1884.02.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 39

τῆς 1 Φεβρουαρίου 1884.

(Τετάρτη)

(Ὥρᾳ 3 Μ. Μ.)

(Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν κυρίων βουλευτῶν).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες εἶναι 139. Ἄρχεται ἡ συνεδρίασις· ν’ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα τοῦ ἀκροατηρίου (ἀνοίγονται). Πρακτικὰ δὲν ὑπάρχουσι πρὸς ἀνάγνωσιν, ὡς ἐπικυρωθέντα εἰς τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν. Ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν διαφόρους ἀναφορὰς, τὰς πλείστας κατὰ τὸ διάστημα τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς ὑποβληθείσας. Πρῶτον εἶναι ἔγγραφον τοῦ κ. Μενελάου Νεγρεπόντη κατὰ παραγγελίαν τοῦ ἐν Λονδίνῳ κ. Π. Βαλιάνου, ὅστις ἰδίαις δαπάναις συντελέσας εἰς τὴν ἐκτύπωσιν καὶ μετάφρασιν τοῦ συγγράμματος Paul Lerosi Beaulieu περὶ τοπικῆς διοικήσεως ἐν Γαλλίᾳ καὶ Ἀγγλίᾳ, πέμπει 260 ἀντίτυπα, ἵνα διανεμηθῶσι δωρεὰν εἰς τοὺς κ.κ. βουλευτάς. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἐκφράσῃ τὰς εὐχαριστίας της.

§2ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφορὰ διαφόρων κατοίκων Κυπαρισίας παρακαλούντων τὴν Βουλὴν, ἵνα ἐπιψηφίσῃ τὰ ὑποβληθέντα αὐτῇ νομοσχέδια περὶ τοῦ συνοικισμοῦ τῆς Κυπαρισίας. Ἀναφορὰ τῶν ἐν Τριπόλει φαρμακεμπόρων αἰτουμένων τὴν μεταῤῥύθμισιν τοῦ τελευταῖον ψηφισθέντος νόμου περὶ Φαρμακοποιῶν.—Ἀναφορὰ τοῦ ἰδιοκτήτου τῶν ἀγρῶν τῶν ἐν Ἀρεθούσῃ παραπηγμάτων τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας Ἀθ. Πανταζῆ πρὸς ἀγορὰν τῶν ἀγρῶν του ὑπὸ τοῦ Δημοσίου.—Ἀναφορὰ τῆς Μαρίκας χήρας Δ. Ἀποστόλη αἰτουμένης τὴν αὔξησιν τῆς συντάξεως αὐτῆς.—Ἀναφορὰ στρατιωτικῶν συνταξιούχων αἰτουμένων τὴν αὔξησιν τῆς συντάξεώς των εἰς νέας δραχμάς. —Αἴτησις περὶ ἀποζημιώσεως ἐπὶ τῶν περατωθέντων πρακτικῶν τῆς ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος Θεοδώρου Παπαγιαννοπούλου.—Ἀναφορὰ Αἰκατερίνης χήρας Ἀναστασίου Λαζαράτη, αἰτουμένης παρὰ τῆς Βουλῆς βοήθειαν.—Ἀναφορὰ τῶν κρεωπωλῶν τῆς Ἰσθμίας Δ. Ξένου, Π. Μακρῆ καὶ Π. Κυπριώτου, παραπονουμένων κατὰ τῆς ἐκεῖ χωροφυλακῆς.— Αἴτησις Γεωργίου Καβελάρη ταπετσιέρη ἀναφερομένου ὅτι ἠδικήθη παρὰ τῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς Ἐπιτροπῆς ὁρισάσης τὴν ἀποζημίωσίν του διὰ τὴν ἐργασίαν του.—Κάτοικοι τοῦ Δήμου Ὀρχομενίων παρακαλοῦσι τὴν Βουλὴν, ὅπως διασώσῃ αὐτοὺς διὰ τῆς κατασκευῆς τῆς ἀπὸ Σικρεποῦς εἰς Λειβαδίαν ἀγούσης ὁδοῦ διὰ τῆς γεφυρώσεως χειμάῤῥων καὶ ἐπιχωματώσεως τῶν ὀχθῶν τοῦ Κηφισοῦ.—Ἕλληνες κάτοικοι τοῦ Σουὲζ συνιστῶσι τὴν παραδοχὴν τῶν ἐκτάκτων δικαστηρίων. Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσιν αὑτῆς καὶ αὔριον διανέμεται, διότι σήμερον περατοῦται ἡ τύπωσις. (Ὅρα Παράρτημα). Ὁ κ. Σταμούλης ἐπαναφέρει ὑποβάλλων τὰ τρία Νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἶχεν ὑποβάλει καὶ ἄλλοτε κατὰ τὸ 1882. Τὸ μὲν εἶναι περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἀπὸ 6 Μαρτίου 1868 Νόμου περὶ ἐκλογῆς τῶν μελῶν τῆς διαχειριστικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς κοινοτικῆς περιουσίας τῶν δήμων Κερκύρας, τὸ δεύτερον δὲ περὶ διανομῆς τῆς ἐπικοίνου περιουσίας τῶν δήμων Κερκύρας, καὶ τὸ τρίτον περὶ προσθήκης εἰς τὸν περὶ ἐκτιμήσεως ἐλαιοκαρποῦ Κερκύρας Νόμον. (Ὅρα Παράρτημα).

§4ΣΤΑΜΟΥΛΗΣ. Τὰ Νομοσχέδια αὐτά, κύριε Πρόεδρε, ἀφορῶντα ζωτικὰ συμφέροντα τῆς νήσου Κερκύρας, παρακαλῶ, ὄχι μόνον νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἀλλὰ καὶ νὰ προταχθῶσι, διότι οἱ ἀντιπρόσωποι Κερκύρας, μὴ ἔχοντες οὐδεμίαν ἠθικὴν ἐπιῤῥοὴν, προσπαθοῦσι νὰ ἐπιβληθῶσι διὰ τοῦ φοβήτρου τῆς προσωπικῆς κρατήσεως, ὅπερ ἔχουσιν ἐπὶ τῆς κεφαλῆς τῶν ἐκλογέων ὡς ἄλλην σπάθην τοῦ Δαμοκλέους. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸ σεβαστὸν Προεδρεῖον καὶ τὴν Βουλήν, ἵνα προτάξῃ τὰ Νομοσχέδια ταῦτα, ἵνα ἀποδειχθῇ ἅπαξ διὰ παντὸς τίνες τῶν ἀντιπροσώπων τῆς Κερκύρας ἀπολαμβάνωσι τῆς κοινῆς δημοτικότητος καὶ τῆς ἠθικῆς ἐπιῤῥοῆς τοῦ τόπου.

§5ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλήν νομοσχέδιον περὶ πληρωμῆς τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον καὶ Φεβρουάριον, παρακαλῶ δὲ τὴν Βουλὴν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ παραπέμψῃ αὐτὸ εὐθὺς εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, τὴν δὲ Ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἐξετάσεως αὐτοῦ, εἰ δυνατόν, σήμερον, ὅπως ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της αὔριον καὶ δυνηθῶμεν ἀπὸ τῆς αὔριον ν’ ἀρχίσωμεν τὴν ψήφισιν Νομοσχεδίου ἀπαραιτήτου, καθόσον παρῆλθεν ἤδη ὁ Ἰανουάριος καὶ δὲν ὑπάρχει ἄδεια πρὸς πληρωμὴν τῶν δαπανῶν. Συνάμα μετὰ τούτου θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιληφθῇ καὶ τῆς ψηφίσεως τοῦ Νομοσχεδίου περὶ πληρωμῆς τῶν μισθῶν εἰς νέας δραχμὰς, Νομοσχεδίου ὅπερ ὑποβάλλω. Ἐὰν δὲν ψηφισθῇ τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο, δὲν δυνάμεθα νὰ πληρώσωμεν τοὺς μισθοὺς ηὐξημένους, καί τοι τὸ Νομοσχέδιον περὶ ἐξόδων τοῦ Ἰανουαρίου καὶ Φεβρουαρίου στηρίζεται ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1884, ὁ δὲ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1884 περιέχει τοὺς μισθοὺς ηὐξημένους. Πλὴν τῶν δύω τούτων Νομοσχεδίων, τῶν ὁποίων συνέστησα τὸ ἀπολύτως ἐπεῖγον, ὑποβάλλω καὶ ἕτερα Νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἐλπίζω ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει θεωρήσει ἱκανῶς ἐπείγοντα, ὅπως ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως αὐτῶν τὸ ταχύτερον. Καὶ 1) περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς κατασχέσεως τῶν μισθῶν τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, 2) περὶ ἀπαγορεύσεως ἐκχωρήσεως καὶ κατασχέσεως τῶν παρὰ τοῦ Δημοσίου κλπ. ὀφειλομένων εἰς ἐργολάβους, προμηθευτὰς καὶ ἐργάτας, 3) περὶ ἀποκλειστικοῦ δικαιώματος τῆς πωλήσεως τῶν χημικῶν πυρίων, 4 περὶ ἀποκλειστικοῦ δικαιώματος τῆς κατασκευῆς καὶ πωλήσεως τῶν παιγνιοχάρτων, 5) περὶ ἀποκλειστικοῦ δικαιώματος εἰσαγωγῆς καὶ πωλήσεως τοῦ πετρελαίου, 6) σχέδιον Νόμου μεταῤῥυθμίζον διατάξεις τινὰς τοῦ Νόμου ΡΚΣΤʹ περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως ἐπὶ τοῦ καπνοῦ, 7) περὶ ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τοῦ δικαιώματος καταναλώσεως τοῦ μετ’ οἴνου ἢ γλεύκους ἀναμιγνυομένου οἰνοπνεύματος, καὶ 8) διάφορα Νομοσχέδια ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως τοῦ 1883. Ὑποβάλλω προσέτι ἔκθεσιν πρὸς τὴν Βουλήν, ἥτις συνήθως καλεῖται δήλωσις, περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων ἐν τῷ ὑποβληθέντι Προϋπολογισμῷ κατόπιν τῆς συνομολογήσεως τοῦ δανείου τῶν 170,000,000. Αὕτη πρέπει νὰ δημοσιευθῇ εὐθὺς, ἵνα ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν παρὰ τῆς Βουλῆς συνάμα μετὰ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς. Περιέχει ἐλαττώσεις 3,760,000 καὶ αὐξήσεις 3,183,000, τουτέστι διαφορὰν ἐπὶ ἔλαττον 576,000 δραχμῶν. Ὑποβάλλω προσέτι Νομοσχέδιον περὶ χορηγήσεως προκαταβολῶν εἰς τὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργὸν προωρισμένας διὰ τὰς στολὰς τῶν εὐζώνων. Ἐπίσης ὑποβάλλω Νομοσχέδιον μεταῤῥυθμίζον διατάξεις τοῦ Νόμου ΩΚΠʹ περὶ λογιστικοῦ τοῦ στρατοῦ. Τρίτον Νομοσχέδιον ὑποβάλλω τροποποιοῦν διατάξεις τινὰς τοῦ Νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ. Ἕτερον Νομοσχέδιον περὶ συστάσεως προπαρασκευαστικοῦ ὑπαξιωματικῶν σχολείου. Ἕτερον Νομοσχέδιον περὶ μορφώσεως ἀξιωματικῶν τοῦ Οἰκονομικοῦ σώματος, καὶ ἕτερον Νομοσχέδιον περὶ ἀποφοιτώντων ἐκ τοῦ σχολείου τῶν ὑπαξιωματικῶν. (Ὅρα Παράρτημα).

§6ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Ὑποβάλλω Νομοσχέδιον περὶ μεταῤῥυθμίσεως τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Ἕτερον Νομοσχέδιον περὶ διαιρέσεως τῶν φυλακῶν καὶ διοικήσεως αὐτῶν. Ἕτερον νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ ἐν Ἀθήναις σχολείου τῶν βιομηχάνων τεχνῶν. Ἕτερον Νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τοῦ ἐν Ἀθήναις σχολείου τῶν καλῶν τεχνῶν. Ἕτερον περὶ ὀργανισμοῦ Γεωργικῶν σχολείων. Ἕτερον περὶ διαῤῥυθμίσεως τοῦ Νόμου περὶ Τηλεγραφικῶν διανομέων. Ἕτερον περὶ διαρκείας καὶ λήξεως τῶν προσεχῶς συγκληθησομένων Ἐπαρχιακῶν Συμβουλίων ἐν ταῖς νέαις Ἐπαρχίαις. Ἕτερον περὶ παραχωρήσεως εἰς τὸν δῆμον Κερκύρας τῶν οἰκοδομημάτων ἀνηκόντων εἰς τὴν κοινὴν περιουσίαν τῆς Νήσου, καὶ ἕτερον περὶ ἐπιβολῆς δασμοῦ ἐπὶ τῶν ὠνίων τῶν εἰσαγομένων εἰς τὸν δῆμον Ζακυνθίων. (Ὅρα Παράρτημα).

§7ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἔχουσιν ἐκθέσεις τὰ Νομοσχέδια ταῦτα;

§8ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Βεβαίως.

§9Ν. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, καθυποβάλλω ὑμῖν ἀναφορὰν τοῦ κυρίου Στεφάνου Μυρτίλου ἄλλοτε Γυμνασιάρχου Πατρῶν ἐπὶ 45 ἔτη διδάξαντος τὴν νεολαίαν μὲ ζῆλον καὶ αὐταπάρνησιν ὡς ἄλλος πατήρ, εὐδοκίμως καὶ τελεσφόρως, ὡς δύνανται νὰ μαρτυρήσουν περὶ τῶν ἀτρύτων κόπων, οὓς κατέβαλεν ὁ εἰρημένος Γυμνασιάρχης πρὸς μόρφωσιν τῆς νεολαίας, οἱ κύριοι Φωτῆλας, Κοντογήρας, ἀδελφοὶ Ρούφου, καὶ πᾶς εὐπαίδευτος Πατρῶν μαθητὴς τοῦ μνησθέντος Γυμνασιάρχου· αὐτὸς οὗτος ὁ Γυμνασιάρχης ἐν ὥρᾳ τῆς διδασκαλίας του ἐπὶ τῆς ἕδρας του ἔπαθεν ἐξ ἡμιπληγίας καὶ τῷ ἐπῆλθε σχεδὸν ἀφασία, καὶ ἡ Β. Κυβέρνησις παραχρῆμα τὸν ἀπέλυσε τῆς διδασκαλικῆς ἕδρας, καὶ τὸν ἐγκατέλειψε νὰ ἀποζήσῃ αὐτὸς ἐν θεραπείᾳ καὶ ἅπασα ἡ πολυάριθμος οἰκογένεια αὐτοῦ μὲ τὴν πενιχρὰν ἐκείνην σύνταξίν του, ἥτις μόλις ἀρκεῖ διὰ ἐνοίκιον τῆς οἰκίας τῆς οἰκογενείας του. Διὸ συνιστῶ τὴν ἀναφορὰν τοῦ εἰρημένου Γυμνασιάρχου, καὶ θερμοπαρακαλῶ τὴν Σ. Βουλὴν τοῦ ἔθνους καὶ τὴν Κυβέρνησιν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν καὶ ἔλθῃ εἰς ἐπικουρίαν τοῦ δυστυχοῦς τούτου οἰκογενειάρχου διὰ τινος γενναίας χρηματικῆς βοηθείας, ἢ ὁριστικοῦ τινος ἐπιδόματος μηνιαίως, καθότι εἶναι ἐντροπὴ τὸν γηραιὸν τοῦτον διδάσκαλον ἐπὶ 45 ἔτη ἀγωνισθέντα εἰς τὴν μόρφωσιν, καὶ ἐκπαίδευσιν τῆς νεολαίας ὁλοκλήρου κοινωνίας, νὰ ἀφήσωμεν νὰ ἀποθάνῃ εἰς τὰ ἔσχατα τοῦ γήρατός του ἐκ τῆς πείνης, καθὼς καὶ ἅπασα ἡ οἰκογένειά του· συντρέχουσα δὲ ἡ ἀγαθή μας Κυβέρνησις τοὺς εὐπαιδεύτους καὶ ἐναρέτους τοῦ Ἔθνους διδασκάλους, δεικνύει ὅτι τιμᾷ τὰ γράμματα καὶ τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος, διὰ δὲ τῶν γραμμάτων δύναται ἀσφαλῶς νὰ φθάσῃ εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο τῆς ἀρχαίας αἴγλης, καθόσον διὰ τῆς ἀγραμματοσύνης ὁ πολιτικὸς ὁρίζων τῆς Ἑλλάδος ἀμαυροῦται καὶ ἡ γῆ βαρύνεται, ὡς ὁ Διογένης, ἀπεκρίθη, ἐρωτηθεὶς «τί ἡ γῆ βαρύτερον βαστάζει;» «ἄνθρωπον ἀγράμματον» εἶπεν. Ἐπίσης ὑποβάλλω καὶ ἀναφορὰν τοῦ Ἀναστασίου Ἀναγνώστου Ἠπειρώτου πρόσφυγος, ἀγωνισθέντος κατὰ τὸ 1878 κατὰ τῆς Τουρκικῆς Δυναστείας, ἐγκαταλείψαντος πᾶσαν του τὴν περιουσίαν εἰς τὴν διάκρισιν τοῦ τυχόντος, καὶ ὑποστάντος τὰ πάνδεινα τοῦ πολέμου ἐκείνου, πληγωθέντος καὶ αἰχμαλωτισθέντος ὑπὸ τῆς Τουρκικῆς ἐξουσίας, καὶ μὴ δυναμένου ἄνευ κινδύνου τῆς ζωῆς του νὰ ἐπανακάμψῃ εἰς τὸ πάτριον ἔδαφος τῆς Ἠπείρου. Αὐτὸς οὗτος ὁ πρόσφυξ λαμβάνει παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ὡς βοήθημα 40 δρ. κατὰ μῆνα, ζητεῖ δὲ διὰ τῆς ἀναφορᾶς του ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς νὰ τῷ χορηγῆται βοήθειά τις χρηματικὴ ἱκανὴ πρὸς συντήρησιν τῆς πολυμελοῦς οἰκογενείας του, καὶ νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἐπιληφθῇ τῆς ἀναφορᾶς ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν ἡ Σ. Κυβέρνησις, καθόσον ἡ περίθαλψις καὶ περιποίησις τῶν ἀγωνισθέντων ἐκθύμως καὶ μὲ αὐταπάρνησιν κατὰ τὸ 1878, διὰ τῶν ἀγώνων τῶν ὁποίων ἐσχηματίσθη τὸ Ἑλληνικὸν ζήτημα ἐν τῇ ἑσπερίᾳ Εὐρώπη, καὶ συνεπῶς διὰ τῶν αἱμάτων των ἀπεφασίσθη ἡ παραχώρησις τῶν νέων Ἐπαρχιῶν εἰς τὴν παλαιὰν Ἑλλάδα, συμφέρει τὰ μᾶλλον πρὸς τὸ μέλλον τῆς Ἑλλάδος, διότι θὰ μάθῃ πᾶς τις ὅτι ἀγωνιζόμενος ὑπὲρ αὐτῆς εὑρίσκει ἄσυλον παρ’ αὐτῇ καὶ τιμὰς τῆς ἐν Πρυτανείῳ σιτήσεως. Ἐπίσης ὑποβάλλω τῇ Βουλῇ πρότασιν Νόμου πρὸς τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 585 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας καθὸ ἕνεκα τῆς ἀσαφείας αὐτοῦ ἀπωλέσθησαν ἄπειρα συμφέροντα τῶν πολιτῶν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, καὶ παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς νὰ διατάξῃ τὴν τύπωσιν, καὶ τεθῇ ἡ πρότασίς μου αὕτη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς Βουλῆς ὡς λίαν κατεπείγουσα πρὸς συζήτησιν. (Ὅρα Παράρτημα).

