1883.02.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 66

Τῆς 24 Φεβρουαρίου 1883

(Πέμπτη)

Ὥρᾳ 4 Μ. Μ. (Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐνεκρίθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Πηνελόπη καὶ Εὐφροσύνη, ἀδελφαὶ Μεταξᾶ, ζητοῦσι μηνιαίαν τινὰ ἐπιχορήγησιν διὰ τὰς πρὸς τὴν Πατρίδα ἐκδουλεύσεις τοῦ πατρὸς καὶ τῶν ἀδελφῶν των.—Ὁ κύριος Λεων. Καπετανάκης ἔχει τὸν λόγον.

§2ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§3ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποβάλλω ἀναφορὰν, ἡ ὁποία μοὶ ἐστάλη καὶ διὰ τῆς ὁποίας οἱ χωρικοὶ τοῦ Γκερλῆ παραπονοῦνται κατὰ τῆς ἀστυνομικῆς καὶ εἰρηνοδικειακῆς Ἀρχῆς καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψει καὶ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα.

§4ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Κατὰ τὰς συμβάσεις, τὰς ψηφισθείσας κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον περὶ σιδηροδρόμων, τὸ Κράτος ὀφείλει εἰς τὰς Ἑταιρίας χορηγήματα, ὀφείλει προσέτι καὶ τὴν ἀποζημίωσιν διὰ τὰς καταλαμβανομένας γαίας. Ὡς ἐκ τούτου εἶναι ἀνάγκη νὰ φροντίσωμεν περὶ τῆς ψηφίσεως δανείου, διὰ τοῦ ὁποίου θέλομεν ἐπαρκέσει εἰς τὰς ὑποχρεώσεις ταύτας. Ὑποβάλλω ἄρα εἰς τὴν Βουλὴν Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον περιέχει καὶ πάντας τοὺς πίνακας μετ’ αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως τῶν ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἐκ τοῦ Νόμου ἐκείνου ὑπέχει τὸ Δημόσιον. (Ὅρα Παράρτημα).

§5ΚΑΛΛΙΓΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Κύριοι, ἡ πίστωσις τοῦ παρελθόντος ἔτους διὰ τὸ ποσοστὸν τοῦ χαρτοσήμου δὲν ἐπήρκεσεν· εἶναι 75,000 δραχμῶν, καὶ ἐδέησε νὰ προστεθῇ καὶ ποσὸν 18,000, διὰ τὸ ὁποῖον ὑποβάλλω Νομοσχέδιον ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως. (Ὅρα Παράρτημα).

§6ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἶχον ὑποσχεθῆ κατά τινα τῶν παρελθουσῶν συνεδριάσεων νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν σημείωσιν, ἐξηγμένην ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, διὰ τῆς ὁποίας θέλει ἀποδειχθῆ ὅτι τὸ Δημόσιον ὄχι μόνον δὲν ἐζημιώθη διὰ τὴν προμήθειαν ὀρύζης, τὴν ὁποίαν ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διέταξα, ἀλλ’ ὅτι ὠφελήθη καὶ ποσὸν πλέον τῶν 15,000 δραχμῶν καὶ ὅτι τὸ ποσὸν τὸ προμηθευθὲν δὲν ἦτο ἀποτέλεσμα σφάλματος ἢ ὑπαιτιότητος ὑπαλλήλου, ἀφοῦ ἐπρόκειτο περὶ 100 χιλιάδων ἀνδρῶν καὶ ἐν παραμοναῖς ἐκστρατείας, τῆς ὁποίας ἡ διάρκεια ἦτο ἐκ τῶν προτέρων ἄγνωστος. Ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν εἶπε πρὸς τούτοις, ὅτι ὡς ἐκ τῆς ἀδιαλείπτου μεταφορᾶς εἰς τὰς διαφόρους φρουρὰς ἡ προμηθευθεῖσα ὄρυζα μετεβλήθη εἰς ἄργυρον. Πάντα ταῦτα εἰσιν ἐντελῶς ἀνακριβῆ· διότι, κατὰ τὴν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας σημείωσιν, εἰς τὰ διάφορα σώματα τοῦ στρατοῦ ἐπωλήθησαν 7,839 ὀκάδες πρὸς 55 λεπτὰ, καὶ εἰσεπράχθη τὸ ποσὸν τῶν 4,311 δραχμῶν καὶ 55,00· εἰς ἕνα πολίτην Παπαγεωργίου ἐπωλήθησαν 693,398 πρὸς λεπτὰ 52 καὶ εἰσέπραξε τὸ Δημόσιον δραχμὰς 324,166 καὶ 96,00· εἰς τὸν πολίτην Διαμαντόπουλον τὸ Δημόσιον ἐπώλησε 26,982 πρὸς 35 λεπτὰ καὶ εἰσέπραξε δραχμὰς 9,443 καὶ 70,00. Εἰς τὸ 5ον Εὐζωνικὸν τάγμα ἐπωλήθησαν 11,210 ὀκάδες καὶ εἰσέπραξε τὸ Δημόσιον 6,236 καὶ 47)00· εἰς τὸν πολίτην Ἀγαθοκλῆ ἐπωλήθησαν 100,000 ὀκάδες καὶ εἰσέπραξε τὸ Δημόσιον 55,750 δραχμὰς ἐν ὅλῳ εἰσέπραξε τὸ δημόσιον τότε δραχμὰς 399,911 καὶ 58,00. Τὸ Δημόσιον ἐπλήρωσε διὰ τὴν προμήθειαν αὐτὴν φράγκα 410,625· ὑπολείπονται 100,000 ἐπίσης πωληθεῖσαι, τῶν ὁποίων ὁ λογαριασμὸς ἀκόμη δὲν ἐξεκαθαρίσθη ὑπὸ τοῦ Ἐπιμελητηρίου τοῦ 1ου Ἀρχηγείου· συμπεριλαμβανομένων ὅθεν καὶ τούτων καὶ διατιμωμένων πρὸς 55 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, ἔχομεν τὸ ποσὸν τῶν 454,911 καὶ 58)00. Ὥστε ὄχι μόνον δὲν ἐζημιώθη τὸ Δημόσιον, ἀλλὰ καὶ εἰσέπραξε περισσότερον ποσὸν τοῦ καταβληθέντος.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§8ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς, κατὰ τὰ τέλος τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως, ἐδήλωσεν, ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ παρεμβληθῇ μεταξὺ τοῦ ψηφισθέντος Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ 1883, καὶ τοῦ μήπω ἐπιψηφισθέντος, ἀλλὰ ψηφισθησομένου Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τοῦ αὐτοῦ ἔτους, ἡ συζήτησις καὶ ἐπιψήφησις Νομοσχεδίων τινῶν. Ὅταν ἤκουσα τὴν ἐπιθυμίαν ταύτην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ἐνόμισα, ὅτι ἐπιθυμεῖ νὰ ψηφισθῶσιν ὑπὸ τῆς Βουλῆς συζητούμενα τὰ Νομοσχέδια τὰ φορολογικὰ, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων ἐστηρίχθησαν τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους, καὶ μετὰ τῶν ὁποίων εἶναι ἀδιαῤῥήκτως συνδεδεμένος ὁ Προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων αὐτῶν· δὲν ἐπίστευον ὅμως, ὅτι ἤθελε συνταχθῆ ἡμερησία διάταξις, ἐν τῇ ὁποίᾳ ἤθελον προταχθῆ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους 67 Νομοσχέδια. Ἐξετάζων τὰ Νομοσχέδια ταῦτα εὑρῆκα, ὅτι ἐξ αὐτῶν ἓξ μόνον εἶναι φορολογικὰ καὶ ἑπτὰ περὶ πιστώσεων. Καὶ δὲν ἀντιλέγομεν νὰ συζητήσωμεν καὶ ταῦτα, ἂν καὶ ἀνάγωνται εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1882· ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν 13 τούτων Νομοσχεδίων παρενεβλήθησαν ἄλλα 54 Νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα βεβαίως ἐπροτάθησαν, ἵνα διοργανώσωσι διαφόρους κλάδους τῆς Διοικήσεως, τῶν ὁποίων ὅμως ἡ ἀνάγκη δὲν εἶναι τοσοῦτον ἐπικειμένη, ὡς ἡ ψήφισις τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἂν ἡ Βουλὴ ἔχῃ χρόνον ἀρκοῦντα, οὐδεὶς θέλει ἀποτρέψει αὐτὴν νὰ ἐπιδοθῇ καὶ εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν καὶ τούτων· ἂν ὅμως πάντα ταῦτα τὰ Νομοσχέδια προτάξητε τοῦ Προϋπολογισμοῦ, λάβετε ὑπ’ ὄψει, ὅτι εἶναι ἐνδεχόμενον, μάλιστα κατὰ τὸ ἔτος τοῦτο, καθ’ ὃ κατὰ τὰς ἀρχὰς Μαΐου πρόκειται νὰ ἐνεργηθῶσι δημοτικαὶ ἐκλογαὶ, ἕνεκα τῶν ὁποίων θέλει ἐπέλθει ἡ ἀνάγκη εἰς πολλοὺς τῶν συναδέλφων ἡμῶν νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς Ἐπαρχίας των, νὰ συμβῇ ἡ Βουλὴ νὰ μὴ μένῃ ἐν ἀπαρτίᾳ, καὶ ὁ Προϋπολογισμὸς τῶν ἐσόδων νὰ μὴ ἐπιψηφισθῇ. Δὲν γνωρίζω ὁποίαν γνώμην ἔχει ἡ Βουλή· ἀλλὰ οἱανδήποτε καὶ ἂν ἔχῃ, ἡμεῖς νομίζομεν, ὅτι πρέπει νὰ καλύψωμεν τὴν ἰδίαν ἡμῶν εὐθύνην, καὶ δηλοῦμεν, ὅτι προθύμως θέλομεν συζητήσει τὸν Προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ τὰ ἀδιαῤῥήκτως συνδεδεμένα μετ’ αὐτοῦ Νομοσχέδια· ἐὰν ὅμως ἡ Κυβέρνησις ἐπιμείνῃ νὰ συζητήσωμεν καὶ τὰ ἄλλα 54 παρεμβληθέντα παρ’ αὐτῆς πρὸ τοῦ Προϋπολογισμοῦ Νομοσχέδια, δὲν εὐθυνόμεθα, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἤθελεν εὑρεθῆ ἐν μὴ ἀπαρτίᾳ, καὶ ἑπομένως ἐν ἀνικανότητι νὰ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν αὐτοῦ.

§9ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὡς εἶπον καὶ κατὰ τὴν προλαβοῦσαν συνεδρίασιν, δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἀποφασίζουσα νὰ πράξῃ τι ἡ πλειονοψηφία ἀντιθέτως πρὸς τὴν γνώμην τῆς μειονοψηφίας. Ἀφοῦ ἀνεγράφησαν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει 67 Νομοσχέδια πρὸ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐννοεῖται, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν ἐγκαίρως εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐὰν δὲν θελήσῃ νὰ συντελέσῃ εἰς τοῦτο καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις. Ὁ λόγος, δι’ ὃν ἐτέθησαν τὰ Νομοσχέδια ταῦτα πρὸ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, εἶναι, ὅπως ἔχωσιν ὑπ’ ὄψιν οἱ κκ. βουλευταὶ ἅπαντα τὰ μᾶλλον ἐπείγοντα Νομοσχέδια καὶ ἐκεῖνα ἐξ αὐτῶν, τὰ ὁποῖα θὰ θεωρήσωσιν ὅτι δύνανται νὰ ψηφισθῶσιν εἰς πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν ἄνευ μακρᾶς συζητήσεως, νὰ καταστήσωμεν ὥριμα διὰ τοιαύτης ψηφίσεως, ὅπως ψηφισθῶσιν εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, ἐνῶ ταὐτοχρόνως θὰ συζητῆται καὶ ὁ Προϋπολογισμός. Τούτου οὕτως ἔχοντος, δὲν βλέπω πῶς θὰ ὑπάρξῃ ἡ ἐλαχίστη διαφωνία. Ὑπάρχουσι Νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα οὐδόλως σχετίζονται πρὸς τὸν Προϋπολογισμὸν, ἀλλὰ τὰ ὁποῖα βεβαίως δὲν θὰ θελήσῃ οὐδεὶς νὰ μὴ ψηφισθῶσιν· ὑπάρχει π. χ. Νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως ἐπικυροῦν σύμβασιν μετὰ τῆς Γαλλίας, τὸ ὁποῖον ἐὰν δὲν ψηφίσωμεν εἰς πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν πρὸ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, διατρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ μὴ τὸ ψηφίσωμεν κατὰ τὴν Σύνοδον ταύτην. Ὑπάρχουσι καὶ Νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα συνετάχθησαν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ κατόπιν ἀποδειχθεισῶν ἐλλείψεων καὶ σφαλμάτων ἐν τοῖς κειμένοις Νόμοις· δὲν πιστεύω νὰ ἐπιθυμῇ τις, ὅπως τὰ σφάλματα ταῦτα μὴ ἐπανορθωθῶσι καὶ τὰ κενὰ μὴ ἀναπληρωθῶσιν, ἀφοῦ γενικὴ ὑπάρχει ἀναγνώρισις αὐτῶν. Ἐὰν ὅμως ὑπάρξῃ ἐναντιοφωνία περὶ τῆς κυρώσεως Νομοσχέδίων τινῶν εἰς πρώτην καὶ δευτέραν ἀνάγνωσιν; βεβαίως δὲν θέλομεν ἐπιμείνει ὅπως ἀναγνωσθῶσι πρὸ τοῦ Προϋπολογισμοῦ Οὕτω σήμερον προβαίνοντες κατὰ τὴν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει σειράν, δυνάμεθα νὰ ἐξακριβώσωμεν ποῖα εἶναι τὰ Νομοσχέδια, κατὰ τῶν ὁποίων ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, καὶ ποῖα, κατὰ τῶν ὁποίων οὐδεμία θὰ γείνῃ ἀντίῤῥησις, ὅπως ταῦτα μὲν διατηρήσωμεν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει πρὸ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ἐκεῖνα δὲ τάξωμεν μετ’ αὐτόν.

