1884.03.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 71

τῆς 20 Μαρτίου 1884.

(Τρίτη)

Ὥρᾳ 3½ μ. μ.

(Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐνεκρίθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§2ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, τὸν λόγον πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§4ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Κύριοι, τὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως μ’ ἐνθαῤῥύνουν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν παρατήρησίν τινα καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ νομοσχέδια τὰ ὑποβληθέντα ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Ταῦτα εἶνε συντομώτατα, σύγκεινται ἐξ ὀλίγων ἄρθρων καὶ ὀλίγον θ’ ἀπασχολήσουν τὴν Βουλήν, ἰδίως δὲ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσθέτου διατάξεως εἰς τὸ ἄρθρον 182 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας τοῦ περὶ μεταῤῥυθμίσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, τοῦ περὶ συμπληρώσεως καὶ μεταῤῥυθμίσεως ἄρθρων τινῶν τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, τοῦ περὶ καταργήσεως τῶν Ἐμποροδικείων, καὶ τοῦ περὶ καταργήσεως τῶν περὶ ἀποπείρας πρὸς συμβιβασμὸν διατάξεων (θόρυβος). Φρονῶ, ὅτι εἶνε ἀνάγκη νὰ συζητηθῶσι ταῦτα (θόρυβος). Ὀλίγον χρόνον θὰ καταναλώσωσι (θόρυβος).

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, κύριοι.

§6ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἡ Βουλὴ συναινέσει, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον νὰ προτάξῃ αὐτὰ τὰ νομοσχέδια διὰ νὰ γείνῃ ἡ πρώτη αὐτῶν ἀνάγνωσις.

§7ΠΑΡΑΣΚΕΥΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν, κ. Πρόεδρε.

§8ΦΩΤΗΛΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§9ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κατὰ τοὺς κανόνας τοὺς Κοινοβουλευτικοὺς, κανόνας τηρηθέντας καὶ ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ τούτῳ, τὴν ἡμερησίαν διάταξιν κανονίζει ἡ Κυβέρνησις, ἐννοεῖται ἐνόσῳ ἔχει τὴν πλειονοψηφίαν. Ἀπώλεσεν ἡ παροῦσα Κυβέρνησις τὴν πλειονοψηφίαν; ἀγνοῶ τοῦτο· δὲν ἀπώλεσεν αὐτήν; τότε δὲν ἐννοῶ διατί ὑποβάλλονται ἀντιῤῥήσεις περὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως παρ’ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἄχρι τοῦδε ὑπεστήριζον θερμῶς καὶ πιστῶς τὴν Κυβέρνησιν. Ἡμεῖς παραμένομεν ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ τούτῳ ἐπὶ τῇ ἰδέᾳ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει πλειονοψηφίαν ὑποστηρίζουσαν αὐτήν, καὶ παραμένομεν, ὅπως μείνωμεν πιστοὶ εἰς τὸ καθῆκόν μας, τὸ καθῆκόν μας νὰ μένωμεν ἐν τῇ αἰθούσῃ ταύτῃ, ἐνόσῳ συνεδριάζει ἡ Βουλή, καὶ ὅπως ἐπιτηρῶμεν τὴν πορείαν ὑμῶν καὶ παραμένομεν ἐπὶ τῇ ἐλπίδι, ὅτι θέλομεν συντελέσει, παραμένοντες καὶ ἐπιτηροῦντες, εἰς τὴν διεκπεραίωσιν ὅλων τῶν ἔργων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα θεωροῦνται ὡς ἀναγκαῖα διὰ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὴν διοίκησιν τοῦ Κράτους. Αἱ ἀντιῤῥήσεις, αἱ ὁποῖαι ὑποβάλλονται σήμερον κατὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, καὶ ὑποβάλλονται, ἐπαναλαμβάνω, ἐκ μέρους ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ὑπῆρξαν ἔνθερμοι ὑπερασπισταὶ τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τῆς πλειονοψηφίας τῆς Βουλῆς, ἐὰν ἡ πλειονοψηφία ἐξακολουθῇ ὑποστηρίζουσα τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν ὅμως κατὰ τὰς τελευταίας ταύτας συνεδριάσεις θέλῃ ἕκαστος νὰ πολιτευθῇ αὐτοβούλως παριστῶν κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν ὅτι ἔχει ἰδίας πεποιθήσεις καὶ ἰδίαν πολιτικήν, τότε ἀποδεικνύεται, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει πλειονοψηφία ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ ὑποστηρίζουσα τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι δὲν ὑπάρχει κοινοβουλευτικῶς Κυβέρνησις. Χθὲς ἤκουσα ἓν ἐκ τῶν μελῶν τῆς Συμπολιτεύσεως ἀντιτασσόμενον μετὰ δριμύτητος κατὰ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐθεωρεῖτο ὡς νομοσχέδιον τῆς πρώτης ἀνάγκης, τὸ ὁποῖον ἀνεγνωρίσθη ὡς τοιοῦτον πρὸ καιροῦ παρὰ τῆς κοινωνίας ὁλοκλήρου· σήμερον ἀκούω ἕτερον ἐκ τῶν ἐνθέρμων ὑπερασπιστῶν καὶ ὀπαδῶν τῆς Κυβερνήσεως, ἀντιτασσόμενον κατὰ τοῦ δασμολογίου. Κύριοι, δὲν εἶμαι ὀπαδὸς τῆς Κυβερνήσεως, δὲν παραδέχομαι, ὅτι τὰ ἔργα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι τοιαῦτα, ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ὦσι τὰ ἔργα μιᾶς Κυβερνήσεως, ἥτις βαδίζει μετὰ περισκέψεως· ἀλλὰ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ δασμολόγιον, λέγω, ὅτι δυνατὸν νὰ μὴ ἦναι τέλειον, ἀλλ’ εἶναι ἀδύνατον νὰ ἦναι ὁποῖον παριστῶσιν αὐτὸ, διότι εἶναι ἔργον μακρᾶς μελέτης, διότι πρὸ τῆς κρταρτίσεως αὐτοῦ θὰ ἐσυμβουλεύθη βεβαίως ἡ Κυβέρνησις καὶ τὸ ἐμπόριον, τοὐλάχιστον τοὺς ὑποστηρίζοντας αὐτὴν ἐμπόρους. Πρέπει νὰ σπεύσητε εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ δασμολογίου.

§10ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§11ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Διότι, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἦναι τέλειον, ἀλλὰ θὰ ἦναι βεβαίως κρεῖττον τοῦ ὑπάρχοντος, τὸ ὁποῖον χαρακτηρίζεται παρὰ πάντων ὡς τερατῶδες, καὶ θὰ ὠφεληθῶσιν ἐξ αὐτοῦ τὸ ἐμπόριον καὶ ἡ βιομηχανία καὶ οἱ φορολογούμενοι· τὸ τέλειον δὲν εἶναι ἀνθρώπινον, οὔτε εἶναι δυνατὸν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ τέλειον, δίδοντες προσοχὴν εἰς τὰς παραστάσεις τοῦ μὲν ἢ τοῦ δέ. Εἰς τὴν ἑπομένην Σύνοδον, ἐὰν ἀποδειχθῇ ἐλλειπὲς, ἠμποροῦμεν νὰ φέρωμεν τὰς ἀναγκαίας μεταβολάς. Τό γε νῦν ἔχον, λέγω, ὅτι πρέπει ν’ ἀφήσητε τὴν Κυβέρνησιν νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς ἡμερησίας διατάξεως καὶ νὰ προβῆτε καὶ νὰ ψηφίσητε ὅσα σᾶς προτείνει· ἄλλως, ἀποσυρόμεθα καὶ ἡμεῖς.

