασμολόγιον ἕνεκα τῆς Συμβάσεως ταύτης περιέχει νεωτερισμὸν παράνομον καὶ ζημιοῦντα τὴν ἐθνικὴν βιομηχανίαν ὡς πρὸς τὰ πνευματώδη ὑγρά, δηλαδὴ κονιὰκ, ῥακὴ κτλ. διαφέρει ὁ δασμὸς, ἂν ταῦτα περιέχωσιν ἄνω τῶν 70 βαθμῶν οἰνόπνευμα· ὡς πρὸς τὴν πρώτην ὅμως ὕλην οὐδεμία διαφορὰ ὑπάρχει· μέχρι τοῦδε τὸ ἐξωτερικὸν οἰνόπνευμα οἱουδήποτε βαθμοῦ ἐπλήρωνε μίαν δραχμὴν κατ’ ὀκᾶν. Ἀλλ’ ἐὰν ἀμφισβητῆτε τὴν ἔννοιαν ταύτην τοῦ Νόμου, θὰ σᾶς φέρω μάρτυρα ἀξιόπιστον τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, τὸν ὑποβαλόντα τὸν Νόμον περὶ φόρου τῶν οἰνοπνευμάτων καὶ ἐφαρμόσαντα αὐτὸν τὸ πρῶτον.

§67ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἐννοεῖτε τὴν διάταξιν. Ἐὰν τὸ πνευματῶδες ποτὸν εἶναι κάτω τῶν 70 βαθμῶν, κανονίζομεν τὸν φόρον εἰς 70 λεπτά, διότι πράγματι περιέχει οἰνόπνευμα 70 τὸ πολὺ ἑκατοστῶν τῆς ὀκᾶς καὶ ὄχι μιᾶς ὀκᾶς, ὥστε τηροῦμεν τὸν κανόνα, καθ’ ὃν φορολογεῖται διὰ μιᾶς δραχμῆς τὸ οἰνόπνευμα τῶν 100 βαθμῶν, ἂν καὶ τοιοῦτον οἰνόπνευμα σχεδὸν δὲν ὑπάρχῃ. Ὅταν λέγωμεν οἰνόπνευμα, ἐννοοῦμεν τὸ τῶν 100 βαθμῶν. Φορολογοῦντες ἄρα τὸ οἰνόπνευμα μέχρις 70 βαθμῶν διὰ 70 λεπτῶν, ἐπιβάλλομεν φόρον ἐπὶ τοῦ οἰνοπνεύματος, μιᾶς δραχμῆς ἢ ἀνώτερον, διότι δὲν φορολογοῦμεν μόνον τὸ οἰνόπνευμα τῶν 70 βαθμῶν πρὸς 70 λεπτὰ, ἀλλὰ καὶ τὸ ἔχον ὀλιγωτέρους βαθμούς· ἑπομένως ὡς πρὸς τὸ οἰνόπνευμα, τὸ ἔχον ὀλιγωτέρους βαθμοὺς, ἔχομεν φόρον ἀνώτερον. Ἐπίσης ἔχομεν φόρον ἀνώτερον καὶ ἐπὶ ποτῶν ὑπερβαινόντων τοὺς 70 βαθμοὺς, διότι ἀπὸ τῶν βαθμῶν 70 καὶ ἄνω μέχρι τοῦ ἑκατονταβάθμου οἰνοπνεύματος ἐπιβάλλομεν μίαν δραχμήν· ἀλλ’ 100 βαθμῶν οἰνόπνευμα σχεδὸν δὲν ὑπάρχει, ὥστε καὶ 90 βαθμῶν καὶ 80 βαθμῶν καὶ 71 βαθμῶν ἐὰν εἶναι τὸ οἰνόπνευμα, μίαν δραχμὴν θέλει πληρώνει, ἤτοι πλέον τῆς δραχμῆς.

§68ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἂν δὲν προσποιῆται, φοβοῦμαι, ὅτι ἐσύγχυσε δύω πράγματα, τὸν φόρον τῆς καταναλώσεως καὶ τὸ τέλος τῆς εἰσαγωγῆς. Ὁ φόρος τῆς καταναλώσεως τίθεται ἀναλόγως τῶν βαθμῶν, ἀλλὰ τὸ τέλος τῆς εἰσαγωγῆς εἶναι ἑνιαῖον, μία δραχμὴ διὰ πᾶν οἰνόπνευμα οἱουδήποτε βαθμοῦ.

§69ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἐνθυμεῖσθε, ὅτι πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ Νομοσχεδίου ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς ὑπῆρχε ψηφισμένον τέλος ἐπιβαλλόμενον καθ’ ὃν τρόπον ἐξήγησα πρὸ ὀλίγου;

§70ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Σεῖς δὲν ἐνθυμεῖσθε τὴν διαφορὰν μεταξὺ οἰνοπνεύματος καὶ πνευματωδῶν ποτῶν. Μεταξὺ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, καὶ ἐκείνου, τὸ ὁποῖον λέγω ἐγὼ, ὑπάρχει μία μόνον διαφορὰ, ὅτι αὐτὸς ἑρμηνεύει τώρα ὅπως θέλει τὸν Νόμον, ἐγὼ δὲ ἀναγινώσκω τὴν ἑρμηνείαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις συνέταξε καὶ ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐφήρμοσε τὸν Νόμον τοῦτον. Ἀλλ’ εἶναι αὐτὴ ἡ μόνη παραχώρησις πρὸς βλάβην τῆς πνευματοποιΐας, κύριοι; ὄχι· ἡ διαφορὰ αὕτη εἶναι ἐλαχίστης σημασίας· ἡ τελευταία διάταξις τοῦ συμβατικοῦ Δασμολογίου μετὰ τῆς Γερμανίας εἶναι ἡ μέλλουσα σπουδαίως νὰ ζημιώσῃ τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς τῆς Ἑλλάδος. Ἡ Σύμβασις λέγει, ὅτι οἰνόπνευμα, χρησιμεῦον εἰς τὴν οἰνοποιΐαν συμφώνως πρὸς τοὺς ἐν ἰσχύϊ Νόμους καὶ Κανονισμοὺς, ἀπαλλάσσεται παντὸς εἰσαγωγικοῦ δασμοῦ καὶ ἄλλου οἱουδήποτε τέλους. Φαντασθῆτε τί θέλει συμβῆ· ὅλον τὸ ἐκ Γερμανίας ἐξαγόμενον οἰνόπνευμα θὰ εἰσαχθῇ ἐνταῦθα ἀτελῶς, θὰ πλημμυρήσῃ ὅλον τὸ Ἑλληνικὸν Κράτος πρὸς πλήρη καταστροφὴν τῆς Ἑλληνικῆς οἰνοπνευματοποιΐας ὑπὸ τὸ πρόσχημα, ὅτι τὸ εἰσαγόμενον οἰνόπνευμα θέλει χρησιμεύσει διὰ τὴν οἰνοποιΐαν. Ὑπὸ ὅρους τοιούτους δύναται νὰ συναγωνισθῇ ἡ Ἑλληνικὴ βιομηχανία μὲ τὴν Γερμανίαν; εἶναι ἀδύνατον, κύριοι. Τί κοστίζει εἰς τοὺς οἰνοπνευματοποιοὺς ἡ κατασκευὴ μιᾶς ὀκᾶς οἰνοπνεύματος ἐν Ἑλλάδι; Θέλετε τὴν γνώμην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ; Τί σᾶς εἶπεν ὁ κύριος Πρωθυπουργός; ὅτι ὀκτὼ ὀκάδες σταφίδος παράγουν μίαν ὀκᾶν οἰνοπνεύματος.

§71ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἄλλο εἶπον· εἶπον 3 ὀκάδες καὶ ¾ τῆς ὀκᾶς.

§72ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εὑρίσκεται εἰς ἀντίφασιν σήμερον πρὸς τὰ παρ’ αὐτοῦ λεχθέντα πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν πρὸς τὰς ἐγκυκλίους του.

§73ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ ἐγκύκλιος ὁμιλεῖ περὶ τῆς βεβρεγμένης καὶ μὴ ἐμπορευσίμου σταφίδος.

§74ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Θὰ σᾶς παραπέμψω εἰς ἄλλο τὸ ὁποῖον ἐλέγετε, ὅτι δὲν συμφέρει ἡ ἀβλαβὴς καὶ ἀρίστης ποιότητος σταφὶς νὰ μεταβληθῇ εἰς οἰνόπνευμα, παρὰ μόνον ἡ ὀλίγον βεβλαμμένη καὶ μετρίας ποιότητος. Περὶ τούτου νομίζω εἴμεθα σύμφωνοι.

§75ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μάλιστα.

§76ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Οὔτε ἐκ τῆς χειρίστης ποιότητος κατασκευάζονται οἰνοπνεύματα. Λοιπὸν ὀκτὼ ὀκάδες βεβρεγμένης ἢ μετρίας ποιότητος σταφίδος παράγουν μίαν ὀκᾶν οἰνοπνεύματος. Πόσον ἀξίζει ἡ μία ὀκᾶ τοιαύτης σταφίδος; βεβαίως 20 λεπτά, διότι ἡ μὴ βεβρεγμένη καλῆς ποιότητος ἔχει 50 λεπτὰ καὶ πλέον τι.

§77ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἡ βεβλαμμένη ἔχει 10 ἕως 12 λεπτὰ ἡ λίτρα, ἡ δὲ μὴ βεβλαμμένη 40 ἕως 50 (θόρυβος).

§78ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐρωτήσατε οἱονδήποτε ποία εἶναι ἡ ἀξία αὐτῆς σήμερον. Δέχομαι, κύριοι, τὴν τιμὴν, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινεν ὁ ἀξιότιμος φίλος μου κύριος Δημητρακάκης, ἤτοι 10 λεπτὰ τὴν λίτραν, δηλαδὴ 30 λεπτὰ ἡ ὀκᾶ, τὴν καταβιβάζω μάλιστα καὶ εἰς τὸ ἥμισυ.

§79ΜΠΟΥΤΟΣ. Διατί ὁρίζετε ποσόν; Εἰς τὴν Μεσσήνην ἐπωλήθη 8 καὶ 10 λεπτά.

§80ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ ἔχω σταφίδα, ὁ δὲ κ. Μποῦτος δὲν ἔχει· ἐγὼ δὲ ἐπώλησα κάτω τῶν 26 λεπτῶν.

§81Χ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν Ὀλυμπίαν πρὸ ἑνὸς μηνὸς ἐπωλεῖτο εἰς πολὺ μεγάλην τιμήν. Ἀλλ’ ἕνεκα τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς σούμας κατήντησαν νὰ τὴν ῥίπτουν τώρα ὡς τροφὴν εἰς τοὺς χοίρους.

§82ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Κύριοι, προσέξατε καλῶς, διότι ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος θὰ καταντήσῃ 10 λεπτὰ καὶ ἔλασσον ἔτι καὶ θὰ ῥίπτεται ἅπασα ὡς τροφὴ εἰς τοὺς χοίρους, διότι δὲν θὰ συμφέρῃ ἡ ἀπόσταξις αὐτῆς εἰς οἰνόπνευμα.

§83ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Εἰπὲ καὶ τὸν λόγον, διότι τὴν ἐζημίωσεν ὁ Νόμος περὶ οἰνοπνευμάτων.

§84ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐὰν ἐξηυτελίσθη ἡ τιμὴ τῆς σταφίδος ἕνεκα τοῦ Νόμου αὐτοῦ, θὰ ἐξευτελισθῇ ἀκόμη περισσότερον διὰ τῆς πολυετοῦς ἀτελείας, ἥτις εἰσάγεται διὰ τοῦ δασμοῦ τούτου.