§10ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρατηρῶ, ὅτι ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἐπιμένει εἰς τὴν τακτικὴν, τὴν ὁποίαν πρό τινων ἡμερῶν προέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν. Κατὰ τὴν τακτικὴν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ καθ’ ἑκάστην ἡμέραν πρέπει ν’ ἀναγινώσκηται πᾶσα ἡ ἡμερησία διάταξις, καὶ ἐκεῖνα μὲν τῶν Νομοσχεδίων, καθ’ ὧν δὲν προβάλλονται ἀντιῤῥήσεις, ἀμέσως νὰ ἐπιψηφίζωνται· ὅταν δὲ διέλθωμεν οὕτω τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, τότε νὰ ἐπανερχώμεθα εἰς τὴν ἀρχὴν αὐτῆς καὶ νὰ προβαίνωμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν Νομοσχεδίων, καθ’ ὧν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Τὴν τακτικὴν αὐτὴν καὶ ἐγὼ θεωρῶ, ὡς παρέστησεν αὐτὴν καὶ ὁ ἀξιότιμος ἐκ Καλαβρύτων βουλευτὴς, πλημμελῆ. Πρῶτον μὲν, διότι, ἐὰν ἡ ἡμερησία διάταξις περιλαμβάνῃ ὡς ἡ σημερινὴ 82 Νομοθετήματα, βεβαίως δὲν δύναταί τις νὰ μελετήσῃ συγχρόνως καὶ τὰ 82 ταῦτα Νομοσχέδια, ἵνα δύναται νὰ εἴπῃ εὐσυνειδήτως ἂν ἔχῃ ἢ δὲν ἔχῃ ἀντίῤῥησιν ἐπὶ τούτου ἢ ἐκείνου. Ἔχει δὲ καὶ δευτέραν πλημμέλειαν, ὅτι ἡ Βουλὴ καταναλίσκει ὅλας τὰς πρώτας ὥρας τῆς συνεδριάσεως αὐτῆς, κατὰ τὰς ὁποίας καὶ διάθεσιν ἔχουσιν οἱ κκ. βουλευταὶ καὶ δύνανται νὰ συζητήσωσιν, εἰς ἀνάγνωσιν Νομοσχεδίων καὶ ἄρθρων, τὰ ὁποῖα δὲν ὑπόκεινται εἰς συζήτησιν· ὅταν δὲ ἡ Βουλὴ ἀποκάμῃ, ὅταν ἀρχίσωσι νὰ ἀνάπτωσι τὰ φῶτα καὶ ἀραιοῦνται αἱ τάξεις τῶν βουλευτῶν, προβαίνομεν εἰς τὰ Νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἔχουσιν ἀνάγκην συζητήσεως ἐμβριθοῦς· τότε δὲ κεκμηκότες ἐπιψηφίζομεν αὐτά. Διὰ τὰς δύω ταύτας πλημμελείας εἴπομεν, ὅτι ἀναγκαζόμεθα νὰ κατακρίνωμεν τὴν τακτικὴν ταύτην, καὶ δὲν δεχόμεθα αὐτήν· εἴπομεν μάλιστα εἰς τὸν κ. Πρωθυπουργὸν, ὅτι, ἐὰν ἐπιμένῃ χρώμενος τῇ δυνάμει, τὴν ὁποίαν παρέχει αὐτῷ ἡ πλειονοψηφία, ἵνα μᾶς ἐπιβάλῃ τὴν τακτικὴν ταύτην, ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ἀμυνθῶμεν, λέγοντες ἐπὶ ἑκάστου τῶν Νομοσχεδίων, ὅτι ἔχομεν ἀντίῤῥησιν, ἵνα ὑπαγάγωμεν τὴν πλειονοψηφίαν εἰς τὴν τάξιν, ἵνα ἀναγκάσωμεν αὐτὴν νὰ δεχθῇ τὴν συζήτησιν τῶν Νομοσχεδίων ὡς ἡ σειρὰ αὐτῶν τὰ ἀνέγραψεν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει.

§11ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Λοιπὸν ἂς ἀρχίσωμεν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δραχμ. 60,000 ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1882. Οἱ παραδεχόμενοι αὐτὸ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Πρώτη συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δραχμῶν 50,000 ἐπὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1882.

§13ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ποῖον Νομοσχέδιον εἶναι αὐτό; δὲν τὸ εἴδομεν.

§14ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τούτου ἐγένετο δήλωσις περί τινων μεταβολῶν. Τὸ ποσὸν μένει τὸ αὐτὸ, τουτέστι 50,000 δραχμῶν, ἀλλ’ ἤλλαξεν ὁ κατ’ ἄρθρον καταλογισμὸς, τουτέστιν εἰς τὸ ἄρθρον 2ον ἔχομεν δραχμὰς 7,000, εἰς τὸ ἄρθρον 3ον 700, εἰς τὸ ἄρθρον 4ον 5,000, εἰς τὸ ἄρθρον βον 7,000, εἰς τὸ 7ον 15,000 καὶ εἰς τὸ 8ον 15,300. Εἶναι ὀρθότερον νὰ τυπωθῇ καὶ ὑποβληθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν αὔριον.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταφορᾶς ἐκτάκτου πιστώσεως ἀπὸ τὴν χρῆσιν τοῦ 1881 καὶ ἐκείνην τοῦ 1882.

§16ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ποιήσηται γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν ἐὰν αἱ ὑπηρεσίαι, αἱ ὁποῖαι προσηνέχθησαν καὶ διὰ τὰς ὁποίας ζητεῖται ἡ πίστωσις αὕτη διὰ τὸ 1882, ἐὰν τὰ ὑλικὰ, τὰ ὁποῖα ἐχορηγήθησαν καὶ περὶ τῆς πληρωμῆς τῶν ὁποίων πρόκειται διὰ τῆς πιστώσεως ταύτης, ἐὰν, λέγω, προσηνέχθησαν καὶ ἐχορηγήθησαν ἐντὸς τοῦ 1882, ἢ ἐὰν μέλλῃ νὰ προσενεχθῶσιν ἐντὸς τοῦ 1883· διότι, ἐὰν πρόκηται περὶ ὑπηρεσιῶν προσενεχθησομένων κατὰ τὸ 1883, ἢ περὶ ὑλικοῦ ἀγορασθησομένου κατὰ τὸ 1883, πρέπει νὰ γείνῃ ἡ μεταφορὰ τῆς πιστώσεως οὐχὶ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1882, ἀλλ’ εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1883.

§17ΡΟΥΦΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§18ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐξετάζομεν τὴν οὐσίαν τῆς δαπάνης· δὲν πρόκειται νὰ κρίνωμεν ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς ζητῶνται αἱ πιστώσεις. Ἡμεῖς ἀδιαφοροῦμεν ὑπὸ τίνος ἐδόθησαν αἱ παραγγελίαι· ἀλλὰ ζητοῦμεν μόνον, ὅπως διαῤῥυθμισθῶσιν οἱ λογαριασμοὶ συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ· διὰ τοῦτο παρετηρήσαμεν, ὅτι τὰς ἐργασίας, αἵτινες θέλουσιν ἐκτελεσθῆ ἐντὸς τοῦ 1883, δὲν δυνάμεθα νὰ δεχθῶμεν νὰ πληρωθῶσιν ἐκ τῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως τοῦ 1882.

§19ΡΟΥΦΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ (ἀναγινώσκει τὸ νομοσχέδιον). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νομοσχέδιον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Ὁμοίως γίνονται δεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς ἅ συζήτησιν τὰ νομοσχέδια 1) περὶ κυρώσεως Β. Διαταγμάτων, δι’ ὧν ἐχορηγήθησαν ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς, 2) περὶ κυρώσεως ἐκτάκτου πιστώσεως, χορηγηθείσης ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς διὰ Β. Διατάγματος καὶ 3) περὶ μεταφορᾶς πιστώσεων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἀπὸ τῆς χρήσεως τοῦ 1881 εἰς τὴν τοῦ 1882.

§21ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἡ πίστωσις τῶν 90,525, ἥτις ζητεῖται, πρόκειται νὰ κατανεμηθῇ εἰς τέσσαρα διάφορα ὑπουργεῖα· πρῶτον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τὸ ὁποῖον ζητεῖται πίστωσις 2,025, περὶ ἧς οὐδὲν ἔχω νὰ εἴπω· δεύτερον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τὸ ὁποῖον ζητεῖται πίστωσις 16,500, ἐπὶ τῆς ὁποίας θέλω φέρει παρατηρήσεις τινάς· τρίτον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, διὰ τὸ ὁποῖον ζητεῖται ὡσαύτως πίστωσις ἐκ 4,500, ἐπὶ τῆς ὁποίας ὡσαύτως θέλω φέρει παρατηρήσεις τινάς· καὶ τελευταῖον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐξ 67,500, ἐπὶ τῆς ὁποίας ὡσαύτως μέλλω νὰ ἀνακοινώσω παρατηρήσεις. Καὶ πρῶτον ἐπὶ τῶν 16,500, τῶν ζητουμένων διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, παρατηρῶ, ὅτι ἐκ τῶν 16,500, αἱ μὲν 6,500 ζητοῦνται δι’ ἐκτέλεσιν τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, δὲν ἔχω δ’ ἀντίῤῥησίν τινα κατ’ αὐτῶν. Αἱ δέκα ὅμως χιλιάδες ζητοῦνται πρὸς συμπλήρωσιν τῆς πιστώσεως, ἥτις εἶχε παραχωρηθῆ διὰ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1882 πρὸς πληρωμὴν ἐκτάκτων ὑγειονομικῶν ἐξόδων. Τῷ ὄντι διὰ τοῦ Κεφαλαίου 5, ἄρθρ. 15 τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τοῦ 1882 ἐχορηγήθησαν αἱ ἑξῆς πιστώσεις: Χάρτης διὰ ὑγιειονομικὰ ἔντυπα, βιβλία, λέμβους, πίνακας, σημαίας δραχμ. 5,000. Ἔκτακτα ἔξοδα διὰ τὴν ἐφαρμογὴν μέτρων πρὸς ἀποτροπὴν καὶ καταστολὴν νόσων καὶ τῆς ἐπιζωοτίας δραχμαὶ 40 χιλιάδες. Σκεύη καὶ ἔπιπλα τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας 3,000, τὸ ὅλον 47 χιλιάδες. Ἐκτὸς αὐτῶν τῶν 47 χιλιάδων, πρὸ μικροῦ ἐψηφίσθη νομοσχέδιον ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἄλλων 15,000 δραχμῶν, καὶ ταύτης ζητηθείσης πρὸς συμπλήρωσιν τῆς πιστώσεως τῶν ἐκτάκτων ὑγιειονομικῶν ἐξόδων τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἑπομένως ἐδαπανήθησαν 62,000· ἐκτὸς δὲ τούτων τῶν 62 χιλιάδων ζητεῖται ἡ παροῦσα πίστωσις τῶν 10,000 δραχμῶν. Ἡ ἀνάγκη, ἡ ὁποία ὑπεχρέωσε τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς τὴν δαπάνην ταύτην, ἦτον ἡ ἐπισκήψασα ἐπιδημία τῆς εὐλογίας, πρὸς πρόληψιν τῆς μεταδόσεως ἢ πρὸς καταστολὴν τῆς ὁποίας ἐδέησε νὰ δαπανηθῶσι 40 χιλιάδες δραχμῶν τὸ πρῶτον, 15 χιλιάδες τὸ δεύτερον καὶ 10 χιλιάδες νῦν τὸ τρίτον, τὸ ὅλον 65 χιλιάδες. Εἴμεθα δυστυχῶς κατὰ τὸ τελευταῖον στάδιον τῆς Συνόδου, καὶ ἴσως δὲν πρέπει τις νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑπολείπεται βραχὺς ὁ χρόνος, νὰ ἀπασχολήσῃ, λέγω, αὐτὴν δι’ ἐρεύνης τῆς διοικητικῆς ἐνεργείας, τῆς γενομένης πρὸς πρόληψιν τῆς ἐπιδημίας ἢ ποὺς καταστολὴν αὐτῆς. Ἐνθυμοῦμαι μάλιστα, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Ἀττικῆς καὶ φίλος μου κ. Ζυγομαλᾶς πρὸ πολλοῦ ἐφείλκυσε τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τούτου, καὶ ἐζήτησε μάλιστα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ ἔκθεσίν τινα, συνταχθεῖσαν ὑπὸ ἰατροῦ μεταβάντος πρὸς ἐπίσκεψιν τοῦ νοσοκομείου Κανθάρου καὶ ὑποβληθεῖσαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον. Ἄν τῆς ἐκθέσεως ταύτης ἐλαμβάνομεν γνῶσιν, ἴσως ἠθέλομεν εἶσθαι εἰς θέσιν νὰ κρίνωμεν ἂν πάντα τὰ λεχθέντα κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον ἦσαν ἀκριβῆ, καὶ ἂν ἡ Διοίκησις ἔπραξεν, ἢ Ἀστυνομία ἔπραξεν ὅ,τι ἔπρεπε νὰ πράξῃ πρὸς πρόληψιν τῆς μεταδόσεως τῆς νόσου καὶ καταστολὴν αὐτῆς. Δυστυχῶς ὅμως, μολονότι τρεῖς μῆνες παρῆλθον, ἡ ἔκθεσις αὕτη δὲν ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλήν.

§22ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑπεβλήθη.

§23ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἔλαβον γνῶσιν. Δὲν ἀνεκοινώθη.

§24ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διότι ὑπεβλήθη καθ’ ἣν ἐποχὴν δὲν συνεδρίαζεν ἡ Βουλή.

§25ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἔπρεπε νὰ τυπωθῇ.

§26ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ὑπῆρχε τοιαύτη ἀνάγκη.

§27ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι ὑπάρχει κάποιον σφάλμα· διότι, διὰ νὰ κατατεθῇ ἡ ἔκθεσις εἰς τὴν Βουλὴν, ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ ᾖναι ἐν συνεδριάσει.