§12ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐκ τῶν καθηκόντων τῆς Κυβερνήσεως ἀναντιῤῥήτως εἶναι καὶ ἡ πρωτοβουλία περὶ τὸν κανονισμὸν τῆς ἡμερησίας διατάξεως· ἀλλ’ ἡ πρωτοβουλία αὕτη δὲν ἀφαιρεῖ ἀπὸ τῶν μελῶν τῆς Βουλῆς τὸ δικαίωμα, ἵνα συμμετέχωσιν εἰς τὰ τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ κανονισμοῦ, εἰσηγούμενα προτάσεων, εἰς ἃς καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις ὀφείλουσι νὰ δίδωσι προσοχήν. Ἐν τῇ ἐνασκήσει τῆς πρωτοβουλίας ταύτης συνετάξαμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὡς ἔχει, ἡ δὲ Βουλὴ ἐπένευσεν εἰς τὰ προταθέντα παρ’ ἡμῶν προχθές. Κατὰ ταῦτα ἐγγράψαντες τὸν Προϋπολογισμὸν ὡς 17ον ἀντικείμενον ἐξηγήσαμεν, ὅτι τὰ πρὸ αὐτοῦ εἰς πρώτην συζήτησιν ἐγγεγραμμένα δὲν ἐτίθεντο πρὸς τὸν σκοπὸν νὰ συζητηθῶσιν, ἐὰν ἐτύγχανον σπουδαίας ἀντιῤῥήσεως, ἐτίθεντο μόνον, ὅπως συζητηθῶσιν, ἐν ᾗ περιπτώσει ὑπῆρχεν ὁμόφωνος γνώμη ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τῆς ψηφίσεως αὐτῶν. Ὡς πρὸς τὸ δασμολόγιον ἐθέσαμεν αὐτὸ πρῶτον τῶν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, διότι εἴχομεν τὴν πεποίθησιν, καὶ τὴν ἔχομεν, ὅτι ἡ Βουλὴ φρονεῖ, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῇ κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον. Ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας, τὸ ὑπάρχον δασμολόγιον εἶναι τοσούτῳ ἄθλιον, ὥστε δὲν εἶναι ἐπιδεκτικὸν τελεσφόρου τροποποιήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρωμεν τροποποιήσεις ἐπὶ τοῦ δασμολογίου ἐκείνου, δυναμένας νὰ καταστήσωσιν αὐτὸ ἀνεκτόν· ἑπομένως εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ θέσωμεν ὡς βάσιν τῶν ἐνεργειῶν ἡμῶν ἐν τῷ μέλλοντι ἐπιστημονικώτερόν τι σύστημα δασμολογικόν. Ἐὰν τὸ προτεινόμενον δασμολόγιον δὲν ἀποδεικνύηται τέλειον, καὶ βεβαίως δὲν δύναται νὰ ᾖ τέλειον, οὐχ ἧττον δὲν δυνάμεθα νὰ μὴ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι εἶναι ἀσυγκρίτως προτιμότερον τοῦ ὑπάρχοντος καὶ ὅτι συνετάχθη ἐπὶ τῇ βάσει τῶν δασμολογίων τῶν μᾶλλον δοκίμων, καὶ ἀφοῦ συνεβουλεύθη ἡ Κυβέρνησις ἐν ἐπιτροπαῖς καὶ πολλαχῶς ἄλλως τὴν ἐπιτόπιον βιομηχανίαν καὶ τὸ ἐμπόριον. Ὑπὲρ τὰς 40 συνεδριάσεις ἀφιέρωσεν ἐπιτροπὴ προεδρευομένη ὑπ’ ἐμοῦ, εἰς τὸν καταρτισμὸν τοῦ δασμολογίου ἢ μᾶλλον εἰς τὴν ἀναθεώρησιν δασμολογίου καταρτισθέντος ἐπὶ τῇ βάσει τῶν πληροφοριῶν, ἃς εἴχομεν συλλέξει πρότερον. Ὥστε ἐργασία, ὅση ἦτο δυνατὸν νὰ γίνῃ πρὸς τὸν τελειότερον καταρτισμὸν, ἐγένετο. Τὸ ἀποτέλεσμα φαίνεται τυγχάνον τῆς ἐπιδοκιμασίας τῶν ἀναγνόντων τὸ δασμολόγιον· εὑρίσκουσιν οὗτοι, ὅτι ἀνταποκρίνεται ὡς πρὸς τὰ γενικώτερα εἰς τὰς ἐπικρατούσας ἰδέας. Ὡς πρὸς τὰς λεπτομερείας, ἡ ἐφαρμογὴ θέλει ἀποδείξει κατὰ πόσον ἐπετύχομεν· ἐὰν ὅμως δὲν ἦναι ἐπιτυχὴς ὡς πρός τινα, εἶναι δυνατὸν ἐπὶ τοῦ δασμολογίου τούτου νὰ γίνωσιν αἱ τροποποιήσεις αἱ δέουσαι, πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν ἠδύνατο νὰ γείνῃ ἐπὶ τοῦ ὑπάρχοντος τραγελαφικοῦ δασμολογίου. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἐν πάσῃ περιπτώσει δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν εἰς ά. καὶ βʹ. ἀνάγνωσιν τὸ δασμολόγιον ἄνευ οὐδεμιᾶς συζητήσεως, νὰ ἐπιφυλαχθῶμεν δὲ ὅπως εἰς τὴν γʹ. συζήτησιν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰς διαφόρους προτάσεις, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ ὑποβληθῶσι πρὸς ἐντελέστερον τοῦ δασμολογίου κανονισμόν. Ἐὰν δέ τις ἤθελε σχηματίσει γνώμην κατὰ τοῦ δασμολογίου, δύναται νὰ ἐκφράσῃ ταύτην ἐπὶ τῇ γʹ. ἀναγνώσει. Ἐὰν ὅμως ἀπὸ τῆς ἀ. ἀναγνώσεως θελήσωμεν ν’ ἀρχίσωμεν συζήτησιν, τοῦτο θέλει παρεμποδίσει τὴν ψήφισιν τῶν ἄλλων ἀντικειμένων τῆς ἡμερησίας διατάξεως. Προτείνω λοιπὸν, ὅπως ἀκολουθήσωμεν τὴν σειρὰν τὴν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, ἀρχίζοντες ἀπὸ τοῦ δασμολογίου καὶ ἐμμένοντες πάντοτε εἰς τὴν ἐξενεχθεῖσαν πρότερον γνώμην, ὅτι ὡς πρὸς τὰ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν ἀντικείμενα, ἐφ’ ὅσον ἀποδειχθῇ ὅτι ὑπάρχει διχογνωμία ἐν τῇ Βουλῇ, ταῦτα νὰ τίθενται κατὰ μέρος.

§13ΣΟΛΙΩΤΗΣ. Ἐπειδὴ ἦλθεν αὐτὸ τὸ τηλεγράφημα ἐν τῇ Βουλῇ, παρακαλῶ νὰ δοθῇ μία ἐξήγησις.

§14ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ τηλεγράφημα φέρει ἐνστάσεις κατὰ τοῦ τρόπου τῆς δασμολογήσεως τῶν πανικῶν, τῶν ὑφασμάτων, ἐν τῇ βάσει αὐτῆς, δὲν ἀφορᾷ εἰς λεπτομέρειαν. Φρονοῦσιν οἱ τηλεγραφοῦντες, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐν Ἑλλάδι νὰ ἐφαρμοσθῶσιν ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἐφαρμόζονται εἰς ὅλα τὰ Κράτη τοῦ κόσμου, τουτέστι νὰ γίνηται διάκρισις τῆς ποιότητος τῶν ὑφασμάτων· προτείνουσιν οὗτοι ἐν τῷ τηλεγραφήματι, ὅπως εἷς φόρος τεθῇ ἐπὶ ἑκάστου εἴδους ὑφάσματος ἄνευ διακρίσεως κατωτέρας ἢ ἀνωτέρας ποιότητος. Ὅταν δὲ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ ἀνωτέρα ποιότης διαφέρει ὡς πρὸς τὴν τιμὴν τῆς κατωτέρας κατὰ 1000%, τουτέστιν ὡς δέκα πρὸς ἕν, δύνασθε νὰ ἐννοήσητε, ποία εἶναι ἡ ἔννοια τῆς προτάσεως. Λέγουσιν οἱ τηλεγραφοῦντες, θέσατε τὸν ἀνώτερον ὅρον, ἀλλὰ νὰ ἦναι εἷς ὁ φόρος. Τί σημαίνει τοῦτο ἢ φορολογίαν τῶν ἀπορωτέρων δεκαπλασίαν τῶν ἄλλων; Εἶναι ἀληθὲς ὅτι τὸ τηλεγράφημα ὑποστηρίζει μέθοδον ἁπλότητος, ταχύτητος περὶ τὴν ἐργασίαν καὶ προφυλάσσουσαν ἀπὸ καταχρήσεων, ἀλλὰ ταῦτα πάντα ἐξαγοράζονται διὰ τῆς βαρυτάτης φορολογίας τῶν ἀπόρων τάξεων.

§15ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Τοῦ τηλεγραφήματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Φωτήλας ἀνέγνωσε, γνῶσιν ἐγὼ δὲν ἔλαβον, ἂν καὶ ἐκ τῆς Σύρου προέρχεται· ὡς φαίνεται, οἱ συμπολῖταί μου αὐτοὶ, οἵτινες τὸ ἔπεμψαν, ἂν καὶ φίλοι μου, ἐπροτίμησαν ὅμως νὰ τὸ πέμψωσιν εἰς αὐτοὺς ὡς διαπρεπεῖς τῆς Βουλῆς ρήτορας, καὶ οὕτω δι’ αὐτῶν δεόντως νὰ προστατευθῶσι τὰ ἐκ τοῦ νέου Δασμολογίου καταπατούμενα συμφέροντά των· οὐχ ἧττον ἔλαβον καὶ ἐγὼ ἀρκετὰ τηλεγραφήματα ἐκ Σύρου, καὶ ἰδοὺ αὐτά· ἐκ τούτων, τὰ μὲν δι’ ἐμοῦ συγχαίρουσι τὴν Κυβέρνησιν, διότι ὄντως, ὡς αὐτοὶ λέγουσιν, ἀνταπεκρίθη εἰς τὰ ἀληθῆ τοῦ Τόπου συμφέροντα, ἄλλα πάλιν μοὶ ἐφιστῶσι τὴν προσοχὴν, διότι, ὡς αὐτοὶ λέγουσι, θὰ γείνῃ πρόξενος κακοῦ ἡ ἐπιψήφισις τοῦ τοιούτου Δασμολογίου· πλὴν καὶ σήμερον ἔλαβον νέα τηλεγραφήματα ἀπὸ αὐτὰ τὰ ἴδια πρόσωπα, ὅπου προχθὲς καὶ χθὲς ἀκόμη μοῦ ἐτηλεγράφουν, καὶ μοῦ ἀναιροῦν τὰ ὅσα μοὶ εἶχον τηλεγραφήσει, καθόσον, ὡς λέγουν, ἐξ ἐσφαλμένων πληροφοριῶν παρεκινήθησαν· καθὼς παρατηρῶ, ἕκαστος ἀναλόγως τῆς προστασίας, ὅπου τὸ Δασμολόγιον τοῦ ἐπιδαψιλεύει, ἢ μᾶλλον εἰπεῖν, ἀναλόγως τῆς ἰδίας του ἐκτιμήσεως περὶ τοῦ ἂν διευκολύνῃ τὸ εἶδος τοῦ ἐμπορίου του, συνέταξε καὶ ἔπεμψε καὶ τὸ τηλεγράφημά του, ἐξ οὗ ἡ τοιαύτη σύγχυσις ἰδεῶν, καὶ συνεπῶς τὸ ἀκατάληπτον. Τὰ ὑφάσματα ἁπανταχοῦ ἀγοράζονται ἐκτιμουμένης τῆς ποιότητός των διὰ τοῦ μικροσκοπίου· εἶναι τὸ μόνον μέσον, ὅπου τὸ ἀκριβὲς διαγινώσκεται, συνεπῶς δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πῶς δυνάμεθα τὸ μέσον αὐτὸ ν’ ἀποκρούσωμεν, εἰς τὸ ὁποῖον ἔγκειται ἡ ἐξακρίβωσις τοῦ ἀληθοῦς· ἄλλως τε αὐτὸ θὰ μεταχειριζώμεθα εἰς τὸ Τελωνεῖον, ὁπότε διαφωνία ὑπάρξῃ, καθόσον μάλιστα μόνον εἰς 2–3 τάξεις ἔχουν διαιρεθῆ τὰ ὑφάσματα. Ἀποτελῶν δὲ μέρος εἰς τὴν οἰκονομικὴν Ἐπιτροπήν, ἥτις ἐπεξειργάσθη τὸ Δασμολόγιον, διορισθεὶς καὶ εἰσηγητὴς αὐτοῦ, νομίζω ὅτι δύναμαι ἐν συντόμῳ νὰ πραγματευθῶ τὰς γενικὰς ἀρχὰς, ἐφ’ ἃς στηρίζεται. Ὅπως καταρτισθῇ καὶ ὑποβληθῇ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ὑπὸ συζήτησιν Δασμολόγιον, ἐδέησε προηγουμένως, ἀφοῦ πολλαὶ μελέται σχετικαὶ παρ’ εἰδημόνων ἐγένοντο, νὰ σχηματισθῇ καὶ ἐπιτροπὴ πολυμελὴς ὑπὸ τὴν προεδρείαν αὐτοῦ τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις περιελάμβανεν ἐν ἑαυτῇ τὴν παρ’ ἡμῖν ὑπάρχουσαν πεῖραν καὶ ἐπιστήμην, καὶ ἥτις διὰ πολλῆς ἐργασίας καὶ συζητήσεως ἔφθασεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα, ὅπερ πρὸ ὑμῶν ἔχετε. Τελειότερον ἔργον πρὸς τὸ παρὸν δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ γείνῃ (Θόρυβος).

