1882.12.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 42

τῆς 23 Δεκεμβρίου 1882.

(Πέμπτη)

Ὥρα 3½ Μ. Μ. (Ἀπαρτίας γενομένης, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις· ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΤΖΑΝΕΣ. Ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν πρακτικῶν, κ. Πρόεδρε, παρετήρησα ὅτι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν μετὰ πολλοῦ θάῤῥους καὶ μετὰ πολλῆς δυνάμεως ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ξηροχωρίου βουλευτὴς ἔκαμε, νὰ κατατεθῶσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πάντα τὰ ἔγγραφα τὰ ἀφορῶντα τὰ πρακτικὰ τῆς μυστικῆς συνεδριάσεως τῆς Βουλῆς τοῦ 1878, δὲν φαίνεται.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι.

§4ΤΖΑΝΕΣ. Παρακαλῶ ἀφήσατέ με νὰ ἐξηγηθῶ, κ. Πρόεδρε. Ἑπομένως δὲν φαίνεται καὶ ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινα εἰς τὴν Βουλὴν ἐγώ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ πρῶτον ν’ ἀκούσητε. Παρέλειψεν ὁ Γραμματεὺς ἓν φύλλον ὁλόκληρον ν’ ἀναγνώσῃ. Εἶναι ἐκεῖ.

§6ΤΖΑΝΕΣ. Καὶ ἡ πρότασις ἡ ἰδική μου;

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§8Δ. ΡΑΛΛΗΣ (ἀναδαφίζων τὰ φύλλα τῶν πρακτικῶν). Μάλιστα, ἰδού. Μάλιστα τὸ φύλλον εἶναι ἐῤῥαμένον ἀνάποδα.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται τὸ φύλλον τὸ παραλειφθὲν (ἀναγινώσκεται).

§10ΤΖΑΝΕΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε. Ποία εἶναι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἐγὼ ἔκαμα; δόσατέ μοι τὸν λόγον σᾶς παρακαλῶ (ἀναβαίνει τὸ βῆμα). Παρετηρήσατε, κύριοι βουλευταί, ὅτι ἐν τοῖς πρακτικοῖς δὲν ἀναφέρεται ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν. Λοιπὸν δυοῖν θάτερον, ἢ ὅτι ὁ βουλευτὴς δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ προτείνῃ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ συνεπῶς δὲν πρέπει ν’ ἀκούεται ἡ φωνή του ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, ἢ ὅτι ἄλλο τι ἔλαβε χώραν. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ὅμως, ἔχει τὸ δικαίωμα ὁ βουλευτὴς νὰ κάμῃ προτάσεις καὶ ν’ ἀκούεται;

§11ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἰπέτε την, κύριε Τζάνε, νὰ τὴν ἐγγράψῃ τὸ Προεδρεῖον. Εἰς τί συνίσταται;

§12ΤΖΑΝΕΣ. Ὁ ἔντιμος ἐκ Ξηροχωρίου βουλευτὴς ἐρωτᾷ, εἰς τί συνίσταται ἡ πρότασίς μου, παραδεχόμενος οὕτως ὅτι ἅπαντες ἡμεῖς ἐπάθαμεν κόφευσιν. Ποία ἦτο ἡ πρότασίς μου χθές; Δὲν εἶπα ἐγὼ, συνεπείᾳ τῆς προτάσεως τοῦ ἐντίμου ἐκ Ξηροχωρίου βουλευτοῦ, ὅτι πρέπει νὰ κατατεθῶσι πάντα τὰ πρακτικὰ τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ τῶν μυστικῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς ἁπασῶν;

§13ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν). Ὅλοι τὸ παρεδέχθημεν.

§14ΤΖΑΝΕΣ. Καὶ δὲν ἠκούσατε τὴν δευτέραν μου πρότασιν, ὅτι πρέπει νὰ δώσωσι λόγον οἱ διαχειρισάμενοι ἑλληνικὸν χρῆμα τῆς διαχειρίσεώς των; Δὲν ἀναφέρεται τοῦτο εἰς τὰ πρακτικά. Ἑπομένως ἐπιμένω νὰ καταχωρισθῶσι πάντα ταῦτα εἰς τὰ πρακτικά.

§15ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναφέρονται ὅλα εἰς τὰ πρακτικά.

§17ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡμεῖς, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπάθαμεν ἀπὸ κόφευσιν, οὔτε ἐγὼ οὔτε ὁ κ. Ζηνόπουλος. Ὁ κ. Τζάνες ἂς εἴπῃ τὴν πρότασίν του διὰ νὰ τὴν ἀκούσῃ τὸ Προεδρεῖον καὶ νὰ τὴν ἐγγράψῃ εἰς τὰ πρακτικά. Τὸν παρακαλῶ δὲ νὰ ᾖναι μᾶλλον κοινοβουλευτικὸς πρὸς τοὺς συναδέλφους του.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἄλλη ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§19ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται.

§21Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπειδή, κ. Πρόεδρε, αὔριον ἔχομεν παραμονὴν τῶν Χριστογέννων, παρακαλῶ νὰ δηλώσητε ἐὰν θὰ ἔχωμεν αὔριον συνεδρίασιν, διότι ἐπιθυμῶ νὰ τὸ ἠξεύρω ἐκ τῶν προτέρων.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν.

§23ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλλω σχέδιον νόμου περὶ τροποποιήσεως τῶν διατάξεων τοῦ νόμου περὶ διαχειρίσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας Κεφαλληνίας. (Ὅρα Παράρτημα).

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ἡμέτερος ἐν Παρισίοις Πρεσβευτὴς μοὶ τηλεγραφεῖ ὅτι, κατὰ τὴν διαταγὴν τῆς Βουλῆς, θέλει καταθέσει στέφανον ἐπὶ τοῦ φερέτρου τοῦ Γαμβέτα, φέροντα τὴν ἐπιγραφὴν «ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων ἐπὶ τῷ θανάτῳ τοῦ Γαμβέτα». Οἱ ἐν Ἑπτανήσῳ δικηγόροι ὑποβάλλουσιν εἰς τὴν Βουλὴν πρότασιν νόμου ὅπως τοῖς χορηγηθῇ ἡ ἄδεια νὰ ἐξασκῶσι τὸ ἐπάγγελμά των καὶ εἰς τὰ Πρωτοδικεῖα τῆς Ἑπτανήσου. Θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης Ἐπιτροπήν. Ἐργοστασιάρχαι τῆς πόλεως Πατρῶν ὑποβάλλουσι διαφόρους σκέψεις ἐπὶ τῆς ὑποβληθείσης προτάσεως νόμου περὶ μὴ πληρωμῆς εἰσαγωγικοῦ τέλους ἐπὶ τῶν ἀλεύρων, καταδεικνύουσι ταύτην ἐπιβλαβεστάτην διὰ τὸν Τόπον καὶ ἐφιστῶσι τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς τὴν ἀπόῤῥιψιν αὐτῆς. Ἡ Παρασκευὴ χήρα Ε. Μαρούδη ζητεῖ νὰ τῇ χορηγηθῇ σύνταξίς τις, τὴν ὁποίαν λόγῳ ἐλλείψεως τύπων ἀπώλεσε, διὰ τὴν δεκαπενταετῆ ὑπηρεσίαν τοῦ συζύγου της. Σχέδιον νόμου περὶ μεταῤῥυθμίσεώς τινων διατάξεων τῆς Πολ. Δικονομίας ὑπὸ τοῦ Βουλευτοῦ Χαλκίδος κ. Φλογαΐτη. (Ὅρα Παράρτημα). Τροπολογία τοῦ ἐκ Καρδίτσης βουλευτοῦ κ. Ἀδαμοπούλου ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν προϊόντων τῆς γῆς καὶ τῶν ζώων διὰ τὸ ἔτος 1883. (Ὅρα Παράρτημα).

§25Α. ΜΕΤΑΞΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον τὸ ὑποβληθὲν παρὰ τῆς Κυβερνήσεως περὶ τῆς διαχειρίσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς Κεφαλληνίας, ἂν εἶναι δυνατόν, νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ βέβαια, θὰ διανεμηθῇ καὶ θὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§27ΤΖΑΝΕΣ. Ὁ φόρος τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καταπιέζει τάξιν τινὰ πολιτῶν, ἥτις ἐπιβαρύνεται, πληρώνουσα τὸν φόρον τοῦτον ἀδίκως· ἡ τάξις αὕτη εἶναι οἱ λεγόμενοι ἁμαξαγωγεῖς (ἀραμπατζήδες), οἱ ὁποῖοι ἔχουσι βόας πρὸς χρῆσιν τῶν ἁμαξῶν των. Ὑποβάλλω λοιπὸν τροπολογίαν τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ ΩΙ νόμου περὶ φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ τὴν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, καθόσον εἶναι ἀποδεδειγμένον ὅτι οἱ χρησιμοποιοῦντες βόας εἰς τὴν ἐργασίαν ταύτην δὲν ἀροτριῶσι οὐδέποτε, διότι οἱ κύριοι τῶν βοῶν τούτων οἱ ἁμαξαγωγεῖς δὲν ἔχουσι κτήματα ν’ ἀροτριώσωσιν, ὥστε δίδουσιν εἰς ἀροτρίωσιν τοὺς βόας των, παραιτοῦντες τὴν ἐργασίαν αὐτῶν, ἥτις εἶναι μᾶλλον προσοδοφόρος. Ἄς μελετήσῃ ὁ Ὑπουργὸς τὸ ζήτημα καὶ πιστεύω θὰ εὕρῃ ὅτι ἡ τροποποίησίς μου εἶναι συμφέρουσα καὶ δικαία. (Ὅρα Παράρτημα).

§28Α. ΦΩΤΗΛΑΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον τῆς Βουλῆς, κ. Πρόεδρε, ἐγὼ καὶ ὁ κ. Παλαμίδης ὑπεβάλομεν δύω νομοσχέδια, ἓν περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τῶν ἰδιωτικῶν ἁμαξῶν καὶ ἕτερον περὶ φόρου τῶν οἰκοπέδων τῆς πόλεως Ἀθηνῶν καὶ τῶν ἄλλων πολυαθρωποτέρων πόλεων τῆς Ἑλλάδος. Ἐπειδὴ ἴσα ἴσα ἠγέρθη σπουδαία συζήτησις ἐν τῇ Βουλῇ ὅτι πρέπει νὰ φορολογῶνται οἱ πλούσιοι, παρακαλοῦμεν τὰ νομοσχέδια ταῦτα νὰ τυπωθῶσι, νὰ διανεμηθῶσι καὶ νὰ τεθῶσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· διότι, ἐὰν αἱ ἰδιωτικαὶ ἅμαξαι, αἱ ὁποῖαι εἶναι πάμπολλαι ἐν Ἀθήναις, πρέπει νὰ φορολογηθῶσι, διότι διὰ τοῦ συστήματος τούτου θὰ φορολογηθῶσιν οἱ πλούσιοι, πρέπει καὶ τὰ οἰκόπεδα τῶν Ἀθηνῶν, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι πλέον ἄγονα, ἀλλ’ εἶναι μία ἐμπορικὴ κερδοσκοπία, ἡ ὁποία ἐνασκεῖται καὶ ἐν Ἀθήναις καὶ ἐν Πειραιεῖ, καὶ πολλοὶ διὰ τῆς ἀγοραπωλησίας τῶν οἰκοπέδων ἐγένοντο βαθύπλουτοι, πρέπει καὶ εἰς τὰ οἰκόπεδα τῶν Ἀθηνῶν καὶ τοῦ Πειραιῶς νὰ ἐπιβληθῇ φόρος. Καὶ ἀπορῶ διατὶ τὸ Προεδρεῖον νὰ μὴ τὰ θέσῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἐνῷ ἔχουσι βάσιν καὶ σκοπὸν σπουδαῖον· ἐὰν δὲ εἰς τὰς λεπτομερείας σφάλλονται, δύνανται νὰ τροποποιηθῶσιν. Ἀπορῶ, λέγω, πῶς τὸ Προεδρεῖον δὲν ἐμερίμνησεν ὅπως τὰ νομοσχέδια ταῦτα τυπωθῶσι καὶ τεθῶσιν ὑπὸ τὴν κρίσιν τῶν κυρίων βουλευτῶν διὰ νὰ συζητηθῶσι καὶ φορολογηθῶσιν οἱ πλούσιοι κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ κ. Μαυρομιχάλη· διότι, ἐὰν ὁ κ. Μαυρομιχάλης θέλῃ τὴν φορολογίαν τῶν ἁμαξῶν, ἐγὼ καὶ ὁ κ. Παλαμίδης ὑποβάλομεν αὐτὰ τὰ νομοσχέδια εἰς τὴν Βουλήν.

§29Ν. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς εἴπῃ ὁποίαν πρόνοιαν ἔλαβε διὰ τοὺς πανεπιστήμονας φαρμακοποιοὺς, καὶ τοὺς φοιτητὰς τοῦ Πολυτεχνείου, ἂν ἐφρόντισε δηλαδὴ νὰ ἐφοδιάσῃ τὸ Πολυτεχνεῖον τῆς Ἑλλάδος μὲ τὰ ἀναγκαῖα διδακτικὰ ἐργαλεῖα καὶ τοὺς καταλλήλους διδασκάλους, καὶ τί ἀπέγειναν τὰ νομοσχέδια περὶ τῆς πρακτικῆς διδασκαλίας τῆς Γεωργίας.