§28ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐστάλη παρὰ τοῦ Ὑπουργείου εἰς τὸ Γραφεῖον τῆς Βουλῆς, ὅπου ἔμεινε πολὺν καιρὸν, καὶ ἔπειτα μετ’ ἄλλων ἐγγράφων ἐπανῆλθε.

§29ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὴν τακτικὴν αὐτὴν κατ’ ἀρχὴν δὲν παραδεχόμεθα. Τώρα ἐγένετο ὅ,τι ἐγένετο.

§30ΤΙΝΕΣ. Ἔπρεπε νὰ τὸ ἀναγγείλῃ ὁ κύριος Πρόεδρος.

§31ΕΤΕΡΟΙ. Ἐλάβετε, κύριε Πρόεδρε, τοιοῦτον ἔγγραφον;

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι.

§33ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Παρατήρησιν ὡσαύτως ὀφείλω νὰ ἀπευθύνω εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 4500, τὴν ὁποίαν ζητεῖ ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν. Ἡ πίστωσις αὕτη πρόκειται νὰ συμπληρώσῃ τὴν πίστωσιν τοῦ ἄρθρου 6 Κεφαλ. Βʹ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου του διὰ τὸ 1882. Κατὰ τὸ 1882 διὰ τοῦ εἰρημένου ἄρθρου ἐχορηγήθησαν αἱ ἑξῆς πιστώσεις: Συντήρησις τριῶν Ναῶν ἐν Θήρᾳ, τῶν ὁποίων τὰ κτήματα ἀφῃρέθησαν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου, δραχ. 700. Ὁμοίως τοῦ ἐν Νάξῳ ἐπισκοπικοῦ Ναοῦ δραχ. 300. Ἀντιμισθία τοῦ Ἱερέως νέας Πέλλης δραχ. 600. Ἀπρόβλεπτοι ἐκκλησιαστικαὶ ἀνάγκαι δραχμῶν 2000. Κατοικία καὶ διατροφὴ καταδίκων κληρικῶν δραχ. 6000. Οὕτω συμπληροῦται ἡ πίστωσις ἐξ 9600 δραχ. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἀποκρύψω ἀπὸ τὴν Βουλὴν, ὅτι νομίζω, ὅτι πάντα τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου χορηγοῦνται εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, προορίζονται πρὸς θεραπείαν ἀναγκῶν τῶν Ἐκκλησιῶν, τῶν κειμένων ἐν τῷ Κράτει, καὶ διὰ τοῦτο ἐν αὐτῷ τῷ Προϋπολογισμῷ, ὡς βλέπετε, εἰδικῶς μὲν προσδιορίζονται διὰ τοὺς μνημονευθέντας ναοὺς, προσετέθησαν δὲ καὶ δύω χιλιάδες διὰ νὰ χορηγηθῶσι τὰ μέσα εἰς τὸν Ὑπουργὸν νὰ διαχειρισθῇ ταύτας κατὰ ἀνάγκας παρουσιασθησομένας. Ἀλλ’ ἡ πίστωσις τῶν 4500, τὰς ὁποίας ζητεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, πρόκειται νὰ χρησιμεύσῃ εἰς ἀποζημίωσιν τοῦ Νομάρχου Ἀχαΐας καὶ Ἤλιδος, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνετέθη τὸ καθῆκον νὰ μεταβῇ καὶ ἐξετάσῃ τὴν διαχείρισιν τῆς περιουσίας τῆς Μονῆς τῶν Ταξιαρχῶν· πρὸς τοῦτο ζητοῦνται δραχμαὶ 4,500. Μοὶ γεννᾶται ἑπομένως ἡ ἀπορία· πρόκειται διὰ τῶν 4500 δραχμῶν νὰ πληρωθῇ ὁ μισθὸς τοῦ Νομάρχου, διότι τυχὸν ἐπληρώθη ἡ θέσις αὐτοῦ, ἢ ἄλλως ἐξηντλήθη ἡ πίστωσις, ἡ περιληφθεῖσα ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς μισθοδοσίαν τῶν Νομαρχῶν; δὲν τὸ πιστεύω, διότι ὁ Νομάρχης Ἀχαΐας μετετέθη εἰς Ζάκυνθον, ἔμενε δ’ ἐν Πάτραις ἐργαζόμενος, ὡς λέγει ὁ Ὑπουργὸς, εἰς τὴν μνημονευθεῖσαν ὑπηρεσίαν, μενούσης κενῆς τῆς θέσεως τοῦ Νομάρχου Ζακύνθου. Πρόκειται νὰ πληρωθοῦν ἔξοδα γραφείου; Πρόκειται νὰ πληρωθῇ ἐπιμίσθιον; τότε ἀπαιτεῖται Νόμος, διότι, δυνάμει τοῦ Νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, δὲν δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ δίδῃ προσωπικὰς ἀποζημιώσεις εἰς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι κατὰ Νόμον μισθοδοτοῦνται ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου. Λοιπὸν ἐπιθυμῶ ὁ κύριος Ὑπουργὸς νὰ διασαφήσῃ εἰς ποίαν εἰδικῶς ἀνάγκην θέλει διαθέσει τὴν πίστωσιν τῶν 4,500 δραχμῶν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων ζητοῦνται 67,000 δραχμῶν δι’ ἔξοδα Διοικήσεως τοῦ Κεφαλ. ΙΓʹ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν· καθ’ ἃ δὲ συνάγω ἐκ τῆς Ὑπουργικῆς Ἐκθέσεως, τῆς συνοδευσάσης τὸ Νομοσχέδιον τῆς πιστώσεως, τὰ χρήματα ταῦτα θέλουσι δαπανηθῆ εἰς ἀνάγκας, τοῦ Ἐθνικοῦ Τυπογραφείου, καὶ εἰς τὰς ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ἐπροκάλεσεν ἡ ἔκδοσις τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως Ἀνατρέχω εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν τοῦ 1882, εὑρίσκω δ’ ἐν αὐτῷ, ὅτι ἐχορηγήθησαν διὰ τοῦ ἄρθρ. 1 Κεφαλ. 12 «προσωπικὸν Τυπογραφείου καὶ Λιθογραφείου» δρ. 51,300· διὰ τοῦ ἄρθρου 2 «ἔξοδα» 35,000, τὸ ὅλον 86,300· ζητεῖται ἤδη ἐκ τῶν 67,500 κατὰ τὸν πίνακα τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ, πίστωσις ἀναπληρωτικὴ 6 μὲν χιλιάδων πρὸς συμπλήρωσιν τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον πιστώσεως τοῦ προσωπικοῦ τοῦ Τυπογραφείου, δραχμαὶ δὲ 21,500 πρὸς συμπλήρωσιν τῆς κατὰ τὸ ἄρθρ. 2 πιστώσεως τῶν ἐξόδων. Καὶ τοιουτοτρόπως ἡ ἀρχικὴ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ πίστωσις καὶ αἱ δοθεῖσαι συμπληρωματικαὶ πιστώσεις ἀναβιβάζουν τὸ ὅλον ποσὸν τοῦ μὲν πρώτου ἄρθρου «προσωπικὸν τοῦ Τυπογραφείου» εἰς δραχ. 57,300, τοῦ δὲ ἄρθρ. 2 «ἔξοδα» εἰς δραχ. 56,500, καὶ οὕτω διὰ τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον καὶ διὰ τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως θέλει δαπανήσει κατὰ τὸ 1882 τὸ Κράτος 113,800. Ἐνθυμοῦμαι, ὅτι, ὅταν ἐψηφίσθη ὁ Νόμος περὶ ἐκδόσεως τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, περιελήφθη ἐν αὐτῇ διάταξις τοῦ ἄρθρου 18, κατὰ τὴν ὁποίαν «διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος κανονισθήσονται τὰ πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ παρόντος»· ὅτι ἑπομένως τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον ἔμελλε νὰ ἐκδοθῇ πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ Νόμου περὶ ἐκδόσεως τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἠδύνατο νὰ κανονίσῃ τὰ τοῦ προσωπικοῦ, τὸ ὁποῖον ἀπῄτει ἡ ἔκδοσις τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, διότι τὸ Διάταγμα ἔπρεπε νὰ περιορισθῇ μόνον εἰς τὸ νὰ κανονίσῃ τὰ τῆς ἐκτελέσεως, οὐχὶ δὲ νὰ συμπληρώσῃ τὸν Νόμον, καὶ νὰ ἐνασκήσῃ δι’ αὐτοῦ ἡ Κυβέρνησις Νομοθετικὴν Ἐξουσίαν, νομοθετοῦσα δι’ αὐτοῦ θέσεις. Καὶ ἐξεδόθη τὸ Διάταγμα, τὸ ὁποῖον οὐδὲν περὶ αὐτῶν περιέλαβεν. Ἐν τοσούτῳ παρατηρῶ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, σελὶς 33, Κεφάλαιον 12, ἄρθρον 1, ὅτι ἐσημειώθη, ὅτι ὑπάρχουσι διωρισμένοι διὰ τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως εἷς γραμματεὺς διορθωτὴς δοκιμίων μὲ μισθὸν δραχ. 150 κατὰ μῆνα, δραχμ. 1,800, εἷς βοηθὸς αὐτοῦ μὲ μισθὸν δραχ. 120 κατὰ μῆνα, δραχ. 1,440, εἷς διεκπεραιωτὴς μὲ μισθὸν δραχμὰς 120 κατὰ μῆνα, δραχ. 1,440, δύω βοηθοὶ αὐτοῦ ὁ εἷς μὲ μισθὸν δραχ. 60 καὶ ὁ ἕτερος μὲ μισθὸν δραχ. 70 κατὰ μῆνα, δραχ. 1,560, δύω διανομεῖς πρὸς 60 δραχ. ἕκαστος, δρ. 1,440. Ἐρωτῶ τὸν κύριον Ὑπουργὸν, δυνάμει τίνος Νόμου διωρίσθη τὸ μόνιμον τοῦτο καὶ σταθερὸν προσωπικόν, ἀφοῦ γνωστὸν εἶναι, ὅτι ὁ Βασιλεὺς δὲν δύναται κατὰ τὸ Σύνταγμα νὰ διορίζῃ εἰς μὴ νενομοθετημένην θέσιν, θέσις δὲ δὲν ἐνομοθετήθη δι’ οὐδένα τῶν ὑπαλλήλων τούτων; Ἐρωτῶ δὲ ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἤθελε μοὶ ἀντιλεχθῆ, ὅτι ὅτε ἐκανονίσθησαν τὰ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τὸ παρελθὸν διὰ τοῦ Νόμου, δὲν ἐδόθη καιρὸς εἰς τὴν Κυβέρνησιν διὰ νὰ ὀργανώσῃ τὰ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ἀναγκαίου διὰ τοῦ Νόμου, καὶ ὅτι σκοποῦσιν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ βεβαίως νὰ κανονίσωσι ταῦτα διὰ Νόμου, ἐρωτῶ πῶς καὶ τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο δὲν εἰσήχθη μεταξὺ τῶν ἄλλων 82 τῶν ἀναγραφέντων ἐν ταῖς στήλαις τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ἀφοῦ μάλιστα ἐπρόκειτο νὰ ψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς συζητούμενος ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους, ὁ ὁποῖος ἤθελε περιλάβει τὴν πρὸς μισθοδοσίαν τῶν προσώπων αὐτῶν δαπάνην; Ὅ,τι ἐπὶ τέλους νομίζω ἀναγκαῖον νὰ παρατηρήσω πρὸς τὴν Βουλὴν εἶναι, ὅτι δὲν γνωρίζω κατὰ ποίαν κακὴν μοῖραν κατωρθώθη νὰ χάσωμεν καὶ τὴν εὐχαρίστησιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν πρῶτον μᾶς μετέδωκεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τῆς ἐκθέσεως, ἣν εἰσήγαγε περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1882, ἀνακοινώσας εἰς ἡμᾶς ὅτι πιστώσεις 2,900,000 δραχ. θέλουσι μείνει ἀδιάθετοι ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1882, καὶ δεύτερον μᾶς ἐπέδειξε καὶ μᾶς ἀνέλυσεν καὶ αὐτὸς ὁ κύριος Πρωθυπουργός. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἡ ἔκθεσις τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν βεβαιοῖ, ὅτι, κατὰ τὰς εἰκασίας, τὰς ὁποίας ἐποίει ὅταν συνέτασσε τὴν ἔκθεσιν, προσεδόκα ὅτι κατὰ τὸ τέλος τοῦ 1882 θέλουσι μείνει ἀδιάθετοι πιστώσει, ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1882 δραχ. 3,900,000. Δυστυχῶς ὅμως τὴν εὐχαρίστησιν αὐτὴν δὲν πρόκειται νὰ καρπωθῶμεν διὰ πολὺ καιρὸν, διότι πάντα τὰ Νομοσχέδια τῶν πιστώσεων, τὰ ὁποῖα συνεζητήθησαν σήμερον, ἀναβιβάζουσι τὸ ποσὸν τῶν ζητουμένων δι’ αὐτῶν ἀναπληρωματικῶν καὶ ἐκτάκτων πιστώσεων τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1882 εἰς 2,245,000.

§34ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§35ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ ὁμολογῶ, κύριοι, ὅτι ὁ Νομάρχης ἔπρεπε νὰ ἀποζημιωθῇ, διότι τῷ ἀνετέθη μία ὑπηρεσία, ἡ ὁποία τὸν ὑπέβαλεν εἰς ἐκτάκτους δαπάνας· ἀλλὰ τὰ ἔξοδα αὐτὰ ἐπιβαρύνουν τὴν Μονήν. Ἡ Μονὴ αὕτη εἶναι μία τῶν πλουσιωτέρων τοῦ Κράτους, ἔχει εἰσοδήματα ἀρκετὰ σπουδαῖα, καὶ ὤφειλεν ὁ κύριος Ὑπουργὸς ἀντὶ νὰ τὰ πληρώσῃ τὸ Δημόσιον, νὰ διατάξῃ τὴν Μονὴν νὰ τὰ πληρώσῃ εἰς τὸν Νομάρχην. Αὐτὸ ἔπρεπε νὰ γείνῃ, καὶ ὄχι νὰ λέγῃ ὁ Ὑπουργὸς νὰ τὰ πληρώσῃ τὸ Δημόσιον καὶ ὅτι τὰ ζητεῖ κατόπιν. Καὶ ἴσως ἔλθῃ κανεὶς διάδοχός σου ὁ ὁποῖος ἔχων εὐνοϊκωτέρας διαθέσεις πρὸς τὴν Μονὴν ἐκείνην, καὶ δὲν τὰ ζητήσῃ ποσῶς. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι τὸ κονδύλιον τοῦτο πρέπει νὰ ἀφαιρεθῇ, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον νὰ διατάξῃ ἀμέσως νὰ πληρωθῇ τὸ ποσὸν ἀπὸ τὴν Μονήν.