§85ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἰσάγεται διὰ τοῦ Δασμολογίου· εἶναι εἰσηγμένη διὰ Νόμου εἰδικοῦ. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον (ἀναγινώσκει). Τοῦτο δὲ τὸ ἄρθρον ὑμεῖς τὸ ἐψηφίσατε.

§86Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἴμεθα κατὰ τῆς διατάξεως αὐτῆς.

§87ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐψηφίσατε ὑπὲρ αὐτῆς.

§88ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς σᾶς προβάλλει Νόμον καὶ σᾶς λέγει, ὅτι διὰ τοῦ Νόμου αὐτοῦ,—καὶ βεβαίως θὰ ἦναι Νόμος, ὃν ἐψήφισαν κατὰ τὰς περιφήμους ἐκείνας νύκτας—εἶναι ἀτελὲς τὸ οἰνόπνευμα τὸ τοιοῦτον· ἑπομένως διατί ταράττεσθε; Ταρασσόμεθα, διότι ἐδεσμεύσατε ἐπὶ δέκα ἔτη τὸν Τόπον, διότι δὲν δύνασθε νὰ μεταβάλητε αὐτὸν τὸν Νόμον, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς μετ’ ὀλίγον ἀναλαμβάνοντες τὴν Ἐξουσίαν θὰ καταργήσωμεν (ψιθυρισμοὶ ἐκ τῆς δεξιᾶς). Ναὶ, κύριοι τῆς πλειοψηφίας, πάντες οἱ νόμοι, οἵτινες ἐδημιουργήθησαν παρὰ τῆς παρούσης Κυβερνήσεως πρὸς καταστροφὴν τοῦ Λαοῦ καὶ τῆς ἐγχωρίου βιομηχανίας, θέλουσι καταργηθῆ καὶ μεταξὺ αὐτῶν καὶ ὁ νόμος αὐτός. Ἀλλ’ ἐὰν ἡ μέλλουσα Κυβέρνησις καταργήσῃ τὸν Νόμον τοῦτον, δύναται νὰ καταργήσῃ καὶ τὸ Δασμολόγιον, ὅπερ συνετάξατε μετὰ τῆς Γερμανίας; ὄχι ἀτυχῶς! Ἐπὶ δέκα ἔτη εἶσθε δεσμευμένοι καὶ δὲν δύνασθε νὰ μεταβάλητε οὔτε κεραίαν. Κύριοι, φαντασθῆτε τὴν ζημίαν, ἥτις θὰ ἐπέλθῃ ἐὰν κατασταθῶσιν ἄχρηστα 50,000,000 σταφίδος, ἥτις σήμερον χρησιμεύει εἰς τὴν Ἑλληνικὴν οἰνοπνευματοποιΐαν, ἥτις μεταβάλλει αὐτὴν εἰς οἰνόπνευμα. Δύναται σήμερον ἡ οἰνοπνευματοποιΐα νὰ παράγῃ οἰνόπνευμα ἐκ σταφίδος, ὅταν τὸ Γερμανικὸν θὰ εἰσάγεται ἀτελῶς; Ποῦ εἶναι ἡ ἀξία τοῦ Εὐρωπαϊκοῦ οἰνοπνεύματος; Πρέπει νὰ κάμητε τὴν παραβολὴν διὰ νὰ ἴδητε τὴν διαφοράν. Τὸ Γερμανικὸν οἰνόπνευμα ἐκ πατατῶν κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως κοστίζει 80 λεπτὰ κατ’ ὀκᾶν, ἀλλὰ κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἔχω, δὲν ὑπερβαίνει τὰ 60 λεπτά. Δέχομαι ὅμως τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως ὅτι τὸ Γερμανικὸν οἰνόπνευμα κοστίζει 80 λεπτά. Ἐὰν προσθέσητε δὲ ἔξοδα μεταφορᾶς, προμηθείας καὶ ἄλλα τινὰ ἔξοδα, θὰ καταντήσητε εἰς 90 λεπτὰ ἢ μίαν δραχμὴν κατ’ ὀκᾶν. Πόσον κοστίζει τὸ Ἑλληνικὸν οἰνόπνευμα ἐκ σταφίδος βεβλαμμένης; Ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν μόνον τὴν ἀξίαν τῆς σταφίδος λαμβάνοντες ὡς τιμὴν τὰ 15 λεπτὰ κατ’ ὀκὰν, αἱ ὀκτὼ ὀκάδες ἀνέρχονται εἰς δραχμὴν μίαν καὶ εἴκοσι λεπτὰ, ἐνῷ ἡ ἀξία τοῦ Γερμανικοῦ οἰνοπνεύματος ἔχει μεθ’ ὅλων τῶν ἐξόδων 90 λεπτά. Ἀλλὰ τὸ Ἑλληνικὸν οἰνόπνευμα δὲν ἔχει καὶ αὐτὸ διάφορα ἔξοδα; Τὸ Ἑλληνικὸν οἰνόπνευμα θ’ ἀνέλθῃ εἰς τὴν τιμὴν τῆς μιᾶς καὶ τεσσαράκοντα, τὸ δὲ Γερμανικὸν εἰς τὰ λεπτὰ 90. Τίς θὰ προτιμήσῃ, ἔχων ἀνάγκην οἰνοπνεύματος, νὰ μεταχειρισθῇ τὸν Ἑλληνικὸν οἰνόπνευμα, καὶ δὲν θὰ μεταχειρισθῇ τὸ Γερμανικόν; Ἕνεκα τούτου θὰ ἐλαττωθῇ ἡ κατανάλωσις τοῦ Ἑλληνικοῦ οἰνοπνεύματος, καὶ δὲν θὰ καταναλίσκεται ἡ περισσεύουσα σταφὶς καὶ τὰ στέμφυλα. Κύριοι, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι αἱ πληροφορίαι, τὰς ὁποίας σᾶς δίδω, εἶναι εἰλικρινεῖς, δύνασθε δὲ σεῖς οἱ Πελοποννήσιοι καί τινες τῶν Ἑπτανησίων Βουλευταὶ νὰ κατανοήσητε ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὸ κυριώτερον προϊὸν τοῦ τόπου σας καταστρέφεται. Ἤθελα νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἑρμηνεύσῃ τὸ ἄρθρον 15 τῆς συνθήκης ταύτης διὰ τοῦ ὁποίου λέγει· «Ἡ παροῦσα σύμβασις ἐκτείνεται ἐπὶ τὰς χώρας, αἵτινες συνδέονται ἢ θέλουσι συνδεθῆ ἐν τῷ μέλλοντι διὰ τελωνιακῆς ἑνώσεως πρὸς ἑκάτερον τῶν ὑψηλῶν συμβαλλομένων μερῶν». Ἐννοεῖ δηλαδὴ ὅτι ἂν ἡ Γερμανία κατορθώσῃ νὰ κάμῃ τελωνιακὴν ἕνωσιν μετὰ τῆς Αὐστρίας καὶ Ῥωσσίας, ἡ ἕνωσις αὕτη θὰ συνεπαγάγῃ καὶ τὴν μετὰ τῆς Ἑλλάδος ἕνωσιν;

§89ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Βεβαίως τὴν ἐπέκτασιν τῆς περιφερείας τῆς ἐφαρμογῆς τῆς συνθήκης.

§90ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς σήμερον δὲν θέλει ἢ δὲν τῇ συμφέρει κυρίως ἕνεκα τῆς ναυτιλίας της νὰ ἔλθῃ εἰς σύμβασιν μετὰ τῆς Αὐστρίας· ἂν ἔλθῃ ἡ Γερμανία, τότε αὐτοδικαίως εἰσέρχεται καὶ ἡ Ἑλλάς;

§91ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ αὐτὴ συνθήκη δηλαδὴ θὰ ἰσχύῃ καὶ ὡς πρὸς τὴν Αὐστρίαν καὶ Ῥωσσίαν.

§92ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ Γερμανία λοιπὸν ἀντιπροσωπεύει ὄχι μόνον τὴν Βαυαρίαν, τὴν Σαξονίαν, τὸ Ἀνόβερον καὶ τὰ μικρὰ Γερμανικὰ Δουκάτα, ἀλλὰ καὶ τὴν Ἑλλάδα; Δηλαδὴ παρῃτήθητε τοῦ ἀπολύτου κυριαρχικοῦ δικαιώματος τοῦ συμβάλλεσθαι μετὰ τῶν ξένων Κρατῶν ὑπὲρ τῆς Γερμανίας! Ἀλλὰ δὲν ἐνοήσατε ἔτι ὅτι μετὰ τῆς Γερμανίας δυνάμεθα νὰ συμβληθῶμεν ὑπὸ ὅρους, ὑφ’ οὓς δὲν δυνάμεθα νὰ συμβληθῶμεν μετὰ τῆς Αὐστρίας, πρὸς ἣν ἀνταγωνιζόμεθα ἐμπορικῶς καὶ ἰδίως ναυτικῶς ἐν τῇ Μεσογείῳ; Ἐὰν ἐμελετούσατε καὶ τὰς φάσεις τοῦ Γερμανικοῦ τελωνιακοῦ ζητήματος, θὰ ἐμανθάνετε ὅτι ἡ Γερμανία διὰ παντὸς τρόπου προσεπάθει νὰ κάμῃ τελωνιακὴν ἕνωσιν μετὰ τῆς Αὐστρίας καὶ Ῥωσσίας, ἀλλ’ ἡ Ῥωσσία ἠρνήθη, καὶ διὰ τῆς ἀρνήσεώς της ταύτης κατώρθωσε πολλὰ Γερμανικὰ κεφάλαια νὰ εἰσέλθουν εἰς τὴν Ῥωσσίαν καὶ νὰ συστηθῶσι διάφορα μεγάλα βιομηχανικὰ καταστήματα ἐν τῇ χώρᾳ αὐτῆς.

§93ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν προσεπάθησε μετὰ τῆς Ῥωσσίας νὰ συνάψῃ τελωνιακὴν ἕνωσιν, ἀλλὰ μόνον συνθήκην ὁποίαν συνάπτομεν καὶ ἡμεῖς. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 15 δὲν πρόκειται περὶ συνθήκης, ἀλλὰ περὶ τελωνιακῆς ἑνώσεως, τουτέστι περὶ τῆς ἑνώσεως ἐκείνης, ἥτις ὑφίσταται μεταξὺ τῶν γερμανικῶν Κρατῶν καὶ οὐχὶ πάντων· διότι, ὡς εἶπον, ἀποκλείονται αἱ Ἀνσεατικαὶ πόλεις, ἀπὸ τοῦ λεγομένου zollverein. Μετὰ τῆς Ῥωσσίας ἡ Γερμανία δὲν πραγματεύεται ὅπως εἰσέλθῃ ἡ Ῥωσσία εἰς τὴν τελωνιακὴν ταύτην ἕνωσιν, ἀλλὰ περὶ ἄλλου πράγματος, τὸ ὁποῖον οὐδόλως ὑπάγεται εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 15.

