1883.11.10

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 6

τῆς 10 Νοεμβρίου 1883.

(Πέμπτη).

Ὥρᾳ 3.55 Μ. Μ. (Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης Συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.)

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατατίθεται ἡ ἔκθεσις τοῦ Τμήματος ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς. Θὰ τυπωθῇ. (Ὅρα Παράρτημα).

§2ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀπὸ χθές, κ. Πρόεδρε, ἐτυπώθη καὶ ἄλλη ἔκθεσις, ἡ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μεγαρίδος.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐζήτησα τὰ ἔντυπα, ἀλλὰ δὲν εἶνε ἕτοιμα εἰσέτι. Ὁ κ. Ζυγομαλᾶς ζητεῖ τὸν λόγον.

§4Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ ἡμῖν, ἐὰν σκοπῇ ν’ ἀπαλλάξῃ τοὺς οἰνοπώλας, οἵτινες ἐδήλωσαν, ὅπως φορολογηθῶσι διὰ τὸν περυσινὸν οἶνον· ὁ νόμος βεβαίως δὲν εἶχε σκοπὸν νὰ φορολογήσῃ δὶς τὸ αὐτὸ ἀντικείμενον· οἱ παραγωγοὶ τοῦ γλεύκους καὶ τοῦ οἴνου ἐπλήρωσαν τὸν στρεμματικὸν φόρον, ἡ δὲ Κυβέρνησις ζητεῖ νὰ λάβῃ παρ’ αὐτῶν καὶ φόρον καταναλώσεως. Νομίζω, ὅτι οὔτε ἡ ἔννοια τοῦ νόμου εἶναι τοιαύτη, οὔτε ἡ πρόθεσις τῆς Κυβερνήσεως· ἄλλως, ὡς ἐνθυμοῦμαι, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἰς ἀπάντησιν ἀναφορᾶς τῶν οἰνοπωλῶν εἶπεν ὅτι εὐχαρίστως θέλει φροντίσει, ὅπως ὑποβάλῃ κατάλληλον νομοσχέδιον ἐν τῇ Βουλῇ. Παρακαλῶ αὐτὸν νὰ δηλώσῃ τὴν γνώμην του, διότι ἡμεῖς θὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν ἀπαλλαγὴν τῶν οἰνοπωλῶν ἐκ τοῦ φόρου τούτου. Δεύτερον παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ φέρῃ κατάστασιν εἰς τὴν Βουλὴν ἐκ πόσων ἀνικάνων στρατιωτῶν σύγκειται ὁ στρατός, διότι πρέπει νὰ γνωρίζητε, ὅτι σήμερον ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς περιέχει ἴσως πλείονας τῶν πεντακοσίων ἀνδρῶν ἐντελῶς ἀνικάνων πρὸς οἵαν δήποτε ὑπηρεσίαν. Ἐπίσης νὰ ὑποβάλῃ κατάστασιν τῶν προσελθόντων κληρωτῶν, εἰς οὓς ἐπεβλήθη πρόσθετος ὑπηρεσία, ὡς ποινή. Ὁ νόμος κακῶς ἐφηρμόσθη παρὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, διότι διετάχθησαν τὰ Στρατιωτικὰ γραφεῖα νὰ ἐπιβάλλωσιν εἰς τοὺς κληρωτοὺς ἑξάμηνον πρόσθετον ὑπηρεσίαν, ἐὰν ἔστω καὶ μίαν ἡμέραν καθυστερήσωσιν, ἐνῷ ῥητῶς ἀμφότεροι οἱ στρατολογικοὶ νόμοι, ὅ τε ΨΙΣΤʹ καὶ ὁ ΑΛΙʹ, ῥητῶς ἀπαλάσσουσι πάσης οἵας δήποτε ποινῆς τοὺς προσελθόντας ἐντὸς πεντήκοντα ἡμερῶν. Ὅτε πέρυσιν ἐπηρώτησα τὸν κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν Ὑπουργόν, ἀπήντησεν οὗτος ὅτι βεβαίως αἱ πεντήκοντα ἡμέραι δὲν συμπεριλαμβάνονται εἰς τὴν προθεσμίαν τῶν τριῶν μηνῶν, ἢ μόνον ὡς πρὸς τὸν καταλογισμὸν τοῦ χρόνου καὶ οὐχὶ πρὸς ἐπιβολὴν τῆς ποινῆς, διότι μόνον ἐὰν δὲν προσέλθωσιν ἐντὸς πεντήκοντα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς 1 Ἰουλίου ὑπάγονται εἰς τὴν ποινὴν τῆς προσθέτου ὑπηρεσίας. Τρίτον παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ δηλώσῃ ἡμῖν, ἐὰν εἶναι ἐν γνώσει ὅτι ἐκυκλοφόρησαν ἐν Ἑλλάδι μετοχαὶ τῆς Κωπαΐδος· ἐὰν ἐκυκλοφόρησαν τοιαῦται τῇ ἀδείᾳ τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἐὰν ἡ Ἑταιρία, ἡ κυκλοφορήσασα τοιαύτας μετοχάς, συνεμορφώθη πρὸς τὸν νόμον τὸν ἐμπορικόν· ἐὰν δὲ συνεμορφώθη πρὸς τὸν ἐμπορικὸν νόμον, βεβαίως θὰ ὑπέβαλε τὸ Καταστατικὸν αὐτῆς, καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, παρακαλῶ αὐτὸν νὰ προσαγάγῃ τὸ Καταστατικὸν τῆς Ἑταιρίας, διότι πολλὰ διεδόθησαν ἐν τῇ πόλει περὶ τῆς χρηματιστικῆς ταύτης Ἑταιρίας καὶ λυπηρὰ καὶ ἄγοντα εἰς θλιβερὰς ἐντυπώσεις καὶ ἰδέας περὶ τῆς καταστάσεως τοῦ τόπου καὶ ἰδίως τῶν χρηματιζομένων. Ἐπίσης αἰτοῦμε, τὴν πληροφορίαν ἐὰν ἡ Ἑταιρία εἰσπράττῃ δικαίωμα ἐπικαρπίας ἐκ γαιῶν ἐθνικῶν ἀπεξηραμένων ἀπὸ τοῦ κατακλεισμοῦ τοῦ κόσμου, καὶ ἐὰν δὲν φρονῇ ὅτι ἡ εἴσπραξις αὕτη εἶνε παράνομος· ἐπίσης πόσα ἔργα ἐξετέλεσε μέχρι τοῦδε ἡ Ἑταιρία πρὸς ἀποξήρανσιν. Ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις ὅσον τάχιστα θέλει προσαγάγει τὰς πληροφορίας ταύτας, διότι θὰ ἔχωμεν συζητήσεις σοβαρὰς ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μάνταλος εἶχε ζητήσει τὸν λόγον δι’ ἐπερώτησιν, ἀλλ’ ἔδωκε ταύτην ἔγγραφον· ἀπευθύνεται πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐπερωτᾷ περὶ τῆς ἐξετάσεως τῶν ἐνωμοταρχῶν. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ. (Ὅρα Παράρτημα). Ὁ κ. Δημητρακάκης ἔχει τὸν λόγον.

§6ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Πρὸς συμπλήρωσιν τῶν πληροφοριῶν περὶ ὁδοποιΐας καταθέτω τὴν ἑξῆς ἐπερώτησιν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ.

§8ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναγνωσθῇ.