§10ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἀποτείνομαι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν. Νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλήν, πρὸ τῆς συζητήσεως τῶν φορολογικῶν νομοσχεδίων, τὰς ἑξῆς καταστάσεις: 1) πόσα ἐβεβαιώθησαν, πόσα εἰσεπράχθησαν κατ’ ἐπαρχίαν ἐκ τοῦ φόρου τῶν οἴνων, χωριστὰ ἐξ ἐκείνων τῆς ἐσοδείας τοῦ 1882, καὶ χωριστὰ ἐκ τῶν τῆς τοῦ 1883, πόσα δὲ ἐδαπανήθησαν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην κατ’ ἐπαρχίαν καὶ πρόσωπον, καὶ πόσα εἰσεπράχθησαν κατ’ ἐπαρχίαν ἐκ τῶν διὰ τὴν παράβασιν τοῦ Νόμου ἐπιβληθεισῶν ποινῶν: 2) πόσα εἰσεπράχθησαν μέχρι τέλους Ἰανουαρίου ἐκ τοῦ φόρου τοῦ σιγαροχάρτου, πόσα ἐξωδεύθησαν κατ’ ἐπαρχίαν καὶ πρόσωπον καὶ πόσα κατ’ ἐπαρχίαν ἐβεβαιώθησαν ἐκ τῶν διὰ τὴν παράβασιν τοῦ Νόμου ἐπιβληθεισῶν ποινῶν, καὶ 3) πόσα εἰσεπράχθησαν κατ’ ἐπαρχίαν μέχρι τέλους Ἰανουαρίου ἐκ τοῦ φόρου τοῦ καπνοῦ, πόσα ἐξωδεύθησαν κατ’ ἐπαρχίαν καὶ πρόσωπον, καὶ πόσα ἐβεβαιώθησαν ἐκ τῶν ἐπιβληθεισῶν ποινῶν. Ἀποτείνομαι πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν. Καὶ ἐγὼ, καὶ πολλοὶ ἄλλοι συνάδελφοι, ἐφέρομεν ἐνταῦθα παράπονα διὰ τὰ ὁποῖα ἐν ταῖς ἐπαρχίαις διαπράττουσιν ἐγκλήματα τὰ στρατιωτικὰ ἀποσπάσματα πρὸς σύλληψιν ἐνίοτε φυγοποίνων ἢ φυγοδίκων διὰ μικρὰ πλημμελήματα ἢ καὶ λιπομαρτύρων, καὶ ἐν τούτοις ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἢ δὲν ἀπήντησε καθόλου, ἢ ἀπήντησεν ἐπιπολαίως. Διὰ τὰ παθήματα ὅμως τῶν ἰδικῶν του φίλων γίνεται ὅλον τὸ ἐναντίον, καὶ ἂν πταίωσιν οὗτοι, ὡς θὰ μάθῃ ἡ Βουλὴ, ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ διηγηθῶ συμβάντος. Συμμορία λῃστῶν ὁρμηθεῖσα ἀπὸ Πρεβέζης εἰσῆλθεν εἰς τὸν Δῆμον Μακρυνείας, καὶ ὑπεκρύβη ἀπό τινων ποιμένων, ἀνηκόντων εἰς τὸ κόμμα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ὁ ἐκεῖ Δήμαρχος εἰδοποίησε περὶ τούτου τὸν στρατιωτικὸν ἀποσπασματάρχην ἀνθυπολοχαγὸν, ὅστις μετέβη ἵνα συλλάβῃ τοὺς λῃστὰς, καὶ ἐζήτησε τὴν κατάδειξίν των ἀπὸ τοὺς ὑποκρύπτοντας αὐτοὺς ποιμένας. Οὗτοι δὲν ἠρνήθησαν τοῦτο, ἀλλὰ τῷ παρετήρησαν, ὅτι δὲν τολμοῦν νὰ φανῶσιν οἱ καταδόται, μὴ ἔχοντες ἀσφάλειαν κατόπιν ἀπὸ ἄλλους λῃστὰς ἐκδικουμένους, κατὰ τὸ λῃστρικὸν ἔθος, τοὺς λῃστοκαταδείκτας, ἀλλὰ νὰ μεταβῇ ἐν καιρῷ νυκτὸς εἰς τὴν ποίμνην των, καὶ νὰ τοὺς συλλάβῃ· ἐπειδὴ ὅμως συμπίπτουσι νύκτες περὶ τὴν πανσέληνον νὰ ἀναμείνῃ 3–4 ἡμέρας, ὅτε ἐπερχομένου ἐπὶ ὥρας σκότους, δύναται νὰ προσπελάσῃ εἰς τὴν ποίμνην, χωρὶς νὰ τὸν ἴδωσιν οἱ λῃσταὶ ἀπὸ μακράν. Εὑρὼν ὀρθὴν τὴν παρατήρησιν, ὁ ἀποσπασματάρχης τὴν ἐδέχθη, ἀλλὰ μεταβὰς τὴν ὁρισθεῖσαν ἡμέραν, εὗρεν ὅτι οἱ λῃσταὶ εἶχον διωχθῆ ὑπὸ τῶν ποιμένων, καὶ τούτου ἕνεκα τοῖς ἐπετέθη καὶ τοὺς ἔδειρεν, ὑποβαλὼν αὐτοὺς καὶ εἰς ἀνάκρισιν· κατὰ τὴν τιμωρίαν, μετέβη ἐκεῖθεν καὶ ὁ διοικητὴς τοῦ μεταβατικοῦ λοχαγὸς, πληροφορηθεὶς τὰ γενόμενα, εὗρε δὲ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑφισταμένου του καλῶς ἐνεργουμένην. Οἱ ποιμένες, ἀνήκοντες εἰς τὸ κόμμα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, παρεπονέθησαν εἰς τοὺς ἀντιπροσωπεύοντας αὐτὸν ἐν Μεσολογγίῳ, οἵτινες ἐζήτησαν τὴν αὐστηρὰν τιμωρίαν τοῦ αὐθάδους ἀποσπασματάρχου, τολμήσαντος νὰ ἐνοχλήσῃ φίλους τοῦ Πρωθυπουργοῦ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὢν συνάμα καὶ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἀποστέλλει ἀμέσως ἔκτακτον στρατιωτικὸν εἰσηγητὴν, εἰς ὃν ὑπεδείχθη ὁποία πρέπει νὰ ᾖναι ἡ περὶ τοῦ συμβάντος τούτου ὑπηρεσία. Ὁ ἀποσταλεὶς, ὃν γνωρίζω, εἶναι ἐκ τῶν καλῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς, ἀλλὰ τὸν εἶχε καταλάβει τὸ βάσανον τοῦ ὁρίου τῆς ἡλικίας, καὶ ἤθελε τεθῆ εἰς ἀποστρατείαν ὡς λοχαγὸς, ὢν εἰσέτι ἀντιμοίραρχος. Ἐφρόντισε λοιπὸν νὰ οἰκονομήσῃ καὶ τὴν ἰδικήν του, καὶ τὴν τοῦ Πρωθυπουργοῦ ὑπόθεσιν, καὶ αὐτὸς μὲν προὐβιβάσθη ἀπὸ ἀντιμοίραρχος, χωρὶς νὰ γείνῃ προηγουμένως μοίραρχος λοχαγός, ὡς μοίραρχος ταγματάρχης, ὁ δὲ Πρωθυπουργὸς ἐβοηθήθη ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἀπεσταλμένου νὰ τιμωρήσῃ τὸν μὲν λοχαγὸν διοικητὴν τοῦ μεταβατικοῦ, μὲ δίμηνον περιορισμὸν εἰς τὸ Παλαμῆδι, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τὸν δὲ ἀνθυπολοχαγὸν ἀποσπασματάρχην μὲ τὴν παραπομπήν του εἰς τὸ στρατοδικεῖον. Δικαζόμενος εἶχε παρόντας μετὰ τοὺς δικαστὰς καὶ Β. ἐπίτροπον καὶ ἕτερον ἀνώτερον ἀξιωματικὸν ἐπίτροπον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις διὰ τῆς παρουσίας του ἐνεθύμιζεν εἰς τοὺς δικαστὰς τί ὤφειλον νὰ πράξωσι· κατεδικάσθη λοιπὸν ὁ ἀξιωματικὸς εἰς μηνιαίαν φυλάκισιν, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ χάσῃ τὴν ἀρχαιότητά του ἐζήτησαν ἀναθεώρησιν τῆς ἀποφάσεως, καὶ τὸ ἀναθεωρητικὸν τὴν ἀνῄρεσεν· ἐν τῷ ἑτέρῳ δὲ στρατοδικείῳ οἱ δικασταὶ ἐφάνησαν γενναιότεροι καὶ τὸν ἠθώωσαν παμψηφεί.

§11ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Πότε ἐγένοντο ταῦτα;

§12ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἔχετε ὑπομονήν. Δὲν ἔμεινε ἕως ἐδῶ ἡ πρὸς ἱκανοποίησιν τῶν ποιμένων φίλων τοῦ Πρωθυπουργοῦ ὑπηρεσία τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, διότι ἔπρεπε νὰ δοθῇ ἓν μάθημα διὰ τοὺς μὴ σεβομένους ὑπαλλήλους τοὺς ἐν Μεσολογγίῳ φίλους τοῦ κ. Τρικούπη, ὅπως ἐπὶ Τουρκίας ἐτιμωροῦντο μὲ ἀπώλειαν τῆς κεφαλῆς των, ὅσοι ἠνόχλουν τοὺς ἐν ταῖς ἐπαρχίαις τῆς Βαλιδὲς (βασιλομήτορος) κατοίκους. Ὁ ἐκεῖ ἀρχηγὸς, τὸν ὁποῖον ὅλοι γνωρίζομεν πόσον εἶναι ἱππότης καὶ αὐστηρὸς εἰς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός του, ὁ ὑποστράτηγος κ. Δῆμος Νότη Μπότζαρης, φαίνεται ὅτι ἐξεφράσθη κατὰ τῶν τοιούτων μέτρων πρὸς δύω ἀξιωματικοὺς ἐκτελέσαντας τὸ καθῆκόν των. Ἡ ἐπίκρισις αὕτη ἦτον ἔγκλημα, καὶ πάραυτα λαμβάνει τὸν Αὔγουστον 1882 τηλεγραφηκὴν διαταγὴν νὰ ἔλθῃ εἰς τὰς Ἀθήνας διὰ λόγους ὑπηρεσίας. Ἦλθε καὶ παρουσιάσθη δὶς εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις τῷ εἶπεν, ὅτι θέλει τὸν καλέσει ὅταν εἶναι ὁ κατάλληλος καιρὸς νὰ λάβῃ τὰς διαταγάς του. Ἔκτοτε παρῆλθον 16 μῆνες, ὅτε τὸν τελευταῖον Δεκέμβριον τῷ ἐκοινοποίησε τὸ Φρουραρχεῖον Ἀθηνῶν ὅτι ἐτέθη εἰς διαθεσιμότητα. Ἐπειδὴ δὲ τοῦτο ἐγένετο ἐναντίον τοῦ ἄρθρου 6 § 3 τοῦ ΡΟΗʹ τοῦ 1851 καὶ ἄρθρου 3 τοῦ ΥΜΑʹ Νόμων περὶ καταστάσεως καὶ τῆς διαθεσιμότητος τῶν συνταγματαρχῶν καὶ ὑποστρατήγων, διὰ τοῦτο ὁ Βότσαρης ἐκίνησεν ἀγωγὴν κατὰ τοῦ Δημοσίου, ὡς τεθεὶς παρανόμως εἰς διαθεσιμότητα, μὴ καταργηθείσης τῆς θέσεώς του. Καὶ οὕτω, διότι ἐδάρησαν ποιμένες λῃσταπάδοχοι, ἀλλὰ φίλοι τοῦ κ. Τρικούπη, προεβιβάσθῃ παρατόλμως εἷς ἀξιωματικὸς διὰ νὰ διαφύγῃ τὸ ὅριον τῆς ἡλικίας, ἐτιμωρήθη μὲ δίμηνον εἰς Παλαμήδιον περιορισμὸν εἷς λοχαγὸς, ἐδικάσθη τρὶς εἰς ἀνθυπολοχαγὸς, ἐτέθη παρανόμως εἰς διαθεσιμότητα εἰς ἀρχηγὸς ὑποστράτηγος, καὶ τὸ Δημόσιον θὰ ὑποστῇ τὰς συνεπείας μιᾶς πολιτικῆς περὶ ἀποζημιώσεως δίκης. Ἀποτείνομαι πρὸς τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν. Κύριε ὑπουργέ, τὸ πρῶτον Διάταγμα, τὸ ὁποῖον πρὸ πεντηκονταετίας περίπου ἐξεδόθη περὶ δημοσίων ὁδῶν, εἶναι τὸ ὁρίζον τὴν ὁδὸν Πατρῶν, ἥτις θὰ διέλθῃ διὰ Τριπόλεως καὶ θὰ λήξῃ εἰς Σπάρτην. Ἐπὶ τοῦ μακαρίτου Ὄθωνος μόλις ἐτελείωσεν ἡ ἀπὸ Τριπόλεως εἰς Ναύπλιον κεντρικὴ τῆς Πελοποννήσου ὁδὸς, καὶ δευτέρα ἐκανονίσθη, ἡ ἀπὸ Τριπόλεως εἰς Σπάρτην διὰ τῆς Μεγαλοπόλεως, καὶ ἀνελογίσθησαν κατὰ τὸν τότε περὶ ὁδοποιΐας νόμον καὶ τὰ ἡμερομίσθια, ἅπερ ὤφειλον νὰ χορηγήσωσιν οἱ δῆμοι. Ἐπελθούσης τῆς Μεταπολιτεύσεως τοῦ 1862, ἐπῆλθεν ἡ ἔρις μεταξὺ τῶν βουλευτῶν Λακεδαίμονος, ἂν ἡ ὁδὸς πρέπει νὰ διέλθῃ διὰ Μεγαλοπόλεως ὡς ἐσχεδιάσθη, ἢ διὰ τῆς ἀνατολικῆς πλευρᾶς τῆς ἐπαρχίας ἀπ’ εὐθείας εἰς Τρίπολιν. Τῷ 1880 συνεφώνησα μετὰ τοῦ κ. Βαρβιτσιώτου καὶ ἐνεργήσαμεν νὰ διαταχθῇ τέλος πάντων μία συγκοινωνία μεταξὺ Σπάρτης καὶ τῶν λοιπῶν Νομῶν τῆς Πελοποννήσου. Διετάχθη ἡ κατὰ τὸ δεύτερον σχέδιον κανονισθεῖσα καὶ διαιρεθεῖσα εἰς τρία τμήματα, ἐδόθη ἡ κατασκευὴ τοῦ ἑνὸς τμήματος εἰς ἐργολάβον ἐπιμελῆ καὶ φερέγγυον, ὅστις ἤρξατο δραστηρίως τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ ἔργου, ἀλλ’ ἡ ὑπηρεσία τῶν μηχανικῶν καὶ τοῦ Τμήματος τῶν δημοσίων ἔργων παρενέβαλε καὶ παρεμβάλλει τόσα προσκόμματα, ὥστε διατρέχομεν ἤδη τὸ πέμπτον ἔτος καὶ ἀκόμη δὲν ἐπεραιώθη ἡ ἐργασία αὕτη. Εἰς μάτην ὕψωσα πολλάκις καὶ καθ’ ὅλας τὰς παρελθούσας Συνόδους φωνὴν οὐ μόνον πρὸς περαίωσιν τοῦ ἀρξαμένου ἔργου, ἀλλὰ καὶ τῆς σχεδιογραφήσεως τῶν λοιπῶν δύω τμημάτων πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ὅλης ὁδοῦ ἀπὸ Τριπόλεως εἰς Σπάρτην, ἥτις μόνη πρωτεύουσα Νομοῦ ἀπεκλείσθη τῆς ἁμαξιτῆς συγκοινωνίας μὲ πάσας τὰς ἄλλας πρωτευούσας. Καὶ ἐπὶ τῶν προηγουμένων Κυβερνήσεων, ἐπὶ τῶν ὁποίων τὰ μέσα τῆς ὁδοποιΐας καὶ τὰ ἔργα δὲν ἦσαν μεγάλα, εἴχομεν ἀλλ’ ὄχι τόσον ἰσχυρὸν παράπονον ὅσον ἐπὶ τῆς νῦν Κυβερνήσεως, εἰς ἣν ἐχορηγήσαμεν ἐκτάκτους καὶ ἀφθόνους διὰ τὴν ὁδοποιΐαν δαπάνας· ἡ Λακεδαίμων ἔχει μέγιστον παράπονον διὰ τὴν πρὸς τὴν προσοδοφόρον ταύτην ἐπαρχίαν ἀδιαφορίαν τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις εἰς ἄλλας ἐπαρχίας ὄχι μόνον τὴν κατασκευὴν κεντρικῶν ὁδῶν διέταξε, ἀλλὰ καὶ πλαγίων πρὸς Δήμους καὶ μάλιστα τινῶν μερῶν, ἅπερ γνωρίζω, διέταξεν ὄχι νὰ κατασκευάσωσι, ἀλλὰ νὰ κρεμάσωσιν ἢ νὰ καρφώσωσιν ὁδοὺς, καὶ ἐν τούτοις τῶν ἀπὸ Σπάρτης εἰς Τρίπολιν, ἀπὸ Σπάρτης εἰς Μεγαλόπολιν, καὶ ἀπὸ Σπάρτης εἰς Καλάμας σχεδιασθεισῶν ἤδη δὲν διατάττεται ἡ κατασκευή· διὰ τοῦτο καὶ τὸ Ἐπαρχ. Συμβούλιον Λακεδαίμονος διὰ πράξεώς του παραπονεῖται πικρὰ διὰ τὴν τοιαύτην ἀδιαφορίαν τῆς Κυβερνήσεως πρὸς τὴν Ἐπαρχίαν αὐτήν. Πολλοὶ συμπολῖταί μου, ἔχοντες ἀξίαν ἐν τῷ τύπῳ των, μὲ ἐρωτοῦν διατὶ συμβαίνει τοῦτο· καὶ ἔχουν δίκαιον νὰ τὸ ἀποδίδωσιν εἰς τὴν ἀδιαφορίαν τῶν βουλευτῶν των, καὶ νὰ παραπονῶνται καθ’ ἡμῶν τῶν ἀντιπροσώπων των, διότι ἐνόσῳ ὑπῆρχεν ἐκ τῶν ἐκ Λακεδαίμονος βουλευτῶν ἡ πλειονοψηφία ἐχθρὰ τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις καὶ αὐτὴν τὴν ἱερὰν ὑπηρεσίαν τῆς συγκοινωνίας κατέστησεν ἀντικείμενον συναλλαγῆς πρὸς τοὺς φίλους της βουλευτὰς, ἠδυνάμεθα νὰ δικαιολογηθῶμεν ὅτι καταδιώκεται ἡ Λακεδαίμων, διότι ἐν τῇ πλειονοψηφίᾳ τῶν βουλευτῶν της καταδιώκει τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ τώρα, ὅτε ἐν τῇ πλειονοψηφίᾳ ὑποστηρίζει τὴν Κυβέρνησιν, ποίαν δικαιολογίαν δυνάμεθα νὰ παρουσιάσωμεν εἰς τοὺς ἐκλογεῖς μας; Ἀπορῶ πῶς οἱ τέσσαρες ἐκ τῶν ἓξ συναδέλφων μου, οἱ ὑποστηρίζοντες ἐκθύμως τὴν Κυβέρνησιν, ἀνέχονται τὸ προσγινόμενον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως εἰς τὴν ἐπαρχίαν μας ἀδίκημα. Διατί ἡ τόση ἀστοργία τῆς Κυβερνήσεας πρὸς τὴν Λακεδαίμονα ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς ὁδοποιΐας, ἐνῷ ὡς πρὸς τὰς παροχὰς τῶν προσωπικῶν ρουσφετίων ἂν παραπονεθῶμεν δεικνύομεν ἀχαριστίαν, καθόσον τὰ χορηγεῖ ἡ Κυβέρνησις καὶ μὲ τὰς δύω χεῖρας! Νὰ ὑποθέσω ὅτι οἱ συνάδελφοί μου, οἱ ὑπουργικοί, δὲν θέλουσι τὴν συγκοινωνίαν τοῦ τόπου των καὶ ἀδιαφοροῦν; τοῦτο ἤθελεν εἶσθαι δι’ ἐμὲ ἔλλειψις πάσης πρὸς αὐτοὺς ἁβροφροσύνης· οὐχ ἧττον ὅμως καὶ αὐτοὶ οἱ εὐλογημένοι ἔπρεπε νὰ συμψηφίσωσι μέρος τῶν ἀξιώσεών των πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῆς ὁδοποιΐας, ὅπως καλῶς ποιοῦντες ἔπραξαν πολλοὶ συνάδελφοι ὑπουργικοὶ διὰ τὰς ἐπαρχίας των· διότι νὰ φωνάζω ἐγὼ μόνος δὲν φέρω ἀποτέλεσμα, διότι εἶναι φωνὴ ἀντιπολιτευομένου πρὸς Κυβέρνησιν Τρικούπη. Προσθέτω, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅτι ἐν ταῖς σχεδιογραφὴσαις δύω ὁδῶν εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ τροποποίησις· 1) εἰς τὴν ἀπὸ Σπάρτης εἰς Καλάμας νὰ μὴ γείνῃ διὰ τῆς Λαγκάδας, ἥτις ὄχι μόνον δυσεκτέλεστος καθίσταται ἕνεκα τοῦ ἀποτόμου τῶν χαραγδῶν, δι’ ὧν θὰ διέλθῃ, ἀλλὰ καὶ διότι οἰκονομεῖται τὸ τρίτον τοῦ ἔργου μέχρι Καστανίας, ὅθεν θὰ διέλθῃ ἡ ἀπὸ Μεγαλοπόλεως εἰς Σπάρτην ὁδὸς, καὶ θὰ συγκοινωνήσωσι μὲ τὰς Καλάμας ὁλόκληροι οἱ δῆμοι Καστορίου, Πελλάνης καὶ τὰ τρία μεγάλα ἐκ τῶν ἕξ χωρίων τοῦ δήμου Ἀλαγωνίας ἐὰν ἡ ὁδὸς διέλθῃ διὰ Καστανίας καὶ Μεγάλης Ἀναστασόβης· καὶ διὰ τῆς Λαγκάδας νὰ κατασκευασθῇ ἡ ὁδὸς εὔκολος εἰς ἵππους, ἥτις ἐσχεδιάσθη ἤδη, ὑπολογισθείσης εἰς 70000 δραχ. τῆς δαπάνης· καὶ οὕτω τὸ Δημόσιον, δαπανῶν ὀλιγώτερα, κατασκευάζει ἔργα στερεότερα, καὶ ἔργα χρήσιμα εἰς τρεῖς ὁλοκλήρους δήμους, ἐνῷ διὰ τῆς Λαγκάδας χρησιμοποιεῖ ὁδὸν εἰς τέσσαρα μόνα χωρία, τὰ ὁποῖα διευκολύνει καὶ ταῦτα διὰ τῆς κατασκευῆς βατῆς εἰς ἵππους ἐκεῖθεν ὁδοῦ· 2) εἰς τὴν ἀπὸ Μονεμβασίας εἰς Σπάρτην ὁδὸν νὰ γείνῃ ἡ τροποποίησις τοῦ σχεδίου ἐν τῷ εἰς Λεβέτσωβα θίγον σημεῖον καὶ ἀντὶ νὰ διέλθῃ κάτωθεν τοῦ χωρίου τούτου πρὸς τὰ χάνια, νὰ παρεκκλίνῃ δεξιὰ αὐτοῦ καὶ νὰ καταλήξῃ εἰς τὴν θέσιν Ντρίζου, καὶ οὕτω χωρὶς νὰ ἐπέλθῃ ζημία εἰς ἄλλο σημεῖον ἔχον συμφέροντα πρὸς τὴν ὁδὸν αὐτὴν, γίνεται εὐκολώτερον στερεοτέρα καὶ χρησιμοποιεῖται καὶ διὰ τὴν κωμόπολιν Δαφνί. Ἐπὶ τοῦ δευτέρου τούτου μέρους τῆς παρατηρήσεώς μου μεταβὰς εἰς τὸ Τμῆμα τῶν δημοσίων ἔργων εὗρον σύμφωνον καὶ τὸν χρηματίσαντα ὡς μηχανικὸν ἐν Λακωνίᾳ κ. Σολωμόν, γνωρίζοντα τὰς θέσεις ἐκείνας. Βλέπω τὸν κύριον Πρωθυπουργὸν ὅτι μὲ ἀκούει μὲ κἄποιαν εἰρωνείαν, καὶ ἐννοῶ τὸν λόγον· ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, ἐνῷ ἐγὼ ὁμιλῶ περὶ ἁμαξιτῶν ὁδῶν τοῦ τόπου μου, λέγει ἐν ἑαυτῷ: αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος, ὅστις τρέφεται μὲ σκόρδον, νὰ θέλῃ νὰ ζητῇ νὰ τρέξῃ μὲ ἁμαξιτὰς ὁδοὺς, ἐνῷ ἔχων τοιαύτην χονδροειδῆ σύστασιν δύναται νὰ διατρέχῃ τὰς ὁδοὺς πεζῇ ἢ τὸ πολὺ μὲ μουλάριον, ἑπομένως τὰ λεγόμενά του δὲν εἶναι ἄξια προσοχῆς. Εἰς ὅλα τὰ Κράτη, κύριοι, καὶ τὰ μὴ φιλελεύθερα ἀκόμη, εἶναι οἱ πολιτευόμενοι διῃρημένοι εἰς κόμματα, τῶν ὁποίων τὰς σκέψεις δημοσιεύουν διακεκριμένα τινὰ ὄργανα τῆς δημοσιογραφίας, ἅτινα γράφονται ὑπὸ τὴν ἄμεσον ἐπιστασίαν τοῦ ἀρχηγοῦ ἑκάστου κόμματος, καὶ ἀνεξαιρέτως πάντα τὰ γραφόμενα εἰς τὰ κύρια ἄρθρα· καὶ ἂν ἤθελε συμβῆ νὰ σημειωθῇ τι μὴ ἐγκρινόμενον ὑπὸ τοῦ ἀρχηγοῦ, ἀναιρεῖται διὰ τοῦ ἑπομένου φύλλου. Τοιοῦτον δὲ ὄργανον δημοσιογραφικὸν ἔχει καὶ ὁ κύριος πρωθυπουργὸς τὴν «Ὥραν».