§94ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν πρόκειται μόνον περὶ Ῥωσσίας, ἀλλὰ πρὸ πάντων καὶ ἰδίως περὶ τῆς Αὐστρίας, μεθ’ ἧς θὰ εὑρεθῶμεν αἴφνης τελεσιδίκως συμβεβλημένοι ἐμπορικῶς καὶ ναυτιλιακῶς χωρὶς κἂν νὰ ἐρωτηθῶμεν, καὶ ὑπὸ ὅρους καταστρεπτικοὺς διὰ τὸ ἐμπόριον, τὴν βιομηχανίαν καὶ τὴν ναυτιλίαν καὶ ἰδίως τὴν ἀτμοπλοϊκήν. Ἐγὼ ἤθελον νὰ ἑρμηνεύσω τὸ ἄρθρον τοῦτο διὰ νὰ ἦναι ἐν γνώσει οἱ Βουλευταὶ καὶ νὰ μὴ λέγωσιν ὅτι ἐν ἀγνοίᾳ ἐψήφισαν καὶ ἐν ἀγνοίᾳ αὐτῶν ἐδέσμευσε τὴν κυριαρχίαν τῆς Ἑλλάδος ἡ Κυβέρνησις. Ἐκ τῶν λεχθέντων ὑπ’ ἐμοῦ περὶ τῆς Συμβάσεως ταύτης βλέπετε, κύριοι, ὅτι, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις ἐφρόντιζε νὰ πράξῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον δι’ ἐπερωτήσεως τῇ ἐπέδειξα πρὸ ἡμερῶν, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον πράττουν ὅλα τὰ εὐνομούμενα Κράτη, ὅταν πρόκηται νὰ συντάξωσι συνθήκην ἐμπορικὴν καὶ ναυτιλιακὴν—ἀπευθύνονται δηλαδὴ εἰς τὰ ἁρμόδια Ἐπιμελητήρια, ὅπως λάβωσι τὴν γνώμην αὐτῶν,—θὰ ἔβλεπεν, ὅτι τὰ Ἐμπορικὰ Ἐπιμελητήρια τοῦ Πειραιῶς, τῆς Σύρου, τῶν Καλαμῶν, τῶν Ἀθηνῶν, τῶν Πατρῶν, τοῦ Βόλου, τῆς Κερκύρας καὶ ἐν γένει ὅλων τῶν ἐμπορικῶν πόλεων τῆς Ἑλλάδος θὰ διεμαρτύροντο καὶ δὲν θὰ ἐπέτρεπον εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διαπράξῃ Σύμβασιν, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ ζημιώσῃ πᾶσαν τὴν Ἑλληνικὴν βιομηχανίαν καὶ τὸ πλεῖστον τῆς Ἑλληνικῆς παραγωγῆς. Ἕν κέρδος παρουσίασεν ἡ Κυβέρνησις, τὸ κέρδος τῆς σταφίδος, καὶ τοῦτο ἀπεδείξαμεν ὅτι εἶναι μηδέν· διότι καὶ τὸ ἐν Γαλλίᾳ καὶ Ἀγγλίᾳ τέλος εἶναι ἔλασσον καὶ διότι ἀντὶ τῶν 3,000,000, τῶν καταναλισκομένων ἐν Γερμανίᾳ, διὰ τῆς ἀτελείας τοῦ Γερμανικοῦ οἰνοπνεύματος, ἡ σταφὶς θὰ μείνῃ σηπομένη ἐν Πελοποννήσῳ ἢ δι’ αὐτῆς θὰ τρέφωνται τὰ ζῷα, ὡς ἄριστα εἶπεν ὁ Βουλευτὴς Ὀλυμπίας. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν ταῦτα καὶ ἐν ἐπιγνώσει ψηφίσατε· ἡμεῖς εἴμεθα ἀπηλλαγμένοι πάσης εὐθύνης καὶ νῦν καὶ ἐν τῷ μέλλοντι. Εὔχομαι δὲ ἐκ καρδίας ἡ πρωτοφανὴς αὕτη Σύμβασις νὰ μὴ ἔχῃ κακὰς συνεπείας διὰ τὸ μέλλον τῆς πατρίδος μας.

