1883.12.14

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 31

τῆς 14 Δεκεμβρίου 1883

(Τετάρτη)

Ὥρα 3 Μ. Μ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§1ΤΖΑΝΕΣ. Κύριοι βουλευταὶ, μετὰ τὴν ἔναρξιν τοῦ μεγάλου ἔργου τοῦ λιμένος Καλαμῶν, τὸ τεῖχος, ὅπερ εἰς τὸ σχέδιον τοῦ Πασχὰλ εἶχε θεωρηθῆ ὡς χρήσιμον νὰ γείνῃ, ἀπεφασίσθη ν’ ἀναλυθῇ εἰς δύω τείχη, διὰ τῶν ὁποίων νὰ προασπίσωσιν ἀπὸ τὸν κίνδυνον τὰ κτήματα τὰ πέριξ. Ἀλλ’ ἔνθεν καὶ ἔνθεν μένουσιν οἰκόπεδα, τὰ ὁποῖα οἱ κάτοικοι διαμφισβητοῦσι δικαιώματα προσαυξήσεως, τὸ δὲ Δημόσιον ἐπίσης διαμφισβητεῖ τὸν χῶρον αὐτὸν, ὡς ἀνήκοντα εἰς αὐτό. Ἠγέρθησαν ἐπὶ τούτοις ἀγωγαὶ καὶ ἴσως σκοπὸς ἦτο νὰ τροφοδοτηθῶσι δικηγόροι τινὲς φίλοι. Παρακαλῶ ἐν τούτοις τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ παραγγείλῃ εἰς τὸν Δικαστικὸν Σύμβουλον νὰ ζητήσῃ ἀπὸ τὸν Ἔφορον Καλαμῶν πίνακα τῶν ἐγερθεισῶν δικῶν, ἢ μᾶλλον τὰς δικογραφίας αὐτῶν καὶ θέλει πεισθῆ, ὅτι αἱ πλεῖσται δίκαι ἠγέρθησαν οὐχὶ διὰ συμφέροντα εἰς τὸν δημόσιον σκοπόν. Ἐὰν τὰ πέριξ οἰκόπεδα ἀνήκωσιν εἰς τοὺς παροχθίους, οὐδένα σκοπὸν ἔχουσιν αἱ ἐγερθεῖσαι ἀγωγαὶ, ἐὰν δὲ ὄχι, τότε τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ μετὰ περισκέψεως δύναται νὰ ἐπιδιώξῃ τὰ συμφέροντα αὑτοῦ ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ μεριμνήσῃ σπουδαίως περὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, νὰ ἀπαγορεύσῃ δὲ ῥητῶς τὴν ἔγερσιν νέων δικῶν μέχρι τῆς ἀνευρέσεως τῆς ἀληθείας περὶ τῶν ἐχόντων δικαιώματα μεταξὺ τῶν παροχθίων καὶ τοῦ Δημοσίου.

§2ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Βώλου εἶχεν ἀπευθύνει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τρεῖς ἐπερωτήσεις· ἐζήτησεν, ἵνα κατατεθῇ εἰς τὴν Βουλὴν κατάλογος ὅσον οἷόν τε ἀκριβὴς κατὰ τόπον, χρόνον, ὀνόματα δικαιούχων κλπ. τῶν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου πληρωθεισῶν ἢ ἀναγνωρισθεισῶν ἀποζημιώσεων ἀπὸ τοῦ ἔτους 1864 διὰ παραβιάσεις τοῦ Συντάγματος, τῶν Νόμων καὶ Διαταγμάτων παρ’ Ὑπουργῶν ἢ δημοσίων λειτουργῶν κλπ. Ὡς πρὸς τὰς ἀνακοινώσεις γνωρίζει ὁ κ. βουλευτὴς ὅτι, κατὰ τὴν νομολογίαν, προκειμένου περὶ Ὑπουργῶν, δὲν δύναται νὰ γείνῃ ἀνακοίνωσις, εἰμὴ ἐὰν κινηθῇ τὸ ζήτημα τῆς εὐθύνης. Ὡς πρὸς δὲ τὸν κατάλογον λυποῦμαι, ὅτι δὲν ὑπῆρξε δυνατὸν μέχρι τοῦδε, καὶ πιστεύω ὅτι δὲν θὰ ᾖναι διὰ πολὺν καιρὸν νὰ ὑποβάλω αὐτόν, διότι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ δὲν ἐτηρεῖτο βιβλίον —τώρα τηρεῖται— τῶν τοιούτων ἀποφάσεων. Ἐζητήθησαν ἀπὸ τοῦ Ἐλεγκτικοῦ Συνεδρίου τὰ ἐντάλματα, ἵνα ἐκ τούτων ἀρυσθῶμεν τὰς πληροφορίας καὶ ἀπὸ τοῦ Ὑπουργείου ἀκόμη τῶν Στρατιωτικῶν, ἀλλ’ ὁ Δικαστικὸς Σύμβουλος, ὁ ὁποῖος εἰργάσθη εἰς τὰ τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὴν ἐπερώτησιν, βεβαιοῖ ὅτι ἀπαιτεῖται πολὺς χρόνος ἵνα ἐπιτευχθῇ ἡ πλήρης ἀπάντησις, ἀμφιβάλλει δὲ καὶ ἂν μετὰ παρέλευσιν χρόνου θὰ ᾖναι πλήρης. Ἡ δευτέρα ἐπερώτησις τοῦ αὐτοῦ βουλευτοῦ εἶναι ἡ ἑπομένη: ἐὰν καὶ ἀπὸ τίνος ἐποχῆς ἡ βασιλικὴ χορηγία ὑποβάλλεται εἰς χαρτοσήμανσιν κατὰ τὸν περὶ χαρτοσήμου νόμον. Ὡς πρὸς τοῦτο τὸ Ὑπουργεῖον ἐζήτησε τὴν γνώμην τῶν ἁρμοδίων, καὶ ἡ γνώμη αὐτῶν ὅπως καὶ ἡ γνώμη τοῦ Ὑπουργείου ὑπῆρξε καὶ ὑπάρχει ὅτι ἡ βασιλικὴ χορηγία δὲν ὑποβάλλεται εἰς τὸν φόρον ἐπὶ τοῦ χαρτοσήμου, διότι ὁ νόμος περὶ χαρτοσήμου δὲν ὑποβάλλει εἰς τέλος χαρτοσήμου πᾶσαν πληρωμὴν ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου, ἀλλὰ μόνον διὰ τοῦ ἄρθρου 9ου ἐκείνας τὰς πληρωμὰς, αἵτινες ἐν τῷ ἄρθρῳ ἀπαριθμοῦνται καὶ ἰδίως ἐν τῷ 5ῳ ἐδαφίῳ τοῦ ἄρθρου 9ου· εἰς ταύτας δὲν περιλαμβάνεται ἡ Βασιλικὴ χορηγία, διότι ἐν τῇ διατάξει γίνεται μνεία μόνον περὶ τῶν ὑπαλλήλων, καὶ ἔχω ἐνταῦθα σημειωμένον ποῖοι ὑπάλληλοι περιλαμβάνονται· ὥστε ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισα, εἶναι ὅτι κατὰ τὸν περὶ χαρτοσήμου νόμον δὲν δύναται νὰ ὑποβληθῇ εἰς τέλος ἡ βασιλικὴ χορηγία. Ἑτέρα ἐπερώτησις τοῦ κ. βουλευτοῦ ἔχει οὕτω: ἐὰν καὶ τίνα μέτρα ἔλαβεν ἡ Κυβέρνησις συνεπείᾳ τῆς ἀπὸ 12 Μαρτίου 1883 ἐπερωτήσεώς μου πρὸς πρόληψιν τῶν ἐν τοῖς Δημοσίοις Ταμείοις τῶν νέων Ἐπαρχιῶν καταχρήσεων μὲ ζημίαν τοῦ τε Δημοσίου καὶ τῶν πολιτῶν διὰ παραβιάσεως τοῦ ἄρθρου 11ου τοῦ Νόμου τῆς 11ης Ἀπριλίου 1867 κτλ. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, συνεννοηθὲν καὶ μετὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἐπειδὴ προέκειτο καὶ περὶ στρατιωτικῶν διαχειρίσεων, ἔστειλε δύω ἐπιθεωρητάς, ἕνα πολιτικὸν καὶ ἕνα στρατιωτικὸν εἰς τὰς Νέας Ἐπαρχίας, οἵτινες ἐπεθεώρησαν πάντα τὰ ταμεῖα· συνεπείᾳ δὲ τῆς ἐπιθεωρήσεως ταύτης ἀπελύθη ὁ ταμίας Ἄρτης· ἀλλὰ καὶ αὐτός, καταγγελθεὶς εἰς τὸ δικαστήριον, ἠθωώθη. Εἰς τὰς Ἐπαρχίας τῆς Θεσσαλίας οὐδεμία ὑπῆρξεν ἀφορμὴ ἵνα προβῇ ἡ Κυβέρνησις εἰς μέτρον τι κατὰ τῶν Ταμιῶν, διότι κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῶν ἐπιθεωρητῶν δὲν εἶχε συμβῆ παραβίασίς τις τοῦ Νόμου.

§3ΚΟΝΤΟΣΤΑΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἐγένετο λόγος δι’ ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἀπηύθυνεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Βώλου, λαμβάνω τὴν εὐκαιρίαν νὰ παρατηρήσω, ὅτι στατιστικὰς τινας δικαστικὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐζήτησεν, ἐπειδὴ δὲν εὗρον προχείρους εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ἐζήτησα ἀπὸ τοὺς ἁρμοδίους Εἰσαγγελεῖς, καὶ ἐπιφυλάσσομαι, ὅταν ἔλθουν, νὰ τὰς καταθέσω εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§4ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Δὲν εἶμαι ἀτυχῶς εἰς θέσιν νὰ συζητήσω σήμερον, διότι ἀσθενῶ, ἀλλ’ ἀνάγκη νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις εἰς ἀνταπάντησιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Ἤκουσα ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν δύναται νὰ ὑποβάλῃ τὸν ζητηθέντα κατάλογον, εἰμὴ μετὰ πολὺν χρόνον. Γνωρίζω τὴν ἀταξίαν τῶν δημοσίων γραφείων, καὶ τὸ πιστεύω· ἀλλ’ ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποβληθῇ, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, νὰ τὸ ὑποβάλῃ ὅσον οἷόν τε τάχιον, καὶ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἐργασία πρὸς συλλογὴν τῆς ὑπολοίπου ὕλης, καὶ ὅταν περατωθῇ, νὰ ὑποβάλῃ τὸ ἀποτέλεσμα, διότι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότατον. Ἀποδίδω μεγάλην σημασίαν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης, καὶ ὅταν ἔλθωσιν αἱ πληροφορίαι, θ’ ἀποδείξω τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν. Ὡς πρὸς τὸ ζήτημα, εἰς τὸ ὁποῖον ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἀνακοίνωσις καθ’ Ὑπουργοῦ, εἰμὴ ἐὰν γείνῃ ποινικὴ καταδίωξις...

§5ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶπον ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ νομολογία.

§6ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Καὶ ἐὰν ἡ νομολογία αὕτη εἶναι ὀρθὴ, ἡ ἐπερώτησίς μου εἶχε δύω μέρη· ἐν τῷ πρώτῳ ἐζήτησα τίνες ἀποζημιώσεις ἐπληρώθησαν, λόγῳ παραβιάσεως τῶν Ὑπουργῶν, καὶ τὰς πληροφορίας ταύτας δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν, διότι ἡ νομολογία δὲν μᾶς ἐμποδίζει, πιστεύω.

§7ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν δύναμαι νὰ δώσω πίνακα ἀπὸ τοῦ 1864.

§8ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Δύνασθε ὅμως ἀπὸ μεταγενεστέρας ἐποχῆς.

§9ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν λέξιν; Τὸ Πρωτοδικεῖον καὶ τὸ Ἐφετεῖον παρέπεμψαν εἰς ἰδιαιτέραν συζήτησιν τὰς ἀνακοινώσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο κατὰ τοῦ κ. Σωτηρίου Πετιμεζᾶ, ὅτε πολλοὶ ἀξιωματικοὶ ἐτέθησαν εἰ ἀποστρατείαν, ὅτε πολλαὶ δίκαι ἀνεκινήθησαν, μεταξὺ τῶ ὁποίων ὑπερασπίσθην καὶ ἐγὼ πολλάς, ἀλλ’ ἀκόμη δὲν ἔλαβον πέρας, δὲν ἠξεύρω καὶ ἐγὼ διατί.

§10ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ἐγώ, κ. Στεφανίδη, δὲν ἀποβλέπω εἰς πρόσωπα, ἀλλ’ εἰς πράγματα. Γνωρίζετε, ὡς καὶ ἐγὼ, ὅτι τὸ Δημόσιον πληρώνει ἀποζημιώσεις μεγάλας διὰ παραβάσεις Ὑπουργῶν καὶ δημοσίων λειτουργῶν, ἀλλὰ δὲν καταδιώκονται οἱ ὑπαίτιοι τῶν παρανόμων πράξεων, καὶ ἐντεῦθεν γεννῶνται μέγισται ζημίαι, ἀφ’ ἑνὸς μὲν εἰς τὸ Δημόσιον, ἀφ’ ἑτέρου δὲ εἰς τοὺς πολίτας, οἵτινες πολλάκις δὲν εὑρίσκουσι τὸ δίκαιόν των, διότι οἱ δικασταὶ, οἵτινες καίτοι ἰσόβιοι, δὲν ἔχουσιν ἀνεξαρτησίαν, ὅσην ὤφειλον, περιδεεῖς ἀπέναντι τοῦ Δημοσίου, εὑρίσκουσι σχεδὸν πάντοτε, ὅτι τὸ Δημόσιον ἔχει δίκαιον.

§11ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἐναντίον συμβαίνει.

§12ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Ὅταν τὸ Δημόσιον ἔχῃ δίκαιον, πρέπει νὰ τὸ εὑρίσκῃ, ἀλλ’ οὐχὶ καὶ ὅταν ἔχῃ ἄδικον νὰ καταπιέζωνται οἱ πολῖται. Ταῦτα πάντα θὰ προληφθῶσιν, ἐὰν τὸ Δημόσιον εἰς τὰς τοιαύτας δίκας καταδιώκῃ τοὺς ὑπαιτίους. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν δευτέραν ἐπερώτησιν, ὁ κ. Πρωθυπουργός, στηριζόμενος εἰς γνώμην τῶν ἁρμοδίων, σᾶς εἶπεν ὅ,τι φρονεῖ, ὅτι Βασιλικὴ χορηγία δὲν ὑποβάλλεται εἰς χαρτόσημον. Βεβαίως ἡ ἐπερώτησίς μου εἶχεν ἕνα σκοπόν· νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο, διὰ νὰ μὴ γεννῶνται ψιθυρισμοὶ κατὰ τοῦ Στέμματος, ἐὰν τοῦτο δὲν παραβαίνῃ νόμον, νὰ μὴ ἀκούωνται γογγυσμοὶ περὶ τῆς ἐνώπιον τῶν νόμων ἀνισότητος, ἐὰν δὲν ὑπάρχῃ ἀφορμὴ πρὸς τοῦτο. Παρακαλῶ ὅμως τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ὑποβάλῃ εἰς ἡμᾶς ἔγγραφον τὴν γνωμοδότησιν τῶν ἁρμοδίων, διότι ἠθέλησε κάπως νὰ ὀλισθήσῃ.

§13ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ εἶπον ὅτι ἡ γνώμη τῶν ἁρμοδίων καὶ ἡ ἰδική μου εἶναι ἡ αὐτή. Ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην. Ἰδοὺ δὲ καταθέτω καὶ τὸ ἔγγραφον τῶν Συμβούλων.

§14ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ· καὶ μετὰ τὴν τύπωσιν θὰ ἴδωμεν ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη συζητήσεως. Ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὴν ἀπάντησιν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ περὶ τῶν χαλκίνων νομισμάτων, διαβεβαιῶ αὐτὸν, ὅτι δὲν ἔχει ἀκριβεῖς πληροφορίας· εἶπεν ὅτι ὁ ταμίας Ἄρτης ἐφάνη καταχραστὴς, ἀλλὰ καὶ αὐτὸς διεσώθη ἀπὸ τὸ Πλημμελειοδικεῖον· σέβομαι τὸ δεδικασμένον res judicata pro veritate habetur, δὲν θέλω νὰ εἴπω, ὅτι κακῶς ἠθωώθη. Ἔστω. Δὲν πρόκειται ὅμως περὶ τοῦ Ταμίου Ἄρτης· καταγγέλλω ῥητῶς τὸν Ταμίαν Βώλου, καὶ ἐπειδὴ δὲν θέλω νὰ μὲ κατηγορῶσιν ἐπὶ ἀοριστίᾳ, καταγγέλλω ῥητῶς ὅτι: ἐνῷ δυνάμει τοῦ Νόμου τοῦ 1882 οἱ Ταμίαι δὲν δύνανται νὰ πληρώσωσι διὰ χαλκίνων νομισμάτων ἢ 5 δραχμὰς δι’ ἑκάστην πληρωμὴν, οὗτος πληρώνει τοὺς ὑπαλλήλους εἰς χάλκινα νομίσματα ἕως 80 καὶ 150 δραχμάς, καὶ ἐντεῦθεν ἐπέρχεται ζημία εἰς τοὺς δικαιούχους, ὠφελεῖται δὲ, ὑποθέτω, ὁ Ταμίας καὶ οὐχὶ τὸ Δημόσιον, ὅπερ ἄλλως δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὠφελῆται διὰ παραβιάσεως τῶν Νόμων. Ἐκτὸς τῆς καταχρήσεως ταύτης, τὴν ὁποίαν ἐπανειλημμένως μοὶ ἀνεκοίνωσαν ἐκ Βώλου, συνέπεσεν ἐγὼ αὐτὸς νὰ ἐξακριβώσω κατὰ τὴν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Βώλου περιοδείαν μου ἄλλην κατάχρησιν τῶν Εἰσπρακτόρων, διότι ἐνῷ οἱ φορολογούμενοι δικαιοῦνται νὰ πληρώσωσι μέχρι 5 δραχμῶν εἰς χάλκινα νομίσματα, οἱ Εἰσπράκτορες τοὺς ἐξαναγκάζουσι νὰ πληρώνωσιν εἰς ἀργυρᾶ, ὥστε ἡ ζημία εἶναι διπλῆ.

§15ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ποῖος τοὺς ἐξαναγκάζει;

§16ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Οἱ Εἰσπράκτορες, οἵτινες φυλακίζουν τοὺς φορολογουμένους, ἐὰν ἀρνηθῶσι. Διατάξατε ἀνακρίσεις καὶ θὰ ἰδῆτε, ὅτι τοῦτο γίνεται· οὕτω δὲ εἰς τὴν φορολογίαν τῶν νέων ἐπαρχιῶν, ὅπου ὑπάρχει καὶ ἡ πρόσθετος, ἤτοι ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν τραπεζιτικῶν γραμματίων καὶ τοῦ μεταλλικοῦ, προστίθεται καὶ ἡ καταπίεσις τῶν Ταμιῶν καὶ τῶν Εἰσπρακτόρων.

§17ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θέλομεν διατάξει ἀνακρίσεις.

§18ΣΤΑΪΚΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἀνταποκρίνομαι εἰς τὰς εὐχὰς ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς, ἂν ληφθῇ πρόνοια, ὥστε εἰς τὸ θεωρεῖον τῶν δημοσιογράφων νὰ τεθῇ φανός.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διετάχθη.