§36ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Νὰ ἦσθε βέβαιος ὅτι πρὶν ἔλθῃ ὁ διάδοχός μου θὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις καὶ τὰ χρήματα αὐτὰ θὰ πληρωθῶσιν ἀπὸ τοὺς ὑπαιτίους τῆς δαπάνης.

§37ΚΑΛΛΙΓΑΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Ἐξ ὅσων παρετήρησεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Γόρτυνος, δύω τινὰ ἀνάγονται εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, ἢ μᾶλλον τὸ πρῶτον τὸ ἐκ δραχμῶν 6,000 διὰ τὸ προσωπικὸν τοῦ Τυπογραφείου καὶ Λιθογραφείου. Ὅτε ὑπεβλήθη ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1882, ἦτο ἄγνωστον τότε καὶ ἀδύνατον νὰ προΐδῃ τὸ Ὑπουργεῖον ποῖαι δαπάναι ἔμελλον νὰ προέλθουν ἰδίως ἐκ τοῦ Νόμου περὶ δημοσιεύσεως τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, διότι τότε δὲν εἶχεν εἰσέτι ὑποβληθῆ· τὸ Νομοσχέδιον εἶναι μεταγενέστερον καὶ ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ Νόμου ἐπῆλθε μόλις, νομίζω, ἀπὸ τοῦ Ἰουλίου. Αἱ ἐργασίαι, παρετήρησα καὶ χθές, ηὔξησαν τερατωδῶς δύναμαι νὰ εἴπω, ἀλλ’ ἀπροσδοκήτως, ἐνῶ συγχρόνως ἐπῆλθε καὶ ἡ ἀπεργία ἐκ μέρους τῶν στοιχειοθετῶν. Παρουσιάσθη ἑπομένως ἀνάγκη, διὰ νὰ μὴ διακοποῦν αἱ ἐργασίαι τοῦ Τυπογραφείου καὶ ἰδίως ἡ ἐκτύπωσις τῶν ἐντύπων, νὰ προσληφθῇ ἔκτακτον προσωπικόν. Τὸ ποσὸν αὐτὸ ἀνάγεται εἰς τὰς δαπάνας τὰς γενομένας διὰ τὸ ἐπικουρικὸν προσωπικόν, ὅπως ἐργάζηται τὸ Τυπογραφεῖον ἀδιαλείπτως· τοῦτο ἀφορᾷ τὰς 6,000 δραχμάς. Ἔγεινε δὲ ἐπαύξησις τοῦ Τυπογραφείου, καὶ ἡ ἐπαύξησις ἔγεινε, διότι ἦτο ἀδύνατον νὰ προχωρῇ ἡ ἐργασία ὅπως ὑπῆρχε τὸ κατάστημα· ἦσαν ἀναμὶξ τὰ πιεστήρια καὶ οἱ στοιχειοθέται· προσετέθη νέα μηχανὴ ἀτμοκίνητος, ἐνῶ πρὸ τούτου ἡ παλαιὰ μηχανὴ καθ’ ἡμέραν εἶχεν ἀνάγκην ἐπισκευῆς· παρουσιάσθη ἀνάγκη λοιπὸν νὰ προστεθῇ καὶ οἰκοδομὴ, διὰ νὰ περιλάβῃ αὐτὴν τὴν μηχανὴν, καὶ κατεσκευάσθη μακρὰ σειρὰ δωματίων διὰ τοὺς στοιχειοθέτας, οἵτινες ἐχωρίσθησαν ἀπὸ τὰ πιεστήρια, διότι ταῦτα ηὔξησαν κατὰ τὸν ἀριθμόν· προσετέθησαν λοιπὸν ἐξ αὐτῆς τῆς δαπάνης, αἱ ὁποῖαι συμπεριλαμβάνουν συγχρόνως καὶ τὸ ἔκτακτον προσωπικὸν διὰ τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως. Παρετήρησεν ὁ ἔντιμος βουλευτής, ὅτι ἐδημιουργήθησαν θέσεις μὴ νενομοθετημέναι διὰ Διατάγματος, ἐνῶ ὁ Νόμος ἀφῆκε μόνον τὴν ἐκτέλεσιν εἰς τὴν Ἐκτελεστικὴν Ἐξουσίαν. Ἡ ἐκτέλεσις πρέπει νὰ γείνῃ βεβαίως δι’ ὀργάνων· δὲν ἕπεται ὅμως, ὅτι ἐδημιουργήθησαν θέσεις· αὐτὸ εἶναι ἔκτακτον προσωπικόν, τὸ ὁποῖον δὲν θεωρεῖται, ὅτι ἔχει ἔχει τὸν χαρακτῆρα τοῦ ὑπαλλήλου τοῦ ὑπάρχοντος δι’ Ὀργανικοῦ Νόμου, εἶναι ἔκτακτον προσωπικόν, τὸ ὁποῖον ἁπλῶς παρέχει ὑπηρεσίαν προσωρινὴν, ὅσον ἡ ἐκτέλεσις ἀπαιτεῖ· τοιοῦτόν τι ἤθελε συμβῆ εἰς πᾶσαν ἄλλην περίστασιν, ὅταν ζητῆται πίστωσις πρὸς ἐκτέλεσιν Νόμου· ἡ ἐκτέλεσις Νόμου ἔχει ἀνάγκην βεβαίως τῆς ἐπικουρίας προσώπων, τὰ ὁποῖα προσλαμβάνονται προσκαίρως καὶ δὲν ἀποκτοῦν τὰ δικαιώματα, ὅσα ἕπονται ἐκ τῆς ὑπάρξεως τοῦ Ὀργανικοῦ Νόμου.

§38Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἅμα διορίζονται διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος ἔχουν καὶ δικαίωμα συντάξεως.

§39ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν διωρίσθησαν διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος.

§40Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διωρίσθησαν συνεπείᾳ τοῦ Διατάγματος.

§41ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι;

§42ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὑπάρχει διαφορὰ σπουδαία. Ἐνόμισεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Γόρτυνος, ὅτι ἐκ τῶν πιστώσεων τούτων ἠδύνατο νὰ ἐξαλειφθῇ ἡ ἐντύπωσις ἡ προελθοῦσα διὰ τῆς ἀγγελίας, ὅτι μέλλουν νὰ μείνουν ἀδιάθετα 2 ἑκατομμύρια ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1882. Νομίζω, ὅτι δὲν μειοῦται ἐκείνη ἡ προσδοκία εἰμὴ μόνον κατὰ δραχμὰς 200,000, διότι τόσον περίπου ποσὸν προστίθεται εἰς τὸν ἀριθμὸν τῶν πιστώσεων, τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ ἐπιψήφισις· τὰ δὲ λοιπὰ, ὅσα ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Βουλὴν, εἶναι μεταφορὰ ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1881, καὶ ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ θεωρῶνται, ὅτι αὐτὰ ἐλαττώνουν τὰ ἀποτελέσματα τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1882.

§43ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐν τῇ πιστώσει ταύτῃ ἀνάγονται τὰ ὑγειονομικὰ, καὶ ὡς πρὸς ταῦτα αἱ παρατηρήσεις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐκ Γόρτυνος δὲν ἠξεύρω εἰς τί πρακτικὸν ἀφορῶσιν. Ἐννοεῖ ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος νὰ εἴπῃ, ὅτι κακῶς ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις, δαπανήσασα πλειότερον ἢ ὅσον ὑπῆρχεν ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ ἀναγεγραμμένον; ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος ἀνέφερεν ἔκθεσίν τινα ἰατρῶν, οἵτινες παρίστων, ὅτι ὡς ἐκ τῆς γλίσχρου χορηγήσεως, τῆς γενομένης εἰς τὴν διεύθυνσιν τοῦ Νοσοκομείου Κανθάρου, τὸ Νοσοκομεῖον ἐκεῖνο δὲν ἀνταπεκρίνετο πρὸς ἀνάγκας, αἵτινες τὸ ἐπιβάρυναν. Ἀλλ’ αὐτὸ τοῦτο ἔπρεπε νὰ πείσῃ αὐτὸν, ὅτι δικαίως ἡ Κυβέρνησις προέβη εἰς μείζονας δαπάνας, ἵνα θεραπεύσῃ τὰς ἐλλείψεις, τὰς ὁποίας ἡ ἔκθεσις ἐκείνη ἀπεδείκνυεν ὑπαρχούσας. Ἐνῶ δὲ ἡ ἔκθεσις ἐκείνη ἀφώρα εἰς τὸ Νοσοκομεῖον τοῦ Κανθάρου, ἠναγκάσθημεν νὰ συστήσωμεν καὶ ἕτερον Νοσοκομεῖον, λειτουργοῦν συνάμα μετὰ τοῦ ἐν Κανθάρῳ, κατὰ τὴν θέσιν τοῦ Γουδῆ. Εἴχομεν δύω Νοσοκομεῖα ὑπερπλήρη, εἰς τὰ ὁποῖα τὸ Δημόσιον ἦτο ἠναγκασμένον νὰ παρέχῃ πάντα τὰ μέσα, διότι ἄλλοθεν ὀλίγαι συνδρομαὶ ἐλαμβάνοντο. Ἔπρεπε προσέτι νὰ ἐργάζηται τὸ Ὑπουργεῖον καὶ προληπτικῶς, ἔπρεπε ν’ ἀποκτᾷ πανταχόθεν τὴν δαμαλίδα, ἥτις εἶναι λίαν δαπανηρὰ, πρέπει δὲ νὰ ἦναι καὶ πρόσφατος, ἵνα ᾖ χρήσιμος, καὶ ἑπομένως διὰ παντὸς ταχυδρομείου ἐλαμβάνομεν ἐκ διαφόρων πόλεων τῆς Εὐρώπης δαμαλίδα, διότι καὶ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη δὲν εἶναι πολὺ ἄφθονος ἡ δαμαλίς· ἕκαστον Κράτος παράγει τὸ ἀνάλογον ποσὸν διὰ τὰς ἀνάγκας τοῦ Τόπου, καὶ δὲν ἔχει δαμαλίδα προωρισμένην δι’ ἐξαγωγὴν, ἠναγκάσθημεν δὲ νὰ παραγάγωμεν καὶ ἐν τῷ Τόπῳ δαμαλίδα. Καὶ ἡ δαπάνη, τὴν ὁποίαν εὑρίσκετε εἴτε ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ, εἴτε ἐν ταῖς ἐκτάκτοις πιστώσεσι, δὲν περιέχει πάντα τὰ δαπανηθέντα, διότι καὶ ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν ἐκ τῶν ἀνηκουσῶν εἰς αὐτὸ πιστώσεων ἐγένετο πολλὴ δαπάνη, τῆς ὁποίας δὲν ἐζητήθη ἡ ἀπόδοσις ἄλλοθεν· ἦτο ἀναγκαία καὶ διὰ τὸν στρατὸν δαμαλὶς, ἀλλ’ ἐκ ταύτης τῆς δαμαλίδος, τῆς ἐνταῦθα παραγομένης, πολλὴ διετέθη καὶ ἐκτὸς τοῦ στρατοῦ. Νομίζω, ὅτι, ἐὰν γείνῃ ἐξέτασις τῆς ἐνεργείας τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας καὶ παραβληθῇ αὕτη ἡ ἐνέργεια πρὸς τὴν γενομένην δαπάνην, θέλει εὑρεθῆ, ὅτι μακρὰν τοῦ νὰ παρέχῃ ἀφορμὴν αὕτη εἰς ἐπικρίσεις ἐπὶ σπατάλῃ, τοὐναντίον ἀποδεικνύει μεγίστην οἰκονομίαν. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐν ἀρχῇ ἕνεκα τῆς οἰκονομίας ταύτης, καὶ διότι εἴμεθα ἐντελῶς ἀπαράσκευοι πρὸς τὴν ἐπελθοῦσαν ἀνάγκην, δὲν παρείχετο ὅση ἔπρεπε περιποίησις εἰς τοὺς ἀσθενεῖς· ἀλλὰ κατόπιν ἐδόθη πλήρης περιποίησις, καὶ ἐὰν ἐξέλιπεν ἐντεῦθεν σήμερον εὐτυχῶς ἡ νόσος, βεβαίως ὀφείλεται τοῦτο, ἐν μέρει τοὐλάχιστον, εἰς τὴν ἐνέργειαν τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους.