§13ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οὐδεμία ἐφημερὶς διατελεῖ ὑπὸ τὸν ἔλεγχόν μου.

§14ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἔχετε τὸ δικαίωμα κατόπιν νὰ μὲ ἀναιρέσητε. Ἡ «Ὥρα», τὴν ὁποίαν σεῖς ἐγεννήσατε, καὶ ἥτις δὶς σᾶς ἀντεπροσώπευσεν ὡς Πρωθυπουργὸν, εἰς ἄρθρον τῆς 15 Ἰανουαρίου τῆς ἐφημερίδος ταύτης ἐγράφη ὅτι οἱ σκορδοφάγοι ἀντιπολιτευόμενοι ἐχάλασαν τὸν κόσμον, διότι εἶπεν ὁ πρωθυπουργὸς ὅτι θὰ κάμῃ Χρηματιστήριον τὴν Ἑλλάδα, καὶ δυσανασχετοῦν, διότι εἶδον ἄφθονον χρυσὸν χυθέντα. Χύσιν ἀφθόνου χρυσοῦ ἀποδεικνύουν αἱ χρεωκοπίαι τῶν ἐμπόρων τοῦ Πειραιῶς, τῶν Πατρῶν καὶ ἄλλων μεγαλοπόλεων τῆς Ἑλλάδος καὶ αἱ καθημεριναὶ διαμαρτυρήσεις τῶν γραμματίων τῆς Τραπέζης! Ναὶ, κύριε Πρωθυπουργὲ, ζῶμεν μὲ ἄρτον καὶ σκόροδον καὶ πολλάκις δὲν ἔχομεν ὡς προσφάγιον καὶ αὐτὸ τὸ σκόρδον καὶ ζῶμεν μὲ ἄρτον ξηρὸν, καὶ ζῶμεν οὕτω, διότι οὕτω μᾶς ἐδίδαξαν οἱ πατέρες μας, οἵτινες ἐπὶ ἐννέα ὅλα ἔτη ἠγωνίζοντο ὑπὲρ τῆς ἀνεξαρτησίας των, καὶ πρὸ πάντων κατὰ τὰ ἔτη, καθ’ ἃ οἱ Ἀφρικανοὶ κατέστησαν ἅπαντα τὸν Μωρέαν Σοφάδες καὶ οἱ Ἀλβανασιανοὶ ἅπασαν τὴν Ρούμελην Ματαράγγαν τοῦ κ. Γεωργιάδου, καὶ ἐστρώθη ἅπασα ἡ μεγάλη αὕτη ἔκτασις ἀπὸ Βαχλάβας· τότε οἱ πατέρες μας δὲν εἶχον οὔτε ἄρτον καὶ ἔτρωγον γκόρτζα καὶ ἔτριβον καὶ φλοιὸν δένδρων, τὸν ὁποῖον ἀναμιγνύοντες μὲ βρασμένα λάχανα ἀπεπλάνουν τὴν πεῖνάν των, καὶ ταῦτα ὑφίσταντο διὰ νὰ ἀποκτήσωσιν οἱ ἴδιοι τὴν ἐλευθερίαν των, καθόσον δὲν ἔσχον τὴν εὐτυχίαν, ὡς οἱ τελευταῖον ἑνωθέντες μεθ’ ἡμῶν συμπολῖται, νὰ φροντίσωσι δι’ αὑτοὺς ἀδελφοὶ ὑποθηκεύσαντες καὶ αὐτὸν τὸν ἑαυτόν των διὰ νὰ δώσωσιν εἰς τοὺς ὁμοεθνεῖς των τὴν ἐλευθερίαν, καὶ ν’ ἀκούσωσιν ἀπὸ αὐτοὺς, ἀντὶ λόγων εὐχαριστήσεως, ὕβρεις μαύρης ἀγνωμοσύνης. Πιθανὸν, κύριε Πρωθυπουργὲ, νὰ μὴ ἐδίδαξε Σὲ ὁ πατήρ Σου τοιαύτην σκληραγωγίαν, διότι δὲν ὑπέστη καὶ αὐτὸς τὰς στερήσεις τῶν πατέρων ἡμῶν, καθόσον, καθ’ ἃ ὁ νοημονέστερος λογιώτατος τοῦ ἀγῶνος Σοφιανόπουλος γράφει εἰς τὴν ἐφημερίδα του «ὁ Ἰσοκράτης» διηγούμενος τὰς ὁποίας ὑπέστησαν οἱ ἀγωνισταὶ στερήσεις, λέγει, ὅτι μόνοι οἱ Τρικούπης καὶ Γλαράκης δὲν ὑπέστησαν αὐτὰς τὰς στερήσεις, διότι οὐδέποτε ἀπεμακρύνθησαν ἀπὸ τὸν πίθον τοῦ Ἐθνικοῦ Ταμείου. Τρώγομεν λοιπὸν, κύριε Πρωθυπουργὲ, καὶ ἡμεῖς, μιμούμενοι τοὺς πατέρας μας, ξηρὸν ἄρτον, ἵνα ἤμεθα ἀνώτεροι τῶν ἀναγκῶν μας, καὶ νὰ μὴ εὑρισκώμεθα εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συνεταιριζώμεθα μὲ ἐκείνους, οἵτινες, ἀφοῦ ἐθεράπευσαν χάριν πλουτισμοῦ τὰς ὀρέξεις τῶν Ὀσμανλίδων τῆς Κωνσταντινουπόλεως, ἦλθον εἰς τὰς Ἀθήνας διὰ νὰ εἰσαγάγωσι τὴν οἰκογενειακὴν διαφθοράν. Ἔπειτα, κύριε Πρωθυπουργὲ, δὲν ἔχομεν τὴν θείαν χάριν, δι’ ἧς ὁ Χριστὸς ἐχόρτασε πεντακισχιλίους μὲ πέντε ἄρτους. Ἐὰν ἔχωμεν 100 πεντάρας, ποτὲ δὲν γίνονται καὶ 101, ἴσως εὑρίσκονται 98, ἐνῷ ἄλλοι, κύριε Τρικούπη, ἔχοντες, φαίνεται, τὴν τοῦ Χριστοῦ χάριν, ὄχι μόνον αἱ 100 πεντάραι των γίνονται 1000, ἀλλὰ μεταβάλλονται καὶ εἰς δούπιας. Ἔχει δίκαιον ὁ κ. Τρικούπης, νὰ ὑβρίζῃ καὶ ἀπειλῇ μὲ τὴν «Ὥραν» του, διότι ὑβρίσας καὶ ἀπειλήσας τοὺς Θετταλοὺς τοὺς κατέστησεν ὑποχειρίους· ἀπειλήσας τὸν Παχὺν, τὸν Τζιβανόπουλον καὶ αὐτὸν τὸν ἀτρόμητον Τερτίπην, ὅτι θὰ τοὺς ψοφήσῃ εἰς τὴν φυλακὴν, τοὺς ἠνάγκασε νὰ τῷ ζητήσωσι γονυκλιτῶς ἔλεος. Τὴν παραμονὴν τῆς ἐνάρξεως τῆς παρούσης Συνόδου διὰ τῆς «Ὥρας» ἐξύβρισεν ἐλεεινὰ τὴν τελευταίαν Διοίκησιν τοῦ μακαρίτου Κουμουνδούρου, καὶ εὐθὺς ἔσπευσαν νὰ τῷ ἀσπασθῶσι τὴν χεῖρα ὑπὲρ τοὺς 30 φίλοι τοῦ ὑβρισθέντος, διότι δὲν τοὺς ἔκαμε χειρότερον κακὸν, καὶ μεταξὺ τούτων εἶναι καὶ ἐκ τῶν τελευταίων συγκυβερνητῶν του, καὶ ἄλλοι στενοὶ συγγενεῖς καὶ φίλοι τοῦ Κουμουνδούρου, ὅστις ἂν ἔπραξέ τι ἄτοπον ἐν τῇ διοικήσει του, τὸ ἔπραξε χάριν τούτων καὶ μόνων· καὶ εἶχον καὶ τὸ θάῤῥος, διὰ νὰ διασκεδάσωσι τὴν τοῦ κοινοῦ κατάκρισιν διὰ τὴν διαγωγήν των ταύτην, ν’ ἀναβῶσι τὸ βῆμα καὶ νὰ φέρωσιν ἀπολογίαν, ἥτις μᾶλλον τοὺς ἐπεβάρυνε, διότι δι’ αὐτῆς ἐξύβρισαν τὸν θανόντα εὐεργέτην των, καθόσον δὲν συνεστάλησαν νὰ εἴπωσιν, ὅτι ἡ ἐντολὴ τοῦ ὑπὸ τοῦ κ. Τρικούπη ποτισθέντος, κατὰ τὰ ἔσχατα τῆς ζωῆς, τὰ δραστηριότερα ἠθικά δηλητήρια Κουμουνδούρου ἦτο νὰ προσέλθωσι μετά τὸν θάνατόν του εἰς τὸν δηλητηριάσαντα αὐτόν, διότι εἶχον τάς αὐτάς ἀρχάς, καὶ διότι ὁ τελευταῖος ἐκ μακροθυμίας δὲν εἰσήγαγε τὸν Κουμουνδοῦρον εἰς δίκην. Εἶχε δίκαιον ὁ μακαρίτης Κουμουνδοῦρος νά λέγῃ, ὅτι ἦτο τέκνον γνήσιον τοῦ Κοινοβουλίου. Εἷς μόνος, ὁ κ. Βουδούρης παρεπονέθη διά τάς ὁποίας ἔγραψεν εἰς ἐφημερίδα Νομάρχης ὕβρεις ἐναντίον του, καὶ ὁ ἀληθὴς ἐκεῖνος κοινοβουλευτικὸς πολιτικὸς ἀπήντησεν, ὅτι οἱ ὑβρίζοντες οὕτω τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ Ἔθνους, δὲν ἠμποροῦν νὰ ἦνε ὑπάλληλοι τῆς κυβερνήσεώς μου, δὲν ἦτο δὲ ἀνάγκη νά φέρητε τὸν λόγον διά τοῦτο, διότι ἐγὼ τὸν ἔπαυσα ἤδη. Καί ὁ κ. Τρικούπης τὸν ὑβρίζοντα διά τῆς «Ὥρας» του μέγα μέρος τῶν βουλευτῶν, ὄχι μόνον δὲν τὸν ἔπαυσεν, ἀλλά καί τῷ ἔδωκε ζεῦγος ἀνωτέρων θέσεων, καί τήν μίαν ἐν τῷ ἀνωτάτῳ ἐκπαιδευτηρίῳ τῆς Ἑλλάδος ἁπάσης· καὶ ἀφοῦ ἐν τῇ θέσει ταύτῃ κατεδείχθη ὡς ἐκ τῆς ἀμαθείας καὶ ἀκρισίας του γελοῖος, διὰ νὰ τὸν καλύψῃ ἐδέησε νὰ καταγραφῶσιν εἰς τὸ μισθολόγιον τῆς Ἀστυνομίας Ἀκαδημαϊκοὶ Πολῖται διὰ νὰ ἐξέλθωσι κατ’ ἀποσπάσματα διοικούμενα ἀπὸ μποστατζίδας ἀστυνομικούς, διὰ νὰ δέρωνται εἰς τὰς τριόδους μὲ φουρναραίους· καὶ ἐπειδὴ καὶ τοῦτο ἐχειροτέρευσεν ἀντὶ νὰ βελτιώσῃ τὴν θέσιν τοῦ γελοίου καθηγητοῦ, διετάχθη ὁ Πρόεδρος Συλλόγου σεβαστοῦ μέχρι τοῦδε, ἀδελφὸς ὑπουργικωτάτου βουλευτοῦ, νὰ εἰσαγάγῃ δι’ εἰσιτηρίων εἰς τὸν Σύλλογον τοὺς ἐν τοῖς ἀκροατηρίοις τῆς Βουλῆς συνήθως παραμένοντας μετημφιεσμένους ἀστυνομικοὺς κλητῆρας καὶ χωροφύλακας, διὰ νὰ χειροκροτήσωσι τὸν Καζάζην ἀναγνόντα φιλολογικὸν γύμνασμα, συνταχθὲν παρὰ ὁμάδος ὁλοκλήρου λογιωτάτων τοῦ Τρικουπικοῦ κόμματος. Παρατηρῶ, ὅτι οἱ τῆς πλειοψηφίας συνάδελφοι γελῶσι διότι τά ὑπουργικὰ ὄργανα ὑβρίζουσιν ἡμᾶς τοὺς ἀντιπολιτευομένους ὡς κακαναθρεμμένους, καὶ τοῦτο μοὶ ἔφερεν εἰς τὴν μνήμην, ὅτι εἰς τὴν Τριφυλλίαν ὑπῆρξέ ποτε μωρὸς Ἔπαρχος, ὅστις ἐπέμεινε νὰ δεχθῶσιν ὡς ἐνοικιαστὴν τῶν προσόδων ἀφερέγγυόν τινα, ὃν ὁ Ἔφορος δὲν παρεδέχθη, καὶ τὴν γνώμην τοῦ Ἐφόρου ἐπεδοκίμασαν οἱ παριστάμενοι. Μετὰ τὴν δημοπρασίαν ἐξῆλθον εἰς περίπατον ὁ Ἔπαρχος μετὰ τῶν ἐκεῖ εὑρεθέντων, τοὺς ἀπήντησεν ὁ ὡς ἀφερέγγυος ἀποβληθεὶς, καὶ ἀσχημονήσας εἶπεν, «εἰς ὅλους ἐκτὸς ἑνός»· ὁ Ἔπαρχος ἐννοήσας ὅτι ὁ ἐξαιρεθεὶς ἦτον αὐτὸς, ἐγέλασε μὲ ὅλην τὴν καρδίαν, διότι διέφυγε τὴν βρωμερὰν ὕβριν ἑνὸς παληανθρώπου. Οὕτω γελῶσι καὶ οἱ συνάδελφοι τῆς πλειοψηφίας, διότι διέφυγον τὴν ὕβριν τῆς σκορδοφαγίας ἀπὸ τὸ ὄργανον τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τοὺς κυρίους αὐτούς, ποῖοι ἀπὸ τούτους τρέφονται εὐγενέστερα τῶν ἀντιπολιτευομένων διὰ νὰ μὴ τρώγωσι σκόρδα; Ἔπειτα ἐρωτῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν ὡς ἰατρόν, εἰς ποίους ἀπαγορεύεται νὰ τρώγωσι σκόρδον; Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι οἱ ἰατροὶ ἀπαγορεύουσι τὴν σκορδοφαγίαν εἰς τοὺς σεληνιασμένους, οὓς σεῖς οἱ ἰατροὶ ἀποκαλεῖται ἐπιληπτικούς. Ἄν ἦναι τοῦτο, ἡ Ἀντιπολίτευσις δὲν δυσαρεστεῖται, διότι δὲν ὑπάρχουσι μεταξὺ των ἐπιληπτικοὶ, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουσι ἐν τοῖς ὑπουργικοῖς, καὶ θὰ ἦναι πολλοὶ οἱ τοιοῦτοι, ἀφοῦ ὁ ἀρχηγός των διὰ τοῦ ὀργάνου του ἀπαγορεύει εἰς αὐτοὺς τὴν σκορδοφαγίαν (θόρυβος). Πιστεύω, κύριε Πρωθυπουργὲ, ὅτι σᾶς ἐδόθη ἓν καλὸ μάθημα διὰ νὰ σᾶς καταστήσῃ προσεκτικὸν, ὅπως μὴ ἔχετε εὐκόλως τὰς ἀπρεπεῖς ὕβρεις πρὸς τοὺς ἀντιπάλους σας.