§20ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εἰς ὅσα εἶπον πρότερον, ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τῶν παρόντων ἀξιοτίμων συναδέλφων ἐκ Θεσσαλίας καὶ Ἠπείρου.

§21ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θέλομεν ἀποστείλει ἐκεῖ ἐπιθεωρητὴν, διὰ νὰ ἀνακρίνῃ τὰ γενόμενα.

§22Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ συζήτησις Νομοσχεδίου περὶ δανείου 170 ἑκατομμυρίων εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§24Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, προτείνω τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, διότι δὲν μᾶς διενεμήθη ὁ Προϋπολογισμὸς νὰ μελετήσωμεν. Τί ἐστὶ δάνειον; δάνειον εἶναι φόρος, εἶναι εἰσοδήματα τοῦ Δημοσίου καὶ ἔξοδα τοῦ Δημοσίου. Τί εἶναι ἡ ὑπηρεσία τοῦ δανείου; ἔξοδα. Τί εἶναι αἱ εἰσπράξεις; ἔξοδα· δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο ὁ Προϋπολογισμός. Ἀλλὰ Προϋπολογισμὸν δὲν μᾶς ἔδωκαν καὶ ἑπομένως δὲν ἠμπορῶ νὰ μελετήσω. Λάβετε δὲ ὑπ’ ὄψιν, κύριοι, ὅτι ὅλοι οἱ βουλευταὶ δὲν εἶναι ἱκανοὶ δι’ ὅλα τὰ πράγματα· ὀλίγοι εἶναι οἱ τὰ πάντα εἰδότες καὶ μηδὲν ἐπιστάμενοι. Ἀνθίσταμαι, κύριοι, διότι τοὺς φόρους πρέπει νὰ ψηφίζωμεν μετὰ μελέτην, καὶ διότι ἤρχισα νὰ φοβοῦμαι, ἀφοῦ τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους ηὔξησαν εἰς 96 ἑκατομμύρια, ὅτι ἐπεβαρύναμεν πολὺ τὸν λαὸν, καὶ φοβοῦμαι ὅτι καὶ ὁ λαὸς ἤρχισε νὰ τὸ αἰσθάνεται, καὶ διὰ τοῦτο θέλω τουλάχιστον νὰ ἔχω τὰ μέσα τῆς μελέτης.

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ἡ ἀναβολή· οἱ ὑποστηρίζοντες αὐτὴν νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγιστοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.—Ζητεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§26ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Δὲν δύναμαι ν’ ἀφήσω νὰ παρέλθῃ οὔτε εἰς πρώτην συζήτησιν ἡ ἐπιψήφισις τοῦ Νομοσχεδίου τούτου χωρὶς νὰ διαμαρτυρηθῶ καὶ κατὰ τῆς συμβάσεως καὶ κατὰ τῶν ὅρων αὐτῆς, οἵτινες αὐτόχρημα δεσμεύουσι τὸ παρὸν καὶ τὸ μέλλον τῆς χώρας ἡμῶν καὶ οἵτινες στιγματίζουσι τὴν πίστιν τῆς Ἑλλάδος. Ὡς εἰσηγητὴς τῆς μειονοψηφίας τῶν Ἐπιτροπῶν τοῦ Προϋπολογισμοῦ καὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἔχω τὴν ὑποχρέωσιν νὰ ἐκθέσω εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἡ μειονοψηφία ἐπρότεινε τὴν ἀπόῤῥιψιν τῆς προκειμένης συμβάσεως. Ἀλλ’ ἐπειδὴ παρατηρῶ ὅτι κατὰ τὴν συνεδρίασιν ταύτην εἶναι ἀπὼν ὁ εἰσηγητὴς τῆς πλειονοψηφίας, ἐπιφυλάσσομαι νὰ τὸ πράξω κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν.

§27ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κατὰ τὴν δευτέραν καὶ τρίτην ἀνάγνωσιν θὰ ὁμιλήσω κατὰ τῆς ἀρχῆς.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οὐδεὶς ἕτερος ζητεῖ τὸν λόγον κατὰ τῆς ἀρχῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν νὰ ἐγερθῶσιν.

§29ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὀνομαστικὴ κλῆσις ἂς γείνῃ ἐπὶ τοῦ συνόλου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν καὶ ἄρθρον δι’ ἀναστάσεως. Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον.)

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου ἐγένετο δεκτὸν διὰ ψήφων 102 κατὰ 11, ἐννέα ἀρνηθέντων. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσόντων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων.

§32ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε νὰ κάμω μίαν πρότασιν. Θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιληφθῇ σήμερον τῆς προτάσεως ἀμέσως τοῦ Νομοσχεδίου, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὴν ὅρκισιν τῶν διὰ νόμου πολιτογραφημένων. Τοῦ Νομοσχεδίου τούτου τὴν ἀνάγκην ὅλοι γνωρίζετε· ἀφοῦ ἐπολιτογραφήθησαν τὰ πρόσωπα διὰ πράξεως νομοθετικῆς, βεβαίως ἐννοοῦμεν ν’ ἀποκτήσωσι τὴν Ἑλληνικὴν ἰθαγένειαν καὶ δι’ ὁρκίσεως.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προτάσσεται τὸ Νομοσχέδιον αὐτό. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ μοναδικὸν ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὁρκίσεως τῶν διὰ νόμου πολιτογραφημένων εἰς ά. ἀνάγνωσιν). Τώρα ἔρχεται τὸ νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων· εἶναι βʹ. ἀνάγνωσις. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῆς ἀρχῆς;

§34ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Μίαν πληροφορίαν ἔχω νὰ ζητήσω. Διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν Νομοσχεδίου λαμβάνεται πρόνοια περὶ τῶν Εἰσαγγελέων καὶ Ἀντισαγγελέων;

§35ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι.

§36ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Παρατηρῶ λοιπὸν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι, ἐνῷ ἀγωνίζεται νὰ περιφρουρήσῃ τὴν ἀνεξαρτησίαν καὶ τοῦ μικροτέρου τῶν ὑπαλλήλων, οὐδεμίαν μέχρι τοῦδε ἔλαβε φροντίδα περὶ τῶν Εἰσαγγελικῶν Ἀρχῶν, ἐκ τῆς ἀνεξαρτησίας τῶν ὁποίων δύναταί τις νὰ ἐλπίζῃ κατὰ τὸ πλεῖστον τὴν ἄγρυπνον τῶν νόμων ἐφαρμογήν· καὶ ἐντούτοις αὐτοὶ μόνον μένουσιν ἐξηρτημένοι ἤδη ἀπὸ τὸν μικρότερον τῶν κομματαρχίσκων. Δέχομαι, ὅτι νομοθετικὴ διάταξις περὶ ἀπολύσεως τῶν Εἰσαγγελέων τακτικώτερον ἦτο νὰ τεθῇ εἰς τὸν νόμον περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ὅστις ἐν πολλοῖς ἀτελέστατος, ἔχει ἀνάγκην ἀναθεωρήσεως· ἀλλ’ ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔδειξεν ἀτυχῶς σημεῖα προπαρασκευῆς τοιούτου νομοσχεδίου, καὶ ἀφοῦ αἱ Εἰσαγγελικαὶ Ἀρχαὶ εὑρίσκονται εἰς τὸ μεταίχμιον μεταξὺ τῶν δικαστικῶν καὶ διοικητικῶν ὑπαλλήλων, δυνάμεθα, φρονῶ, νὰ λάβωμεν πρόνοιάν τινα περὶ αὐτῶν ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ, ἐκτὸς ἐὰν ἡ Κυβέρνησις δηλώσῃ ἐπισήμως, ὅτι προτίθεται νὰ ὑποβάλῃ προσεχῶς νομοσχέδιον, τροποποιοῦν τὸ νῦν ἐν ἰσχύϊ περὶ προσόντων τῶν Δικαστικῶν ὑπαλλήλων.

§37ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι θὰ ἦναι ὠφέλιμον νὰ ληφθῇ πρόνοια καὶ περὶ προσόντων τῶν εἰσαγγελικῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ δὲν θεωρῶ ὅτι τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι τὸ κατάλληλον ἵνα περιλάβῃ διάταξιν περὶ τούτου· διότι, καί τοι εἰς τὸ μεταίχμιον εὑρίσκονται οἱ Εἰσαγγελεῖς τῆς Δικαστικῆς καὶ Διοικητικῆς Ἐξουσίας, ἀφοῦ ὁπωσδήποτε ὑπάρχει Νόμος εἰδικὸς περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, περιλαμβανομένων καὶ αὐτῶν, πᾶσα περὶ Εἰσαγγελέων πρόνοιαν πρέπει νὰ ληφθῇ σχετικῶς πρὸς τὸν εἰδικὸν ἐκεῖνον Νόμον. Ὅτι ὁ Νόμος ἐκεῖνος χρῄζει τινὸς ἀναθεωρήσεως, νομίζω ὅτι εἶναι γενικῶς παραδεδεγμένον. Νομίζω μάλιστα, ὅτι χρήζουσιν ἀναθεωρήσεως καὶ τὰ περὶ ἀποχωρήσεως τῶν δικαστικῶν, διότι ἡ ἰσοβιότης μόνον διὰ καταλλήλου Νόμου περὶ ἀποχωρήσεως δύναται νὰ καταστῇ χρήσιμος καὶ ἀνεκτή· καὶ τοῦτο ἀκριβῶς παρασκευάζει ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδίως τὸν σύνδεσμον τῶν νέων περὶ προσόντων καὶ ἀποχωρήσεως διατάξεων πρὸς αὔξησιν τοῦ μισθοῦ πολὺ γενναιοτέραν τῆς τροπῆς τῆς παλαιᾶς δραχμῆς εἰς νέαν. Πάντα ταῦτα θέλουσιν ἀποτελέσει μέτρον γενικὸν, διότι εἶναι ἀλληλένδετα μισθὸς, ἀποχώρησις καὶ προσόντα. Προκειμένου νὰ προβῶμεν εἰς τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ, πρέπει νὰ μεριμνήσωμεν καὶ περὶ τῶν προσόντων, ἀλλὰ καὶ περὶ ἀποχωρήσεως εὐκολωτέρας, κανονιζομένης ἤδη. Τὰ τρία ταῦτα εἶναι ὑπὸ τὴν διάσκεψιν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐλπίζω, ὅτι μετ’ οὐ πολὺ θὰ δυνηθῶμεν νὰ ὑποβάλωμεν τοιοῦτον Νομοσχέδιον.

§38ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δύω λέξεις θὰ μοὶ ἐπιτρέψετε νὰ εἴπω. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ προσόντα τῶν εἰσαγγελικῶν ὑπαλλήλων τὰ θεωρῶ οὐ μόνον ἐπαρκῶς προστατευόμενα ὑπὸ τοῦ νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ τοὐναντίον φρονῶ ὅτι χρήζουν καὶ περιορισμοῦ τινος, διότι ὡς προσὸν θεωρεῖται μόνον ἡ δικηγορικὴ ὑπηρεσία. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἰδέαν περὶ ἀπολύσεως καὶ τὴν ἰδέαν ὅτι δύναται νὰ γείνῃ λόγος ἐνταῦθα περὶ αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων, ἔχω τροπολογίαν, τὴν ὁποίαν ἐπιφυλάσσομαι νὰ ὑποβάλω εἰς τὸ οἰκεῖον ἄρθρον.

§39ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐγὼ νομίζω, ἂν καὶ δὲν ἀνέγνωσα τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου, ὅτι οἵα δήποτε καὶ ἂν ᾖναι δὲν δύναται νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν. Ἀφοῦ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως σκέπτεται νὰ φέρῃ εἰδικὸν Νόμον περὶ αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος νὰ καθαρισθῇ ἡ Δικαστικὴ Ἐξουσία, ἀφοῦ μάλιστα πρόκειται νὰ ληφθῇ φροντὶς καὶ περὶ αὐξήσεως αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων, νομίζω ὅτι τότε εἶναι ὁ κατάλληλος καιρὸς νὰ σκεφθῶμεν καὶ περὶ τῶν προσόντων καὶ περὶ τῆς ἀπολύσεως αὐτῶν. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν αὔξησιν τῶν μισθῶν, πρὶν ἔλθῃ ὁ Νόμος περὶ προσόντων καὶ καταρτισθῇ ὁ κλάδος οὗτος ὁ δικαστικὸς, νομίζω ὅτι εἶναι ἔγκλημα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν αὔξησιν.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀρχήν.

§41ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 1ον).

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ ὁ κ. Βαλαβάνης ἔχει τροπολογίαν.

§43ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω τίνες ἐκ τῶν κκ. βουλευτῶν ὑπέβαλον τροπολογίας.

§44ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αἱ τροπολογίαι τοῦ κ. Βαλαβάνη εἶναι αἱ πέρυσιν ὑποβληθεῖσαι· ἀλλ’ ὁ κ. Βαλαβάνης, ὡς μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς, συνεχώνευσε τὰς τροπολογίας του εἰς τὸ Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον κατόπιν ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλήν.