§30ΗΛ. ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Προκειμένου, κύριε Πρόεδρε, περὶ φαρμακοποιῶν, ὑποβάλλω καὶ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ ἂν δύναται ἐν Ἑλλάδι νὰ καταργηθῇ ὁ περιορισμὸς τοῦ ἐξασκεῖν τὸ ἐπάγγελμα τοῦ φαρμακοποιοῦ (Θόρυβος). Καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ καὶ ἐν Γαλλίᾳ καὶ ἐν Ἀμερικῇ καταργεῖται ὁ περιορισμὸς τῆς ἐξασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος τούτου (θόρυβος) Ἀφοῦ καὶ εἰς τὸ Δικηγορικὸν ἐπάγγελμα, καὶ εἰς τὸ Διδασκαλικὸν, καὶ εἰς ὅλα κατηργήθη ὁ περιορισμὸς τῆς ἐξασκήσεως τοῦ ἐπαγγέλματος, διατί διατηρεῖται διὰ τοὺς φαρμακοποιούς; Δὲν εἶναι καλὸν νὰ εἰσαχθῇ νόμος, ὥστε νὰ καταργηθῇ ὁ περιορισμὸς οὗτος;

§31ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Χθὲς, κύριοι, κατὰ τὰς ἀπαντήσεις τῶν ὑπουργῶν καὶ τὴν ἐγερθεῖσαν συζήτησιν ἔλαβε χώραν γεγονός, τὸ ὁποῖον ἀδυνατῶ νὰ χαρακτηρίσω, καὶ τὸ ὁποῖον προσέβαλε τὸν βουλευτὴν ὡς βουλευτὴν καὶ ὁλόκληρον τὴν Βουλήν. Πρό τινων ἡμερῶν εἶχον παρακαλέσει μὲ τὸν εὐγενέστερον τρόπον τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης (ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης κ. Ῥάλλης ἀναχωρεῖ). Βλέπετε, κύριοι, τὸν τρόπον τοῦ κ. Ὑπουργοῦ· σᾶς ἀφίνω νὰ χαρακτηρίσητε τὴν διαγωγήν του.

§32ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Ἡ διαγωγή του αὕτη ἀφορᾷ αὐτόν· εἶναι γνωστός.

§33Α. ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Πρό τινων ἡμερῶν παρεκάλεσα μὲ τὸν εὐγενέστερον τρόπον τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὰ παρὰ τοῦ κ. Ταρμπάζη ζητηθέντα ἔγγραφα, τ’ ἀφορῶντα εἰς τὴν λειτουργίαν τῆς Ποινικῆς καὶ Πολιτικῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἰδίως τὰς διαταγὰς καὶ τὰς ἐγκυκλίους, ὅσαι ἀφορῶσιν εἰς τὸ ἀγροτικὸν ζήτημα, ἰδίως τὰς ἐγκυκλίους ἐκείνας τὰς ὁποίας κατέκρινεν ὅλη ἡ κοινωνία ὡς τόσον ἐκθέσμους καὶ αὐθαιρέτους. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔφερε τὰ ἔγγραφα χθές, καὶ ἐπρόκειτο νὰ κατατεθῶσι μόνον τὰ ἔγγραφα καὶ οὐδὲν πλέον. Ἐὰν ἤθελε ν’ ἀναπτύξῃ, ἦτο ἐλεύθερος, ἐὰν δὲν ἤθελε ν’ ἀπαντήσῃ εἰς τὸν βουλευτὴν διότι ἦτο ἀπὼν, ἦτο ἐλεύθερος, ἀλλ’ ἐὰν εἶχε δικαίωμα νὰ μὴ ἀπαντήσῃ εἰς ἐμὲ, ἐὰν Ὑπουργὸς ἐπερωτώμενος δικαιοῦται νὰ προσποιηθῇ ὅτι δὲν καταδέχεται ν’ ἀπαντήσῃ εἰς ἕνα βουλευτὴν, δὲν τὸ γνωρίζω· ὤφειλεν ὅμως νὰ καταθέσῃ τὰ ἔγγραφα, ἀφοῦ ἐγὼ καθήμενος ἐκεῖ τὸν παρεκάλεσα εὐγενέστατα νὰ τὰ καταθέσῃ, ὅπως ὁ κ. πρωθυπουργὸς ἔπραξε προηγουμένως. Οὔτε ὁ Κανονισμὸς, οὔτε τὸ Σύνταγμα λέγει ὅτι ὁ Ὑπουργὸς πρέπει νὰ μὴ ἀπαντᾷ, ἀπόντος τοῦ ἐπερωτήσαντος βουλευτοῦ, οὔτε λέγει ὅτι, ὅταν εἷς βουλευτὴς ζητήσῃ ἔγγραφα σπουδαῖα ἀφορῶντα εἰς τὴν ἐκτήμησιν τῆς διαγωγῆς ὁλοκλήρου Ὑπουργείου ἐπὶ σπουδαίου ζητήματος, δύνανται οἱ Ὑπουργοὶ, διότι ὁ ἐπερωτήσας βουλευτὴς ἀπουσίασεν, ἢ ἠσθένησεν, ἢ συνεννοήθη καὶ ἐκάμφθη ὑπὸ τοῦ ὑπολόγου Ὑπουργοῦ, νὰ μὴ ἀπαντήσωσι. Κύριοι, σᾶς βεβαιῶ ὅτι δὲν θὰ θελήσω νὰ χαρακτηρίσω τὴν διαγωγὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διότι καὶ σήμερον ἀκόμα ἴδετε ὅτι ἔλαβε τὸν πῖλόν του καὶ ἀνεχώρησε, περιφρονῶν ὄχι ἐμὲ, ἀλλὰ τὴν Βουλὴν ὁλόκληρον· οὐδόλως ἐσκέφθη περὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τῆς Βουλῆς, οὔτε περὶ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ ὑπουργικοῦ ἀξιώματος. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἀτομικῆς μου φιλοτιμίας, διότι ταύτην γνωρίζω νὰ ἱκανοποιῶ ὅπου πρέπει καὶ ὅπως πρέπει· ὅταν ἐπρόκειτο περὶ ταύτης, ἐγὼ τὸν ἐπροκάλεσα. Αὐτὸς, ἀποτυχόντα πρὸ δύω ἐτῶν κατὰ ἐκλογὰς, ἠθέλησε κἄπως νὰ μ’ ἐξυβρίσῃ, ὡς συνηθίζει νὰ πράττῃ διὰ πάντας τοὺς ἀντιπάλους του, καὶ ἐδημοσίευσα τότε ἐπιστολὴν, ἐν ᾗ ῥητῶς τῷ ἔλεγον ὅτι τὸ ὑβρίζειν παρόντας εἶναι ἀνάγωγον, ἀλλὰ τὸ ὑβρίζειν ἀπόντας εἶναι ἄνανδρον καὶ ἄτιμον. Τὰ εἶπα ταῦτα διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἀξιοπρεπείας ἐμοῦ ὡς ἀτόμου, ἀλλὰ περὶ τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἔχω καὶ ἐγὼ καὶ πᾶς βουλευτὴς νὰ ἐπερωτᾷ Ὑπουργὸν καὶ νὰ ζητῇ τὴν κατάθεσιν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα ἔχει δικαίωμα νὰ ζητήσῃ (θόρυβος). Τὰ ἐζήτησα ἐγὼ, ἀνῆλθον τὸ βῆμα καὶ παρεκάλεσα εὐγενέστατα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης νὰ φέρῃ τάχιστα τὰ ἔγγραφα ταῦτα, διότι ὄχι μόνον ὁ κ. Ταρμπάζης ἀλλ’ ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ καὶ τὸ Ἔθνος ἐνδιαφέρεται νὰ μάθῃ τὴν διαγωγὴν τῶν Δικαστικῶν Ἀρχῶν καὶ ἰδίως τῶν Εἰσαγγελέων τοῦ Κράτους ἐν ταῖς νέαις Ἐπαρχίαις ὅσον ἀφορᾷ εἰς τὸ ἀγροτικὸν ζήτημα, διότι πολλὰ διεδόθησαν καὶ διαδίδονται (θόρυβος δεξιόθεν).

§34ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Μὴ διακόπτετε.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι, παρακαλῶ· μὴ διακόπτετε.

§36ΦΩΤΗΛΑΣ. Νομίζετε, ὅτι δὲν ἔχομεν τὸ δικαίωμα ν’ ἀντικρούσωμεν τὰ ὅσα λέγονται, ἐὰν ἔχουν οἱ Εἰσαγγελεῖς ἁρμοδιότητα ἐπὶ τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος... (θόρυβος).

§37ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Τί εἴπατε, κύριε Φωτήλα;

§38ΦΩΤΗΛΑΣ. Δὲν εἰξεύρω ἐὰν ἐν τῇ Ἑλληνικῇ νομοθεσίᾳ ὑπάρχει ἀγροτικὸν ζήτημα, ἐὰν οἱ Εἰσαγελεῖς ἔχουν ἁρμοδιότητα ἐπὶ τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος. Ἀγροτικὸν ζήτημα ὑπάρχει ἐν τῇ Βουλῇ· ἐν τῇ νομοθεσίᾳ τῇ Δικονομικῇ εἴτε ἐν τῇ ἄλλῃ δὲν εἰξεύρω ἂν ὑπάρχει ἀγροτικὸν ζήτημα διὰ νὰ λέγητε, ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ποίας διατάξεις ἐφήρμοσε καὶ τί ἐγκυκλίους ἐξέδωκε.

§39ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Φαίνεται, κ. Φωτήλα, ὅτι ἦσθε ἀπησχολημένος κατὰ τὸ διάστημα τῶν διακοπῶν τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς εἰς ἄλλας ἐργασίας καὶ δὲν ἠδυνήθητε ν’ ἀναγνώσητε μίαν οἱανδήποτε ἑλληνικὴν ἐφημερίδα· ἐὰν ἀνεγινώσκετε οἱανδήποτε ἐφημερίδα, θὰ ἐβλέπετε ὅτι ἐδημοσιεύθησαν ἐγκύκλιοι τοῦ Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, αἱ ὁποῖαι διέτασσον τοὺς Εἰσαγγελεῖς ἐν ταῖς νέαις Ἐπαρχίαις νὰ ἐπέμβωσι καὶ παρακωλύσωσι τοὺς χωρικοὺς εἰς τὸ νὰ συγκομίσωσι τοὺς καρπούς των πρὶν ἢ καταβάλωσι τὸ ἥμορον τοῦ κ. Καραπάνου καὶ τῶν ἄλλων ἰδιοκτητῶν ἐν Θεσσαλίᾳ. Ἐὰν ἀνεγινώσκετε τὰς ἐφημερίδας, θὰ ἐβλέπετε ὅτι οἱ Εἰσαγγελεῖς τοῦ Κράτους, οἱ ὁποῖοι, συμφωνῶ μεθ’ ὑμῶν ὅτι οὐδὲν δικαίωμα δύνανται νομίμως νὰ ἔχωσι, ἀνεμίχθησαν σκανδαλωδῶς, θεωροῦντες τοὺς χωρικοὺς ὡς ἐγκληματίας καὶ κακούργους, ἐδίκασαν, κ. βουλευτά! οἱ Εἰσαγγελεῖς, οἱ Νομάρχαι, οἱ Ἀστυνόμοι, οἱ Ἀνακριταί, καὶ ἐπεδίκασαν τὸ ἀντικείμενον τῆς πολιτικῆς διαφορᾶς εἰς τὸν κ. Καραπάνον καὶ τοὺς ἄλλους ἐν Θεσσαλίᾳ ἰδιοκτήτας. Διὰ τοῦτο εἶναι σπουδαία ἡ ἐπερώτησις, κ. Φωτήλα. Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ μάθωμεν τί σημαίνει ἡ διαγωγὴ αὕτη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, ὅστις διὰ τῆς διαγωγῆς του ἀπέδειξεν ὅτι οὐδὲν ἄλλο αἴσθημα ὑπάρχει ἐν αὐτῷ παρὰ τὸ αἴσθημα τῆς αὐθαιρεσίας. Συνταγματικὸς Ὑπουργὸς δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ φέρεται οὕτως καὶ νὰ περιφρονῇ τὴν Βουλὴν καὶ ὁλόκληρον τὸ ἔθνος· δύναται νὰ κάθηται εἰς τὴν οἰκίαν του καὶ νὰ διευθύνῃ αὐθαιρέτως τὰ κατ’ αὐτόν, ἀλλ’ ὄχι δημοσίᾳ νὰ δεικνύῃ τὴν ἰδιοτροπίαν του, ἡ ὁποία ἁρμόζει εἰς τὴν διαγωγήν του. Ὅταν ἀνέλαβε νὰ γείνῃ βουλευτὴς καὶ εὑρέθησαν τινὲς νὰ ἐκλέξωσιν αὐτὸν ὡς Ὑπουργὸν ἔπρεπε νὰ γνωρίζῃ τὰ καθήκοντά του, καὶ νὰ φέρηται ὅπως ἐμπρέπει εἰς Ὑπουργὸν συνταγματικόν. Καὶ ἀπορῶ μὲν τὸν κ. πρωθυπουργὸν πῶς δὲν συνετίζει τὸν Ὑπουργόν του καὶ δὲν δίδει εἰς αὐτὸν μαθήματα συνταγματικότητος. Αὐτά, κύριοι, ὤφειλον κατὰ καθῆκον νὰ δηλώσω, διότι νομίζω ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι ζήτημα ἰδικόν μου, ἀλλὰ τῆς Βουλῆς, διότι ἡ ἀξιοπρέπεια ἑνὸς βουλευτοῦ, τὸ δικαίωμα ἑνὸς βουλευτοῦ κατεπατήθη καὶ περιεφρονήθη παρ’ ἑνὸς Ὑπουργοῦ. Ὁ Ὑπουργὸς αὐτὸς ὀφείλει ἀμέσως νὰ φέρῃ τὰ ἔγγραφα καὶ τὰ καταθέσῃ εἰς τὸ Προεδρεῖον. Ἐὰν ἐπιμένῃ ἀρνούμενος, ἀποδεικνύει ὅτι ἡ Κυβέρνησις φοβεῖται τὸν ἔλεγχον.