§16ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ἔχομεν συζήτησιν σήμερον· εἴπομεν νὰ συζητηθῇ εἰς τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν.

§17ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Πολὺ καλά· ὀλίγα εἶχον σκοπὸν νὰ εἴπω, ἀλλ’ ἔστω, ἐπιφυλάττομαι κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶνε ἡ ψήφισις τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου περὶ Διοικητικῆς Ἀστυνομίας.

§19ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Καλὸν εἶνε ν’ ἀναγνωσθῇ ἐκ νέου ὅλον τὸ νομοσχέδιον ὡς ἐτροπολογήθη.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐγένοντο σπουδαῖαι τροπολογίαι. Νὰ σᾶς ἀναγνώσω μόνον τὸ δεύτερον ἄρθρον ὡς ἐτροπολογήθη. (Ἀναγινώσκει). Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἔχομεν τώρα εἰς πρώτην συζήτησιν τὸ Δασμολόγιον. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§21ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐξεδόθη τὸ εὑρετήριον;

§22ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐτυπώθη καὶ τοῦτο, ἀλλὰ δὲν ἐθέσαμεν τὰς σελίδας, περιμένοντες νὰ ψηφισθῇ ὁριστικῶς. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ, δυνάμεθα νὰ τὸ φέρωμεν εἰς τὴν δευτέραν ἢ τρίτην συζήτησιν. (Ἄρχεται ἡ ἀνάγνωσις τοῦ νόμου περὶ Δασμολογίου καὶ γίνεται δεκτὸς ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ἤδη τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πινάκων.

§24ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Εἶνε περιττόν.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διατί εἶνε περιττόν;

§26ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Ἐψηφίσθη ὁ νόμος μὲ τὸν προσαρτώμενον πίνακα.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ νόμος δὲν περιέχει φόρον, περιέχει γενικὰς διατάξεις· ὁ φόρος πρέπει νὰ ἐπιψηφισθῇ. Ἐνόσω, κύριοι, οὐδεὶς ἐκ τῶν βουλευτῶν φέρει ἀντίῤῥησίν τινα, ἐγὼ θὰ θεωρῶ, ὅτι παρεδέχθησαν.

§28ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτοὶ οἱ προσαρτώμενοι πίνακες κατὰ κεφάλαιον, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς ά. συζήτησιν. Γίνεται δεκτὸν ὁμοίως εἰς ά. συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 112 τοῦ ἀπὸ 21 Δεκεμβρίου 1877 ΧΝΓʹ νόμου περὶ Προξενικῶν Ἀρχῶν. Ὁμοίως εἰς ά. συζήτησιν τὸ περὶ διαχειρίσεως τῶν ἐν ταῖς προσαρτηθείσαις ἐπαρχίαις βακουφίων. Ὁμοίως εἰς πρώτην τὸ περὶ τῶν μισθῶν τῶν δημοδιδασκάλων).

§29ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα). (Γίνονται δεκτὰ εἰς ά. συζήτησιν τὰ νομοσχέδια 1) περὶ ὑποδιδασκάλων καὶ 2) περὶ ὁρισμοῦ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὑπαξιωματικῶν τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον). (Ὡσαύτως εἰς βʹ συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀσφαλείας καὶ ἀστυνομίας τῶν σιδηροδρόμων).

§30Κ. ΓΡΙΒΑΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ, παρακαλῶ, ὁ κατάλογος διὰ νὰ ἴδωμεν ἐὰν ὑπάρχῃ ἀπαρτία. (Γίνεται ἐκφώνησις τοῦ ὀνομαστικοῦ τῶν βουλευτῶν καταλόγου).

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες εἶνε 134.

§32ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐὰν ἡ πλειονοψηφία ψηφίζῃ νομοσχέδια χωρὶς νὰ ἔχῃ πεποίθησιν ὅτι τὰ ψηφίζει ἐν ἀπαρτίᾳ, τότε νὰ φύγωμεν καὶ ἡμεῖς, διότι εἶνε ὀχληρὸν εἰς ἡμᾶς νὰ βλέπωμεν ἀπασχολούμενον τὸ Σῶμα εἰς ἐκφωνήσεις καταλόγων.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλοῦνται οἱ κύριοι βουλευταὶ νὰ μὴ ἀπασχολῶσι τὴν Βουλὴν, ἐὰν δὲν εἶνε βέβαιοι. (Γίνονται κατόπιν δεκτὰ κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὰ ἑπόμενα νομοσχέδια· Εἰς βʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ κεντρικῆς διοικήσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν. Εἰς βʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Β. Ναυτικοῦ. Εἰς βʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ καθιδρύσεως σχολῆς τορπιλλητῶν ἐν τῷ ἐν Σαλαμῖνι Ναυστάθμῳ κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον.

§34ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ζητῶ τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ συνόλου. Νομίζω, ὅτι προτρέχομεν καὶ ὡς πρὸς τοῦτο, ὡς καὶ ἐν πολλοῖς ἄλλοις. Πρόκειται νὰ ἱδρυθῇ σῶμα τορπιλλητῶν ἐν Σαλαμῖνι. Ἀλλὰ διὰ νὰ γίνῃ τοῦτο, ἔδει, ὡς εἶπον καὶ προηγουμένως, νὰ ὑπάρχῃ Ναύσταθμος παρέχων τὰ μέσα, ὅπως ὑπάρχῃ καὶ λειτουργῇ τοιαύτη σχολή. Δυστυχῶς ὁ Ναύσταθμος εἰσέτι εὑρίσκεται εἰς τὰ σπάργανα, ἄρα ἡ ἵδρυσις τοιούτου σχολείου εἶναι ἀδύνατος κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην. Ἐν τούτοις ἂν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον, θὰ ὑπάρχουν ἄπειραι θέσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἦναι εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἐχόντων συμφέρον, ὅπως τοποθετηθῶσιν εἰς τὸ ναυτικὸν καὶ θὰ ἐπέλθῃ τὸ δυσάρεστον, ὅτι θ’ αὐξηθῇ ὁ ἀριθμὸς τῶν βαθμοφόρων τοῦ ναυτικοῦ, θὰ ἦναι πολλοὶ, οἱ ὁποῖοι θὰ φέρουν τίτλον διδασκάλου, ὑποφροντιστοῦ, κελευστοῦ, ἐργάτου καὶ καθεξῆς τῆς σχολῆς τῶν τορπιλλητῶν, ἀλλὰ σχολὴν δὲν θὰ ἔχωμεν. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν καὶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀναβάλωσι τὴν εἰς τρίτην συζήτησιν ἐπιψήφισιν οὐ μόνον τοῦ νομοσχεδίου τούτου, ἀλλὰ καὶ τοῦ προηγουμένου, διότι ἀμφότερα ἔχουν πολυτέλειαν μεγάλην βαθμοφόρων, ὑπηρετῶν καὶ κλητήρων, ἡ ὁποία συνεπάγεται δαπάνας οὐχὶ εὐκαταφρονήτους. Καὶ πρέπει μὲν νὰ ἐνισχυθῇ τὸ ναυτικὸν καὶ διὰ πάσης θυσίας νὰ προσπαθήσωμεν ν’ ἀναπτύξωμεν αὐτὸ, ἀλλὰ δὲν πρέπει καὶ νὰ προβαίνωμεν εἰς δαπάνας προώρους, αἱ ὁποῖαι δὲν δύνανται νὰ μᾶς ὁδηγήσωσιν εἰς ἀποτελέσματα ἀνάλογα πρὸς αὐτὰς, διότι τότε ἐξαντλούμεθα καὶ καθιστάμεθα ἀνίκανοι νὰ πράξωμεν ὅ,τι ὀφείλομεν καὶ ἐπιποθοῦμεν. Ἡ ὑπηρεσία δὲ ἠμπορεῖ νὰ γίνεται, ὅπως ἐγένετο μέχρι τοῦδε, καὶ εἰς τὸ μέλλον. Διὰ τοῦτο δὲν βλέπω τὴν ἀνάγκην νὰ νομοθετήσῃ ἀπὸ τοῦδε ἡ Βουλὴ τοσαύτας θέσεις· καὶ πολὺ πιθανὸν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ μὴ ἔχῃ τὴν διάθεσιν νὰ πραγματοποιήσῃ ὅλας τὰς θέσεις, ἀλλὰ πάντοτε καλὸν εἶναι νὰ μὴν ἔχῃ ἀνὰ χεῖρας νόμον παρέχοντα αὐτῷ τὴν εὐκολίαν νὰ ἱκανοποιῶνται αἱ ἀπαιτήσεις τοῦ μὲν καὶ τοῦ δέ.