§9ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Α) Πόσαι πρὸ τοῦ περὶ πολιτικῶν μηχανικῶν νόμου τοῦ 1878 εἶχον κατασκευασθῆ ἀπὸ τὸ 1870–1878 ἐθνικαὶ ἢ ἐπαρχιακαὶ ὁδοί, πόση ἡ κατὰ χιλιόμετρον ἔκτασις αὐτῶν, πόσα τὰ κατὰ μέσον ὅρον δαπανηθέντα κατὰ χιλιόμετρον εἰς τὴν κατασκευὴν αὐτῶν, πόσα τὰ κατ’ ἔτος δαπανώμενα κατὰ χιλιόμετρον εἰς συντήρησιν αὐτῶν· Β) Πόσαι ἀπὸ τὸ 1878–1881 κατεσκευάσθησαν ἐθνικαὶ ὁδοὶ ἢ ἐπαρχιακαί, πόση ἡ κατὰ χιλιόμετρον ἔκτασις αὐτῶν, πόσα τὰ δαπανηθέντα κατὰ χιλιόμετρον πρὸς κατασκευὴν ἑκάστης αὐτῶν, καὶ τὰ κατ’ ἔτος δαπανώμενα πρὸς συντήρησιν αὐτῶν· Γ) Ἂν ἀπὸ τοῦ Μαρτίου τοῦ 1882 διετάχθη κατασκευὴ γεφυρῶν, ἀνεξαρτήτως τῆς κατασκευῆς ὁδοῦ, ἐπὶ τίνων θέσεων, ἂν ἐπερατώθη ἡ κατασκευὴ καὶ τίνων, πόσα τὰ δι’ ἑκάστην τῶν γεφυρῶν τούτων ἐν ὅλῳ δαπανηθέντα· ἂν ἡ κατασκευὴ ἐγένετο δι’ ἐργολαβίας μετὰ δημοπρασίαν μειοδοτικήν, πόσον τὸ ποσόν, δι’ ὃ ἡ δημοπρασία πρὸς κατατασκευὴν ἑκάστης κατεκυρώθη, τίνες τῶν γεφυρῶν τούτων ἀνήκουσιν εἰς ἐθνικὰς ὁδοὺς μὴ κατασκευασθείσας, τίνες δὲ εἰς ἐπαρχιακάς· Δ) Ἂν ἕνεκα τῶν συμβασῶν πλημμυρῶν, ἢ πρὸ τούτου, ἕνεκα ἄλλων αἰτιῶν καὶ τίνων, κατέπεσάν τινες τῶν κατασκευασθεισῶν γεφυρῶν, τίνες, ἢ ἂν ὑπέστησαν ἄλλην ζημίαν, καὶ πόσα πρὸς ἐπισκευὴν ἐδαπανήθησαν ἢ πρέπει νὰ δαπανηθῶσι· Ε) Τίνας ὁδοὺς ἐχάραξαν μέχρι τοῦδε οἱ ἐκ τῆς Εὐρώπης προσκληθέντες μηχανικοὶ καὶ ἐργοδηγοί, ἐκ πόσων ἑκάστη ἀποτελεῖται χιλιουέτρων, πόσα δὲ ἐδαπανήθησαν μέχρι τῆς ά. 8βρίου 1883, 1) εἰς μισθοὺς ἑκάστου αὐτῶν, 2) εἰς ἀποζημιώσεις ἢ ἀντιμισθίας ἑκάστου αὐτῶν, 3) εἰς ὁδοιπορικὰ τῆς ἀπὸ τῆς Εὐρώπης καθόδου αὐτῶν, καὶ 4) εἰς ὁδοιπορικὰ τῶν ἐν Ἑλλάδι περιηγήσεών των· ΣΤ) Ἂν συνετάχθη προϋπολογισμὸς τῆς καταβληθείσης δαπάνης διὰ τὴν κατασκευὴν ἑκάστης τῶν διὰ τοῦ τελευταίου Β. Διατάγματος κηρυχθεισῶν ὡς κατὰ προτίμησιν κατασκευαστέων 76 ἐθνικῶν ὁδῶν, πόση, εἴτε διὰ τὴν κατασκευὴν ἑκάστης αὐτῶν προϋπολογισθεῖσα δαπάνη, εἴτε δι’ ὅλας ὁμοῦ κατὰ χιλιόμετρον, πόση δὲ ἡ προϋπολογιζομένη διὰ τὴν συντήρησιν ἑκάστης τούτων ἐτησία δαπάνη. Προσέτι παρακαλῶ νὰ κατατεθῶσιν εἰς τὴν Βουλὴν αἱ ἐκθέσεις εἴτε τῆς Διευθύνσεως τῶν δημοσίων ἔργων, εἴτε τῶν κατὰ τόπους διοικητικῶν Ἀρχῶν, ἐν αἷς ἐκτίθενται οἱ λόγοι οἱ πείσαντες τὸ Ὑπουργεῖον νὰ κηρύξῃ αὐτὰς ὡς κατὰ προτίμησιν κατασκευαστέας. Ποία δὲ ἡ κατάταξις τῶν 76 τούτων ὁδῶν εἰς τὴν προτίμησιν, ὅ ἐστί τίς ἡ τάξις, καθ’ ἣν θέλουσι προτιμηθῆ μεταξὺ ἀλλήλων εἰς τὴν κατασκευήν, καὶ ποῖοι οἱ δικαιολογοῦντες τὴν τοιαύτην κατάταξιν αὐτῶν πρὸς προτίμησιν μεταξύ των λόγοι. Προσέτι ποῖαι εἶναι αἱ εἰσπράξεις τῶν τῆς ὁδοποιΐας ἐσόδων ἀφ’ ἑκάστου νομοῦ καὶ ἐπαρχίας κατ’ ἰδίαν, καὶ ποῖαι αἱ δαπάναι αἱ γενόμεναι μέχρι τοῦδε εἰς τὴν ὁδοποιΐαν ἑκάστης τούτων».