§44ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Πρὸ παντὸς πρέπει νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις εἰς ἀπάντησιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι αἱ θέσεις τοῦ Γραμματέως, Διορθωτοῦ δοκιμίων, τοῦ Διεκπεραιωτοῦ, τῶν δύω Βοηθῶν αὐτοῦ, καὶ τῶν δύω διανομέων τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, ὅτι εἶναι θέσεις προσωριναὶ, καὶ ὅτι εἰς τὰς θέσεις ταύτας διωρίσθη προσωρινὸν προσωπικόν. Ἂν ἀναζητήσω τὴν ἔννοιαν τῶν φράσεων τούτων τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, θέλω συναγάγει, ὅτι τὸ προσωπικὸν αὐτὸ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας θέλει παυθῆ, μετὰ ἕνα ἢ δύω μῆνας, διότι εἶναι προσωρινόν. Ἀλλὰ τὸ προσωπικὸν αὐτὸ δὲν εἶναι προσωρινὸν, διότι ἡ ἔκδοσις τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως δὲν εἶναι προσωρινὴ, διότι θέλει ἐξακολουθεῖ καὶ κατὰ τὰ ἑπόμενα ἔτη, ἡ δὲ ἔκδοσις τῆς Ἐφημερίδος θέλει ἀπαιτεῖ τὸ προσωπικὸν τοῦτο· ἂν δὲ τὸ προσωπικὸν αὐτὸ δὲν ἦναι προσωρινὸν, ἔπρεπε νὰ νομοθετηθῶσιν αἱ θέσεις. Δὲν ἐπιτρέπεται δὲ εἰς τοὺς Ὑπουργοὺς δι’ ἁπλῶν διαταγῶν νὰ πλάττωσι θέσεις, νὰ προσδιορίζωσι μισθοὺς, τοὺς ὁποίους Νόμοι δὲν προβλέπουσιν, ἐνῶ τὸ Σύνταγμα ἠρνήθη τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς ἐκεῖνον, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνέθετο τὴν ἐνάσκησιν τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας, πολὺ περισσότερον δ’ ἀρνεῖται τὸ δικαίωμα αὐτὸ εἰς τὰ ὄργανα, δι’ ὧν ἐκεῖνος ἐνασκεῖ τὴν Ἐκτελεστικὴν αὐτοῦ Ἐξουσίαν. Ἐκεῖνο δὲ, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι, ἐπειδὴ δὲν διώρισεν αὐτοὺς διὰ Διατάγματος, ἀλλὰ δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς, εἰσὶ προσωρινῶς, εἶναι ἥκιστα ἀκριβές. Οἱ Νόμοι, καθιστῶντες τὰς θέσεις, κανονίζουσι τὸν τρόπον, καθ’ ὃν διορίζονται οἱ διοριζόμενοι. Καὶ ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουσιν εἰς τὴν τάξιν τῶν ἀνωτέρων ὑπαλλήλων, δι’ οὓς ὁ Νόμος ἀπαιτεῖ ἐγγυήσεις περισσοτέρας, διορίζονται διὰ Β. Διατάγματος· οἱ ὑποδεέστεροι δὲ διορίζονται δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς· ἀλλὰ καὶ οἱ μὲν καὶ οἱ δὲ διορίζονται κατὰ τὸν τρόπον τοῦτον, διότι ὁ Νόμος τὸ ἐπιτρέπει. Ἑπομένως τὰ γενόμενα εἰς τὴν διεύθυνσιν τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἐγένοντο νομίμως. Ὀφείλω ἤδη ὀλίγα καὶ εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ὁ κ. Πρόεδρος ὑπέλαβεν, ὅτι ἐγὼ ἐπέκρινα τὴν Κυβέρνησιν διατί νὰ μὴ ἀρκεσθῇ εἰς τὰς πιστώσεις, τὰς ὁποίας ἐχορήγησεν αὐτῇ ὁ Προϋπολογισμὸς, ἀλλὰ νὰ δαπανήσῃ καὶ πέραν αὐτοῦ. Οὐδὲν τοιοῦτον εἶπον. Ἐγὼ δὲν ἐπέκρινα τὴν Κυβέρνησιν, διότι ζητεῖ πιστώσεις ἀναπληρωματικὰς, ἐνῶ ὑπῆρχεν ἀνάγκη. Ἂν αἱ χορηγηθεῖσαι πιστώσεις δὲν ἐπήρκεσαν, ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ δαπανήσῃ πλείω αὐτῶν. Ἀλλὰ παρέστα ὅτι, κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην, καὶ τὴν γνώμην πολλῶν συναδέλφων μου, ἡ Ἀστυνομία δὲν ἐξεπλήρωσεν ὅ,τι ὤφειλε πρὸς πρόληψιν τῆς μεταδόσεως τῆς ἐπιδημίας καὶ καταστολὴν αὐτῆς. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς σᾶς ὡμολόγησεν, ὅτι, κατὰ τὴν ἔκθεσιν τῶν Ἰατρῶν περὶ τοῦ Νοσοκομείου τοῦ Κανθάρου, δὲν εἶχον δοθῇ ἀρχικῶς τὰ ἀναγκαῖα μέσα, καὶ ἡ νοσηλεία ἐγίνετο κατὰ τρόπον μὴ πλήρη. Ἀλλὰ διατί νὰ μὴ δοθῶσι τὰ ἀναγκαῖα μέσα; Τὴν ἔκθεσιν ἐκείνην δὲν εἶδον. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς εἶπεν, ὅτι τὴν ἀπέστειλεν εἰς τὴν Βουλὴν, ἀλλ’ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς δὲν ἔλαβε γνῶσιν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἐχορήγησε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς πρόληψιν τῆς νόσου, ἀλλὰ περὶ τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα ὤφειλε νὰ λάβῃ ἡ Ὑγειονομικὴ Ἀστυνομία πρὸς πρόληψιν τῆς νόσου· καὶ τὰ μέτρα ταῦτα ἔχουσιν ἀναγραφῆ ἐν τῇ Νομοθεσίᾳ. Ἀλλ’ οὐδὲν τούτων ἐλήφθη ἐγκαίρως, καὶ διὰ τοῦτο οὐ μόνον δὲν προελήφθη ἡ νόσος, ἀλλὰ καὶ διεδόθη τοσοῦτον, ὥστε καὶ λόγος ἐν τῇ Βουλῇ ἐγένετο, καὶ ἕνεκα τούτου ἴσως ἐπῆλθε τὸ δυστύχημα ν’ ἀπολεσθῶσι πολλοὶ τῶν συμπολιτῶν ἡμῶν. Αὐτοὺς τοὺς ὑπαινιγμοὺς ἠθέλησα νὰ εἴπω πρὸς τὴν Βουλὴν, οὐχὶ ἵνα φέρω συζήτησιν, ἀλλ’ ἵνα καταστήσω δῆλον, ὅτι δὲν διέφυγε τὴν προσοχὴν ἡμῶν ἡ ἀδιαφορία τῶν Ἀρχῶν.

§45ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τοιούτων θεμάτων, ἀφορώντων εἰς τὴν ὑγείαν τῶν πολιτῶν καὶ εἰς τὴν ζωὴν αὐτῶν, νομίζω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπονται ὑπαινιγμοί. Ἂν ἡ Ἀστυνομία ἐδείχθη ὀλίγωρος πρὸς τὸ καθῆκον αὐτῆς, ἔπρεπε νὰ καταγγελθῇ. Ἀλλ’ ἡ Ἀστυνομία, κατ’ ἐμὲ τοὐλάχιστον, ἀπέδειξεν ἄκραν ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ μέριμναν περὶ τῶν πολιτῶν. Τὸ νὰ γίνεται λόγος, ἂν ἐξετελέσθησαν πᾶσαι αἱ διατάξεις αἱ κανονιστικαὶ περὶ τοῦ θέματος τούτου, δὲν εἶναι σπουδαῖον· διότι αὗται εἶναι θεωρίαι, ἀλλ’ ἐν τῇ πράξει, ἐνσκηψάσης τῆς νήσου, εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῶσι πᾶσαι· ἐγένετο ὅμως πᾶσα φροντὶς πρὸς πρόληψιν τῆς νόσου. Αὐτὸ τοῦτο, τὸ ὅτι ἐστείλαμεν Ἐπιτροπὴν εἰς τὸν Κάνθαρον, ἀποδεικνύει, ὅτι ἐλήφθη πᾶσα πρόνοια, καὶ ὅτι τὸ κακὸν ἀναγνωρισθὲν ἐθεραπεύθη. Ὡς πρὸς τὸ ἕτερον ζήτημα, τὸ ἀφορῶν εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος παρετήρησεν, ὅτι δὲν εἶχε δικαίωμα ἡ Κυβέρνησις νὰ προβῇ εἰς διορισμοὺς εἴτε διὰ Β. Διατάγματος, εἴτε δι’ ὑπουργικῆς διαταγῆς. Ἀλλὰ τὸ δικαίωμα τοῦτο τὸ εἶχεν ἡ Κυβέρνησις ἐκ τοῦ Νόμου, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὴν Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἐκ τοῦ Προϋπολογισμοῦ. Ἐν τῇ συντάξει τοῦ Νόμου ἐπρυτάνευσεν ἡ ἰδέα, ὅτι ἔπρεπε πρῶτον νὰ γείνῃ ἐφαρμογὴ τῶν διαταττομένων, ἵνα ἴδωμεν ποίων θέσεων θέλει ὑπάρξει ἀνάγκη· καὶ κατὰ τὴν οἰκονομίαν τοῦ Νόμου ἐκείνου, μέχρις οὗ ψηφισθῇ ἕτερος Νόμος, κανονίζων τὰ τῶν θέσεων, ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διορίζῃ πρόσωπα, λαμβάνοντα προσωρινοὺς διορισμούς. Τὴν δὲ ἀρχὴν ταύτην, τὴν ἐν τῷ Νόμῳ ἀναγεγραμμένην, ἐπεκύρωσε καὶ ὁ Προϋπολογισμὸς χορηγήσας πίστωσιν 40 χιλ. δραχμῶν εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἄνευ οὐδεμιᾶς εἰδικεύσεως. Τὸν Νόμον ἔπρεπε νὰ εἰσαγάγωμεν τὸ ταχύτερον, καὶ ἔχομεν αὐτὸν παρεσκευασμένον· ἀλλὰ διατί δὲν τὸν εἰσηγάγομεν; διὰ τοὺς λόγους, οὓς ἐπανέλαβε τοσάκις ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος· διότι, ὡς ἔχουσι τὰ τῆς Βουλῆς, εἶναι περιττὸν νὰ τὸν εἰσαγάγωμεν. Ἡ εἰσαγωγὴ θὰ ἦτο εἰκονικὴ, θὰ ἐγένετο δὲ μόνον καὶ μόνον, ὅπως εἰς τὰ 78 Νομοσχέδια, ἅτινα ἀνέφερεν ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος, προσθέσωμεν καὶ 79ον. Ἐὰν σπουδαιολογῶμεν, πρέπει νὰ ἀναγνωρίσωμεν, ὅτι ὁ Νόμος περὶ Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, καὶ ἂν εἰσήγετο, δὲν ἠδύνατο νὰ ψηφισθῇ ἐφέτος. Ἑπομένως θὰ ἐξακολουθήσῃ ὑπάρχουσα ἡ μέχρι τοῦδε προσωρινὴ κατάστασις, ἣν ἐκανόνισεν ὁ πρῶτος Νόμος περὶ τῆς Ἐφημερίδος τῆς Κυβερνήσεως, τοῦ νὰ διορίζῃ ἡ Κυβέρνησις προσωρινῶς πρόσωπα, ἅτινα δὲν θεωροῦνται ὑπάλληλοι τοῦ Κράτους, ἀλλ’ ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνωσι τὴν μισθοδασίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἀφορᾷ ἡ ἐν τῷ Προϋπολογισμῷ πίστωσις, καὶ ἐν μέρει καὶ πίστωσις, περὶ ἧς ἤδη γίνεται λόγος.

§46Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ἐβεβαίωσεν, ὅτι ἡ Ἀστυνομία ἐνήργησε καλῶς. Ὡς πρὸς τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς Ἀστυνομίας μετὰ τὴν πρόοδον καὶ τὴν διάδοσιν τῆς νόσου, ὁμολογῶ, ὅτι ἦτο καλή· ἀλλὰ κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς νόσου ἀτυχῶς δὲν ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν της, παρέβη αὐτὸ, καὶ τὸ παρέβη ἀπανθρώπως. Κατὰ τὸ θέρος πάντες ἐμάθομεν, ὅτι ἡ νόσος αὐτὴ εἶχε διαδοθῆ εἰς τὸν Πειραιᾶ καὶ τὰς Ἀθήνας, καὶ ὅτι οἱ πάσχοντες ἐπέμποντο εἰς τὸ Νοσοκομεῖον τοῦ Κανθάρου. Νομίζετε, ὅτι ἐκεῖ ἐτύγχανον τῆς δεούσης θεραπείας καὶ φιλανθρωπίας; Εἶδον τὸν ἀδελφὸν ἑνὸς παθόντος ἐξ Ἀθηνῶν, Μιχαλοπούλου, νομίζω, ἐλθόντα εἰς τὴν οἰκίαν μου. Μοὶ εἶπεν, ὅτι ἤρχετο ἐκ Κανθάρου, ἔνθα δὲν ἠδυνήθη νὰ ἴδῃ τὸν ἀδελφόν του, ἀλλ’ ἔμαθεν, ὅτι τοὺς ἀσθενεῖς μεταχειρίζονται ὡς κτήνη, ὅτι δὲν εἶχον οὔτε δοχεῖα ἰατρικῶν, οὔτε πινάκια, οὔτε ποτήρια, ὅτι δὲν ἔχουσι κοχλιάρια, καὶ ὅταν ἀπέθνησκον τοὺς ἔῤῥιπτον ἐκεῖ πλησίον, καὶ λέγω ἔῤῥιπτον, διότι μόλις τοὺς ἐσκέπαζον μὲ ὀλίγον χῶμα· τὰ δὲ ἐνδύματά των ἐπωλοῦντο εἰς τὴν ἀγορὰν τοῦ Πειραιῶς. Ὅταν ἔμαθον τοῦτο, ἔγραψα ὀλίγας λέξεις εἰς τὴν ἐφημερίδα «Πρωίαν». Τότε ἐξηγέρθησαν αἱ Ἀρχαὶ, καὶ ὁ ἰατρὸς τοῦ Νοσοκομείου Κανθάρου, καὶ διέψευδον διαῤῥήδην τὰς δημοσιεύσεις ἐκείνας, ἃς ὁμολογῶ, ὅτι ὑπεστήριξαν καὶ αἱ ἄλλαι ἐφημερίδες ἡ «Νέα Ἐφημερίς», ἡ «Ἐφημερὶς» καὶ σύμπας ὁ Τύπος. Τότε δὲ ἐδόθη μεγάλη ὤθησις καὶ ἐνέργεια περὶ τῶν ἐν Κανθάρῳ γενομένων, καὶ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω, ὅτι καὶ ὁ Νομάρχης Ἀττικῆς πρῶτος ἔσπευσε καὶ προεκάλεσεν Ἐπιτροπὴν ἰατρῶν, ὅπως μεταβῇ ἐκεῖ. Μετέβησαν δὲ ὡς Ἐπιτροπὴ τρεῖς ἀξιότιμοι ἰατροὶ, καὶ ἡ ἔκθεσις, τὴν ὁποίαν ἔγραψαν, εἶναι φρικώδης. Βεβαιῶ ὅτι, ὅστις δήποτε ἐξ ὑμῶν ἀναγνώσῃ τὴν ἔκθεσιν ἐκείνην, θὰ νομίσῃ, ὅτι οἱ πάσχοντες ἐξ εὐλογίας ἐστάλησαν εἰς τὰ βάσανα τοῦ Τατάρτου· ἡ ἔκθεσις διημφισβητήθη, καὶ ὁ κ. Νομάρχης μετὰ τῶν αὐτῶν ἰατρῶν καὶ τοῦ Διευθυντοῦ τῆς Ἀστυνομίας μετέβησαν ἐκ νέου· ἀλλ’ ἐντὸς δύω ἡμερῶν ἠγόρασαν τὰ χρειώδη εἰς τὸ Νοσοκομεῖον, καὶ οἱ ἰατροὶ εὗρον καὶ ποτήρια καὶ κοχλιάρια καὶ σινδόνας, ἀλλ’ ὅλα νέα· οἱ ἀσθενεῖς, ἐπιδεικνύοντες ταῦτα, ἔλεγον: εἶναι νέα, χθὲς ἠγοράσθησαν, ὅπως διαψεύσωσι τὴν ἔκθεσιν τῆς Ἐπιτροπῆς. Ἡ κακὴ λοιπὸν περιποίησις καὶ ἡ ἔλλειψις τῶν πρὸς νοσηλείαν μέσων εἶναι ἡ κυρία ἀφορμὴ τῆς διαδόσεως τῆς νόσου. Τὰ ἐνδύματα ἐπωλοῦντο εἰς τὴν ἀγοράν. Οἱ ἀσθενεῖς ἐφοβοῦντο νὰ δηλώσωσιν, ὅτι πάσχουσι, διότι ἐγνώριζον ὅτι, ἂν ἐστέλλοντο εἰς τὸν Κάνθαρον, θὰ ἐστέλλοντο εἰς βέβαιον θάνατον· ἐνοσηλεύοντο λοιπὸν κρύφα, καὶ διεδίδετο οὕτως ἡ νόσος. Ὅσον ἀφορᾷ τὴν μεταγενεστέραν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἀρνούμεθα, ὅτι ἐφρόντισεν ὡς ὤφειλε νὰ πράξῃ πᾶσα Κυβέρνησις.