§35ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου καὶ διὰ τοῦ προηγουμένου δὲν συνιστῶνται θέσεις, διότι ἐν τῷ ναυτικῷ ὁ ἀριθμὸς τῶν βαθμοφόρων δὲν κανονίζεται ὑπὸ τῶν νομοσχεδίων τῶν διαῤῥυθμιζόντων τὰ τῶν θέσεων, ἀλλ’ ὑπὸ τοῦ εἰδικοῦ νόμου περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν· ἐκεῖ λοιπὸν δυνάμεθα νὰ θέσωμεν τοὺς περιορισμοὺς εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τοὺς ὁποίους ἐπιδιώκομεν, διότι ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν ψηφίσωμεν ἐν τοῖς νόμοις περὶ θέσεων, αἱ θέσεις αὗται οὐδὲν ἐπάγονται δικαίωμα διορισμοῦ βαθμοφόρων, εἰμὴ ἐφ’ ὅσον ἐπιτρέπει τὸν διορισμὸν ὁ νόμος ὁ περὶ ἀριθμοῦ ἀξιωματικῶν, καὶ ἂν ὁ νόμος οὗτος ἐπιτρέπῃ τοῦτο, δὲν εἶναι ἀνάγκη πρὸς τὸν διορισμὸν τῆς ὑπάρξεως θέσεων. Ἐν τῷ ναυτικῷ δὲν εἶναι ἐξαιρετικὴ ἡ κατάστασις τοῦ μὴ ἔχοντος θέσιν ἀξιωματικοῦ, ἤτοι τοῦ διαθεσίμου· ἐν ᾧ ἐν τῷ ἐνεργῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς πᾶς βαθμὸς ἀνταποκρίνεται καὶ πρὸς θέσιν, ἐξαιρετικαὶ δὲ εἶναι αἱ περιστάσεις ἐν τῷ στρατῷ τῆς ξηρᾶς, καθ’ ἃς δύναται νὰ ὑπάρχῃ βαθμοφόρος ἄνευ θέσεως. Ἐν τῷ ναυτικῷ ὑπάρχουσι βαθμοφόροι διατελοῦντες κανονικῶς ἐν διαθεσιμότητι, ἀλλὰ τὰ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν κανονίζονται δι’ εἰδικοῦ νόμου, ὁ σκοπὸς δὲ, δι’ ὃν ὑποβάλλομεν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ νομοσχέδια ταῦτα, εἶναι ὅπως κανονίσωμεν τὰ τῶν θέσεων, τουτέστιν, ὅπως οἱ ἔχοντες βαθμοὺς κατὰ τὸν νόμον περὶ ἀριθμοῦ λαμβάνωσι θέσεις διὰ νόμου κανονισμένας, καὶ οὐχὶ δημιουργουμένας κατὰ τὴν αὐθαίρετον θέλησιν τοῦ Ὑπουργοῦ. Τὰ νομοσχέδια ταῦτα ψηφιζόμενα, οὐ μόνον δὲν ἐπάγονται δαπάνας, ἀλλ’ ἐξ ἐναντίας, ἐπιβάλλοντα περιορισμοὺς, ἐπάγονται οἰκονομίαν· διὰ τῶν νομοσχεδίων τούτων οὐδὲν θέλει προστεθῇ ἐν τῇ Προϋπολογισμῷ, ἀλλ’ ἡ αὐτὴ δαπάνη ἡ τέως ἐνεργουμένη αὐθαιρέτως ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ θέλει γίνεσθαι κατὰ τὰ ἐν τῷ νόμῳ καθοριζόμενα. Ὡς πρὸς δὲ τὰ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ προηγουμένως ἀναγνωσθέντος καὶ ἀφορῶντος εἰς τὸν Ναύσταθμον, τὸ ἀγαθὸν εἶναι μέγα ἐκ τῆς ψηφίσεως αὐτοῦ· διότι σήμερον κανονίζονται τὰ τοῦ Ναυστάθμου ἄνευ νόμου, γίνονται δαπάναι, διότι ἐκεῖ αἱ Ἀρχαὶ δὲν ὑπάγονται εἰς περιορισμοὺς καὶ δύνανται πολλάκις νὰ ἐργάζωνται καὶ αὐτοβούλως. Εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν νὰ ἔχωμεν νόμον περιορίζοντα καὶ τὸν Ὑπουργὸν καὶ τοὺς διευθύνοντας τὰς εἰδικὰς ὑπηρεσίας. Ὡς πρὸς δὲ τὴν ἀνάγκην τῶν ὑπηρεσιῶν τούτων καὶ ἰδίως τῆς τῶν τορπιλλητῶν, πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὁ καταρτιζόμενος στόλος κατὰ μέγα μέρος θὰ σχετίζεται πρὸς τὰ τῶν τορπιλλῶν, καὶ πρέπει καθ’ ὃν χρόνον ὁ στόλος οὗτος θὰ ἦναι πλήρης, νὰ ἔχωμεν τὰ τοῦ προσωπικοῦ ἐντελῶς, ὅσῳ παρ’ ἡμῶν ἐπιτρέπεται, παρεσκευασμένα, καὶ ἂν δὲν ἀρχίσωμεν εὐθὺς δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ ὦμεν ἕτοιμοι. Εὐτυχῶς δὲ ὡς πρὸς τὰ τῶν τορπιλλῶν ἡ ἐν τῷ Ναυστάθμῳ ἐργασία εἶναι πολὺ πλέον προωδευμένη ἢ ὡς πρὸς τὰ λοιπά, διότι τὸ κατάστημα τῆς σχολῆς εἶναι καὶ ἐστεγασμένον καὶ τὰ τορπιλλοφόρα καταλλήλως τοποθετημένα ἐν νεωρίοις· ἀλλὰ καὶ ἂν τὰ καταστήματα ταῦτα δὲν ἦσαν συμπεπληρωμένα, πάλιν ἔπρεπε νὰ κανονίσωμεν τὰ τῆς σχολῆς, διότι ἡ σχολὴ ἠδύνατο νὰ λειτουργήσῃ καὶ ἐν προσωρινῷ καταστήματι, τοῦτο δ’ ἀπέδειξεν ὁ διευθύνας ἐν ἀρχῇ τὰ τῆς ὑπηρεσίας ταύτης ὁ μακαρίτης Γκίλδελγκρων, ὅστις κατώρθωσε νὰ θέσῃ ἀρίστας βάσεις λειτουργίας αὐτῆς ἐν καταστήματι ὅλως προσωρινῷ.

§36ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν δύναται, νομίζω, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ὅπως δήποτε δὲν εἶναι τακτικὸν τὸ νὰ ὑπάρχωσι νενομοθετημέναι θέσεις πλείονες τῶν ἀναγκαίων.

§37ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶναι πλείονες.

§38ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Εἴπατε, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀξιωματικῶν ὁρίζεται διὰ τοῦ νόμου περὶ δυνάμεως τοῦ ναυτικοῦ, ὥστε καὶ ἄλλαι θέσεις κανονίζονται διὰ τοῦ νομοσχεδίου, αὐταὶ δὲ πλεονάζουσι, τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν, διότι ὁ Ὑπουργὸς εἶνε πάντοτε ἐκτεθειμένος εἰς πιέσεις, διατελεῖ ὑπὸ ἀνάγκας πολιτικάς, καὶ ὅταν ἔχῃ θέσεις νομοθετημένας δύναται εὐκόλως ν’ ἀναλάβῃ τὴν εὐθύνην νὰ κάμῃ προβιβασμοὺς ὑπὸ τὸν ὅρον, τοῦ νὰ ἐμφανισθῇ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ζητήσῃ τὴν κύρωσιν τῶν πράξεών του. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ ἡ ὑπηρεσία, ὅπως μέχρι τοῦδε λειτουργεῖ, ἤθελεν εἶσθαι καλὸν νὰ μείνωμεν εἰς τὰ ἰσχύοντα. Παρατηρῶ δὲ ὡς πρὸς τὰ τῆς Σχολῆς τῶν τορπιλλῶν, τῆς ὁποίας τὴν ἀνάγκην ἀναγνωρίζω καὶ ἐγὼ ὡς πρωτίστην, ὅτι εἰς τὴν ἐρημίαν ἐκείνην τοῦ Ναυστάθμου δὲν εἶνε δυνατὸν νὰ λειτουργήσῃ, διότι οὔτε οἱ διδάσκαλοι θὰ ἔχωσιν ἐκεῖ τὰς εὐκολίας των, οὔτε οἱ μαθητευόμενοι. Ὁπωσδήποτε μεγάλαι θὰ ἦναι ἐν Σαλαμῖνι αἱ τοῦ βίου δυσχέρειαι, διά τε τοὺς διδασκάλους καὶ τοὺς μαθητευομένους, οὔτε θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἔχητε εὐκόλως ἐν Σαλαμῖνι τοὺς δυναμένους νὰ διδάξωσι τὰ εἰς τὴν ἐκμάθησιν καὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ ὅπλου τῶν τορπιλλῶν χρήσιμα, καὶ διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι ἤθελεν εἶσθαι καλὸν νὰ ἱδρυθῇ ἡ σχολὴ αὕτη ἀλλαχοῦ, ἢ ἐν Πειραιεῖ ἢ ἐν Πόρῳ.

§39ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ ὑποτεθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς, ὅτι δύναται ὁ Ὑπουργὸς οἱοσδήποτε καὶ ἂν ᾖ νὰ ἐξέλθῃ ἐκ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ. Δὲν πρόκειται, ὡς ὑπέθεσεν ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Αἰγιαλείας, περὶ τοῦ νόμου περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ—ὁ νόμος ἐκεῖνος εἶνε ἀόριστος περὶ τὰ καθ’ ἕκαστον, ἀρκεῖ δὲ νὰ διατελῇ ὁ Ὑπουργὸς ἐντὸς τοῦ ἀριθμοῦ τοῦ στρατοῦ τοῦ ὁριζομένου ὑπὸ τοῦ νόμου ἐν συνόλῳ καὶ ἔχει ἐλευθερίαν ἐνεργείας περὶ τὰ λοιπά,—ἀλλὰ πρόκειται περὶ τοῦ νόμου τοῦ ὁρίζοντος τὸν ἀριθμὸν τῶν βαθμοφόρων, περιορίζοντος τὴν ἐνέργειαν τοῦ Ὑπουργοῦ ἐντὸς τῶν ἀριθμῶν ἑκάστου βαθμοῦ· ἑπομένως ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν ψηφισθῇ ἐν ἑτέρῳ νόμῳ περὶ ὑπηρεσιῶν, δὲν δύναται νὰ λάβῃ ὕπαρξιν εἰμὴ συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν. Ἐν τῷ στρατῷ τῆς θαλάσσης εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον νὰ ὑπάρχῃ ἀριθμὸς ἀξιωματικῶν ἀνώτερος τοῦ τῶν κατεχόντων θέσεις, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν ἐκ τῶν προτέρων νὰ ἦναι γνωστὸν πόσα θὰ ἦνε τὰ πλοῖα τὰ ἐν ἐνεργείᾳ. Ταῦτα σήμερον δύνανται νὰ ὦσι πολλὰ καὶ αὔριον ὀλιγώτερα, οἱ δ’ ἀξιωματικοὶ δὲν εἶναι δυνατὸν μετὰ τῶν πλοίων νὰ τίθενται ἐν ἀποταξίᾳ. Ἀφοῦ ἄρα ἐν τῷ στρατῷ τῆς θαλάσσης ἰσχύει τοιοῦτος κανονισμὸς, οὐδένα διατρέχομεν κίνδυνον ἐκ τοῦ κανονισμοῦ τῶν θέσεων. Αἱ παρατηρήσεις τοῦ κ. βουλευτοῦ θὰ ἦσαν ὀρθαὶ, ἂν προετίθετο ἡ Κυβέρνησις νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν, ἀλλὰ μετὰ τὴν ψήφισιν τῶν νομοσχεδίων τούτων οὐδεμία παρίσταται ἀνάγκη αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν, οἷος εἶναι ἀναγεγραμμένος ἐν τῷ νόμῳ περὶ ἀριθμοῦ αὐτῶν, ὥστε οὐδεὶς ὡσαύτως κίνδυνος αὐξήσεως δαπάνης ἐκ τοῦ νόμου τούτου δύναται νὰ γεννηθῇ.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται πρότασις περὶ ἀναβολῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παραδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (ἐγείρονται πολλοί). Παρεδέχθη. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ βαθμολογίας καὶ τῶν προσόντων τῶν οἰκονομικῶν βαθμοφόρων τοῦ βασιλικοῦ ναυτικοῦ. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Εἶτα τὰ ἄρθρα 1, 2, 3 καὶ 4.

§41ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 5. (Ἀναγινώσκει).