§10Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. (Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ Στρατιωτικῶν). Ὁ ἐκ Μεσσήνης Βουλευτὴς κ. Κουμουνδοῦρος ἐζήτησε τὴν κατάθεσιν διαφόρων ἐγγράφων. Τινὰ τούτων ἀνάγονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν καί τινα εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀνάγονται αἱ μηνιαῖαι καταστάσεις τῶν εἰσπράξεων τοῦ ταμείου Μεσσήνης ἀπὸ τῆς 3 Μαρτίου καὶ ἐντεῦθεν, τὰς ὁποίας φέρω ἐνταῦθα ἐν πρωτοτύποις. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀνάγονται αἱ ἑπόμεναι· ἡ ἀναφορὰ πρὸς τὸ Ἀρχηγεῖον τοῦ ἀνθυπομοιράρχου Μιχαλοπετράκου, ἀφορῶσα εἰς τὴν κατάστασιν, ἐν ᾗ διετέλει ἡ ἐπαρχία· τὴν ἀναφορὰν ταύτην ἐπίσης ὑποβάλλω, λυποῦμαι δὲ ὅτι περιέχει ἐκφράσεις ὀλίγον τι ἀναρμόστους, περὶ τῶν ὁποίων ἐλήφθη ἐν καιρῷ ἡ δέουσα πρόνοια ἐν τῷ Ὑπουργείῳ, καὶ θὰ ἐπεθύμουν νὰ μὴ εἶχε ζητηθῆ τὸ ἔγγραφον τοῦτο, ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν μοὶ ἐπιτρέπεται νὰ μὴ τὸ καταθέσω, ἀφοῦ ζητεῖται παρὰ Βουλευτοῦ, ἔχοντος τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαιτήσῃ τὴν κατάθεσιν αὐτοῦ. Ἐπίσης ἀνάγεται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν τὸ πόρισμα τῶν ἀνακρίσεων δύω ἀνωτέρων ἀξιωματικῶν, τῶν κυρίων Γκολφινοπούλου καὶ Παρνασσίδου. Τὰ ἔγγραφα τοῦ κ. Γκολφινοπούλου ἔχω ἐνταῦθα· τὰ τοῦ κ. Παρνασσίδου δὲν ἔχω, διότι ἀπέστειλα αὐτὰ πρὸς τὸν Εἰσαγγελέα Καλαμῶν διὰ τοῦ ὑπ’ ἀρ.... καὶ ἀπὸ...... ἐγγράφου, προκειμένου περὶ ποινικῆς δίκης· ἀλλὰ παρέλαβον ἐκ τοῦ βιβλίου ὅσα σχετικὰ πρὸς τὴν ὑπόθεσιν ταύτην ἠδυνήθην νὰ ἀρυσθῶ, καὶ καταθέτω τὴν περὶ τούτων σημείωσιν. Περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων θέλει καταθέσει κατάστασιν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργός. Εἰς τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν πρὸ ὀλίγου ἀπηύθυνεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς, περὶ τῆς φορολογίας τῶν οἰνοπωλῶν διὰ φόρου καταναλώσεως ἐπὶ τῶν οἴνων, τῶν παραχθέντων κατὰ τὸ ἔτος 1882, παρατηρῶ ὅτι δὲν μοὶ φαίνεται ὀρθὴ ἡ γνώμη αὐτοῦ ὅτι κατὰ τὸν Νόμον εἶνε ἀπηλλαγμένοι οἱ οἶνοι ἐκεῖνοι τοῦ φόρου καταναλώσεως· ἀπ’ ἐναντίας, τὸ Ὑπουργεῖον ἐθεώρησεν ὅτι οἱ οἶνοι τῆς παραγωγῆς τοῦ 1882 κατὰ τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ Νόμου ὑπόκεινται εἰς τὴν φορολογίαν καταναλώσεως, καί τοι ὑπεβλήθησαν καὶ εἰς τὴν ἔγγειον φορολογίαν· διότι οἱ δύω οὗτοι φόροι εἶναι αὐτοτελεῖς καὶ δύνανται νὰ συνυπάρχωσιν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θεωρήσῃ ὅτι, προκειμένου περὶ πρώτης ἐφαρμογῆς τοῦ φόρου, εἶναι πρέπον ἐξ ἐπιεικείας νὰ γένηταί τις παραχώρησις πρὸς τοὺς οὕτω φορολογηθέντας, τοῦτο ἔσται ἀντικείμενον νομοθετικῆς προνοίας, καὶ περὶ τούτου πιθανὸν ἡ Κυβέρνησις νὰ προκαλέσῃ τῆς γνώμην τῆς Βουλῆς ἐν καιρῷ τῷ δέοντι· ἀλλ’ ἤδη, ὡς πρὸς τὴν ἐπερώτησιν, ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν ἄλλο δύναται νὰ εἴπῃ ἢ ὅτι ἐξετέλεσε τὸν νόμον κατὰ τὴν ἔννοιαν αὐτοῦ. Ἀπηύθυνε καὶ ἑτέραν ἐπερώτησιν ὁ κ. ἐξ Ἀττικῆς Βουλευτής, ἀφορῶσαν εἰς τὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν· ἐζήτησε πληροφορίας περὶ τῆς προσθέτου ὑπηρεσίας τῶν κληρωτῶν καὶ παρετήρησεν ὅτι ἡ πρόσθετος αὕτη ὑπηρεσία ἐπεβλήθη παρὰ τοῦ Ὑπουργείου, ἐκ παρερμηνεύσεως τοῦ νόμου, διότι ἐπέβαλεν αὐτὴν ὁ Ὑπουργὸς οὐχὶ εἰς μόνον τοὺς καθιστερήσαντας ἐπὶ πεντήκοντα ἡμέρας, ἀλλὰ καὶ εἰς τοὺς καθυστερήσαντας καὶ ἐπὶ μίαν μόνην ἡμέραν. Καὶ τοῦτο εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐθεώρησεν ὅτι ὁ νόμος ἐπιβάλλει τὴν πρόσθετον ὑπηρεσίαν εἰς μόνους τοὺς καθιστερήσαντας ἐπὶ πεντήκοντα ἡμέρας. Εἰς τούτους ὁ νόμος ἐπάγεται τὰς ποινὰς τῆς ἀνυποταξίας· τοῦτο λέγει ὁ νόμος, ἡ δὲ πρόσθετος ὑπηρεσία οὔτε εἶναι, οὔτε χαρακτηρίζεται ὑπὸ τοῦ νόμου ὡς ποινὴ ἀνυποταξίας. Τὴν πρόσθετον ὑπηρεσίαν καθῆκον εἶχεν ἡ Κυβέρνησις νὰ ἐπιβάλλῃ εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ὅπως δήποτε καθυστέρησαν, καθυστερεῖ δὲ ὡς στρατεύσιμος, ὅστις δὲν παρουσιάζεται ἵνα ὑπηρετήσῃ κατὰ τὴν ἡμέραν, καθ’ ἣν διὰ τοῦ φύλλου πορείας προσκαλεῖται. Χάρις δὲ εἰς τὴν αὐστηρότητα ταύτην βλέπομεν προσερχομένους προθύμως τοὺς στρατευσίμους, καὶ ὄχι μόνον τὰ συμφέροντα τοῦ στρατοῦ ὑπηρετήθησαν διὰ τῆς τοιαύτης αὐστηρᾶς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου, ἀλλ’ εὐηργετήθησαν καὶ αὐτοὶ οἱ ὑπόχρεοι. Ὡς πρὸς τὴν ἄλλην ἐπερώτησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τοὺς ὑπηρετοῦντας ἐν τῷ στρατῷ ἀνικάνους, νομίζω ὅτι θὰ ἦναι δύσκολον νὰ δώσω ἀκριβεῖς πίνακας· εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἐν τῷ στρατῷ ὑπηρετοῦσί τινες, —βεβαίως ὅμως ὄχι ὁ ἀριθμὸς, τὸν ὁποῖον ἀνέφερεν ὁ κ. Βουλευτὴς —ὑπηρετοῦσί τινες, οἵτινες, ἂν εἶχον ὑποβάλει τὰς αἰτήσεις αὐτῶν ἐντὸς τῆς διορίας, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος ἔταξεν, ἴσως ἤθελον ἀπαλλαγῆ. Ὀλίγοι εἶναι οὗτοι, οἵτινες κατὰ τὸν νόμον, μὴ παραστάντες ἐντὸς τῆς τεταγμένης προθεσμίας, δὲν εἶχον τὸ μέσον κατόπιν τῆς διορίας ἐκείνης νὰ ἐπιτύχωσι τὴν ἀπαλλαγὴν αὐτῶν. Ἴσως θὰ παραστῇ ἡ ἀνάγκη, ὅπως ἐπιθεωρηθῇ κατὰ τοῦτο ὁ νόμος, νὰ παρασχεθῇ πλειοτέρα εὐκολία πρὸς ἀπαλλαγὴν ἐκείνων, οἵτινες προδήλως ἔπρεπε ν’ ἀπαλλαχθῶσιν· ἀλλ’ ἡ αὐστηρὰ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου, ὡς ἔχει, νομίζω ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποστηριχθῇ παρὰ πάντων ὅσοι θέλουσι νὰ ἴδωσι τὸν στρατὸν κατηρτισμένον. Οἱ στρατεύσιμοι κατὰ τὸ πρῶτον καὶ κατὰ τὸ δεύτερον ἔτος τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Νόμου οὐδόλως ἐφρόντιζον περὶ παραστάσεως αὐτῶν ἐνώπιον τῶν Στρατολογικῶν Συμβουλίων, καί τοι τὰ Στρατολογικὰ Συμβούλια περιέρχονται τὰς ἐπαρχίας, ὑποβαλλομένου, τοιουτοτρόπως τοῦ Δημοσίου εἰς δαπάνας· δὲν προσέρχονται, ἵνα παρουσιάσωσι τὰς ἐνστάσεις αὐτῶν, καὶ μόνον κατόπιν τοῦ πέρατος τῶν ἐργασιῶν τῶν Στρατολογικῶν Συμβουλίων παρίστανται παραποιούμενοι. Ὁ Νόμος αὐστηρότατα ἐφαρμοσθεὶς κατέστησε καταληπτὸν, ἐλπίζω, εἰς τοὺς πλείστους, ὅτι πρέπει νὰ φροντίζωσι καὶ οὗτοι καὶ νὰ ἐργάζωνται περὶ τῶν ἰδίων αὐτῶν δικαιωμάτων καὶ νὰ μὴ περιμένωσι τὰ πάντα ἀπὸ τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ἐὰν τύχῃ νὰ ὑπάρχωσι περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας δύναται δεδικαιολογημένως νὰ ὑποστηριχθῇ ὅτι ἡ μὴ προσέλευσις αὐτῶν ἐνώπιον τῶν Στρατολογικῶν Συμβουλίων δὲν προῆλθεν ἐκ ῥαθυμίας, ἴσως ὁ Νόμος θὰ δύναται νὰ λάβῃ τινὰ πρόνοιαν καὶ περὶ τούτων. Ὅπως δήποτε δὲ περὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς καὶ τῶν καταστάσεων, τὰς ὁποίας ἐζήτησε, νομίζω ὅτι δὲν θὰ δυνηθῶ ὡς πρὸς ταύτην τὴν κατάστασιν ν’ ἀνταποκριθῶ πρὸς τὴν ἀπαίτησίν του, διότι θ’ ἀπαιτήσῃ πολὺν χρόνον ἡ συλλογὴ πληροφοριῶν καὶ ὅπως δήποτε δὲν θέλει ποτὲ δυνηθῆ νὰ ὑποβληθῇ κατάστασις τοιαύτη ἐν ἄκρᾳ ἀκριβείᾳ, καὶ φέρουσα τὸ κῦρος τῆς ἐπισημότητος. Τὴν ἑτέραν κατάστασιν, τὴν ἀφορῶσαν εἰς τοὺς διανύοντας ἐν τῷ στρατῷ πρόσθετον ὑπηρεσίαν καὶ εἰς ἐκείνους, εἰς τοὺς ὁποίους ἐπεβλήθη τοιαύτη ὑπηρεσία, ἔχω ἑτοίμην, ὅπως ἔχω ἑτοίμους καὶ τετυπωμένας πλείστας ὅσας καταστάσεις, ἀφορώσας εἰς τὰ τοῦ στρατοῦ, τὰς ὁποίας ἁπάσας θέλω ὑποβάλει συνάμα.

§11ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Περὶ τίνος ἀφορῶσιν αἱ καταστάσεις;

§12ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Σχεδὸν περὶ παντὸς, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ μοὶ ζητηθῇ. Κατέγεινα, ὅπως ὑποθέσω, τί δύναται νὰ ζητηθῇ παρὰ τῶν κυρίων Βουλευτῶν καὶ παρεσκεύασα τὰς καταστάσεις, ἃς ἔχω τετυπωμένας, καὶ θέλω φροντίσει, ἵνα διανεμηθῶσιν, ὥστε νὰ μὴ λαμβάνωσι τὸν κόπον οἱ κύριοι Βουλευταὶ νὰ ζητῶσιν ὁτὲ μὲν ταύτην, ὁτὲ δ’ ἐκείνην ἀπὸ τοῦ βήματος, οὐδ’ ἡ Βουλὴ νὰ ἀκούῃ ἑκάστοτε ἐπερωτήσεις καὶ ἀπαντήσεις περὶ τῶν ἐν αὐταῖς.

§13ΜΑΥΡΟΣ. Παρακαλῶ, μὴ λησμονῆτε αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι παραπέμπονται ἀπὸ τὴν ἀνωτάτην Ἐπιτροπὴν εἰς τὰς βοηθητικὰς ὑπηρεσίας· αὐτοὶ εἰς τί χρησιμεύουν εἰς τὸ Κράτος;

§14ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οἱ ἀνίκανοι οὗτοι δύνανται νὰ χρησιμεύωσι, διότι δύναταί τις νὰ ἦναι ἀνίκανος διὰ μάχιμον ὑπηρεσίαν, οὐχ ἧττον νὰ μὴ ἦναι ἀνίκανος δι’ ἄλλην στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν, διότι ἐν τῷ στρατῷ ὑπάρχει καὶ γραφικὴ καὶ ἄλλη βοηθητικὴ ὑπηρεσία. Οὕτω, παραδείγματος χάριν ὁ χωλὸς δύναται νὰ ἦναι ἀνίκανος διὰ μάχιμον ὑπηρεσίαν, δύναται ὅμως νὰ ἦναι ἱκανώτατος διὰ γραφικὴν ὑπηρεσίαν.

§15ΜΑΥΡΟΣ. Ὁ δὲ μὴ γνωρίζων γράμματα;

§16ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ ὁ μὴ γνωρίζων γράμματα δύναται νὰ ἦναι χρήσιμος ὡς θυρωρὸς ἢ νοσοκόμος.

§17Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ, νὰ μὲ πληροφορήσητε εἰς τί χρησιμεύει στρατιώτης ἐντελῶς παράφρων καὶ ἐντελῶς ἠλίθιος, περὶ τοῦ ὁποίου τὸ τάγμα ἀνέφερεν ἐπανειλημμένως, ὅτι εἶναι τὸ ἀντικείμενον τῆς διασκεδάσεως εἰς τὸ τάγμα.