§40ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ἔχῃ ἁρμοδιότητα νὰ ἐξετάσῃ τὸ ἀγροτικὸν ζήτημα ναὶ ἢ ὄχι (θόρυβος).

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Στεφανίδη, δὲν εἶναι τώρα ἡ συζήτησις ἐπὶ τούτου.

§42ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Δὲν ἔχομεν ἁρμοδιότητα παρὰ νὰ ἐξετάσωμεν τὰ περὶ τῆς ἁρμοδιότητος τοῦ Εἰσαγγελέως καὶ Δικαστῶν ἐπεμβάντων εἰς τὰς σχέσεις μεταξὺ κυρίου καὶ καλλιεργητοῦ (θόρυβος).

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ζήτημα σήμερον περὶ τούτου.

§44ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Μὰ δύω λέξεις θὰ εἴπω (θόρυβος).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§46Τ. ΑΔΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Λυποῦμαι διὰ φράσιν τινὰ, τὴν ὁποίαν ἐξέφερεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου κ. Στεφανίδης. Εἶπεν ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀγροτικὸν ζήτημα. Κύριε Στεφανίδη, εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς παρελθούσης Συνόδου θὰ ἴδετε ὅτι καὶ ὑμεῖς αὐτὸς ὑπεστηρίξατε ὅτι ὑπάρχει ἀγροτικὸν ζήτημα καὶ ὑπεβάλετε ἀναφορὰς κατοίκων τῆς Ἐπαρχίας Καλαμπάκας, δι’ ὧν ἐξετραγωδοῦντο τὰ δεινά, τὰ ὁποῖα ὑποφέρουν οἱ χωρικοὶ τῆς Ἐπαρχίας ἐκείνης, τὰ ὁποῖα ὑπεστηρίξατε σφόδρα ἐντόνως. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀγροτικὸν ζήτημα, τὸ γνωρίζουν αἱ Ἐπαρχίαι ἐκεῖναι, οἱ βουλευταὶ αὐτῶν, ἡ Βουλὴ καὶ ὁλόκληρος ἡ Ἑλλὰς (θόρυβος), διότι πολὺς ἐγένετο περὶ αὐτοῦ λόγος. Ἐπειδὴ ὅμως γίνεται πολὺς λόγος περὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἑκάστοτε ἄνευ ἀποτελέσματος, παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς νὰ ἐγγράψῃ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὴν πρότασιν μου περὶ συστάσεως ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς πρὸς ἐξέτασιν τοῦ ἀγροτικοῦ τούτου ζητήματος, ἵνα δοθῇ εὐκαιρία καὶ ἀποδειχθῇ ἐὰν ὑπάρχῃ ἢ οὒ ἀγροτικὸν ζήτημα, ἐὰν ἡμεῖς οἱ ὑπὲρ τῶν χωρικῶν ἔχωμεν δίκαιον ἢ οἱ ἀρνούμενοι τὴν ὕπαρξιν τοῦ ζητήματος τούτου. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος εἰς τοῦτο, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἐγγράψῃ τὴν πρότασίν μου εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Συζήτησις τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους διὰ τὸ ἔτος 1883.

§48ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε. Ἐπειδὴ, κύριοι, ἐπίκεινται ἑορταὶ καὶ ἑπομένως διακοπαί....

§49ΤΖΑΝΕΣ. Δὲν ὑπάρχουν διακοπαί.

§50ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Παρακαλῶ. Διὰ τοῦτο ἐπεθύμησα νὰ λάβω μίαν πληροφορίαν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως διαβιβασθῇ εἰς τὴν Ἐπαρχίαν μου, διότι καθ’ ἑκάστην λαμβάνω περὶ τούτου 2–3 ἐπιστολάς. Ὁ Ἔφορος λαμβάνει ἀπὸ κάθε πρόσωπον, τὸ ὁποῖον παρουσιάζεται νὰ λάβῃ παραχωρητήριον, ἓξ φράγγα.

§51ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μοναχά;

§52ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Εἰς τόσον περιωρίσθη. Λοιπὸν πρέπει νὰ γνωρίζουν οἱ κάτοικοι ἂν πρέπῃ νὰ πληρώνωσιν αὐτὰ ἢ ὄχι. Καὶ ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ νὰ καταχωρισθῇ ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὁπόθεν ἀπόσπασμα θέλω λάβει καὶ θέλω στείλει εἰς τὴν Ἐπαρχίαν μου· καθόσον, ὅπως σᾶς εἶπα, ἔχω ἐπιστολὰς καθ’ ἑκάστην ἀπὸ τὴν πατρίδα μου καὶ μοῦ λέγουν ὅτι ὁ Ἔφορος εἰσπράττει ἀπὸ ἕκαστον 6 φράγγα διὰ κάθε παραχωρητήριον. Λοιπὸν, τοῦτο τὸ κάμνει ἀπὸ αἰσχροκέρδειαν, καταχρώμενος, ἢ μήπως πράγματι δικαιοῦται νὰ τὰ λάβῃ ὡς δικαίωμα νόμιμον; Κατὰ τίνα νόμον λοιπὸν ἔχει δικαίωμα νὰ εἰσπράττῃ δι’ ἕκαστον παραχωρητήριον 6 φράγγα;

§53ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Θὰ ἐξετάσω.

§54ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μὰ τί νὰ ἐξετάσητε; Προσβάλλονται τὰ δικαιώματα, βλέπετε, τοῦ λαοῦ, καὶ σεῖς μοῦ λέγετε ὅτι θὰ ἐξετάσητε! Ὀφείλετε νὰ μοὶ εἴπητε, κ. Ὑπουργὲ: δικαιοῦται ὁ Ἔφορος νὰ εἰσπράττῃ 6 φράγγα δι’ ἕκαστον παραχωρητήριον, ναὶ ἢ ὄχι;

§55ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Τὴν πρώτην δόσιν τὴν ἔχουν πληρωμένην;

§56ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μάλιστα· καὶ πληρώνουν καὶ μεταγραφὴν καὶ πᾶν ἄλλο ἔξοδον καὶ 6 φράγγα περισσότερον. Λοιπὸν παρακαλῶ νὰ ἐγγραφῇ ἡ ἀπάντησίς σας εἰς τὰ πρακτικὰ τώρα, ἂν πρέπῃ ὁ Ἔφορος νὰ λαμβάνῃ αὐτὰ τὰ 6 φράγγα (θόρυβος). Νὰ σημειωθῇ λοιπὸν ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα, καὶ κακῶς πράττει ἑπομένως.

§57ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι καιρὸς τώρα διὰ τοιαῦτα πράγματα!

§58ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μάλιστα, εἶναι, διότι λαμβάνω καθ’ ἑκάστην 3–4 γράμματα ἀπὸ τὴν Ἐπαρχίαν μου.

§59ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΔΙΚΑΙΟΣΥΝΗΣ. Δὲν τὸν καταγγέλλουν;

§60ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τὸν ἔχουν καταγγείλλει τόσαις φοραῖς διὰ τῶν ἐπιστολῶν των.

§61ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Κύριε βουλευτὰ, σᾶς ἐρωτῶ νὰ μᾶς εἴπετε, ποῖος εἶναι ὁ Ἔφορος;

§62ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἄς τὸν εἴπῃ ὁ Ὑπουργός. Φαντασθῆτε λοιπὸν, κύριοι, ἂν λαμβάνῃ ἀπὸ ἕκαστον 6 φράγκα πόσαις χιλιάδες παραχωρητήρια εἶναι, καὶ πόσας χιλιάδας δραχμῶν θέλει λάβει! Ἰδοὺ τί μοῦ γράφουν «ὅλοι οἱ ἰδιοκτῆται τῶν γαιῶν καὶ φυτειῶν.... ἐπιδεικνύουν εἰς αὐτὸν τὰ ἀποδεικτικὰ τῆς πληρωμῆς τοῦ εἰσπράκτορος, ἀλλ’ αὐτὸς οὐδόλως λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν αὐτὰ, ἀλλ’ ἐπιμένει καὶ ἀρνεῖται τὴν παράδοσιν τοῦ παραχωρητηρίου, ἀπαιτῶν τὸ δικαίωμά του, ὡς λέγει· μήπως λοιπὸν ὑπάρχει τοιαύτη διάταξις; καὶ εἶναι χίλια παραχωρητήρια.....» Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ γνώμη τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ζητῇ 6 φράγκα διὰ κάθε παραχωρητήριον.

§63ΤΖΑΝΕΣ. Ποῖος εἶναι ὁ Ἔφορος;

§64Α. ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Δὲν προτίθεμαι νὰ ὑπερασπισθῶ ἀνεξετάστως τὸν Ἔφορον Τροιζηνίας· ἀλλ’ ἐὰν τὰ γραφέντα εἰς τὸν κ. Δουζίνα, διότι εἰς ἐμὲ δὲν παρέστησαν τοιαῦτα, εἶναι ἀληθῆ, βεβαίως ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ λάβῃ ἓν μέτρον λίαν αὐστηρὸν κατὰ τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ, καὶ ὄχι μόνον νὰ τὸν μεταθέσῃ, ἀλλὰ νὰ τὸν ἀπολύσῃ (θόρυβος). Καλὸν εἶναι νὰ διαταχθῶσιν ἀνακρίσεις κατὰ τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ, ἵνα βεβαιωθῇ ἂν πράγματι ὑπέπεσεν εἰς τὸ ἀτόπημα τοῦτο. Πρέπει δὲ πρὸ παντὸς νὰ ἐξετασθῇ ἂν τὰ ὑπὸ τοῦ Ἐφόρου ζητούμενα δικαιώματα εἶναι νόμιμα ἢ μή· διότι ὑποθέσατε ὅτι αὔριον ὁ Ἔφορος οὗτος μετατίθεται καὶ ἔρχεται ἕνας ἄλλος εἰς Τροιζηνίαν, καὶ εὑρίσκονται δύω φίλοι ἰδικοί μου καὶ πορουσιάζονται εἰς τὴν Κυβέρνησιν λέγοντες ὅτι ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς δὲν ἐκτελεῖ τὰ καθήκοντά του· θέλομεν τοὺς πιστεύσει ἀμέσως; ἀλλοίμονον τότε, εἰς ποῖον χάος θὰ ὑποπέσωμεν.

§65ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Πρέπει νὰ ἐξετασθῇ.

§66ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Βέβαια, καὶ αὐστηρῶς μάλιστα, καὶ ἂν ἔχωνται ἀληθείας τὰ γραφόμενα ἢ τὰ λεγόμενα, διότι ἐγὼ δὲν ἔχω τοιαύτας πληροφορίας...

§67ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τὸν διαψεύδετε τὸν κ. Δουζίνα.

§68ΑΝΤΩΝΙΑΔΗΣ. Ὄχι, δὲν τὸν διαψεύδω, ἀλλὰ λέγω ὅτι ἂν ἦναι ἀληθῆ τὰ κατὰ τοῦ Ἐφόρου γραφόμενα, τότε ὄχι μόνον πρέπει νὰ μετατεθῇ, ἀλλὰ καὶ νὰ ἀπολυθῇ.

§69ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Περὶ ἀνακρίσεων δὲν πρόκειται, διότι ἕως οὗ τελειώσουν αἱ ἀνακρίσεις, ἀλλοίμονον εἰς τοὺς πολίτας τί ἔχουν νὰ πάθουν. Θὰ πληρώσουν ὅλοι παρανόμως τὰ 6 αὐτὰ φράγκα. Ὀφείλει λοιπὸν τοῦτο νὰ διορθωθῇ ἀμέσως, ἵνα μὴ φορολογῶνται ἀδίκως κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οἱ ἄνθρωποι. Αὐτὰ λέγω, καὶ ἡ ὑπηρεσία ἂς κάμῃ ὅ,τι θέλει.

§70ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§71ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Νὰ προηγηθῇ παρακαλῶ ἡ συζήτησις ἡ τρίτη τοῦ νομοσχεδίου περὶ πνευματωδῶν ποτῶν.