§45ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω τίνες αἱ τροπολογίαι αἱ ὑποβληθεῖσαι παρὰ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων, καὶ δὲν γνωρίζω ἐὰν ἀφορῶσιν εἰς τὸ ἤδη ὑπὸ συζήτησιν Νομοσχέδιον ἢ εἰς τὸ ὑποβληθὲν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον· ἔχω ὅμως νὰ ὑποβάλω καὶ ἐγὼ δύω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 1ου παρατηρήσεις καὶ ἴσως συμπίπτουσιν αὗται μὲ τὰς τροπολογίας, αἵτινες ὑπεβλήθησαν· σπεύδω δὲ νὰ τὰς ὑποβάλω ἀπὸ τοῦδε, ὅπως κατὰ τὴν τρίτην συζήτησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ δυνηθῶσι ν’ ἀποφανθῶσιν ἐπ’ αὐτῶν. Κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦτο, ὅπως διορισθῇ τις εἰς θέσι Βʹ. καὶ Γʹ. τάξεως Γραφεὺς ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ, ἀπαιτεῖται ἀπολυτήριον Γυμνασίου· ὅπως δὲ διορισθῇ εἰς τὰς ἐκτὸς τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας ὁμοιοβάθμους θέσεις, ἀπαιτεῖται ἀπολυτήριον σχολαρχείου. Ἀλλὰ γνωρίζομεν, κύριοι, ὅτι ἐν τῇ πρωτευούσῃ κατὰ χιλιάδας μετροῦνται οἱ ἔχοντες ἀπολυτήριον Γυμνασίου, καὶ κατὰ χιλιάδας μετροῦνται εἰς τὰς Ἐπαρχίας οἱ φέροντες τὸ ἀπολυτήριον τοῦ σχολαρχείου. Καὶ πρέπει νὰ ἐλπίσωμεν, ὅτι ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν θέλει αὐξήσει ἔτι περισσότερον μετὰ τὴν τελευταίαν ὤθησιν, ἥτις ἐδόθη εἰς τὴν παιδείαν, διὰ τῆς προσθήκης μεγάλου ποσοῦ ἐν τῇ σχετικῇ πιστώσει καὶ τῆς ἀφειδοῦς χρήσεως αὐτοῦ. Οὕτω δὲ ἐνῷ φαίνεται ὅτι ἐκ τοῦ πρώτου ἄρθρου ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑποψηφίων διὰ τὰς θέσεις, εἰς ἃς ἀφορᾷ, περιορίζεται, ἀποκλειομένων τῶν ἐμπειρικῶν, οὕτως εἰπεῖν, ὑπαλλήλων, οἵτινες καὶ οἱ μᾶλλον ἐργατικοὶ ἂν ὄχι οἱ κάλλιστοι εἶναι, κατὰ τὴν ἐμὴν πεῖραν, νέα καὶ εὐρυτέρα ἀνοίγεται πληγὴ, διότι πολυαριθμότεροι θὰ ἦναι οἱ ἀπαιτηταί. Γνωρίζετε, κύριοι, τίς ἡ ἱκανότης τῶν ἐξερχομένων ἐκ τῶν Γυμνασίων, οὐδεὶς δὲ δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ, μάλιστα μετὰ τὴν τελευταίαν λογοδοσίαν τοῦ Πρυτάνεως τοῦ Πανεπιστημίου, ὅτι καθ’ ἡμέραν καταπίπτουσι παρ’ ἡμῖν αἱ κλασικαὶ σπουδαί· μεταξὺ 100 φερόντων ὄχι ἀπολυτήριον ἑλληνικοῦ σχολείου, ἀλλὰ καὶ ἀπολυτήριον Γυμνασίου, 10 μόλις θέλετε εὕρει ἔχοντας τὴν ἱκανότητα νὰ διατυπώσωσιν ἐγγράφως καὶ ἀπταίστως καὶ τὴν ἁπλουστέραν ἰδέαν· ἐκ τῶν 100 δὲ τούτων συνεπεία τοῦ νομοσχεδίου θὰ ἔχετε ὑποψηφίους διὰ πᾶσαν θέσιν γραφέως τοὺς 90, τοὺς χειροτέρους, διότι οἱ καλλίτεροι πρὸς αἰσιώτερον ἀποβλέπουσι πάντοτε μέλλον, καὶ θὰ ἔχητε αὐτοὺς ὑποψηφίους ἐπιβεβλημένους καὶ ἐπιβλητικούς, ὡς ἔχοντας πάντοτε τὸ τοῦ νόμου προσὸν, καὶ πάλιν ὄχι μὲ τὴν πρόθεσιν ὅπως καταστῶσιν ἐξ ἐπαγγέλματος ὑπάλληλοι, ἀλλ’ ὅπως προσπορισθῶσι τὰ μέσα τῆς διασκεδάσεως ἢ τῆς ἐξακολουθήσεως τῶν σπουδῶν των. Ἐντεῦθεν ζημία διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, ζημία διὰ τὴν πολιτικὴν, καὶ ζημία διὰ τὰς σπουδὰς τῶν νέων περισπωμένων εἰς τὴν ἀπόκτησιν ἢ τὴν διατήρησιν εὐτελοῦς τινος θέσεως. Ὁ μόνος τρόπος ἀποφυγῆς τοῦ σκοπέλου τούτου, πρὸ τοῦ ὁποίου θὰ συντριβῶσιν ἡ καλὴ θέλησις καὶ αἱ προσπάθειαι πάσης Κυβερνήσεως, εἶναι ὁ συναγωνισμός· θαυμάζω δὲ καὶ οὐδὲ δύναμαι νὰ ἐξηγήσω πῶς παρελείφθη ἐν τῷ ἄρθρῳ πρώτῳ, ἀφοῦ καὶ εἰς ἕτερον νομοθέτημα, τὸ περὶ τῶν προσόντων τῶν ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν, ὑφίσταται, καὶ κάλλιστα λειτουργεῖ καὶ κάλλιστα ἀπέδωκεν ἀποτελέσματα, καὶ ἀφοῦ ὁ συναγωνισμὸς ἐν αὐτῷ τῷ νομοσχεδίῳ ἐπιβάλλεται εἰς ὑπαλλήλους πολὺ ὑπέρτερα ἔχοντας προσόντα, καὶ ὅταν γνωρίζωμεν, ὅτι ὅσον εἶναι εὐτελεστέρα ἡ θέσις, τόσον περισσότεροι εἶναι καὶ οἱ ὑποψήφιοι. Καὶ δὲν λέγω τοῦτο, πρὸς κατάκρισιν, διότι καὶ ἐγὼ μετέσχον τῆς ἀρχικῆς διασκευῆς τοῦ νομοσχεδίου ὅτε διετέλουν Ὑπουργὸς, σπεύδω δὲ νὰ κάμω τὴν δήλωσιν ταύτην, ὅπως ἀποφύγω νέας κατακρίσεις καὶ ἐκ τῶν ἔμπροσθεν καὶ ἐκ τῶν ὄπισθεν, καὶ μᾶλλον ἐπικαίρους ἐπὶ ἀσυνεπείᾳ, ἀλλὰ διότι νομίζω, ὅτι ἐπὶ τοιούτων καινοφανῶν νομοθετημάτων, δι’ ἡμᾶς τουλάχιστον, αἱ νεώτεραι καὶ ὡριμώτεραι σκέψεις καὶ ὀρθότεραι εἶναι καὶ αἱ κάλλισται. Ταῦτα εἶχον νὰ παρατηρήσω ἐπὶ τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου πρώτου. Ἡ δευτέρα παρατήρησίς μου ἀποβλέπει εἰς τὴν δευτέραν παράγραφον τοῦ ἄρθρου. Καὶ εἰς αὐτὴν μὲν δύνανται νὰ ἐφαρμοσθῶσιν ὅσα ἤδη ἐξέθηκα περὶ συναγωνισμοῦ, μὲ τὴν διαφοράν, ὅτι τὸ ἄτοπον ἐνταῦθα θὰ ἦναι μικρότερον, διότι καὶ ὁ ἀριθμὸς τῶν ὑποψηφίων θὰ ἦναι μικρότερος. Ἀλλ’ ἡ παράγραφος αὕτη περιλαμβάνει καὶ ἑτέραν ἔλλειψιν ἀκόμη σπουδαιοτέραν, ἥτις εἶναι ἡ ἑξῆς. Κατὰ τὴν παράγραφον ταύτην, ὅπως προβιβασθῇ τις γραφεὺς πρώτης τάξεως, ἀπαιτεῖται νὰ διατελέσῃ γραφεὺς δευτέρας ἢ τρίτης τάξεως ἐπὶ διετίαν. Ἐν δὲ τῇ δευτέρᾳ ταύτῃ παραγράφῳ τοῦ ἄρθρου πρώτου δὲν εὑρίσκομεν τὴν διάκρισιν τὴν ἐν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ μεταξὺ τῶν θέσεων τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν ἐν τοῖς λοιποῖς δημοσίοις γραφείοις, οὐδ’ ὅταν πρόκηται περὶ προβιβασμοῦ, εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ διάκρισις αὕτη ἕνεκα τοῦ ἄρθρου 15ου τοῦ Νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐπιτρέπει τὴν μετάθεσιν, ἂν ἡ θέσις εἶναι ὁμοιόβαθμος καὶ ὑπάγεται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ αὐτοῦ Ὑπουργοῦ. Οὕτως ὁ ὑπάλληλος, ὅστις θὰ φέρῃ ἁπλοῦν ἀπολυτήριον ἑλληνικοῦ σχολείου, καὶ ὅστις ἐντεῦθεν δὲν θὰ ἠδύνατο νὰ διορισθῇ οὐδὲ εἰς θέσιν δευτέρας τάξεως γραφέως ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ, θὰ δύναται διὰ τῆς μεταθέσεως, τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπει τὸ ἄρθρον 15ον, νὰ εἰσάγηται εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν. Ἐννοεῖτε τί ἐκ τούτου θέλει συμβῆ, ἐννοεῖτε τὸ ἀσυνεπές, καὶ τὴν βλάβην τῆς ὑπηρεσίας, καὶ τὴν ζημίαν τῆς πολιτικῆς, διότι ἡ πρωτεύουσα πάντοτε ἕλκει. Αὗται εἶναι, κύριοι, αἱ δύω παρατηρήσεις, ἃς εἶχον νὰ ὑποβάλω ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου τοῦ Νομοσχεδίου. Ἀλλὰ παρελθὼν ἅπαξ ἐνταῦθα, δὲν νομίζω ὅλως ἄκαιρον νὰ εἴπω ὑμῖν, ὅτι δὲν ἀσπάζομαι τὰς βιαίας κατακρίσεις, ὧν ἀντικείμενον ἐγένετο τὸ προκείμενον νομοθέτημα κατὰ τὰς πρώτας συνεδριάσεις ὑμῶν, ὅτι ἀπ’ ἐναντίας προσβλέπω πρὸς τοὺς Νόμους περὶ προσόντων ὡς πρὸς φαεινοὺς φάρους, οἵτινες ἀργὰ ἢ γρήγορα θέλουσι καθοδηγήσει τὴν Πολιτείαν εἰς ἀκύμαντον λιμένα, θέλουσι καθοδηγήσει εἰς τὴν χειραφέτησιν τῆς ὑπηρεσίας ἐκ τῶν βδελυρῶν ἐπιδρομῶν τῆς πολιτικῆς, ἀλλὰ καὶ τῆς πολιτικῆς ἐκ τῶν ἀηδῶν μεριμνῶν καὶ περὶ τῆς εὐτελεστάτης θέσεως. Οὐδὲ μὲ συγκινοῦσι, κύριοι, καὶ αἱ ἐντεῦθεν κραυγαὶ κατὰ τῆς ἰσοβιότητος τῶν δικαστῶν· διότι τίς θὰ ἦν ἡ κατάστασις τῶν δικαστηρίων ἡμῶν ἐν τῷ μέσῳ τοῦ κοινωνικοῦ κλύδωνος, ὃν διερχόμεθα, ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἡ ἰσοβιότης; Καὶ οὔτε μὲ ἐνδιαφέρει ὑπὸ τίνα ἐχθρὰν ἢ φίλην Κυβέρνησιν τὰ Νομοθετήματα ταῦτα θέλουσιν ψηφισθῆ καὶ παρὰ τίνος τοιαύτης, λαμβανούσης κατὰ κακὸν ὑπολογισμὸν τὴν μερίδα τοῦ λέοντος, θέλουσιν ἐφαρμοσθῆ. Καὶ αἱ σχέσεις καὶ ἡ θέσις καὶ αἱ ἀνάγκαι τῶν ἀτόμων καθημέραν μεταβάλλονται, μωρὸς δὲ ὁ πιστεύων ὅτι δύναται νὰ τὰ δεσμεύσῃ. Ἄλλως, οἱ ἀποβλέποντες εἰς τὸ προσεχὲς μέλλον καὶ εἰς τὴν ἐξακολούθησιν καὶ τῆς πρώην καὶ νῦν καταστάσεως, εἰς ἣν καὶ μοιραίως ἤχθημεν καὶ μοιραίως θὰ φερώμεθα, δικαιοῦνται ἴσως νὰ μεριμνῶσι πῶς θὰ κορέσωσιν ὁμοίας ἀπαιτήσεις καὶ ὁμοίας ἀξιώσεις· ἀλλὰ καὶ οὗτοι ἀνελθόντες ἅπαξ ἐπὶ τὴν Ἀρχήν, θ’ ἀναπνέωσιν, ὁσάκις θὰ δύνανται ν’ ἀντιτάξωσι νομοθετικόν τι κώλυμα, πρὸς ὃ θὰ προσβλέπωσιν, ὡς ὁ καταπεπονημένος μαχητὴς πρὸς ἀπόρθητον ὀχύρωμα, ὁποιονδήποτε καὶ ἂν ἔχωσι σθένος ψυχῆς, καὶ οἱανδήποτε δύναμιν ἀριθμῶν. Πιστεύσατέ με, κύριοι, διότι εἶμαι παθών. Ὁπωσδήποτε οἱ ἀποβλέποντες εἰς τὸ ἀπώτατον μέλλον οὐδὲ προσδοκῶντες ἐξ οἱασδήποτε κυβερνητικῆς μεταβολῆς τὴν διὰ μαγικῆς ράβδου βελτίωσιν τῶν καθ’ ἡμᾶς, οἱ μὴ πλανῶντες ἢ τοὐλάχιστον οἱ μὴ πλανώμενοι δὲν ἔχουσι νὰ περισπῶνται ἀπὸ τοιαύτας μερίμνας. Ἐξ οἱασδήποτε κυβερνητικῆς μεταβολῆς δυνατὸν ὑπὸ τοὺς σημερινοὺς ὅρους νὰ ὑπάρξῃ βελτίωσίς τις εἴς τινα μέρη, ἀλλὰ θὰ ὑπάρξῃ καὶ χειροτέρευσις ἀναλόγως τῆς μετατοπίσεως τοῦ κέντρου τῆς βαρύτητος. Τὴν βελτίωσιν τῶν καθ’ ἡμᾶς δὲν δύναται νὰ προσδοκᾷ τις, εἰ μὴ ἐκ τῆς παρελεύσεως χρόνου μακροῦ καὶ ἐξ ἐλευθεριωτέρας ἀγωγῆς τοῦ λαοῦ, καθισταμένου ἀξίου τῶν ἐλευθέρων αὐτοῦ θεσμῶν καὶ μὴ παραφερομένου πρὸ πάσης φενάκης ἢ πρὸ πάσης φρεναπάτης. Ὁ δὲ λαὸς ἀναγκαίως θὰ λάβῃ ἐλευθεριωτέραν ἀγωγήν, ὅταν βασιζόμενος ἐπὶ μόνην τὴν ἰδίαν του ἐργασίαν παύσῃ νὰ ἐλπίζῃ εἰς τὰ τυχηρά, διότι, τὸ γνωρίζετε πάντες, τυχηρὰ πλέον κατήντησαν παρ’ ἡμῖν αἱ δημόσιαι θέσεις. Ἐκ τοιούτων ἀναχωρῶν ἰδεῶν, μίαν μόνην ἔχω νὰ διατυπώσω κατάκρισιν κατὰ τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ὅτι δὲν εἶνε ἀρκούντως γενναῖον, διότι μόνην τὴν εἰς Παλαιστίνην μετάθεσιν τοῦ Ἀντισαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου δὲν ἐπιτρέπει, ἢ μᾶλλον καὶ ταύτην ἐπιτρέπει, οὐδ’ ἀρκούντως εὐρὺ, ἢ τοὐλάχιστον ὅτι δὲν συνοδεύται παρὰ τῶν ὁμοίας φύσεως τοιούτων, ἅτινα ἀναγκαίως ἤθελον τὸ συμπληρώσει. Καὶ ἀνέγνων μὲν εἰς τὰ δημοσιευθέντα πρακτικὰ ὅτι ὁ ἀξιότιμος Πρωθυπουργὸς ὑπεσχέθη τὴν ὑποβολὴν καὶ ἑτέρων νομοσχεδίων, ἰδίως τοῦ περὶ Ἀστυνομίας, ἐξ οὗ προσδοκῶ νὰ παύσῃ αὕτη οὖσα ἐκ περιτροπῆς ἢ ταὐτοχρόνως ὄργανον πολιτικὸν ἢ θέμα ψυχαγωγίας, ὑπόδειγμα αὐθαιρεσίας ἢ μέσον λεηλασίας, ἀλλὰ περὶ τῶν κατωτέρων ὑπαλλήλων, περὶ τῶν δημοσίων ὑπηρετῶν, καὶ κυρίως περὶ τῶν ὑπαλλήλων καὶ ὑπηρετῶν τῶν φυλακῶν οὐδὲν εἶπε. Καὶ ὅπως, κύριοι, ἀποφύγω νέαν καταιγίδα περιπαθῶν ἐκδηλώσεων, οὐδένα ἔχουσαν σκοπὸν, καὶ ὅλως περιττὴν δι’ ἐκείνους, οἵτινες συνείδησιν ἔχοντες τῆς ἰδίας των εὐθύνης καὶ τῆς δεσμευούσης τυχὸν αὐτοὺς ἀλληλεγγύης, ἀλλὰ καὶ τὸ σθένος νὰ φέρωσιν αὐτὰς οὐδέποτε χάριν οἱασδήποτε ψευδεπιτυχίας ἢ ἀντιποιήσεως τοιαύτης τινὸς, ἐπελάθοντο τῆς θέσεώς των καὶ τῶν ἐκ ταύτης καθηκότων των ἀπέναντι τῶν θεσμῶν, σπεύδω νὰ εἴπω ὑμῖν πρῶτος ἐγὼ ὅτι δὲν ἐλησμόνησα ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς, τῇ κοινῇ ὑπογραφῇ τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καὶ ἐμοῦ, τότε Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὑπεβλήθη Νομοσχέδιον ἀφορῶν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους τῶν φυλακῶν, ἀλλὰ δὲν εἶδον νὰ ζητήσῃ τὴν καταγραφὴν καὶ αὐτοῦ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§46ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἐπεξειργάσθημεν κατόπιν.

§47ΡΑΛΛΗΣ. Ἴσως ὁ ἀξιότιμος Πρωθυπουργὸς νομίζει τὸ Νομοσχέδιον ἐκεῖνο ἀτελὲς, καὶ θὰ ἦνε ἀτελὲς, καὶ δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ νὰ ἦνε ἀτελὲς, διότι λίαν ἐσπευσμένως διετυπώθη τότε· ἀλλὰ τὸν παρακαλῶ νὰ σπεύσῃ, διότι ἡ κατάστασις τῶν φυλακῶν ἡμῶν εἶναι φρικώδης· εἶνε φρικώδης ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῶν κτιρίων, ἀλλὰ φρικώδης καὶ φρικωδεστέρα ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς διαχειρίσεως καὶ διευθύνσεως αὐτῶν. Καὶ ὅπως μὴ ὑπολάβητε ταῦτα ὡς ἐξ ὑπερβολῆς ἢ ὡς ἐξ ὀψίμου ζήλου, δὲν ἔχω παρὰ νὰ ὑπομνήσω ὑμῖν ὅ,τι πρὸ δύω ἢ τριῶν ἡμερῶν ἐδημοσιεύθη εἰς τὰς ἐφημερίδας περὶ τοῦ κιβδηλοποιοῦ ἐπιστάτου τῶν φυλακῶν Ἰθάκης, δὲν ἔχω παρὰ νὰ εἴπω ὑμῖν ὅτι ἐγὼ αὐτὸς ὡς Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κατήγγειλα ἐνώπιον τῶν Εἰσαγγελέων τοὺς πλείστους ἐκ τῶν παρ’ ἐμοῦ αὐτοῦ διορισθέντων ὑπαλλήλων τῶν φυλακῶν, καὶ εἰσέτι ἐκδικάζονταί τινες ἐκ τῶν καταγγελιῶν μου. Τὴν κατάστασιν ταύτην τῶν φυλακῶν γνωρίζει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀντιληφθεὶς αὐτῆς ἰδίαις αἰσθήσεσι, καὶ πᾶς τις γνωρίζει, ἀλλὰ καὶ πᾶς τις γνωρίζει τίς διεξάγεται ἀγρία πάλη πρὸς κατάληψιν τῶν βρομερῶν ἀληθῶς αὐτῶν θέσεων. Καὶ διὰ τοῦτο ὑπεβάλαμεν τότε ἓν Νομοσχέδιον προχείρως συνταχθὲν, καὶ διὰ τοῦτο καὶ σήμερον παρακαλῶ τὸν ἀξιότιμον Πρωθυπουργὸν νὰ σπεύσῃ νὰ φέρῃ τοιοῦτον, διότι εἰς τὴν διεύθυνσιν καὶ εἰς τὴν διαχείρισιν τῶν φυλακῶν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ποιά τις βελτίωσις, ἐνῷ διὰ τὴν ἀνοικοδόμησιν εἱρκτῶν ὑπὸ ὡρισμένον τύπον καὶ δι’ ὡρισμένον σύστημα, ἐναντίον τῆς γνώμης ἐκείνων, οἵτινες φαίνονται νομίζοντες ὅτι φύονται αὗται ὡς ἀμανῖται, ἀπαιτοῦνται καὶ ἔτη μακρὰ καὶ δεκάκις ἑκατομμύρια, τὰ ὁποῖα ἐλπίζω ὅτι θὰ ἐννοήσωμεν ἐπὶ τέλους ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ προσπορισθῶμεν ἐξ ἐλεημοσύνης. Τελευτῶν ἐπαναλαμβάνω τὴν παράκλησίν μου πρὸς τὸν ἀξιότιμον Πρωθυπουργὸν, ὅπως σπεύσῃ καὶ μὴ ἀναμείνῃ ν’ ἀρχίσῃ νὰ ἰλιγγιᾷ, ἂν ὄχι ἡ πλειοψηφία του, τοὐλάχιστον ἡ ἀπαρτία. Καὶ δὲν λέγω ταῦτα ὅπως, γινόμενος μάντις κακῶν, δικαίας προκαλέσω καυχήσεις, ἀλλὰ διότι καὶ ἐγὼ καὶ πάντες θλιβερὰν ἔχομεν πεῖραν τοῦ τέλους πάσης βουλευτικῆς Συνόδου. Ἂς σπεύσῃ λοιπὸν εἰς τοιοῦτον ἔργον· ἐκτὸς τῶν φίλων του καὶ ἄλλοι θέλουσι τὸν συντρέξει, εἴτε ἔχει εἴτε δὲν ἔχει ἀνάγκην τῆς συνδρομῆς των. Ὀφείλω δύω λέξεις νὰ προσθέσω ἐπὶ τῆς παρατηρήσεως τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Βώλου, καὶ ἴσως καὶ αἱ δύω αὗται λέξεις ἦσαν περιτταὶ μετὰ τὰς ἀντιπαρατηρήσεις τοῦ κ. βουλευτοῦ Μαντινείας. Ὁ νόμος περὶ Δικαστικῶν ὑπαλλήλων διαγράφει ἀκριβέστατα καὶ αὐστηρότατα, δεσμεύων ἴσως τὸν Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης πλέον τοῦ δέοντος, τὰ προσόντα, ἅτινα ἀπαιτοῦνται πρὸς διορισμὸν Εἰσαγγελέως, καὶ ἑπομένως δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ περιλάβῃ τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο τοὺς Εἰσαγγελεῖς καὶ τοὺς Ἀντεισαγγελεῖς, διοριζομένους τούτους κατόπιν διαγωνισμοῦ, καθ’ ὅσον ὁ διορισμὸς αὐτῶν διέπεται ἀπὸ εἰδικὸν Νόμον. Ἐῤῥίφθη ἄλλοτε ἐν τῇ Βουλῇ ἡ ἰδέα τῆς ἰσοβιότητος τῶν Εἰσαγγελέων ἢ τῆς μὴ ἀπολύσεως αὐτῶν ἄνευ γνωμοδοτήσεως. Νομίζω, ὅτι τὸ θέμα τοῦτο πρέπει νὰ καταστῇ ἀντικείμενον ἰδιαιτέρας συζητήσεως, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐπιφέρω τὴν ἐπ’ αὐτοῦ γνώμην μου σήμερον.