§95Σ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Μία, κύριοι, τῶν πράξεων τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις ἔπρεπε νὰ μὴ προκαλέσῃ ἀντίῤῥησίν τινα, εἶναι καὶ ἡ προκειμένη σύμβασις. Ὁ ἔντιμος προαγορεύσας ἐλησμόνησεν ὅτι αἱ συνθῆκαι μεταξὺ φιλικῶν Κρατῶν εἶναι ἀμφοτεροβαρεῖς. Ἑτεροβαρεῖς εἶναι αἱ συνθῆκαι, αἱ ὁποῖαι γίνονται μετὰ πόλεμον καταστρεπτικόν, μετὰ τὸν ὁποῖον ὑποκύπτει τὸ ἓν τῶν ἐμπολέμων Ἐθνῶν εἰς τοὺς ἐπιβαλλομένους ὑπὸ τοῦ νικητοῦ ὅρους. Ὅταν ὅμως ὑπάρχῃ φιλία καὶ ἐναλλαγὴ συμφερόντων, τότε καὶ βάρη καὶ ὀφέλη ἀναλογοῦσιν εἰς ἑκάτερον τῶν Ἐθνῶν. Ὁ ἔντιμος προαγορεύσας ὅμως ἀπήντησεν, ὅπως ἡ Γερμανία ἔχῃ ὅλα τὰ βάρη, καὶ ἡ Ἑλλὰς ὅλα τὰ ὀφέλη. Μὴ λησμονεῖτε, κύριοι, ὅτι ἡ πολιτικὴ οἰκονομία διδάσκει, ὅτι ὁ βίος ἡμῶν οὐδὲν ἄλλο εἶναι ἢ παραγωγὴ καὶ ἐναλλαγή. Ὀφείλομεν λοιπὸν, ἵνα κρίνωμεν ὀρθῶς περὶ τῆς προκειμένης συνθήκης, νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν δι’ αὐτῆς ἡ παραγωγὴ τῆς Ἑλλάδος βλάπτεται ἢ ὀφελεῖται. Ἡ παραγωγὴ εἶναι, κύριοι, ἢ γεωργικὴ ἢ βιομηχανική. Οὐδεμίαν δ’ ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἐρωτήσωμεν τὰ Ἐπιμελητήρια ποῖος εἶναι ὁ πλοῦτος τῆς Ἑλλάδος· ὁ κοινότερος ἄνθρωπος θ’ ἀπήντα «εἶναι γεωργικός». Ἀλλὰ καὶ ὁ ἔντιμος Συνάδελφος, ἐὰν ἀναλύσῃ τοὺς λόγους του, θὰ εὕρῃ ὅτι καὶ αὐτὸς ὁμολογεῖ ὅτι εἶναι γεωργικὸς, διότι μᾶς λέγει ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν δύναται νὰ διαγωνισθῇ πρὸς τὴν Γερμανικὴν βιομηχανίαν· ἀλλ’ ἐνῷ θέτει τοῦτο ὡς βάσιν, αἴφνης καὶ τὸ ἀναιρεῖ. Ἑπομένως καταντᾷ εἰς τὸ λογικῶς ἄτοπον, ὅτι ἡ Ἑλλὰς εἶναι καὶ δὲν εἶναι βιομηχανική. Ἐπειδὴ δὲ δὲν εἶναι βιομηχανική, θέλει νὰ τὴν κάμωμεν διὰ θαυμάτων βιομηχανικήν. Ἀλλ’ ἡμεῖς, κύριοι, καλούμεθα νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν ἡ προκειμένη συνθήκη τείνῃ ἢ μὴ εἰς τὴν προαγωγὴν τοῦ Ἐθνικοῦ ἡμῶν πλούτου· τοῦτο δὲ πράττοντες εὑρίσκομεν ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸν προάξωμεν ἄλλως, ἢ ὡς προνοεῖ ἡ προκειμένη συνθήκη. Ἐὰν ἐπιδιώξωμεν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς Ἐθνικῆς βιομηχανίας κατὰ προτίμησιν, τότε καταστρέφομεν τὸν Ἐθνικὸν πλοῦτον, διότι θὰ ὑποπέσωμεν εἰς βέβαιον ἄτοπον, εἰς τὸ πρωθύστερον. Ἀφοῦ δὲν ἔχομεν χεῖρας ἀρκούσας πρὸς καλλιεργίαν τοῦ ἐδάφους ἡμῶν, ὅπερ παράγει πολυτιμότατα προϊόντα, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ δίδωμεν πλείονα προσοχὴν εἰς τὴν βιομηχανίαν, ἥτις ἀπαιτεῖ οὐ μόνον πολλὰς χεῖρας, ἀλλὰ καὶ πολλὰ κεφάλαια καὶ πολλὴν ἐπιστήμην! Ἀλλὰ μᾶς λέγουσι, διατί δὲν συνωμολογήθη τοιαύτη συνθήκη μὲ τὰ Ἔθνη, οἷον εἶναι ἡ Ἀγγλία, ἔνθα καταναλίσκεται τὸ μεγαλείτερον μέρος τῆς σταφίδος; Τοιοῦτόν τι ὑπηνίσσετο καὶ ὁ ἔντιμος προϊστάμενος τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, ὅτε πρὸ ἡμερῶν ἐζήτησε πίνακα τῆς ἐν Γερμανίᾳ εἰσαγομένης σταφίδος· ἐγὼ δὲ, ἵνα μὴ λάβω τότε τὸν λόγον εἶπον εἰς αὐτὸν ἀπὸ τῆς ἕδρας μου ὅτι, ἀφοῦ σκοποῦμεν ν’ ἀναπτύξωμεν τὴν ἐν Γερμανίᾳ κατανάλωσιν τῆς σταφίδος μας, εἶναι μάταιον νὰ γινώσκωμεν πόση σταφὶς καταναλίσκεται ἐκεῖ, ἀρκεῖ ὅτι γινώσκομεν, ὅτι καταναλίσκεται μικρὸν ποσὸν, διότι μὲ τὸ Κράτος, εἰς τὸ ὁποῖον εἰσάγεται μικρὸν ποσὸν σταφίδος, εἶναι ἀναγκαία ἡ συνθήκη, καὶ οὐχὶ μὲ τὸ Κράτος, εἰς τὸ ὁποῖον εἰσάγεται μέγα ποσόν. Ἑπομένως, ἐὰν δέχεσθε, ἔντιμε κ. Συνάδελφε, ὅτι μόνον 3,000,000 σταφίδος καταναλίσκονται ἐν Γερμανίᾳ, τότε τὸ ἐπιχείρημα εἶναι ἐναντίον σας, διότι ὅσον μικροτέρα εἶναι σήμερον ἡ κατανάλωσις, τόσον μεγαλειτέρα θὰ ἦναι μετὰ τὴν συνθήκην, καὶ τόσον πλειότερον θὰ ὠφεληθῇ ἐντεῦθεν ἡ Ἑλλὰς· διότι, ἀφοῦ ὁ δασμὸς ἐλαττοῦται ἀπὸ 24 μάρκας εἰς 8, εὐνόητον εἶναι, ὅτι ἐντεῦθεν γεννᾶται τοιοῦτο περιθώριον ὑπὲρ τοῦ Γερμανικοῦ λαοῦ ὡς καταναλωτοῦ σταφίδος, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ προκύψῃ ἐκ τούτου μεγάλη ὠφέλεια ὑπὲρ τῆς Ἑλλάδος. Τὸ πρᾶγμα εἶναι τόσον καταφανὲς, ὥστε οὐδ’ ἐπὶ μίαν μόνην στιγμὴν μᾶς ἐπιτρέπεται νὰ σταματήσωμεν ἀμφιβάλλοντες. Εἰς τοιαύτας κρίσεις ὠφέλιμον εἶναι νὰ ἔχῃ τις ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν αὐθεντίαν καὶ τὸ παράδειγμα τῶν μεγάλων Ἐθνῶν. Θὰ σᾶς παρακαλέσω δὲ ν’ ἀκούσητε τί συμβαίνει κατ’ αὐτὰς ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου. Ἀνέγνων εἰς τὰς τελευταίας ἐφημερίδας, ὅτι συνωμολογήθησαν δύω συνθῆκαι, μία μεταξὺ Ἱσπανίας καὶ τῶν Ἡνωμένων Κρατῶν τῆς Βορείου Ἀμερικῆς, καὶ ἄλλη μεταξὺ Ἱσπανίας καὶ Ἀγγλίας. Ἡ μία τῶν συνθηκῶν εἶναι ἤδη τετελεσμένη, ἡ ἄλλη εἶναι ἐν τῷ γίγνεσθαι. Ἡ Ἱσπανία, κύριοι, εἶναι ὡς ἡ Ἑλλὰς γεωργική· ἡ δὲ Ἀμερικὴ ἔχει πλοῦτον καθολικὸν καὶ παγκόσμιον, ἀλλὰ δὲν ἐξέχει εἰς τὴν παραγωγὴν τῆς ζακχάρεως καὶ τοῦ καπνοῦ. Ὁποίαν συνθήκην λοιπὸν νομίζετε, ὅτι ἔπρεπε, κατὰ τὸν ἔντιμον προαγορεύσαντα, νὰ συνομολογήσῃ ἡ Ἱσπανία; Νομίζετε, ὅτι ἤθελέ ποτε φροντίσει οἰκονομολόγος Ἱσπανὸς νὰ συνομολογήσῃ συνθήκην διευκολύνουσαν τὴν εἰσαγωγὴν τῶν προϊόντων τῆς Ἱσπανικῆς βιομηχανίας ἐν Ἀμερικῇ; πολλοῦ γε καὶ δεῖ· Θὰ ἦτο τὸ μεγαλείτερον ἄτοπον τοῦ κόσμου. Ἐσκέφθη μόνον πῶς νὰ ἐξασφαλίσῃ τὴν ἐν Ἀμερικῇ εἰσαγωγὴν τῶν γεωργικῶν προϊόντων τῆς Ἱσπανίας, τὴν ἀτέλειαν τῆς ζακχάρεως, καὶ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τοῦ καπνοῦ· ἀντὶ τούτων δὲ δέχεται ἀτελῆ τὰ βιομηχανικὰ προϊόντα τῆς Ἀμερικῆς. Νομίζετε, ὅτι οἱ οἰκονομολόγοι τῆς Ἱσπανίας δὲν ἐπιθυμοῦσι καὶ οὗτοι νὰ προστατεύσωσι τὴν ἐγχώριον αὑτῶν βιομηχανίαν; Ἀλλ’ ἀφοῦ τοῦτο ἀποβαίνει ἀνέφικτον, φρονεῖτε ὅτι ἤθελον ἀποφασίσει ποτὲ νὰ παραμελήσωσι τὴν προστασίαν τοῦ βεβαίου τῆς γεωργίας των, διότι δὲν δύνανται νὰ προστατεύσωσι καὶ τὴν βιομηχανίαν των; Μὲ τὴν Ἀγγλίαν συμβάλλεται ἡ Ἱσπανία ἐπὶ τῇ αὐτῇ βάσει. Λέγει εἰς τὴν Ἀγγλίαν: φορολογεῖς τὸν οἶνόν μου πρὸς ἓν σελίνιον (δραχμὰς 1:25) τὸ γαλόνιον τῶν τριῶν σχεδὸν ὀκάδων, ὅταν ἡ δύναμις αὐτοῦ δὲν ὑπερβαίνῃ τὸν 25 βαθμόν· πρὸς δύω καὶ ἥμισυ σελίνια δὲ ὅταν ὑπερβαίνῃ τὸν 25, οὐχὶ ὅμως καὶ τὸν 46· καταβίβασον τὸν δασμὸν τῶν μεταξὺ τοῦ 26 καὶ 30 βαθμῶν οἴνων, καὶ ἀντὶ τούτου ἐγὼ δέχομαι ἀτελῆ ἢ σχεδὸν ἀτελῆ τὰ προϊόντα τῆς Ἀγγλικῆς βιομηχανίας». Τούτου γενομένου, ἡ Ἱσπανία κερδίζει ἓν καὶ ἥμισυ σελίνιον, ἤτοι δραχμὰς 1:90 ἐπὶ ἑκάστου γαλονίου οἴνου τῆς καλλιτέρας ποιότητος· ἡ δὲ ὠφέλεια αὕτη εἶναι σπουδαιοτάτη. Βλέπετε πῶς σκέπτονται τὰ μεγάλα Ἔθνη; Οὕτως ἐσκέφθη καὶ ἡ ἡμετέρα Κυβέρνησις. Δὲν τολμᾷ νὰ βαδίσῃ ἰδιοῤῥύθμως καὶ ἰδιοτρόπως. Πρέπει νὰ μελετήσῃ τὸ οἰκονομικὸν σύστημα τῆς Εὐρώπης. Τοῦτο ἔπραξε, καὶ σοφώτατα τὸ ἔπραξε, διότι θὰ ἔχῃ ὡς ἀποτέλεσμα μετ’ οὐ πολύ, ὅτε θὰ συνομολογηθοῦν καὶ ἄλλαι συνθῆκαι, τὸ Δασμολόγιον, τὸ ὁποῖον φαίνεται εἴς τινας τραχύ, θὰ ἔλθῃ εἰς τοιαύτην ὁμαλὴν κατάστασιν, ὥστε νὰ λείψουν τὰ παράπονα. Ἀλλ’ ἐν τούτοις ἡ τραχύτης τοῦ Δασμολογίου θὰ φέρῃ ὠφέλειαν, διότι θὰ διευκολύνῃ τὴν συνομολόγησιν νέων συνθηκῶν. Εἶναι, κύριοι, σπουδαιότατον τὸ θέμα τῶν συνθηκῶν. Ὅλα τὰ Ἔθνη εἰς αὐτὸ καταγίνονται. Ὁ ἔντιμος προαγορεύσας λέγει: διατί δὲν φροντίζει ἡ Κυβέρνησις νὰ συνομολογήσῃ καὶ μετὰ τῆς Ῥωσσίας συνθήκην ὠφέλιμον πρὸς τὴν Ἑλλάδα; Ἀκριβεῖς ἰδέας περὶ ἐθνικῶν συμφερόντων δὲν ἔχομεν φαίνεται· ἄλλως, ὁ ἔντιμος προλαλήσας δὲν θὰ ἐμέμφετο τὴν Κυβέρνησιν ἀφ’ ἑνὸς διότι δὲν συνωμολόγησε συνθήκην καὶ πρὸς τὴν Ῥωσσίαν, καὶ ἀφ’ ἑτέρου διότι ἡ προκειμένη συνθήκη θὰ ἰσχύῃ καὶ ἀπέναντι τῆς Ῥωσσίας, ἅμα συνομολογηθῇ συνθήκη μεταξὺ Γερμανίας καὶ Ῥωσσίας. Ἀφοῦ ἐπιθυμεῖτε, κύριε συνάδελφε, νὰ συνομολογήσωμεν συνθήκην καὶ μετὰ τῆς Ῥωσσίας, πῶς ταράττεσθε, διότι πρόκειται νὰ γείνῃ συνθήκη μεταξὺ Γερμανίας καὶ Ῥωσσίας ἐκτείνουσα τὰ εὐεργετήματα αὑτῆς καὶ εἰς ἡμᾶς; Εἶναι περιττὸν, κύριοι, νὰ καταναλίσκω τὸν χρόνον τῆς Βουλῆς ἐγκύπτων εἰς θεωρίας, διότι ὀλίγιστον ἀφίνουσι διαθέσιμον αἱ ἐπερωτήσεις. Δὲν δύναμαι ὅμως νὰ μὴ ἀνασκευάσω τὰ καταφανῶς ἐσφαλμένα. Ὁ ἔντιμος προλαλήσας λέγει ὅτι δὲν ὠφελεῖται ἡ Ἑλλὰς ἐκ τοῦ ὅτι ἡ σταφὶς ἔτυχεν ἐλαττώσεως δασμοῦ ἐν Γερμανίᾳ, ἀφοῦ ἀντὶ τούτου δεχόμεθα τὸ χρήσιμον εἰς τὴν βιομηχανίαν οἰνόπνευμά των ἀτελὲς, διότι τὸ νῦν ἐξαγόμενον ἐκ τῆς σταφίδος παρ’ ἡμῖν οἰνόπνευμα δὲν θὰ ἐξάγεται πλέον μετὰ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς συνθήκης. Ἀλλὰ, κύριοι, τοῦτο πάλιν ἔρχεται εἰς τὸ εἶναι καὶ μὴ εἶναι. Ἐὰν ἡ Ἑλλὰς δὲν δύναται νὰ παράξῃ οἰνόπνευμα χρήσιμον καὶ ἐνταῦθα καὶ εἰς τὴν Γερμανίαν, τότε ἔτι μᾶλλον πρέπει νὰ προσέξωμεν εἰς τὴν καλλιέργειαν τῆς σταφίδος καὶ νὰ φροντίσωμεν περὶ τῆς μεγαλειτέρας αὐτῆς ἐξαγωγῆς, σκεπτόμενοι ὅτι κακίστη εἶναι ἡ οἰκονομία, ἥτις φορολογεῖ τοὺς λοιποὺς κλάδους τοῦ ἐθνικοῦ πλούτου χάριν βιομηχανίας, μὴ εὑρισκούσης ἀγοραστὰς εἰς τὴν ἀλλοδαπὴν, καὶ ὅτι ἀπ’ ἐναντίας τότε ὠφελεῖται τὸ Κράτος, ὅταν τὰ προϊόντα του ἀγοράζωνται εἰς τὴν ἀλλοδαπήν. Λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὴν ταραχὴν, ἡ ὁποία σήμερον γίνεται εἰς τὴν Ἀγγλίαν. Ἡ Ἀντιπολίτευσις ἐκεῖ— διότι δυστυχῶς παντοῦ αἱ Ἀντιπολιτεύσεις ἔχουν τὰς αὐτὰς ἕξεις—προσπαθεῖ νὰ διεγείρῃ τὰς βιομηχανικὰς τάξεις ἐναντίον τῆς Κυβερνήσεως, διότι παρήγγειλε ταχυδρομικὰ δελτάρια καὶ τηλεβόλα Κροὺπ εἰς τὴν Γερμανίαν. Κραυγάζει λοιπὸν ἡ Ἀντιπολίτευσις, ὅτι εἶναι φοβερὸν ἡ Ἀγγλία νὰ προμηθεύηται ἔξωθεν τοιαῦτα εἴδη. Ἀλλ’ ἡ εὐθηνία τῆς Γερμανικῆς βιομηχανίας δικαιολογεῖ τὴν Ἀγγλικὴν Κυβέρνησιν. Ἀφοῦ δὲ αὐτὴ ἡ Ἀγγλία δὲν δύναται νὰ διαγωνισθῇ πρὸς τὴν εὐθηνίαν ταύτην τῆς Γερμανικῆς βιομηχανίας, πῶς δύναται νὰ διαγωνισθῇ ἡ Ἑλλάς; Ἐπὶ τέλους δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἕτερος σπουδαιότατος λόγος, ὅτι διὰ τῶν συνθηκῶν συνάπτονται φιλίαι μεταξὺ ἐθνῶν. Μὴ λησμονῶμεν δὲ, κύριοι, ὅτι ἡ Γερμανία κατέχει πρωτίστην θέσιν ἐν τῇ Ἠπειρωτικῇ Εὐρώπῃ, καὶ ὅτι, ἀφοῦ διὰ τοῦτο οἱ παρ’ ὧν ὁ Ἑλληνισμὸς ἀνέκαθεν ὑπεστηρίχθη καὶ προσδοκᾷ τὴν πρόοδόν του Ἄγγλοι σύμπαντες, μηδ’ αὐτῶν τῶν ῥιζοσπαστῶν ἐξαιρουμένων, φρονοῦσιν ὅτι πρέπει ν’ ἀναγραφῇ ἐπὶ τὰς θύρας τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργείου τῆς Ἀγγλίας ὅτι ἄνευ τῆς Γερμανίας οὐδεμία ὑπάρχει σωτηρία, (sine Germania nulla salas), καὶ ἡμεῖς πρέπει νὰ περιποιηθῶμεν τὸ Ἔθνος τοῦτο, διότι δύναται νὰ ὠφελήσῃ τὸν Ἑλληνισμὸν, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα.