§42ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Κατά τὸ ἐδάφ. γʹ τοῦ ἄρθρου τούτου οἱ κατὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου κεκτημένοι ὀκταετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν, ἢ ὡς ὑπολογισταὶ ἢ ὡς λιμενικοὶ βοηθοὶ ἢ ὡς γραφεῖς, ἔτι δὲ καὶ οἱ ἐν τῇ ναυτικῇ ὑπηρεσίᾳ διατελοῦντες ἤδη τελειόφοιτοι τῆς Νομικῆς, δύνανται νὰ προβιβασθῶσι λογισταὶ καὶ ἄνευ ἐξετάσεων. Ὑποβάλλω τὴν παρατήρησιν ὅτι μεταξὺ τῶν διαφόρων ὑπολογιστῶν ὑπάρχουσί τινες ἐργασθέντες διαρκῶς ἐντὸς πλοίων, αὐτοὶ δὲ δὲν δύνανται βεβαίως νὰ ἐξομοιωθῶσιν ἐκείνοις, ὅσοι ἐξετέλουν ὑπηρεσίαν εἴτε ἐν τοῖς γραφείοις τῶν ὑπουργείων, εἴτε ἐν τοῖς τοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου, εἴτε ἐν λιμεναρχίοις. Αὐτοὶ ἐσυνείθησαν καὶ ἐμορφώθησαν ἤδη καλῶς εἰς τὴν εἰδικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ λογιστικοῦ τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ, ὥστε περὶ αὐτῶν νομίζω, ὅτι δύναται νὰ δοθῇ νομοθετική τις ὑπεροχὴ, ἵνα μετὰ πενταετῆ μόνον ὑπηρεσίαν διαρκοῦς ἐν πλοίοις ὑπηρεσίας δύνανται νὰ προβιβασθῶσι λογισταὶ ἄνευ ἐξετάσεων.

§43Ι. ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Εἰς ὅσα ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας εἶπε δὲν ἔχω ἢ νὰ προσθέσω δύω λέξεις. Ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δὲν θελήσῃ νὰ δεχθῇ τὴν μείωσιν τῆς ὑπηρεσίας διὰ τοὺς ἐν τοῖς πλοίοις ὑπηρετήσαντας ἀπὸ ὀκταετῆ εἰς πενταετῆ, τοὐλάχιστον νὰ προσμετρηθῇ εἰς αὐτοὺς καὶ πᾶσα ἄλλη πολιτικὴ ὑπηρεσία κατὰ τὸ ἥμισυ, δηλ. ὅτε τις ἔχῃ δεκαετῆ ἄλλην ὑπηρεσίαν νὰ μὴ στερῆται ταύτης, ἀλλὰ νὰ προσμετρῆται εἰς τὴν περίστασιν τοῦ ἄρθρου τούτου ὡς πενταετὴς ναυτική.

§44ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ διάταξις αὕτη, ὡς ἔχει, νομίζω ὅτι δύναται νὰ ἐπικριθῇ μόνον διὰ τὴν ὑπερβολικὴν αὐτῆς ἐπιείκειαν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν πρέπει νὰ προβῶμεν περαιτέρω. Μάλιστα ὀφείλω νὰ παρατηρήσω ὅτι μοὶ ἐγένοντο καὶ παρατηρήσεις περὶ τῆς διατάξεως ταύτης ὡς ὑπερβαλλόντως ἐπιεικοῦς καὶ δεομένης περιορισμοῦ· διότι πολλοὶ ἐκ τῶν κεκτημένων τὸ ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ ἀναγραφόμενον προσὸν δὲν εἶναι ἱκανοὶ ν’ ἀποκτήσωσι τὸν ἀνώτερον τοῦτον βαθμὸν, μὴ ὑποβαλλόμενοι δὲ εἰς ἄλλην δοκιμασίαν, τοὐλάχιστον τοῦ διαγωνισμοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ἠδύναντο νὰ θεωρηθῶσιν ὡς διατρέχοντες τὸν κίνδυνον ν’ ἀποκλεισθῶσι, πρέπει νὰ ἐννοήσωσιν ὅτι εἶνε πολὺ ἐπιεικὴς δι’ αὐτούς. Ἐγὼ ὅμως νομίζω, ὅτι δικαιολογεῖται ἡ ἀναγνώρισις ὡς προσόντος τῆς ὀκταετοῦς ὑπηρεσίας, δὲν νομίζω ὅμως ὅτι εἶνε δίκαιον νὰ κατέλθωμεν κατωτέρω, καὶ δὲν ἐννοῶ διατί ἡ πολιτικὴ ὑπηρεσία θὰ χορηγῇ δικαίωμα εἰς ἀπόκτησιν βαθμοῦ τοῦ ἀξιωματικοῦ. Ἐπίσης καὶ ἡ διάκρισις τῶν ὑπηρετησάντων ἐντὸς τῶν πλοίων καὶ ἐκτὸς τῶν πλοίων δύναται νὰ δώσῃ χώραν εἰς ἀδικήματα, διότι ἐκ τῶν ὑπαρχόντων ὑπολογιστῶν ὑπηρέτησαν ἄλλοι ἐν πλοίοις καὶ ἄλλοι ἐκτὸς πλοίων, ἡ δ’ ὑπηρεσία τοῦ ὑπολογιστοῦ εἶνε μὲν ὑπηρεσία παρὰ τῷ ναυτικῷ, δὲν εἶνε ὅμως ὑπηρεσία ναυτική. Ὁ κατάλληλος διὰ λογιστικὸν ἀξιωματικὸν δὲν εἶνε ἀνάγκη νὰ ἔχῃ ναυτικὰ προσόντα, ἀλλὰ λογιστικὰ προσόντα. Βεβαίως ὑπηρετήσας τις ἐπὶ πολὺ κατὰ θάλασσαν δὲν θὰ ὑπόκειται εἰς ναυτίαν, ἀλλὰ δὲν εἶνε τοῦτο τὸ προσόν, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκομεν· ἡμεῖς ζητοῦμεν παρ’ αὐτῶν τὴν ἱκανότητα ἵνα διεξάγωσι τὴν λογιστικὴν ὑπηρεσίαν, τὴν ἀνατεθησομένην αὐτοῖς, τοῦτο δὲ δὲν ἐπιτυγχάνεται μᾶλλον διὰ τῆς ἐν τοῖς πλοίοις ὑπηρεσίας ἢ διὰ τῆς ἐν τοῖς γραφείοις. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο ὡς ἔχει.

§45ΤΙΝΕΣ. Ἀποσύρεται ἡ προταθεῖσα τροπολογία. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 5 ὡς ἔχει, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἄρθρα 6–17).

§46ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Καθόσον ἀποβλέπει τὸ σύνολον, παρακαλῶ 15 ἐκ τῶν συναδέλφων νὰ δεχθῶσιν ὅπως ἐπιψηφισθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§47ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. (Ἐνεργεῖται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν ἐν ὅλῳ 131· 119 εἶπον ναὶ, καὶ 12 εἶπον ὄχι. Τὸ νομοσχέδιον λοιπὸν ἐγένετο δεκτὸν ἐν συνόλῳ διὰ ψήφων 119. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν γʹ συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ διὰ τοῦ νόμου ΩΞΓʹ συσταθέντος σώματος μηχανικοῦ τοῦ Β. ναυτικοῦ.

§50ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐνίσταμαι κατὰ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἂν ἦνε δυνατὸν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν τοῦ ἑπομένου νομοσχεδίου περὶ φυλακῶν.

§51ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αὐτὸ εἶνε ἐξ ἐκείνων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ψηφισθῶσιν. Ἐὰν θέλετε ἀναβολὴν, μάλιστα.

§52ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐπιθυμῶ ν’ ἀναβληθῇ, διότι ὁ κ. Χοϊδᾶς θέλει νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ καὶ εἶνε ἀπών.

§53ΤΙΝΕΣ. Ἄς μείνῃ.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν γʹ συζήτησιν τοῦ περὶ φυλακῶν νομοσχεδίου.

§55ΒΑΣΙΛΑΚΗΣ. Εἰς τὸ ἐν Κερκύρᾳ Σωφρονιστήριον ὑπάρχει ἐργοστάσιον περὶ αὐτοῦ οὐδεμία γίνεται μνεία ἐν τῷ νομοσχεδίῳ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ἐὰν προτίθεται νὰ διατηρήσῃ τὰ ἐργοστάσια ταῦτα, νὰ κάμῃ λόγον καὶ περὶ τῶν τεχνιτῶν.

§56ΝΙΚΟΚΑΒΟΥΡΑΣ. Τὸ Σωφρονιστήριον τῆς Κερκύρας, κύριοι, ὡς εἶνε γνωστὸν εἰς πολλοὺς βουλευτὰς καὶ πρὸ πάντων εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως, ὅστις διῆλθεν ἀπὸ τὴν Κέρκυραν καὶ ἐπεσκέφθη τὸ Σωφρονιστήριον, ὡς καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶνε τὸ πρότυπον τῶν ἐν Ἑλλάδι φυλακῶν, περιέχει δὲ καὶ ὑπὲρ τοὺς 200 καταδίκους, τινὲς δ’ ἐργάζονται ὄχι μόνον εἰς τὰ διάφορα ἐργοστάσια, ἀλλὰ καὶ εἰς τὴν γεωργίαν. Ὡς ἐκ τούτου ἐνομίσαμεν ἀναγκαῖον ν’ αὐξήσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν φυλάκων καὶ περιωρίσθημεν νὰ τηρήσωμεν μᾶλλον τὸν ὑπάρχοντα ἀριθμὸν τῶν φυλάκων, ὡς ἐπίσης καὶ ἕνα βοηθὸν νὰ ἐκτελῇ τὰ καθήκοντα τοῦ γραμματέως. Πιστεύω ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει οὐδεμίαν δυσκολίαν νὰ παραδεχθῇ τοῦτο, διότι εἶνε ἡ σημερινὴ ὑπηρεσία, ἐπικαλοῦμαι δὲ τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, ὅστις διετέλεσεν ἐπί τινα χρόνον Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν, καὶ τοῦ κ. Παπαηλιοπούλου διατελέσαντος Νομάρχου. Τὸ Σωφρονιστήριον Κερκύρας, διὰ τὸ ὁποῖον ἡ τότε Ἰόνιος Κυβέρνησις ἐδαπάνησεν ὡς ἔγγιστα δύω ἑκατομμύρια, λειτουργεῖ διὰ τοῦ συστήματος τῆς ἀπομονώσεως, ἔχει κοιτῶνας ὀκτὼ ὅπου τοποθετοῦνται κατάδικοι καθ’ ἑκάστην πρὸς ἀναψυχὴν, ἔχει δὲ ἀνάγκην τοῦ προτεινομένου ἀριθμοῦ φυλάκων, ὅπως παρευρίσκωνται εἰς τὰ ἐργοστάσια, ὅπου ἐργάζονται ὑποδηματοποιοὶ, λεπτουργοὶ, ῥάπται, πιλοποιοὶ, ξυλουργοί.