§48Α. ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ἐκ τῶν δύω παρατηρήσεων, τὰς ὁποίας ἐποιήσατο ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας, τὴν μὲν πρώτην καὶ ἐγὼ φρονῶ ὅτι πρέπει καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ν’ ἀποδεχθῇ, καὶ νὰ ὁρισθῇ ἐν τῷ πρώτῳ ἀμέσως ἐδαφίῳ τοῦ πρώτου ἄρθρου ὅτι «οἱ τὸ πρῶτον διοριζόμενοι, διορίζονται μετὰ προηγούμενον διαγωνισμόν.» Τὴν παραδοχὴν τῆς τροποποιήσεως ταύτης τὴν θεωρῶ οὐ μόνον ἀναγκαίαν, ὡς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας, διὰ τὸν περιορισμὸν τῶν ἀξιούντων νὰ καταλάβωσι τὰς θέσεις ταύτας, ἀλλὰ καὶ πρὸς ἐπιτυχεστέραν ἐκλογὴν τῶν προσώπων. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ τροπολογία αὕτη θὰ κατατεθῇ εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ Νομοσχεδίου· ἐν δὲ τῷ Βασιλικῷ Διατάγματι θὰ ληφθῇ, ὥστε νὰ ἀναγραφῶσι καὶ λεπτομέρειαι, κανονίζουσαι καὶ τὸν τρόπον καὶ τὸν τόπον, ἐν ᾧ θὰ ἐκτελεσθῇ ὁ διαγωνισμός. Τὴν δευτέραν ὅμως παρατήρησιν δὲν θεωρῶ ἀποδεκτέαν, διότι τὸ ἄτοπον, τὸ ὁποῖον φοβεῖται ὅτι θὰ ἐπέλθῃ ἕνεκα τῆς διατάξεως, τῆς ἐπιτρεπούσης τὴν μετάθεσιν τῶν δημοτικῶν ὑπαλλήλων, εἶναι μικρόν, καὶ ἴσως δὲν ἰσοφαρίζει πρὸς τὸ καλόν, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἄνευ τοῦ περιορισμοῦ τούτου. Κατὰ τὸ ἄρθρον δεύτερον, οὐδεὶς δύναται νὰ προαχθῇ εἰς θέσιν ἀνωτέραν τοῦ γραφέως Αʹ. τάξεως, ἐὰν δὲν ἔχῃ ἀπολυτήριον Γυμνασίου ἢ δίπλωμα Πανεπιστημίου· ἑπομένως ὁ ἔχων μόνον ἀπολυτήριον Σχολαρχείου καὶ μετατιθέμενος εἰς τὰς θέσεις, τὰς ὁποίας ὁρίζει τὸ ἐδάφιον πρῶτον τοῦ πρώτου ἄρθρου, δὲν δύναται νὰ προαχθῇ πέραν τοῦ βαθμοῦ τοῦ γραφέως Αʹ. τάξεως· ἑπομένως τὸ ἄτοπον νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι μέγα.

§49ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι ὡς πρὸς τοὺς προβιβασμοὺς δὲν ἐπιμένω, καὶ ὅτι, ἐκ τοῦ ὅτι ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἔχει ἀπολυτήριον Σχολαρχείου, δὲν ἔχει ἐλπίδα προαγωγῆς εἰς θέσιν γραμματέως βʹ. τάξεως, δὲν ἐκλείπουν αἱ πιέσεις, καὶ διὰ τοῦτο θὰ ἔχετε εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν πολλοὺς ἐντελῶς ἀνικάνους, διότι θὰ φέρουν τὸ μόνον προσὸν τοῦ ἀπολυτηρίου Σχολαρχείου καὶ τῆς διαμονῆς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἐπὶ διετίαν, διότι δὲν ὑπάρχει διάκρισις μεταξὺ τῶν θέσεων τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν θέσεων τῶν ἐκτὸς ταύτης, θὰ λαμβάνωνται δὲ καὶ ἀναγκαίως κατὰ προτίμησιν· διότι αἱ πιέσεις τῶν ἐπαρχιῶν θὰ ἦναι μεγαλύτεραι διὰ τὰς θέσεις τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας καὶ διὰ τὴν προαγωγὴν εἰς θέσιν γραφέως αʹ. τάξεως κατὰ προτίμησιν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι φέρουν ὡς μόνον προσὸν τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Ἑλληνικοῦ Σχολείου καὶ τὴν διετῆ ὑπηρεσίαν ἐν τῇ ἐντελῶς παραλυτικῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν ἐπαρχιῶν.

§50ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ὡς βλέπετε ἐκ τοῦ 1ου ἄρθρου, γενικῶς ὡς προσὸν διὰ τὴν θέσιν γραφέως δευτέρας ἢ τρίτης τάξεως, ὁρίζεται τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Σχολαρχείου. Τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου ὁρίζεται μόνον δι’ ὡρισμένας θέσεις τῆς κεντρικῆς ὑπηρεσίας, καὶ τοῦτο, ἵνα αἱ θέσεις αὗται χρησιμεύσωσιν ὡς φυτώριον ὑπαλλήλων, δυναμένων μετὰ ταῦτα νὰ προαχθῶσιν εἰς ἀνώτερον βαθμόν. Ἐὰν ὁ περιορισμός, τὸν ὁποῖον ὑμεῖς προτείνετε, γείνῃ δεκτὸς, θὰ ἔχωμεν ἄτοπον τὸ ἑξῆς· ὅτι ἐν τῇ μὴ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ ὑπάλληλος, ἔχων μὲν μόνον ἀπολυτήριον Σχολαρχείου ἱκανώτατος δὲ καὶ διὰ τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν, καὶ μὴ δυνάμενος ἕνεκα τοῦ περιορισμοῦ αὐτοῦ νὰ μετατεθῇ εἰς αὐτήν. Νομίζω δὲ ὅτι αὐτὴ ἡ πληθὺς τῶν ἀξιώσεων ἐξασφαλίζει, ὅπως μὴ γείνῃ ἡ κατάχρησις, τὴν ὁποίαν φοβεῖσθε. Ὡς πρὸς δὲ τὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας ἔκαμε περὶ τῶν ἄλλων ληπτέων μέτρων, ὅπως καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ ἀσχοληθῇ ἐπιμόνως καὶ ταχέως εἰς τὴν ἐπέκτασιν τῶν ἀσφαλειῶν, διὰ τῶν ὁποίων θέλομεν νὰ περιφρουρήσωμεν καὶ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους καὶ τὴν εἰσαγωγὴν τῶν ἱκανωτέρων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, οὐ μόνον εἴμεθα ἐντελῶς σύμφωνοι, ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ οἱ φίλοι αὐτῆς διαρκῶς ἐργάζονται, ὅπως συμπληρωθῇ τὸ ἔργον τοῦτο, περὶ τοῦ ὁποίου ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας τοσοῦτον ἐνθέρμως ὡμίλησεν. Ἐννοεῖτε ὅμως, ὅτι ὁ ζῆλός μας οὗτος μόνον μίαν εὑρίσκει ἀντίδρασιν, τὴν ἐκ τῆς Ἀντιπολιτεύσεως, καὶ δὲν ὁμιλῶ περὶ ὅλων αὐτῆς τῶν μελῶν, ἀλλὰ περὶ τῶν πλείστων ἐξ αὐτῆς· ἡ ἀντίδρασις αὕτη, κατὰ τοιοῦτον τρόπον ἐκδηλοῦται, καὶ τόσον ἐπιμόνως ἀγωνίζεται ἡ Ἀντιπολίτευσις νὰ ματαιώσῃ διὰ ταύτης τὰς προσπαθείας μας, ὥστε αὕτη εἶναι ἡ μόνη αἰτία, ἡ ὁποία δυσχεραίνει τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισιν καὶ τοῦ παρόντος νομοσχεδίου, καὶ ἴσως καθιστᾷ ἀπέλπιδα τὴν ἐπιτυχίαν καὶ ἐκείνων τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ἀφεύκτως θὰ εἰσαγάγῃ ἡ Κυβέρνησις, καὶ θὰ ὑποστηρίξῃ ἡ Συμπολίτευσις ὁλόκληρος.

§51ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν δύναμαι, κύριοι, νὰ ἐννοήσω ποῦ ἐστήριξεν ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας τὸν ἰσχυρισμὸν αὑτοῦ, ὅτι ἡ Ἀντιπολίτευσις παρενέβαλεν ἢ θὰ παρεμβάλῃ ἐμπόδιον εἰς τὴν ἐπιψήφισιν χρησίμων νομοσχεδίων διὰ τὸ Κράτος. Μέχρι τοῦδε τοὐλάχιστον καθ’ ὅλην τὴν παροῦσαν Σύνοδον δὲν ἐξεδηλώθη τοιαύτη πρόθεσις· τοὐναντίον, βλέπετε ἡμᾶς σήμερον πάντας ἐνταῦθα, ἵνα συζητήσωμεν νομοσχέδιον, εἰσαχθὲν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἵνα συντελέσωμεν διὰ τῶν ἀσθενῶν μας δυνάμεων εἰς τὴν ὅσον οἷόν τε καλὴν κατάρτισιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Νομίζω, κύριοι, ὅτι προκειμένου νὰ ἐκπληρώσωμεν τὰ καθήκοντα ἡμῶν, καὶ μάλιστα περὶ νομοσχεδίου τῆς ὑπηρεσίας, δὲν πρέπει νὰ προβαίνωμεν εἰς ἀντεγκλήσεις πρὸς ματαίαν ἀπώλειαν τοῦ χρόνου.

§52Α. ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ρητῶς καὶ σαφῶς εἶπον, ὅτι δὲν ἐννοῶ ὁλόκληρον τὴν Ἀντιπολίτευσιν.

§53ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἀττικῆς βουλευτήν, ἤκουσα ἐπίσης μετ’ ἀπορίας αὐτὸν ἐλέγχοντα πικρῶς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ὑπέβαλον δῆθεν πικρὰς παρατηρήσεις — δὲν ἐνθυμοῦμαι καλῶς τὴν φράσιν, τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθη — κατὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, ἐὰν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, μόνος ἐγὼ ἠγόρευσα.

§54ΦΛΟΓΑΪΤΗΣ. Καὶ ὁ κ. Ἀθ. Πετιμεζᾶς.

§55ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ ἀνέγνων εἰς τὰς ἐφημερίδας διαφόρους κατακρίσεις κατὰ τῆς κακῆς τοῦ νομοσχεδίου συστάσεως,

§56ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ περιωρίσθην ἁπλῶς νὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἵνα ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν διασαφήσεις τινὰς καὶ πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἐθεώρουν ἀναγκαίας, ἵνα μορφώσω ἐγὼ πλήρη πεποίθησιν περὶ τῶν διατάξεων τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου, καὶ τὰς ὁποίας ἀμέσως ἔσπευσε νὰ μοὶ δώσῃ ὁ κ. Πρωθυπουργός. Τώρα, κύριοι, προβαίνω εἰς παρατηρήσεις τινὰς ὡς πρὸς τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ προκειμένου Νομοσχεδίου. Χωρὶς νὰ ἔχω οὐδένα σκοπὸν ν’ ἀντικρούσω τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ὑπεστήριξε περὶ διαγωνισμοῦ, παρατηρῶ μόνον ὅτι διὰ τῆς παραδοχῆς αὐτοῦ θὰ πολλαπλασιάσωμεν καὶ ἀσχολίας τῶν ὑπαλλήλων, διότι θὰ ἔχωμεν δι’ ἑκάστην θέσιν καθημερινοὺς διαγωνισμούς, εἰς ὅλην τὴν ἐπαρχίαν τοῦ Κράτους. Μολοντοῦτο οὐδεμίαν ἐπρόβαλον ἀντίῤῥησιν κατὰ τῆς ἰδέας τοῦ διαγωνισμοῦ, καὶ ἀπόκειται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τὴν ἀποδεχθῇ ἢ μή. Ἐγὼ παρατηρῶ μόνον ὅτι ἡ διάκρισις μεταξὺ τῶν διαφόρων ἐν τῇ Ἐπικρατείᾳ θέσεων γραφέων βʹ καὶ γʹ τάξεως, καὶ τῶν ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ τοιούτων, ὡς πρὸς τὰ προσόντα τοῦ διοριζομένου, δὲν μοὶ φαίνεται ὀρθὴ καὶ χρήσιμος. Ἀφοῦ ἀληθῶς ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ νὰ διορίζωνται ὡς γραφεῖς δευτέρας καὶ τρίτης τάξεως μόνον οἱ ἔχοντες ἀπολυτήριον Γυμνασίου, εἰς δὲ τὰς λοιπὰς ὁμοιοβάθμους θέσεις νὰ διορίζωνται καὶ οἱ ἔχοντες μόνον ἀπολυτήριον Σχολαρχείου; Φρονῶ, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη, ὅπως ἀξιόλογα παρετήρησεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς, δὲν ἔχει πρακτικὸν ἀποτέλεσμα, διότι εὔκολον εἶναι διὰ μεταθέσεως νὰ εἰσάγωνται εἰς τὴν κεντρικὴν ὑπηρεσίαν ἄνθρωποι, ἐστερημένοι ἀπολυτηρίου τοῦ Γυμνασίου. Κατ’ ἐμὴν γνώμην, ἐπειδὴ τρία εἶναι τὰ τεκμήρια τῆς ἱκανότητος, τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Σχολαρχείου, τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου, καὶ τὸ δίπλωμα τοῦ Πανεπιστημίου, ἕκαστον τῶν πτυχίων τούτων πρέπει νὰ θεωρῆται ὡς προσὸν διορισμοῦ εἰς ἀντίστοιχον ὡρισμένην θέσιν, καὶ κατὰ συνέπειαν οἱ ἔχοντες ἀπολυτήριον Σχολαρχείου νὰ δύνανται νὰ διορισθῶσι γραφεῖς δευτέρας ἢ τρίτης τάξεως, ἢ μαθητευόμενοι· οἱ ἔχοντες ἀπολυτήριον Γυμνασίου, γραφεῖς πρώτης τάξεως, καὶ οἱ ἔχοντες δίπλωμα Πανεπιστημίου γραμματεῖς δευτέρας τάξεως· καὶ μόνον καὶ μόνον διὰ τοὺς διορισμοὺς ἢ προβιβασμοὺς εἰς ἀνωτέρας θέσεις νὰ ἀπαιτήσωμεν τὰς ἐξετάσεις καὶ τοὺς διαγωνισμούς, περὶ τῶν ὁποίων γίνεται λόγος εἰς τὸ προκείμενον Νομοσχέδιον. Εἰς ὑποστήριξιν τῆς γνώμης μου παρατηρῶ ὅτι, κατὰ τὸ Νομοσχέδιον, προβιβάζεται ὡς γραφεὺς πρώτης τάξεως, ὁ ἔχων ἀπολυτήριον Σχολαρχείου καὶ ὑπηρετήσας ἐπὶ δύω ἔτη ὡς γραφεὺς δευτέρας ἢ τρίτης τάξεως· ἀλλ’ ὁ ἔχων ἀπολυτήριον Γυμνασίου ἐννοεῖται ὅτι κατηνάλωσε πλείονα ἔτη σπουδῆς ἢ ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος ἀπέκτησεν ἀπολυτήριον μόνον Σχολαρχείου. Ἐν τούτοις ὁ τοιοῦτος δὲν δύναται νὰ ἀποβλέψῃ ἀμέσως εἰς τὴν θέσιν τοῦ γραφέως πρώτης τάξεως, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ καταλάβῃ διὰ προαγωγῆς ὁ ἔχων μόνον Σχολαρχείου ἀπολυτήριον. Νομίζω, ὅτι τὸ τοιοῦτον εἶναι ἄδικον καὶ ἐπιζήμιον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἧς αἱ ἀνάγκαι θὰ οἰκονομῶνται καλλίτερον διὰ τοῦ ἀμέσου διορισμοῦ ὡς γραφέως πρώτης τάξεως τῶν ἐχόντων ἀπολυτήριον Γυμνασίου. Συμφώνως πρὸς τὴν ἰδέαν ταύτην ὑποβάλλω εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον τὴν ἑξῆς τροπολογίαν· (ἀναγινώσκει). Τὴν τροπολογίαν ταύτην θεωρῶ ὡς πράγματι συντελοῦσαν εἰς τὴν καλλιτέραν κατάρτισιν τοῦ Νομοσχεδίου. Ὅσον ἀφορᾶ ὅμως τὴν ἐξασφάλισιν τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, καὶ ἰδίως τῶν εἰσαγγελέων, ἐπιφυλάσσομαι νὰ κάμω λόγον κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν περὶ παύσεως ἄρθρων τοῦ Νομοσχεδίου. (Ὅρα Παράρτημα).