§18ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Φαίνεται, ὅτι δὲν εἶσθε παρὼν πρὸ ὀλίγου, διότι θὰ ἠκούετε τὴν ἀπάντησίν μου εἰς τὸν κ. Βουλευτὴν ἐξ Ἀττικῆς, καθ’ ἣν ἀναγνωρίζω, ὅτι ὑπάρχουσι περιπτώσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ὁ νόμος ἀποβαίνει λίαν αὐστηρὸς, καὶ ὅτι περὶ τῶν περιπτώσεων ἐκείνων εἶναι ἀνάγκη, νὰ ληφθῇ νομοθετικόν τι μέτρον, καίτοι ἐπὶ τῆς γενικῆς παρατηρήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Νάξου ἀντέταξα ὅτι δύνανται νὰ ἔχωσι χρησιμότητα ἐν τῷ στρατῷ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουσιν ἱκανότητα, ἵνα ὑπηρετῶσιν ἐν τῷ μαχίμῳ στρατῷ.

§19ΜΑΥΡΟΣ. Θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ παρατηρήσω, ὅτι αὐτοὶ εἶναι εἰς βάρος τοῦ ἔθνους, μισθοδοτοῦνται, τρέφονται, ἐνδύονται, χωρὶς νὰ προσφέρωσιν ὑπηρεσίαν.

§20ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον συνεζητήθη εἰς δύω ἀναγνώσεις τὸ νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων, καὶ ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν λῆξιν τῆς Συνόδου ἐκείνης ἔδειξε μέγα ἐνδιαφέρον, ὅπως, εἰ δυνατόν, καὶ πρὸ τῆς λήξεως ψηφισθῇ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν’ ἀλλ’ ὁ χρόνος δὲν ἐπέτρεψεν, ὅπως ἐκπληρωθῇ ἡ ἐπιθυμία αὕτη τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Βουλῆς. Νομίζω, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀναπληρώσωμεν ἤδη τὴν τοιαύτην ἔλλειψιν, διότι ὁ Προϋπολογισμὸς ὑποβληθήσεται προσεχέστατα, ἀλλὰ δὲν δύναται ὑποβαλλόμενος νὰ προκαλέσῃ εὐθὺς συζήτησιν ἐν τῇ Βουλῇ, διότι θέλει παραπεμφθῆ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, καὶ μόνον μετὰ χρόνον τινὰ θέλει ἐπανέλθει εἰς τὴν Βουλὴν πρὸς συζήτησιν. Τοῦτο αὐτὸ θέλει συμβῆ καὶ περὶ τῶν ἄλλων νομοσχεδίων, εἴτε τῶν σχετιζομένων, εἴτε τῶν μὴ σχετιζομένων πρὸς τὸν Προϋπολογισμὸν, ἅτινα ἤδη τὸ πρῶτον θέλουσιν ὑποβληθῆ. Ἐξ ἀνάγκης ἡ Βουλὴ δὲν δύναται κατὰ τὸ διάλειμμα τοῦτο νὰ ἐπιληφθῇ νομοθετικῆς ἐργασίας ἄλλης ἐν δημοσίᾳ συζητήσει, εἰμὴ ἐκείνης, τὴν ὁποίαν εὑρίσκει παρεσκευασμένην ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου. Ἐκ τούτων τῶν ἔργων τῆς παρελθούσης Συνόδου νομίζω, ὅτι τὸ πρῶτον, τοῦ ὁποίου δυνάμεθα νὰ ἐπιληφθῶμεν ἐπωφελῶς, εἶναι τὸ νομοσχέδιον περὶ προσόντων τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ὑπεβλήθη κατὰ τὸ διάλειμμα τῶν Συνόδων εἰς νέαν βάσανον Ἐπιτροπῶν, καὶ κατηρτίσθησαν παρ’ αὐτῶν τροπολογίαι. Τὰς τροπολογίας ταύτας συνεχωνεύσαμεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, καὶ ὑποβάλλομεν τὸ νομοσχέδιον, ὅπως τροπολογηθὲν κατηρτίσθη, ἵνα ὡς τροπολογία ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν παρὰ τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν τρίτην ἀνάγνωσιν. (Ὅρα Παράρτημα).

§21ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θὰ τὸ συζητήσωμεν ὅμως ἐξ ἀρχῆς.

§22Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ τὸ νομοσχέδιον περιλαμβάνει διατάξεις ἄλλας, μὴ συζητηθείσας κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, πρέπει νὰ διέλθῃ τὰς τρεῖς ἀναγνώσεις. Τὴν γνώμην ταύτην δὲν τὴν ὑποστηρίζω ὡς ἐμὴν, τὴν διατάττει τὸ Σύνταγμα, τὴν ὑπεστήριξεν αὐτὸς ὁ Πρωθυπουργὸς κατὰ τὸ 1878, ὅτε ἦτον Ἀντιπολίτευσις. Ἑκάστη διάταξις Νομοσχεδίου πρέπει νὰ διέλθῃ τὴν συνταγματικὴν βάσανον, ἡ δὲ συνταγματικὴ βάσανος ἀποτελεῖται ἀπὸ τὰς τρεῖς ἀναγνώσεις. Ἡμεῖς προθύμως θέλομεν βασανίσει καὶ συζητήσει τὸ Νομοσχέδιον, ἀλλὰ πρέπει νὰ διέλθῃ τὴν ὑπὸ τοῦ Συντάγματος διαγεγραμμένην βάσανον.

§23ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θὰ ἔχωμεν, κύριοι, κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον ἱκανὰς ἀφορμὰς διαφωνίας, ὥστε νὰ μὴ ἦναι ἀνάγκη νὰ δραττώμεθα εὐθὺς ἐξ ἀρχῆς τῶν ἡμετέρων συζητήσεων οἱασδήποτε ἀφορμῆς πρὸς ἐπίδειξιν διαφωνίας καὶ μάλιστα ἐπὶ πραγμάτων, ἐφ’ ὧν τὸ Ὑπουργεῖον πρὸς οὐδένα εἶναι διατεθειμένον, ἵνα διαφωνήσῃ. Ἡμεῖς θέλομεν διὰ παντὸς τρόπου νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ νὰ ἐπιμείνωμεν εἰς τὴν προτίμησίν του. Θεωροῦμεν δὲ ὅτι εἶναι συνταγματικὸν νὰ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο ἐν τρίτῃ συζητήσει· θεωροῦμεν ὅμως, ὅτι εἶναι ἐπίσης συνταγματικὸν νὰ ψηφισθῇ καὶ ἐν πρώτῃ συζητήσει, διότι τὸ Σύνταγμα δὲν ἐπιβάλλει τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων, ὅσα παραδίδονται ἀπὸ τῆς παρελθούσης Συνόδου εἰς τὴν διάδοχον, ἐν ᾧ σταδίῳ εὑρίσκονται, ἀλλ’ ἐπιτρέπει ἁπλῶς εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιληφθῇ τῆς συζητήσεως τῶν νομοσχεδίων τούτων κατὰ τὴν ἑπομένην Σύνοδον, ἐν ᾧ σταδίῳ διετέλουν κατὰ τὴν προηγουμένην. Ἄν ἡ Βουλὴ δὲν θέλει νὰ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν νομοσχεδίου τινὸς, ἐν ᾗ στάσει παρέλαβεν αὐτὸ, δύναται νὰ συζητήσῃ ἐξ ὑπαρχῆς. Ἀμφότερα εἶναι συνταγματικά· τὸ καθ’ ἡμᾶς ὅμως ἐπιθυμοῦμεν καὶ προτιθέμεθα νὰ παραδεχθῶμεν τὴν πορείαν, ἥτις θέλει ἀποδειχθῆ ἀρεστοτέρα εἰς τὴν Βουλήν.

§24Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρέπει νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ.

§25ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι τυπωμένον, θέλομεν δὲ παραδώσει τ’ ἀντίτυπα εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἵνα διανεμηθῶσι.

§26ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν παρακαλῶ νὰ ἀπευθυνθῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα τοῦ ὑπ’ αὐτὸν ὑπουργείου καὶ ἐκεῖ εὐκόλως θὰ δυνηθῇ νὰ λάβῃ κατάλογον τῶν ἀνικάνων στρατιωτῶν, τῶν τρεφομένων ὑπὸ τοῦ δημοσίου ταμείου ἀδίκως καὶ παραλόγως. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι ἕτοιμος νὰ ὑποβάλῃ κατάστασιν πολὺ δυσκολωτέραν τῶν πρώτων, ἃς ἐζητήσαμεν, καὶ ὅμως δὲν εἶναι εὐδιάθετος νὰ ὑποβάλῃ εὐκολωτάτην τοιαύτην κατάστασιν. Τὸ ὑγειονομικὸν τμῆμα εἶχε συγκεντρώσει πάσας σχεδὸν τὰς πιστοποιήσεις τῶν ἀνικάνων στρατιωτῶν, καὶ δύναται νὰ ζητήσῃ κατάλογον περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἀνικάνων στρατιωτῶν, τῶν τρεφομένων ὑπὸ τοῦ Δημοσίου· διότι σκοποῦμεν ὄχι μόνον νὰ ἐλέγξωμεν τὴν παρανομίαν, ἀλλὰ νὰ καταστήσωμεν ὑπεύθυνον τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τὰς ἀδίκους δαπάνας, εἰς ἃς προέβη, διατηρῶν πλέον τῶν πεντακοσίων ἀνδρῶν ἐν τῷ στρατῷ ἄνευ τῆς ἐλαχίστης παροχῆς χρησίμου ὑπηρεσίας παρ’ αὐτῶν· ἐὰν δὲ παράσχωσιν ὑπηρεσίαν τινὰ οἱ χωλοὶ, οἱ κωφοὶ καὶ ἀνάπηροι, ὡς ἀπήντησεν εἰς τὸν ἔντιμον ἐκ Νάξου βουλευτὴν, πρέπει νὰ ἀναφερθῇ εἰς τὸν νόμον, ὅστις λέγει ῥητῶς, ὅτι δὲν ὑπάρχουσι βοηθητικαὶ ὑπηρεσίαι ἐν τῷ στρατῷ· οἱ τοιοῦτοι δὲν δύνανται νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐν τῷ στρατῷ, ἀνήκουσι δὲ εἰς τὴν ἐφεδρείαν, ἐν καιρῷ ἐπιστρατείας καλούμενοι.