§72ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Πρῶτον τὸ νομοσχέδιον περὶ τοῦ οἴνου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ ἔπειτα τὸ νομοσχέδιον περὶ πνευματωδῶν ποτῶν.

§73Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ψηφισθῇ ὁ νόμος ὁ στρατολογικὸς περὶ τῶν νέων ἐπαρχιῶν.

§74ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐπιψηφισθῇ.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ στρατιωτικῆς ἀπογραφῆς ἐν τοῖς νομοῖς Λαρίσσης, Τρικάλων καὶ Ἄρτης διὰ τὸ ἔτος 1883. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν εἰς τρίτην συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον.)

§76Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μοὶ δώσῃ αὐτὴν τὴν πληροφορίαν, διὰ ποῖον λόγον θεωρεῖ ἀναγκαῖον διὰ Β. Διατάγματος νὰ προσδιορισθῇ ὁ χρόνος καθ’ ὃν θέλουσι συνέλθει τὰ στρατολογικὰ Συμβούλια, καὶ διὰ τί νὰ μὴ προσδιορισθῇ ἀπὸ σήμερον ὁ χρόνος αὐτός.

§77ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ χρόνος τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν τῶν στρατολογικῶν Συμβουλίων εἶναι προσδιωρισμένος ἐν τῷ νόμῳ τῷ γενικῷ· ἀλλ’ ἐπειδὴ φοβούμεθα μήπως τὰ προκαταρκτικὰ δὲν ᾖναι ἕτοιμα κατὰ τὸν χρόνον καθ’ ὃν συνέρχονται τὰ Συμβούλια, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἐπιτρέπεται ὅπως διὰ τοῦ Β. Διατάγματος συγκληθῶσι καὶ βραδύτερον, δηλ. ὅταν συμπληρωθῇ ἡ προκαταρκτικὴ ἐργασία ἡ ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ καθοριζομένη. Ἐν περιπτώσει δηλ. καθ’ ἣν ἡ διαδικασία, ἡ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, δὲν περαιωθῇ κατὰ τὸν χρόνον ἐκεῖνον, ἀλλὰ βραδύτερον, τότε διὰ τοῦ Β. Διατάγματος θέλει ὁρισθῆ ἄλλη ἡμέρα.

§78Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μόνον αὐτὴν τὴν παρατήρησιν ὑποβάλλω, ὅτι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ μεγάλη βραδύτης.

§79ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ὑπάρχει τοιοῦτος φόβος, διότι ἔχομεν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ ἀλληλένδετον σειρὰν διαδικασίας, ὅταν δὲ τελειώνῃ ἡ μία ἐργασία, ἄρχεται ἡ ἄλλη. Εὐθὺς ὡς γείνῃ ἀρχὴ καὶ ἐγένετο ἤδη πρὸς σύνταξιν τῶν μητρῴων τῶν ἀῤῥένων, ἡ ἐργασία θέλει προβαίνει ἀλληλοδιαδόχως κατὰ τὰ διάφορα αὐτῆς στάδια καὶ ἄνευ διαλειμμάτων.

§80Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει φόβος νὰ κατορθωθῇ μεγάλη βραδύτης ἐκ τῶν ἐχόντων συμφέρον νὰ ἐπέλθῃ τοιαύτη;

§81ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ συμφέρον θὰ ὑπάρχῃ εἰς τοὺς μέλλοντας νὰ ἀπογραφῶσιν· ἀλλ’ ἄλλαι αἱ ἐργασίαι, αἵτινες ἀναφέρονται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, δὲν γίνονται ὑπ’ αὐτῶν, ἀλλὰ ὑπὸ διαφόρων Ἀρχῶν, αἵτινες δὲν διατελοῦσιν ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ αὐτοῦ συμφέροντος. Ἤρχισεν ἤδη ἡ ἐργασία, ἥτις, ὡς βλέπετε ἐν τῷ ἄρθρῳ 1, εἶναι ἡ τῶν δηλώσεων πρὸς σύνταξιν τοῦ μητρώου τῶν ἀῤῥένων· εὐθὺς δὲ ὡς ἐκπληρωθῶσι τὰ τοῦ ἄρθρου 11 τοῦ περὶ στρατολογίας νόμου, δὲν θὰ ἀναμείνωμεν τὴν ὁριστικότητα τοῦ μητρώου τῶν ἀῤῥένων, ἀλλ’ ἀρκούμενοι εἰς τὸν πίνακα τῆς καταγραφῆς τῶν δηλώσεων καὶ ἐπιτρέποντες τὴν συμπλήρωσιν αὐτοῦ, διὰ διατάξεων ἐξαιρετικῶν, μεταβαίνομεν εἰς τὴν στρατολογικὴν διαδικασίαν.

§82Α. ΒΑΛΑΒΑΝΗΣ. Ἀλλ’ εἰς τὰς Ἐπιτροπὰς, περὶ ὧν ἀναφέρει τὸ νομοσχέδιον, δὲν ἐδόθη δικαίωμα νὰ γίνουν ἐνστάσεις.

§83ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τοῦτο βεβαίως εἶναι ἔλλειψις. Ἀλλὰ τοῦτο τὸ ἐπράξαμεν, διότι, ἐὰν ἠθέλαμεν νὰ στηριχθῶμεν ἐπὶ μόνων τῶν δηλώσεων, διετρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ μὴ ἔχωμεν μηδένα ἄγοντα τὴν ἡλικίαν τοῦ 22 ἔτους. Ὡς ἐκ τούτου τὸ ἄρθρον 4 ἐπιτρέπει εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ προσθέσῃ εἰς τοὺς δηλωθέντας πάντας, οὓς ἤθελε θεωρήσει ὡς ἄγοντας τὴν ἡλικίαν τοῦ 22 ἔτους καὶ μὴ δηλωθέντας ἢ δηλωθέντας ὑπὸ ψευδῆ ἡλικίαν. Εἶναι ἀληθὲς, ὡς προεῖπον, ὅτι ὡς ἐκ τούτου διὰ τὸ ἔτος 1883 θὰ ὑπάρχῃ τις ἔλλειψις ἐγγυήσεως ὑπὲρ τῶν ὑποχρεουμένων εἰς στράτευσιν· ἀλλ’ ἐὰν δὲν ἐπράττομεν τοῦτο, ἡ πεῖρα μᾶς ἀπέδειξεν, ὅτι θὰ διετρέχομεν τὸν κίνδυνον νὰ μὴ ἔχωμεν οὐδένα ἄγοντα τὴν ἡλικίαν τοῦ 22 ἔτους.

§84ΒΑΛΑΒΑΝΗΣ. Αὐτὸ δὲν ἠδύνατο νὰ γείνῃ πρότερον, νὰ συνταχθοῦν οἱ κατάλογοι ἀπὸ τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ κατόπιν...;

§85ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θὰ βραδύνῃ πολύ. Ἐλπίζω δὲ ὅτι ὅπως αἱ Ἐπιτροπαὶ συγκροτοῦνται, δὲν θὰ ἔχωσι συμφέρον νὰ μὴ ἐγγράψωσιν ὑπὸ τὴν πραγματικὴν ἡλικίαν τὰ πρόσωπα καὶ ὅτι ὡς ἐκ τῆς ἀμεροληψίας τῆς ὑπηρεσίας δὲν θὰ προέλθωσιν ἄτοπα· ἄλλως, εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν ἀνήκει ἡ εἰσήγησις, ἡ δὲ ἀπόφασις εἰς τὸ Δικαστήριον.

§86ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ πρᾶγμα δύναται νὰ διορθωθῇ. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ μία τοιαύτη διάταξις, ὅπως παρέχῃ ἐγγυήσεις τῆς ἀπολύτου ἀνάγκης.

§87ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ χορηγήσωμεν τοιαύτας ἐγγυήσεις, θὰ ἐπέλθῃ βραδύτης. Τὸ νομοσχέδιον περιέχει ἐγγύησιν ἀποχρῶσαν, προκειμένου περὶ διατάξεως προσωρινῆς· διότι: ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἔχομεν Ἐπιτροπὴν συγκροτουμένην κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 4, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ἔχομεν τὴν ἐγγύησιν τῶν Πρωτοδικείων, ἀποφασιζόντων ὁριστικῶς. Ἐὰν πεισθῇ τὸ Πρωτοδικεῖον, ὅτι ὑπῆρξε μεροληψία, δύναται αὐτὸ νὰ διορθώσῃ πᾶν ἀτόπημα.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν.

§89Α. ΖΑΦΕΙΡΙΑΔΗΣ. Θὰ παρακαλέσω, κκ. βουλευταὶ, ἐπειδὴ βλέπω ἐν τῇ ἡμερισίᾳ διατάξει ὑπ’ ἀριθμὸν 18 ὅτι ὑπάρχει ἓν νομοσχέδιον περὶ συστάσεως καὶ μετασχηματισμοῦ τελωνειακῶν θέσεων, θὰ παρακαλέσω, λέγω, τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, διότι πρόκειται περὶ καταργήσεως ἑνὸς ὑποτελωνείου, ὃ εἶναι λίαν ἐπιζήμιον εἰς τὸ ἔθνος καὶ ὑλικῶς καὶ ἠθικῶς. Πρόκειται περὶ τοῦ ὑποτελωνείου Καραντερέ. Τὸ Καραντερὲ εἶναι ἓν χωρίον ἐξ εἴκοσι μέχρις εἴκοσι πέντε οἰκογενειῶν, ἁπασῶν Ὀθωμανικῶν. Διὰ τοῦ χωρίου δὲ αὐτοῦ διέρχεται τὸ πλεῖστον τῶν κτηνῶν καὶ τὰ περισσότερα ἐμπορεύματα ἐκ Μακεδονίας, τὰ προωρισμένα διὰ τὴν Θεσσαλίαν. Ἑπομένως εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑπάρχωσιν ὑπάλληλοι ἱκανοὶ καὶ δεδοκιμασμένης ἱκανότητος. Ἐκεῖ ὑπῆρχεν εἷς ὑπάλληλος ὑποδεέστερος, καὶ ἐπειδὴ ἐγένοντο κατακραυγαὶ, ὅτι ἐλάμβανον χώραν καταχρήσεις, ἐπαύθη, καὶ κατόπιν μετέβη ἄλλος, ἀλλ’ ἐπίσης καὶ δι’ αὐτὸν ἐπανελαμβάνοντο τὰ αὐτά. Τούτων ἕνεκα τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἀπὸ ἐμὲ καὶ ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν πεισθὲν προτείνει τὴν κατάργησιν. Παρακαλῶ λοιπὸν νὰ προταχθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, καθόσον δὲν ὑπάρχει οὐδεμία ἀντίῤῥησις.

§90ΤΙΝΕΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φόρου καταναλώσεως ἐπὶ τοῦ οἴνου. Ζητεῖ τις τὸν λόγον κατὰ τῆς ἀρχῆς;

§92Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κηρύσσομαι κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι θεωρῶ ἄδικον τὸν φόρον, ὅστις δι’ αὐτοῦ ἐπιβάλλεται εἰς τὸν οἶνον. Δὲν γνωρίζω ποῖον εἶναι τὸ ποσὸν, ὃ ὑπελόγισεν, ὅτι θὰ εἰσπράξῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ τῆς ἐπιβολῆς τοῦ φόρου αὐτοῦ, διότι τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν εἶναι ἐκ τῆς πρώτης ἀποσταλάξεως, τῆς ὁποίας τὰ εἰσοδήματα μᾶς ἔκαμε γνωστὰ, εἶναι ἐκ τῆς δευτέρας, ἔχει δὲ ἀνάγκην καὶ τρίτης διὰ γείνῃ ἄξιον συζητήσεως. Τὸ πρῶτον νομοσχέδιον, ὃ εἰσήγαγεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, μᾶς εἶχεν εἰπεῖ, ὅτι θέλει δώσει εἰς τὸ Δημόσιον φόρον 4 ἑκατ. καὶ 800 χιλ. δραχμῶν. Τίς θὰ ἦναι ὁ φόρος, ὃν θὰ εἰσπράξωμεν διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν νῦν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν; τοῦτο εἶναι ἄδηλον· διότι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν τὸ ἐξέθεσε δι’ ἐκθέσεώς του πρὸς τὴν Βουλήν.

§93ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν ἔγεινε δήλωσις καὶ περιλαμβάνει περὶ τούτου ὁ Προϋπολογισμός.

§94Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πότε ἔγεινε;

§95ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πρὸ ἡμερῶν.

§96Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Χθές, προχθές;

§97ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. βουλευτὴς παρατηρεῖ, ὅτι δὲν ὡρίσαμεν ποῖον θὰ ἦναι τὸ ποσὸν, ὃ θέλει εἰσπραχθῆ κατὰ τὸ νέον νομοσχέδιον ὅπως ἐτροποποιήθη τὸ πρῶτον, καὶ παρατηρῶ ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀκριβές· διότι ὁ ὑπουργὸς ὑπέβαλε τὰς πρὸς τοῦτο σκέψεις του πρὸς τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Ἐπιτροπὴν καὶ ὅτι ἐν τῇ ἐκθέσει τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ Προϋπολογισμοῦ εὕρηνται πάντα ταῦτα.