§96Α. ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Λόγοι πολιτικῆς συνεννοήσεως καὶ λόγοι συμφέροντος ἐπιβάλλουσιν εἰς τὰ Κράτη τὴν ἀνάγκην νὰ συνομολογῶσι πρὸς ἄλληλα συνθήκας ἐμπορίας καὶ ναυτιλίας. Ἀλλ’ ἐπειδὴ, κύριοι Βουλευταὶ, μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γερμανίας, τό γε νῦν ἔχον, δὲν δύναται νὰ γένηται λόγος περὶ πολιτικῆς συνεννοήσεως, τὸ συμφέρον καὶ μόνον τὸ συμφέρον ὑπηγόρευσε τὴν ὑπὸ συζήτησιν σύμβασιν. Πάντες εἴμεθα ὑπὲρ τῆς συμβάσεως, καὶ θὰ κυρώσωμεν αὐτὴν διὰ τῆς ψήφου ἡμῶν, καὶ διότι δὲν δυνάμεθα νὰ πράξωμεν ἄλλως, προκειμένου περὶ κραταιᾶς φίλης Δυνάμεως, καὶ διότι γνωρίζομεν καλῶς τὴν ὑπὸ τῶν διεθνῶν σχέσεων ἐπιβαλλομένην συμπεριφοράν. Δὲν συζητοῦμεν λοιπὸν διὰ νὰ φέρωμεν πρόσκομμα εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Συμβάσεως. Συζητοῦμεν, κύριοι, διότι δὲν ἐπιθυμοῦμεν νὰ πιστεύσῃ τὸ κοινὸν τῆς Ἑλλάδος ὅτι οἱ λόγοι τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, οὓς ἐξήνεγκεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἦσαν ἀκριβεῖς. Καυχώμενος εἶπεν, ὅτι μέγα τι κατώρθωσεν, ὅτι σπουδαίαν καὶ ἄμεσον παρέσχεν ἀνακούφισιν εἰς τοὺς σταφιδοπαραγωγοὺς διὰ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους ἐν Γερμανίᾳ, ἐξ ἧς οὗτοι ὠφελήθησαν 1,800,000 φράγκων, καὶ ὅτι ἐξησφάλισε τὸ μέλλον τοῦ προϊόντος αὐτῶν διὰ τῆς εὐρυτέρας καταναλώσεως ἐν ταῖς ἀγοραῖς τῆς Γερμανίας. Ταύτην τὴν ἀνακρίβειαν ἠθέλησα ν’ ἀποκρούσω καὶ ν’ ἀποδείξω διὰ πραγμάτων τὴν πλάνην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, καὶ παρακαλῶ ὑμᾶς νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγας μόνον στιγμάς. Τὸ συμφέρον, εἶπον, ὑπηγόρευσε τὴν Σύμβασιν ταύτην. Ἀλλὰ τίς τῶν δύω συμβαλλομένων εἶχε τὸ μεγαλείτερον συμφέρον; ἀδιστάκτως ἡ Γερμανία. Κατὰ τὴν ἐπίσημον στατιστικὴν τῆς Γερμανικῆς Αὐτοκρατορίας ἡ Γερμανία εἰσάγει ἐν Ἑλλάδι προϊόντα ἀξίας 1,800,000 μαρκῶν, ἐνῷ τὰ εἰς Γερμανίαν εἰσαγόμενα προϊόντα τῆς Ἑλλάδος μόλις φθάνουσι τὰς 900 χιλιάδας μαρκῶν. Προσθέσατε ὅτι ἡ Γερμανία, διὰ τῆς χορηγουμένης ἤδη ἀτελείας, ἐλπίζει νὰ ἐπαυξήσῃ πλειότερον τὴν εἰσαγωγὴν τῶν προϊόντων αὑτῆς ἐν Ἑλλάδι. Καὶ διὰ τοῦτο, ἅμα εἶδε ψηφισθὲν τὸ Δασμολόγιον, ἔσπευσε νὰ ὠφεληθῇ τῶν πλεονεκτημάτων αὐτοῦ, εἰς βάρος τῆς βιομηχανίας μας, ἐπὶ δεκαετίαν. Τὸ Δασμολόγιον εἶναι νόμος τοῦ Κράτους, ὑποκείμενος εἰς μεταῤῥυθμίσεις, ἴσως καὶ εἰς κατάργησιν. Κατὰ τοιαύτης μεταβολῆς ἠθέλησε νὰ ἐξασφαλισθῇ ἡ Γερμανία. Εἶναι λοιπὸν ἤδη ἥσυχος, ὅτι ἐπὶ δεκαετίαν θὰ εἰσάγῃ ἀφορολόγητα ἐν Ἑλλάδι τὰ προϊόντα αὑτῆς. Καὶ οὐ μόνον τοῦτο, ἀλλὰ δεσμευόμεθα ἤδη ἀπέναντι καὶ τῶν ἄλλων Κρατῶν, καὶ ὑποχρεούμεθα νὰ καθιερώσωμεν τὰς αὐτὰς ἀτελείας καὶ ὑπὲρ αὐτῶν ἐπὶ δεκαετίαν, δυνάμει τῆς ἀρχῆς τῆς ἰσότητος τῶν δικαιωμάτων καὶ δυνάμει τῶν συνθηκῶν. Δυνάμει τῆς ἀρχῆς ταύτης καὶ ἡ Γερμανία, ἅμα συνῆψε σύμβασιν πρὸς τὴν Ἱσπανίαν τὸν Ὀκτώβριον τοῦ 1883 περὶ ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ τῶν Ἱσπανικῶν σταφίδων, ἀμέσως ἐχορήγησε τὰ αὐτὰ πλεονεκτήματα εἰς τὴν Τουρκίαν καὶ Ἑλλάδα· ὥστε ἡ ἐλάττωσις εἶχε γίνει καὶ πρὸ τῆς Συμβάσεως. Ἀπὸ τοῦ Αὐγούστου ἐγένετο γνωστὴ ἡ Σύμβασις, ἐνῷ πολὺ πρότερον ἦτο γνωστόν, ὅτι εἶχεν ἐλαττωθῆ ὁ δασμὸς ἐν Γερμανίᾳ. Πρὸς τί ἆρά γε, ἐλέγομεν, ἐγένετο ἡ Σύμβασις, ἀφοῦ ὁ δασμὸς ἠλαττώθη αὐτοδικαίως, οὕτως εἰπεῖν; Τὸ Δασμολόγιον ὑπῆρξε, κύριοι, ἡ ἀφορμὴ τῆς Συμβάσεως· διότι, ἄνευ αὐτοῦ, ἡ Γερμανία θὰ ἐξηκολούθει παρέχουσα τὴν ὠφέλειαν τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ, καθόσον τὰ μεγάλα Κράτη δὲν περιφρονοῦσι τὰς συνθήκας, διὰ μικρὰ μάλιστα ποσὰ, καὶ μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Πρωσσίας ὑφίστατο συνθήκη ἀπὸ τοῦ 1839. Ἄν δὲ ἡ Γερμανία εἶχε συμφέρον νὰ μὴ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐλάττωσιν ἄνευ ἀνταλλαγμάτων, δὲν παραδέχομαι ὅτι ἤθελεν ἀρκεσθῆ εἰς τὰς ὑποσχέσεις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, καὶ ὅτι πρὶν συνάψῃ σύμβασιν ἤθελεν ἐπιτρέψει τὴν ἐλάττωσιν. Προκειμένου περὶ κανονισμοῦ συμφερόντων, οὐδέποτε τὰ Κράτη ἀρκοῦνται εἰς ὑποσχέσεις Κυβερνήσεως, ἥτις πάντοτε εἶναι παροδική, ἀλλὰ καταφεύγουσιν εἰς συνθήκας ἐγγράφους, κυρουμένας ὑπὸ τῶν Ἐθνῶν διὰ τῶν Βουλῶν αὐτῶν. Τίς δὲ ἡ πραγματικὴ ὠφέλεια τῆς Ἑλλάδος, καὶ τίνες αἱ θυσίαι αὐτῆς; Οἱ προαγορεύσαντες σᾶς ἀνέπτυξαν τὰς θυσίας, αἵτινες εἶναι πολλαὶ καὶ μεγάλαι. Ἡ βιομηχανία ἡ ἐγχώριος, ἰδίως ἡ κατεργαζομένη τὸν σίδηρον, θέλει πάθει σπουδαίως. Ἐπίσης καὶ ἡ οἰνοποιΐα διὰ τῆς ἀτελείας, ἣν χορηγεῖτε εἰς τὸ οἰνόπνευμα τὸ κάτω τῶν 40 βαθμῶν. Ἀλλὰ τίς ἡ ὠφέλεια; ὁ κ. Πρωθυπουργὸς προσήγαγε πληροφορίας τῆς ὑπηρεσίας, κατὰ τὰς ὁποίας εἰσάγονται μεγάλα ποσὰ ἐν Γερμανίᾳ, ἡ δὲ ὠφέλεια ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ εἶναι 1,800,000 δραχμῶν. Τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές. Ἔχω εἰς χεῖράς μου δύω στατιστικὰς, μίαν Ἀγγλικὴν, μίαν Γερμανικὴν, δύω μεγάλων ἐμπορικῶν οἴκων, τῶν κκ. Φὲλς καὶ Βὰρφ, ἐν Λονδίνῳ κατ’ ἔτος συντασσομένας περὶ τῆς ἐν γένει κινήσεως τοῦ ἐμπορίου τῶν Ἑλληνικῶν σταφίδων εἰς τὰ διάφορα μέρη τοῦ κόσμου. Κατὰ τὰς στατιστικὰς ταύτας, τὰ τρία τελευταῖα ἔτη εἰσήχθησαν ἐν Γερμανίᾳ. 1880–1,634,000 λιτρῶν 1881–6,725,000» 1882–3,172,000» Μέσος ὅρος, 3,843,000 λιτρῶν πρὸς 24 μάρκα τὰ 100 χιλιόγραμμα, ἤτοι 150 δραχμὰς τὴν χιλιόδα, ἐπλήρωσαν δασμὸν 576,450. Δυνάμει τῆς Συμβάσεως θὰ πληρώσωσι 50 δραχμὰς τὴν χιλιάδα, ἤτοι 192,150. Ἑπομένως τὸ κέρδος ἐκ τῆς Συμβάσεως εἶναι 384,300 δραχμάς! Τίς δὲ θὰ ὠφεληθῇ ταύτας τὰς 384,300 δραχμάς; Τὸ Δημόσιον Ταμεῖον; οὐχί. Οἱ σταφιδοπαραγωγεῖς βεβαίως. Ἀλλὰ πόσοι εἶναι οὗτοι; τὸ ἀγνοοῦμεν. Γνωρίζομεν μόνον, ὅτι παρήχθησαν 260,000,000 λιτρῶν. Αὐτὸ τὸ ποσὸν τῆς παραγωγῆς θὰ ὠφεληθῇ τὸ κέρδος τῆς Συμβάσεως. Ποία εἶναι ἡ ἀναλογία; ἑκάστη χιλιὰς λιτρῶν ὠφελεῖται 1 δραχμὴν καὶ 55 λεπτά. Αὐτὴ εἶναι ἡ μεγάλη ὠφέλεια! Οὔτε εἶναι, κύριοι, πιθανότης ὅτι ἡ κατανάλωσις θ’ αὐξήσῃ ἐν Γερμανίᾳ· πρῶτον, διότι ὁ Γερμανὸς δὲν τρώγει τὴν σταφίδα ὅπως ὁ Ἄγγλος· δεύτερον, διότι ὁ συναγωνισμὸς πρὸς τὰς Ἰσπανικὰς σταφίδας εἶναι μέγας, προτιμῶνται δὲ αἱ Ἰσπανικαὶ, διότι εἶναι εὐθηνότεραι καὶ βαρύνονται μὲ ὀλιγώτερα ἔξοδα. Ὑπάρχουσι δὲ καὶ πληροφορίαι, καθ’ ἃς κατὰ τὸ 1884, μὲ ὅλην τὴν ἐλάττωσιν τοῦ δασμοῦ, ἡ κατανάλωσις ἐν Γερμανίᾳ εἶναι μικροτέρα. Ἀλλὰ διατί δὲν σπεύδουσιν ἐπίσης ἥ τε Ἀγγλία καὶ ἡ Γαλλία νὰ ἐπωφεληθῶσι τῶν πλεονεκτημάτων τοῦ νέου Δασμολογίου; διότι μικρὰν προσδοκῶσιν ὠφέλειαν ἀπέναντι τῆς ζημίας, ἣν θὰ ὑποστῶσιν, ἐλαττουμένου τοῦ δασμοῦ ἐν ταῖς χώραις αὑτῶν, ἀφοῦ εἶναι γνωστὸν, ὅτι εἰς μὲν τὴν Ἀγγλίαν εἰσάγονται μεγάλα ποσὰ, ὑπὲρ τὰ 150 ἑκατομμύρια, εἰς δὲ τὴν Γαλλίαν ὑπὲρ τὰ 50, καὶ διὰ νὰ δεχθῶσι προτάσεις ἐλαττώσεως ἢ καταργήσεως τοῦ δασμοῦ, ὀφείλομεν νὰ ὑποσχεθῶμεν σπουδαῖα ἀνταλλάγματα. Ἡ Ἀγγλία δὲν ἀρκεῖται εἰς τὰς ἀτελείας τῶν εἰδῶν τοῦ κατειργασμένου σιδήρου. Ἡ Ἀγγλία ἐπιδιώκει ἴσως καὶ ἄλλο τι. Τοῦτο μοὶ ἐνθυμίζει ὅτι, διὰ τῶν ἐνεργειῶν τῆς Ἀγγλικῆς διπλωματίας, ἐψηφίσθη ἐν Ἑλλάδι ὁ ΤΜΘʹ Νόμος τοῦ 1869. Ὁ Νόμος οὗτος διέτασσε τὰ ἑξῆς: «1. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Νομοτελεστικὴν Ἐξουσίαν νὰ «συνομολογήσῃ μετὰ τῆς Ἀγγλικῆς Κυβερνήσεως Σύμβα«σιν, δι’ ἧς νὰ ὑποσχεθῇ ὅτι δὲν θέλει αὐξηθῆ ἐν Ἑλλάδι «ὁ ὑπὸ τῆς σταφίδος κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν εἰσπραττόμενος «ἔγγειος φόρος, ὡς ὁρίζεται διὰ τοῦ Νόμου ΤΛʹ τῆς 14 «Ὀκτωβρίου 1869, ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἡ Ἀγγλικὴ «Κυβέρνησις ἤθελε καταργήσει ἢ ἐλαττώσει τὸ ἐπὶ τῆς «εἰσαγωγῆς τῆς σταφίδος ἐν Ἀγγλίᾳ εἰσαγωγικὸν τέλος». Ἀλλ’ ἀφοῦ ἡ Ἀγγλία εἶδεν ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἀντὶ νὰ συμμορφωθῇ πρὸς τὸν Νόμον, προέβη εἰς ἐπαυξήσεις τοῦ ἐγγείου φόρου κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν, παρῄτησε πᾶσαν ἰδέαν περὶ συνομολογήσεως συνθήκης ἐπὶ τῷ τέλει τῆς καταργήσεως τοῦ δασμοῦ ἐν Ἀγγλίᾳ. Καὶ τῳόντι ἡ Κυβέρνησις τοῦ κ. Τρικούπη ηὔξησε κατὰ πολὺ τὸν ἐξαγωγικὸν φόρον. Πρότερον ἦτο τῶν Ἐπαρχιῶν δραχ. 11 τῶν Πατρῶν, καὶ Αἰγίου δραχ. 13. Ὁ κ. Τρικούπης προσέθηκε τὰ ἑξῆς·