§27ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κύριος βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς φαίνεται ὅτι δὲν ἀντιλαμβάνεται ἀκριβῶς ὁποία ἡ ἔννοια τῆς ἐπερωτήσεώς του, διότι ζητεῖ νὰ παρουσιάσωμεν εἰς τὴν Βουλὴν πίνακα τῶν ἀγνώστων. Διὰ νὰ ἠξεύρωμεν ποῖοι εἶναι οἱ ἀνίκανοι, πρέπει νὰ ἀποφανθῇ Ἀρχή τις ἐπισήμως· ἀλλὰ Ἀρχή τις ἐπίσημος δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀποφανθῇ ἐπισήμως περὶ ἐκείνων, περὶ τῶν ὁποίων ἐπερωτᾷ ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς· διότι τῶν μὴ παρουσιασθέντων, ὅπως ὑποβάλλωσιν τὰς αἰτήσεις των ἐν καιρῷ τῷ δέοντι, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ αἰτήσεις, καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἀξιῶσιν οὗτοι ὅπως ληφθῇ ἡ αἴτησις αὐτῶν ὑπ’ ὄψιν. Ὑπάρχουσιν περιστάσεις, κατὰ τὰς ὁποίας ἐπιτρέπεται νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν αἱ τοιαῦται αἰτήσεις, ἀλλὰ τότε ἡ ἀπόφασις τῆς ἀνωτάτης Ὑγειονομικῆς Ἀρχῆς δύναται καὶ νὰ ἀπαλλάξῃ τὸν αἰτήσαντα· εὐθὺς ὅμως ὡς ἡ ἀνωτάτη Ὑγειονομικὴ Ἀρχὴ δὲν ἔχῃ ἁρμοδιότητα νὰ ἀποφανθῇ ἡ αἴτησις οὐδὲν ἀποδεικνύει. Ὥστε δὲν δυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν τίνες οἱ ἀνίκανοι ἐξ ἐπισήμων ἐγγράφων· δυνάμεθα νὰ γνωρίζωμεν τίνες οἱ ζητήσαντες νὰ ἀπαλλαγῶσιν· ἀλλ’ ἐὰν οἱ ζητήσαντες νὰ ἀπαλλαγῶσιν ὡς ἀνίκανοι εἶνε πράγματι τοιοῦτοι, τοῦτο δὲν δυνάμεθα ἡμεῖς νὰ βεβαιώσωμεν, καὶ διὰ τοῦτο εἶπον ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ φέρωμεν πίνακα ἀληθῆ. Δυνάμεθα νὰ φέρωμεν πληροφορίας, τὰς ὁποίας δυνάμεθα νὰ λάβωμεν παρὰ τῶν ἰατρῶν τῶν Σωμάτων καὶ αἱ ὁποῖαι νὰ ἀφορῶσιν εἰς τὴν ἐκτίμησιν αὐτῶν τῶν ἰατρῶν τῶν Σωμάτων, ἀλλ’ αἱ πληροφορίαι αὗται δὲν ἀποτελοῦσιν ἐπίσημον βεβαίωσιν περὶ ἀνικανότητος. Ὡς πρὸς δὲ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Ἀττικῆς περὶ τῶν ἀνηκόντων εἰς βοηθητικὰς ὑπηρεσίας, δὲν βλέπω ὁποίαν σχέσιν ἔχει αὕτη πρὸς τὸ προκείμενον ζήτημα· διότι δὲν πρόκειται περὶ στρατιωτῶν, παραπεμφθέντων εἰς βοηθητικὰς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ περὶ στρατιωτῶν μὴ βεβαιωσάντων τὴν ἀνικανότητα αὐτῶν καὶ ἑπομένως ὑπηρετούντων ὡς ἱκανῶν οὐχὶ ἐν ταῖς βοηθητικαῖς ὑπηρεσίαις ἀλλ’ ἐν τῷ στρατῷ· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ ὑπηρεσία δὲν ἀναγνωρίζει αὐτοὺς ὡς δυναμένους νὰ ὑπηρετήσωσιν ὡς μάχιμοι, διαθέτει αὐτοὺς ἄλλως. Ὅ,τι εἶναι δυνατὸν νὰ γνωσθῇ ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, θέλομεν ἀνακοινώσει εἰς τὴν Βουλήν, διότι καὶ ἡμεῖς ἐπιθυμοῦμεν νὰ ἐπέλθῃ τις θεραπεία καὶ ἐν τούτῳ καὶ ἐν ἄλλοις, καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον παρεσκευάσαμεν τροποποιήσεις εἰς βελτίωσιν τοῦ στρατολογικοῦ νόμου καὶ ἔχομεν ἕτοιμον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θέλομεν ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλήν, διότι ἀπεδείχθη, ὅτι πᾶσαι αἱ τροποποιήσεις, αἵτινες ἀλληλοδιαδόχως ἐπηνέχθησαν εἰς τὸν στρατολογικὸν νόμον, ὑπῆρξαν πάροχοι καλοῦ καὶ διὰ τοὺς στρατευσίμους καὶ διὰ τὴν πολιτείαν. Δὲν ἀμφιβάλλομεν, ὅτι ὅπως αἱ προγενέστεραι τροποποιήσεις ἐπήνεγκον βελτιώσεις, οὕτω καὶ τὸ παρασκευασθὲν νομοσχέδιον θέλει ἐπιφέρει νέας βελτιώσεις. Ὁ κ. Βουλευτὴς παρέστησε τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεως ὡς ἐκνόμους· ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἂν ἐν τούτῳ εἰργάσθη, ὅπως ἐργάζεται, τοῦτο πράττει, διότι ὁ νόμος δὲν τῇ ἐπιτρέπει νὰ πράξῃ ἄλλως. Ἡ Κυβέρνησις οὐδὲν ἔχει συμφέρον, ἵνα ἐφαρμόσῃ τὸν νόμον σκληρῶς, ὅπως εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς. Ὅταν διατάξεις τινὲς τοῦ νόμου κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν ἀποδεικνύωνται ὑπερμέτρως αὐστηραί, οὐδόλως εἶναι εὐάρεστος εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἐφαρμογὴ τοιούτων διατάξεων, ἀλλὰ διὰ τοῦτο δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεικνύῃ ἐπιείκειαν, τὴν ὁποίαν δὲν διακελεύει ὁ νόμος, οὐδ’ ἐπιτρέπεται εἰς ἐκείνους, οἵτινες ὡς ἐκ τῆς θέσεως αὐτῶν ἐν τῇ Ἀντιπολιτεύσει καθῆκον ἔχουσι νὰ παρεμβαίνωσιν εἰς περιστολὴν τῶν ἐνδεχομένων παρεκβάσεων τῆς Κυβερνήσεως, νὰ παραπονῶνται ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ὅτι ἡ Κυβέρνησις παρίσταται ἀμείλικτος ἐφαρμοστὴς τοῦ νόμου.