§57ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Εἶναι, νομίζω, ἀνάγκη νὰ γνωσθῇ ὁ σκοπὸς ἑπομένως καὶ ὁ χαρακτὴρ τοῦ Νομοσχεδίου τούτου. Ὅλοι οἱ πρὸ ἐμοῦ ὁμιλήσαντες, εἰ καὶ διὰ βραχέων, περιωρίσθησαν εἰς σκέψεις καὶ κρίσεις, δεικνυούσας τὸ πνεῦμα, ὑφ’ οὗ ἐμφορούμεθα πάντες, καὶ καθ’ ὃ ἐπιδιώκομεν, οὐχὶ τὴν βελτίωσιν τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, ἀλλὰ τὴν ἐξασφάλισιν αὐτῆς ἀπὸ τῆς πολιτικῆς, τὴν νομοθέτησιν δηλονότι ἀσφαλειῶν ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων πρὸς ἄρσιν ἑνὸς σκανδάλου παρεξηγήσεων. Εἶπον ἄλλοτε ὅτι ὁ τόπος δὲν εἶναι ἔτι ὥριμος διὰ νόμον γενικὸν περὶ προσόντων πάντων τῶν ὑπαλλήλων, καὶ ἀπόδειξιν ἔχω πρόχειρον, αὐτὸ τὸ πρὸ μικροῦ ῥηθὲν ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ, ὅστις ὡμολόγησεν ὅτι ἐπὶ τοῦ πέρυσιν ὑποβληθέντος Νομοσχεδίου παρετήρησε, μελετήσας, ἐλλείψεις καὶ κενά· τοῦτο μαρτυρεῖ ὅτι, ὅσῳ προχείρως σκέπτεταί τις, τόσῳ περισσότερον εὑρίσκει ἀφορμὰς μεταβολῶν καὶ διορθώσεων. Καὶ ἀπροσφυές πως δὲ θεωρῶ τὸ νὰ καθιερῶνται γενικὰ προσόντα δι’ ὅλους τοὺς κλάδους. Τῷ ὄντι, ἡ μέση ἡμῶν ἐκπαίδευσις καὶ αὐτὴ ἡ ἀνωτάτη εἶναι ἥκιστα χρήσιμος, ἂν μὴ ἄχρηστος ἐντελῶς, ὡς παρασκευαστικαὶ ὄχι μόνον ὀργάνων τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, ἀλλὰ καὶ ἀνδρῶν πεφωτισμένως ἐπιλαμβανομένων τῶν διαφόρων κλάδων τῆς ἀνωτέρας βιομηχανίας, τοῦ ἐμπορίου, ἢ τῶν ἐλευθερίων τεχνῶν. Ἡ μέση ἐκπαίδευσις παρ’ ἡμῖν φαίνεται, ὅτι σκοπεῖ εἰς τὴν προετοιμασίαν—ἀτελῆ καὶ ταύτην—πρὸς τὰς ἐπιστήμας· διότι εἶναι ὠργανωμένη, ὡς ἡ λεγομένη κλασικὴ ἐκπαίδευσις, καὶ περιορίζεται νὰ διδάξῃ κανόνας τινὰς τῆς ἑλληνικῆς καὶ λατινικῆς καὶ νὰ προσδώσῃ τοῖς παιδευομένοις νέοις στοιχειωδεστάτας τινὰς γνώσεις μαθηματικῶν, ὀλίγα ἱερὰ, καὶ ἀτελεστάτας πληροφορίας περὶ γεωγραφίας καὶ ἱστορίας. Ἐάν τις παρατηρήσῃ τὰ προγράμματα τῶν μαθημάτων τῶν διδασκομένων ἐν τοῖς μέσοις ἐκπαιδευτηρίοις ἐκείνοις, ὅσα συνέστησαν ἀλλαχοῦ, προορισμὸν ἔχοντα νὰ παρασκευάζωσι τοὺς νέους οὐχὶ διὰ τὰς ἐπιστήμας μόνον, ἀλλὰ καὶ διὰ τὸ ἐμπόριον, διὰ τὴν βιομηχανίαν καὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ Κράτους, θὰ ἴδῃ ὅτι δεκάδες ὅλαι μαθημάτων, ἀπαραιτήτων εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς σήμερον, εἶναι ὅλως ἄγνωστοι εἰς τὴν κατωτάτην καὶ τὴν μέσην ἐκπαίδευσιν παρ’ ἡμῖν. Ἀλλὰ καὶ τὸ ἀνώτατον αὐτὸ ἡμῶν ἐκπαιδευτήριον δὲν χρησιμεύει πολὺ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους, καὶ ἂν θέλητε ἀπόδειξιν πρόχειρον, σᾶς ἐνθυμίζω, ὅτι τὸ Διοικητικὸν Δίκαιον, ἐπὶ πολλὰ ἔτη ἀναγεγραμμένον ἐν τῷ προγράμματι τοῦ Πανεπιστημίου, δὲν ἐδιδάσκετο, διδασκόμενον δὲ, εἰ καὶ ἀτελῶς, οὐδέποτε κατηρτίσθη εἰς σύστημα δημοσιευθὲν, διότι οὐδέποτε μέχρι σήμερον τοιοῦτο σύγγραμμα παρ’ ἡμῖν ἐτυπώθη. Σᾶς ἐνθυμίζω, ὅτι τὸ συνταγματικὸν δίκαιον ἀτελέστατα διδάσκεται, καὶ εἶναι μάθημα δευτερεῦον ἢ τριτεῦον, ἡ δὲ δημοσία οἰκονομία λογίζεται ἐν ἴσῃ μοίρᾳ μεταξὺ τῶν ἐπουσιωδῶν μαθημάτων. Ὅταν δὲ οἱ διδάκτορες δὲν γνωρίζωσι διοικητικὸν καὶ συνταγματικὸν δίκαιον, καὶ δημοσιονομίαν, ποῖον ἐφόδιον ἄλλο, εὐδιάγνωστον φέρουσι διὰ τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν; Οἱ φοιτηταὶ καταγίνονται εἰς ἐκμάθησιν τῶν κλάδων ἐκείνων τοῦ δικαίου, ὅσοι σχετίζονται πρὸς τὴν ἐξάσκησιν τοῦ ἐπαγγέλματος αὐτῶν ἐν τοῖς δικαστηρίοις, τῶν ποινικῶν δηλονότι καὶ τῶν παντοίων χρηματικῶν σχέσεων νόμων, ἤτοι τῶν ἀστικῶν καὶ ἐμπορικῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι χρήσιμοι εἰς τοὺς κλάδους τῆς διοικήσεως ἢ τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας ἀμέσως. Εἶναι ἀποδεδειγμένον, ὅτι ὅπου ἐσκέφθησαν περὶ τοῦ τρόπου τῆς βελτιώσεως τῆς ὑπηρεσίας, ἐκεῖ πρὸ πάντων κατέγειναν εἰς τὴν σύστασιν σχολῶν χρησίμων πρὸς μόρφωσιν ὑπαλλήλων, ἢ εἰδικῶν τοιούτων, ὡς ἐν Γαλλίᾳ, Ρωσσίᾳ καὶ Αὐστρίᾳ, ἢ γενικῶν διὰ τὰς κατωτέρας θέσεις, ὡς ἐν Πρωσσίᾳ. Ἀλλὰ παρ’ ἡμῖν ἡ ἐξέχουσα ἀνάγκη σήμερον εἶναι νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν ὑπηρεσίαν, ν’ ἀπαλλάξωμεν τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἡμᾶς αὐτοὺς ἀπὸ τῶν πολιτικῶν ἀναγκῶν, τὴν δὲ διοίκησιν ἀπὸ τῶν ἐπιδρομῶν τῶν πανταχόθεν ἀξιώσεων. Διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι πρέπει καλῶς νὰ γνωσθῇ, ὅτι εἰς τοῦτο μόνον ἀφορᾷ τὸ Νομοσχέδιον, διότι ὡς πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν δὲν πιστεύω νὰ ἐλπίζῃ τις ἐξ ὑμῶν, ὅτι δι’ αὐτοῦ θὰ παράσχωμεν αὐτῇ σπουδαίαν ἐκδούλευσιν. Ὅτι δὲ καὶ οἱ συντάξαντες τὸ Νομοσχέδιον δὲν ἠδύναντο ν’ ἀποφύγωσι τὰς ὡς πρὸς τὴν ὑπηρεσίαν ἀτελείας, παράδειγμα ἔστω τοῦτο· τὸ Νομοσχέδιον ὁρίζει ὅτι ἐξαιρεῖ τῶν διατάξεων τοῦ Νόμου τοὺς ὑπηρετοῦντας εἰς τὸ Ἰατροσυνέδριον, εἰς τὸν γεωμετρικὸν κλάδον, εἰς τὸν τηλεγραφικὸν, εἰς τὸν τῶν δημοσίων ἔργων, καὶ εἰς τὸ Τμῆμα τῶν μεταλλείων· ἐκ τοῦ Τμήματος τῆς δασονομίας δὲ ἐξαιρεῖ μόνον τοὺς ἐπιθεωρητὰς τῶν δασῶν, τὰ προσόντα τῶν ὁποίων εἰσέτι δὲν ἔχομεν ὡρισμένα, μὴ ψηφισθέντος Νόμου περὶ δασῶν. Ἀλλ’ εἶναι πολλαὶ ἄλλαι ὑπηρεσίαι, αἵτινες ἔχουσιν ἀνάγκην εἰδικῶν γνώσεων καὶ διὰ τὰς ὁποίας οὐδαμόθεν δύναται νὰ πορισθῇ τὸ Κράτος προσωπικόν. Ἡ στατιστικὴ π. χ. παρ’ ἡμῖν εἶναι ἄγνωστον μάθημα, καὶ ἐν τούτοις ἐν Γερμανίᾳ εἰς τέσσαρα Πανεπιστήμια ἀποτελεῖ αὕτη εἰδικὰς Σχολὰς—ὄχι ἕδρας, ἀλλὰ Σχολὰς—ἐν αἷς διδάσκεται μόνη αὐτὴ ὡς αὐτοτελὴς ἐπιστήμη. Καὶ βεβαίως ἡ στατιστικὴ εἶναι ἀναγκαία εἰς πάντας τοὺς κλάδους, πλὴν τοῦ εἰδικοῦ γραφείου τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὴν κίνησιν τοῦ πληθυσμοῦ τοῦ Κράτους. Περὶ τοιούτων ὑπαλλήλων τὸ Νομοσχέδιον δὲν ἠδύνατο νὰ προβλέψῃ· ἀλλ’ ἠδύνατο νὰ μὴ δεσμεύσῃ τὸν Ὑπουργὸν, ὥστε, ἐάν ποτε παρουσιασθῇ τις ἐκ τῶν ἐν Εὐρώπῃ ἐκπαιδευθέντων, νὰ δύναται νὰ παραλάβῃ αὐτὸν ἐπὶ κεφαλῆς μιᾶς τοιαύτης εἰδικῆς ὑπηρεσίας ἢ κἂν μὲ βαθμὸν τμηματάρχου βʹ τάξεως.

§58ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ ἔχῃ δίπλωμα αὐτός;

§59ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Δυνατὸν νὰ μὴ ἔχῃ. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἔχῃ, μόνον ὡς γραμματεὺς βʹ τάξεως δύναται νὰ προσληφθῇ, τὸ ὁποῖον φρονῶ, ὅτι δὲν θὰ ᾖναι ἐπαρκὲς δι’ αὐτόν. Διὰ τοῦτο ἔχω τὴν γνώμην ὅτι ἔπρεπε τὸ Νομοσχέδιον, ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἀνωτέρας καὶ τὰς εἰδικὰς θέσεις, νὰ μὴ περιορίζῃ τοὺς Ὑπουργοὺς ἐντὸς τοῦ κύκλου τῆς ὑπηρεσίας, καθοσιοῦν οὕτω τὴν τριβὴν τῶν γραφείων, ἐξ ἧς ἡ πρόοδος δὲν ἀναθάλλει πάντοτε. Θὰ ηὐχόμην ἵνα ἡ Βουλὴ διὰ γενικωτέρας διατάξεως προβλέψῃ τρόπον ἀφίνοντα ἐλευθέρας τὰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως εἰς προμήθειαν εἰδικῶν ἀνδρῶν διὰ τὰς εἰδικὰς ὑπηρεσίας. Τὸ κακὸν τοῦ τοιούτου Νόμου, τὸ γενικὸν, τῆς δεσμεύσεως τῶν Ὑπουργῶν, ἔχει τὴν συνέπειαν ὅτι ἀφαιρεῖ ἀπ’ αὐτῶν τὴν εὐθύνην, τὴν ὁποίαν ἔχουν, ὅταν αὐτοὶ διορίζουν τοὺς ὑπαλλήλους. Εἶναι κακὸν διπλοῦν καὶ διὰ τὴν ὑπηρεσίαν καὶ διὰ τὴν εὐθύνην οὐσιῶδες· ἀλλὰ τό γε νῦν, θεωρεῖται, ἐπαναλαμβάνω, ὡς ὑπερέχον παρ’ ἡμῖν τὸ κακὸν τῶν τῆς πολιτικῆς ἀπαιτήσεων, καὶ τῶν ἐκ τούτω, παρεκτροπῶν, ὅπως ἡ Κυβέρνησις ἀποφασίσῃ, καλῶς ποιοῦσα, νὰ προτείνῃ διὰ τοῦ Νόμου τούτου καὶ ὅπως ἡμεῖς ψηφίσωμεν τὴν ἀπέκδυσιν τῶν Ὑπουργῶν ἀπὸ τοῦ δικαιώματος τοῦ διορισμοῦ. Κατόπιν θὰ παρασταθῇ ἡ ἀνάγκη πολλῶν Νόμων, οἵτινες θὰ φυῶσι περὶ αὐτὸν πρὸς διορθώσεις καὶ ἀνορθώσεις κακῶν. Ἐν τούτοις παρατηρῶ, ὅτι ὁ Νόμος ἔχει ἐνιαχοῦ διατάξεις χρήζουσας εὐκρινίσεως ἢ βελτιώσεως, ὅπως μὴ δώσωσιν ἀφορμὴν εἰς παρεξηγήσεις. Μίαν τοιαύτην δεικνύω ἐκ τοῦ προχείρου τὴν ἐν ἄρθρῳ 9ῳ. Κατ’ αὐτὸ, οἱ λειτουργοὶ, οἱ συμπράττοντες εἰς τὴν πρὸς βεβαίωσιν τῶν φόρων ἐργασίαν τῶν τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας λειτουργῶν, τιμωροῦνται πειθαρχικῶς παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐν τοῖς τοιούτοις λειτουργοῖς εἰσὶ καὶ δικασταί. Ἐρωτῶ, ὑπάγονται καὶ οὗτοι εἰς τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν; Καὶ ἂν ναὶ, δύναται νὰ γείνῃ τοῦτο, προκειμένου περὶ μέλους τῆς Δικαστικῆς Ἐξουσίας;

§60ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἄρθρον τοῦτο ἐπαναλαμβάνει ἁπλῶς τὰς ἐν τῷ καταργουμένῳ Νόμῳ διατάξεις. Ἐπειδὴ ὑπῆρχεν εἰδικὸς Νόμος περὶ πειθαρχικῆς ἐξουσίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἐνομίσαμεν καλὸν νὰ συγχωνεύσωμεν τὰς διατάξεις ἐκείνου ἐν τῷ νέῳ νόμῳ.

§61ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἐὰν οἱ Δικαστικοὶ λειτουργοὶ λαμβάνωσι μέρος εἰς τὴν βεβαίωσιν φόρων, διατί νὰ μὴν ὑποβάλλωνται καὶ αὐτοὶ εἰς τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν;

§62ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Παρατηρεῖτε ἑρμηνείαν, ἣν δίδει ὁ ἐκ Καλαβρύτων βουλευτής; Θέλει νὰ τιμωρῶνται, καίτοι ὁ κ. Κοντόσταυλος εὑρίσκει ὅτι δὲν ὑπάγονται, καθὸ τοῦ ἄρθρου λέγοντος «διοικήσεως.»

§63ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἀρκεῖ εἰς ταῦτα νομίζω ἡ δήλωσις τῆς Κυβερνήσεως, ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ παρεξήγησις.

§64ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἡ παρεξήγησις γεννᾶται, διότι ἐξήγησις δὲν ἐδόθη, καὶ ἀντὶ ἁπλῆς ἐξηγήσεως δύναται νὰ γείνῃ ῥητὴ μνεία. Ἐπίσης ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 δίδεται ὑπεροχὴ εἰς τὸν ὑπερτερήσαντα ἀπόφοιτον τοῦ Γυμνασίου, καὶ ἀπέναντι αὐτοῦ τοῦ διπλώματος τοῦ Πανεπιστημίου, ἡ δὲ τοιαύτη ὑπεροχή, κατ’ ἐμέ, δὲν εἶναι εὔλογος. Κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου τούτου, οἱ 4 ἔτη ὑπηρετήσαντες, δύω ὡς γραφεῖς βʹ. τάξεως καὶ 2 ὡς γραφεῖς αʹ. τάξεως δύνανται νὰ προβιβασθῶσιν γραμματεῖς βʹ. τάξεως μετὰ μίαν ἐξέτασιν, ἐνῷ διὰ τοὺς διοριζομένους κατὰ πρῶτον διδάκτορας ἀπαιτεῖται καὶ διαγωνισμὸς, ὃν θέλει ὁρίσει τὸ Διάταγμα. Τοῦτο δὲν εὑρίσκω ὀρθόν. Ἐρωτῶ προσέτι, τὸ ἄρθρον τοῦτο, ὁρίζον δίπλωμα Πανεπιστημίου, ἐννοεῖ πάσης Σχολῆς; Ἀκούω λεγόμενον ναὶ, καὶ θεωρῶ τὴν κατάφασιν ἄτοπον, διότι τότε καὶ οἱ τῆς Θεολογίας καὶ ἴσως καὶ οἱ τῆς Φαρμακευτικῆς θὰ τίθενται ἐν ἴσῃ μοίρᾳ πρὸς τοὺς τῆς νομικῆς ἢ τῶν φυσικῶν καὶ μαθηματικῶν διδάκτορας. Νομίζω δὲ ὅτι τὸ πνεῦμα τοῦ Νόμου εἶναι νὰ δώσῃ ὑπεροχὴν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι περισσοτέρας γνώσεις προσφόρους διὰ τὸν εἰδικὸν κλάδον τῆς ὑπηρεσίας, τοιαύτας δὲ ἔχουσιν οἱ τῆς νομικῆς σχολῆς ἐν γένει, οἱ δὲ τῆς ἰατρικῆς διά τινας κλάδους, καὶ οἱ τῶν φυσικῶν καὶ μαθηματικῶν δι’ ἄλλους.

§65ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αὐτὸ ἐννοεῖται.

§66ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Οἱ τῆς Φαρμακευτικῆς δὲν ἔχουσι δίπλωμα, ἀλλὰ πτυχίον.

§67ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὸ γνωρίζω, καὶ διὰ τοῦτο ἐξεφράσθην ἀμφιβόλως. Προσέτι ῥιζικὴ παρατήρησις εἶναι, ὅτι τάσσον τὸ Νομοσχέδιον μόνον τὰ ὑπὲρ τῶν ὑπαλλήλων, δὲν προβλέπει καὶ διατάξεις, κανονιζούσας τὴν λειτουργίαν αὐτῶν. Τοῦτο ὅμως δὲν εἶναι τοῦ παρόντος χρόνου. Ἡ πεῖρα θὰ δείξῃ τίνος κανονισμοῦ εἶναι χρεία. Ἐν ταῖς εἰδικαῖς τῶν ἄρθρων διατάξεσι πρέπει νὰ γείνωσι μεταβολαί. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ συναρπάζῃ ἡμᾶς ἡ ἰδέα τοῦ περιορισμοῦ τῶν Ὑπουργῶν εἰς καθιέρωσιν περιορισμῶν βλαβερῶν. Διὰ τοῦτο ἐκφράζω τὴν γνώμην νὰ γείνῃ, πρὸς ταῖς ἄλλαις ἐξαιρέσεσι, καὶ μία διὰ τὸ ἀνώτερον προσωπικὸν τῶν Τμημάτων τῆς Δημοσίας Οἰκονομίας τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, τοῦ Τελωνιακοῦ, τοῦ τῆς Δημοσίας ὑγείας, τοῦ Δασονομικοῦ, τοῦ τῆς Στατιστικῆς ὅλων τῶν Ὑπουργείων, διὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχει ἀνάγκη εἰδικῶν γνώσεων, ἢ κἂν νὰ δοθῇ διὰ τοῦ Νόμου ἐξουσία εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, ὅπως διὰ τοῦ Διατάγματος, τοῦ πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ Νόμου ἐκδοθησομένου, ὁρισθῶσι διακρίσεις διπλωμάτων διὰ τὰς σχετικὰς ὑπηρεσίας, ἢ ἐξετάσεις ἐπὶ μαθημάτων, ὑπισχνουμένων εἰδικὴν παρασκευὴν προσωπικοῦ.