§15Γ. ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Τολμῶ νὰ ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ κοινοτήτων. Λέγω δὲ τολμῶ, διότι ὅλοι γνωρίζετε ὅτι ἡ ὑποβολὴ νομοσχεδίου παρὰ βουλευτοῦ εἶναι τόλμημα, ἀλλὰ φρονῶ ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ κάμῃ ἐξαίρεσιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου, διότι τὸ νομοσχέδιον περὶ κοινοτήτων νομίζω, ὅτι εἶναι λίαν κατεπεῖγον, καὶ ἡ Κυβέρνησις θέλει ἀναγνωρίσει τοῦτο, ἂν καὶ τὸ ὑποβάλλω χωρὶς αἰτιολογικὴν ἔκθεσιν, ὅπερ θέλω πράξει ὅταν γείνῃ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις, ὅτε θέλω ἐκθέσει τὰ καθ’ ἕκαστα τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Ἐπὶ τοῦ παρόντος παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ὄχι νὰ κηρυχθῇ μᾶλλον κατεπεῖγον τῶν ὑπουργικῶν νομοσχεδίων ἀλλὰ καὶ αὐτὸ ὅπως ταχθῇ τελευταῖον καὶ μετ’ αὐτά, ἐὰν καὶ πάντες οἱ συνάδελφοι συμφωνοῦσι. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει, καθ’ ἣν παραπεμφθῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, νὰ προσδιορισθῇ προθεσμία εἰς αὐτὴν ὅπως ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της. Αὐτὰ λέγω, διότι ὀλίγος ὑπολείπεται χρόνος πρὸς ἐργασίαν. Παρακαλῶ τὸν κύριον Πρόεδρον νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Βουλήν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἅμα τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ, θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. (Ὅρα Παράρτημα). Ἡ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τῆς πιστώσεως τῶν ἐξόδων τῶν μηνῶν Ἰανουαρίου καὶ Φεβρουαρίου, ἐπίσης καὶ ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ πληρωμῆς τῶν μισθῶν εἰς νέας δραχμάς. (Ὅρα Παράρτημα). Ὅταν εἰσέλθωμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, θέλω προτάξει τὸ περὶ τῆς πιστώσεως νομοσχέδιον. Ὁ κύριος Ζυγομαλᾶς ἔχει τὸν λόγον.

§17Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὑποβάλλω τὴν ἔκθεσιν τῆς μειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Λείπουν μερικὰ φύλλα, τά ὁποῖα εἶναι εἰς ἀντιγραφήν, ἀλλὰ αὐτὰ εἶναι ἀρκετά καὶ δύνανται νὰ σταλῶσιν εἰς τύπωσιν. (Ὅρα Παράρτημα). Εἰς τὴν δημοσιογραφίαν σπουδαῖος ἐγένετο λόγος περὶ γεγονότος τινός. Ἐφημερίς, τὰ μάλιστα ἀξιόπιστος, ἐδημοσίευσε φρικώδη ἀφήγησιν βασανιστηρίων, γενομένων ἐν μέσῃ τῇ πρωτευούσῃ, ἐν δημοσίῳ καταστήματι, ἐν αὐτῷ τῷ καταστήματι τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, μετ’ εὐσεβείας πρὸς τὴν ἀλήθειαν νὰ ἐκθέσῃ τὰ γεγονότα καὶ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τῶν διατρεξάντων. Παρακαλῶ δὲ καὶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ διατάξῃ τὰ δέοντα, ἐν ᾗ περιπτώσει ἔχονται ἀληθείας τὰ ἐν ταῖς ἐφημερίσι γραφόμενα. Ἐπίσης παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ δηλώσῃ ἐὰν ἐξακολουθεῖ νὰ ἔχῃ τὴν αὐτὴν ἰδέαν, ὅτι πέπλος μυστηρίου πρέπει νὰ καλύπτῃ τὰ τοῦ Πατριαρχικοῦ ζητήματος· τὸν παρακαλῶ ἐπίσης νὰ καταθέσῃ εἰς τὴν Βουλὴν πᾶσαν τὴν ἀλληλογραφίαν, ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ ζήτημα τῶν μικτῶν δικαστηρίων ἐν Αἰγύπτῳ.

§18ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἶδον καὶ ἐγὼ πολλὰς δημοσιεύσεις, ἐξήτασα, ἀλλ’ οὐδὲν παράπονον μοὶ ἐγένετο, οὔτε παρ’ αὐτοῦ, οὔτε παρ’ ἄλλου. Ἐξήτασα, καὶ τὸ ἐξαγόμενον ἦτο, ὅτι αὐτὸς ἐκακοποιήθη ἀπὸ τοὺς φοιτητὰς δὶς, καὶ δὶς ἐσώθη ὑπὸ τῆς Ἀστυνομίας.

§19ΛΕΒΙΔΗΣ. Δὲν εἴδατε ἐνυπόγραφον τὴν δήλωσιν αὐτοῦ;

§20ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἶδον καὶ ἄλλην, ἥτις τῆς ἀφαιρεῖ τὸ κῦρος. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἔκαμε καταμήνυσιν. Βεβαιῶ ὅτι μέχρι τῆς μεσημβρίας οὔτε μήνυσις ἐγένετο, οὔτε μοὶ ἀνέφερε τίποτε, οὔτε αὐτὸς, οὔτε ἄλλος τις.

§21ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Λυποῦμαι, διότι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν προσποιεῖται ἄγνοιαν τῶν γεγονότων· ἐδημοσιεύθη ἔκθεσις, ἐν ᾗ περιλαμβάνονται πάντα τὰ γεγονότα, τὰ ὁποῖα κατεχωρίσθησαν τῇ ἀφηγήσει αὐτοῦ τοῦ ἰδίου τοῦ δαρέντος. Ἀκούσατε παρακαλῶ. (Ἀναγινώσκει). «Μὲ ἔβαλαν εἰς τὸ ὑπόγειον μὲ τοὺς κλέπτας καὶ φονιάδες, τὴν ἄλλην ἡμέραν, τὴν Πέμπτην τὸ μεσημέρι μ’ ἅρπαξαν οἱ κλητῆρες καὶ μ’ ἐπῆγαν εἰς τὸν Διευθυντήν. Ἦτο μαζῆ του καὶ ὁ καθηγητὴς ὅπου τοῦ ἔδωσα τὸ ξῦλο. Ἀμέσως ὁ Διευθυντὴς μοῦ ἤστραψε μπάτσους καὶ ἄρχισε νὰ μὲ βρίζῃ «κ.... μασκαρᾶ, μαγκούφη, μαρτύρα ποῖος σὲ ἔβαλε νὰ δώσῃς τὸ παλοῦκι»,—ἕνας μαθητὴς—πάλι μπάτσους καὶ κλοτσαῖς καὶ μ’ ἔδιωξε· τὴν ἄλλην ἡμέραν, τὴν Παρασκευὴν, ἐνῷ ἤμουν ἀποθαμμένος σὲ μιὰ γωνιὰ ἀπὸ τοὺς πόνους, μὲ φέρνουν πάλιν μπροστά του καὶ μοῦ ἔδωκε κάμποσες χαστουκιαίς. «Νὰ μαρτυρήσῃς γιατὶ θὰ σὲ λυώσω στὸ ξύλο καὶ θὰ σὲ βασανίσω».

§22ΤΙΝΕΣ.....

§23ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀκούεις, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Ἐσωτερικῶν; πῶς σᾶς φαίνεται αὐτὸς ὁ τρόπος τῆς ἐξετάσεως; Προχωρεῖ ὅμως εἰς τὴν ἀφήγησίν του ὁ δυστυχὴς καὶ ἀποκαλύπτει φρικωδέστερα· ἀκούσατε κύριε Ὑπουργέ! «Ὅ,τι ξέρω σᾶς εἶπα, φέρτε τὸν μαθητὴν νὰ σᾶς τὸν δείξω· τότε σέρνει τὸν βούρδουλα καὶ ἄρχισε νὰ μὲ δέρνῃ ἀλύπητα ὥρα πολύ! τότε μὲ ἥρπασαν τρεῖς κλητῆρες, καὶ μὲ πηγαίνουν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον νὰ τοὺς δείξω τὸν μαθητήν. Οἱ μαθηταὶ μὲ ἐπερίμενον μὲ τὰς μαγκούρας καὶ ἤρχισαν ἀμέσως νὰ μὲ κτυποῦν».

§24ΤΙΝΕΣ.....

§25ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν πιστεύω ποτὲ νὰ ἦσαν φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου οἱ παρεκτραπέντες οὕτω κατὰ δυστυχοῦς βλακός. Ἦσαν βεβαίως ξένοι τοῦ Πανεπιστημίου, ἔμμισθα ὄργανα τῶν ἐν τέλει. «Ἀπὸ ἐκεῖ μὲ πῆγαν εἰς τὴν ἀστυνομία. Ἐκείνην τὴν ἡμέρα δὲν μὲ ἔδειρε πλέον ὁ Διευθυντής. Τὸ Σάββατον κατὰ τὴν μία ὥρα, μὲ πηγαίνει ὁ Διευθυντὴς σὲ μιὰ κάμαρα ποῦ τὸ λένε βασανιστήριον, δεμένα πιστάγκωνα».

§26ΤΙΝΕΣ....

§27ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀκούεις, κύριε Ὑπουργέ; Συγχαίρω τὸ Ὑπουργεῖον ὁλόκληρον, διότι ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του ἱδρύθη καὶ εἰδικὸν βασανιστήριον. Λάβετε ἀνὰ χεῖρας τὸ Σύνταγμα, ὑπὲρ οὗ ἐκόπτεσθε ἄλλοτε, κύριοι Ὑπουργοὶ, καὶ ἀκούσατε. «Μὲ γυμνόνουν, μὲ κρεμνοῦν ἀπὸ ἕνα τσεγγέλι σιδερένιο, καὶ ὁ Διευθυντὴς μὲ τὸν βούρδουλα νὰ μὲ δέρνῃ μπροστὰ σὲ δύω κλητῆρες. Πάρε πιστόλι καὶ σκότοσέ με τοῦ ἔλεγα» ὄχι! κερατᾶ, αὐτοῦ θὰ λυώσῃς. Μαρτύρα, μήπως σ’ ἔβαλε ὁ τάδε κλπ.» Κύριε Ὑπουργὲ, εἶναι αὐτὰ ἀληθῆ; Συνέβη τοιαύτη προσβολὴ κατὰ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ ἀνθρωπισμοῦ! καὶ δὲν εἶναι ἀπίθανον νὰ συνέβησαν, διότι γνωρίζομεν ὅλοι τὸν χαρακτῆρα τοῦ κ. Διευθυντοῦ, διότι πολλάκις εἴδομεν αὐτὸν ἀσυμβίβαστον πρὸς τὰ καθήκοντα αὑτοῦ φερθέντα καὶ παρανόμως ἐπιτεθέντα διὰ τῶν χειρῶν καὶ τῆς ράβδου, ἐναντίον ἀξιοτίμων καταστηματαρχῶν καὶ ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ. Ὑμεῖς γινώσκετε πάντα ταῦτα· τί ἐπράξατε; πῶς διατηρεῖτε τοιοῦτον ὑπάλληλον ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ; Κύριε Πρόεδρε, ἐπιμένω, ὅπως ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν φέρῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἐξαγόμενον τῶν ἐξετάσεών του ἐπὶ τοῦ γεγονότος τούτου, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ ἐνεργήσῃ πᾶν ὅ,τι ἐπιβάλλει εἰς αὐτὸν τὸ καθῆκόν του καὶ νὰ διατάξῃ τὰς εἰσαγγελικὰς καὶ ἀνακριτικὰς Ἀρχὰς νὰ ἐπιληφθῶσι τῆς ὑποθέσεως ἄνευ τῆς ἐλαχίστης ἀναβολῆς, διότι καὶ τὸ Σύνταγμα καὶ ἡ κοινωνία ἀπαιτεῖ ἱκανοποίησιν.

§28Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Νομίζω, ὅτι εὐθύνην δὲν ὑπέχει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν μόνον, ἀλλ’ ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργεῖον.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζετε, ὅτι αὐτὴν τὴν στιγμὴν πρέπει νὰ γείνῃ καὶ ἡ συζήτησις; (Θόρυβος).

§30ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, καθήσατε εἰς τὴν θέσιν σας .... (θόρυβος).

§31Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Φαίνεται, ὅτι φέρετε μέρος τῆς εὐθύνης, καὶ δι’ αὐτὸ ταράττεσθε, κύριε Πρόεδρε, ἂν καὶ δὲν ὑπάρχει χρονικὸν διάστημα, εἰμὴ ὀλίγων ἑβδομάδων, ὅτε προσεπαθήσατε νὰ ἀπεκδυθῆτε πάσης εὐθύνης ἐπὶ ταῖς πράξεσι τῆς Κυβερνήσεως ταύτης, ἣν ἐν τούτοις ὑποστηρίζετε. Λέγω λοιπὸν δὲν ὑπέχει μόνον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εὐθύνην, ἀλλ’ ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἠμπορεῖτε νὰ τὰ διατυπώσητε.... (Θόρυβος).