§28Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀληθῶς, κύριοι, τὸ ζήτημα αὐτὸ εἶνε σπουδαιότατον, διότι ἀφορᾷ ἐν γένει οὐχὶ μόνον τὴν ἐπιείκειαν ἢ τὴν φιλανθρωπίαν, ἢ τὰ μέτρα τὰ αὐστηρὰ, ἢ μὴ, ἀλλὰ ἀφορᾷ τὴν δύναμιν αὐτοῦ τοῦ στρατοῦ, καὶ ἑπομένως τὸ ζήτημα εἶνε σπουδαιότατον. Βεβαίως, κύριοι, τὸ στρατιωτικὸν ζήτημα θὰ ἀναπτυχθῇ καὶ εἰς ὅλας αὐτοῦ τὰς διαστάσεις καὶ εἰς τὴν λεπτομέρειαν· διότι κατ’ ἐμὲ θεωρῶ, ὅτι τὸ περὶ συντάξεως στρατιωτικῆς τῆς Ἑλλάδος ζήτημα εἶνε ζήτημα πολιτικόν, ἐθνικὸν, καὶ περιεκτικὸν, δηλαδὴ περιλαμβάνει τὴν κοινωνίαν ὁλόκληρον καὶ τὰς διαφόρους Ἀρχὰς τοῦ Κράτους. Ὅταν δὲ ἔλθῃ αὕτη ἡ συζήτησις, θέλω ἐξηγηθῆ καλλίτερον. Ἐπειδὴ δὲ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐξηγήθη ἐπὶ τῶν ἀνικάνων, ἀπόδειξις εἶνε καὶ τοῦτο, ὅτι τὸ ζήτημα εἶνε σπουδαῖον. Δὲν ἀποδίδω δὲ κακὴν προαίρεσιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, θελήσαντα νὰ συμμορφωθῇ μὲ τὸν νόμον, διότι νομίζω ὅτι ὁ νόμος εἶνε πληρέστατος. Ἐπειδὴ δὲ τὸ Ὑπουργεῖον, εἶπεν, ὅτι εἶχε τὸν νόμον αὐτὸν καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ πράξῃ τὸ ἐναντίον, σᾶς λέγω, ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πῶς οἱ ἀνίκανοι δύνανται νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς βοηθητικὰς ἐργασίας, διότι βοηθητικαὶ ἐργασίαι εἶναι αὐτὸς ὁ στρατός. Τί θὰ κάμουν οἱ ἀνίκανοι; θὰ περιπατήσωσι; δὲν ἠμποροῦν, ἐὰν δὲν ἔχουν πόδας νὰ βαδίσωσιν. Ἐὰν δὲ εἶνε τυφλοί, πρέπει νὰ ἔχωσιν ὁδηγόν· ἐὰν δὲ εἶνε κουτοὶ ἢ βλάκες, θέλουν καὶ διδάσκαλον. Δὲν εἶνε λοιπὸν δυνατὸν νὰ βοηθήσῃ ὁ ἀνίκανος τὸν ἱκανόν· εἶνε δὲ παράλογον νὰ θέτωμεν τὸν ἱκανὸν νὰ ὁδηγῇ τὸν ἀνίκατον· διότι ὑποθέσατε, ὅτι ἔχομεν πεντακοσίους ἀνθρώπους εἰς ἕνα σταθμὸν ἀνικάνους, πρόκειται νὰ γείνῃ συγκέντρωσις· τίνα βοήθειαν θὰ κάμουν αὐτοί; πρέπει νὰ διορίσηττε ἄλλους πεντακοσίους διὰ νὰ τοὺς βοηθοῦν. Εἶνε ἀληθὲς, ὅτι ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς ἔχει δίκαιον λέγων ὅτι, ἐφαρμόζων τὸν νόμον, δὲν ἠμπορεῖ, ἀφοῦ δὲν παρουσιάσθησαν τὴν ὡρισμένην στιγμὴν εἰς τὰς στρατολογικὰς Ἀρχὰς, δὲν ἠμπορεῖ νὰ πράξῃ ἄλλως· ἀλλὰ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δύναται νὰ διευκολυνθῇ τὸ πρᾶγμα ἄνευ βλάβης. Λέγω λοιπὸν ὅτι, καὶ νῦν ἔτι δυνάμεθα νὰ ἐπικαλεσθῶμεν τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ὅπως εὐκολυνθῇ τὸ πρᾶγμα νομίμως καὶ ἀπαλλαγῶσιν ἄν ὄχι ὅλοι ἀλλὰ μερικοὶ, οἵτινες εἶνε ἐλεεινοί, χωλοί, κουλοί, τυφλοί, ἄνθρωποι οἵτινες πάσχουν, καὶ οἵτινες παρέχουσι μίαν ἀηδίαν εἰς τὸν στρατὸν νὰ βλέπῃ τις ἀνθρώπους, οἵτινες δὲν εἶνε χρήσιμοι. Ποία εἶνε ἡ θεραπεία αὕτη τὴν ὁποίαν προτείνω; κατατάσσεταί τις εἰς τὸν στρατὸν καὶ ἐν τούτοις, ἐνῶ ὑπηρετεῖ, ἕνεκα ἑνὸς συμβάντος εἰς τὰς κλειδώσεις αὐτοῦ ἢ ἀλλοῦ που, καθίσταται ἀνίκανος. Βεβαίως ὁ νόμος ἐπιτρέπει ἀμέσως τὴν ἐξαίρεσιν αὐτοῦ καὶ ἀπαλλαγήν. Λοιπὸν ἂς συμμορφοθῶμεν πρὸς αὐτὸν τὸν νόμον, ὅστις δίδει τὰ μέσα αὐτὰ ὥστε ἡ Διοίκησις νὰ ἀναφέρῃ ποῖοι εἶνε οἱ ἀνίκανοι.

§29ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ νόμος τὸ ἐπιτρέπει, ὅταν ἡ ἀνικανότης γεννηθῇ κατόπιν τῆς κατατάξεως.

§30Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὸ τὸ ἠξεύρω· ἀλλ’ ἡ ἀνικανότης πρέπει νὰ θεωρηθῇ εἰς πᾶσαν περίστασιν ὡς ἀνικανότης. Τάχα πρέπει νὰ μὴ θεωρηθῇ ἀνικανότης ὅταν εἶνε τοιαύτη καὶ πρίν; ὁ νόμος, καθὼς γνωρίζετε, εἶνε κανονισμὸς τῆς ἀνάγκης· ὅταν ὁ νόμος ἔρχεται μετὰ τὴν ἀνάγκην, κανονίζει αὐτὴν τὴν ἀνάγκην, καὶ τότε ἐπιτυγχάνει ὁ νόμος διότι ὁ νόμος τί κάμνει; κανονίζει μίαν ἀνάγκην· θὰ ἔλθῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ εἴπῃ, κύριοι, ὑπάρχει αὐτὴ ἡ ἀνάγκη· ἰδοὺ ὁ κανονισμὸς τῆς ἀνάγκης· οὕτω δύναται νὰ θεραπευθῇ ἡ ἀνάγκη. Ἀλλὰ δυστυχῶς ἐν Ἑλλάδι κάμνομεν τοὺς νόμους πρὸ τῆς ἀνάγκης· δὲν εἶνε συνέπεια ὁ νόμος τῆς ἀνάγκης τῆς πραγματικῆς, ἀλλὰ κάμνομεν τοὺς νόμους· καὶ ἔπειτα σκεπτόμεθα ἐὰν αἱ ἀνάγκαι θεραπεύωνται. Εἶνε ἀπαράλλακτα ὅπως ἐκάμαμεν διὰ τοὺς ὀργανισμοὺς τοῦ στρατοῦ. Εἰς πᾶσαν ὑπόθεσιν πᾶς ἄνθρωπος λαμβάνει τὸ ἀντικείμενον, ὅπερ θέλει νὰ ὁρίσῃ, καὶ κατόπιν θέλει νὰ θεραπεύσῃ τὰς ἀνάγκας. Δὲν εἶνε κανὲν μέρος τοῦ κόσμου ὅπου ἔγειναν ὀργανισμοὶ τοῦ στρατοῦ πρὶν ὑπάρξει στρατὸς διὰ νὰ ἴδουν τὰς ἀνάγκας. Δὲν λέγω ὅτι ἔγεινε κατὰ πρόθεσιν καὶ εἰς αὐτὸν τὸν νόμον, διότι δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχῃ καμμία πρόθεσις, σφάλμα μόνον, καὶ τὸ σφάλμα αὐτὸ εἶνε ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ κύριος Ὑπουργ. τῶν Στρατιωτικῶν καὶ λόγῳ φιλανθρωπίας καὶ λόγῳ δικαιοσύνης κατ’ οὐσίαν καὶ ὄχι κατὰ τὸ γράμμα τοῦ νόμου—διότι ἐνδέχεται νὰ περιπλεχθῇ τις μεταξὺ αὐτῶν τῶν πραγμάτων—σφάλμα, λέγω, εἶνε μόνον, διότι δὲν τὸ ἔπραξε. Δυνάμεθα λοιπὸν νὰ θεωρήσωμεν αὐτοὺς ὡς τοιούτους ἀνικάνους, καὶ ἀδιάφορον ἐὰν ἦσαν πρὶν ἢ μετὰ ταῦτα ἀνίκανοι, καὶ τοιουτοτρόπως συγκαταθέσει τῆς Βουλῆς ὁ κύριος Ὑπουργ. τῶν Στρατιωτικῶν ν’ ἀπαλλάξῃ αὐτοὺς, ν’ ἀποδώσῃ δικαιοσύνην εἰς τὸν στρατὸν καὶ νὰ μὴ ἐπιβαρύνεται καὶ τὸ Δημόσιον, νὰ μὴ καταστρέφωνται καὶ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, νὰ μὴ βλάπτεται δὲ καὶ τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατοῦ, διότι τὸ ἠθικὸν τοῦ στρατοῦ εἶνε ἀνώτερον. Ἡ ἀνάγκη ἀναγνωρίζεται καὶ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἀπὸ τὴν Συμπολίτευσιν καὶ ἀπὸ τὴν Ἀντιπόλευσιν. Ὅλοι ἐδῶ εἴμεθα σύμφωνοι καὶ ἐπιθυμοῦμεν ἡ πρότασις νὰ ἔλθῃ ταχύτατα ν’ ἀπαλλαγῶσιν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐντὸς τοῦ ἔτους ἢ ν’ ἐφαρμοθῇ ἡ ἀρχή, τὴν ὁποίαν εἶπον· διότι ὅταν ἀπονέμωμεν δικαιοσύνην εἰς τὴν Ἑλλάδα, τότε μόνον δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐγερθῶσι παράπονα, ἐνῶ τουναντίον εἶνε ἀδύνατον νὰ μὴ ἀκούσητε παράπονα.