Αἱ 16,80 μετὰ τῶν δημοτικῶν, λιμενικῶν κλπ. ἀνέρχονται εἰς 24,60 τὴν χιλιάδα. Τοῦτο ἦτο ἀρκετὸν διὰ νὰ ἀπομακρύνῃ τὴν Ἀγγλίαν. Ἡ δὲ Γαλλία; μετ’ αὐτῆς κατέστη σχεδὸν ἀδύνατος ἡ συνενόησις μετὰ τὴν ψήφισιν τοῦ νέου Δασμολογίου· διότι ἡ Γαλλία ἐζήτει ἰδίως ἐκ τοῦ παλαιοῦ Δασμολογίου σπουδαίαν ἐλάττωσιν ἐπὶ τῶν ὑφασμάτων. Πολλάκις ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τὸ ἐβεβαίωσεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἀλλὰ τώρα, κύριοι, τί νὰ ζητήσῃ ἡ Γαλλία, ἐκεῖ ὅπου ἔφθασαν τὰ εἰσαγωγικὰ τέλη τῶν ὑφασμάτων κατὰ τὸ νέον Δασμολόγιον; Τοῦτο αἰσθανομένη καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡμῶν προσλιπαρεῖ ἀπό τινος, ὡς ἀνέγνωμεν ἐν ταῖς Γαλλικαῖς ἐφημερίσι, μείωσιν τοῦ Γαλλικοῦ τέλους, τοὐλάχιστον κατὰ δύω φράγκα. Δὲν εἶναι δὲ ἀκριβὲς, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τοῦ Ἐμπορίου ἐν Γαλλίᾳ ἐφαίνετο ἀποφασίσας ν’ ἀποσύρῃ ἐκ τῆς Βουλῆς τὸ Νομοσχέδιον τὸ ἐπιβάλλον ἐσωτερικὸν τέλος ἐπὶ τῆς σταφίδος χάρις εἰς τὴν Ἑλληνικὴν διπλωματίαν! Κατὰ τοῦ Νομοσχεδίου ἐκείνου ἐξηγέρθη ἡ ἐγχώριος βιομηχανία, καὶ διὰ τοῦτο προσωρινῶς ὁ Γάλλος Ὑπουργὸς τὸ ἀπέσυρε. Τὸ μόνον λοιπὸν, ὅπερ ἐπιδιώκει ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις, ἀντὶ τῆς πλήρους καταργήσεως, ὡς πομπωδῶς ὑπέσχετο, νομοθετοῦσα τὸν Νόμον περὶ διαφορικῶν τελῶν, εἶναι ἡ ἐλάττωσις κατὰ δύω φράγκα. Ἀλλὰ τάχα θὰ ἐπιτύχωμεν καὶ αὐτό; ἄς τὸ εὐχώμεθα. Καιρὸς, κύριοι, σπουδαίως νὰ μεριμνήσωμεν περὶ τῆς τύχης τοῦ προϊόντος τούτου. Καιρὸς νὰ σκεφθῶμεν καὶ περὶ ῥυθμίσεως ἐπὶ ἄλλων βάσεων καὶ αὐτοῦ τοῦ ἐγγείου φόρου τῆς ἐξαγωγῆς, διότι εἶναι ἄδικον, εἶναι σκληρὸν νὰ πληρώνῃ ὁ πτωχὸς κτηματίας, ὁ μὴ ἔχων ἄλλον πόρον ζωῆς ἢ τὸ μικρὸν αὑτοῦ κτῆμα, ὁ καταχρεωμένος πρὸς τὰς Τραπέζας καὶ τοὺς τοκογλύφους, 30% ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου προσόδου του. Ναὶ, κύριοι, 30% ἐπλήρωσεν ἐφέτος· διότι, ὡς προεἶπον, ὁ σταφιδοπαραγωγὸς πληρώνει κατὰ χιλιάδα φόρους 24,60. Ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐνεστῶσαν ἐσοδείαν ἐπώλησε τὸ προϊὸν αὑτοῦ πρὸς 60 ἕως 80 δραχμὰς, ἤτοι κατὰ μέσον ὅρον πρὸς δραχμὰς 70. Ὅταν ἀπὸ τὰς 70 τοῦ ἀφαιρῆτε 24,60, δὲν εἶναι 30% ἐπὶ τῆς ἀκαθαρίστου; Καὶ ἔπειτα λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅτι εἰς οὐδὲν ἄλλο Κράτος φορολογεῖται ὁ πολίτης ὀλιγώτερον ἢ ὅσον ἐδῶ! Ἀρκοῦμαι, κύριοι, εἰς ταῦτα, διότι περὶ τῶν λοιπῶν θυσιῶν, εἰς ἃς ὑποβαλλόμεθα χάριν τῆς Γερμανίας, ἀρκετὰ ἠκούσατε ἀπὸ τοὺς προαγορεύσαντας.