§68Γ. ΚΟΡΠΑΣ. Ἐκ τῶν λεχθέντων ἄχρι τοῦδε ὑπὸ τῶν προαγορευσάντων ἐπὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, καὶ ἐκ τῆς σειρᾶς, εἰς ἣν ἐτάχθη τοῦτο ἀποφάσει τῆς Βουλῆς ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, πείθομαι ἀδιστάκτως, ὅτι ἡ ἐπιψήφισις τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου ὡρίμασεν ἤδη ἐν τῇ συνειδήσει τῶν κκ. βουλευτῶν. Ἤμην καὶ εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ ἐκ τῶν πρώτων ἐποιησάμην περὶ αὐτοῦ λόγον κατὰ τὰς πρώτας συνεδριάσεις τῆς πρώτης Συνόδου τῆς παρούσης Περιόδου, διότι δι’ αὐτοῦ οὐ μόνον ἐπιζητεῖται ὅπως τεθῇ φραγμὸς εἰς τοὺς διορισμοὺς ὡς δημοσίων λειτουργῶν ἀτόμων ἀκαταλλήλων, ἀνικάνων καὶ πολλάκις ἐπιβλαβῶν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ καὶ πρόκειται νὰ προασπίζηται ἡ ἀτυχὴς αὕτη τάξις τῶν δημοσίων λειτουργῶν κατὰ τῆς αὐθαιρεσίας τῶν κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεων, ἀφ’ ἑτέρου δὲ καὶ πᾶσα Κυβέρνησις κατὰ τῶν πιέσεων ἡμῶν τῶν πολιτευομένων, ἔτι δὲ καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ κατὰ τῶν ἀπαιτήσεων καὶ τῶν ἐπιθέσεων τῶν ἐκλογέων μας. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι ἡ ἀσπὶς αὕτη δύναται νὰ κατασκευασθῇ ἐπὶ διαστάσεων πολλῷ εὐρυτέρων, ὅπως προφυλάττῃ μείζονα ἐπιφάνειαν καὶ παρέχῃ πλείονας ἐγγυήσεις· διότι τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον περιορίζει μὲν ἀληθῶς τὸν ἀριθμὸν τῶν θεσιθηρῶν ὡς ἐκ τοῦ καθορισμοῦ τῶν προσόντων, ἀλλὰ τὸ πρῶτον ἄρθρον αὐτοῦ ἀφίνει καὶ αὖθις, ἐν στενοτέρῳ ὅμως κύκλῳ, ἐλεύθερον τὸ στάδιον τῶν συστάσεων καὶ τῆς ἐπιλογῆς μεταξὺ τῶν ἐχόντων τὰ ὑπὸ τοῦ ἄρθρου τούτου ὁριζόμενα προσόντα. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον συμφωνῶ μετὰ τῶν ἀξιοτίμων βουλευτῶν κ. Ράλλη ἐξ Ἀττικῆς καὶ κ. Βαλέττα ἐκ Θήρας καὶ προτείνω κἀγὼ ἵνα ἡ περὶ διαγωνισμοῦ διάταξις, ἡ ἀναγραφομένη ἐν τῷ δευτέρῳ ἄρθρῳ, ἐπεκταθῇ καὶ ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου, ἤτοι οἱ διοριζόμενοι τὸ πρῶτον εἰς τὰς ὑπὸ τοῦ ἄρθρου τούτου προβλεπομένας θέσεις διορίζωνται κατόπιν διαγωνισμοῦ καὶ κατὰ τὴν σειρὰν τῆς ἐν αὐτῷ ἐπιτυχίας των. Διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ τούτου δυνάμεθα νὰ ἔχωμεν τοὺς σχετικῶς ἱκανωτέρους μεταξὺ τῶν ἑκάστοτε παρουσιαζομένων εἰς τὸν διαγωνισμόν, καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν μόνον καὶ σχεδὸν πάντοτε τοὺς ἀπολαύοντας τῆς προστασίας τῶν πολιτευομένων, οἵτινες, διοριζόμενοι τῇ συστάσει αὐτῶν καὶ ὑπ’ αὐτῶν θερμῶς ὑποστηριζόμενοι, ὀλίγην λαμβάνουσι μέριμναν περὶ τῶν δημοσίων συμφερόντων, ἀσχολούμενοι πρὸ πάντων εἰς τὰ ἴδια αὐτῶν ἔργα, ἢ ἀλλαχοῦ τὸν χρόνον τῆς ὑπηρεσίας καταναλίσκοντες. Ἐνῷ τουναντίον οἱ διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ διορισθησόμενοι, μὴ ὄντες πάντοτε οἱ ἐκλεκτοὶ τῶν ἰσχυρῶν τῆς ἡμέρας, θὰ θελήσωσι διὰ τῆς φιλοπονίας καὶ τῆς πρὸς τὸ καθῆκον αὐτῶν ἀφοσιώσεως νὰ ἐπισπάσωσι τὴν εὔνοιαν καὶ τὴν δικαίαν ἐκτίμησιν τῶν προϊσταμένων των, καὶ νὰ προοδεύσωσιν εἰς τὸ στάδιον τοῦτο διὰ τῆς ὁδοῦ τῆς ὑπηρεσίας. Οὕτω δὲ θέλει καθιερωθῆ καὶ παρ’ ἡμῖν ἡ ἀρχὴ τῆς ἀναγνωρίσεως τῆς προσωπικῆς ἱκανότητος, διὰ τῆς ὁποίας δύναται νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἀναμόρφωσις τῶν διαφόρων κλάδων τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, οἵτινες διὰ λόγους εὐνοήτους πολὺ κατέπεσαν εἰς τὴν κοινὴν συνείδησιν. Ἴσως μοὶ παρατηρηθῆ, ὅτι καὶ ἐν τῷ διαγωνισμῷ τούτῳ μένει ἀκτίς τις προστασίας τῶν εὐνοουμένων, ἡ ἐπενεργουμένη δηλονότι πίεσις τῶν πολιτευομένων ἐπὶ τὴν συνείδησιν τῶν μελῶν τῶν Ἐξεταστικῶν Ἐπιτροπῶν ἀλλ’ αὕτη καὶ ἐλαχίστη εἶναι, καὶ δύναται εὐχερῶς νὰ ἐκμηδενισθῇ, ὅταν ληφθῇ πρόνοια, ὅπως ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη καταρτίζηται ἐξ ἀνωτάτων δημοσίων λειτουργῶν, ἐκλεγομένων μεταξὺ τῶν μᾶλλον ἀμερολήπτων καὶ ἀνεξαρτήτων τοιούτων. Τὸν καθορισμὸν τῶν προσόντων καὶ τὸν διαγωνισμὸν διὰ τὰς περὶ ὧν πραγματεύεται τὸ πρῶτον ἄρθρον θέσεις, ἔτι μᾶλλον ἐπιθυμῶ ἀκριβῶς διὰ τὸν λόγον, δι’ ὃν δὲν ἀποδέχεται ταῦτα ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Ναυπλίας κ. Ποταμιάνος· διότι, κατ’ ἐμὲ, αἱ θέσεις αὗται ἀποτελοῦσι τὸ φυτώριον, οὕτως εἰπεῖν, τῶν δημοσίων λειτουργῶν. Ἀφοῦ δὲ ἡ δημοσία ἐκπαίδευσις δὲν εἶχεν οὔτε ἔχει ὑπ’ ὄψιν αὑτῆς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, οἱ δημόσιοι λειτουργοὶ μορφοῦνται ἐν αὐτῇ τῇ ὑπηρεσίᾳ, τῶν προϊσταμένων χρησιμευόντων ὡς διδασκάλων εἰς τοὺς ὑφισταμένους· τούτου δ’ ἕνεκα πάντες εἴδομεν πολλάκις δημοσίους ὑπαλλήλους ν’ ἀνέλθωσιν ἐκ τῶν κατωτάτων βαθμίδων τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας εἰς τὰ ὕπατα τῆς Πολιτείας ἀξιώματα, καὶ νὰ ἰθύνωσι μάλιστα καὶ συχνάκις εὐδοκίμως τὰ κοινά. Τὴν ταχίστην τοῦ νομοσχεδίου τούτου ἐπιψήφισιν ἐπιθυμῶ καὶ δι’ ἕτερον ἀκόμη λόγον, διότι πλὴν τῆς ἐξασφαλίσεως τῶν ὑπαλλήλων καὶ τῆς ὑπηρεσίας, δι’ αὐτοῦ ἀπαλλασσόμεθα καὶ ἡμεῖς κατὰ μέγα μέρος τῶν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὑποχρεώσεων, καὶ θὰ δυνάμεθα ἐν τῷ μέλλοντι μετὰ μείζονος ἐλευθερίας νὰ ἐνασκῶμεν ἓν τῶν σπουδαιοτέρων κοινοβουλευτικῶν ἡμῶν καθηκόντω, τὴν ἐξέλεγξιν δηλονότι τῶν κυβερνητικῶν πράξεων.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῶν τροποποιήσεων τοῦ 1 ἄρθρου θέλει γείνει εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν σκέψις· ἤδη προβαίνομεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 1 ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2. (Ἀναγινώσκεται).

§71ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄν, κύριοι, ἤθελε γείνει δεκτὴ ἡ ἰδέα, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασαν πρὸς ὑμᾶς, ὅτι καλλίτερον εἶναι τὰ τρία τῶν σπουδῶν πτυχία νὰ χορηγῶσι δικαίωμα διορισμοῦ εἰς τοὺς τρεῖς κατωτέρους βαθμοὺς τῆς ὑπηρεσίας, τότε συνεπῶς πρέπει τὸ ἄρθρον τοῦτο νὰ τροπολογηθῇ ὡς ἑξῆς· (ἀναγινώσκει τὴν τροπολογίαν του). Ἡ ἰδέα μου εἶναι, ὅτι διὰ τὸν πρῶτον διορισμὸν τοῦ ἔχοντος δίπλωμα Πανεπιστημίου εἰς τὴν θέσιν τοῦ γραμματέως βʹ τάξεως δὲν πρέπει νὰ ἀπαιτήσωμεν διαγωνισμὸν ἢ ἐξετάσεις, ἀλλὰ μόνον διὰ τὸν προβιβασμὸν ἐκ τῶν θέσεων τούτων νὰ ἀπαιτήσωμεν ἐξετάσεις· διότι οἱ νέοι, οἱ ἐξερχόμενοι τοῦ Πανεπιστημίου, δὲν δύνανται νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς πρακτικὰς ἐξετάσεις τῆς ὑπηρεσίας, διότι τὴν ἀγνοοῦσι. Διὰ τοιαύτας ἀνωτέρας θέσεις δύναται ὁ ἔχων δίπλωμα, ἂν θέλῃ, νὰ διαγωνισθῇ καὶ ἄνευ προηγουμένου διορισμοῦ. Καθόσον ἀφορᾷ τὸν διαγωνισμὸν ἐπὶ κατωτέρων θέσεων, πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι πρόκειται νὰ διορισθῶσι γραφεῖς καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν τοῦ Βασιλείου, καὶ ὅτι ἑπομένως οἱ διαγωνισμοὶ θέλουσιν εἶσθαι ἄπειροι καὶ ποικίλοι, ὅπερ θέλει φέρει δυσχερείας.

§72ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Μαντινείας ὑπέβαλε τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 21· θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ὑποβάλω καὶ ἐγὼ μίαν παρατήρησιν ἐπ’ αὐτοῦ. Νομίζω, ὅτι, ὅπως εἶναι διεσκευασμένον τὸ ἄρθρον 2, εἶναι ἀληθῶς ἀνεφάρμοστον ἕνεκα τῶν πολλῶν τάξεων τῶν ὑποψηφίων, οὓς κατὰ τὴν πρώτην παράγραφον ἔχομεν ἱκανοὺς νὰ καθέξωσι τὴν θέσιν γραμματέως βʹ τάξεως. Οὕτως ἔχομεν ἱκανοὺς διὰ τὴν θέσιν ταύτην τοὺς φέροντας πτυχίον Πανεπιστημίου, διδάκτορας ἢ προλύτας· ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων, ἐχόντων τὰ προσόντα πρὸς τὸν ἄμεσον διορισμὸν, ἔχομεν καὶ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι διετέλεσαν ἤδη ἐπὶ διετίαν εἰς θέσιν γραφέως 1ης τάξεως, τοὺς ἔχοντας δίπλωμα Πανεπιστημίου ἢ ἀπολυτήριον Γυμνασίου καὶ ὡς διατελέσαντας εἰς τὴν θέσιν τοῦ γραφέως ἐπὶ διετίαν, δικαιουμένους εἰς προβιβασμόν. Ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύω τελευταίων τάξεων εἶναι ἡ ἑξῆς· ὅτι ὁ ἔχων δίπλωμα Πανεπιστημίου προβιβάζεται ἀμέσως ἄνευ διαγωνισμοῦ, ὁ δὲ ἔχων ἀπολυτήριον Γυμνασίου ὀφείλει νὰ ὑποστῇ μίαν ἐξέτασιν. Ὑποθέσατε λοιπὸν, ὅτι ἔχετε κατὰ μέτωπον βαδίζοντας τρεῖς ὑποψηφίους, ἕνα θέλοντα νὰ εἰσέλθῃ κατὰ πρῶτον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ φέροντα δίπλωμα Πανεπιστημίου, δεύτερον διδάκτορα ἢ προλύτην τοῦ Πανεπιστημίου, διατελέσαντα ἐπὶ διετίαν εἰς θέσιν γραφέως 1ης τάξεως, καὶ τρίτον ἕτερον φέροντα ἀπολυτήριον Γυμνασίου καὶ διατελέσαντα εἰς θέσιν γραφέως 1ης τάξεως· ὡς πρὸς τὸν πρῶτον ὁ νόμος θέλει διαγωνισμὸν, ὡς πρὸς τὸν δεύτερον δὲν ἀπαιτεῖ τίποτε, ὡς πρὸς τὸν τρίτον θέλει ἁπλῆν ἐξέτασιν. Ὁ δυστυχὴς Ὑπουργὸς εἰς τίνα θέσιν θέλει εὑρεθῆ; Θὰ διατάξῃ διαγωνισμὸν ὡς πρὸς τὸν πρῶτον, ἐξέτασιν ὡς πρὸς τὸν τρίτον, οὗτος δὲ θὰ προτιμηθῇ, καίτοι ὁ ἀτελέστερον μορφωμένος, μετά τινα εἰκονικὴν ἐξέτασιν, καὶ μὴ ἔχετε καμμίαν ἀμφιβολίαν ὅτι οἱ δύω πρῶτοι θὰ τεθῶσι κατὰ μέρος. Διὰ τοῦτο λέγω ὅτι, ὡς ἔχει τὸ ἄρθρον, καὶ εἰς βλάβην φέρει καὶ ἐντελῶς ἀνεφάρμοστον εἶναι· ζητῶ δὲ ὁ διαγωνισμὸς νὰ τεθῇ διὰ πᾶσαν τάξιν ὑπαλλήλων καὶ εἰς πᾶσαν βαθμίδα, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς παρατηρήσεις ταύτας.

§73ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Τὸν διαγωνισμὸν εἶχε θέσει ἡ Κυβέρνησις, ὡς βάσιν πρὸς τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν, ἀλλὰ καὶ ταύτην τὴν βάσιν ἠναγκάσθη μετ’ ὀλίγον κατά τι νὰ χαλαρώσῃ· τοῦτο δὲ ὡς πρὸς τοὺς γραφεῖς συνεπείᾳ τῶν γενομένων παρατηρήσεων, ὅτι θὰ ἦτο δύσκολον νὰ ἐνεργηθῶσιν οἱ διαγωνισμοὶ οὗτοι εἰς τὰς Ἐπαρχίας. Οὐχ ἧττον ἀποδέχομαι, ὅτι θὰ ἦτο συμφερώτερον νὰ ἐφηρμόζετο ἡ ἀρχὴ ἐν πάσῃ αὐτῇ τῇ αὐστηρότητι, καὶ διὰ τοῦτο ἡ Κυβέρνησις θέλει προσπαθήσει νὰ διασκευάσῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς τρόπον, ὥστε νὰ ἐκπληροῦται καὶ αὐτὴ ἡ εὐχή. Τὰ τῶν διαγωνισμῶν κατὰ τὸ νομοσχέδιον κανονισθήσονται διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος· ἐννοεῖται δὲ, ὅτι ἐν τῷ ἄρθρῳ τούτῳ πρέπει ν’ ἀναγράψωμεν τὴν ἀρχὴν, ἐν δὲ τῷ Διατάγματι θέλει δοθῆ πολὺ μεγαλειτέρα εὐκολία ὡς πρὸς τοὺς διαγωνισμοὺς ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ἢ ὡς πρὸς τοὺς διαγωνισμοὺς ἐν τῇ κεντρικῇ ὑπηρεσίᾳ· ἀλλ’ ἀφοῦ διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ εἰσέλθῃ τις εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, δὲν φρονοῦμεν, ὅτι εἶναι πρέπον νὰ ὑποβάλληται ὁ εἰσελθὼν εἰς νέους διαγωνισμούς· διότι, ἂν τοῦτο πράξωμεν, κινδυνεύομεν νὰ μὴ ἔχωμεν ὑπαλλήλους. Ὅταν τὸν ὑπάλληλον, τὸν ὁποῖον προσκαλεῖτε νὰ εἰσέλθῃ εἰς ὑπηρεσίαν, δὲν τὸν προστατεύητε, ἐν ᾗ περιπτώσει ἤθελαν ἱκανοποιήσει τὰς ἀπαιτήσεις τῶν προϊσταμένων αὐτοῦ, ὅταν τὸν ἐκθέτητε εἰς τὸν κίνδυνον τοῦ νὰ ἴδῃ ἄλλους προτιμωμένους ἐκ διαγωνισμοῦ, μὲ ἀποκτήσαντας δικαιώματα ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, τί θέλει προσελκύσει τοῦτον εἰς τὰς κατωτάτας βαθμίδας τῆς ὑπηρεσίας; Ποῖος θὰ δεχθῇ θέσιν γραφέως βʹ. ἢ γʹ. τάξεως, ὅταν ἐκ τούτου οὐδὲν ἀποκτᾷ πλεονέκτημα ἀπέναντι ἐκείνου, ὁ ὁποῖος δὲν διετέλεσεν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ; Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραγνωρίσωμεν εἰς βαθμὸν τοιοῦτον τὰ δικαιώματα τῆς ὑπηρεσίας· ταῦτα καταχρηστικῶς ὀνομάζονται, ἀφοῦ δὲν ἀναγράφονται χάριν τοῦ ἀτόμου, ἀλλὰ χάριν τῆς ὑπηρεσίας. Συμφέρον ὅμως ἔχει ἡ ὑπηρεσία νὰ προσελκύῃ τοὺς ἱκανοὺς, ὑποσχομένη αὐτοῖς, ὅτι ὑπηρετοῦντες καλῶς, θέλουσιν ἰδεῖ τὴν ὑπηρεσίαν των ἀμειβομένην. Πρέπει ἑπομένως νὰ μὴ ἐξαναγκάζωμεν τὸν καταταχθέντα ἐν τῇ ὑπαλληλίᾳ, κατόπιν ὑπηρεσίας διετοῦς ἢ πολυχρονιωτέρας, νὰ παρουσιάζηται εἰς διαγωνισμὸν καὶ μάλιστα ἄνευ πλεονεκτήματος ἀπέναντι τῶν μὴ ὑπηρετησάντων. Θὰ ἠδύνατο ἴσως νὰ γείνῃ καὶ ἐνταῦθα ὅ,τι ἀναγράφεται ἐν τῷ νόμῳ περὶ προσόντων τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργείου, ἵνα παρουσιάζηται εἰς τὸν διαγωνισμὸν ὁ ἔχων ὑπηρεσίαν πλεονεκτῶν τοῦ μὴ ἔχοντος, τουτέστιν ὁ καταλογισμὸς ὑπὲρ αὐτοῦ ἀριθμῶν τινων ἐν τῷ διαγωνισμῷ ἀναλόγως τῆς διαρκείας τῆς ὑπηρεσίας αὐτοῦ· ἀλλὰ τὸ μικτὸν τοῦτο σύστημα ἔχει τὰ ἐλαττώματα τῶν μικτῶν συστημάτων, διότι καὶ οἱ ἐξεταζόμενοι γινώσκουσιν, ὅτι ὁ ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ἐξεταζόμενος ἔχει ὑπὲρ αὐτοῦ ἀριθμοὺς, καὶ ἑπομένως, δίδοντες εἰς αὐτὸν ἀριθμοὺς ἐκ τοῦ διαγωνισμοῦ, δὲν λησμονοῦσιν, ὅτι οἱ ἀριθμοὶ οὗτοι ὡς πρὸς αὐτὸν ἔχουσι σημασίαν ἄλλην παρ’ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔχουσιν ὡς πρὸς τοὺς μὴ διατελέσαντας ἐν ὑπηρεσίᾳ. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι εἶναι ὀρθότερον νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ἀρχὴν τὴν ἀναγεγραμμένην ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, τουτέστι νὰ ἐπιβάλληται ὁ διαγωνισμὸς μόνον εἰς τὴν εἴσοδον εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, εἴσοδον δὲ ἐννοοῦμεν τὸν διορισμὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ γραφέως καὶ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργικοῦ γραμματέως βʹ. τάξεως, διότι αἱ δύω αὗται θύραι εἶναι αἱ μόναι ἀνοικταὶ εἰς τὸν μὴ ἔχοντα προηγουμένην ὑπηρεσίαν, καὶ ὁ δι’ αὐτῶν εἰσελθὼν ἅπαξ ἀρκεῖ νὰ ἐκπληρώσῃ εὐόρκως τὸ καθῆκόν του, ἵνα προαχθῇ· τοῦτο δὲ πρέπει νὰ τὸ ἠξεύρῃ ἐκ τῶν προτέρων. Ἡ σύγχυσις, τὴν ὁποίαν φοβεῖται ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, ἐκ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ ἄρθρ. 2, δὲν θέλει ἐπέλθει, διότι κατ’ αὐτὸ ὁ Ὑπουργὸς ἔχει τὴν ἐκλογήν· ὁ Ὑπουργὸς πιθανώτατα κατὰ πρῶτον λόγον θέλει πληρώσει τὸ κενὸν, προβιβάζων τὸν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, καὶ εἶναι τοῦτο δικαιότατον. Ὁ Ὑπουργὸς δὲν εἶναι ὑπόχρεως, κενωθείσης θέσεως, νὰ προκαλέσῃ διαγωνισμόν· ὁ Ὑπουργὸς πιθανώτατα θέλει θεωρήσει, ὅτι τὴν κενωθεῖσαν θέσιν δέον νὰ καταλάβῃ ὁ ἀποκτήσας τὸ προσὸν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας· τοιοῦτον δὲ προσὸν ἔχει ὁ κεκτημένος ἀπολυτήριον Γυμνασίου, ὑποστὰς ἐξετάσεις καὶ ὑπηρετήσας τὸν χρόνον τὸν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου ὁριζόμενον· ἂν δὲν θελήσῃ νὰ προαγάγῃ τὸν οὕτω ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἀποκτήσαντα τὸ προσὸν γραφέα, δύναται νὰ προαγάγῃ τὸν ὑπηρετήσαντα ἐπὶ δύω τοὐλάχιστον ἔτη ὡς γραφέα 1ης τάξεως, καὶ ἀποκτήσαντα δίπλωμα Πανεπιστημίου. Ὁ Ὑπουργὸς δύναται νὰ προτιμήσῃ αὐτὸν τοῦ ἔχοντος τὸ ἀπολυτήριον τοῦ Γυμνασίου, καὶ ὑποστάντος τὴν ἐξέτασιν· ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν δύω εἶναι, ὅτι, ἐνῷ ὡς πρὸς τὸν ἔχοντα μόνον ἀπολυτήριον Γυμνασίου, πρέπει ν’ ἀπαιτήσῃ πιστοποιητικὸν νέας ἐξετάσεως, ὡς πρὸς τὸν δεύτερον, τὸν ἔχοντα τὸ δίπλωμα Πανεπιστημίου, δὲν εἶναι ἀνάγκη νεωτέρας ἐξετάσεως· ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς θεωρήσῃ, ὅτι μεταξὺ τῶν κτησαμένων τὸ προσὸν ὑπαλλήλων οὐδεὶς εἶναι κατάλληλος νὰ λάβῃ τὴν θέσιν, τότε πρέπει νὰ προκαλέσῃ διαγωνισμόν. Δὲν βλέπω λοιπὸν, ὅτι δύναται νὰ ὑπάρξῃ τις σύγχυσις ἢ δυσκολία, ἀλλὰ βεβαίως θὰ ὑπάρξῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἐθεώρησεν ὡς ἐλάττωμα, τουτέστι πιθανώτατα ὁ Ὑπουργὸς δὲν θέλει προκαλέσει τὸν διαγωνισμὸν, ἀλλὰ θέλει προτιμήσει τὸν ἔχοντα ὑπηρεσίαν καὶ ἀπολυτήριον Γυμνασίου μετὰ ἐνδεικτικοῦ ἐξετάσεως, ἢ τὸν ἔχοντα ὑπηρεσίαν καὶ δίπλωμα Πανεπιστημιακόν. Ἀλλὰ τοῦτο δὲν θεωρῶ ὡς ἐλάττωμα· τοὐναντίον, θεωρῶ, ὅτι κατὰ γενικὸν ὅρον πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν αἱ ὑπηρεσίαι· ἐν ἐλλείψει δὲ προσώπου, κτησαμένου δικαιώματα ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, νὰ προκηρύσσεται διαγωνισμὸς κατὰ τὴν πρώτην διάταξιν τοῦ ἄρθρου δευτέρου.