§57ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Πραγματικῶς εἰς τὸ Σωφρονιστήριον ὑπάρχουν 17 φύλακες, εἶνε 9 φύλακες καὶ 8 τεχνῖται· 17 ὅμως νομίζω ὅτι εἶνε πολλοί. Ὅταν ὑπάρξῃ εἷς φύλαξ δι’ ἑκάστην τῶν 8 ἀκτίνων τοῦ Σωφρονιστηρίου καὶ 1 τεχνίτης διὰ νὰ ἐπιστατῇ τοὺς ἐξερχομένους καταδίκους, εἶνε ἀρκετοὶ 8 φύλακες καὶ 8 τεχνῖται.

§58ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δὲν θὰ ἔχουν προσόντα αὐτοὶ οἱ τεχνῖται;

§59ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τί προσόντα νὰ ἔχουν παρὰ τὴν τέχνην των; Ὁ Νομάρχης, ὁ διευθυντὴς τοῦ Σωφρονιστηρίου καὶ ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν θὰ βάλουν ἐκεῖ ἀνθρώπους μὴ γνωρίζοντας τὰς τέχνας. Τὸ 3ον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου μένει καθὼς εἶνε, ἀλλὰ προστίθεται ἓν ἐδάφιον «ἐν δὲ τῷ Σωφρονιστηρίῳ Κερκύρας διορίζονται 8 τεχνῖται.»

§60ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὅπως ἔχει, θὰ μείνῃ τὸ νομοσχέδιον.

§61ΒΑΛΑΒΑΝΗΣ. Εἰς τὸ Σωφρονιστήριον τῆς Κερκύρας ὑπάρχουν ἐργοστάσια, ἔνθα κατασκευάζονται ὑποδήματα, ἐνδύματα καὶ ἄλλα ἔργα ξυλουργικῆς. Ἐκεῖθεν ἐφοδιάζονται αἱ φυλακαὶ τοῦ Κράτους ἀπὸ ἐνδύματα. Θεωρῶ καὶ ἐγὼ ἀναγκαῖον νὰ προστεθοῦν φύλακες.

§62ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον προέβλεψε περὶ φυλάκων μόνον, παρέλειψε δὲ νὰ πληρώσῃ τὴν ἀνάγκην τοῦ Σωφρονιστηρίου Κερκύρας τοῦ νὰ ἔχῃ τεχνίτας. Πᾶς ὁ ἐπισκεφθεὶς τὴν φυλακὴν ἐκείνην γινώσκει, ὅτι ἡ ἐργασία ἡ ἐκεῖ τελουμένη δὲν δύναται νὰ προαχθῇ ἄνευ ὑπάρξεως τεχνιτῶν. Λοιπὸν πρέπει νὰ ἐπιτραπῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διορίζῃ καὶ τεχνίτας. Οἱ δὲ τεχνῖται οὗτοι ἄλλο προσὸν παρὰ τὴν γνῶσιν τῆς τέχνης δὲν εἶνε ἀνάγκη νὰ ἔχωσιν.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ 3ον ἐδάφιον τοῦ 3ου ἄρθρου θὰ προστεθῇ «ἐν δὲ τῷ Σωφρονιστηρίῳ Κερκύρας διορίζονται καὶ 8 τεχνῖται.»

§64ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὀφείλω νὰ παρατηρήσω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ κακὸν τὸ ὁποῖον θὰ λάβῃ χώραν διὰ τῆς προσθήκης ταύτης, καὶ τὸ κακὸν τοῦτο δὲν γίνεται πρὸς ὠφέλειαν τῶν φυλακισμένων, διότι οἱ φυλακισμένοι δὲν εἶνε πρωτόπειροι, ἀλλ’ ἐργάζονται οὕτως ἐπὶ πολλὰ ἔτη μένοντες ἐν τῇ φυλακῇ. Ἑπομένως οἱ τοιοῦτοι φύλακες εἶνε περιττοί, ἐκτὸς ἐὰν πρόκηται ἰδίως διὰ τὴν Κέρκυραν νὰ δώσωμεν 8 ρουσφέτια.

§65ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Εἰς ὅλα τὰ Σωφρονηστήρια τοῦ κόσμου ὑπάρχουν καὶ ἐπιστάται ἐπὶ τῶν ἔργων, δηλαδὴ τεχνῖται διευθύνοντες τὰς ἐν αὐτοῖς ἐργασίας τῶν καταδίκων. Τὸν διορισμὸν τοιούτων ἐπιστατῶν ἐπὶ τῶν ἔργων ἀνέγραψε καὶ τὸ περὶ φυλακῶν Διάταγμα τῆς 31ης Δεκεμβρίου 1836. Παρ’ ἡμῖν ὅμως ἐπειδὴ οὐδαμοῦ, ὡς πρὸς τὴν ἐργασίαν τῶν καταδίκων, ἐφηρμόσθη τὸ Διάταγμα τοῦτο, ἑπόμενον ἦτο νὰ μὴ ἐπέλθῃ καὶ ἡ ἀνάγκη τοῦ διορισμοῦ τῶν τοιούτων ἐπιστατῶν. Ἀλλ’ εἰς τὸ Σωφρονιστήριον τῆς Κερκύρας, τὸ ὁποῖον εἶναι ὠργανισμένον ἐπὶ τῇ βάσει πλήρους σωφρονιστικοῦ συστήματος, τοιοῦτοι τεχνῖται εἰσὶν ἀναποφεύκτως ἀναγκαῖοι, καὶ ὁ Προϋπολογισμὸς παραδέχεται τὴν πρὸς τοῦτο δαπάνην. Δὲν πρόκειται λοιπὸν νὰ προσθέσωμέν τι σήμερον διὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου εἰς τὰς δαπάνας τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἀλλὰ πρόκειται ἁπλῶς νὰ διατηρήσωμεν τὸ καθεστώς. Ἡ αἰτία τῆς ζητουμένης προσθήκης εἶναι παράλειψις προελθοῦσα ἐξ ἡμῶν, οἵτινες δὲν ἐσημειώσαμεν τὴν τάξιν ταύτην τῶν ὑπαλλήλων ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, καὶ τὴν παράλειψιν ταύτην θέλομεν σήμερον νὰ διορθώσωμεν. Ἐπαναλαμβάνω δὲ, ὅτι ἡ ζητουμένη προσθήκη στηρίζεται εἰς τὸ καθεστώς, διότι σήμερον ὑπάρχουν καὶ πληρόνονται οἱ περὶ ὧν ὁ λόγος τεχνῖται.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μετὰ τῆς προσθήκης νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 4. (Ἀναγινώσκεται).

§67ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐδῶ θὰ προστεθῇ εἰς τὸ τέλος «καὶ ὁ τοῦ τεχνίτου εἰς δραχ. 70.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 4 μετὰ τῆς προσθήκης. Ὁμοίως τὰ ἄρθρα 5–12).

§68ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δύω λέξεις πρὸ τοῦ συνόλου. Ἀναντιῤῥήτως ὑπῆρχε μεγίστη ἀνάγκη νὰ κανονισθῶσι διὰ νόμου τὰ περὶ τῆς διοικήσεως τῶν φυλακῶν, καὶ δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι καὶ διὰ τοῦ νόμου τούτου θὰ ἐπέλθῃ σπουδαία βελτίωσις καὶ θὰ ἐκλείψωσι πολλαὶ φοβεραὶ καταχρήσεις, αἱ ὁποῖαι δυστυχῶς διαπράττονται ἐν ταῖς φυλακαῖς. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι διὰ νὰ ἐπενέγκωμεν σπουδαίαν βελτίωσιν εἰς τὰς φυλακὰς, εἶναι ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τῆς βελτιώσεως τῶν καταστημάτων τῶν φυλακῶν. Ἄνευ ταύτης εἶναι ἀδύνατον οἱ διορισθησόμενοι ὑπάλληλοι νὰ κατορθώσωσι νὰ φέρωσιν ὅλας τὰς διὰ τοῦ νομοσχεδίου ἐπιδιωκομένας βελτιώσεις· διότι διὰ νὰ ἐπενεχθῶσιν αἱ βελτιώσεις, πρέπει οἱ ὑπάλληλοι νὰ διαμένωσιν ἐν ταῖς φυλακαῖς διαρκῶς· ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν ἄνθρωποι ἀνεπτυγμένοι νὰ διαμένωσιν εἰς τὰς φυλακὰς, ὅπως νῦν ἔχουσι καὶ ἔνθα κινδυνεύουσι καὶ ὑπὸ ἀσθενειῶν νὰ προσβληθῶσι;

§69ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Μαντινείας εἶναι ὀρθοτάτη· συμφώνως δὲ πρὸς αὐτὴν καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ εἰργάσθη καὶ ἐξακολουθεῖ ἐργαζομένη πρὸς τοῦτο. Ἀλλὰ γνωρίζετε, ὅτι μεταξὺ τῶν προσκομμάτων πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ σκοποῦ τούτου εἶναι καὶ τὸ τῆς δαπάνης, ἥτις δὲν εἶναι μικρὰ, διότι κατὰ μέσον ὅρον ἔχομεν 3100–3200 καταδίκους· κατὰ δὲ τοὺς ὑπολογισμοὺς τῶν εἰδημόνων πρὸς κατασκευὴν φυλακῶν σωφρονιστικοῦ συστήματος, ἀπαιτεῖται δαπάνη ὑπολογιζομένη κατ’ ἐλάχιστον ὅρον πρὸς 3,000 φρ. κατ’ ἄτομον· ὁ λόγος ὅμως οὗτος δὲν ἐμποδίζει τὴν Κυβέρνησιν ν’ ἀσχολῆται εἰς τὸ προκείμενον θέμα, τὸ ὁποῖον ἀναγνωρίζει ἐκ τῶν προὐργιαιτάτων. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὰς ἐξεταστικὰς φυλακὰς, ἡ Κυβέρνησις ἐλπίζει ὅτι δύναται νὰ φθάσῃ ταχύτερον εἰς τὸ ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα, τῇ συνδρομῇ ἰδιώτου τινὸς, ὁ ὁποῖος γενναιοφρόνως προσήνεγκε ποσόν τι ἀρκοῦν πρὸς οἰκοδόμησιν προτύπου ἐξεταστικῆς φυλακῆς ἐν Ἀθήναις, κατὰ τὸ ὁποῖον θέλει προσπαθήσει κατόπιν νὰ προβῇ εἰς κατασκευὴν τοιούτων φυλακῶν καὶ εἰς τὰς ἐπαρχίας.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1884. (Ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Εἶτα δὲ ψηφίζεται κατ’ ἀρχὴν εἰς τρίτην ἐπίσης συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1884).