§98Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ποῖον εἶναι τὸ ποσόν;

§99ΡΑΛΛΗΣ. Πεντακόσιαι χιλιάδες ἐπὶ ἔλαττον.

§100ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἑκατὸν εἴκοσι χιλιάδες ἐκ τοῦ ἔξωθεν εἰσαγομένου οἴνου καὶ τρία ἑκατομ. 200 χιλ. ἀπὸ τὸν φόρον καταναλώσεως.

§101ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Ὁ φόρος ἐπὶ τῆς καταναλώσεως ὑπελογίσθη εἰς τρία ἑκατομ. 200 χιλ. ἐκτὸς τοῦ φόρου ἐπὶ τοῦ ἔξωθεν εἰσαγομένου.

§102Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἤδη λοιπὸν λαμβάνω τὴν πληροφορίαν ἀπὸ τὸν ἀξιότιμον εἰσηγητὴν ἐπὶ τοῦ Προϋπολογισμοῦ, ὅτι τὸ ποσὸν, ὃ ὑπελόγισεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς, ἀνέρχεται εἰς τρία ἑκατομ. 200 χιλ. δραχμάς. Κηρύσσομαι δὲ κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, διότι οἱ ὅροι οἱ ἐπιβαλλόμενοι διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν οἴνων εἶναι ἐπὶ τοσοῦτον ἐπαχθεῖς, ἐπὶ τοσοῦτον βαρεῖς, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ μὴ αἰσθανθῇ τὸ βάρος αὐτῶν ἡ τάξις τῶν γεωργῶν, ἡ τάξις τῶν κτηματιῶν, ἡ τάξις τῶν ἐργατῶν. Οἱ φορολογικοὶ νόμοι, δὲν εἶναι γνώμη ἰδική μου, εἶναι γνώμη τοῦ μεγαλειτέρου συγγραφέως τοῦ αἰῶνός μας, εἶναι γνώμη τοῦ Μακώλεϋ, λέγοντος, ὅτι ἐν γένει οἱ νόμοι καὶ πρὸ πάντων οἱ φορολογικοὶ πρέπει νὰ ἦναι ἀποτέλεσμα καὶ προϊὸν μεγάλης πείρας. Αὐτὸς δ’ ὁμολογεῖ, ὅτι ἐὰν ηὐδοκίμησε τὸ Συνταγματικὸν πολίτευμα, ηὐδοκίμησεν ἐν γένει ἡ λειτουργία τόσον ἡ διοικητικὴ, καθὼς καὶ ἡ οἰκονομικὴ ἐν Ἀγγλίᾳ, τοῦτο ὀφείλεται πρὸ πάντων, διότι ὅλα τὰ νομοθετήματα αὐτῆς ὑπῆρξαν τὸ προϊὸν τῆς πείρας, καὶ ὄχι ἀποκλειστικῶς μόνον τῆς θεωρίας. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁμιλῶν πάντοτε περὶ τῶν φόρων, οἵτινες ἐπιβάλλονται εἰς τὰ ξένα Κράτη, θέλει κατ’ ἀναλογίαν νὰ μεταφέρῃ αὐτοὺς καὶ εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ τοὐλάχιστον κρατεῖ τὰς ἀναλογίας αὐτάς; Κρατεῖ αὐτοὺς τοὺς ὅρους τῆς ἐπιστήμης, ὅπως ἰσχυρίζεται, ὅταν εἰσάγῃ τὰ ἴδια αὑτοῦ νομοσχέδια; Ὅταν προχθὲς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φόρου ἐπιβαλλομένου εἰς τὰ οἰνοπνεύματα ἔλεγον πρὸς αὐτὸν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ φόρος ἀνώτερος εἰς τὰ πολύτιμα οἰνοπνεύματα, ἃ ἔξωθεν ἔρχονται, διὰ νὰ ἀναιρέσῃ τὸν ἰσχυρισμόν μου ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τί μᾶς εἶπε; μᾶς εἶπεν, ὅτι οἱ φόροι ἐπὶ οἴνων, εἴτε εἶναι, εἴτε δὲν εἶναι πολύτιμοι, εἶναι ἴσοι· καὶ οἱ οἶνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν ἀξίαν 20 φράγκων πληρώνουν τὸν αὐτὸν φόρον, ὃν πληρώνουν καὶ οἱ οἶνοι, οἵτινες ἔχουν δύω φράγκων ἢ τεσσάρων φράγκων. Πάντοτε ἐπροσπάθησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὁσάκις ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ τοὺς φόρους, οὓς θέλει νὰ ἐπιβάλλῃ, πάντοτε ἐπροσπάθησε νὰ ἐφαρμόσῃ, ὡς λέγει, τὴν ἰσότητα, ἣν παρατηρεῖ εἰς τὰ ἄλλα ἔθνη. Ἀλλὰ εἰσάγων τὸ νομοσχέδιον περὶ οἴνου ἐτήρησεν ὅσα εἶπε περὶ Γαλλίας; Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐδῶ ἔχει ὀκτὼ τάξεις, κατὰ τὰς ὁποίας κατατάσσει τὸν φόρον, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ πληρώνηται ἐξ ἑκάστης τάξεως. Πταίω λοιπὸν ἐγώ, ὅταν λέγω ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν τὰ νομοσχέδια, ἅτινα φέρει, προσπαθεῖ νὰ τὰ διορθώσῃ ἐντὸς τῆς Βουλῆς; Πταίω ἐγώ, ἐὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀποδεικνύεται ἀσυνεπὴς εἰς ἑαυτὸν εἰς ὅλα τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα εἰσήγαγεν ἐν τῇ Βουλῇ περὶ φορολογίας; Ἔχομεν λοιπὸν τὴν ἀσυνέπειαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, τὴν ὁποίαν ἐξάγομεν ἐκ τῆς ὁμιλίας αὐτοῦ τοῦ ἰδίου. Καὶ ἐὰν εἴχομεν τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, τὰ ὁποῖα ἐπίτηδες δὲν τυπόνονται, ἐπίτηδες καὶ μὴ γελᾶτε κύριε Ῥάλλη, διότι σεῖς, καὶ ἐγώ, καθὼς καὶ ὁ κ. Τρικούπης, καὶ ὁ κ. Λομβάρδος εἴμεθα εἰς τὴν τάξιν ἐκείνων οἵτινες διεῤῥηγνύοντο διὰ τὴν μὴ ἔγκαιρον τύπωσιν τῶν πρακτικῶν

§103ΡΑΛΛΗΣ. Ὁ λόγος τῆς βραδύτητος τῆς ἐκτυπώσεως τῶν πρακτικῶν εἶναι ὅτι ἀνανεοῦται τὸ Τυπογραφεῖον καὶ ἕνεκα τούτου ὄχι μόνον τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικά, ἀλλὰ καὶ τὰ ἔγγραφα τῶν ὑπουργείων καθυστεροῦνται· ὥστε μὴν ἀποδίδετε τὴν ἔλλειψιν ταύτην εἰς ἄλλο τι παρὰ εἰς τὴν ἀνανέωσιν.

§104Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λέγω λοιπὸν ὅτι ἔχομεν πλήρη τὴν ἀσυνέπειαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἀλλὰ ἂς ἴδωμεν ἡ τάξις ἢ ἡ ταξινόμησις, οὕτως εἰπεῖν, τὴν ὁποίαν κάμνει εἰς τὴν φορολογίαν, εἶναι ὀρθή, εἶναι δικαία; ὄχι, κύριοι, δὲν εἶναι δικαία. Ποῦ στηρίζεται ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐπιβάλλει τὸν φόρον; Στηρίζεται εἰς τὸ πολύτιμον τοῦ οἴνου, τὸν ὁποῖον φορολογεῖ; ὄχι! στηρίζεται εἰς τὸν πληθυσμόν. Ὑποθέσατε λοιπὸν ὅτι ὁ ἔχων ἐν Ἀθήναις πρόβατα πρέπει νὰ πληρώσῃ διπλάσιον ἢ τριπλάσιον φόρον ἀπὸ τὸν ἔχοντα αὐτὰ εἰς τὴν Κόρινθον. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀναλογία, ἣν ἐτήρησεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν. Τί σᾶς λέγει; ὅτι οἱ ἔχοντες οἶνον τῆς Τριπόλεως, ἡ ὁποία κατοικεῖται ἀπὸ πληθυσμὸν ἀνώτερον π. χ. ἀπὸ τὸν πληθυσμὸν τῆς Θήρας, ὅπου οἱ οἶνοι εἶναι πολύτιμοι, νὰ πληρώσωσι φόρον ἀνώτερον. Καὶ νὰ πληρώσωσι φόρον τί νομίζετε; ἀνώτερον αὐτῆς τῆς ἀξίας τοῦ οἴνου! Ἄφετε, κύριοι, ἀφορολόγητον τὸν οἶνον, ἄφετε τὸν γεωργὸν, ἄφετε τὸν ἐργάτην, ἄφετε τὸν κτηματίαν ἥσυχον, ἀφήσατέ τον νὰ πίῃ τὸν ὀλίγον οἶνον, τὸν ὁποῖον διὰ μεγάλου ἱδρῶτος δύναται νὰ συλλέξῃ, ὅπως τῷ δώσῃ ζωὴν διὰ νὰ τονίσῃ τὰς δυνάμεις του εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς καλλιεργείας τῶν κτημάτων του. Ἔχομεν μέσα, διὰ τῶν ὁποίων θὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀναπληρώσωμεν τὰ 3,000,000 νέων δραχμῶν, τὰς ὁποίας θέλει νὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τὸν οἶνον ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἔχομεν νὰ καταργήσωμεν τὰς θέσεις, τὰς ὁποίας ἔχομεν εἰς τὸν Προϋπολογισμὸν πολυτελείας ἕνεκα, τὰς ὁποίας ἔχομεν ὅπως ἱκονοποιήσωμεν μόνον πρόσωπα, ἔχομεν μέσα, ἐὰν καταργήσωμεν τέλος πάντων αὐτὸ τὸ συμβόλαιον τῆς συναλλαγῆς περὶ τοῦ ὁποίου ὡμίλησε χθὲς ὁ κ. Δουζίνας, καὶ τὸ ὁποῖον ἀνεπτύχθη σήμερον εἰς ἐπιστήμην. Καὶ ὅταν οὕτω μελετήσωμεν τὸν Προϋπολογισμὸν, καὶ θὰ τὸν μελετήσωμεν, καὶ ἴδωμεν ἂν ὁ Προϋπολογισμὸς τοῦ 1880, τὸν ὁποῖον αὐτὸ τὸ ἴδιον ὑπουργεῖον ὑπὸ τὸν κ. Τρικούπην παρουσίασεν, ἔχῃ τὰς οἰκονομίας τοῦ Προϋπολογισμοῦ τοῦ 1883, τὸν ὁποῖον ἔχομεν ὑπ’ ὄψει μας, τότε σκεπτόμεθα. Καὶ κατὰ τί, κύριοι, ηὔξησαν πλειότερον αἱ ἀνάγκαι τῆς Πολιτείας σήμερον; Διατί κατὰ μὲν τὸ 1880 ἐννοούσαμεν, ὅτι ἡ οἰκονομία εἶναι ὁ πρώτιστος ὅρος τὸν ὁποῖον ὠφείλομεν ν’ ἀκολουθήσωμεν εἰς τὴν πορείαν τὴν πολιτικὴν, τὴν ὁποίαν διεγράφομεν, καὶ κατηργήσαμεν τότε γραμματεῖς ἐπαρχείων, γραμματεῖς ταμείων, κατηργήσαμεν εἰσαγγελεῖς καὶ κατηργήσαμεν, καὶ κατηργήσαμεν καὶ ἐφθάσαμεν εἰς τί ἀκόμη; ἐσβύναμεν κονδύλια καὶ διὰ κηδείας! Ἐπὶ τοσούτῳ ἐθεωρήσαμεν τότε τὴν οἰκονομίαν ἀναγκαίαν εἰς τὴν ὕπαρξιν τὴν οἰκονομικὴν τοῦ Τόπου. Καὶ σήμερον ἤλθετε καὶ ἐπροσθέσατε θέσις ἐπὶ θέσεων, γραμματεῖς ἐπὶ γραμματέων, ἐπάρχους ἐπὶ ἐπάρχων καὶ ἐκεῖ, ὅπου δὲν ἦσαν ἀναγκαῖοι. Καὶ τί χρειάζονται αὐτοὶ οἱ Ἔπαρχοι καὶ τὰ λοιπά; χρειάζονται σήμερον εἰς τελειοποίησιν τοῦ συστήματος τῆς συναλλαγῆς, κατὰ τοῦ ὁποίου ἄλλοτε διεῤῥηγνύετε τὰ ἱμάτιά σας. Ἀλλ’ εἶναι ἡ οἰκονομία τοὐλάχιστον τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ τοιαύτη, ὥστε Ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους, γνωρίζοντες τὰ πράγματα, νὰ ψηφίσητε τοιοῦτον νομοσχέδιον; Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν εἶναι μόνον διὰ τὸν φόρον ἄδικον, ἀλλὰ καὶ δι’ ὅλας αὐτοῦ τὰς διατάξεις. Ὡμίλησεν ὁ κ. Καλλιγᾶς περὶ καταμετρήσεως τῶν οἴνων, καὶ εἶπεν, ὅτι αἱ καταμετρήσεις τῶν οἴνων θὰ ἦναι κυβικαὶ, καὶ ὡμίλησε περὶ ἀφαιρέσεως ποσοῦ τινος ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν. Ἀλλὰ δὲν ἐμελέτησε καλῶς τὰ ζητήματα. Ἐρωτῶ τὸν κ. Καλλιγᾶν νὰ μοὶ εἴπῃ: εἰς τὰς Ἀθήνας ἡ φύρα λεγομένη εἶναι 5%; Δύω μόνον ἕως 2,5% φύρα εἶναι ἐξ αὐτῆς τῆς φυσικῆς κατασταλάξεως, ἡ ὁποία γίνεται τοῦ οἴνου· ἀλλ’ εἰς τὰς Ἀθήνας ὁ οἶνος ἐπιβαρύνεται ἀκόμη μὲ 5, 6, 7 ὀκάδας ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν ρητίνην. Ὁ κ. Καλλιγᾶς λοιπὸν θέλει νὰ φορολογήσῃ ἐκτὸς τοῦ οἴνου καὶ αὐτὰ τὰ κατασταλάγματα τοῦ οἴνου, καὶ αὐτὴν τὴν ρητίνην, τὴν ὁποίαν μεταχειρίζονται διὰ νὰ ἐξασφαλίσωσι τὸν οἶνον. Ὡμίλησεν ὁ κ. Καλλιγᾶς περὶ καταμετρήσεων τῶν οἴνων χωρὶς νὰ μάθῃ, χωρὶς νὰ ἴδῃ πῶς γίνονται αἱ καταμετρήσεις τοῦ οἴνου· καὶ νομίζει, ὅτι αὗται γίνονται, ὅταν οἱ οἶνοι εἶναι ἐντὸς τῶν βαρελίων Πλανᾶται ὁ κ. Καλλιγᾶς πλάνην οἰκτράν· ἐὰν ἐφρόντιζε, ἤθελε μάθει, ὅτι ὅταν πωλῶνται οἱ οἶνοι εἰς τὰς μεγαλοπόλεις καθὼς εἰς τὰς Πάτρας, εἰς τὸ Αἴγιον, εἰς τὸ Ναύπλιον, καὶ εἰς ὅλας ἐν γένει τὰς μεγαλοπόλεις, ἤθελε μάθει, ὅτι πωλοῦνται εἰς τὰ βαρέλια. Ἐξετάζουσι τὰ βαρέλια καὶ βλέπουσι μέχρι ποίας θέσεως εἶναι πλήρη, διότι εἰς τὰ βαρέλια ἐπέρχεται φυσικὴ φύρα καὶ εἰς ἕκαστον βαρέλιον πλῆρες ὁ οἶνος πολλάκις καταβαίνει — διὰ ποίους λόγους δὲν ἠξεύρω, διότι δὲν εἶμαι χημικὸς — 4 καὶ 5 δακτύλους.