§97Α. ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριοι Βουλευταὶ, εἰς ὅλα τὰ Ἔθνη τὰ ἐν τῷ πολιτισμῷ προηγμένα, εἰς τὰ ὁποῖα ἑπομένως εἶναι ἀνεπτυγμένη καὶ ἡ ἐμπορικὴ πολιτικὴ, ὑπάρχουσι δύω εἰδῶν Δασμολόγια, τὸ λεγόμενον γενικὸν Δασμολόγιον tarif general, καὶ τὸ λεγόμενον συμβατικὸν Δασμολόγιον tarif conventionnel. Τὸ πρῶτον ἀποτελεῖται ἐκ τοῦ ἰδιαιτέρου Νόμου ἑκάστου Κράτους, διὰ τοῦ ὁποίου κανονίζονται ἀπολύτως καὶ ἑπομένως ἀπέναντι πάντων τὰ εἰς τὰ Τελωνεῖα αὑτοῦ εἰσπραττόμενα δικαιώματα κατά τε τὴν ἐξαγωγὴν καὶ εἰσαγωγὴν τῶν ἐμπορευμάτων· τὸ συμβατικὸν Δασμολόγιον ἀποτελεῖται ἐκ τῶν πρὸς τὸν αὐτὸν σκοπὸν ἀναγεγραμμένων διατάξεων, ἀλλ’ αἱ ὁποῖαι προκύπτουν ἐξ ἰδιαιτέρων συνθηκῶν, καὶ ἔχει ἑπομένως τὸ τελευταῖον τοῦτο, ἤτοι τὸ συμβατικὸν Δασμολόγιον, σχετικὸν μόνον κῦρος, ἀπέναντι δηλαδὴ ἐκείνων τῶν μόνων Ἐθνῶν, μετὰ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσι συνωμολογημέναι τοιαῦται συνθῆκαι. Εἶναι δὲ ἀρχὴ ἀνεγνωρισμένη παρὰ πάντων, ὅτι τὰ συμβατικὰ Δασμολόγια εἶναι ἀναπόφευκτα πρὸς τὴν προαγωγὴν τῶν διεθνῶν ἐμπορικῶν σχέσεων· διότι, ἂν περιωρίζοντο τὰ Ἔθνη εἰς μόνα τὰ γενικὰ αὐτῶν Δασμολόγια, ἤθελον διατελεῖ πρὸς ἄλληλα εἰς οἱονεὶ ἐμπόλεμον κατάστασιν, ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν ὑλικῶν αὐτῶν συμφερόντων· τοῦτο δὲ εἶναι λίαν εὐνόητον, διότι διὰ τῶν γενικῶν Δασμολογίων, τὰ ὁποῖα νομοθετοῦνται μονομερῶς ὑπὸ ἑκάστου Κράτους καὶ εἶναι λελογισμένα πρὸς μόνον τὸ ἴδιον αὐτῶν συμφέρον, ἑπόμενον εἶναι νὰ ἐπιβαρύνωνται ὅσῳ τὸ δυνατὸν περισσότερον τὰ ξένα προϊόντα· τοῦτο δὲ παρὰ πάντων ἐφαρμοζόμενον, ἄγει προδήλως εἰς γενικὸν ἐμπορικὸν ἀποκλεισμόν. Ἀλλ’ ἡ Ἑλλὰς εἶναι γνωστὸν, ὅτι στερεῖται μέχρι τοῦδε συμβατικοῦ Δασμολογίου· διότι εἶναι μὲν ἀληθὲς, ὅτι ἔχομεν μεθ’ ὅλων σχεδὸν τῶν Ἐθνῶν ἐμπορικὰς καὶ ναυτιλιακὰς συνθήκας, ἐξαιρέσει τῆς Γαλλίας, ἀλλ’ αὗται εἶναι καθαρῶς ἐμπορικαὶ καὶ καθαρῶς ναυτιλιακαὶ καὶ οὐχὶ δασμολογικαί. Ἡ πρώτη ἑπομένως ναυτιλιακὴ συνθήκη, τὴν ὁποίαν συνομολογεῖ ἡ Ἑλλὰς, εἶναι ἡ προκειμένη μετὰ τῆς Γερμανίας, καὶ εἰς τοῦτο κεῖται ἡ ἰδικιτέρα αὐτῆς σημασία· κατὰ τοῦτο δὲ ἔσφαλεν ὁ κ. Ζυγομαλᾶς, συγχύσας τὴν συνθήκην ταύτην μετὰ τῶν προηγουμένων συνθηκῶν ἡμῶν, ἐξομοιώσας αὐτὴν μετ’ ἐκείνων. Ἀλλ’ ἡ ἰδιαιτέρα αὕτη σημασία τῆς συνθήκης ταύτης δὲν ἔχει μόνον θεωρητικὴν ἀξίαν· ἔχει ἐνταυτῷ καὶ πρακτικήν· διότι ἡμεῖς μὲν, μὴ ἔχοντες μετ’ οὐδενὸς ἄλλου Ἔθνους δασμολογικὴν συνθήκην, δὲν παραχωροῦμεν εἰς τὴν Γερμανίαν παρὰ μόνον ὅσα ῥητῶς ἐν τῇ συνθήκῃ ταύτῃ ἀναγράφονται, ὡς παραχωρούμενα εἰς αὐτήν· ἡ Γερμανία ὅμως, ἡ ὁποία ἔχει συνθήκας δασμολογικὰς μὲ ὅλα τὰ ἄλλα Ἔθνη, παραχωρεῖ εἰς ἡμᾶς ὄχι μόνον τὰ ἐν τῇ συνθήκῃ ταύτῃ ἀναφερόμενα, ἀλλὰ πρὸς αὐτοῖς, καὶ ὅσα ἄλλα ἔχει ἤδη παρακεχωρημένα διὰ προηγουμένων συνθηκῶν εἰς ἄλλα Ἔθνη. Μεταξὺ δὲ αὐτῶν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, σᾶς ἀνέφερέ τινα, τὰ ὁποῖα δὲν περιλαμβάνονται, ὡς ἰδιαιτέρως παραχωρούμενα εἰς ἡμᾶς, ἐν τῇ συνθήκῃ ταύτῃ, καὶ ἐν τούτοις ὠφελούμεθα καὶ ὡς πρὸς αὐτά· τὰ σῦκα, περὶ ὧν ἀκούω τινὰ νὰ λέγῃ, περιέχονται εἰς τὴν συνθήκην· καὶ ὡς πρὸς αὐτὰ δὲ τὸ κέρδος, τὸ ὁποῖον ἐπορίσθημεν, εἶναι σπουδαῖον, διότι ἐπλήρωνον πρότερον 24 μάρκας τὰ 100 χελιόγραμμα καὶ σήμερον πληρώνουν ὀκτὼ μόνον· τὰ σῦκα, ὡς γνωρίζετε, εἶναι σπουδαῖον προϊόν τῶν μεσημβρινῶν Ἐπαρχιῶν τῆς Πελοποννήσου.

§98ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐνθυμεῖσθε πόσον ποσὸν σύκων εἰσάγεται εἰς Γερμανίαν;

§99ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Περὶ τούτου δὲν ἔχω ἀκριβεῖς πληροφορίας. Ἡμεῖς ἀπεβλέψαμεν ἰδίως εἰς τὴν ὠφέλειαν, τὴν ἐκ τῆς σταφίδος καὶ αὕτη εἶναι βεβαίως ἀποχρῶσα. Πάντα τὰ ἄλλα ὠφελήματα, τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν, ἐθεωρήσαμεν ὡς ἐκ περισσοῦ ἀποκτηθέντα· διότι ἀντὶ τῶν παροχῶν· τὰς ὁποίας ἡμεῖς ἐποιησάμεθα εἰς τὴν Γερμανίαν, νομίζομεν, ὅτι ἡ ὠφέλεια, τὴν ὁποίαν ποριζόμεθα ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς σταφίδος, ἀποζημιοῖ ἡμᾶς καὶ πέραν πάσης ἀναλογίας. Μεταξὺ τῶν ἄλλων ὠφελημάτων, τὰ ὁποῖα λαμβάνομεν, τῶν ἐκτὸς τῆς συνθήκης, εἶναι αἱ ἐλαῖαι, αἱ ὁποῖαι ἐπλήρωναν 60 μάρκα τὰ 100 χιλιόγραμμα, αἵτινες νῦν θὰ πληρώνουν μόνον 30.

§100ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Εἰσάγονται πολλαὶ ἐλαῖαι εἰς τὴν Γερμανίαν;

§101ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ἰδιαιτέρους πίνακας περὶ τούτου. Ἐκτὸς τῶν ἐλαιῶν, εἶναι τὸ ἔλαιον εἰς πίθους, τὸ ὁποῖον προηγουμένως ἐπλήρωνεν ὀκτὼ μάρκα καὶ σήμερον θὰ πληρώνῃ μόνον τέσσαρα.

§102ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δυνάμει τίνος συμβάσεως;

§103ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Δυνάμει τῆς προκειμένης, διότι αὕτη στηρίζεται, κατὰ τὸ ἄρθρον 15 αὐτῆς, εἰς τὴν ἀρχὴν τῆς ἀμοιβαιότητος, δηλαδὴ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ῥήτρας «τοῦ μᾶλλον εὐνοουμένου Ἔθνους»· συνεπείᾳ λοιπὸν αὐτῆς τῆς ῥήτρας λαμβάνομεν αὐτὰ τὰ ὠφελήματα, περὶ τῶν ὁποίων ὁμιλῶ ἐνταῦθα· βεβαίως δὲ ἐκτὸς αὐτῶν εἶναι καὶ ἄλλα πολλά.

§104ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖα εἶναι;

§105ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Εἶναι π. χ. ὡς εἶπον, τὸ ἔλαιον τὸ κοινὸν, τὸ ὁποῖον ἐπλήρωνε πρότερον ὀκτὼ μάρκα καὶ σήμερον πληρώνει μόνον τέσσαρα· τὸ ἔλαιον, τὸ ὁποῖον εἶναι εἰς φιάλας καὶ τὸ ὁποῖον ἐπλήρωνε πρὶν 20 μάρκα καὶ σήμερον πληρώνει μόνον 10· τὰ λεμόνια καὶ πορτοκάλλια, τὰ ὁποῖα ἐπλήρωναν πρότερον 12 καὶ τώρα πληρώνουν μόνον τέσσαρα· εἶναι δὲ ἐπίσης καὶ τὰ ἀμύγδαλα, τὰ ὁποῖα πρὶν ἐπλήρωναν 24 καὶ σήμερον πληρώνουν μόνον 10.

§106ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Καὶ ποία Ἐπαρχία παράγει ἀμύγδαλα;