§33Ν. ΛΕΒΙΔΗΣ. Εἶναι δὲ ὑπεύθυνον ὅλον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἂν καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν εἶχε τὸ θάῤῥος νὰ σᾶς εἴπῃ ὅτι μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης δὲν ἐδόθη μήνυσις. Ἐγὼ χθὲς τὴν πρωΐαν εἶδον ἔν τινι ἐγκρίτῳ ἐφημερίδι τὰ τελεσθέντα ἐν αὐτῇ τῇ Ἀστυνομίᾳ, καὶ ἐζήτησα ἐν τῇ Εἰσαγγελίᾳ νὰ ἴδω ἐὰν ὑπάρχῃ μήνυσις. Εἶναι ἀληθές, ὅτι τοιαύτη μήνυσις δὲν ἐγένετο, ἀλλὰ ἔχομεν μήνυσιν, ἥτις ἐγένετο εἰς τὴν δημοσιότητα, εἰς ὁλόκληρον τὸ Ἔθνος· ἔχομεν τὴν μήνυσιν τὴν ἐνυπόγραφον τοῦ παθόντος ἐν τῷ τύπῳ, καὶ κατόπιν τοιαύτης πανηγυρικῆς μηνύσεως ἀπορῶ πῶς ἔχει τὸ θάῤῥος ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὀχυροῦται ὄπισθεν μιᾶς τυπικῆς οὕτως εἰπεῖν ἐλλείψεως. Καὶ ποία εἶναι ἡ ἀληθὴς μήνυσις, εἰμὴ ἐκείνη ἡ δημοσίευσις εἰς ἔγκριτον φύλλον, ἐν τῇ «Ἀκροπόλει», ἡ ἐνυπόγραφος δημοσίευσις τοῦ παθόντος περὶ τῶν βασάνων, ἃς ὑπέστη; Φρικολεότητες τοιαῦται σπανίως ἔλαβον χώραν ἐνταῦθα. Λέγω λοιπὸν, ὅτι ἡ πρᾶξις αὕτη, ἐάν ἐξετελέσθη καὶ ὁμολογουμένως ἐξετελέσθη, εἶναι ἐξ ἐκείνων διὰ τὰς ὁποίας ὑπέχει εὐθύνην οὐ μόνον ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ ὁλόκληρον τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ὑπέχετε εὐθύνην οὐ μόνον ἠθικήν, ἀλλὰ καὶ πολιτικήν. Προσθέτω δὲ καὶ τὰ ἑξῆς· ὅτι ἔγκριτοι δημοσιογράφοι, τοὺς ὁποίους ἐπεσκέφθην καὶ ἠρώτησα, μὲ ἐβεβαίωσαν, ὅτι εἶδον αὐτὸν γυμνόν, καὶ εἶδον ὅλας τὰς πληγὰς, τὰς ὁποίας ἔφερεν ἐπὶ τοῦ σώματος αὐτοῦ ὁ ἄθλιος αὐτὸς ἄνθρωπος, ὥστε τὸ πρᾶγμα δὲν εἶναι καμμία ἀμφιβολία ὅτι εἶναι βεβαιωμένον. Δὲν ὑπάρχει δὲ ἀνάγκη εἰδικῆς μηνύσεως, διότι τὸ ἔγκλημα δὲν εἶναι ἐκ τῶν καταδιωκομένων δι’ ἐγκλήσεως, ἀλλὰ καταδιώκεται αὐτεπαγγέλτως· διότι τὸ Σύνταγμα, ὅταν ἔθεσε διάταξιν, ὅτι «αἱ βάσανοι ἀπαγορεύονται» δὲν ἠννόει βεβαίως, ὅτι ἐπιτρέπονται, ὅταν ὁ πολίτης εἶναι τοσοῦτον ἐλεεινὸς, ὥστε νὰ ἀνέχηται ταύτας, ἐκτελουμένας ἐπὶ τοῦ σώματος αὐτοῦ. Τὸ Σύνταγμα ἠννόει ν’ ἀπαγορεύσῃ ταύτας ἀπολύτως. Ὥστε ἡ εὐθύνη πάντοτε ὑφίσταται, καὶ ἄνευ μηνύσεως. Καὶ μάλιστα ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ἀσφαλείας, ὁ Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας, ὅταν παραβαίνῃ οὕτω τοὺς νόμους, πρέπει αὐτεπαγγέλτως νὰ καταδιώκηται, καὶ ἂν δὲν δύναται νὰ τιμωρηθῇ ποινικῶς, πρέπει τοὐλάχιστον νὰ παύσῃ ὢν Διευθυντὴς τῆς Ἀστυνομίας. Νομίζω δέ, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ὤφειλε νὰ ὀχυρωθῇ ὄπισθεν αὐτοῦ τοῦ τύπου, ὥσπερ δικολάβος ἐνώπιον εἰρηνοδικείου, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα ἐκ τῆς περιωπῆς, εἰς ἣν ἡμεῖς ἠθελήσαμεν νὰ ὑψώσωμεν τοῦτο.

§34ΜΟΥΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ μοῦ συγχωρέσητε δύω λέξεις. Τὴν ἡμέραν ἐκείνην εὑρέθην εἰς τὴν Ἀστυνομίαν κατὰ σύμπτωσιν· λοιπὸν ὁ Διευθυντὴς ἠρώτησεν αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον, ἕνα παιδὶ ρακένδυτον, «σὺ ἔδωσες τὸ ξύλο αὐτὸ μέσα εἰς τὴν παράδοσιν τοῦ Καθηγητοῦ; πῶς τὸ ἔδωσες; ἤμουν μεθυσμένος, καὶ μοῦ τὸ ἔδωσεν ἕνας ἄλλος γιὰ νὰ τὸ δώσω. Τὸν γνωρίζεις ἐκεῖνον; ὄχι, δὲν τὸν γνωρίζω». Λοιπὸν ἐγὼ ἐκείνην τὴν ἡμέραν, ἡ ὁποία ἦτον ἡ πρώτη ἡμέρα, ἤμουν ἐμπρὸς καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι δὲν τοῦ ἔκαμε τίποτε. Αὐτὸς ἦτον ἕνας νέος μπερπάντης πρώτης τάξεως, ἕνας φούρναρης μέθυσος. Ὁ Διευθυντὴς δὲ ἐκείνην τὴν ἡμέραν μόνον διέταξεν νὰ τὸν φυλακίσουν.

§35Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ ὑπόθεσις, ἥτις ἤχθη εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς, εἶναι σοβαρά.

§36ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα, διότι πρόκεισαι περὶ Συνταγματικῶν ἐλευθεριῶν.

§37ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν γνωρίζω πῶς ἔκρινεν αὐτὴν ὁ βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ὅστις ἐνόμισεν, ὅτι ἠδύνατο ν’ ἀναπληρώσῃ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας οἱ ὑπουργοὶ ὤφειλον νὰ δώσωσιν εἰς τὴν Βουλήν. Οἱ βουλευταὶ ἀνέγνων ἐν ταῖς ἐφημερίσι τῆς πρωτευούσης ὅτι ἐν μέσαις Ἀθήναις, ἐν δημοσίῳ καταστήματι, ἐτελέσθησαν βάσανοι κατὰ πολίτου. Ἐὰν ὁ πολίτης ἡμάρτησεν, ἐὰν παρέβη τὸν νόμον, ὑπάρχει ὑπὸ τοῦ νόμου τεταγμένη Ἀρχὴ διὰ νὰ καταδιώξῃ αὐτόν· ὑπάρχουσι φυλακαὶ διὰ νὰ καθειρχθῇ ἐν αὐταῖς, ἂν τὰ δικαστήρια καταδικάσωσιν αὐτόν. Ἀλλ’ εἰς οὐδένα ἐπιτρέπεται, ὅσον ὑψηλὰ καὶ ἂν ἵσταται ἐν τῇ πολιτείᾳ, εἰς οἵαν δήποτε βαθμίδα τῆς ἱεραρχίας καὶ ἂν ἐτάχθη, νὰ πράττῃ ὅ,τι τὸ Σύνταγμα ρητῶς ἀπηγόρευσε, νὰ βασανίζῃ πολίτας. Πρὸ δύω ἡμερῶν ἦλθεν εἰς τὴν οἰκίαν μου ἄγνωστος ἄνθρωπος καὶ ἐζήτασεν ἐπιμόνως παρ’ ἐμοῦ ἀκρόασιν. Ἠναγκάσθην νὰ δεχθῶ αὐτόν, οὗτος δ’ ἐγύμνωσε τὸ σῶμά του ἀφῄρεσε καὶ τὸ ὑποκάμισον, καὶ μοὶ ἔδειξε σάρκας τετραυματισμένας καὶ μώλωπας χαίνοντας καὶ αἱμάσσοντας, μοὶ εἶπε δ’ ὅτι ἐβασάνισαν αὐτὸν ὄργανα τῆς Πολιτείας, τὰ ὁποῖα ἐτάχθησαν ἵνα ἐκτελῶσι τοὺς νόμους. Ἀληθῶς οἱ δημόσιοι ὑπάλληλοι τάττονται ἵνα ἐκτελῶσι καὶ οὐχὶ ἵνα παραβαίνωσι τοὺς νόμους· ἐὰν δέ τις τῶν ὑπαλλήλων τολμᾷ νὰ παραβαίνῃ τοὺς νόμους, ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὸ καθῆκον τῆς ἐπιτηρήσεως καὶ ὀφείλει ἀμέσως νὰ ἐρευνήσῃ, καὶ ἂν ὁ ὑπάλληλος παρέβη τοὺς νόμους ν’ ἀποβάλῃ αὐτὸν τῆς ὑπηρεσίας, ἂν δὲ δὲν τοὺς παρέβη νὰ δώσῃ δημοσίᾳ πληροφορίας, νὰ βεβαιώσῃ τὸ κοινὸν ὅτι τὰ διαδοθέντα ἦσαν ψευδῆ. Ἡ αἰτιολογία, τὴν ὁποίαν ἐπρόβαλεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, εἶναι ἀναξία δι’ ὑπουργόν. Εἶπεν ὅτι δὲν γνωρίζει κανὲν γεγονὸς, ὡς ἂν ἔπρεπεν ἐνώπιον αὐτοῦ νὰ τελεσθῶσιν αἱ βάσανοι, ἵνα βεβαιωθῇ περὶ αὐτῶν. Καὶ δυστυχῶς ἀνέγνων ἐν τῇ ἐφημερίδι, τῇ δημοσιευσάσῃ τὰ περὶ τούτου, ὅτι ἂν δὲν ἐτελέσθησαν τὰ γεγονότα ἐνώπιον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ἐτελέσθησαν ὅμως ἐνώπιον τοῦ Ἀντεισαγγελέως, τοῦ ὁποίου ἡ ἀποστολὴ ἦτο νὰ καταστείλῃ τὸ ἔγκλημα καὶ οὐχὶ νὰ γείνῃ μάρτυς αὐτῶν. Ὁ δὲ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἠξίου καὶ αὐτὸς ν’ ἀντιληφθῇ τῶν γεγονότων. Φαντασθῆτε ἀναρχίαν, ἐὰν συνέβαινε καὶ ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργοῦ νὰ δέρωνται καὶ νὰ βασανίζωνται οἱ πολῖται!! Ἠξίου λοιπὸν ὁ κύριος Ὑπουργὸς αἱ βάσανοι νὰ γείνωσιν ἐνώπιον αὐτοῦ, διὰ νὰ μᾶς εἴπῃ ἐὰν ἐτελέσθησαν ἢ δὲν ἐτελέσθησαν! Καὶ ὅταν τοσοῦτον βαρὺ καὶ σοβαρὸν ἔγκλημα ἀποδίδεται εἰς ἀνώτατον ὑπάλληλον, εἰς τὸν Διευθυντὴν τῆς Ἀστυνομίας, ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶχε καθῆκον νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς ἔρευναν, διὰ νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ἦναι ἀληθῆ ἢ ὄχι τὰ λεγόμενα; Ἀπορῶ μάλιστα πῶς ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης δὲν ἔσπευσεν εἰς τὸ βῆμα πρῶτος ἵνα ἀναγγείλῃ τί ἔπραξε· διότι δὲν νομίζω ποτὲ ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐφρόνει καὶ αὐτὸς ὅτι εἶχεν ἀνάγκην ἐγκλήσεως ἡ εἰσαγγελικὴ Ἀρχὴ διὰ νὰ προβῇ ἀμέσως εἰς τὴν βεβαίωσιν ἐγκλήματος τοσοῦτον σοβαροῦ, ἀλλὰ καὶ ἐπίσης μυσαροῦ.

§38ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Γνωρίζετε, κύριοι βουλευταὶ, ὅτι οἱ Εἰσαγγελεῖς, τὰ ὄργανα δηλ. τοῦ νόμου τὰ ἐνασκοῦντα τὴν δημοσίαν ἀγωγὴν, δὲν ἔχουσιν ἀνάγκην, ἵνα προβῶσιν εἰς ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των αὐτῶν, τῆς διαταγῆς καὶ τῆς εἰδικῆς δι’ ἑκάστην περίπτωσιν παραγγελίας τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης. Ἄλλως τε εἰς ἐμὲ ἀτομικῶς δὲν ἔγεινε γνωστὸν οὐδὲν περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης. Εἰς τὸν ἀξιότιμον κύριον Δηλιγιάννην, ὡς εἶπε, παρουσιάσθη αὐτοπροσώπως ὁ παθὼν καὶ ἐξήγησε αὐτῷ τὰ παράπονά του, εἰς ἐμὲ ὅμως δὲν ἔπραξε τοῦτο, οὔτε αὐτὸς, οὔτε ἄλλος τις ἐξ ὀνόματός του, ἀλλ’ οὔτε πρὸς ἄλλον τινὰ ἐκ τῶν ὑπαλλήλων τῆς Κυβερνήσεως τῶν τεταγμένων ἐπὶ τῆς δημοσίας τάξεως, ὡς μανθάνω, ἐγένετό τι ἰδιαιτέρως γνωστὸν, ὥστε νὰ προβῶσιν εἰς τὴν περαιτέραν ἔρευναν. Νομίζω δ’ ἐπίσης, ὅτι ἔχετε πάντες πεποίθησιν εἰς τὰ ὄργανα τὰ ἀντιπροσωπεύοντα τὴν Εἰσαγγελίαν ἐνταῦθα, ἔν τε τῷ Πρωτοδικείῳ καὶ τῷ δικαστηρίῳ τῶν Ἐφετῶν, τὰ ὁποῖα ἐὰν πράγματι περιῆλθεν εἰς γνῶσιν αὐτῶν γεγονός τι, ὡς ἐκ τοῦ ὁποίου ἐνόμιζον, ὅτι αὐτεπαγγέλτως ὤφειλον νὰ προβῶσι, βεβαίως θὰ ἔπραξαν ἤδη τοῦτο. Εἰς ἐμὲ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης οὐδὲν σχετικὸν ἀνέφερον· δύναται δὲ ἡ Βουλὴ νὰ ᾖνε βεβαία, ὅτι ἐὰν ὑπάρξῃ περίστασις ἐπεμβάσεως ἐμοῦ, δὲν θὰ διστάσω νὰ προβῶ εἰς αὐτὴν ὑπὲρ τῆς ἐκτελέσεως τοῦ νόμου.

§39ΡΑΛΛΗΣ. Ἀπὸ τοῦ ὑπουργρῦ τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν προσεδόκων ἀλλοίαν ἀπάντησιν ἐκείνης τὴν ὁποίαν ἠκούσατε, ἐθαύμασα δὲ, ὅταν εἶδον τοὺς δύω ἀξιοτίμους συμπολίτας μου ἀπευθυνομένους πρὸς αὐτὸν διὰ τὸ τερατῶδες κακούργημα, τὸ ὁποῖον καταγγέλλεται ὡς λαβὸν χώραν ἐν τῇ Διευθύνσει τῆς ἀστυνομίας, ἀλλ’ ἐθαύμασα ἐπίσης, ὅταν ἤκουσα τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τυχόντα δικαστικῆς ἀγωγῆς, ν’ ἀπαντᾷ πρὸς τοὺς ἀξιοτίμους συμπολίτας μου καὶ τὸν ἐκ Γόρτυνος βουλευτὴν, ὅπως ἀπήντησεν. Ἐθαύμασα, κύριοι, διότι διετέλεσα μέχρις ἐσχάτων Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ὡς πρώτιστον ἐθεώρουν καθῆκόν μου νὰ ἐπιβλέπω τὰς πράξεις τῶν ὑπαλλήλων καὶ τὰς κατ’ αὐτῶν καταγγελίας, ἐθαύμασα, διότι ἐὰν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ κατέχω τὴν θέσιν ἐκείνην, μήτε στιγμὴν ὁ ἀσεβὴς ἐκεῖνος ὑπάλληλος, ὁ κακουργήσας ἐν τῇ διαχειρίσει τῆς ἐξουσίας του, ἤθελε μείνει ἐλεύθερος, διότι εἶνε, κύριοι, κακούργημα, καὶ κακούργημα φοβερὸν τὸ καταγγελλόμενον, ἐὰν ἔλαβε χώραν ὡς περιγράφεται ἐν ταῖς ἐφημερίσιν, εἶναι κακούργημα, κύριοι, κατὰ τῶν συνταγματικῶν ἐλευθεριῶν, κατὰ τῆς κοινωνίας, ἡ ὁποία διεκδικεῖ δικαιώματα πεπολιτισμένης τοιαύτης. Καὶ θέλετε νὰ ὑπάρχῃ τι ἐν τῇ κοινωνίᾳ ταύτῃ, ὅταν ἡ Ἀρχὴ, ἥτις περιβάλλεται ἐκ τοῦ νόμου τὸ καθῆκον τῆς ἐπιβλέψεως ἐπὶ τῆς ἀσφαλείας τῶν πολιτῶν, πρώτη ἐκείνη κακουργῇ κατὰ τῆς ἀσφαλείας αὐτῶν, κατὰ τῆς προσωπικῆς τῶν ἐλευθερίας;

§40ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Ὡς γεγονὸς τὸ ἀναφέρετε;

§41ΡΑΛΛΗΣ. Ναὶ, ὡς γεγονὸς, διότι ἡ δημοσίευσις ἔλαβε χώραν πρὸ δύω ἡμερῶν, ἔπρεπε δὲ ὁ ὑπάλληλος, ὅστις οὕτω κατηγγέλθη, νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν καὶ νὰ καταγγείλῃ τὸν δημοσιογράφον καὶ ἐκεῖνον ὅστις ὑπέγραψε τὴν ἔκθεσιν τῆς συκοφαντίας.

§42ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Ἔπρεπε νὰ μὴ φέρετε ἀνυπόστατα πράγματα.

§43ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἀνυπόστατα· ἐὰν θέλωμεν νὰ μᾶς σέβωνται οἱ ἄλλοι, πρέπει ν’ ἀνταποδίδωμεν τὸ σέβας. Ὅταν δὲ εἷς βουλευτὴς τῆς περιοπῆς τοῦ βουλευτοῦ Γόρτυνος βεβαιοῖ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὅτι εἶδε καὶ ἐψηλάφησε τοὺς μώλωπας, δὲν δύνασθε ν’ ἀμφιβάλετε περὶ τῆς ἀληθείας.

§44ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Διατί δὲν ὑπῆγεν εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν;

§45ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι, μὴ παίζετε ἐν οὐ παικτοῖς, διότι δὲν εἶναι ζήτημα εὐτελές· πρόκειται περὶ ἐλευθερίας καὶ τῆς ἀσφαλείας τοῦ πολίτου καὶ ἡμῶν αὐτῶν, διότι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνέβη εἰς τὸν ἀσυνείδητον καὶ μέθυσον ἐκεῖνον, ὡς τὸν ἐχαρακτήρισεν ὁ κύριος Μουτσόπουλος, δύναται νὰ συμβῇ καὶ εἰς ἡμᾶς αὐτούς. Μετ’ ὀλίγον μάλιστα θέλετε ἰδεῖ νομοσχέδιον, καὶ θέλετε ψηφίσει ἴσως νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον αὐτὴν τὴν αὐθαιρεσίαν καθιεροῖ ἐν τῷ νόμῳ. Ἐγὼ καθῆκόν μου θεωρῶ νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ μὴ ἐμμείνῃ εἰς τὸ σύστημα τῆς ἀπαντήσεως τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Τὸν παρακαλῶ κυρίως νὰ καλέσῃ τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Ἐφετῶν, καὶ ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἐκεῖνος, παρὰ πᾶσαν προσδοκίαν, παρέλειψε τὸ καθῆκόν του, νὰ τὸν διατάξῃ, ἐπὶ ἀπειλῇ ἀπολύσεως, νὰ βεβαιώσῃ τὸ ἔγκλημα, ἐὰν ἔλαβε χώραν. Παρακαλῶ δὲ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, τὸν ὁποῖον ἐξετίμησα ἐφ’ ὅσον χρόνον διετέλεσα μετ’ αὐτοῦ Ὑπουργὸς, νὰ μὴ ἀρκεσθῇ εἰς τὴν ποινικὴν καταδίωξιν, διότι δὲν πρόκειται περὶ ἐγκλήματος κοινοῦ, ἀλλὰ περὶ ἐγκλήματος, τὸ ὁποῖον, ὡς εἶπεν ὁ ἕτερος τῶν συμπολιτῶν μου, ἐπιδρᾷ ἐπὶ τὴν ὑπόληψιν ὁλοκλήρου τῆς Κυβερνήσεως.