§105ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι ἡ ἐξάτμησις.

§106ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀδιάφορον τί εἶναι.—Τί δὲ ἄλλα γίνεται; Γίνεται ἓν ἐπίπεδον ἐξ ἑνὸς μίγματος τὸ ὁποῖον δὲν γνωρίζω ἀπὸ τί καὶ πῶς σχηματίζεται, καὶ τὸ ὁποῖον ἔχει ὄψιν ἐλαιώδη, καὶ χρησιμεύει νὰ ἐμποδίζῃ τὸν ἀτμοσφαιρικὸν ἀέρα νὰ ἔλθῃ εἰς συνάφειαν μὲ τὸν οἶνον, καὶ ὑπάρχει ἡ βεβαιότης ἐκ τῆς πείρας, ὅτι τοῦτο εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον προφυλάττει, εἰς τὰ μέρη ὅπου ἡ ἐπιστήμη δὲν ἀνέπτυξεν τὴν οἰνοποιΐαν, τοὺς οἴνους ἀπὸ τοῦ νὰ μὴ ξυνίζουν, πωλοῦνται δὲ οἱ οἶνοι, καὶ ὕστερον γίνεται ἀφαίρεσις ποσοῦ ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν ἀναλόγως τῶν ἐθίμων, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν εἰς ἕκαστον τόπον, διότι ἀλλαχοῦ μεταχειρίζονται ἑπτὰ καὶ πλέον ὀκάδας ῥητίνης καὶ ἀλλαχοῦ ὀλιγώτερον. Παραδέχονται δὲ ὡς σταθερὰν φύραν τὸ 2%. Πότε δὲ γίνεται ἡ καταμέτρησις; ἀφοῦ πωληθῶσι τὰ κρασιὰ, καὶ ἐκκενωθῶσι τὰ βαρέλια, διότι αὐτὸ τὸ μέτρον διὰ τοῦ ὁποίου μετροῦνται δὲν δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ κρασὶ καὶ νὰ τὸ κινήσῃ καθ’ ἣν ἐποχὴν εἶναι πλῆρες τὸ βαρέλιον, καθόσον αὐτὸ τὸ ἀνακάτωμα εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ φέρῃ καταστροφὴν ὅλου τοῦ οἴνου, καὶ δὲν θέλει σοὶ ἐπιτρέψει βεβαίως τὴν καταστροφὴν τῆς περιουσίας του οὐδεὶς, κύριε Ὑπουργὲ τῶν Οἰκονομικῶν. Βλέπεται εἰς τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μίαν διάταξιν φοβερὰν, δρακόντειον διὰ τῆς ὁποίας κατὰ πᾶσαν στιγμὴν καὶ κατὰ πᾶσαν ὥραν ὁ ὑπάλληλος τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν δύναται νὰ ἀνοίγῃ τὰς θύρας, καὶ νὰ εἰσέρχηται νὰ καταμετρῇ τὰ βαρέλια. Αὐτὴ ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος περὶ ἀσύλου τῆς κατοικίας παραβιάζεται διὰ τοῦ Νομοσχεδίου αὐτοῦ, ὄχι βεβαίως διότι σκοπὸν εἶχον νὰ παραβιάσωσι τὸ Σύνταγμα, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐξασφαλίσωσι τὴν βεβαίωσιν τοῦ φόρου αὐτοῦ.

§107ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Αὐτὴ ἡ διάταξις δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ νέον Νομοσχέδιον, λέγει καταστήματα καὶ ἀποθήκας.

§108Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Οἱ κατὰ τὸ ἄρθρον 11 ἐκτελοῦντες τὴν καταμέτρησιν τῶν διὰ λιανικὴν πώλησιν προωρισμένων οἴνων, ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέρχωνται ἀκωλύτως εἰς τὰς ἀποθήκας, οἰνοπωλεῖα καὶ ἄλλα καταστήματα, ὅπου ὑποπτεύουν ὑποκρυπτομένους οἴνους ἐλλιπῶς δηλωθέντας, καὶ νὰ παραβιάζωσι θύρας, ἃς οἱ κύριοι ἀρνοῦνται ν’ ἀνοίξωσι, τηροῦντες τὰς διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας, δηλαδὴ ἡ αὐτὴ διάταξις τοῦ πρώτου Νομοσχεδίου. Ὁ φόρος λοιπὸν αὐτὸς κατὰ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον εἰσάγεται, δὲν δύναται νὰ πραγματοποιηθῇ, διότι οἱ ἰδιοκτῆται ἔχουσι τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ προσβάλῃ τὴν ἰδιοκτησίαν αὐτῶν, καὶ ὅταν τὴν προσβάλῃ, ἔχουσι τὸ δικαίωμα ν’ ἀντιστῶσιν. Ἀλλὰ γνωρίζετε τί φόρος εἶναι αὐτὸς, καθ’ ὃν τρόπον τὸν εἰσάγει ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργός; δὲν ἀφίνετε εἰς τὸν ἰδιοκτήτην τῆς ἀμπέλου ἀφορολόγητον οὔτε μίαν ὀκᾶν οἴνου. Ἐπικαλοῦμαι πρὸς τοῦτο τὴν μαρτυρίαν τῶν βουλευτῶν τῆς συμπολιτεύσεως τῆς Τριπόλεως· τί γίνεται εἰς τὴν Τρίπολιν καὶ εἰς τὰς ἄλλας πόλεις; Ἐγὼ ἔχω ἓν βαρέλιον οἴνου, καὶ ἀνοίγω αὐτὸ, διὰ νὰ τὸ πίω· ἐπειδὴ ὅμως περιέχει 500 ἢ 600 ὀκάδας, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ καταναλώσω διὰ μιᾶς· λοιπὸν ἐξοδεύω διὰ τὸν οἶκόν μου, καὶ διὰ νὰ μὴ μείνῃ πολὺ καὶ καταστραφῇ, πωλῶ ἐξ αὐτοῦ ἀκόμη. Τὴν ἄλλην ἡμέραν ἀνοίγει ὁ κ. Κωνσταντόπουλος τὸ ἰδικόν του, καὶ τὴν ἄλλην ὁ κ. Ζέγγελης καὶ οὕτω καθεξῆς, καὶ ἐγὼ ἀγοράζω ἀπ’ αὐτοὺς. Αὐτὸ δὲν γίνεται εἰς τὸ Αἴγιον, κ. Μεσσηνέζη;

§109ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Μάλιστα.

§110Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν γίνεται εἰς τὴν Λεβαδείαν, κύριε Γεωργαντᾶ;

§111ΓΕΩΡΓΑΝΤΑΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ δὲν θὰ φορολογηθῇ αὐτό.

§112Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τότε τί θὰ φορολογηθῇ; ἐγὼ εὑρίσκω ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ «ἐπὶ τοῦ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος λιανικῶς πωλουμένου οἴνου». Τί δὲ εὑρίσκω κατωτέρω, καὶ ὑποθέτω, ὅτι οἱ διακόπτοντες κύριοι βουλευταὶ οὔτε ἀνέγνωσαν τὸ Νομοσχέδιον «ἐπὶ πληθυσμοῦ κατωτέρου τῶν 100 ψυχῶν, εἰς λεπτὰ 2 κατ’ ὀκᾶν». Βλέπετε, ὅτι, καὶ ἂν ὑπάρχῃ χωρίον, ἔχον 8 ψυχὰς, θέλει ἐπιβληθῆ ὁ φόρος τῶν 2 λεπτῶν, καὶ ὑπάρχουσι τοιαῦτα χωρία.

§113ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὰ τὰ χωρία πωλοῦν τὸ κρασί των.

§114Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Βεβαίως τὸ πωλοῦν, καὶ ἂν δὲν τὸ ἐπώλουν, τί ἤθελεν ἡ διάταξις εἰς τὸ Νομοσχέδιον. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι αὐτὸ τὸ Νομοσχέδιον δὲν ἀφίνει ποσὸν, τὸ ὁποῖον νὰ μεταχειρισθῇ ὁ ἰδιοκτήτης τῆς ἀμπέλου. Τὸν ὑποχρεοῖ ὁ κύριος Καλλιγᾶς νὰ ἀνοίξῃ τὸ βαρέλιον, τὸ ὁποῖον πολλάκις εἰς τὰς Ἐπαρχίας ἔχει 2,000 ὀκάδας οἶνον, καὶ νὰ τὸ πίῃ μόνος του. Νὰ μὴ τολμήσῃ νὰ πωλήσῃ οὔτε μίαν ὀκᾶν· διότι, ἅμα πωλήσῃ, καὶ ὄχι νὰ πωλήσῃ — διότι αὐτὸ δὲν εἶναι πώλησις, εἶναι εἶδος ἀνταλλαγῆς, ἡ ὁποία γίνεται, διότι σήμερον ἐγὼ ἀνοίγω τὸ βαρέλιόν μου, δίδω τὸν οἶνον διὰ νὰ μεταχειρισθῶ ὕστερον τὸν οἶνον τοῦ γείτονος, ὅταν αὐτὸς ἀνοίξῃ τὸ βερέλι του....

§115ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀληθέστατον.

§116ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Αὐτὸ γίνεται καθ’ ὅλην τὴν Μαντινείαν.