§107ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Ἰδιαιτέρως δὲ ἤδη ἐξετάζοντες τὰς εἰς τὴν Γερμανίαν γενομένας παρ’ ἡμῶν παραχωρήσεις, εἰς τὰς ὁποίας ἐπὶ τοσοῦτον ἐνδιέτριψεν ὁ κ. Ζυγομαλᾶς, εὑρίσκομεν, ὅτι αὐταὶ δὲν δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς σπουδαῖαι παραχωρήσεις, καὶ τοῦτο διότι ὅλαι αὗται αἱ παραχωρήσεις περιέχονται ἤδη ἐν τῷ Δασμολογίῳ ἡμῶν, καὶ ἑπομένως ἰσχύουν γενικῶς καὶ ἀπέναντι πάντων. Ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος κ. Ζυγομαλᾶς δὲν ἠθέλησε νὰ λάβῃ, ὡς ὅρον συγκρίσεως πρὸς τὴν συνθήκην τὸ Δασμολόγιον τοῦτο, τὸ νέον, ἀλλ’ ἀνῆλθεν εἰς ἀρχαιοτέραν ἐποχὴν καὶ ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὸ προηγούμενον Δασμολόγιον· ἀλλὰ κατὰ τὸ σύστημα τοῦτο δυνάμεθα νὰ ἀνέλθωμεν καὶ εἰς ἔτι ἀρχαιοτέραν ἐποχὴν, καὶ νὰ λάβωμεν ἔτι ἀρχαιότερα Δασμολόγια, ὅπως θέσωμεν αὐτὰ ὡς ὅρον συγκρίσεως τῆς προκειμένης Συνθήκης. Τὸ σύστημα ὅμως τοῦτο δὲν μοὶ φαίνεται ὀρθόν. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον ὁ λόγος οὗτος, ὅτι τουτέστιν αἱ παραχωρήσεις, τὰς ὁποίας ποιούμεθα πρὸς τὴν Γερμανίαν, περιέχονται ὅλαι ἐν τῷ Δασμολογίῳ ἡμῶν, διότι ὑπάρχει καὶ ἄλλος λόγος, ἐξ οὗ ἀποδεικνύεται ἡ ἔλλειψις πραγματικῶν ἐκ μέρους ἡμῶν παραχωρήσεων πρὸς τὴν Γερμανίαν, ὅστις κεῖται εἰς τοῦτο, ὅτι δηλαδὴ αἱ παραχωρήσεις αὗται, εἰς ἃς ἡμεῖς προέβημεν πρὸς τὴν Γερμανίαν, στηρίζονται ὅλαι εἰς τὰς ἐν τῷ Δασμολογίῳ ἡμῶν, παραδεδεγμένας γενικὰς ἀρχὰς, αἱ ὁποῖαι ἑπομένως, καὶ ἂν δὲν ἐπρόκειτο περὶ τῆς μετὰ τῆς Γερμανίας Συνθήκης ταύτης, θὰ ἀνεφέροντο οὐδὲν ἧττον ἐν τῷ ἡμετέρῳ Δασμολογίῳ. Αἱ γενικαὶ δὲ αὗται ἀρχαὶ, ὡς ἀνέφερον κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν, εἶναι, ἐφ’ ὅσον αὗται διαφέρουσιν ἡμᾶς ἐνταῦθα, περίπου αἱ ἑξῆς: ἤτοι πρῶτον, ὅλα τὰ ὑλικὰ, τὰ σκεύη καὶ αἱ διάφοροι μηχαναὶ, αἱ ὁποῖαι χρησιμεύουν εἰς τὴν συγκοινωνίαν, εἰς τὴν κατασκευὴν δηλαδὴ τῶν μέσων αὐτῆς, ἢ χρησιμεύουσιν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἐν σπαργάνοις ἔτι παρ’ ἡμῖν ὑπαρχούσης βιομηχανίας, κυρίως δὲ εἰς τὴν ἐξυπηρέτησιν τῆς γεωργίας καὶ τῆς ναυπηγίας, κηρύσσονται ἐλεύθερα τέλους· δεύτερον ὅλα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα εἶναι χρήσιμα πρὸς τὴν προαγωγὴν τῆς τέχνης καὶ τῆς ἐπιστήμης, ἀφίνονται ἐπίσης ἐλεύθερα τέλους, καὶ τρίτον ὅλα ἐκεῖνα τὰ προϊόντα τῆς ξένης βιομηχανίας, τὰ ὁποῖα εἶναι κατὰ τὸ μᾶλλον καὶ ἧττον κοινῆς χρήσεως καὶ συντελοῦσιν εἰς τὴν θεραπείαν τῶν πρώτων ἀναγκῶν, ἐπιβαρύνονται σχετικῶς μὲ ἐλαφρότερα τέλη. Αὐταὶ εἰσιν αἱ γενικώτεραι ἀρχαί, ὑπὸ τὰς ὁποίας τελοῦν αἱ κατ’ ἰδίαν διατάξεις τοῦ Δασμολογίου ἡμῶν. Λάβετε νῦν ἀνὰ χεῖρας τὸν ὑπὸ στοιχεῖον βʹ κατάλογον, ὁ ὁποῖος περιέχει τὰς παραχωρήσεις, εἰς ἃς ἡμεῖς προέβημεν πρὸς τὴν Γερμανίαν, καὶ θέλετε εὕρει, ὅτι ὅλαι αὗται αἱ παραχωρήσεις ὑπάγονται εἰς τὰς εἰρημένας γενικὰς ἀρχάς· ὅθεν εὐνόητον, ὅτι πᾶσαι αὗται αἱ παραχωρήσεις καὶ ἄνευ τῆς Συνθήκης ταύτης μετὰ τῆς Γερμανίας θὰ παρεχωροῦντο οὐδὲν ἧττον πρὸς αὐτήν, διότι εἰσὶν ἤδη ἀναγεγραμμέναι ἐν τῷ Δασμολογίῳ, οὐχὶ χάριν τῆς Γερμανίας, ἀλλ’ ἐν τῷ ἰδίῳ συμφέροντι ἡμῶν. Ἀλλ’ ὁ κ. Ζυγομαλᾶς ἐποιήσατο πολὺν λόγον ἰδιαιτέρως περὶ τοῦ οἰνοπνεύματος, εἰπών, ὅτι διὰ τῆς ἐπ’ αὐτοῦ ἀτελείας καταστρέφεται, ἄνευ ἀνταλλάγματος, ἡ παρ’ ἡμῖν βιομηχανία τῶν οἰνοπνευμάτων. Ταῦτα ὅμως λέγων, δὲν ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι διὰ τῆς ἀτελείας τοῦ οἰνοπνεύματος, τοῦ χρησίμου εἰς τὴν οἰνοποιΐαν, θὰ ἐξάγεται εὐθηνότερος ὁ οἶνος ἡμῶν, καὶ ἡ ἀπώλεια ἑπομένως, ἣν τυχὸν θὰ ὑφιστάμεθα, ἕνεκα τῆς ἐντεῦθεν περιστολῆς τῆς ἀναπτύξεως τῆς παρ’ ἡμῖν βιομηχανίας τοῦ οἰνοπνεύματος, θ’ ἀπεδίδετο πολλαπλασίως εἰς ἡμᾶς, δυναμένους νὰ ἐξαγάγωμεν τοὺς οἴνους ἡμῶν εἰς τιμὴν ὀλιγωτέραν. Ἀλλὰ καὶ ἂν παραδεχθῶμεν, κύριοι βουλευταί, ὅτι αἱ παραχωρήσεις ἡμῶν, αἱ πρὸς τὴν Γερμανίαν, εἰσὶν ὄντως μεγάλαι καὶ σπουδαῖαι, ἐρωτῶ ὑμᾶς, δὲν ἀντισταθμίζονται αὗται, καὶ πέραν μάλιστα πάσης ἀναλογίας, διὰ τῆς ὠφελείας, τὴν ὁποίαν λαμβάνομεν ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῆς σταφίδος, καὶ ἂν ἀκόμη οὐδὲν ἄλλο εἶδος ὠφελείας ἤθελε προκύπτει ὑπὲρ ἡμῶν ἐκ τῆς προκειμένης Συνθήκης, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀρχῆς τῆς ἀμοιβαιότητος, περὶ ἧς πρὸ μικροῦ εἶπον; Βεβαίως, ἀντισταθμίζονται αἱ παραχωρήσεις αὗται, διότι ὅλα ὅσα ἐῤῥέθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, περὶ τοῦ ὅτι τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται εἰς Γερμανίαν, δὲν εἶναι τόσον, ὅσον εἶχε παραστήσει ὁ κ. Πρωθυπουργός, ἀποδεικνύονται ἀνακριβῆ, καὶ ἀποδεικνύονται ἀνακριβῆ, ὄχι μόνον ἐκ τῶν ἐπισήμων πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας παρέσχεν εἰς ἡμᾶς ἡ Γερμανικὴ Κυβέρνησις, καὶ εἰς τὰς ὁποίας ὀφείλομεν βεβαίως πλήρη πίστιν, ἀλλὰ καὶ ἐκ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν στατιστικῶν πινάκων τῶν ἡμετέρων τελωνείων, αἱ ὁποῖαι ὑποστηρίζουσιν ἀκριβῶς τὰς ἐπισήμους ταύτας πληροφορίας. Ἀλλ’ εἶπε, πρὸς τούτοις, ὁ κ. Ζυγομαλᾶς, ὅτι τὸ ὄφελος, τὸ ἐκ τῆς ἐλαττώσεως τοῦ δασμοῦ ἐπὶ τῆς σταφίδος ἐν Γερμανίᾳ, δὲν εἶναι ὄφελος, διότι ὁ δασμὸς οὗτος συνίσταται σήμερον εἰς δέκα δραχμὰς, ἐνῷ ὁ δασμὸς, τὸν ὁποῖον πληρόνει ἡ σταφὶς, εἰσαγομένη εἰς Γαλλίαν, εἶναι ἐλάσσων· διότι πράγματι ὁ φόρος, τὸν ὁποῖον πληρόνει ἡ Ἑλληνικὴ σταφὶς, εἰσαγομένη εἰς τὴν Γαλλίαν, συνίσταται εἰς ἕξ μόνον φράγκα τὰ 100 χιλιόγραμμα. Τοῦτο εἶναι ἀληθές· ἀλλ’ εἰξεύρετε εἰς τί συνίσταται ἡ διαφορά; συνίσταται εἰς τοῦτο, ὅτι ἡ μὲν σταφὶς, ἡ εἰσαγομένη εἰς τὴν Γαλλίαν, χρησιμεύει ὅλη εἰς διήθησιν, δηλαδὴ εἰς ἀπόσταξιν καὶ εἶναι ἑπομένως ἡ βεβλαμμένη σταφίς, ἥτις εἶναι κατωτάτης ἀξίας, ἐνῷ ἡ σταφὶς, ἥτις εἰσάγεται εἰς Γερμανίαν, εἶναι ὅλη βρώσιμος καὶ ἑπομένως πρώτης ποιότητος, πωλουμένη εἰς τὰς ἀνωτάτας τιμάς· ὅταν δὲ τοῦτο λάβητε ὑπ’ ὄψιν, θὰ ἰδῆτε τὴν μεταξὺ τῶν δύω εἰδῶν τῆς εἰσαγωγῆς διαφορὰν, ἐξ ἧς προσδιορίζεται τὸ ποσὸν τῶν χρημάτων, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἐκτὸς δὲ τούτου, περιέπεσε καὶ εἰς ἄλλο λάθος ὁ κ. Ζυγομαλᾶς, ὡς πρὸς τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται εἰς Γερμανίαν, διότι ἐνόμισεν, ὅτι τὸ ποσὸν τῆς σταφίδος, τὸ ὁποῖον εἰσάγεται εἰς Γερμανίαν, εἰσάγεται εἰς αὐτὴν διὰ μόνων τῶν ἀπ’ εὐθείας ἀποστολῶν εἰς τοὺς Γερμανικοὺς λιμένας, ἐνῷ εἶναι πασίγνωστον, ὅτι ἡ σταφὶς εἰσάγεται εἰς τὴν Γερμανίαν ὄχι μόνον δι’ ἀπ’ εὐθείας ἀποστολῶν εἰς τοὺς Γερμανικοὺς λιμένας, ἀλλὰ καὶ δι’ ἄλλων χωρῶν καὶ κατὰ τὸ πλεῖστον μάλιστα δι’ ἄλλων χωρῶν, οἷον διὰ τῆς Ἀγγλίας, διὰ τοῦ Βελγίου καὶ πρὸ πάντων διὰ τῆς Ὁλλανδίας· ὥστε φρονῶ, ὅτι ὅλοι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι ἐξηνέχθησαν κατὰ τῆς συμβάσεως ταύτης, εἶναι ἀνίσχυροι, ὅπως ἐξασθενήσωσι τὴν πεποίθησιν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχωμεν περὶ τῶν ὠφελειῶν, τὰς ὁποίας προσποριζόμεθα ἐκ τῆς συνθήκης ταύτης μετὰ τῆς Γερμανίας.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οὐδεὶς ἕτερος ζητεῖ τὸν λόγον· κηρύσσεται ἡ συζήτησις περατωμένη. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς βʹ. ἀνάγνωσιν).

§109ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Καὶ τὴν Γαλλικὴν σύμβασιν νὰ συζητήσωμεν.

§110ΠΟΛΛΟΙ (ἀριστερόθεν). Αὔριον· εἶναι 8 ἡ ὥρα.

§111ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐπειδὴ θὰ ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν δι’ αὔριον, παρακαλῶ ὅπως ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει πρὸ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τεθῇ τὸ ἀφορῶν εἰς τοὺς δασμοὺς τῶν Δήμων νομοσχέδιον, διότι αὐτὸ πρέπει νὰ ψηφισθῇ πρὸ τῆς πρώτης τοῦ νέου ἔτους.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι σύμφωνος ἡ Βουλή;

§113ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 8 καὶ 10′ Μ. Μ.).