§47ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν πρέπει νὰ πιστευθῇ, ὅτι τὰ πράγματα ἔχουσιν ὡς παρέστησεν αὐτὰ ὁ προαγορεύσας. Τὴν ἔκθεσιν θέλω ὑποβάλει ἐκ νέου, ἵνα λάβωσι γνῶσιν πάντες, ἵνα ἴδωσιν, ὅτι οὐδὲν φρικῶδες περιέχει, ὅτι ὑπῆρχον ἐλλείψεις πολλαὶ, ὅτι ἦτον ἀνάγκη νὰ συμπληρωθῶσι τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν, ἀλλ’ ὅτι οὐδὲν ἐξ ὅσων ἀνέφερεν ὁ κύριος Ζυγομαλᾶς ἔλαβε χώραν. Οὐδέποτε ἐπετράπη νὰ πωλῶνται τὰ ἐνδύματα τῶν εὐλογιώντων ἐν τῇ πόλει Πειραιῶς· ταῦτα ἐκαίοντο. Ὑπῆρχε πᾶσα ἰατρικὴ θεραπεία· ὁ αὐτὸς δὲ ἰατρὸς ὑπάρχει καὶ μέχρι σήμερον μετὰ ζήλου διευθύνων, καὶ ὁ ὁποῖος ἀπέδειξεν, ὅτι ἔχει εἰδικότητα εἰς τοιαύτην ἐργασίαν καὶ ἄκραν φιλανθρωπίαν. Ἂν δὲ οἱ ἀσθενεῖς δὲν ἐδέχοντο προθύμως νὰ μεταβῶσιν εἰς τὸ Νοσοκομεῖον, τοῦτο δὲν προήρχετο ἐκ τῆς καταστάσεως αὐτοῦ, ἀλλ’ ἐκ τῆς φυσικῆς διαθέσεως τῶν πασχόντων, ὅπως ἀποκρύπτωσι τὸ νόσημα αὑτῶν καὶ ἡ ἀποστροφή των πρὸς τὴν ἰδέαν τῆς μεταβάσεως εἰς τὸ Νοσοκομεῖον. Κατόπιν, ὅτε τὸ Νοσοκομεῖον διεῤῥυθμίσθη ἄριστα, ὡς ὁ κύριος Βουλευτὴς ὡμολόγησε, μέγιστος δὲ ἀριθμὸς ἐπείσθη νὰ μεταβῇ εἰς αὐτὸ, ἐξηκολούθησεν ὅμως ἡ εἰς τὸ Νοσοκομεῖον μετάβασις οὖσα μισητὴ, ἑκάστου προτιμῶντος τὴν κατ’ οἶκον περιποίησιν, καὶ ὑπῆρχε πάντοτε ἀνάγκη ἐργασίας ἀστυνομικῆς, ὅπως ἀνακαλύπτωνται οἱ ὑποκρυπτόμενοι, οὐδὲ ἦτο δυνατὸν ν’ ἀνακαλυφθῶσιν ὅλοι· ἑπομένως δὲν εἶναι ὀρθὸν ν’ ἀποδίδωμεν εἰς ἔλλειψιν τῆς Ἀστυνομίας κακὸν, προερχόμενον ἐξ ἐλλείψεως τῆς ἀνθρωπίνης φύσεως. (Ἀναγινώσκεται τὸ Νομοσχέδιον περὶ ἀναπληρωματικῆς πιστώσεως διὰ τὸ ἔτος 1882 ἐκ δραχμῶν 90,525 καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν).

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθησαν αἱ ἐκθέσεις τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Ἐσωτερικῶν ἐπὶ τῶν ἑξῆς Νομοσχεδίων· 1ον) περὶ τῆς διαχειρίσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας Κεφαλληνίας, 2ον) ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς μετὰ τῆς Γαλλίας δηλώσεως ὡς πρὸς τὸν κατὰ λέξιν κανονισμὸν τῶν ἐξωτερικῶν τηλεγραφικῶν τελῶν, καὶ 3ον) ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ ἐσωτερικῶν τηλεγραφικῶν τελῶν. (Ὅρα Παράρτημα). Προχωροῦμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρώτη συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ συστάσεως καὶ σχηματισμοῦ τελωνιακῶν θέσεων (θόρυβος).

§49ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν οἱοσδήποτε προτίθεται νὰ φέρῃ ἀντιῤῥήσεις εἰς ἓν ἕκαστον τῶν Νομοσχεδίων τῶν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει, εἶναι περιττὸν καὶ νὰ ἀναγινώσκωμεν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· ἀρκεῖ νὰ γείνῃ τοιαύτη δήλωσις, ὅπως μεταβῶμεν εὐθὺς εἰς τὴν ἀνάγνωσιν Νομοσχεδίου, περὶ οὗ θέλει ὑπάρξει συζήτησις, καὶ τοιοῦτον Νομοσχέδιον εἶναι τὸ πρῶτον φορολογικόν.

§50Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐδήλωσα, ὅτι δὲν δέχομαι τὸ σύστημα αὐτό.

§51ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις εἰς τὸ περὶ δυνάμεως τοῦ Στρατοῦ.

§52ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Προτάξατέ το, ἀλλὰ δὲν δεχόμεθα τὴν ἀρχὴν τοῦ νὰ διατρέχωμεν καθ’ ἑκάστην ἡμέραν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§53ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ περὶ δυνάμεως τοῦ Στρατοῦ, ὅπως καὶ ἄλλα τινὰ στρατιωτικὰ Νομοσχέδια εἶναι λίαν ἀναγκαῖον. Ἐὰν θέλετε, ἂς ἀναγνώσωμεν τὰ στρατιωτικὰ Νομοσχέδια.

§54ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Ὁρίσατέ τα.

§55ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι Νομοσχέδια μικρὰ, Νομοσχέδια ὑπηρεσίας. Ἄς ἀρχίσωμεν λοιπὸν ἀπὸ τοῦ 21ου τῆς ἡμερησίας διατάξεως, τοῦ περὶ ἀντικαταστάσεως τοῦ ἄρθρου 4ου, τοῦ περὶ ὁρίου ἡλικίας τῶν ἀξιωματικῶν ἐν τοῖς διαφόροις βαθμοῖς ΑΛΣΤʹ Νόμου. Ἰδοὺ περὶ τίνος πρόκειται. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον ἐψηφίσθη Νόμος, κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ ἀξιωματικοὶ, ὅταν φθάσουν εἰς ἡλικίαν τινὰ, τίθενται εἰς ἀποστράτευσιν, κατελογίζετο δὲ ἡ ἡλικία αὐτῶν κατὰ τὴν ἐγγεγραμμένην εἰς τὸ Μητρῷον, ἀλλὰ πολλοὶ τῶν ἀξιωματικῶν, τεθέντες εἰς ἀποστρατείαν, ἐνήγαγον τὸ Δημόσιον εἰς τὰ Δικαστήρια, προσάγοντες διαφόρους ἀποδείξεις, ὅπως ἀναιρέσωσι τὴν ἐν τῷ Μητρῴῳ ἡλικίαν αὐτῶν καὶ ἀνετρέψωσι τὴν περὶ ἀποστρατεύσεως αὐτῶν Ὑπουργικὴν ἀπόφασιν. Διὰ τοῦτο εἰσήγαγον τὸ προκείμενον Νομοσχέδιον, ὅπως κανονισθῇ ὁριστικῶς τὸ ζήτημα τοῦτο. (Ἀναγινώσκεται τὸ Νομοσχέδιον).

§56ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἶναι ὁλόκληρον ἓν ἄρθρον;

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ διαιρεῖται εἰς διαφόρους παραγράφους.

§58ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἄρθρον 4ον τοῦ Νόμου ἀντικαθίσταται διὰ τῶν ἄρθρων αὐτῶν.

§59ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ 1ον ἄρθρον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2ον (ἀναγινώσκεται).

§60ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐνταῦθα δίδετε ἀναδρομικὴν δύναμιν.

§61ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς τὰς Δικονομικὰς διατάξεις ἐπιτρέπεται, ὅπως τὸ ἀποτέλεσμα ἦναι ἀναδρομικόν. (Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ τὸ ἄρθρον 2ον καθὼς καὶ τὸ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν Στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1883 (ἀναγινώσκεται).

§63ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Θὰ ἐρωτήσω ἂν πλησιάζουν νὰ τελειώσουν οἱ κατάλογοι εἰς τὰς νέας Ἐπαρχίας, ὥστε τὴν 1ην Ἰουλίου νὰ γείνῃ ἡ πρόσκλησις.

§64ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὴν 1ην Ἰουλίου ὄχι· ὀλίγον βραδύτερον, θὰ τελειώσουν μετὰ δύω μῆνας.

§65ΒΑΛΑΒΑΝΗΣ. Ὁ τρόπος, τὸν ὁποῖον κανονίζει τὸ Νομοσχέδιον περὶ προσκλήσεως τῶν στρατευσίμων, θὰ δώσῃ χώραν εἰς φυγοστρατείαν. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ πρόσκλησις ὅπως ἐγένετο καὶ μέχρι τοῦδε.

§66ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὴν ἔγγραφον πρόσκλησιν δυνάμεθα ν’ ἀποδεχθῶμεν, ἀλλ’ οὐχὶ ὡς ὑποχρέωσιν, διότι τὴν ἔλλειψιν αὐτῆς ἐπικαλοῦνται οἱ ὑπόχρεοι, ἵνα ἀποφύγωσι τὰς ποινὰς τῶν φυγοστράτων· οὗτοι, συλλαμβανόμενοι, πρώτην ἀντίῤῥησιν εἶχον, ὅτι δὲν τοῖς ἐπεδόθη τὸ φύλλον πορείας, ὅτι ἐπεδόθη εἰς ἄλλον καὶ οὐχὶ εἰς ἐκεῖνον, εἰς τὸν ὁποῖον ἀνῆκεν. Ἔπρεπε λοιπὸν νὰ ὠφεληθῶμεν ἐκ τῆς διατάξεως τοῦ ὑπάρχοντος Νόμου, κατὰ τὴν ὁποίαν δύναται ἡ Κυβέρνησις καὶ διὰ γενικῆς προσκλήσεως νὰ καλέσῃ αὐτούς. Ἡ ὑπηρεσία θὰ πράξῃ πᾶν τὸ ἐφικτὸν, ὅπως καταστήσῃ τὴν πρόσκλησιν γνωστοτέραν εἰς πάντας· ἀλλ’ ἐὰν παραλείψῃ τι, ἡ παράλειψις δὲν θὰ ἦναι λόγος ἀπαλλαγῆς ἀπὸ τῆς ποινῆς, καὶ πρέπει ὁ ὑπόχρεως νὰ γνωρίζῃ ὅτι δὲν θέλει ἀπαλλαγῆ ἐπικαλούμενος τοιαύτην παράλειψιν, διότι δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ὅτι ὑπάρχουσι πολλοί, οἱ ὁποῖοι ἀγνοοῦσιν, ὅτι εἶναι ὑπόχρεοι· τὸ φύλλον πορείας εἶναι ἁπλῆ διατύπωσις, τὴν ὑποχρέωσίν του γινώσκει ἕκαστος, διότι ἕκαστος γινώσκει τὴν ἡλικίαν του καὶ γινώσκει ὑπὸ ποίαν ἡλικίαν εἶναι ἐγγεγραμμένος ἐν τῷ Μητρῴῳ τῶν ἀῤῥένων· οὐχ ἧττον, καὶ τοι δὲν εἶναι ἀναγκαία ἡ διατύπωσις, ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία δὲν θὰ παραλείψῃ πᾶν τὸ δυνατόν, ὅπως καταστήσῃ γνωστοτέραν εἰς ἕκαστον τὴν ἰδίαν ὑποχρέωσιν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ Νομοσχέδιον κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον. Ὡσαύτως γίνεται δεκτὸν εἰς πρώτην συζήτησιν καὶ τὸ Νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν Στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1883).