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Πετσάλης ἔχει τὸν λόγον.

§47ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§48ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἔχω βεβαίως τὸ δικαίωμα νὰ θέσω προθεσμίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ τὴν βεβαιῶ ὅτι ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος αὐτῆς δὲν ἤθελε δοθῆ ἱκανοποίησις πλήρης εἰς τὰς προσβληθείσας Συνταγματικὰς ἡμῶν ἐλευθερίας καὶ εἰς τὴν κοινωνίαν ἡμῶν τὴν διεκδικοῦσαν, ὡς εἶπον πρὸ ὀλίγου, δικαίωμα τῆς πεπολιτισμένης κοινωνίας, θέλω προβῆ εἰς πρότασιν σύμφωνον μὲ τὸ Σύνταγμα καὶ τὰ δικαιώματα τῆς Βουλῆς.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἀντωνόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§50ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ ὑποβάλλω τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ ἐπιψηφίσεως τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον καὶ Φεβρουάριον ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1884.

§52ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ὅταν εἰσήγαγε τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο, ὑπέβαλε εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀνάγκην τῆς ταχείας ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ, παρεκάλεσε δὲ τὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Προϋπολογισμοῦ νὰ συνέλθῃ καὶ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσιν διὰ νὰ κατασταθῇ δυνατὴ ἡ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν συζήτησις αὐτοῦ αὔριον. Ὑμεῖς ὑπερβαίνετε καὶ αὐτὰ τὰ ὅρια, τὰ ὁποῖα ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἔταξεν.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ μοὶ ἔφερε τὴν ἔκθεσιν καὶ μὲ ἐζήτησε νὰ τὴν ὑποβάλω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς.

§54ΧΟΪΔΑΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι παραβιάζεται τὸ δεδικασμένον, διότι ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς προτάσει τοῦ Ὑπουργοῦ ἀπεφάνθη νὰ γείνῃ ἡ συζήτησις αὔριον.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν ἀπεφάσισεν, ἡ Βουλὴ ἐσιώπησεν· ἀλλὰ δὲν εἶναι ἀνάγκη βεβαίως ἀπαραίτητος σήμερον· ἔρχεται αὔριον. Πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ ἔγκρισις τοῦ ἀπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς Βουλῆς τῆς παρελθούσης Συνόδου. Περιῆλθεν εἰς γνῶσιν ὅλων τῶν Βουλευτῶν ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἔχει τις ἀντίῤῥησιν κατὰ τῆς ἐγκρίσεως;

§56ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Δὲν ἐλάβαμεν ἀκόμη τὰ ἐπίσημα πρακτικά· ἐγὼ ἀφ’ ὅτου ἦλθον ἔχω μόνον τοῦ 79 πρὸς τὸ 80· ὥστε μᾶς λείπουν τριῶν ἐτῶν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντιγράφονται τῶν δύω παρελθουσῶν Συνόδων.

§58ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Μᾶς ὀφείλονται καὶ τοῦ 80 πρὸς τὸ 81.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ τὸν ἀπολογισμόν;

§60ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἐνέκρινεν. Δεύτερον ἀντικείμενον εἶναι μία πίστωσις 1800 δραχμῶν διὰ τὴν ἀποζημίωσιν τοῦ Βουλευτοῦ Ζακύνθου τῆς παρελθούσης Συνόδου, ἥτις δὲν ἔφθασεν δι’ ἐντάλματος ν’ ἀποδοθῇ ἐγκαίρως. Ἡ ἔκθεσις ὑπάρχει ἐπίσης εἰς χεῖρας τῶν κυρίων Βουλευτῶν. Λοιπὸν ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν ἔχῃ ἀντίῤῥησιν.

§62ΧΟΪΔΑΣ. Πρέπει νὰ μάθωμεν πρῶτον ἐὰν ἐξεπλήρωσε τὸ καθῆκόν του καὶ πῶς καλεῖται ὁ κύριος βουλευτής.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα· ἡ Ἐπιτροπὴ ἐξηκρίβωσεν ὅτι ἐξεπλήρωσε τὰ καθήκοντά του, εἶναι δὲ ὁ κ. Καραμπίνης.

§64ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τρίτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ προσόντων....

§66ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, πρὶν ἐπιληφθῶμεν τοῦ ἀντικειμένου τούτου παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ κανονίσῃ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον, διότι ἡ σημερινὴ ἡμερησία διάταξις φαίνεται συνταχθεῖσα, ὅπως εἶχε πρὸ τῆς διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν. Ἤδη εἶναι πρέπον νὰ κανονίσωμεν αὐτὴν κατὰ τὰς σημερινὰς ὑπαγορεύσεις καὶ πρῶτον ἀντικείμενον ν’ ἀναγραφῶσι τὰ δύω περὶ ὧν ἐποιήσαμεν πρὸ ὀλίγου λόγον, τουτέστι τὸ τῆς προσωρινῆς πιστώσεως διὰ τοὺς μῆνας Ἰανουάριον καὶ Φεβρουάριον, καὶ τὸ τῆς αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ τῶν ὑπαλλήλων διὰ τῆς πληρωμῆς αὐτῶν εἰς νέας δραχμὰς ἀντὶ παλαιῶν. Τρίτον ἀντικείμενον προτείνω ν’ ἀναγραφῇ ἡ συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῆς δικαστικῆς δικαιοδοσίας τῶν ἐν Τύνιδι Προξενικῶν ἀρχῶν, διότι κατ’ ἀρχὴν ἡ Βουλὴ προτάσσει τὰ διεθνῆ ζητήματα. Τέταρτον, ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς μετὰ τῆς Ἀνατολικῆς Τηλεγραφικῆς Ἑταιρίας συμβάσεως· καὶ τοῦτο πάλιν διότι πρόκειται περὶ συμβάσεως. Πέμπτον, ἡ συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 5ου τοῦ ΤΜΣΤʹ Νόμου περὶ συμβάσεως μετὰ τῆς διεθνοῦς Ἑταιρίας τοῦ θαλασσίου πορθμοῦ τῆς Κορίνθου πρὸς κατασκευὴν σιδηρᾶς γεφύρας ἐπὶ τῆς διώρυγος· εἶναι ἀνάγκη καὶ τοῦτο τάχιστα νὰ συζητηθῇ, διότι μένει ἐν ἐκκρεμότητι ἡ Ἑταιρία καὶ δὲν δύναται νὰ προβῇ ἀκωλύτως εἰς τὰ ἔργα αὐτῆς ἕως οὗ λυθῇ τὸ διὰ τοῦ νομοσχεδίου κανονιζόμενον ζήτημα. Μετ’ αὐτὸ προτείνω τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐφεδρείας τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ, καὶ κατόπιν τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ στρατολογίας Νόμων. Τὰ δύω ταῦτα Νομοσχέδια εἶναι συναφῆ, πρέπει δὲ νὰ ψηφισθῶσιν ἤδη τὸ μὲν περὶ τῆς ἐφεδρείας, διότι ἄλλως δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ προβῶμεν ἐντὸς τοῦ προσεχοῦς ἔαρος εἰς τὰ γενικὰ γυμνάσια τῆς ἐφεδρείας, τὸ δὲ περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ στρατολογίας Νόμων, διότι περιλαμβάνει διατάξεις συμπληρούσας τὰς ἐν τῷ περὶ ἐφεδρείας Νομοσχεδίῳ ἀναγραφείσας, κανονίζει δὲ καὶ τὰ τῶν μὴ ἐγκαίρως ὑποβαλόντων τὰς περὶ ἀπαλλαγῆς ἢ ἐξαιρέσεως ἐνστάσεις αὐτῶν. Κατόπιν τούτων τὸ Νομοσχέδιον περὶ καταργήσεως τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους τῶν εἰσαγομένων διὰ τῆς κατὰ ξηρὰν μεθορίου γραμμῆς κτηνῶν. Ἔπειτα τὸ Νομοσχέδιον περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς καὶ τῶν ζώων διὰ τὸ ἔτος 1884. Μετ’ αὐτὸ τὸ Νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1884 καὶ μετὰ τοῦτο τὸ νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1884.

§67ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, κατὰ τὴν πρότασιν ὑμῶν θέλουν πρῶτον τεθῇ εἰς συζήτησιν τὰ δύω σήμερον προταθέντα τὸ περὶ δωδεκατημορίου καὶ τὸ περὶ αὐξήσεως τοῦ μισθοῦ διὰ τῆς μεταβολῆς τῆς παλαιᾶς εἰς νέαν δραχμήν. Ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν θὰ κάμω, δὲν ἀφορᾷ ὑμᾶς ἀλλὰ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον, ἐπειδὴ αἱ ἐκθέσεις τῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῶν δύω αὐτῶν νομοσχεδίων ὑπεβλήθησαν, νὰ διατάξῃ νὰ τυπωθῶσι τάχιστα καὶ νὰ διανεμηθῶσιν, εἰ δυνατόν, ἀπόψε.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§69ΧΟΪΔΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ εἴπῃ ἐὰν εἰς τὸ Νομοσχέδιον, τὸ ἀφορῶν τὴν μισθοδοσίαν τῶν ὑπαλλήλων περιέλαβε καὶ τοὺς δυστυχεῖς συνταξιούχους στρατιωτικοὺς καὶ πολιτικούς, καὶ ἂν δὲν τοὺς συμπεριέλαβε, θὰ τὸν παρακαλέσω νὰ τοὺς συμπεριλάβῃ, διότι πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἀνήκουν εἰς τὴν μεγάλην γενναίαν, ἡ ὁποία εἰργάσθη ὑπὲρ τῆς ἀπελευθερώσεως ἡμῶν καὶ πολλοὶ πεινῶσι. Πολλοὶ δὲ ὑπάλληλοι ἐργασθέντες 30 καὶ 40 ἔτη, μόλις ἀποζοῦν μὲ 80 ἢ 90 δραχμάς.

§70ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, δικαιότατον.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξακολούθησις τῆς δευτέρας συζητήσεως τοῦ Νομοσχεδίου περὶ προσόντων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Εὑρισκόμεθα εἰς τὸ ἄρθρ. 12ον.

§72Σ. ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Φρονῶ, ὅτι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἀντίκειται ὑπὸ μίαν ἔποψιν εἰς τὸ Πολίτευμα. Κατὰ τὸ 34ον ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, ἡ Ἐκτελεστικὴ Ἐξουσία ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ διορίζῃ καὶ παύῃ τοὺς ὑπαλλήλους· καὶ ναὶ μὲν ὑπάρχει μία ἐξαίρεσις, ἐκτὸς τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου προβλεπομένων περιπτώσεων, ἀλλ’ ἡ ἐξαίρεσις αὕτη προφανῶς ἀποβλέπει τὰς περιπτώσεις, καθ’ ἃς ἔρχεται ἡ παῦσις ἀπὸ τὴν Δικαστικὴν Ἐξουσίαν. Εἰς τὴν τροπολογίαν μου δὲν περιέλαβον τὴν μεταβολὴν ταύτην τοῦ νομοσχεδίου διὰ τὴν ἐπιθυμίαν, ἣν ἔχω καὶ ἐγὼ νὰ περιορισθῇ ἡ ἐξουσία τῆς Κυβερνήσεως καὶ ν’ ἀπαλλαχθῇ ὁ βουλευτὴς τῆς ἐνοχλήσεως τῶν ἐστερημένων προσόντων θεσιθηρῶν· ἀλλ’ εἰς ἄλλην μελέτην, τὴν ὁποίαν κατ’ αὐτάς κάμνω, παρετήρησα, ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα ἠγέρθη ὡς σπουδαιότατον καὶ εἰς αὐτὴν τὴν Δημοκρατίαν τῶν Ἡνωμένων Πολιτειῶν τῆς Ἀμερικῆς, ὁ δὲ διάσημος καθηγητὴς τοῦ Συνταγματικοῦ Δικαίου τοῦ Πανεπιστημίου τῆς Νέας Ὑόρκης (Pomeroy) λέγει ὅτι εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐκ τῶν μᾶλλον διαμφισβητουμένων, οὐδεὶς ἀμφιβάλλει, ὅτι διὰ νόμου εἶναι ἀδύνατον νὰ περιορισθῇ τὸ δικαίωμα τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας τοῦ διορίζειν καὶ παύειν τοὺς ὑπαλλήλους, μολονότι τὸ Πολίτευμα τῶν Ἡνωμένων Κρατῶν τῆς Ἀμερικῆς σιωπᾷ περὶ τούτου. Τὸ μόνον ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἠγέρθη ἐκεῖ, εἶναι, ἂν ἦναι δυνατὸν ὁ Πρόεδρος μόνος νὰ παύῃ τοὺς ὑπαλλήλους, ἢ ἂν ἀπαιτῆται ἡ συγκατάθεσις τῆς Γερουσίας, ἥτις ὡσαύτως μετέχει καὶ τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας. Τὸ ἡμέτερον Σύνταγμα ἔχει καὶ ἑτέραν κύρωσιν τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθ. 34, διότι μόνον περὶ προσόντων τῶν ὑπαλλήλων πρέπει νὰ γείνῃ νόμος. Ἑπομένως θὰ παραβῶμεν καὶ τὴν 2αν ταύτην διάταξιν, ἂν δεχθῶμεν, ὅτι δὲν παύονται οἱ ὑπάλληλοι ἐκτὸς εἰς τὰς περιπτώσεις, τὰς ὁποίας τὸ 12ον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ὁρίζει. Τὸ ὀρθὸν εἶναι, ὅτι οἱ ὑπάλληλοι δύνανται νὰ παύωνται ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ μετ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, καὶ ὅτι ὀφείλει ὁ Ὑπουργὸς νὰ παύῃ τὸν ὑπάλληλον, ὁ ὁποῖος εὑρέθη εἰς μίαν τῶν περιπτώσεων τοῦ νομοσχεδίου. Τότε δὲ ἔχει καὶ μίαν εὐθύνην ὁ Ὑπουργὸς νὰ ἐκτελῇ τὸν νόμον. Συνεπὴς πάντοτε εἰς τὰς ἀρχάς, τὰς ὁποίας ἐξέφρασα ἀπὸ τοῦ βήματος, δὲν ἐννοῶ νὰ πολεμήσω τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἂν δὲν ἤθελε δεχθῆ τὴν ἰδικήν μου ἰδέαν· ἐν τούτοις ἔχω καθῆκον νὰ ὑποβάλλω αὐτὴν ἀπὸ τοῦ βήματος. Κύριοι, πολλὰ ἐξηνέχθησαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου περὶ μονιμότητος τῶν ὑπαλλήλων, ἀλλ’ ὀλίγα ἐλέχθησαν περὶ τῶν ὑποχρεώσεων τούτων πρὸς τὸ Δημόσιον καὶ πρὸς τὸν λαὸν ἐν γένει. Παρατηρήσατε, ὅτι πολλὰ παράπονα ἐγένοντο κατὰ τῶν δικαστῶν μετὰ τὴν ἰσοβιότητα αὐτῶν. Φαντασθῆτε, ἂν δώσωμεν τὴν ἰσοβιότητα εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, ὁπόσα θ’ ἀκούσωμεν. Μὴ ἀπατώμεθα δὲ, ὁ νόμος τὸν ὁποῖον θὰ ψηφίσωμεν εἶναι νόμος περὶ ἰσοβιότητος. Ἐκτὸς δὲ τούτου ἔχει καὶ ἄλλα ἐλαττώματα, διότι παρέχει πλεονεκτήματα εἰς τοὺς φίλους τῆς Κυβερνήσεως καὶ μειονεκτήματα εἰς τοὺς μὴ φίλους. Ἵνα λοιπὸν ἀποφύγωμεν τὴν ἰσοβιότητα πρέπει νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν κατ’ ἀρχὴν νὰ παύῃ τοὺς ὑπαλλήλους, καὶ νὰ ἀπαιτήσωμεν μόνον τὸ ἐχέγγυον τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου.