§31ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (ὑπουργ. Ἐσωτ.). Ὁ κ. Κουμουνδοῦρος ἐζήτησε νὰ καταθέσω Κατάστασιν ἐμφαίνουσαν τὸν ἀριθμὸν τῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μεσσήνης φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων ἀπὸ τῆς 3 Μαρτίου τοῦ 1882 καὶ ἐντεῦθεν. Καταθέτων εἰς τὸ Προεδρεῖον τὴν Κατάστασιν ταύτην, πληροφορῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι μέχρι τῆς 3 Μαρτίου 1882 ὑπῆρχον ἐν Μεσσήνῃ 80 φυγόδικοι καὶ 104 φυγόποινοι, συνελήφθησαν δ’ ἐξ αὐτῶν μέχρι τοῦδε 66 φυγόδικοι καὶ 70 φυγόποινοι, ἄρα ὑπολείπονται 14 φυγόδικοι καὶ 34 φυγόποινοι. Μετὰ τὴν 3 Μαρτίου καὶ ἐντεῦθεν ἐγένοντο φυγόδικοι 212 καὶ φυγόποινοι 98, ἐξ ὧν συνελήφθησαν φυγόδικοι 195 καὶ φυγόποινοι ὀγδοήκοντα· ὑπολείπονται ἑπομένως φυγόδικοι 17 καὶ φυγόποινοι 18. Δὲν δύναμαι σήμερον νὰ διακρίνω πόσοι ἐκ τῶν φυγοδίκων καὶ φυγοποίνων τούτων, τῶν μετὰ τὴν 3 Μαρτίου γενομένων, διέπραξαν τὰς ἐγκληματικὰς πράξεις, δι’ ἃς κατηγοροῦνται ἢ κατεδικάσθησαν πρὸ τῆς 3 Μαρτίου τοῦ 1882, καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὴν πρώτην κατηγορίαν. Ἀλλ’ ἐζήτησα περὶ τούτου ἀκριβεῖς πληροφορίας, τὰς ὁποίας θέλω ἀνακοινώσει πρὸς τὴν Βουλὴν εὐθὺς ὡς λάβω αὐτάς. Ὁ αὐτὸς κύριος Βουλευτὴς ἐζήτησε νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν προσέτι καὶ περὶ τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐκ τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης κληρωτῶν καὶ ἐπιστράτων, ὧν ἀπέστειλε τὴν καταζήτησιν ἢ κατάταξιν ἐν τῷ στρατῷ ὁ πρώην Νομάρχης Ἆγις Κλεομένους καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἐν τῷ νομῷ ἐκείνῳ ὑπηρεσίας του. Ἐζήτησα καὶ περὶ τούτου τηλεγραφικῶς πληροφορίας, καθ’ ἃ δὲ ἀναφέρει ὁ νῦν Νομάρχης κύριος Ζέρμας, ὁ προκάτοχος αὐτοῦ κύριος Ἆγις Κλεομένους καθ’ ἅπασαν τὴν διάρκειαν τῆς ὑπηρεσίας του ἀνέστειλε τὴν καταζήτησιν 27 ἐν ὅλῳ κληρωτῶν καὶ ἐπιστράτων, ὧν τὰς αἰτήσεις περὶ ἀπαλλαγῆς παρεδέχθη τὸ Στρατολογικὸν Συμβούλιον, πλὴν δύω, ἃς ἀπέῤῥιψεν. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ νὰ ὑποβάλω καὶ περὶ τούτου πληρεστέρας πληροφορίας, ἀφοῦ λάβω ὀνομαστικὸν κατάλογον τῶν κληρωτῶν καὶ ἐπιστράτων τούτων, ὃν ἀπέστειλεν ἤδη διὰ τοῦ ταχυδρομείου ὁ Νομάρχης Μεσσηνίας.

§32Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔχω νὰ ἀνακοινώσω μερικὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν ὑπὸ τοῦ Πρωθυπουργοῦ λεχθέντων· ἀλλὰ πρὸ τῶν παρατηρήσεων τούτων ἀπευθύνω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τῆς τάξεως τῆς συζητήσεως. Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνωσι τὸν λόγον, ὁσάκις θέλουσι, παρακαλῶ ὅμως νὰ μὴ διακόπτωσι τὰς συζητήσεις, ὅπως ἔπραξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὑποβαλὼν τὰς πληροφορίας, ἃς ὑπέβαλεν. Ἐπανέρχομαι εἰς τὰς παρατηρήσεις, ἃς εἶχον νὰ ἀπευθύνω, ἐφ’ ὧν εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐξέτεινε τὴν ἀπάντησίν του ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ Βουλευτοῦ Ἀττικῆς ἐπὶ ἀντικειμένων ἀλλοτρίων. Ἀλλότριον ἀντικείμενον ἦτο νὰ συμβουλεύσῃ τὴν Ἀντιπολίτευσιν, ὅτι πρέπει νὰ συνιστᾷ τὴν αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν τοῦ Νόμου καὶ ὄχι τὴν ἐπιεικῆ, οὐδὲ ἔδιδε ἀφορμήν τινα ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Ζογομαλᾶ, ἵνα εἴπῃ ὁ κ. Πρωθυπουργός, ὅτι θέλει συντάξει νομοσχέδιον καὶ θέλει ὑποβάλει τοῦτο εἰς τὴν Βουλήν. Ὅταν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἤθελεν εἰσαγάγει τὸ νομοσχέδιον, ἠδύνατο νὰ κάμῃ τὴν εἰσήγησιν αὐτοῦ, καθ’ οἱονδήποτε ἤθελε τρόπον· ἦτο δὲ περιττὸν νὰ λάβῃ ἀφορμὴν ἐκ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Ζυγομαλᾶ, ἵνα μᾶς δώσῃ πάλιν ὑποσχέσεις. Ἀλλότριον ἦτο καὶ τὸ ἕτερον, τὸ ὁποῖον ἀνάφερεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἤτοι ὅτι κανὲν συμφέρον δὲν ἔχει ἡ Κυβέρνησις νὰ τηρῇ εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ τοὺς ἀνικάνους. Ἐὰν ἔχῃ συμφέρον ἢ μή, περὶ αὐτοῦ δὲν πρόκειται· ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐπιθυμοῦμεν νὰ γνωρίζωμεν εἶναι, ἐὰν ὑπὲρ τοὺς πεντακοσίους ἀνικάνους βλέπωμεν ὑπηρετοῦντας εἰς τὸν στρατὸν, διότι οὕτω ἐξογκοῦται ὁ ἀριθμὸς τῶν εἰς τὰς καταστάσεις τοῦ στρατοῦ σημειουμένων καὶ ὑπὸ τὰ ὅπλα ἀνδρῶν κατ’ ἀριθμὸν ὑπερβάλλοντα τοὺς πεντακοσίους ἀνικάνους. Ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Ζυγομαλᾶ συνίσταται εἰς παράκλησιν νὰ κατατεθῇ πίναξ τῶν ἀνικάνων ἐν τῷ στρατῷ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι δὲν ἀπεστάλησαν εἰς βοηθητικὰς ὑπηρεσίας, διότι δὲν ἐξητάσθησαν ἀπὸ τὴν ἀνωτάτην Ὑγειονομικὴν Ἐπιτροπήν. Δὲν πρόκειται περὶ ἀνθρώπων εὑρισκομένων εἰς βοηθητικὰς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ περὶ στρατιωτῶν, περὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει πρόληψις ὅτι εἶναι ἀνήκανοι. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν ὅτι εἶναι δυσκολώτατον νὰ ἀνεύρῃ τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν, ἐνῷ ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι εὐκολώτατον· διότι, ἐὰν ἀναζητήσῃ τὰς πράξεις τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τῶν ὁποίων ἀπεῤῥίφθησαν αἰτήσεις τῶν ζητησάντων νὰ ἐξετασθῶσι παρὰ τῆς ἀνωτάτης Ὑγειονομικῆς Ἀπιτροπῆς, ἐὰν μάλιστα περιορισθῇ εἰς τὰς γνωμοδοτήσεις τῶν ἰατρῶν τῶν διαφόρων ταγμάτων, οἵτινες ἐξήτασαν τοὺς ἄνδρας καὶ ἐγνωμοδότησαν περὶ τῆς παραπομπῆς των εἰς τὴν ἀνωτάτην Ἐπιτροπὴν, θέλει εὑρεῖ, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ἀνικάνων ἀνέρχεται εἰς ἀριθμὸν μεγαλείτερον τῶν πεντακοσίων, καὶ θέλει δυνηθῆ νὰ καταθέσῃ τὰς ὑπὸ τοῦ κ. Ζυγομαλᾶ ζητηθείσας πληροφορίας. Τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλούστατον, τὸ ἑξῆς· ὅταν ζητῶνται πληροφορίαι ἀπὸ τὸ Κοινοβούλιον, πρέπει νὰ δίδωνται πληροφορίαι ἀπὸ τὸ Κοινοβούλιον, πρέπει νὰ δίδωνται παρὰ τῶν ὑπουργῶν, ἐκτὸς ἐὰν ἀποδεικνύηται ἀναντιῤῥήτως ἡ ἀδυναμία τῆς Κυβερνήσεως πρὸς συλλογὴν τῶν ζητουμένων πληροφοριῶν. Εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν δὲν ἀπεδείχθη ἀδύνατον νὰ συλλεχθῶσιν αἱ πληροφορίαι, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τοὺς Ὑπουργοὺς νὰ δώσωσιν ἐντολὴν εἰς τὰς διαφόρους Ἀρχὰς, ἵνα ὑποβάλωσι τὰς ζητουμένας πληροφορίας, καὶ μετὰ παρέλευσιν δεκαπέντε ἢ εἴκοσιν, ἔστω καὶ τριάκοντα ἡμερῶν, ἀφοῦ συλλέξωσι τὰς πληροφορίας ταύτας, νὰ ὑποβάλωσιν αὐτὰς εἰς τὴν Βουλήν.