§117Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καθ’ ὅλον τὸν Ἑλληνικὸν κόσμον. Ὁ δυστυχὴς ἀμπελοκτήμων ἐκτὸς τῶν μεγάλων ἐξόδων, τὰ ὁποῖα ἔχει — καὶ εἰς μίαν ἄλλην συζήτησιν σᾶς ἀνέφερα πολὺ ἠλαττωμένα, ἔχω δὲ ἐνταῦθα σημείωσιν, δὲν θέλω ὅμως νὰ καταχρασθῶ τῆς ὑπομονῆς σας, διὰ νὰ τὴν ἀναγνώσω, ἥτις θέλει σᾶς πείσει, ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν ἀμπελοκτημόνων σήμερον ἄνευ τῶν φόρων, τοὺς ὁποίους ἐπιβάλλετε, δὲν ἔχουν κέρδος, καὶ διὰ τοῦτο εἶναι χρεωμένοι πάντες — ἤδη ζητεῖτε νὰ ἐπιβάλητε εἰς αὐτὸν φόρον ἐπὶ τῆς καλλιεργείας τῶν ἀμπέλων, καὶ θὰ σᾶς εἴπω τὸν λόγον· μεταβαίνει ὁ ἀμπελοκτήμων νὰ καλλιεργήσῃ τὰ 30 στρέμματα ἀμπέλου ἢ τὰ 50, τὰ ὁποῖα ἔχει, καὶ τοῦ ἐπιβάλλετε ἀναλόγως τοῦ πληθυσμοῦ τῆς Ἐπαρχίας φόρον 6, 5, 4½ ἢ 4 λεπτὰ ἐφ’ ἑκάστης ὀκάδος, τὴν ὁποίαν θὰ δαπανήσῃ διὰ τὴν καλλιέργειαν τῆς ἀμπέλου του, διότι τὸν οἶνον αὐτὸν οἱ ἀμπελοκτήμονες δὲν θὰ ἔχουν εἰς τὰ βαρέλια· διὰ νὰ τὸν δώσουν εἰς τοὺς ἐργάτας, θὰ τὸν ἀγοράσουν, καὶ αὐτὸ γίνεται καθημερινῶς εἰς τὴν καλλιέργειαν ὅλων τῶν κτημάτων. Ἕως ποῦ ζητεῖτε λοιπὸν νὰ φέρητε τὸ βάρος τῆς φορολογίας αὐτῆς; Ἐπιβάλλετε φόρους εἰς ὅλα τὰ εἴδη καὶ τὰ ζῶά του, εἰς τὰ κτήνη του, εἰς τὴν σταφίδα του, διὰ τοῦ ἄλλου Νομοσχεδίου τῆς φορολογίας τῶν προϊόντων, εἴτε ἀμέσως, εἴτε ἐμμέσως, καὶ ἔρχεσθε κατόπιν νὰ τοῦ ἀφαιρέσητε ἢ νὰ τὸν στερήσητε αὐτὴν τὴν τροφήν του, διότι ὡς τροφὴ χρησιμεύει εἰς τὴν Ἑλλάδα ὁ οἶνος διὰ τὴν ἐργατικὴν τάξιν. Καὶ διατί τοῦτο; διὰ νὰ κρατήσητε πολλοὺς ἀστυνόμους εἰς τὴν Θεσσαλίαν, διὰ τοὺς ὁποίους νὰ δαπανᾶτε 600,000 δραχμῶν, διὰ νὰ κρατήσητε ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν οὐδεμίαν ἀποστολὴν, διὰ νὰ αὐξήσητε τοὺς ὑπάρχοντας, διὰ νὰ νομοθετήσητε ὕστερον νέους Συμβούλους τῆς Ἐπικρατείας. Ἀλλὰ, κύριοι, μόνον αὐτὰ τὰ κακὰ παρουσιάζει τὸ προκείμενον Νομοσχέδιον; Συλλογισθῆτε, ὅτι ὁ χωρικὸς ἀμπελοκτήμων, ἐὰν κατορθώσῃ νὰ ἔχῃ περίσσευμα 50 ὀκάδας οἴνου ἢ 100, εἶναι τοιαῦται αἱ διατάξεις τοῦ Νομοσχεδίου, ὥστε, διὰ νὰ πωλήσῃ 10 ὀκάδας, ἵνα ἀποφύγῃ τὴν ποινὴν τὴν ἐπιβληθησομένην εἰς αὐτὸν τῶν 100 δραχμῶν μέχρι τῶν 1000, πρέπει νὰ τρέξῃ ἐπὶ ἑπτὰ ὥρας, νὰ ὑπάγῃ νὰ εὕρῃ τὸν Οἰκονομικὸν Ἔφορον, νὰ δηλώσῃ, ὅτι θὰ πωλήσῃ 10 ὀκάδας οἴνου. Ὅλοι οἱ σταφιδοκτήμονες θὰ πληρώσωσι φόρους καὶ φόρους βαρεῖς ἐπὶ τοῦ οἴνου πρὸς τὰ μεγάλα ἡμερομίσθια, τὰ ὁποῖα πληρώνουν σήμερον διὰ τὴν σπάνιν καὶ ἔλλειψιν χειρῶν. Συλλογισθῆτε, ὅτι ἕκαστον ἡμερομίσθιον σήμερον κοστίζει εἰς τὸν ἰδιοκτήτην ἀντὶ πέντε φράγκων καὶ ἔρχεσθε εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα σήμερον, καὶ προσθέτετε καὶ ἄλλον φόρον τοσοῦτον ἐπαχθῆ κατὰ τὴν βεβαίωσιν αὐτοῦ; Ὑπάρχουν σταφιδοκτήμονες, κύριοι, ἔχοντες 800, 600,500, 400 στρέμματα σταφίδος, καὶ αὐτὰ ἀπαιτοῦν 12 ἡμερομίσθια διὰ τὴν καλλιέργειαν ἑκάστου στρέμματος· θέλομεν λοιπὸν 6,000 ἡμερομίσθια διὰ τὴν ὅλην καλλιέργειαν, διὰ τὰ ὁποῖα ἀπαιτοῦνται 9,000 ὀκάδες οἴνου, καὶ ἐπὶ τῶν 9,000 ὀκάδων οἴνου, πρὸς τὰ βάρη, τὰ ὁποῖα ἔχει ὁ σταφιδοκτήμων, ἔρχεσθε καὶ ἐπιβάλλετε 450 δραχμὰς φόρον πρόσθετον εἰς τὴν καλλιέργειαν τῶν κτημάτων! Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν λόγος, ὁ ὁποῖος ὑποστηρίζει τὴν φορολογίαν αὐτήν, τὴν φορολογίαν αὐτήν, ἡ ὁποία εἶναι βαρεῖα, ἡ ὁποία εἶναι ἐπαχθής, καὶ διὰ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλεται ἐφ’ ἑκάστης ὀκάδος οἴνου, καὶ διὰ τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον βεβαιοῦται τὸ ποσὸν αὐτό. Ὅταν ἐπὶ δύω ἔτη εὐτυχήσωσιν αἱ ἄμπελοι εἰς τὰς Ἐπαρχίας τῆς Μαντινείας καὶ τῶν Καλαβρύτων — καὶ προκαλῶ νὰ μὲ διαψεύσωσιν οἱ βουλευταὶ τῆς συμπολιτεύσεως, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὰς Ἐπαρχίας αὐτὰς — ὅταν ἐπὶ δύω ἔτη εὐτυχήσωσιν, ἠξεύρετε πόσον ἔχει ὁ οἶνος; τρία λεπτὰ ἡ μπότσα. Ὑπῆρξαν, καὶ ὑπάρχουν, καὶ θὰ ὑπάρξουν καὶ εἰς τὸ μέλλον ἔτη, κατὰ τὰ ὁποῖα μὲ μία σφάντζικα ὁ ἀμπελοκτήμων ὑπεχρεοῦτο νὰ τρυγήσῃ, νὰ πατήσῃ, καὶ φέρῃ τὸν μοῦστον εἰς τὸν οἶκον τοῦ ἀγοραστοῦ. Καὶ ἔρχεσθε εἰς τὸν οἶνον αὐτὸν νὰ ἐπιβάλετε 4 λεπτὰ ἐφ’ ἑκάστης ὀκάδος, 5 λεπτὰ, 6 τέλος λεπτὰ ἐφ’ ἑκάστης ὀκάδος; Σᾶς εἶπον, ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπικαλεῖται πάντοτε τὰ ξένη ἔθνη, διὰ νὰ μᾶς ἀποδείξῃ, ὅτι ἐπιστημονικοὶ λόγοι ὑπηγόρευσαν τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ Α. Νομοσχεδίου, ἐπιστημονικοὶ λόγοι ὑπηγόρευσαν τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ Β Νομοσχεδίου, καὶ μᾶς εἶπεν ἀπὸ προχθὲς, διὰ νὰ μᾶς ἀποδείξῃ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ ἀνώτερος φόρος εἰς τὸ Κονιὰκ, εἰς τὴν Σαρτρὲζ καὶ εἰς τὰ ῥοσόλια, τὰ ὁποῖα ἔρχονται ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν, μᾶς εἶπεν, ὅτι εἰς τὴν Γαλλίαν οἱ φόροι, οἱ ὁποῖοι ἐπιβάλλονται ἐπὶ τῶν οἴνων, οἱοιδήποτε καὶ ἂν ἦναι οἱ οἶνοι, εἶναι οἱ αὐτοί. Ἀλλὰ εἶναι οἱ αὐτοὶ ἐδῶ οἱ φόροι, τοὺς ὁποίους σεῖς ἐπιβάλετε ἐπὶ τῶν οἴνων; Λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν τὸν πληθυσμὸν, ἀλλὰ δὲν λαμβάνετε ὑπ’ ὄψιν καὶ μίαν ἄλλην περίστασιν· δὲν ἠξεύρετε, ὅτι ὁ ἐργάτης, ὁ ὁποῖος θὰ καταναλώσῃ τὸν οἶνον, καὶ ὁ ὁποῖος θὰ πληρώσῃ τὸν φόρον, ὅταν ἀνήκῃ καὶ εἰς μεγάλην πόλιν, ἐπιβαρύνεται καὶ μὲ περισσότερα βάρη ἀπὸ τὸν ἐργάτην τῆς Τριπόλεως καὶ ἀπὸ τὸν ἐργάτην Καλαβρύτων· καὶ διατί τῷ ἐπιβάλλετε φόρον μεγαλύτερον; Εἰς τὴν ποιότητα τοῦ οἴνου δὲν ἐπιβάλλεται φόρος, καὶ δικαίως δὲν πρέπει νὰ ἐπιβάλλεται, διότι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον καὶ ἐν Γαλλίᾳ ἴσον φόρον ἐπιβάλλουσιν εἰς τοὺς οἴνους, εἶναι, διότι ἐπιθυμοῦν νὰ ἀναπτύξουν τὴν βιομηχανίαν τῆς οἰνοποιΐας, καὶ ἀφίνουν τοὺς οἰνοποιοὺς νὰ συναγωνισθῶσιν εἰς τὸ στάδιον αὐτὸ τῆς τέχνης καὶ τῆς ἐπιστήμης των, καὶ δὲν θέλουν νὰ τοὺς ἐπιβαρύνουν μὲ μεγαλειτέρους φόρους, ὅπως βελτιώσωσι διὰ τοῦ συναγωνισμοῦ τὸ προϊὸν αὐτό, καὶ διὰ τοῦτο καταγίνονται νὰ κάμωσι τὸ προϊὸν καὶ καλλίτερον καὶ πολυτιμότερον. Τοῦτο δὲν τὸ ἐπιδιώκομεν ἡμεῖς· δὲν σᾶς ζητοῦμεν διὰ τοὺς ἐσωτερικοὺς οἴνους καὶ ἐσωτερικὰ οἰνοπνεύματα νὰ ἐπιβάλετε φόρους ἀνωτέρους διὰ τὰ πλέον τελειοποιημένα· ἀπεναντίας, εἴπομεν, ὅτι οἱ φόροι, οἱ ὁποῖοι πρέπει νὰ ἐπιβληθοῦν, ἂν ἐπιβληθοῦν εἰς τοὺς οἴνους, ἐντὸς τῆς Ἑλλάδος πρέπει νὰ ἦναι ἴσοι, πρέπει μάλιστα, ἂν θέλετε, διότι ἡ οἰνοποιΐα εἶναι ὀπίσω παρ’ ἡμῖν, οἱ καλλίτεροι οἶνοι νὰ πληρώνωσιν, ἐὰν ἦναι δυνατόν, κἄτι τι ὀλιγώτερον· δὲν σᾶς ζητοῦμεν νὰ ἐπιβάλετε φόρον μεγαλείτερον διὰ τοὺς οἴνους τοῦ Σόλωνος, τοῦ Τρίπου ἢ τοῦ Οἰκονόμου, ὄχι· διότι ἐπιθυμῶ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς βιομηχανίας τῆς οἰνοποιΐας, διότι ἡ ἀνάπτυξις αὐτῆς θὰ ἔχῃ μέγα μέλλον εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἀλλὰ τίς λόγος σᾶς ἔκαμε, διὰ νὰ φέρετε αὐτὴν τὴν κατάταξιν τὴν ἄδικον, ἐναντίον μάλιστα τῶν ὅσων σεῖς οἱ ἴδιοι ἰσχυρίσθητε εἰς τὸ Νομοσχέδιον αὐτό; Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριοι, δὲν εἶναι δίκαιον, δὲν πρέπει νὰ ἐπιβληθῇ φόρος σήμερον εἰς τὸν οἶνον τῆς Ἑλλάδος. Ἄφετε τὸν οἶνον τῆς Ἑλλάδος ἀφορολόγητον, διότι ὁ οἶνος τῆς Ἑλλάδος εἰς τὴν μεγάλην ἐργατικὴν τάξιν, ὡς προεῖπον, χρησιμεύει ὡς τροφὴ, ὡς ὑγεία, ὡς δύναμις. Μὴ ἀφαιρεῖτε λοιπὸν τὰ νεῦρα ἀπὸ τὰς ἐργατικὰς χεῖρας, ἀφήσατε αὐτὰς, διὰ νὰ ἦναι παραγωγικώτεραι εἰς ἄλλα ἀντικείμενα καὶ εἰς ἄλλα εἴδη. Αὐτοὶ, κύριοι, εἶναι οἱ λόγοι, οἵτινες μ’ ἔπεισαν νὰ κηρυχθῶ κατ’ ἀρχὴν κατὰ τοῦ Νομοσχεδίου ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν οἴνων. Ἐπιφυλάσσομαι νὰ λάβω καὶ πάλιν τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, διότι τὸ ζήτημα αὐτὸ τὸ θεωρῶ σπουδαιότατον. Ὅταν προχθὲς ἦλθε τὸ Νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τῶν οἰνοπνευμάτων, ὑπεστήριξα τὴν ἀρχὴν αὐτοῦ, τὴν ἐθεώρησα ὀρθὴν καὶ δικαίαν· ἀλλὰ τοῦτο τὸ θεωρῶ ἄδικον, τὸ θεωρῶ ἀπελπιστικὸν διὰ τὸν Τόπον. Ὀφείλω λοιπὸν ν’ ἀντισταθῶ κατὰ τῆς τοιαύτης φορολογίας· σεῖς δὲ, οἱ ὁποῖοι ἀποτελεῖτε τὴν πλειονοψηφίαν, δύνασθε νὰ πράξητε ὅ,τι θέλετε· ἐγὼ ἐξεπλήρωσα τὸ καθῆκόν μου εὐσυνειδήτως.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζειτεῖ τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς; (Οὐδεὶς ζειτεῖ τὸν λόγον. Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου.)