§73ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, τὸ Σύνταγμα προεῖδε τίνων ὑπαλλήλων ἔπρεπε ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ τὴν ὁριστικὴν ἐξασφάλισιν· ἐθεώρησεν ὡς τοιούτους μόνον τοὺς δικαστικοὺς καὶ τοὺς ἀνωτέρους ὑπαλλήλους τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου. Ὁμολογουμένως, κύριοι, οὔτε εἰς τὰ ἔθιμα, οὔτε τὴν οἰκονομικήν μας κατάστασιν ἁρμόζουσιν αἱ διατάξεις αὗται· ἐλήφθησαν ἀπὸ τὸ Σύνταγμα τοῦ 1844. Συλλογισθῆτε ὅτι τότε οὔτε τηλέγραφος ὑπῆρχεν, οὔτε ἀτμὸς ἐν Ἑλλάδι, ἑπομένως ἡ συγκοινωνία ἦτο δύσκολος, τὰ ἐγκλήματα διεπράττοντο εὔκολα, διότι μέχρις οὗ γίνει γνωστὴ ἡ πρᾶξις παρήρχετο χρόνος πολὺς καὶ σχεδὸν παρεγράφετο εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν. Κατὰ συνέπειαν καὶ μία Κυβέρνησις, ὅταν ἔπαυεν ἀδίκως ἕνα ὑπάλληλον, διότι ἐξετέλεσε ἀκριβῶς τὸ καθῆκόν του, διότι δὲν ὑπῆρχον μέσα συγκοινωνίας, ἕως ὅτου μάθῃ ἡ κοινωνία τὸ γεγονὸς ἡ ἐντύπωσις ἐσβένυτο, διὰ τοῦτο τὸ Σύνταγμα τοῦ 1844 παρέλαβε τὴν διάταξιν ἀπὸ τὸ Σύνταγμα τὸ Βελγικόν. Ἀλλ’ οἱ συντάξαντες τὸ Σύνταγμα τοῦτο, καίτοι δὲν ἐγνώριζον τὰ γράμματα, τὰ ὁποῖα ἐγνώριζον οἱ Πληρεξούσιοι τοῦ 1863, ἦσαν σοφώτεροι, διότι ἦσαν πρακτικοί· καὶ δὲν εἶπον μετὰ τόσα ἔτη νὰ γίνῃ ἰσοβιότης, ἀλλ’ εἶπον μετὰ τόσα ἔτη νὰ γίνῃ ὁ νόμος περὶ ἰσοβιότητος· καὶ ἐντὸς 18 ἐτῶν δὶς παρουσιάσθη τοιοῦτος νόμος καὶ δὶς ἀπέτυχε. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα, διότι ἤμην βουλευτὴς, ὅτι τοιοῦτον Νομοσχέδιον παρουσίασεν ὁ μακαρίτης Ποτλῆς, ὁ νομομαθέστερος ἐν Ἑλλάδι καὶ ἄνθρωπος μὲ ἀξίαν καὶ συνείδησιν· καὶ ὅταν ἐν τῇ συζητήσει δύω ἢ τρεῖς βουλευταὶ τοῦ ὑπεδείξαμεν τοὺς ἐκ τῆς ψηφίσεως τοῦ Νόμου τούτου προκυψομένους κινδύνους τὸ ἀπέσυρε· τοὺς κινδύνους, λέγω, τοὺς ὁποίους θὰ ὑφίστατο ἡ κοινωνία ἀπὸ τὴν ἐφαρμογὴν τῆς ἰσοβιότητος. Καὶ ἐν τούτοις, κύριοι, ἂς ὁμολογήσωμεν, ὅτι δὲν συνέβη κανέν ἀδίκημα εἰς δικαστάς· εἰς τὰ πρῶτα ἔτη τοῦ Συντάγματος, ὅτε ἀκόμη ὑφίστατο ἡ τῆς μεταβολῆς ἐπανάστασις καὶ ἦσαν τὰ πράγματα ἐν ἀνωμαλίᾳ, ἐγένοντο παύσεις δικαστῶν παράτολμοι, κατόπιν ὅμως οὐδεμία αὐθαίρετος παῦσις ἐγένετο, καὶ ἐνθυμεῖσθε ὅτι τὸ Ἐφετεῖον Ἀθηνῶν ἀθώωνε ἀποδεδειγμένους συνωμότας κατὰ τοῦ Βασιλέως καὶ μολαταῦτα οὐδεὶς τῶν δικαστῶν ἐκείνων ἐπαύθη. Ἀλλ’ ἐν τῷ Συντάγματι τοῦ 1862, ἂς μὲ συγχωρήσουν οἱ τότε διατελέσαντες πληρεξούσιοι νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ἐγένετο συζήτησις σοβαρὰ καὶ ἐτέθησαν πολλαὶ διατάξεις ἐπιβλαβεῖς καὶ ἴσως, ἂν δὲν ὑπῆρχον αὗται, θὰ ἤμεθα εἰς καλλιτέραν κατάστασιν. Λοιπὸν, κύριοι, ὅταν ἕνας ὑπάλληλος καὶ μάλιστα δικαστικὸς ἐκτελεῖ τὸ καθῆκόν του, δὲν ἔχει νὰ φοβηθῇ τὴν παῦσιν· τὸ πολὺ θὰ τῷ γίνει μία μετάθεσις· ἀλλὰ τί συμβαίνει σήμερον! ἡ πίεσις μετετέθη ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν εἰς τὸν δικαστὴν καὶ μάλιστα ὅταν φατριάζει εἴτε φυσικῶς εἴτε ἐξ ὑλικῶν ἀξιώσεων· δὲν λέγω ὅτι ὅλοι εἶναι τοιοῦτοι, οἱ περισσότεροι εἶναι τίμιοι· ἀλλ’ εἷς ὅταν ὑπάρχει εἰς ἕκαστον δικαστήριον ἀρκεῖ νὰ βασανίζῃ τὴν κοινωνίαν καὶ μάλιστα ἂν ἦναι εἰς τὸ ποινικὸν μέρος· καὶ ἐκ τούτου ἐγεννήθησαν ἰσχυρὰ παράπονα κατὰ τοῦ δικαστικοῦ κλάδου, εἰς τὸν ὁποῖον διορίζονται ἀφοῦ ὑποστῶσι τρὶς ἐξετάσεις, μίαν εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, μίαν εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον καὶ μίαν εἰς τὴν εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, τὴν ἐξετάζουσαν τοὺς προπαρεσκευασμένους διὰ τὴν θέσιν τοῦ δικαστοῦ, καὶ ὅμως ἠγέρθησαν παράπονα καὶ ἂν γίνῃ καμμία ἐπανάστασις θὰ τὴν φέρῃ ἡ ἰσοβιότης τῶν δικαστῶν, ἂν θέλωμεν δὲ τὴν ἐπανάστασιν νὰ τὴν ἐπιταχύνωμεν ἂς κατασκευάσωμεν ἰσοβίους ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους. Τὸ Σύνταγμα δὲν ἐθεώρησεν ὅλας τὰς ὑπηρεσίας ἀναγκαίας διὰ τὴν ἰσοβιότητα, ὥρισε μόνον τοὺς δικαστικούς, ἀλλὰ περὶ τῶν ἄλλων εἶπε νὰ γίνῃ νόμος περὶ προσόντων, καὶ ὁμολογῶ ὅτι πρέπει νὰ γίνῃ νόμος διὰ νὰ μὴ ζητῇ ὅπως σήμερον ὁ βουκόλος νὰ γίνῃ πλωτάρχης. Καὶ ἐγὼ λέγω ὅτι πρέπει νὰ τεθῶσι προσόντα καὶ προσόντα αὐστηρὰ, διότι καὶ τὸ Νομοσχέδιον δὲν εἶναι αὐστηρόν· ἀλλὰ τί θέλει τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον δίδει μίαν ἔμμεσον ἰσοβιότητα, αὔριον εἰς τὴν ἐφαρμογὴν θὰ ἰδῆτε τ’ ἀποτελέσματα, ὅταν ἁρπάσῃ τὴν ἰσοβιότητα ὁ ὑπάλληλος, οὔτε θὰ σκέπτηται περὶ τῶν καθηκόντων του, ἀλλὰ περὶ ἑαυτοῦ μόνον καὶ περὶ τῶν συμφερόντων του καὶ ἂν μάλιστα εἶναι καὶ κακοήθης θὰ ἐξαγοράζηται, καὶ τοῦτο θὰ πράττῃ βέβαια μὲ κἄποιαν ἐπιτηδειότητα, ὥστε νὰ μὴ ἀποδεικνύεται διὰ νὰ τιμωρηθῇ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, εἰς τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρεται ὅλη ἡ Βουλὴ, πρέπει νὰ συζητήσωμεν καλῶς ἵνα μὴ μετανοήσωμεν. Ἤκουσα πολλάκις συναδέλφους, οἱ ὁποῖοι, ὁσάκις γίνεται λόγος περὶ ὑπαλλήλων, ἀναλαμβάνουν τὴν ὑπεράσπισίν των καὶ μάλιστα τῶν δικαστικῶν· ἂν ἔλιπον, λέγουν, οἱ δικαστικοὶ θὰ ἦτο χαμένη ἡ Ἑλλάς· ἄλλοι ὅμως εἶπον ὅτι τὰ δικαστήριά μας ἐκατήντησαν ξεκαπίστρωτα, καὶ εἰς τοῦτο ἐσυμφώνησε καὶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας κ. Βουλπιώτης. Εἰς ποίαν κατάστασιν, θὰ εὑρεθῶμεν ἂν ξεκαπιστρωθῶσιν ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι! Ἡ πρότασίς μου λοιπὸν εἶναι ὥστε ἡ Κυβέρνησις νὰ τροποποιήσῃ τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ καὶ νὰ φέρῃ τροπολογίας ὥστε νὰ τὸ συζητήσωμεν ἐν ἡσυχίᾳ καὶ οἰκογενειακῇ συνενοήσει.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἕτερος ἐγγεγραμμένος ὥστε προβαίνομεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον συζήτησιν. (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 12). Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἑπόμενα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου καθὼς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν τῆς προτάσεως νόμου περὶ μειώσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τῶν ἐν Τριπόλει ἐναποταμιευμένων οἴνων.

§76ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κύριος Ὑπουργὸς θέλει νὰ τὸ μελετήσῃ, ἂς ἀναβληθῇ.

§77ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ στρατολογικὸν νομοσχέδιον, τὸ ἀφορῶν τοὺς ἀνικάνους, εἶναι μᾶλλον κατεπεῖγον (θόρυβος).

§78ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Καλλίτερον εἶναι ν’ ἀκολουθῆτε τὴν σειρὰν τῆς ἡμερησίας διατάξεως.

§79ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τοῦτο καὶ ἐγὼ προσθέτω ὅτι, ὡς γίνεται ἡ συζήτησις, ἡμερησία διάταξις δὲν ὑπάρχει. Νομίζω, ὅτι ἀξιοπρεπέστερον διὰ τὴν Βουλὴν εἶναι, νὰ καταρτίσῃ πρότερον τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, καὶ ἀπὸ αὔριον ν’ ἀρχίσῃ τακτικῶς τὰς ἐργασίας της.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα φαίνονται ὅτι εἶναι μᾶλλον κατεπείγοντα. Ὡς τοιοῦτον ἔχοντα χαρακτῆρα νομίζω, ὅτι εἶναι τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 15 περὶ ἐφεδρείας, καὶ τὸ ὑπ’ ἀριθμὸν 16 περὶ ἀπαλλαγῆς τῶν ἀνικάνων. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἔγεινε πολὺς λόγος ἐν τῇ Βουλῇ περὶ τοῦ κατεπείγοντος αὐτοῦ τοῦ νομοσχεδίου.

§81ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. (Ψηφίζεται εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς ἐφεδρείας τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ).

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τῶν περὶ στρατολογίας νόμων. (Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰ ἄρθρα 1 ἕως 21).

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 22.

§84Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Οἱ κατὰ τὸ ἄρθρον 6 τοῦ ΨΙΣΤʹ νόμου, νομίζω ὅτι εἶναι ἐκεῖνοι, οἵτινες στεροῦνται τῆς τιμῆς τοῦ νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὸν στρατόν· ὥστε δίκαιον καὶ διευκολύνον τὴν ὑπηρεσίαν θεωρῶ νὰ προστεθῇ ἡ διάταξις ὅπως οἱ δήμαρχοι ὑποβάλλωσιν εἰς τὸ Στρατολογικὸν Συμβούλιον τὸν κατάλογον τῶν τοιούτων καὶ οὕτω τὸ Στρατολογικὸν Συμβούλιον προβαίνῃ αὐτεπαγγέλτως εἰς τὸν ἀποκλεισμὸν αὐτῶν ἐκ τῶν στρατολογικῶν ἐλέγχων.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ παρατήρησις αὕτη θὰ δώσῃ ἀφορμὴν ἐξετάσεως τοῦ ἄρθρου 6ου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 22 ὡς ἔχει ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, ὡς καὶ τὰ 23, 24 καὶ 25).

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 26.

§87ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ περιλάβῃ εἰς τὴν διάταξιν ταύτην πάντας ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι μένουν ἐν τῷ στρατῷ καὶ οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ὠφεληθῶσι τῶν διατάξεων τοῦ νέου νόμου. Τοιοῦτοι εἶναι οὐ μόνον οἱ ἀνίκανοι, οἵτινες καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας εἶναι πολλῷ πλείονες ἐκείνων, τοὺς ὁποίους μᾶς παρέστησε διὰ καταστάσεως ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ θὰ σᾶς ἐξηγήσω ἐν καιρῷ τὸν τρόπον, δι’ οὗ παρεστάθησαν οἱ ἀριθμοὶ ἥσσονες, ἀλλὰ νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ περιληφθῶσι καὶ ἐκεῖνοι εἰς τοὺς ὁποίους προσεμετρήθη πρόσθετος ὑπηρεσία, διότι προσῆλθον μίαν ἢ δύω ἡμέρας μετὰ τὴν πρώτην Ἰουλίου. Πάντες οὗτοι κατὰ τὸν νόμον αὐτὸν θὰ ὑπηρετήσωσιν ἐπὶ ἕξ μῆνας προσθέτους, ἐνῶ δυνάμει τοῦ νόμου δὲν ἦτο δίκαιον, οὔτε νόμιμον νὰ ἐπιβληθῇ τοιαύτη πρόσθετος ὑπηρεσία. Ἐπίσης ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρετοῦσιν ἄνθρωποι, οἵτινες εἶναι ἀπαλλακτέοι δυνάμει τοῦ νόμου ὡς πρῶτοι ὀρφανοὶ, ἢ ὡς μονογενεῖς, ἢ ὡς ἔχοντες ἀδελφοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν τῷ στρατῷ. Αὐτοὶ δικαιοῦνται εἰς ἀπαλλαγήν· εἶναι φιλάνθρωπον τὸ ἔργον. Παρακαλῶ ὅπως περιληφθῶσιν ἐν τῇ προσωρινῇ διατάξει ἅπασαι αἱ κατηγορίαι τῶν ἀνδρῶν, οἵτινες εἶναι, οὕτως εἰπεῖν, ἐν τῷ στρατῷ παρανόμως, διότι δὲν προσήγαγον εἰς τὸ Στρατολογικὸν Συμβούλιον τὰς ἐνστάσεις των.

§88ΤΖΑΝΕΣ. Ὑπάρχουν ἐν τῷ στρατῷ πρεσβύτεροι ὀρφανοὶ, οἵτινες εἶναι τὰ θύματα τῶν Δημάρχων, καὶ νομίζω, ὅτι ἂν ἡ Κυβέρνησις ἀναγράψῃ ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ διάταξιν ρητὴν δι’ ἧς ν’ ἀπαλλάττωνται, οὐ μόνον θ’ ἀποδώσῃ φιλανθρωπίαν, ἀλλὰ δικαιοσύνην εἰς αὐτούς. Εἷς ἐξ αὐτῶν προσέφυγε πρὸς ἐμὲ καὶ μοὶ εἶπεν, ὅτι ἀφοῦ ὁ Δήμαρχος δεῖνα — δὲν θέλω ν’ ἀναφέρω τὸ ὄνομά του — μοῦ ἔλαβε τὰ χαρτόσημα διὰ νὰ συντάξῃ τ’ ἀπαιτούμενα πιστοποιητικὰ, ἀφοῦ μὲ ἔφερεν ἐνώπιον τοῦ Στρατολογικοῦ Συμβουλίου ἐν Πύλῳ, ἀφοῦ μὲ διεβεβαίωσεν ὅτι ἐξαιροῦμαι, αἴφνης εὑρίσκομαι ὅτι εἶμαι ὑπόχρεως νὰ προσέλθω εἰς τὰς τάξεις. Καὶ τί τὸ χειρότερον! ὅτε ἦλθεν εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἀπηύθυνε παράπονα εἰς τὸν Δήμαρχον, ὁ Δήμαρχος τῷ ἐπέστρεψε τὰ χαρτόσημά του. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη καὶ δίκαιον ν’ ἀναγραφῇ διάταξις τοιαύτη ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ.

§89ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Κύριοι, πολλοὶ Κυθήριοι, ὡς γνωστὸν, προσφεύγουν εἰς τὴν κοινότητα τῆς Σμύρνης καὶ κατόπιν ἐπιστρέφουν, ἀφοῦ ἐμπορευθοῦν. Πολλοὶ ἐξ αὐτῶν ἀπουσιάζουν, καὶ ὅμως εἶναι στρατεύσιμοι. Αὐτοὶ ἀκούσαντες ὅτι τιμωροῦνται μὲ διπλάσιον καὶ τριπλάσιον χρόνον ὑπηρεσίας, δὲν ἐπανέρχονται. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Κυβερνήσεως νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, διότι ἔπρεπεν ὁ νόμος ἀρχικῶς νὰ διαλαμβάνῃ διάταξιν κατὰ τὴν ὁποίαν οἱ ἀπόντες τοῦ Κράτους νὰ λαμβάνωσιν εἰδοποίησιν ἀπὸ τὰ Προξενεῖα. Τουλάχιστον εἷς κατάλογος νὰ δημοσιεύηται τοιχοκολλώμενος εἰς τὰ Προξενεῖα, ὅπου νὰ εὑρίσκῃ ἕκαστος ὅτι εἶναι στρατεύσιμος· αὐτὴ ἡ ἔλλειψις ἔφερε πολλοὺς εἰς τὴν θέσιν τῶν σχεδὸν λειποτακτῶν.

§90ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ διάταξις τοῦ τελευταίου ἄρθρου, τοῦ ἄρθρου 26, περὶ οὗ ὡμίλησεν ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, δὲν ἠδύνατο ν’ ἀφορᾷ εἰς ἄλλο, εἰμὴ εἰς τὰ τοῦ ἄρθρου 19, τουτέστιν εἰς τὰ τῆς ἀνικανότητος, οὐδ’ ἦτο ἀνάγκη νὰ προβλέψῃ περὶ περιπτώσεων ἀπαλλαγῆς, διότι ὡς πρὸς τὴν ἀπαλλαγὴν τὸ οἰκεῖον ἄρθρον περιλαμβάνει πάντα, ὅσα ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ζητήσῃ. Τὸ ἄρθρον 22 λέγει ὅτι: «Οἱ ὑπαγόμενοι εἰς τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 33–36 τοῦ ΨΙΣΤʹ Νόμου καὶ 6 τοῦ ΑΛΓʹ Νόμου ὀφείλουσι νὰ ὑποβάλλωσι τὰς περὶ ἀπαλλαγῆς αἰτήσεις των αὐτοπροσώπως ἢ διὰ πληρεξουσίου πρὸ τῆς συντάξεως τοῦ στρατολογικοῦ ἐλέγχου τοῦ οἰκείου Δήμου. Δύνανται δὲ νὰ ὑποβάλλωσιν αὐτὰς καὶ βραδύτερον πρὸς τὸ Στρατολογικὸν Συμβούλιον, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ΠΛΘʹ συγκροτούμενον, ἀφοῦ πρότερον καταβάλωσιν εἰς τὸ δημόσιον ταμεῖον δραχμὰς ἑκατὸν μὲν, ἐὰν δὲν κατετάχθησαν εἰσέτι εἰς τὸν στρατὸν, ἑκατὸν πεντήκοντα δὲ, μετὰ τὴν κατάταξίν των. Τὸ περὶ τούτου γραμμάτιον προσαρτᾶται εἰς τὴν αἴτησιν». Οἱ ἤδη κατατεταγμένοι κατὰ τὸ ἄρθρον 22 δύνανται, συμμορφούμενοι πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου τούτου, νὰ ζητήσωσι τὴν ἀπαλλαγὴν αὑτῶν ὁπόταν θελήσωσιν, ὥστε περὶ τῶν ἀπαλλακτέων δὲν ἦτο ἀνάγκη νὰ λάβῃ πρόνοιαν τὸ τελευταῖον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου, ἦτο ὅμως ἀνάγκη νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῶν ἀξιούντων, ὅτι εἶναι ἀνίκανοι εἰς ὑπηρεσίαν ἐν τῷ στρατῷ, διότι ὡς πρὸς τοὺς ἀνικάνους τούτους δὲν εἶχε ληφθῆ ἡ πρόνοια παρὰ τοῦ προηγουμένου νόμου, ἥτις λαμβάνεται παρὰ τοῦ παρόντος. Παρὰ τοῦ παρόντος λαμβάνεται πρόνοια, ὅπως πρὶν καταταχθῶσιν οἱ κληρωτοὶ ἐξετάζωνται παρὰ τοῦ στρατολογικοῦ γραφείου, ὥστε ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς δὲν ὑπάρχει κίνδυνος μὴ καταταχθῇ τις ἀνίκανος, ἐνῷ ἤδη ὑπάρχουσι τοιοῦτοι κατατεταγμένοι, διότι ὅταν προσῆλθον ἵνα καταταχθῶσι δὲν ὑπῆρχε διάταξις τοῦ νόμου ἐπιτρέπουσα τὴν ἐξέτασιν αὐτῶν. Οὗτοι λοιπὸν δύνανται κατὰ τὴν διάταξιν ταύτην, νὰ ζητήσωσι τὴν ἐξέτασιν αὑτῶν ἵνα ἐξαιρεθῶσι. Ὡς πρὸς ἐκείνους, περὶ ὧν ὡμίλησεν ὁ κύριος βουλευτὴς ἐκ Καλαμῶν, τουτέστιν ὅσων αἱ ὑποβληθεῖσαι αἰτήσεις ἀπεῤῥίφθησαν, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πράξωμέν τι, διότι ἂν ἤρκει εἰς πρόκλησιν ἀναθεωρήσεως ὁ ἰσχυρισμὸς, ὅτι ἐπῆλθεν ἡ ἀπόῤῥιψις ἕνεκα ἐσφαλμένων παραστάσεων τῶν Ἀρχῶν, οὐδέποτε θὰ ἐγινώσκομεν τίνες τῶν κατατεταγμένων ἐν τῷ στρατῷ ὀφείλουσι νὰ ὑπηρετήσωσι καὶ τίνες δύνανται νὰ χαρακτηρισθῶσιν ὡς ἀπαλλακτέοι. Δέον πᾶσαι αἱ ἀποράσεις τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς νὰ ὦσιν ἀνέκκλητοι. Περὶ δὲ τῆς κατηγορίας, περὶ ἧς ὡμίλησεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Κυθήρων, ἐπίσης νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ πράξωμέν τι, διότι εἰς τοὺς ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ διαμένοντας ὁ κείμενος νόμος ἐχορήγησε προθεσμίαν καὶ ἐπέβαλε ποινὴν εἰς τοὺς μὴ φροντίζοντας ἐγκαίρως νὰ καταταχθῶσι, καὶ οὐδεὶς λόγος ὑπάρχει ἵνα ἀπαλλάξωμεν αὐτοὺς ἀπὸ τῆς ποινῆς ταύτης. Ἂν ἄλλως ἀποφασίσωμεν, θὰ προσενεχθῶμεν ἀδίκως καὶ ἀνίσως πρὸς τοὺς καταλιπόντας τὰ συμφέροντα αὐτῶν ἀπροστάτευτα καὶ προσελθόντας ἵνα ἐγκαίρως καταταχθῶσι. Νομίζω ἄρα, ὅτι πρέπει νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου. Εὐεργητικὰς διατάξεις, κατὰ τὴν ἔννοιαν, ἥτις συνήθως ἀποδίδεται εἰς τὴν λέξιν, δὲν περιέλαβε τὸ νομοσχέδιον· δὲν ἔπραξε τίποτε περὶ ἐκείνων, οἵτινες ἠθέτησαν τὸν νόμον, ἀλλὰ μεταῤῥυθμίσαν τὸν παλαιὸν νόμον, διὰ τὸ μέλλον ἐπιτρέπει νὰ ἐπωφεληθῶσιν ἐκ τῶν νέων διατάξεων πάντες, καὶ ἐὰν πρότερον ἐκληρώθησαν εἴτε διατελοῦσιν ἐν τῷ στρατῷ, εἴτε δὲν κατετάχθησαν ἔτι ἐν αὐτῷ· τὰς καταγνωσθείσας ὅμως ἢ καταγνωστέας τιμωρίας ἐπὶ ταῖς ἐν τῷ παρελθόντι παραλείψεις οὐδόλως καταργεῖ.