§74ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Συμμερίζομαι τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας ὁ κύριος Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐξέφρασεν, ἀλλὰ καλλίτερον εἶναι οἱ διαγωνισμοί, οἱ ὁποῖοι ἐτέθησαν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ γραμματέως βʹ τάξεως, νὰ τεθῶσι καὶ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ γραμματέως αʹ τάξεως, καὶ τοιαύτη εἶναι ἡ τροπολογία, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον· ἐπιθυμῶ ὁ πρῶτος διορισμὸς νὰ γίνεται ἄνευ διαγωνισμοῦ, διότι ὑποθέτω, ὅτι εἰς διαγωνισμὸν περὶ θέσεως, ὁποία εἶναι ἡ θέσις τοῦ γραμματέως βʹ. τάξεως, δὲν θὰ προσέλθωσι πολλοὶ ἔχοντες δίπλωμα, διότι ὁ μισθὸς δὲν εἶναι ἀνάλογος· ὅταν ὅμως πρόκηται νὰ διορισθῇ ἄνευ τοιούτου διαγωνισμοῦ τότε θὰ δέχηται εὐκολώτερον· αἱ δὲ πενταετεῖς σπουδαὶ ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ δύνανται νὰ ἐξισωθῶσι πρὸς τὴν διετῆ ἐξάσκησιν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ.

§75ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός.). Ὁ κύριος βουλευτὴς ἐκ Μαντινείας φρονεῖ, ὅτι πρέπει ὁ διαγωνισθησόμενος νὰ ἔχῃ πεῖραν, ὥστε αἱ ἐξετάσεις νὰ ἦναι πρακτικαί· ἀλλὰ τοῦτο ἀντιστρατεύεται πρὸς τὴν ὅλην οἰκονομίαν τοῦ νομοσχεδίου. Τὸ νομοσχέδιον δὲν ζητεῖ παρὰ τῶν τὸ πρῶτον εἰσερχομένων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν πρακτικὰς γνώσεις. Ὅ,τι ζητοῦμεν, εἶναι ἡ θεωρία· ζητοῦμεν, ὅπως οἱ προσερχόμενοι ἔχωσιν εὐρείας βάσεις θεωρίας, ὅπως ἐπ’ αὐτῶν στηρίζωσι τὰς ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἀποκτηθησομένας πρακτικὰς γνώσεις. Ἂν δὲ παρεδεχόμεθα τὴν τροπολογίαν τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Μαντινείας, θὰ κατεστρέφομεν ὡς πρὸς τὴν θέσιν τοῦ Ὑπουργικοῦ γραμματέως δευτέρας τάξεως πᾶν τὸ ἀγαθὸν, τὸ ἐκ τοῦ Νομοσχεδίου τούτου προσδοκώμενον, διότι Ὑπουργικὸν γραμματέα δευτέρας τάξεως θὰ ἠδύνατο ὁ Ὑπουργὸς νὰ διορίσῃ πάντα ἔχοντα δίπλωμα, καὶ ἑπομένως τοσοῦτον εὐρεῖα ἐκλογὴ θὰ εἶχεν ὅλα τὰ κακὰ, τὰ ὁποῖα ἐλπίζομεν ὅτι ἀποφεύγομεν διὰ τῆς εἰσαγωγῆς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν ὄχι ἐκ τῆς ἐκλογῆς τοῦ Ὑπουργοῦ, ἀλλὰ ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος τοῦ διαγωνισμοῦ. Ὡς τὸ Νομοσχέδιον εἶναι διεσκευασμένον, ὁ Ὑπουργὸς οὐδὲν πλέον ἔχει δικαίωμα ἴδιον ὡς πρὸς τὴν εἰσαγωγὴν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· ἡ εἰσαγωγὴ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν γίνεται διὰ τοῦ νόμου. Ὁ νόμος, συμπληρούμενος ὑπὸ τοῦ Διατάγματος περὶ διαγωνισμοῦ, κανονίζει τὸν τρόπον, καθ’ ὃν εἰσέρχεταί τις εἰς τὴν ὑπηρεσίαν· καὶ αὐτὸς ὁ Νόμος, ἐκτελούμενος, προσδιορίζει καὶ τὸ πρόσωπον· ὁ Ὑπουργὸς οὐδὲν ἔχει δικαίωμα περὶ τὸν προσδιορισμὸν αὐτοῦ· εὐθὺς ὅμως ὡς παραδεχθῶμεν τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. ἐκ Μαντινείας βουλευτοῦ, θὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα, ὡς πρὸς τὴν θέσιν τοῦ ὑπουργικοῦ γραμματέως δευτέρας τάξεως. Καὶ δὲν βλέπω λόγον ἀποχρῶντα, ἵνα πράξωμεν τοῦτο, ἀφοῦ ὁ μόνος προταχθεὶς λόγος παρὰ τοῦ κ. βουλευτοῦ ἐκ Μαντινείας εἶναι ἡ ἔλλειψις πρακτικῶν γνώσεων· ἀλλὰ ταύτην τὴν ἔλλειψιν πρακτικῶν γνώσεων προϋποθέτει τὸ Νομοσχέδιον, καὶ ἁπλῶς ζητεῖ διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ θεωρητικὰς γνώσεις, καὶ τὸν διαγωνισμὸν κανονίζομεν ὡς πρὸς ταύτας μόνον· οὐδὲ εἶναι δυνατὸν ὁ διαγωνισμὸς νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τῶν πρακτικῶν γνώσεων τῶν διαγωνιζομένων, διότι αἱ πρακτικαὶ γνώσεις δὲν ἀποδεικνύονται διὰ βραχείας ἐξετάσεως· αἱ πρακτικαὶ γνώσεις ἀποδεικνύονται διὰ τῆς ἐπὶ χρόνον τινὰ εὐδοκίμου ὑπηρεσίας, καὶ διὰ τοῦτο περιλαμβάνομεν τὰ δικαιώματα ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, τὰ ὁποῖα τί ἄλλο εἶναι, ἢ μαρτυρία περὶ τῶν πρακτικῶν γνώσεων, ἐνῷ ὁ διαγωνισμὸς μαρτυρεῖ μόνον περὶ θεωρίας.

§76ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν θεωρητικὰς μόνον γνώσεις ἀποδεικνύῃ ὁ διαγωνισμὸς, τὰς θεωρητικὰς γνώσεις ἀποδεικνύουσιν αἱ ἐξετάσεις τοῦ Πανεπιστημίου· ἀλλ’ αἱ γνώσεις αὐταὶ αἱ θεωρητικαὶ εἶναι τοσοῦτον στοιχειώδεις καὶ ἀόριστοι, ὥστε ἀπαιτεῖται ἐφαρμογὴ τῶν θεωρητικῶν γνώσεων εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ ὅτι ὁ ὑπάλληλος πράγματι κατέχει καὶ αὐτὴν τὴν θεωρίαν. Κατὰ συνέπειαν πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ εἰσαγάγῃ τὸν τοιούτας γνώσεις ἔχοντα ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, νὰ τὸν ἀφήσῃ νὰ ὑπηρετήσῃ ἐπὶ δύω ἔτη, τρία ἔτη, καὶ τότε νὰ ἐξετάσῃ αὐτὸν, ἂν καὶ πρακτικῶς δύναται νὰ ἀποδείξῃ τὴν ἀξίαν του· ἄλλως, διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ δὲν θὰ εὕρωμεν τοιούτους.

§77ΦΩΤΗΛΑΣ. Διὰ τοῦ διαγωνισμοῦ θὰ φανῇ ποῖος εἶναι ὑπὸ θεωρητικὴν ἔποψιν καλλίτερον κατηρτισμένος, διὰ νὰ εἰσαχθῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν θὰ ἐξετάσωμεν τὰς τροπολογίας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2 καὶ 3. Εἰς τὸ τρίτον ἄρθρον καταθέτει ὁ κύριος Κωνσταντόπουλος τροπολογίαν.)

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 4. (Ἀναγινώσκεται).

§80ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ νομίζω ὅτι πρέπει νὰ προστεθῇ «πλὴν τῶν τελωνιακῶν» διότι τοιοῦτος περιορισμὸς ὑπάρχει εἰς τὸ ἄρθρον 15ον, τὸ προβλέπον περὶ διορισμοῦ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τῶν διατελούντων ἐν αὐτῇ, μὴ ἐχόντων δὲ τὰ προσόντα τοῦ Νομοσχεδίου. Προσθέτω ὅτι ἐμερίμνησα καὶ περὶ τῶν προσόντων τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων, διότι ἐνόμισα, ὅτι καὶ αἱ ἀνώτεραι θέσεις δὲν πρέπει νὰ ἦναι ἄνευ προσόντων. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα, 4, 5, 6, 7, ὡς ἔχουσιν ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ.)

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 8. (Ἀναγινώσκεται).

§82ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ πειθαρχικαὶ ποιναί, λέγει τὸ ἄρθρον τοῦτο, ἐπιβάλλονται παρὰ τῆς ἀμέσως προϊσταμένης Ἀρχῆς ἤ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ, πλὴν τῆς προσωρινῆς παύσεως, ἥτις ἐπιβάλλεται ὑπὸ μόνου αὐτοῦ. Νομίζω, ὅτι αὐτὸς ὁ περιορισμὸς πρέπει νὰ λείψῃ, διότι συνεπάγει ἀτοπήματα. Ἄρχεται, ὑποθέσατε, πειθαρχικὴ καταδίωξις ὑπὸ κατωτέρων ὑπαλλήλων· ἂν οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ φρονῶσιν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ προσωρινὴ παῦσις, ἐπειδὴ κατὰ τὸ ἄρθρον προσωρινὴν παῦσιν μόνος ὁ Ὑπουργὸς δύναται νὰ ἐπιβάλῃ, αὐτοὶ ὀφείλουσι νὰ σταματήσουν τὴν ἐκδίκασιν τῆς ὑποθέσεως, ἵνα ἀποστείλωσι τὰ ἔγγραφα εἰς τὸν Ὑπουργόν. Διατί νὰ μὴ ἔχωσι καὶ αὐτοὶ τὸ δικαίωμα τῆς προσωρινῆς παύσεως, ἀφοῦ ἡ ἀπόφασίς των εἶναι δεκτικὴ ἐφέσεως; Αἱ πειθαρχικαὶ ποιναὶ κατὰ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων ἐπιβάλλονται ὑπὸ τῶν κατωτέρων Ἀρχῶν, ἐπιτρεπομένης ἐφέσεως εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης. Κατὰ τὴν γνώμην μου ταύτην, αἱ λέξεις «πλὴν τῆς προσωρινῆς παύσεως, ἥτις ἐπιβάλλεται ὑπὸ μόνον αὐτοῦ» πρέπει νὰ λείψουν. Ἓν ἕτερον ἀκόμη· πρέπει ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει νὰ ὁρισθῇ ῥητῶς ὅτι ἡ πρὸς τὸν Ὑπουργὸν ἔφεσις εἶναι ἀνασταλτικὴ, καὶ τοῦτο διότι ὑπάρχει διάταξις, ἡ τοῦ ἄρθρου 305, ἐδαφίου 2 τοῦ Νόμου περὶ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων, κατὰ τὴν ὁποίαν, ἐπὶ προσωρινῆς παύσεως, πρέπει ν’ ἀπέχῃ ὁ καταδικασθεὶς τῆς ἐκπληρώσεως τῶν καθηκόντων αὐτοῦ, μέχρις οὗ ἀποφασίσῃ τὸ Ὑπουργεῖον. Νομίζω, ὅτι πρὶν ἐπέλθῃ ἡ ἐπικύρωσις τῆς καταδίκης ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, δὲν πρέπει νὰ ἀπέχῃ ἀπὸ τῆς ἐκπληρώσεως τῶν καθηκόντων αὐτοῦ· ὥστε φρονῶ, ὅτι ἡ πρώτη φράσις «πλὴν τῆς προσωρινῆς παύσεως, ἥτις ὑποβάλλεται ὑπὸ μόνον αὐτοῦ,» πρέπει νὰ διαγραφῇ καὶ νὰ προστεθῇ ἐν τέλει ὅτι ἡ ἔφεσις εἶναι ἀνασταλτική.

§83ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Μαντινείας ζητεῖ νὰ ἐπιτρέπηται εἰς τὴν ἀμέσως προϊσταμένην Ἀρχὴν νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν ποινὴν τῆς προσωρινῆς παύσεως, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον, ὅπως ἡ ἔφεσις ᾖ ἀνασταλτική. Ὁ ὅρος οὗτος μοὶ φαίνεται ὅτι καθιστᾷ περιττὸν καὶ τὸν πρῶτον· διότι, ἀφοῦ ἡ προσωρινὴ παῦσις δὲν θέλει ἐφαρμοσθῆ εὐθὺς, δύναται δὲ πάντοτε ὁ Ὑπουργὸς κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 8 νὰ ἐπιβάλλῃ αὐτὴν, εἰς οὐδὲν ὠφελεῖ ἡ προσωρινὴ παῦσις, ἡ ἐπιβαλλομένη ὑπὸ ἀνασταλτικὸν ὅρον ὑπὸ τῆς προϊσταμένης Ἀρχῆς.

§84ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδοὺ τί ὠφελεῖ· ὑποθέτω ὅτι εἷς προϊστάμενος ἐπιλαμβάνεται πειθαρχικὴν καταδίωξιν καθ’ ἑνὸς ὑποδεεστέρου ὑπαλλήλου· ἅμα πεισθῇ ὅτι ὑπάρχει ἡ περίπτωσις τῆς προσωρινῆς παύσεως, αὐτὸς πρέπει νὰ διαβιβάσῃ τὰ ἔγγραφα εἰς τὸν Ὑπουργόν.

§85ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ ἂν ἐπιβάλῃ τὴν προσωρινὴν παῦσιν, ἔχει δὲ ἀνασταλτικὴν δύναμιν ἡ ἔφεσις, δὲν φθάνομεν εἰς τὸ αὐτό;

§86ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν θέλουν ὑπεκφεύγει τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος οἱ ὑποδεέστεροι ὑπάλληλοι, διὰ νὰ μὴ φαίνωνται κακοὶ πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς ὑποδεεστέρους αὑτῶν.

§87ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὅπως τώρα περιωρίσθη ἡ πρότασις τοῦ κ. ἐκ Μαντεινίας βουλευτοῦ διὰ τοῦ ἀνασταλτικοῦ ὅρου, δὲν ἔχει πλέον τὴν αὐτὴν σπουδαιότητα· διότι εἴτε εἴπομεν ὅτι ἐπιβάλλουν τὴν ποινὴν ταύτην οἱ προϊστάμενοι, ἀλλ’ ἡ ἔφεσις ἔχει ἀνασταλτικὸν ἀποτέλεσμα, εἴτε εἴπομεν ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐπιβάλλωσι ταύτην τὴν ποινὴν, ἀλλὰ δύνανται νὰ ἀναφέρωσι πρὸς τὸν Ὑπουργὸν, ὁ δὲ Ὑπουργὸς δύναται νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν ποινὴν τῆς προσωρινῆς παύσεως, λέγομεν ἓν καὶ τὸ αὐτό· ἀλλὰ τὸ λέγομεν κανονικώτερον καὶ πρεπωδέστερον κατὰ τὸν τελευταῖον τρόπον, διότι ἡ ποινὴ τῆς πειθαρχικῆς παύσεως ἔχει ἀποτελέσματα κατὰ τὸν νόμον τοῦτον ὡς πρὸς τὴν μονιμότητα τοῦ ὑπαλλήλου· δὲν πρέπει λοιπὸν ἡ ποινὴ αὕτη νὰ ἐπιβάλληται ὑπὸ προϊσταμένης Ἀρχῆς, ἥτις δὲν ἠξεύρομεν ποίου βαθμοῦ θὰ ᾖναι.

§88ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἐπικυρωθῇ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ.