§71ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατόπιν τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου περὶ ἐφεδρείας πρέπει νὰ προστεθῇ ἐνταῦθα ἡ διάταξις, τὴν ὁποίαν ἐξ ἐκείνου τοῦ νόμου παρεπέμψαμεν εἰς τὸν νόμον περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ. Ὁ νόμος περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ ἐν τῷ 2ῳ ἐδαφίῳ τοῦ 1ου ἄρθρου περιέχει· «αὔξησις τῆς δυνάμεως ταύτης ἐπιτρέπεται μόνον ἐν ταῖς περιστάσεσι ταῖς προβλεπομέναις ὑπὸ τοῦ περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ νόμου καὶ κατὰ τὰ ὑπ’ αὐτοῦ κεκανονισμένα»· ἐνταῦθα τώρα πρέπει νὰ προστεθῇ «καὶ προσέτι μέχρις ἀριθμοῦ 12,000 ἀνδρῶν ἐν ταῖς περιστάσεσι ταῖς προβλεπομέναις ἐν τῷ περὶ ἐφεδρείας νόμῳ καὶ κατὰ τὰ ὑπ’ αὐτοῦ κεκανονισμένα». Προσέτι ἤδη καθίστανται περιττὰ ὡς ἐκ τοῦ νόμου περὶ ἐφεδρείας ὅσα ἐν τῷ νομοσχεδίῳ τούτῳ περὶ προσκλήσεως τῶν ἀνδρῶν διατάσσονται. Ὁ τρόπος, ὁ διατασσόμενος ἐν τῷ ἄρθρῳ 1ῳ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, μετεβλήθη καὶ ἐκανονίσθησαν πάντα ταῦτα ἐν τῷ νόμῳ περὶ ἐφεδρείας καὶ ἐν τῷ νόμῳ περὶ στρατολογίας. Ἑπομένως πρέπει καὶ ταῦτα νὰ διαγραφῶσι.

§72ΒΑΛΑΒΑΝΗΣ. Συζητουμένου τοῦ νόμου περὶ τῆς ἐφεδρείας τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ, ἐλέχθη ὅτι ὁ πρόσθετος ἐξ ἐφέδρων ἀριθμὸς, τὸν ὁποῖον θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ καλέσῃ ὑπὸ τὰ ὅπλα ἐν ἐκτάκτῳ ἀνάγκῃ, δὲν πρέπει νὰ ὑπερβαίνῃ τὰς 12,000· ἀλλ’ οὔτε τότε ἐνόησα, οὔτε σήμερον ἐννοῶ τὸν προσδιορισμὸν τοῦτον· κατὰ τοὺς δημοσιευθέντας διὰ τῆς «Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως» πίνακας τοῦ ἐξαγομένου τῶν κατὰ τὸ 1879 καταρτισθέντων μητρῴων τῶν ἀῤῥένων αἱ ἤδη δύω νεώτεραι σειραὶ τῶν ἐφέδρων, ἤτοι οἱ ἄγοντες νῦν ἡλικίαν ἐτῶν 22 καὶ 23, οὓς ἡ Κυβέρνησις δύναται νὰ καλέσῃ πρὸς αὔξησιν τῆς δυνάμεως τοῦ στρατοῦ, ἀνέρχονται εἰς ἄνδρας 25,000. Ἐὰν ἐξ αὐτῶν ἀφαιρεθῶσιν οἱ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ἀπαλλαγέντες τῆς ἐνεργοῦ ὑπηρεσίας καὶ οἱ ἀνίκανοι, ὁ ὑπολειπόμενος ἀριθμὸς πάντοτε θὰ ἦναι ἀνώτερος τῶν 16,000. Ὁριζομένου δὲ τοῦ ἀριθμοῦ, τὸν ὁποῖον θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ καλέσῃ εἰς 12,000, ἐρωτῶ ποῖοι ἐκ τῶν 16,000 θὰ μείνωσιν ἀπηλλαγμένοι τῆς ἐκτάκτου ὑπηρεσίας, οἱ ὀλιγωρήσαντες νὰ προσέλθωσιν; Εὐνόητον εἶναι ὅτι ἂν αἱ δύω ἡλικίαι περιέχωσιν ἀριθμὸν κατώτερον τῶν 12,000, ὁ προσδιορισμὸς οὗτος τοῦ προσθέτου ἀριθμοῦ τῶν δυναμένων νὰ κληθῶσιν ὑπὸ τὰ ὅπλα ἐφέδρων δὲν ἤθελε δώσει χώραν εἰς ἀπορίαν.

§73ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὸν νόμον περὶ ἐφεδρείας δὲν εἶναι ὑπόχρεως ἡ Κυβέρνησις νὰ καλέσῃ ὅλας τὰς ἡλικίας, οὐδὲ νὰ καλέσῃ καὶ τὰς δύω ἡλικίας ὁμοῦ, οὐδὲ καὶ ἐν τῇ αὐτῇ ἡλικίᾳ πάντας, ἀλλὰ δύναται νὰ καλέσῃ καὶ μόνον τοὺς τῶν εἰδικῶν σωμάτων καὶ νὰ μὴ καλέσῃ τοὺς τοῦ πεζικοῦ. Ἑπομένως κατὰ τὰ ἤδη ἐψηφισμένα δυνάμεθα νὰ ἐλαττώσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν κληθησομένων, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν 12,000 εἶναι κατώτερος τοῦ πραγματικοῦ· ὑποθέτω ὅμως ὅτι δὲν εἶναι κατώτερος τοῦ πραγματικοῦ, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι καλοῦνται ἀμφότεραι αἱ ἡλικίαι καὶ ὁλόκληροι· διότι ναὶ μὲν αἱ δύω ἡλικίαι περιέχουσι μεγαλείτερον ἀριθμὸν, ἀλλὰ δέον νὰ γίνηται ἀφαίρεσις περίπου 59%, τοῦτο μὲν δι’ ἐξαιρέσεις καὶ ἀπαλλαγὰς, τοῦτο δὲ διότι δὲν προσέρχονται πάντες ἐγκαίρως· ἐννοεῖται δὲ ὅτι, προκειμένου περὶ προσκλήσεως δι’ ὑπηρεσίαν 3 μηνῶν καὶ 6 μηνῶν, ὅστις δὲν προσέλθει ἐγκαίρως, δὲν δύναται πλέον νὰ χρησιμοποιηθῇ πρὸς τὸν σκοπὸν, ὃν ἐν τῷ νόμῳ προβλέπομεν. Ὥστε ὑποθέτω ὅτι 12,000 δὲν εἶναι ἀριθμὸς κατώτερος τοῦ πραγματικοῦ. Ἄλλως τε ἡ Κυβέρνησις πάντοτε ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀποστέλλῃ ἐν ἀδείᾳ, ἀπαλλάσσουσα οὕτω τῆς ὑπηρεσίας ὅντινα θέλει, ὥστε δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη νὰ φροντίσωμεν διὰ τοῦ νόμου, μήπως ἡ Κυβέρνησις ποιήσηται κατάχρησιν, διότι ἔχουσα τὸ ἀπόλυτον δικαίωμα νὰ χορηγῇ ἀδείας, δύναται, ἐὰν ἔχῃ διάθεσιν, νὰ καταχρασθῇ, νὰ τὸ πράξῃ πάντοτε διὰ τῆς χορηγουμένης αὐτῇ ἐξουσίας ὑπὸ ἄλλων νόμων. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 1 καὶ 2 ὡς ἐτροποποιήθησαν).

§74ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Καὶ ὡς πρὸς τὸν νόμον αὐτὸν ζητῶ τὴν ψήφισιν τοῦ συνόλου δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§75ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, νὰ γείνῃ.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1884 λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. (Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ βουλευτοῦ κ. Δαραλέξη).

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 126. Εἶπον ναὶ 119, εἶπον ὄχι 6 καὶ ἠρνήθη 1. Ἑπομένως ἐγένετο δεκτὸν τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου διὰ ψήφων 119. Ἤδη ἔχομεν τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ.

§78ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐγὼ ἀντιλέγω εἰς τοῦτο, διότι πρόκειται νὰ λάβω ἐπ’ αὐτῆς τὸν λόγον καὶ δὲν εἶμαι σήμερον εἰς κατάστασιν.

§79ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παρατηρῶ, ὅτι ἐὰν αὔριον ἀρχίσωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν καὶ ὄχι σήμερον, φόβος ὑπάρχει μὴ γείνῃ καὶ αὔριον τὸ αὐτὸ ἕνεκα τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ μηχανικῶν, εἰς τὸ ὁποῖον ἐπίσης ἐζητήσατε τὸν λόγον.

§80ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἂς συζητηθῇ τότε ἀπόψε τὸ νομοσχέδιον περὶ μηχανικῶν.

§81ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μάλιστα.

§82ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Πάσχομεν πράγματι ὑπὸ νομομανίας καὶ ὅταν δὲν ἔχωμεν ἀντικείμενα νὰ κανονίσωμεν μὴ κανονισθέντα διὰ Νόμου, τότε ἐπανερχόμεθα εἰς ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἤδη ἐκανονίσαμεν καὶ ἀνατρέπομεν τὰ ἤδη νομοθετηθέντα. Τοῦτο συμβαίνει κατὰ τὴν προκειμένην περίπτωσιν· ὑπάρχει Νόμος ψηφισθεὶς κατὰ τὴν προπαρελθοῦσαν, νομίζω, Σύνοδον, κανονίζων τὰ δικαιώματα τοῦ μηχανικοῦ τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ· ἤδη ὑποβάλλεται ἕτερος Νόμος, διὰ τοῦ ὁποίου ἀνατρέπονται τὰ κανονισθέντα διὰ τοῦ προηγουμένου Νόμου καὶ κανονίζονται κατ’ ἄλλον τρόπον. Βεβαίως ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀνατρέπῃ ἀπαύστως κατὰ πᾶσαν Σύνοδον ὅ,τι κατὰ τὴν προηγουμένην ἐκανόνισε διὰ Νόμου, ἀλλ’ εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην προχωρεῖ καὶ περαιτέρω, ποιοῦσα βῆμα, τὸ ὁποῖον νομίζω ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κάμνῃ. Ἀφαιρεῖ ἐξ ἐκείνων, εἰς τοὺς ὁποίους ἐδόθησαν βαθμοὶ, τοὺς βαθμοὺς τούτους, καὶ τοῦτο ἀντιβαίνει εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 100 τοῦ Συντάγματος, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁ βαθμὸς τοῦ ἀξιωματικοῦ τῆς ξηρᾶς ἢ τῆς θαλάσσης δὲν ἀφαιρεῖται εἰμὴ ὅταν καὶ ὅπως ὁ Νόμος διατάσσῃ, δηλαδὴ μόνον δυνάμει ἀποφάσεως, ὁριζούσης καὶ δικαιολογούσης τὴν ἀπώλειαν τοῦ βαθμοῦ. Ἤδη κανονίζομεν ἄλλως τὰ περὶ τούτου· θέλομεν νὰ ὑποβάλωμεν τοὺς μηχανικοὺς τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ, τοὺς ἤδη βαθμολογηθέντας, εἰς ἐξετάσεις, καὶ κατὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῶν ἐξετάσεων τούτων νὰ κανονίσωμεν ἐκ νέου τοὺς βαθμοὺς αὐτῶν. Τὸ τοιοῦτον, νομίζω, ὅτι εἶναι ἐναντίον καὶ τῆς ἀρχῆς, ὅτι ὁ Νόμος δὲν ἔχει ἀναδρομικὴν δύναμιν, ἀντιβαίνει δ’ ὡς προεῖπον, καὶ εἰς ῥητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, ἐὰν ἡ Βουλὴ ζητήσῃ νὰ ψηφίσῃ τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο, δὲν ἀντιλέγω, θὰ παρακαλέσω ὅμως αὐτὴν ὅπως δεχθῇ νὰ τροποποιηθῶσι τὰ ἄρθρα 22 καὶ 21 κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον: «Οἱ μέχρι τοῦδε κατατεταγμένοι εἰς τὸ μηχανικὸν σῶμα δυνάμει τοῦ ΩΞΓ Νόμου τῆς 20 1880 διατηροῦσι τὸν ἀντίστοιχον εἰς τὴν θέσιν αὐτῶν ναυτικὸν βαθμὸν, ὃν δυνάμει τοῦ Νόμου τούτου ἀπέκτησαν καὶ λαμβάνουσι θέσιν ἐν τῷ μηχανικῷ σώματι ἀντίστοιχον τοῦ ναυτικοῦ βαθμοῦ, προηγουμένου τοῦ τῆς ἀρχαιότητος».