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ περὶ στρατιωτικῶν προβιβασμῶν ΧΛΕ Νόμου.

§68ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Πληροφοροῦμαι ὅτι ἐντὸς ὀλίγου δὲν θὰ ἔχωμεν δεκανεῖς· φρονῶ λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ ἐλαττωθῇ τὸ χρονικὸν διάστημα, τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τὸν προβιβασμὸν αὐτῶν.

§69ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν). Ἀκριβῶς τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο ἐλαττοῖ τὸ διάστημα τῆς ὑπηρεσίας κατὰ τὸ ½. Τοῦτο δὲ γίνεται ἤδη καὶ διὰ Νομοσχεδίου ἐν Γαλλίᾳ.

§70Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ τὸν βαθμὸν τοῦ δεκανέως νομίζω, ὅτι δύναται νὰ θεωρηθῇ ἐπαρκὴς ὁ διὰ τοῦ Νομοσχεδίου τούτου ὁριζόμενος χρόνος ὑπηρεσίας· διὰ τὸν βαθμὸν ὅμως τοῦ λοχίου, ἀπαιτοῦνται περισσότεραι ἐγγυήσεις, καὶ ἰδίως μεγαλειτέρα πίστις, καθόσον μάλιστα ὁ δεκανεὺς μεταφερόμενος εἰς τὰς τάξεις δὲν εἶναι ὁ ἀληθὴς ὑπαξιωματικός, διότι λαμβάνει μέρος εἰς τὴν γραμμήν· ὁ βαθμὸς ὅμως τοῦ λοχίου εἶναι πολὺ σπουδαῖος, διότι ἐξ αὐτοῦ λαμβάνονται ὅλοι οἱ μικροὶ ἀποσπασματάρχαι, καὶ ὅλαι ἐν γένει αἱ μικραὶ ὑπηρεσίαι εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ λοχίου ἀντανακλῶσι. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ προσθέσωμεν ἀκόμη τοὐλάχιστον ἕνα μῆνα. Καὶ κατ’ ἀναλογίαν διὰ τὸν βαθμὸν τοῦ ἐπιλοχίου, θεωρῶ ἀνεπαρκὲς τὸ ἑξάμηνον διάστημα, ἀλλὰ τὸ δέχομαι κατ’ ἀνάγκην.

§71ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο δὲν κανονίζει ὑποχρεωτικῶς τὸν προβιβασμὸν, κανονίζει μόνον τ’ ἀπαιτούμενα πρὸς τοῦτο προσόντα. Ἐννοεῖται δὲ, ὅτι ἡ προϊσταμένη Ἀρχὴ, ἥτις θέλει ἀποφασίσει περὶ προβιβασμῶν, δὲν θέλει προβῆ εἰς αὐτοὺς, ἐὰν δὲν πεισθῇ, ὅτι ἀπεκτήθησαν αἱ ἀπαιτούμεναι γνώσεις καὶ ἡ ἄσκησις πρὸς προβιβασμόν. Καὶ ἐγὼ ἐδίσταζον νὰ παραδεχθῶ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ ἀπαιτουμένου πρὸς προβιβασμὸν χρονικοῦ διαστήματος, καί τοι μὲ εἵλκυεν ἡ ἰδέα αὕτη, ἀλλὰ τοὺς δισταγμούς μου ἦρεν ἡ ἀνάγνωσις τοῦ Νομοσχεδίου τοῦ ἐν Γαλλίᾳ εἰσαχθέντος καὶ ἡ αἰτιολογικὴ ἔκθεσις αὐτοῦ ἔνθα ἐξηγεῖται, ὅτι εἶναι δυνατὸν ὑπὸ τὰς ἐγγυήσεις, τὰς ὁποίας παρέχει πάντοτε ἡ ἐκτίμισις τῆς προϊσταμένης Ἀρχῆς ἐντὸς τῶν ὅρων τούτων, νὰ εὑρεθῶσι πρόσωπα, δυνάμενα νὰ ἐκπληρώσωσι τὰ καθήκοντα τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ.

§72Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς λέγει, ὅτι τὸ ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ ἀναγραφόμενον πρὸς προβιβασμὸν χρονικὸν διάστημα, δὲν εἶναι ὑποχρέωσις διὰ τὸ Κράτος, ἀλλὰ δικαίωμα. Ἀλλ’ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἅμα τῇ συμπληρώσει ὑπὸ τῶν βαθμοφόρων τοῦ πρὸς προβιβασμὸν ἀπαιτουμένου χρόνου, ἀμέσως θεωρεῖται ἡ ἀπαίτησις τοῦ προβιβασμοῦ ὡς δικαίωμα καὶ ἀμέσως ἀρχίζουσιν αἱ ἀπαιτήσεις καὶ αἱ καταπιέσεις πανταχόθεν.

§73ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοῦτο εἶναι ἐσφαλμένη ἰδέα.

§74ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, θὰ θεωρῆται ὁ βαθμοφόρος ὁ συμπληρώσας τὸ πρὸς προβιβασμὸν χρονικὸν διάστημα καὶ μὴ προβιβαζόμενος ἠδικημένος, καταδιωκόμενος. Πρέπει δὲ νὰ σκεφθῇ ὁ κύριος Ὑπουργὸς, ὅτι ἐν Γαλλίᾳ ὁ στρατὸς ἔχει πενταετῆ θητείαν καὶ ὅτι ἡ ἐκλογὴ πρὸς προβιβασμὸν εἶναι ἐξησφαλισμένη, διότι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ θὰ ἴδῃ τις, ἐὰν ζητήσῃ λεπτομερεῖς πληροφορίας, ὅτι οἱ βαθμοὶ δίδονται εἰς στρατιώτας, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι τοὐλάχιστον 2 ἐτῶν ὑπηρεσίαν. Ἀλλ’ ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ἔχομεν μονοετῆ θητείαν, μὲ τὴν προτεινομένην ἐλάττωσιν ἑνὸς ἔτους νὰ λαμβάνῃ ὁ στρατιώτης τὸν βαθμὸν τοῦ λοχίου.....

§75ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἀπορῶ πῶς, ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν παραβάλλει τὴν Γαλλίαν πρὸς τὴν Ἑλλάδα· οὐδεμία παραβολή· πέρυσιν ἐν Γαλλίᾳ ἐλήφθη εἰδικὸν μέτρον καὶ ἐπεψηφίσθη εἰδικὸς Νόμος περὶ ὑπαξιωματικῶν. Ἡμεῖς σήμερον, κατόπιν τῆς συστάσεως τῆς Σχολῆς τῶν ὑπαξιωματικῶν, θὰ ἔχωμεν ὅλους τοὺς καλοὺς ὑπαξιωματικοὺς μαθητὰς τῆς Σχολῆς ταύτης, οἱ δὲ λοιποὶ, οἱ μὴ δυνάμενοι νὰ διαγωνισθῶσι, κατὰ τὰς ἀπαιτουμένας γνώσεις, πρὸς τοὺς μᾶλλον ἐγγραμμάτους, θὰ ἀποσύρωνται. Τοῦτο τὸ ἐννοεῖ ὁ κ. Ὑπουργός· ἀλλ’ ἡμεῖς, οἵτινες εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἐνεργήσωμεν πορείας μὲ ὑπαξιωματικοὺς ἕξ μηνῶν καὶ 1 ἔτους, εἴμεθα εἰς θέσιν νὰ σᾶς βεβαιώσωμεν ὅτι οἱ ὑπαξιωματικοὶ οὗτοι δὲν εἶναι εἰς θέσιν, οὔτε νὰ ἑτοιμάσωσιν, οὔτε νὰ ἐκκινήσωσι ἑτοίμην πυροβολαρχίαν πρὶν ἔλθῃ ὁ Ἀξιωματικὸς, μὴ δυνάμενοι οὔτε τ’ ἀναγκαῖα προστάγματα νὰ δώσωσι. Πῶς θέλετε, λοιπὸν, νὰ παραβάλλωμεν τὴν Γαλλίαν πρὸς τὴν Ἑλλάδα, ἐνῷ ἐκεῖ ὑπάρχουσιν ὑπαξιωματικοὶ 20 ἐτῶν, οἱ δὲ ἰδικοί μας δὲν δύνανται νὰ ὀνομασθῶσιν ὑπαξιωματικοί! (Ἀναγινώσκεται τὸ Νομοσχέδιον καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς πρώτην συζήτησιν, ὡς ἔχει).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ προβιβασμοῦ ὑπαξιωματικῶν εἰς τοὺς βαθμοὺς τοῦ Ἀνθυπολοχαγοῦ καὶ Ἀνθυπασπιστοῦ καὶ περὶ διορισμοῦ Ἀνθυπιάτρων, Ἀνθυποκτηνιάτρων καὶ Ἀνθυποφαρμακοποιῶν.

§77ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐνταῦθα λέγετε ὅτι καταργεῖτε τὸν βαθμὸν τοῦ Ἀνθυπασπιστοῦ...

§78ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι μόνον δὲν καταργεῖται ὁ βαθμὸς τοῦ Ἀνθυπασπιστοῦ διὰ τοῦ Νομοσχεδίου τούτου, ἀλλ’ ἐξ ἐναντίας διευκολύνεται ἡ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦτον προαγωγὴ τῶν ὑπαξιωματικῶν· διότι, ὡς σήμερον ἔχουσι τὰ πράγματα, δὲν δύνανται νὰ προαχθῶσιν εἰς τὸν βαθμὸν τοῦτον ἢ οἱ διὰ τῆς Σχολῆς διερχόμενοι, ἐνῷ διὰ τοῦ Νομοσχεδίου κανονίζεται, ὅτι οἱ ὑπαξιωματικοὶ οἱ μὲν τῆς Σχολῆς θὰ ἐξέρχωνται ὡς Ἀνθυπολοχαγοὶ, οἱ δὲ μὴ διελθόντες δι’ αὐτῆς, δύνανται νὰ γείνωσι Ἀνθυπασπισταί· δύνανται δὲ νὰ γείνωσι καὶ Ἀνθυπολοχαγοὶ, ἀλλὰ μόνον ἀποστρατευόμενοι.

§79Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ τούτῳ ὁρίζεται, ὅτι δύνανται νὰ προβιβασθῶσι μέχρι τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ οἱ μὴ ἐκ τῆς Σχολῆς διελθόντες, ἀλλὰ μόνον τιθέμενοι εἰς ἀποστρατείαν. Ἀλλ’ ἵνα τεθῇ τις εἰς ἀποστρατείαν ἀπαιτοῦνται πολλοὶ λόγοι, εἴτε ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, εἴτε ἐκ τοῦ ἀτόμου· ἐὰν τὸ ἄτομον ἤθελε δώσει τοιούτους λόγους ἢ ἐὰν ἔχῃ ὥριμον ἡλικίαν, τίθεται εἰς ἀποστρατείαν· ἀλλ’ ὑποθέτω, ὅτι τὸ ἄτομον εἶναι 30, 32, 34 ἐτῶν καὶ ὅτι λόγος ἐκ τῆς ὑπηρεσίας δὲν ὑπάρχει, τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο τὸν κατεδικάζει νὰ ζητήσῃ τὴν ἀποστράτευσίν του.

§80ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν θέλῃ.

§81ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Βεβαίως δὲν θὰ θέλῃ, ἀλλὰ θὰ ἦναι καταδικασμένος νὰ μένῃ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ. Νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ πρέπει νὰ μελετηθῇ, διότι ἐκτὸς τῶν ὑπαξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι κατέχουσι τὰς ἀπαιτουμένας γνώσεις, ὅπως δυνηθῶσι νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Σχολὴν, ὑπάρχουσιν ἄλλοι, οἵτινες κατέχουσιν εἰς ὕπατον βαθμὸν τὰς ἀρετὰς τοῦ στρατιώτου, διακρινόμενοι εἰς τὰ τάγματά των· ὅταν δὲ πολλοὶ τῶν ὑπαξιωματικῶν, οἵτινες ἔχοντες πτυχίον Γυμνασίου ἢ Σχολείου καὶ εἰσελθόντες εἰς τὴν Σχολὴν, ἐξέλθωσιν ἀνθυπολοχαγοὶ, θὰ ὑπάρχῃ τὸ ἄτοπον νὰ ἔχωσιν ὑπ’ αὐτοὺς ἀνθυπασπιστὴν τὸν ὑπαξιωματικὸν, ὁ ὁποῖος τοὺς ἐσχέτισε μὲ τὸν στρατόν. Ἐπιτρέψατε λοιπὸν εἰς τὸν ὑπαξιωματικὸν τοῦτον νὰ διανύσῃ τοὺς βαθμούς του τοὐλάχιστον μέχρι τοῦ βαθμοῦ ὑπολοχαγοῦ, συμπεριλαμβανομένου, ὅτε πλέον θὰ ἦναι κατὰ μέσον ὅρον εἰς ἡλικίαν 40–45 ἐτῶν.

§82ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν δὲν σπεύσῃ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἡ Βουλὴ, γνωρίζετε τί θέλει συμβῆ; ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θέλει ν’ ἀποφύγῃ ὁ βουλευτὴς ἐξ Οἰτύλου, τουτέστιν, ὅτι οἱ ὑπαξιωματικοί, οἱ μὴ διερχόμενοι διὰ τῆς Σχολῆς, οὐδεμίαν θὰ ἔχωσι προσδοκίαν προβιβασμοῦ· διὰ τοῦτο λοιπὸν πρέπει νὰ σπεύσωμεν. Κατὰ τὴν κειμένην νῦν Νομοθεσίαν, ὁ ὑπαξιωματικὸς, ὅστις δὲν δύναται νὰ εὐδοκιμήσῃ εἰς τὸν διαγωνισμὸν, ὅπως εἰσέλθῃ εἰς τὴν Σχολὴν, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ προσδοκίαν νὰ γείνῃ οὐδὲ Ἀνθυπασπιστής· ἤδη ἔρχεται τὸ προκείμενον Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀνοίγει καὶ εἰς τὸν ὑπαξιωματικὸν τοῦτον τὴν θύραν τῆς προαγωγῆς καὶ κανονίζει ταύτην κατὰ τρόπον, ὅπως μὴ εἰσέλθωσιν εἰς τὰς τάξεις τῶν ἀξιωματικῶν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἐπαρκῶς κατηρτισμένοι. Σημειώσατε δὲ, ὅτι δὲν πρόκειται ἐνταῦθα περὶ ἀνδραγαθησάντων, διότι περὶ τούτων προενόησεν ὁ Νόμος περὶ συστάσεως τῆς Σχολῆς, ἀφωμοιώσας αὐτοὺς πρὸς τοὺς ἐκ τῆς Σχολῆς ἐξελθόντας.