§33ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν ἔχει δίκαιον ὁ προλαλήσας καθόσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦτο. Πρέπει νὰ ἤμεθα ἀκριβεῖς. Παραδέχομαι ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς, ὅτι δὲν ἔχει ἀπόδειξιν ἂν αἱ αἰτήσεις εἶναι δίκαιαι ἢ ὄχι. Ἐγὼ εἶπον ὅτι πρέπει νὰ ζητηθῶσι πληροφορίαι. Οὔτε τὸ λεχθὲν εἶναι ὀρθὸν, ὅτι οἱ παρουσιαζόμενοι εἰς τοὺς ἰατροὺς καὶ λαμβάνοντες πιστοποιητικὰ ἀνικανότητος εἶναι ἀνίκανοι· διότι ταῦτα δίδονται ἐνίοτε καὶ πρὸς χάριν· τὸ γνωρίζω καλῶς. Τὸ Ὑπουργεῖον δύναται καὶ ἀμέσως καὶ ταχέως νὰ φέρῃ διόρθωσιν καὶ λόγῳ φιλανθρωπίας καὶ λόγῳ ὠφελείας τοῦ στρατοῦ· διότι τοιοῦτόν τι δὲν ὑπάρχει εἰς κανὲν μέρος τοῦ κόσμου, καθόσον ἀλλαχοῦ ἀνίκανοι εἶναι μόνον οἱ ἀκρωτηριαζόμενοι εἰς τὰς μάχας, τὰ θύματα τοῦ τοῦ εὐγενοῦς πατριωτισμοῦ, οἵτινες στέλλονται, ὅταν δὲν δύνανται νὰ κάμουν βοηθητικὰς ὑπηρεσίας, εἰς τὰ καταστήματα τῶν ἀπομάχων. Ἄλλως, οὐδὲν δικαίωμα ἔχουσι νὰ τρέφωνται ἄνθρωποι ἀνίκανοι, μὴ πολεμήσαντες ὑπὲρ τῆς πολιτείας.

§34ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν ὅτι πιθανὸν νὰ μὴ ἀντιλαμβάνωμαι εὐχερῶς· ἴσως εἶναι ἀληθὲς τοῦτο, ἀλλ’ ὄχι εἰς τὴν περίστασιν ταύτην. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς δὲν θέλει ν’ ἀντιληφθῇ αὐτὸς καλῶς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἀπορῶ πῶς ὁ κ. ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ὑπουργὸς καὶ ἄλλος τις στρατιωτικὸς, ἄλλοτε διατελέσας ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, συμφωνοῦσιν εἰς πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἀληθές. Δυνάμει νόμου στρατιωτικοῦ εἶναι ὑπόχρεοι οἱ στρατιωτικοὶ ἰατροὶ τῶν ταγμάτων νὰ ἐξετάζωσι πάντα ὁπλίτην προσερχόμενον, καὶ νὰ ἐξετάζωσι τὴν ἱκανότητα, καὶ ἂν ἐγκρίνωσιν αὐτὴν, κατατάσσεται οὗτος· ἄλλως, παραπέμπεται εἰς τὴν ἀνωτάτην Ὑγειονομικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ Στρατοῦ.

§35Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὰ πρὸ τοῦ νόμου.

§36ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Καὶ πρὸ καὶ μετὰ τὸ ἴδιον συμβαίνει καὶ οὕτω νομίμως πρέπει νὰ συμβαίνῃ. Ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον, στενῶς, ἢ μᾶλλον κατ’ ἐμὲ παρανόμως ἑρμηνεῦον τὸν νόμον, δὲν παρέπεμψε τὰς ἐκθέσεις εἰς τὴν Ὑγειονομικὴν Ἐπιτροπὴν ὅπως ἀπολυθῶσιν οὗτοι. Ἑπομένως δὲν εἶναι ἀληθὲς ὅτι δὲν δύναται νὰ βεβαιωθῶσιν οἱ ὑπάρχοντες ἀνίκανοι ἐν τῷ στρατῷ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δύναται νὰ παρουσιάσῃ τὰς πληροφορίας ταύτας, στηριζομένας εἰς ἐπισήμους βεβαιώσεις τῆς ἁρμοδίας τῶν ταγμάτων Ὑγειονομικῆς ἀρχῆς, συγκεντρωμένας σχεδὸν ἁπάσας εἰς τὸ ὑπ’ αὐτὸν ὑπουργεῖον.

§37ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς ἄλλως καθορίζει τὴν ἐπερώτησίν του. Ἤδη ἐπερωτᾷ περὶ πόσων οἱ ἰατροὶ τῶν ταγμάτων ὑπέβαλον ἐκθέσεις περὶ ἀνικανότητος. Ἐννοεῖται ὅτι αἱ ἐκθέσεις τῶν ἰατρῶν τῶν ταγμάτων δὲν ἀποτελοῦσιν ἐπίσημον ἀπόδειξιν· ὁ νόμος δὲν τὰς θεωρεῖ τοιαύτας, καὶ ἀπαιτεῖ, ἵνα γείνῃ δεκτὴ ἡ ἐξαίρεσις, τὴν παραπομπὴν εἰς τὴν ἀνωτάτην Ὑγειονομικὴν Ἐπιτροπήν. Ἀλλ’ ὅτε ἤδη ὁ ἐπερωτήσας καθορίζει τὴν αἴτησίν του, βεβαίως ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀπαιτῇ ὅπως ἡ Κυβέρνησις φέρῃ τὰς πληροφορίας, καὶ τὰς φέρω ἀμέσως πληροφορῶν ὅτι οἱ ἰατροὶ ἀπεφάνθησαν ὅτι ἀνίκανοι νὰ ὑπηρετῶσιν ἐν τῷ μαχίμῳ στρατῷ εἶνε μόνον 260.

§38ΤΖΑΝΕΣ. Οὐ μόνον ἄτοπον, ἀλλ’ ἐπιζήμιον εἶναι νὰ εὑρίσκωνται εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ ἄνθρωποι ἀνάπηροι, ἀνίκανοι. Ἀλλὰ συμβαίνει κἄτι τι, περὶ τοῦ ὁποίου ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἔκαμε λόγον· προσβάλλεται, εἶπε, καὶ τὸ φρόνημα τοῦ λαοῦ. Καὶ πράγματι εἰς τὸν στρατὸν παρίσταται μία ἀνωμαλία, ὅταν εὑρίσκωνται τοιοῦτοι ἄνθρωποι ἀνίκανοι. Ἀνάγκη ἡ Κυβέρνησις νὰ σπεύσῃ νὰ φέρῃ πρότασιν, ὅπως θεραπεύσῃ τὸ κακὸν καὶ ἀπαλλάξῃ τὸν στρατὸν ἐκ τῶν ἀνθρώπων τούτων, διότι τὸ πταῖσμα ἔγκειται εἰς τὸν νόμον· διότι εἰς τὸν στρατὸν ὑπάρχουν πλὴν τῶν ἀνικάνων, καὶ μονογενεῖς καὶ ὀρφανοὶ καὶ ἄλλων κατηγοριῶν ἐξαιρουμένων, διότι ἠμέλησαν ἐντὸς τῆς ὡρισμένης προθεσμίας νὰ ὑποβάλωσι τὰς αἰτήσεις των. Ἔχω τὴν ἐναντίαν ἰδέαν ὅτι πρέπει νὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ· ἔχω θλιβερὸν προηγούμενον παράδειγμα, διότι ἀπελύθησαν ἐκ τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ ἄνθρωποι ἱκανώτατοι πρὸς ὑπηρεσίαν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἔκθεσις τοῦ Τμήματος ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Μεγαρίδος ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη. Θέλει ἡ Βουλὴ νὰ τὴν συζητήσῃ τώρα;

§40ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν δυνάμεθα. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν πρέπει νὰ παρέλθωσιν 24 ὧραι.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕτερον θέμα δὲν ὑπάρχει.

§42ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πρὶν λυθῇ ἡ συνεδρίασις, καλὸν εἶναι νὰ κανονισθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις τῆς αὔριον. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ νὰ ἐγγραφῇ ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει τὸ νομοσχέδιον περὶ προσόντων ἐπὶ τῇ προϋποθέσει ὅτι θέλει διανεμηθῆ ἀπόψε;

§43ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βεβαίως τὸ δικαίωμα τοῦ κανονισμοῦ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν, τὴν ἔχουσαν καὶ τὴν πλειονοψηφίαν, ἀλλὰ.....................

§44ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁρίσατε ἄλλην ἡμέραν.

§45ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μεθαύριον.

§46Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν πότε τὴν ἀνάκρισιν τοῦ κ. Παρνασσίδου ἔστειλεν εἰς τὸν Εἰσαγγελέα καὶ τί ἐνέργεια ἐγένετο.

§47ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἔγγραφον, ὅπερ κατέθεσα, ἀναφέρει κατὰ ποίαν ἡμέραν ἐστάλη, καὶ ἐκεῖ ὑπάρχει καὶ ἀφήγησις τῶν κυριωτέρων γεγονότων. Ἐτηλεγραφήσαμεν καὶ ἐζητήσαμεν τὸ ἔγγραφον καὶ ἐντὸς βραχέος χρόνου θὰ τὸ ἔχωμεν.

§48Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ ζητήσητε καὶ σημείωσιν εἰς ποῖον σημεῖον προέβησαν αἱ ἀνακρίσεις καὶ ἂν ἐγένοντο ἀνακρίσεις κατὰ τῶν καταγγελθέντων ἐν γένει ἀποσπασματαρχῶν, τῶν στρατιωτῶν καὶ τῶν δολοφόνων μου.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον συνεδρίασιν δὲν ἔχομεν, εἰμὴ μεθαύριον.

§50ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ φροντίσητε, κύριε Πρόεδρε, νὰ τυπωθῶσι καὶ αἱ λοιπαὶ ἐκθέσεις.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις (Ὥρα 5 καὶ ¼ Μ. Μ.).