§91ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Δὲν ἐξεφράσθην ἴσως καλῶς· ἡ ἰδική μου παράκλησις εἶναι, νὰ περιληφθῇ ἐν τῷ οἰκείῳ νόμῳ διάταξις, ὥστε ὅσοι εὑρίσκονται ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ὡς στρατεύσιμοι νὰ καλῶνται νὰ ὑπηρετήσωσι διὰ τοιχοκολλήσεως ἐν τῷ Προξενείῳ τοῦ καταλόγου τῶν ἀποδημούντων στρατευσίμων. Ὅταν δὲ τοῦτο γείνῃ διὰ τὸ μέλλον θὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ τῶν ὑπαγομένων εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν στρατευσίμων τοῦ παρελθόντος.

§92ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δυστυχῶς δὲν εἶναι γνωστὸν ποῦ διατελοῦσιν οἱ πλεῖστοι τῶν ἐν τῷ ἐξωτερικῷ διαμενόντων. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἔχουσιν οὗτοι ὑποχρέωσιν νὰ ἐγγράφωνται εἰς τὰ βιβλία τῶν Προξενείων, ἰδίως ὅσοι διαμένουσιν εἰς χώρας τοῦ Ὀθωμανικοῦ Κράτους, ὅτι ὀφείλουσι νὰ λαμβάνωσι διαμονητήρια ὅσοι διαμένουσιν εἰς αὐτὰς, οἱ πλεῖστοι ὅμως ἀποφεύγουσι τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην, ὥστε τοιοῦτος κανονισμὸς περὶ χωρῶν, εἰς ἃς δὲν ἐπεκτείνεται ἡ ἐξουσία τοῦ Ἑλληνικοῦ Νόμου, οὐδεμίαν δύναται νὰ ἔχῃ πρακτικὴν ἐφαρμογήν. Ἐῤῥέθη ὅτι δυνάμεθα νὰ τοιχοκολλῶμεν ἐν τῷ Προξενείῳ κλήσεις ἐκείνων, ὧν ἡ ἐν τῇ περιφερείᾳ αὐτοῦ διαμονὴ εἶναι γνωστὴ εἰς αὐτὸ, ἀλλὰ καὶ τούτων ἡ κλῆσις δὲν δύναται νὰ γείνῃ, διότι οὐδεμία στρατιωτικὴ ἀρχὴ ἔχει συγκεντρωμένας πληροφορίας περὶ τῆς διαμονῆς τῶν στρατευσίμων, οὐδὲ δύναται νὰ ἔχῃ, διότι οἱ ἐν τῷ Ἐξωτερικῷ διατελοῦντες δὲν ἔχουσιν ὅλοι διαρκῆ ἐν ὡρισμένῃ περιφερείᾳ διαμονὴν, μεταβάλλουσι συνεχῶς αὐτήν. Ἑπομένως καὶ ὡς πρὸς τοὺς μὴ ἔχοντας διαρκῆ διαμονὴν καὶ ὡς πρὸς τοὺς διαρκῶς ἐγκατεστημένους ἀλλὰ διὰ διαφόρους λόγους μὴ ἐγγεγραμμένους ἐν τῷ βιβλίῳ τοῦ Προξενείου καὶ ὡς πρὸς αὐτοὺς τοὺς ἐγγεγραμμένους, ἐφ’ ὅσον δὲν ἔχει γνῶσιν τῆς ἐγγραφῆς ἡ ἐν Ἑλλάδι ἁρμοδία στρατιωτικὴ ἀρχὴ, θὰ ἦτο λίαν δύσκολος ἡ ἐκτέλεσις ἐκτὸς τοῦ Κράτους τοιαύτης διατάξεως.

§93ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κύριος πρωθυπουργὸς παρέλειψε, κύριοι, νὰ εἴπῃ περὶ ἐκείνων, περὶ τῶν ὁποίων νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔχει δικαίωμα καὶ καθῆκον νὰ μεριμνήσῃ, δηλ. περὶ τῶν κληρωτῶν, οἵτινες παρανόμως κατετάχθησαν παρὰ τῶν στρατολογικῶν γραφείων μὲ πρόσθετον ὑπηρεσίαν. Νομίζω, ὅτι ὁ κύριος πρωθυπουργὸς ὤφειλε πρωτίστως νὰ μεριμνήσῃ περὶ αὐτῶν, καθότι ἀνὰ χιλιάδας μετροῦνται. Ἐὰν ὁ κύριος πρωθυπουργὸς φρονῇ, ὅτι ἡ ἐνιαύσιος θητεία δὲν εἶναι ἀρκετὴ καὶ ζητῇ διὰ τοῦ τρόπου τούτου νὰ προσθέσῃ ἕξ μῆνας ἢ ἓν ἔτος ἔτι εἰς αὐτὴν, νομίζω, ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ δηλώσῃ τοῦτο εἰλικρινῶς.

§94ΣΤΑΪΚΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας, διότι ὁ νόμος ὤφειλε νὰ μεριμνήσῃ καὶ τάξῃ τὴν προθεσμίαν, τὴν ὁποίαν ἔταξε, δὲν εἶναι δὲ δυνατὸν νὰ εἴπῃ, ὅτι ἐπειδὴ παρῆλθον πέντε ἀμέσως ἡμέραι μετὰ τὴν προθεσμίαν ἢ τέσσαρας δὲν εἶναι ὑπόλογοι. Ὁ στρατολογικὸς νόμος ἤρχισε νὰ λειτουργῇ πληρέστατα καὶ κανονικώτατα· εἶναι ἀληθὲς, ὅτι συνέβησαν μέχρι τοῦδε ἄτοπά τινα, ἀλλὰ ἐὰν θελήσωμεν νὰ ψαλλιδίσωμεν τὸν νόμον καὶ εἰσαγάγωμεν εὐεργητικὰς διατάξεις ὑπὲρ τῶν ἀποφευγόντων τὰς ὑποχρεώσεις αὑτῶν, τότε θὰ καταστήσωμεν αὐτὸν ἄχρηστον.

§95ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν ἡ ἐπιβληθεῖσα ποινὴ εἶναι παράνομος, θὰ ἦτο ὅλως περιττὸν νὰ ἐγγράψωμέν τι ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ, διότι ὁ νόμος ὁ παραβιασθεὶς ἤθελεν ἀρκεῖ πρὸς διόρθωσιν τοῦ γενομένου· ἀλλ’ ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς γινώσκει καλῶς τὰς διατάξεις τοῦ Νόμου, γινώσκει καλῶς, ὅτι Νόμος κείμενος δὲν παρεβιάσθη, καὶ διὰ τοῦτο ζητεῖ νὰ ἐγγράψωμεν ἐνταῦθα διάταξιν τοιαύτην, ἵνα ἐπὶ τῷ λόγῳ τῆς παραβιάσεως διατάξεως τοῦ νῦν ψηφιζομένου Νόμου ἐπιτύχῃ, ὅ,τι δὲν δύναται νὰ κατορθώσῃ διὰ τοῦ ὑπάρχοντος. Ἐὰν φρονῇ, ὅτι ἡμεῖς παρερμηνεύσαμεν τὸν Νόμον, τὸ Σύνταγμα διαγράφει τὸ πρακτέον ἀπέναντι Ὑπουργῶν παρερμηνευόντων τὸν Νόμον.

§96ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι, κύριοι, σπουδαῖον καὶ ἐνδιαφέρεσθε ἅπαντες ὑμεῖς. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἐζήτησε νὰ ὑποβοηθήσῃ τὸν κύριον Στάϊκον, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἐν τῷ δικαίῳ. Καὶ ἀληθῶς, ἐὰν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἔδωσε διαταγὴν νὰ καταταχθῶσιν οἱ κληρωτοὶ τῆς ἐφετεινῆς, ἀπογραφῆς οἱ μὴ προσελθόντες πρὸ 50 ἡμερῶν, μὲ πρόσθετον ὑπηρεσίαν, δὲν παρηνόμησε, διότι ὁ νόμος ΨΙΣΤʹ ἐν ἄρθρῳ 100 ὁρίζει ὅτι ὀφείλουσι νὰ προσέρχωνται οἱ προσκληθέντες στρατεύσιμοι ἐν τῇ τασσομένῃ ἡμέρᾳ ἐν τῷ φύλλῳ πορείας, μετὰ πεντήκοντα δὲ ἡμέρας ἀπὸ ἐκείνης τιμωροῦνται κατὰ τὸν νόμον, ὁ δὲ νόμος ΑΛΓʹ ὁρίζει ὡς ποινὴν καὶ τὴν πρόσθετον ὑπηρεσίαν. Ἀλλ’ ἡ ποινὴ αὕτη τότε ἐπάγεται εἰς τὸν κληρωτὸν, ὅταν παρέλθῃ ἡ ἡμέρα τῆς προσκλήσεως ἢ ὅταν παρέλθῃ καὶ ἡ πεντηκοστή. Ὑπῆρξε καὶ πέρυσι συζήτησις περὶ τοῦ θέματος τούτου, ὅταν ὁ νόμος ΑΛΓʹ ὥρισε τὸν χρόνον μετὰ τὸν ὁποῖον νὰ καταδιώκηται ὁ μὴ προσερχόμενος κληρωτός.

§97ΒΑΛΑΒΑΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι συγχύζετε τοὺς δύω νόμους καὶ δίδετε τοιαύτην ἑρμηνείαν ἢ δὲν τοὺς ἐνθυμεῖσθε.

§98ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ μεταβολὴ τῆς θέσεώς σας, κύριε Βαλαβάνη, δὲν πρέπει νὰ σᾶς ἀναγκάζῃ νὰ ὑποστηρίζητε πράγματα παράνομα, διότι εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν ἔχετε τὴν γνώμην αὐτήν. Πρέπει νὰ ἦσθε βέβαιος, ὅτι αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγω, εἶναι ἡ πραγματικὴ ἑρμηνεία, εἶναι ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν αὐτὸς ὁ ἴδιος Πρωθυπουργὸς ἔδωσεν πέρυσιν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Εἶπεν, ὅτι ναὶ μὲν ἄρχεται ἡ τρίμηνος προθεσμία ἀπὸ τῆς 1 Ἰουλίου, ἀλλὰ ἡ ποινὴ ἄρχεται ἀπὸ τῆς πεντηκοστῆς ἡμέρας, διότι ἡ διάταξις αὐτὴ τοῦ ἄρθρου 100 τοῦ ΨΙΣΤʹ νόμου μένει ἐν ἰσχύει, κύριε Βαλαβάνη, καὶ τὸ λησμονεῖτε· δὲν δικαιοῦσθε ὅμως νὰ ἐπιβάλετε ποινήν· μόνον δὲ ὅταν ψηφισθῇ ὁ νόμος οὗτος, δύνασθε νὰ τὸ πράξητε, καὶ διὰ τοῦτο πολὺ ὀρθῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μετριάζει τὰς τασσομένας προθεσμίας. Ἀλλὰ πρὸ τῆς ψηφίσεως τοῦ νόμου αὐτοῦ δὲν δικαιοῦσθε νὰ ἐπιβάλητε ποινήν, ὥστε πρὸ τῆς παρελεύσεως τῆς πεντηκοστῆς ἡμέρας δὲν δύναται νὰ ἐπιβληθῇ πρόσθετος ὑπηρεσία, διότι τοῦτο οὔτε δίκαιον, οὔτε νόμιμον εἶναι.

§99ΤΖΑΝΕΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡμεῖς οἱ ἐν τῇ Ἑλλάδι κατοικοῦντες, οἱ Ἕλληνες, ὁ Ῥωμιὸς κατὰ τὸ κοινῶς λεγόμενον, δὲν δυνάμεθα ἢ νὰ καταφεύγωμεν εἰς εὐεργετικοὺς νόμους, διότι καὶ εἰς ἄλλα Ἔθνη καταφεύγουν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοιούτων νόμων, ὁπόταν προκύψωσι περιστάσεις ἐναντίαι εἰς τὴν πρόοδον καὶ τὴν ὕπαρξιν τῶν λαῶν. Ἐὰν κόψωμεν τοὺς ἐλαιωνάς μας, τοὺς συκαιωνάς μας, τοὺς σταφιδωνάς μας, τότε θέλομεν ἔχει στρατὸν, ὁποῖον ὁ κύριος Στάϊκος θέλει· ἐνόσῳ ἔχομεν ἐλαιῶνας καὶ σταφιδῶνας, ἐνόσῳ οἱ συμπολῖται ἡμῶν εἶναι σχετικῶς εὔποροι καὶ οἰκοκυραῖοι, δὲν δύνανται ἢ νὰ προσέρχωνται ἐνώπιον τῆς Ἀντιπροσωπείας τοῦ Ἔθνους καὶ νὰ ζητῶσιν ὅπως αὐτὴ φανῇ ἐπιεικής. Καὶ ἰδοὺ διατί. Ἠξεύρω ὅτι πολλοὶ δὲν σπεύδουσι νὰ προσέρχωνται εἰς τὰς τάξεις, διότι ἔχουσι νὰ ἐκπληρώσουν ἀπολύτους ἀνάγκας, νὰ συλλέξωσι τὰ προϊόντα αὐτῶν λόγου χάριν. Οἱ ἔχοντες λοιπὸν τοιαύτας ἀνάγκας ἀναγκάζονται νὰ μὴ προσέλθωσι, καὶ τοιουτοτρόπως ὑπόκεινται εἰς τιμωρίαν. Καὶ νὰ φέρω ὡρισμένως τὸ ὄνομα Γεωργανᾶς. Ἠξεύρετε διατί οὗτος δὲν προσῆλθεν, εἰς τὰς τάξεις ἐγκαίρως; διότι ἔχει δύω ἀδελφοὺς εἰς τὰς φυλακὰς, ἔχει δύω ἀδελφὰς καὶ μητέρα ἀνίκανον, καὶ ἠναγκάσθη νὰ μὴ προσέλθῃ διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ὕπαρξιν ἐκείνων, οἵτινες ἄλλως ἤθελον μείνει ἄνευ τῶν μέσων τῆς συντηρήσεως. Ἡ ἐπιείκεια παρ’ ἡμῖν εἶναι ἀναγκαία. Ἢ νομίζετε, ὅτι οἱ συμπολῖται ἡμῶν εἰσὶ στρατολογημένοι ἐκ τῶν τριόδων τῶν μεγάλων τῆς Εὐρώπης πόλεων, καὶ δὲν γνωρίζουσι πατέρα ἢ μητέρα, ἢ ὅτι εἰσὶ Φελλάχοι, καὶ διὰ τοῦτο ζητεῖτε αὐστηρότητας κατ’ ἐκείνων οἵτινες δὲν ἠθέλησαν νὰ προσέλθωσιν, καὶ ἐὰν μόνον παρῆλθον 2 ἢ 3 ἡμέραι; Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν, ἐὰν ἦναι δίκαιον νὰ ἀποκλεισθῶσι τοῦ εὐεργετήματος τῆς ἀπαλλαγῆς ἐκεῖνοι οἵτινες προσῆλθον μετὰ 2 ἢ 3 ἡμέρας ἢ καὶ πλέον ἕνεκα τοιαύτης ἀνάγκης. Νομίζω, ὅτι ἡμεῖς οἱ βουλευόμενοι ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, οἱ ἀντιπροσωπεύοντες Ἐπαρχίας Ἑλληνικὰς, ὀφείλομεν νὰ σκεφθῶμεν καλῶς, ὀφείλομεν νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸν χαρακτῆρα καὶ τὰς ἀνάγκας τοῦ λαοῦ, τὸν ὁποῖον ἀντιπροσωπεύομεν. Ὀφείλει λοιπὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐγγράψῃ διάταξιν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀπαλλαγῆς καὶ ἐκείνων περὶ τῶν ὁποίων πολὺ ὀρθῶς ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς εἶπεν, ὅτι ἂν καὶ φαίνονται, ὅτι παρέβησαν τὸν νόμον, δὲν τὸν παρέβησαν, διότι ἡ προθεσμία τῶν πεντήκοντα ἡμερῶν δι’ αὐτοὺς δὲν εἶχε παρέλθει.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλος τις δὲν ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ 26 ἄρθρου. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Λύεται ἡ Συνεδρίασις. Ὥρα 6 50′.