§83ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν ὑπῆρχεν ὁριστικῶς λελυμένον τὸ ζήτημα τῆς κατατάξεως τῶν μηχανικῶν καὶ ἀξιωματικῶν, βεβαίως θὰ ἦτον ἀδικαιολόγητος ἡ Κυβέρνησις ὑποβάλλουσα τὸ νομοσχέδιον τοῦτο· ἀλλ’ ὡς εἶπον καὶ ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει, ὁ Ὑπουργὸς, ὁ συντάξας τὸν νόμον τὸν νῦν κείμενον περὶ μηχανικῶν καὶ καθ’ ὃν οὗτοι κατετάχθησαν, ῥητῶς εἶπεν ἐν τῇ Βουλῇ μετὰ τὴν ψήφισιν ὅμως τῶν οἰκείων ἄρθρων ὅτι αὐτὸς ἐννοεῖ τὰ ἄρθρα ταῦτα ὡς μὴ παρέχοντα εἰς τοὺς μηχανικοὺς χαρακτηρισμὸν ἀξιωματικοῦ εἰμὴ μόνον διὰ τὴν σύνταξιν, ἐζήτησα μάλιστα τώρα καὶ τὰ πρακτικά, ἵνα σᾶς ἀναγνώσω τὰ τεμάχια. Μετὰ τὴν ψήφισιν ἠγέρθη τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ ἐγὼ τότε εἶπον εἰς τὸν Ὑπουργὸν, ὅτι, ὡς εἶναι συντεταγμένον τὸ ἄρθρον, τὸ ἐννοῶ ὡς παρέχον εἰς τοὺς μηχανικοὺς τούτους τὸν βαθμὸν τοῦ ἀξιωματικοῦ· ὁ δὲ κ. Μπούμπουλης, τότε Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν, ἰσχυρίσθη ὅτι ἀντίθετον ἔχει ἔννοιαν τὸ ἄρθρον καὶ ὅτι αὐτὸς ὁ συντάξας τὸν νόμον εἶναι ὁ ἁρμόδιος νὰ ἑρμηνεύσῃ αὐτό· ἐγὼ τῷ ἀπήντησα, ὅτι τοῦτο ἠδύνατο νὰ πράξῃ πρὶν ψηφισθῇ, ἤδη ὅμως ἡμεῖς τὸ ἐψηφίσαμεν καθ’ ἣν ἕκαστος ἔδωσεν εἰς αὐτὸ ἑρμηνείαν, καὶ ἀφοῦ ἡ ἑρμηνεία κατ’ ἐμὲ εἶναι ἐναντία τῆς γνώμης τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, δὲν δύναται νὰ μοὶ ἐπιβάλῃ τὴν ἑρμηνείαν ταύτην. Ἐν τούτοις ἐπέμεινεν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ ἐψηφίσθησαν τὰ λοιπὰ ἄρθρα καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου. Ἀλλὰ κατόπιν τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου ἐκείνου, αὐτὸς ὁ κ. Μπούμπουλης δὲν τὸν ἐφήρμοσε, διότι ἕνεκα τῆς ὑπὸ τοῦ νόμου δυσαναλόγου βαθμολογίας τῶν μηχανικῶν, ἐὰν ἐθεωροῦντο οὗτοι ὡς ἀξιωματικοί, δὲν θὰ ἠδύναντο ἐν τοῖς πλοίοις κατατασσόμενοι νὰ ἐκτελέσωσι τὰ ἔργα πρὸς ἃ προωρίσθησαν, διότι τὰ ἔργα ταῦτα δὲν ἁρμόζουσιν εἰς ἀξιωματικοὺς τοιούτου βαθμοῦ. Ἐθεωρήθη ὅμως ἀναγκαῖον παρ’ ἡμῶν, καίπερ συναισθανομένων, ὅτι κακῶς ἔχουσι τὰ τοῦ νόμου, νὰ τὸν ἐφαρμόσωμεν, διότι ἐπιβάλλεται ἡ ἐκτέλεσις νόμου ψηφισθέντος, κυρωθέντος καὶ δημοσιευθέντος· ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐξετέλεσεν αὐτὸν ἐντὸς τῶν στενοτέρων ὁρίων, τῶν ἐπιτρεπομένων ὑπὸ τῶν διατάξεων αὐτοῦ. Ἀφοῦ ὅμως ἐξεπλήρωσεν ἡ Κυβέρνησις τὸ ἐπιβεβλημένον αὐτῇ καθῆκον τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου, ὀφείλει ἤδη νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως ἀναθεωρήσῃ αὕτη τὰς πλημμελεῖς αὐτοῦ διατάξεις καὶ ὁρίσῃ διὰ τρόπου ἀνεπιδέκτου ἀμφισβητήσεως τὰ τῆς καταστάσεως τῶν μηχανικῶν ὡς ἀξιωματικῶν, διότι σήμερον ἡ κατάστασις αὐτῶν διατελεῖ ἐν ἀμφιβολίᾳ, ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις, ἡ ὑποβαλοῦσα τὸν νόμον ἐκεῖνον, ἐφρόνει, ὅτι δὲν παρέχει οὗτος εἰς αὐτοὺς χαρακτηρισμὸν ἀξιωματικοῦ, ἡμεῖς δὲ φρονοῦμεν τὸ ἐναντίον. Δέον ἡ τελευταία αὕτη γνώμη νὰ ὑπερισχύσῃ, αἰρομένης τῆς ἀμφιβολίας διὰ νομοθετικῆς διατάξεως· ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα τοῦτο νὰ πράξωμεν, ἐὰν ταὐτοχρόνως δὲν κανονίσωμεν τὰς βαθμολογίας συμφωνότερον πρὸς τὸ ἐφαρμοζόμενον μέτρον ἐπὶ τῶν μαχίμων ἀξιωματικῶν. Οὐχ ἧττον αἱ παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας εἶνε ὀρθαὶ κατὰ τοῦτο, ὅτι οἱ μηχανικοί, οἵτινες ἔχουσιν ἤδη θέσιν ἐν τῷ ναυτικῷ καὶ ἐκπεφρασμένην τινὰ ἑρμηνείαν ὑπὲρ αὐτῶν περὶ χαρακτηρισμοῦ τῆς θέσεως, ἔστω καὶ οὐχὶ ἀναμφισβήτητον, δὲν εἶναι πρέπον νὰ ὑποστῶσιν ἐκ τοῦ νέου νόμου μείωσιν τῆς οὕτως ἑρμηνευθείσης καταστάσεως αὐτῶν. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ συμβιβάσωμεν ταῦτα καὶ πρὸς τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας καὶ πρὸς τὸ συμφέρον αὐτῶν τῶν μηχανικῶν, περὶ ὧν πρόκειται, ἀναγνωρίζοντες τὰ δικαιώματα αὐτῶν ὡς ἀξιωματικῶν εἰς τὸν βαθμὸν, τὸν ὁποῖον σήμερον ἔχουσιν, ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως ὅτι, ὅταν προβιβασθῶσι εἰς ἀνωτέραν θέσιν, θὰ ἔχωσι τὸν κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου βαθμὸν τῆς θέσεως, ἐκτὸς ἐὰν θέλωσιν ἀπὸ τοῦδε νὰ ὑπαχθῶσιν εἰς τὸν παρόντα νόμον, ὅπερ δὲν εἶναι ἀπίθανον, διότι καὶ μὲν τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὡς πρὸς τὸν βαθμὸν εἶνε φειδωλώτερον τοῦ κειμένου νόμου, ὡς πρὸς τὸν μισθὸν ὅμως εἶναι γενναιότερον, διότι ἀναγνωρίζομεν ὅτι οἱ μηχανικοὶ δύνανται νὰ εὕρωσιν ἐν ἰδιωτικοῖς ἐργοστασίοις μισθοὺς πολὺ ἀνωτέρους τοῦ προσήκοντος αὐτοῖς ἐν τῷ πολεμικῷ ναυτικῷ βαθμοῦ.

§84ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὥστε παραδέχεσθε νὰ διατηρήσωσι τὸν βαθμόν;

§85ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μάλιστα· καὶ ἰδοὺ πῶς διατυπῶ τὴν ἰδέαν. Τὸ ἄρθρον 22 λέγει (ἀναγινώσκει αὐτὸ), προτείνω δὲ ἵνα τὸ ἄρθρον διατυπωθῇ ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει). Οὗτος εἶναι ὁ συνδυασμὸς, ὅν προτείνω, καὶ νομίζω ὅτι ἀνταποκρίνεται εἰς τὴν ἰδέαν τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας. Εἰς συμπλήρωσιν δὲ ἐν ἄρθρῳ 21 προτείνω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν. Τὸ ἄρθρον 21 ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει). Ἡ δὲ τροπολογία ἔχει ὡς ἑξῆς (ἀναγινώσκει αὐτήν). Ἰδοὺ τὰ ζητηθέντα πρακτικὰ (ἀναγινώσκει). (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν καὶ κατ’ ἄρθρον τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἐτροποποιήθη).

§86ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἡ ψηφοφορία τοῦ συνόλου νὰ γίνῃ αὔριον.

§87ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 8 20)60 Μ. Μ.)