§89ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀλλ’ εἰμπορεῖ νὰ μὴ γείνῃ ἔφεσις, ἐξ ἄλλων λόγων, ἐξ ἀμελείας· ὥστε εἶναι ὀρθότερον ἡ πειθαρχικὴ ποινὴ, ἡ τοιαῦτα ἔχουσα ἀποτελέσματα, νὰ ἐπιβάλληται ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ. Ἀφοῦ δὲ ἡ πρότασις τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου κατ’ οὐσίαν δὲν διαφέρει, δὲν βλέπω διατί νὰ μὴ ἀφήσωμεν τὰ πράγματα ὡς ἔχουσιν ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ, τοσοῦτον μᾶλλον, καθόσον ἡ ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ διάταξις περιλαμβάνεται καὶ ἐν τοῖς κειμένοις νόμοις· ὁ νόμος ὁ περὶ πειθαρχικῆς ἐξουσίας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν περιέχει αὐτὴν ταύτην τὴν διάταξιν, ὅτι ἡ προϊσταμένη Ἀρχὴ δύναται νὰ ἐπιβάλλῃ πᾶσαν ποινὴν ὅπως καὶ ὁ Ὑπουργὸς, ἀλλ’ ἐξαιρεῖ τὴν προσωρινὴν παῦσιν, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει μόνον ὁ Ὑπουργός.

§90ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Τὸ καλλίτερον, κύριοι, εἶναι ὁ ὑφιστάμενος νὰ συνεννοῆται μὲ τὴν προϊσταμένην Ἀρχὴν, καὶ ἀφοῦ δοθῇ ἡ ἀπολογία τοῦ καταδιωκομένου ὑπαλλήλου, τότε νὰ γίνεται ἡ παῦσις αὐτοῦ· τοῦτο ἀσφαλίζει καὶ τὸν ὑφιστάμενον, καὶ τὴν ἀπόφασιν κάμνει δικαίαν.

§91ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ παρατήρησις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Μαντινείας, ὡς πρὸς τὸ ἀνασταλτικὸν ἀποτέλεσμα τῆς ἐφέσεως, θὰ ἦτο ἀκριβὴς, ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ἦτο δυνατὸν νὰ παραδεχθῶμεν καὶ τὴν πρώτην τροπολογίαν του ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8, δηλαδὴ νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς τὰς προϊσταμένας Ἀρχὰς καὶ τὸ δικαίωμα τῆς προσωρινῆς παύσεως κατὰ τῶν ὑφισταμένων ὑπαλλήλων. Ἀλλ’ ἡ τοιαύτη τροπολογία νομίζω, ὅτι ἤθελε συνεπαγάγει ἐντελῆ ἀνατροπὴν τῶν κανόνων τῆς ἱεραρχίας καὶ τοῦ τρόπου τοῦ διορισμοῦ καὶ τῆς παύσεως τῶν ὑπαλλήλων· καὶ διὰ τοῦτο, ἀφοῦ δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ δεχθῶμεν τὸ πρῶτον μέρος τῆς τροπολογίας τοῦ ἐκ Μαντινείας βουλευτοῦ, εἶναι ὅλως περιττὸν νὰ δεχθῶμεν τὸ δεύτερον, ὅταν μάλιστα ὁ Ὑπουργὸς, δυνάμει τοῦ ἄρθρου 307 τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων, ἔχει τὸ δικαίωμα, μεταῤῥυθμίζων τὴν ἀπόφασιν, δι’ ἧς ἐπεβλήθη πρόστιμον ἢ ἐπίπληξις, νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν ποινὴν τῆς προσωρινῆς παύσεως. Ἀλλὰ πρέπει, νομίζω, νὰ τροποποιηθῇ ἡ τελευταία φράσις τῆς πρώτης παραγράφου τοῦ ἄρθρου τούτου, ἡ φράσις «ἐπιβάλλεται ὑπὸ μόνου τοῦ Ὑπουργοῦ.» Ἂν ἤθελε λάβει τις κατὰ γράμμα τὴν ἔκφρασιν ταύτην, θ’ ἀπεφαίνετο ὅλως περιττὴ τὴν πρόκλησιν Βασιλικοῦ Διατάγματος διὰ τὴν προσωρινὴν παῦσιν. Τὸ τοιοῦτον εἶναι ἀντισυνταγματικόν. Ἡ παῦσις πρέπει νὰ γίνεται διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος. Προσωρινὴ παῦσις δὲν ὑπάρχει παράδειγμα ἐν τῇ νομοθεσίᾳ μας νὰ ἐπεβλήθη ποτὲ ἄνευ Βασιλικοῦ Διατάγματος, μήτε εἶναι δυνατὸν ν’ ἀναγνωρίσωμεν εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιβάλλουν προσωρινὴν παῦσιν ὑπαλλήλων, δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς, καταργοῦντες οὕτω τὸ δικαίωμα τοῦ Βασιλέως τοῦ «διορίζειν καὶ παύειν τοὺς ὑπαλλήλους.»

§92ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ πειθαρχικῆς παύσεως, καὶ αἱ πειθαρχικαὶ ποιναὶ, διαγράφεται, πῶς ἐπιβάλλονται.

§93ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει παράδειγμα προσωρινῆς παύσεως ἄνευ Βασιλικοῦ Διατάγματος.

§94ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὡς πρὸς τὴν ὕπαρξιν παραδείγματος, δὲν ἠξεύρω, ἂν ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς ἐννοῇ μόνον τὰ τοῦ δικαστικοῦ ὀργανισμοῦ, διότι ὡς πρὸς τὴν ἄλλην νομοθεσίαν βεβαίως τὸ παράδειγμα ὑπάρχει. Ὡς προεῖπον, αὕτη ἡ διάταξις ἐλήφθη ἐκ νόμου κειμένου, ἐκ τοῦ νόμου τοῦ κανονίζοντος τὰ τῆς πειθαρχικῆς ἐξουσίας τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν προϊσταμένων ἐν τῇ οἰκονομικῇ ὑπηρεσίᾳ· καὶ ἰδοὺ, ὁ νόμος τῆς 29 Ἰουνίου 1877. (Ἀναγινώσκει). «Ἡ πειθαρχικὴ ἐξουσία.......»

§95ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ εἶνε κακὴ ἔκφρασις τοῦ νόμου, καὶ ἐπ’ αὐτῆς ἀκριβῶς ἐπέστησα τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς. Δὲν γνωρίζω ποία εἶνε ἡ τάξις, ἡ ὁποία τηρεῖται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ ἂν ἐκ τῆς πράξεως, τὴν ὁποίαν ἔχετε, δύνασθε νὰ ἐπιδείξητε παράδειγμα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπεβλήθη δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς προσωρινὴ παῦσις εἰς ὑπάλληλον, διὰ τὸν διορισμὸν τοῦ ὁποίου ἀπαιτεῖται Βασιλικὸν Διάταγμα, διότι ἐπὶ γραφέων δὲν ἀπαιτεῖται Βασιλικὸν Διάταγμα, ἐπίσης διὰ τὸν διορισμὸν καὶ τὴν ἀπόλυσιν· ἀλλ’ ὡς πρὸς τοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι διορίζονται διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος, καὶ ἡ προσωρινὴ παῦσις αὐτῶν δέον, νομίζω, νὰ προκαλῆται διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος.

§96ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐφαρμόσωμεν εἰς τοῦτο τὴν συνταγματικὴν διάταξιν· ὑπάρχει σύμπτωσις λέξεων, ἀλλ’ ἔννοια πάντη διάφορος. Ἄλλο παῦσις καὶ ἄλλο προσωρινὴ παῦσις· ἐνταῦθα πρόκειται περὶ προσωρινῆς παύσεως, ἥτις οὐδόλως σημαίνει παῦσιν τοῦ ὑπαλλήλου κατὰ τὴν ἔννοιαν τοῦ Συντάγματος. Ἐτέθη ὁ οὕτω παυθεὶς εἰς ἀργίαν, δὲν ἔπαυσεν ὢν ὑπάλληλος. Ἐν τῇ στρατιωτικῇ ὑπηρεσίᾳ γίνεται ἡ διάκρισις διὰ τῆς λέξεως, «καταστάσεως», διότι ὁ ἐν ἐνεργείᾳ ἀξιωματικὸς τίθεται εἰς ἀργίαν, ἐν τῇ ἄλλῃ ὅμως ὑπηρεσίᾳ μεταχειριζόμεθα τὴν φράσιν «προσωρινῆς παύσεως.» Ἀλλ’ ὁ ὑπάλληλος, ὁ διατελῶν ἐν προσωρινῇ παύσει, εἶναι ὑπάλληλος, καὶ ὅταν ἀποτιθῇ ἡ ποινὴ, δὲν θέλει ὁρκισθῆ ἐκ νέου, θὰ ἐξακολουθήσῃ τὴν λειτουργίαν αὐτοῦ, μὲ τὴν διαφορὰν ὅτι μέχρι τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν θὰ ἐπαναλάβῃ τὰ καθήκοντά του, διετέλει ἐν ἀργίᾳ. Ἐὰν ἡ προσωρινὴ παῦσις εἶχε τὴν ἔννοιαν, ἣν ἀποδίδει εἰς αὐτὴν ὁ κ. Ράλλης, ἔπρεπε καὶ διὰ Διατάγματος νὰ ἐπαναδιορισθῇ ὁ οὕτω παυθεὶς, καὶ βεβαίως ἔπρεπε νὰ ὁρκισθῇ ἐκ νέου· διότι, γενόμενος ἅπαξ ἁπλοῦς πολίτης, τοῦτ’ ἔστι μὴ ὑπάλληλος, ἔπρεπεν, ἐπανερχόμενος εἰς τὴν θέσιν τοῦ ὑπαλλήλου, νὰ ὑποβληθῇ εἰς ὅλας τὰς διατάξεις, εἰς ἃς αὐτὸ τὸ Σύνταγμα ὑποβάλλει τοὺς ὑπαλλήλους.

§97ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Παρατηρῶ ὅτι καὶ οἱ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι διορίζονται διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος, καὶ οὐχ ἧττον τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων ἡ παῦσις γίνεται κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ ὀργανισμοῦ τῶν δικαστηρίων, διὰ πειθαρχικῶν βουλευμάτων ἢ ἀποφάσεων. Ὅπως λοιπὸν εἰς ἐκείνους τοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους διορίζει ὁ Βασιλεὺς, ἡ προσωρινὴ παῦσις ἐπέρχεται καὶ ἐπιφέρει τ’ ἀποτελέσματα αὐτῆς ἄνευ τῆς παρεμβάσεως τοῦ Βασιλέως, οὕτω καὶ ἐνταῦθα ἐπὶ τῆς ἄλλης ὑπηρεσίας ἡ παῦσις νομίμως καὶ οὐχὶ ἀντισυνταγματικῶς δύναται νὰ γείνῃ ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ, τῆς ἀνωτάτης Ἀρχῆς ἐν τῇ διοικητικῇ ὑπηρεσίᾳ.

§98ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ὀργανισμὸς τῶν δικαστηρίων εἶναι ῥητὸς καὶ περὶ τῶν ἰσοβίων ἀκόμη δικαστῶν. Ἡ ἰδέα λοιπὸν τοῦ κ. Ράλλη εἶνε πρωτοφανής· ἴσως ἔκαμε σύγχυσιν προσωρινῆς παύσεως ἕνεκα ποινικῆς καταδιώξεως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 8 ὡς ἔχει).

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 9. (Ἀναγινώσκεται).

§100ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ ἐννοεῖ καὶ τοὺς ἄνδρας τῆς χωροφυλακῆς;

§101ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅλους.

§102ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ (ἀναγινώσκει). «Ἐπὶ δὲ διαφωνίας ἀποφασίζει τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον.» Τὸ Ὑπουργικὸν λοιπὸν Συμβούλιον ἀποφασίζει ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ πειθαρχικὴ τιμωρία εἰς ἕνα ἀξιωματικόν. Ἐρωτῶ, ἡ ἀπόφασις τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου εἶναι ἐκείνη, ἥτις ἀποτελεῖ τὸν τίτλον τῆς καταδίκης, ἢ ἀπαιτεῖται, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, νὰ ἐκδίδῃ ἀπόφασιν ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός; Νομίζω, ὅτι τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐκτελεῖ ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργὸς, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω νὰ προστεθῇ ἐν τέλει τοῦ ἄρθρου, ἡ φράσις «πρὸς τὴν ἀπόφασιν τοῦ ὁποίου συμμορφοῦται ὁ ἁρμόδιος Ὑπουργός.»

§103ΡΑΛΛΗΣ. Οἱ εἰρηνοδίκαι συμπράττουσιν εἰς τὴν βεβαίωσιν ὡρισμένων φόρων. Ἂν δὲ δὲν ὑπῆρχε τὸ ἄρθρον 19 τοῦ Νομοσχεδίου, θὰ ἠδύνατό τις νὰ ὑποθέσῃ ἐκ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρου, ὅτι καὶ οὗτοι ὑποβάλλονται εἰς τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐκ τοῦ ὅτι συμπράττουσιν εἰς τὴν βεβαίωσιν τῶν φόρων. Παρακαλῶ νὰ ἐξηγηθῇ, ὅτι δὲν ὑποβάλλονται οἱ δικαστικοὶ ὑπάλληλοι, οἷοι καὶ οἱ εἰρηνοδίκαι, εἰς τὴν πειθαρχικὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, διότι ἡ πειθαρχικὴ ἐξουσία ἐπὶ τοὺς εἰρηνοδίκας ἐνασκεῖται καθ’ ὡρισμένον τρόπον, ὅστις διετυπώθη ἤδη ἐν τῷ Νόμῳ περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων.

§104ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὡς προεῖπον, ἡ διάταξις αὕτη τοῦ ἄρθρου 9 εἶναι ἀντιγραφὴ κειμένου Νόμου, τοῦ ἄρθρου 4 τοῦ Νόμου ΧΛΔ τῆς 29 Ἰουνίου 1877. Ἰδοὺ ἡ διάταξις· (ἀναγινώσκει). «Ὁ Ὑπουργὸς δύναται νὰ μεταδώσῃ......» Αὕτη ἡ διάταξις, μεταποιηθεῖσα ὀλίγον ὡς πρὸς τὸ λεκτικὸν μόνον, ἀνεγράφη ὡς ἄρθρον 9 ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ. Ἐν τῇ ἐφαρμογῇ δὲ περιλαμβάνει ἡ διάταξις καὶ τοὺς δικαστικούς.

§105ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν.

§106ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τώρα δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν περὶ τροποποιήσεως τῆς κειμένης διατάξεως, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ γνωστοποιήσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὅπως σήμερον ἐφαρμόζεται αὕτη —καὶ δὲν δύναται νὰ ἐφαρμόζηται ἄλλως, διότι τὸ γράμμα τοῦ Νόμου εἶναι καθαρὸν—ἀφορᾷ καὶ εἰς τοὺς δικαστικούς. Ναὶ μὲν λέγει «καὶ ἐπὶ τῶν λειτουργῶν τῶν ἄλλων κλάδων τῆς διοικήσεως,» ἀλλ’ ἐννοεῖ καὶ τοὺς δικαστικούς, διότι τὸ ἑπόμενον ἐδάφιον λέγει «δὲν δύναται ὅμως νὰ τιμωρήσῃ πειθαρχικῶς τοὺς στρατιωτικούς.» Ἀφοῦ μόνους τοὺς στρατιωτικοὺς ἐξαιρεῖ, ἡ ἐξαίρεσις ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ λέξις «διοίκησις» δὲν ἔχει ἔννοιαν στενὴν, ὅτι εἶναι γενικὴ, καὶ ὅτι ὁ Νόμος ἐπιτρέπει εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν πειθαρχικὴν ποινὴν εἰς πάντα ὑπάλληλον συμπράττοντα εἰς τὴν βεβαίωσιν τῶν φόρων, ἢ ἔχοντα ἐκ τοῦ Νόμου δικαίωμα ἐπιτηρήσεως τῆς οἰκονομικῆς διαχειρίσεως, ἢ ὀφείλοντα συνδρομὴν εἰς τὴν διαξαγωγὴν τῆς οἰκονομικῆς ὑπηρεσίας.

§107ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πιστεύω, ὅτι ἠδύνατο νὰ δοθῇ αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία. Ἡ φράσις αὕτη δὲν δύναται νὰ ἀναχθῇ εἰς ὅλους τοὺς ὑπαλλήλους.

§108ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐδῶ ἔχει ἡ λέξις γενικὴν ἔννοιαν, μόνον δὲ τοὺς στρατιωτικοὺς δὲν δύναται νὰ τιμωρήσῃ ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργός.

§109ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε οἱ στρατιωτικοὶ δύνανται ποτὲ νὰ τιμωρηθῶσιν ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, οὔτε οἱ δικαστικοί.

§110ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Εἰρηνοδίκαι, οἵτινες συμπράττουν....

§111ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὡς ἐκ τῆς διατάξεως τοῦ 19ου ἄρθρου, θὰ ἦναι ἀνάγκη ἐνταῦθα νὰ παρατηρηθῇ, ὅτι δὲν δύνανται νὰ περιληφθῶσιν οἱ δικαστικοί· διότι τὸ ἄρθρον 19ον λέγει (τὸ ἀναγινώσκει)· ἑπομένως ἀποκλείει τοὺς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους, καὶ κατ’ ἐμὲ ὁ ἀποκλεισμὸς θὰ ἦναι ὀρθὸς, διότι δὲν πρέπει νὰ θέτῃ πειθαρχικὴν ποινὴν Ὑπουργὸς, ὅστις δὲν ἔχει δικαιοδοσίαν.

§112ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Πρέπει νὰ συναρμολογῆται τὸ ἄρθρον 9 καὶ 19, διότι πολλοὶ εἰρηνοδίκαι λαμβάνουσι μέρος εἰς τὰ τῆς φορολογίας.

§113ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν τροπολογίαν τῶν κειμένων, ὧν ἡ ἔννοια εἶναι ὅπως τὴν ἐξηγήσαμεν.

§114ΡΑΛΛΗΣ. Ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς δικαστικοὺς ὑπαλλήλους νὰ ἐπιβληθῇ προσωρινὴ παῦσις, ἢ ἄλλη οἱαδήποτε πειθαρχικὴ τιμωρία. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 9ον καὶ 10ον. Ἀναγινώσκεται δὲ καὶ τὸ 11ον).

§115ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ παρατήρησις περὶ τοῦ ἄρθρου 11ου ἀφορᾷ μόνον εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου, ὅτι ἐπειδὴ θὰ ὑπάρχωσι πειθαρχικαὶ ποιναί, ἐπιβαλλόμεναι παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν εἰς ὑπαλλήλους μὴ ὑπαγομένους εἰς τὴν δικαιοδοσίαν αὐτοῦ, ἀναγκαῖον θεωρῶ νὰ περιληφθῇ ἡ διάταξις, ὅτι αἱ πειθαρχικαὶ αὐταὶ ποιναὶ νὰ ἀνακοινῶνται ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον ἐκεῖνο, εἰς τοῦ ὁποίου τὴν δικαιοδοσίαν θὰ ὑπόκηται ὁ ὑπάλληλος. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 11ον· ἀναγινώσκεται δὲ τὸ 12ον).

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Κασιμάτης ἔχει τροπολογίαν.

§117ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν παρατήρησίν μου.

§118ΦΙΛΑΡΕΤΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Κασιμάτης νὰ εἴπω δύω λέξεις. Νομίζω, ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ σταματήσῃ ἡ ἐργασία, διότι καὶ ἡ ὥρα παρῆλθε καὶ καταφανὲς γίνεται, ὅτι δὲν ὑπάρχει ὁ ἀπαιτούμενος ἀριθμὸς πρὸς ἀπαρτίαν. Περὶ τούτου δύναται ν’ ἀποφανθῇ καὶ τὸ Προεδρεῖον.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 8 παρὰ τέταρτον μ. μ.)