§83Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὸ Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν, εἶναι μία ἀπόῤῥοια ἢ μᾶλλον συμπλήρωμα τοῦ Νόμου περὶ τῆς συστάσεως τῆς Σχολῆς, διότι ὡς ἔχει τοῦτο ψηφισθῆ παρουσιάζει πολλὰς ἐλλείψεις· νομίζω ὅμως, ὅτι καὶ τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο εἶναι λίαν ἀνεπαρκές.

§84ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἂς ψηφίσωμεν τώρα τοῦτο καὶ τὸ συμπληροῦμεν κατόπιν.

§85ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει ν’ ἀναγκαζώμεθα καθ’ ἡμέραν νὰ προβαίνωμεν εἰς συμπληρώσεις. Ἐκπληρῶν δὲ ἤδη ἓν καθῆκον, λέγω, ὅτι οἱ ὑπαξιωματικοὶ οὗτοι, οἱ μὴ δυνάμενοι νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν τὴν Σχολὴν, εἶναι οἱ ἐξαιρετικῶς καλοὶ, διότι οὗτοι κατοικοῦσι πάντοτε ἐν τῷ στρατῷ, δὲν ἀρέσκονται οὔτε εἰς τὰ καφενεῖα, οὔτε εἰς τοὺς περιπάτους, οὔτε εἰς διασκεδάσεις· καθήμενοι δὲ εἰς τὸν στρατὸν εἶναι πολύτιμοι διὰ τὸν χαρακτῆρα, τὸν ὁποῖον ἔχουσι, διότι εἶναι εἰς κάθε στιγμὴν εἰς κατάστασιν νὰ διαγνώσωσιν ἐντὸς ὀλίγου χρόνου τὸν χαρακτῆρα τῶν στρατιωτῶν. Κατὰ τὸ συζητούμενον Νομοσχέδιον ὁ ὑπαξιωματικὸς οὗτος δικαιοῦται νὰ προβῇ μέχρις ἀνθυπασπιστοῦ. Ἀλλ’ ὁ ἀνθυπασπιστὴς ἀναπληροῖ τὸν ὑπασπιστὴν, δηλαδὴ εἶναι ὑποδιευθυντὴς τοῦ γραφείου, ἐκπαιδεύει τοὺς ὑπαξιωματικοὺς, ἐκτελεῖ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ σώματος καὶ ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ ἀρκετὰ γράμματα. Ἤδη τὸν ἀναγκάζετε νὰ λάβῃ τὴν ἀποστρατείαν του, γενόμενος ἀνθυπολοχαγός, ἐνῶ ἠδύνατο νὰ προσφέρῃ πολυτιμοτέρας ὑπηρεσίας εἰς τὸν βαθμὸν τοῦτον, διότι ὁ ἀνθυπολοχαγὸς μόνον πρόκειται νὰ διοικήσῃ ἄνδρας, ὅπερ εἶναι τὸ στοιχεῖον τοῦ παλαιοῦ ὑπαξιωματικοῦ, τοῦ ἀνατραφέντος ἐν τῷ στρατῶνι. Ἄλλως τε εἰς τὴν Ἑλλάδα οἱ ὑπαξιωματικοὶ δὲν ἔχουσι τὸν βαθμόν των ὡς βιοποριστικὸν ἐπάγγελμα, διότι εὐτυχῶς εἰς τὴν Ἑλλάδα, ἀνθρώπους ἀποζῶντας ἀπὸ τὸν στρατὸν δὲν ἔχομεν· δὲν εἶναι ὅπως εἰς ἄλλα μέρη τοῦ κόσμου, ὅπου ὁ πληθυσμὸς εἶναι μέγας, αἱ μηχαναὶ ἀναπληροῦσι τὰς χεῖρας. Ὁ ὑπηρετῶν ὅμως ἐν Ἑλλάδι εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ, δὲν ὑπηρετεῖ, ἵνα λάβῃ τὴν σύνταξιν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, ἀλλ’ ἵνα προαχθῇ εἰς μέγαν βαθμόν· θὰ συμβῇ λοιπὸν νὰ ἀποχωρῶσιν ὅλοι μετὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς θητείας των καὶ νὰ μὴ ἔχωμεν ὑπαξιωματικούς. Λάβετε δὲ ὑπ’ ὄψιν καὶ τοῦτο, κύριε Ὑπουργὲ, τὸ ὁποῖον μοὶ δίδει ἀφορμὴν εἰς ἄλλας σκέψεις. Προχθὲς ἐπροβιβάσατε πολλοὺς ἀξιωματικούς· μεταξὺ αὐτῶν ἦσαν καὶ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ὤφειλον νὰ παραλειφθῶσι, καὶ παρελείφθησαν. Ἀλλὰ τοῦτο γνωρίσατε, ὅτι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ εἶναι σκάνδαλον, καὶ ἰδοὺ διατί. Κατὰ τὰς ἀρχὰς, αἵτινες διέπουσιν αὐτὰ τὰ ζητήματα, δὲν δύναταί ποτε νὰ ὑπηρετῇ ἀξιωματικός τις εἰς τὸν στρατὸν, ἐὰν δὲν ἔχῃ τὰ προσόντα τοῦ ἀνωτέρου βαθμοῦ. Εἰς τὴν Γερμανίαν δὲν ὑπάρχουσι κατ’ ἐκλογὴν προβιβασμοὶ, ἔρχονται ὅλοι κατὰ σειρὰν, καὶ ὅταν ἔλθῃ ἡ σειρά του, ὑποχρεωτικῶς προβιβάζεται. Ἐνταῦθα μοὶ ἐδόθησαν πολλαὶ πληροφορίαι, ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ στρατοῦ, ἕνεκα τῶν τελευταίων προβιβασμῶν, παρουσιάζει μεγάλην ἀνωμαλίαν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ· διότι, κύριοι, τοῦτο εἶναι ἀνθρώπινον νὰ γεννῶνται δυσαρέσκειαι. Ἐὰν πρόκηται νὰ δοθῶσιν οἱ βαθμοὶ εἰς τὰ πεδία τῶν μαχῶν, οὗτοι εἶναι βαθμοὶ, τοὺς ὁποίους ἀναγνωρίζει πᾶς τις. Τοῦτο συνέβη καὶ εἰς ἐμέ· μετὰ τὰ Ναυπλιακὰ ἐπῆγα εἰς ἓν Σῶμα νὰ ὑπηρετήσω.... Κύριοι, ὀφείλω νὰ σᾶς τὸ εἴπω, δὲν ἠδυνάμην νὰ τοὺς διατάξω αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, δὲν ἠδυνάμην ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι μὲ ἐδιοίκουν ἐπὶ 10 ἔτη διαρκῶς, νὰ τοὺς διατάξω ἐγώ, καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν ἐξετέλουν καλῶς τὴν ὑπηρεσίαν μου. Ἐκεῖνο, περὶ τοῦ ὁποίου πρέπει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μεριμνήσῃ, εἶναι ὥστε οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ παραλειπόμενοι νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ζητοῦν τὴν σύνταξιν, ἐλαττουμένου τοῦ χρόνου τοῦ ἀπαιτουμένου, ὅπως ὁρίζει ὁ περὶ ἀποστρατείας Νόμος, διότι εἰς τὸ μέλλον θὰ ὑπάρξῃ μεγάλη δυσχέρεια· ἤδη δὲ δυσχέρεια παρουσιάζεται... Νομίζω δὲ, ὅτι κατὰ μέγιστον λόγον, τὸ ζήτημα τῶν ὑπαξιωματικῶν πρέπει νὰ μὴ περιορισθῇ εἰς τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ, διότι οὐδεὶς ὑπαξιωματικὸς θὰ θελήσῃ τότε νὰ μείνῃ ἐν τῷ στρατῷ, καὶ τοῦτο βλάπτει τὸν Τόπον, καὶ μάλιστα τώρα, ὅτε τὸ ἔδαφος, τὸ ὁποῖον παρεχωρήσατε, εἶναι πολὺ στενὸν, τὸ ἔδαφος τῆς μονοετοῦς θητείας. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἀντὶ τοῦ βαθμοῦ τοῦ ἀνθυπασπιστοῦ πρέπει νὰ θέσητε τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολοχαγοῦ ἢ ἀνθυπολοχαγοῦ· ἄλλως, βεβαιωθῆτε, ὅτι οὐδεὶς ὑπαξιωματικὸς, ὁ ὁποῖος αἰσθάνεται ἀκμαίας τὰς δυνάμεις αὐτοῦ, θὰ καταδεχθῇ νὰ σταματήσῃ εἰς τὸ στάδιόν του· θὰ ἀναγκασθῇ νὰ παραιτηθῇ διὰ νὰ εὕρῃ ἄλλον πόρον ζωῆς καὶ ἄλλην κοινωνικὴν θέσιν. Διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι πολὺ θὰ δυσχεράνητε τὴν θέσιν τῶν ὑπαξιωματικῶν, παρ’ ὅ,τι ἦσαν, διότι ἦτο ἐλπὶς μία ἄλλη Κυβέρνησις νὰ ἔλθῃ νὰ μεταῤῥυθμίσῃ αὐτὸ, ἐνῷ σήμερον θέλετε νὰ κάμετε μίαν παραχώρησιν πρὸς τοὺς ὑπαξιωματικούς, ἀλλ’ αὐτὴ ἡ παραχώρησις δι’ αὐτοὺς εἶναι λίαν ὀδυνηρὰ καὶ δὲν θὰ τὴν δεχθῇ οὐδείς· καὶ θέλετε τὸ ἰδεῖ, ἀλλὰ θὰ ἦναι ἀργὰ, διότι θὰ ἀναγκάσετε τοὺς ὑπαξιωματικοὺς νὰ φύγωσιν ἀπὸ τὸν στρατόν.

§86ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ὅσα ἐξέθηκεν ὁ ἔντιμος προαγορεύσας εἶναι ὀρθότατα καὶ ἀληθέστατα· ἀλλ’ ἀπορῶ πῶς ὁ ἀξιότιμος προαγορεύσας κατηνάλωσε τόσον χρόνον, ἵνα πείσῃ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἐνῷ καὶ αὐτὸς καὶ ἐγὼ γνωρίζομεν ἐκ πείρας, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νομίζει, ὅτι εἶναι ὁ μόνος Ὀργανωτὴς τοῦ στρατοῦ, καὶ ἑπομένως δὲν δύναται οὐδεὶς ἀξιωματικὸς νὰ μεταβάλῃ τὰς ἰδέας του. Γνωρίζει ὁ κ. Μαυρομιχάλης, ὅτι κατὰ τὰ 1879, ὅτε εἴμεθα φίλοι πολιτικοὶ τοῦ κ. Τρικούπη, συνεζητήσαμεν διὰ μακρῶν μετ’ αὐτοῦ· ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Πρωθυπουργὸς ἐπέμενε καὶ τότε ὡς καὶ σήμερον. Εἶναι βέβαιον, ὅτι πάντες οἱ ὑποβληθέντες καὶ ὑπὸ τοῦ κ. Τρικούπη καὶ ἐπεψηφισθέντες Νόμοι περὶ στρατοῦ εἶναι πλημμελεῖς· ἀλλ’ ἐγὼ θεωρῶ ματαιοπονίαν νὰ συζητῶ, καθότι γνωρίζω τὸ ἐπίμονον τοῦ χαρακτῆρός του. Δὲν συζητῶ δὲ διότι ἔχω δι’ ἐλπίδος ὅτι, ὅταν ἡ ἀντιπολίτευσις ἔλθῃ εἰς τὰ πράγματα, θέλει δι’ ἑνὸς Νόμου ἀκυρώσει ὅλους τοὺς Νόμους, τοὺς προταθέντας καὶ ψηφισθέντας παρὰ τοῦ κ. Τρικούπη. (Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2, 3, 4, 5, 6, 7 ὡς καὶ τὸ σύνολον. Ὁμοίως ψηφίζεται εἰς ά. συζήτησιν τὸ περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ᾼΛΔʹ Νόμου περὶ προσμετρήσεως τοῦ πρὸς προβιβασμὸν ἀξιωματικῶν ἀπαιτουμένου χρόνου).

§87ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Νὰ προηγηθοῦν αὔριον τὰ ὑπ’ ἀριθμὸν 12 καὶ 13 Νομοσχέδια, δηλαδὴ τὸ περὶ παρατάσεως προθεσμίας δηλώσεως γαιῶν καὶ φυτειῶν καὶ τὸ περὶ τῶν μέχρι τέλος τοῦ ἔτους καθυστερούντων εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον.

§88ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ ἐγκαίρως ἡ ἡμερησία διάταξις, ἡ ὁποία θὰ διανεμηθῇ αὔριον, καὶ νὰ συνταχθῇ κατὰ τὴν τακτικὴν, τὴν ὁποίαν ἠκολούθησε σήμερον, διότι αὔριον δὲν θὰ κάμωμεν ἐκλογὴν Νομοσχεδίων ὅπως ἐκάμαμεν σήμερον· σήμερον ἡμεῖς συνηνέσαμεν καὶ προεβλήθησαν Νομοσχέδια χωρὶς νὰ ἤμεθα παρεσκευασμένοι πρὸς ἐπιψήφισιν αὐτῶν.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσα ἀνεγνώσθησαν σήμερον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν θὰ ἐξακολουθήσουν αὔριον εἰς δευτέραν.

§90ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ἄρθρον 22 τοῦ Κανονισμοῦ εἶναι ἡ ἡμερησία διάταξις. (Λύεται ἡ συνεδρίασις· ὥρᾳ 7 μ. μ.).