§119ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 1ον.

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μουτζόπουλος ἔχει τροπολογίαν ἐπ’ αὐτοῦ.

§121ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἰς τὴν δευτέραν ἢ τρίτην ἀνάγνωσιν.

§122Σ. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου εἶναι ἀναγκαῖον νὰ διευκρινισθῇ ἡ λέξις «λιανικῶς»· πότε ἐννοεῖτε ὅτι ὁ οἶνος πωλεῖται λιανικῶς; Εἰς ἄλλας Ἐπικρατείας ἴσως δὲν θεωρεῖται ἀναγκαῖον τοῦτο, διότι ἐκεῖ ὑπάρχει καταμερισμὸς τοῦ ἔργου, καὶ οἱ πωλοῦντες λιανικῶς τὸν οἶνον δὲν πωλοῦν καὶ χονδρικῶς, οὐδὲ εἶναι παραγωγοὶ οἴνου. Ἐνταῦθα ὅμως, ὅπου ἐλλείπει συνήθως ὁ τοιοῦτος καταμερισμός, συμβαίνει ὁ παραγωγὸς τοῦ οἴνου νὰ πωλῇ τὸν οἶνον καὶ λιανικῶς καὶ χονδρικῶς· συμβαίνει ἐπίσης, ὥστε ὁ μεγαλέμπορος, ὁ ὁποῖος ἀγοράζει εἰς μεγάλας ποσότητας οἶνον, νὰ πωλῇ οἶνον καὶ χονδρικῶς καὶ λιανικῶς. Εἶναι λοιπὸν ἀνάγκη νὰ ὁρισθῇ εὐκρινῶς μέχρι ποίας ποσότητος θεωρεῖται ἡ λιανικὴ πώλησις, διότι ἄλλως θὰ γεννηθῇ μεγάλη δυσκολία καὶ περιπλοκὴ εἰς τὴν ἐφαρμογήν.

§123ΚΑΛΛΙΓΑΣ (Ὑπουρ. τῶν Οἰκονομικῶν). Διὰ τῆς ἐρωτήσεώς του ὁ κ. Βουλευτὴς κατέδειξεν ὅτι κάλλιστα διακρίνεται τὸ χονδρικῶς ἀπὸ τὸ λιανικῶς, ἄρα δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη διευκρινίσεως περισσοτέρας. Δὲν εἶναι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον κάμνει τὸ λιανικῶς, ὅσον εἶναι τὸ σύστημα, ὁ τρόπος.

§124ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐπὶ τῆς ἐρωτήσεως τοῦ κ. Σωτηροπούλου ἡ ἀπάντησις τοῦ κ. Ὑπουργοῦ δὲν εἶναι πλήρης· διότι, καθὼς εἶπεν ὁ προλαλήσας κ. Πετιμεζᾶς, εἰς πολλὰ χωρία καὶ πόλεις ἀκόμη τυγχάνουν οἱ ἰδιοκτῆται τῶν οἴνων νὰ ἔχουν ἓν μόνον δοχεῖον μέγα, ἐξ αὐτοῦ πωλοῦν εἴτε τὸ περισσότερον εἴτε τὸ ὀλιγώτερον, τὸ δὲ ἄλλο τὸ ἔχουν δι’ ἰδίαν χρῆσιν αὐτῶν. Τὸ πωλούμενον μέρος, οὐχὶ λιανικῶς, εἰς λιανοπώλην θὰ ὑπολογισθῇ ὡς λιανικὴ πώλησις καὶ θὰ φορολογισθῇ;

§125ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Προβλέπει ἄλλο ἄρθρον.

§126ΒΑΡΟΤΣΗΣ. Γνωστὸν εἶναι ὅτι τὸ κυριώτερον προϊόν τῆς νήσου Πάρου εἶναι ὁ οἶνος, ὁ ὁποῖος μεταφέρεται εἰς ὅλα τὰ παράλια τῆς Ἑλλάδος διὰ πλοίων, ἐν τοῖς ὁποίοις πωλεῖται ὁ οἶνος καὶ λιανικῶς· ἀλλ’ ὁ λιανικῶς πωλούμενος οἶνος εἶναι μόλις τὸ ⅒, τὰ ὑπόλοιπα 9]10 πωλοῦνται χονδρικῶς· ποῖοι θὰ πληρώνωσι;

§127ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Οἱ οἰνοπῶλαι.

§128ΒΑΡΟΤΣΗΣ. Νὰ σημειωθῇ παρακαλῶ.

§129ΒΑΛΑΒΑΝΗΣ. Εἶναι χωρία, τὰ ὁποῖα ἔχουν πληθυσμὸν 500 μόνον ψυχῶν· πώλησις γίνεται σπανιώτατα, διότι ὅλοι οἱ κάτοικοι εἶναι καὶ παραγωγοί. Θὰ παρακαλέσω τὴν Κυβέρνησιν, ἐὰν ἠμπορῇ, νὰ ἀπαλλάξῃ τὰ χωρία αὐτά.

§130ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν πωλοῦν. Λοιπὸν ἀπὸ τί νὰ τοὺς ἀπαλλάξῃ;

§131ΒΑΛΑΒΑΝΗΣ. Εἶναι ἐλάχιστα ποσὰ, τὰ ὁποῖα πωλοῦν· ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Κυβέρνησις, ἂς ἀπαλλάξῃ αὐτὰ τὰ χωρία τῆς φορολογίας. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον τοῦτο ὡς ἀναγνώσθη).

§132ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 2ον.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδῶ ὑπάρχει τροπολογία ἀπὸ τοὺς Βουλευτὰς Οἰτύλου.

§134ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τὴν δέχομαι. (Ψηφίζεται τὸ ἄρθρον 2ον ὡς ἐτροπολογήθη, ὡς καὶ τὸ 3ον καὶ 4ον)

§135ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 5ον.

§136ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἡ δήλωσις τοῦ χρώματος νὰ λείψῃ, διότι εἰς πολλὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος, ὡς εἰς Λακεδαίμονα, τὸ χρῶμα μεταβάλλεται ἀπὸ τὰς καιρικὰς περιστάσεις τῆς ξηρασίας, ἢ μὴ, τοῦ χρόνου τῆς ὡριμάνσεως ὁσάκις ἡ ἄμπελος ἔχει καὶ λευκὰς σταφυλάς. Δὲν βλέπω τὸν λόγον τῆς τοιαύτης διακρίσεως, ἀφοῦ ὁ αὐτὸς φόρος πληρώνεται καὶ διὰ τὸ ἓν καὶ διὰ τὸ ἕτερον εἶδος.

§137ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Συνεπείας δὲν ἔχει· ἐτέθη διὰ στατιστικὰς πληροφορίας, ἀφοῦ μάλιστα θὰ πληρώσῃ τόσον ἀργὰ τὸν φόρον.

§138ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἔχει σπουδαίας συνεπείας, διότι μετὰ εἴκοσιν ἡμέρας ἀπὸ τοῦ τρυγητοῦ τὰ δοχεῖα κλείονται ἑρμητικῶς, καὶ δὲν ἀνοίγονται παρὰ ἐκ τοῦ αὐλοῦ, διὰ νὰ δοκιμάσωσιν ἂν παρουσιάζῃ ἢ ὄχι ἐλαττώματα· ἀλλὰ καὶ τότε, εἰ καὶ παρέρχονται δύω καὶ τρεῖς μῆνες, εἶναι ἀκόμη θολὸν, καὶ τὸ χρῶμα μὴ ξεκαθαρισμένον. Ἐὰν λοιπὸν δηλώσῃ τις χρῶμα, ὅπερ εἶχε τὸ παρελθὸν ἔτος ὁ οἶνός του καὶ δὲν εἶναι ὅμοιον, τότε θὰ μηνυθῇ ὅτι πωλήσας τὸν ὁποῖον ἐδήλωσε παρουσιάζει ἕτερον οἶνον διαφόρου χρώματος, καὶ οὕτως θὰ εὑρίσκωσιν ἐργασίαν οἱ καταχρασταὶ ὑπάλληλοι νὰ πιέζωσι καὶ φορολογῶσι. Λοιπὸν πρέπει νὰ λείψῃ ὁ προσδιορισμὸς τοῦ χρώματος ἀπὸ τὴν δήλωσιν, καὶ πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι οἱ ὑπάλληλοί του εἶναι καὶ καλοὶ καὶ κακοί.

§139ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Πρέπει νὰ τεθῇ χρῶμα, διότι ἐξασφαλίζει τὸν φορολογούμενον διὰ τοῦ προσδιορισμοῦ τοῦ χρώματος τοῦ οἴνου ἵνα μὴ τῷ λέγωσιν ὅτι ἐπρομηθεύθη καὶ ἄλλον οἶνον παρὰ τὸν δηλωθέντα, ἐνῷ ἡ ταυτότης τοῦ χρώματος θὰ καταστρέφῃ τὸν τοιοῦτον διϊσχυρισμόν.

§140ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Μεταβάλλεται τὸ χρῶμα!

§141ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μεταβάλλεται ἀπὸ τὸ ξανθὸν εἰς τὸ ὑπόξανθον, οὐχὶ ὅμως καὶ ἀπὸ τὸ ξανθὸν εἰς τὸ κόκκινον. Μολαταῦτα τὸ ἀφαιροῦμεν.

§142ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Τώρα ἂς ἔλθωμεν καὶ εἰς τὸν χρόνον τῆς βεβαιώσεως. Ἡ βεβαίωσις ἀνάγκη νὰ γείνῃ μετὰ δέκα τὸ πολὺ ἡμέρας ἀπὸ τῆς ἐναποθέσεως τοῦ μούστου εἰς τὰ δοχεῖα· ἀργότερον δὲν ἐπιτρέπεται, νὰ τεθῇ τίποτε ἐντὸς τοῦ οἴνου, διότι ἠμπορεῖ νὰ προκαλέσῃ τὴν ὀξύδωσιν αὐτοῦ, καθόσον τόσον λεπτὸν εἶναι τὸ προϊὸν αὐτὸ, ὥστε καὶ τὸ μικρότερον ἀντικείμενον ἐὰν τεθῇ ἐντὸς μιᾶς βαρέλας οἴνου τὸν ὀξυδώνει. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι τὰς πρώτας δέκα ἡμέρας, ὅτε γίνεται ἡ μεγάλη ζύμωσις, τότε μόνον δύναται νὰ θέσῃ τὸν πῆχυν διὰ νὰ τὸ μετρήσῃ. Περὶ τὴν 15ην ἡμέραν θὰ χρισθῇ ἡ ὀπὴ, καὶ μόλις τὸ ἀνοίγει διὰ τοῦ αὐλοῦ μετὰ μῆνας ὅτε θὰ τὸ πωλήσῃ. Ἡ καταμέτρησις λοιπὸν πρέπει νὰ κανονισθῇ οὕτως, ὥστε νὰ μὴ ἀπειλῇ ὁ ὑπάλληλος νὰ ἀνακινῇ τὸν ἐν τοῖς δοχείοις οἶνον, ὁσάκις θέλει, διακινδυνεύων τὴν διατήρησίν του.

§143ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ Β. Διατάγματος θὰ ὁρισθῇ τρόπος καταμετρήσεως ἐπὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ τοῦ δοχείου, ἀφοῦ ὡς διατείνεσθε διατρέχει τοιοῦτον κίνδυνον ἐκ τῆς ἐσωτερικῆς καταμετρήσεως. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 5, ὡς ἐτροπολογήθη, ὡς καὶ τὸ 6).

§144ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 7ον.

§145ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἐδῶ ἀκριβῶς ἔχουν χώραν αἱ ἐνστάσεις ὅσον ἀφορᾷ τὴν λιανικὴν πώλησιν. Εἰς πολλὰ χωρία τῆς Ἑλλάδος ὡς καὶ εἰς τὰ τῆς Ἀττικῆς οἱ ἀμπελοκτήμονες ἀμοιβαίως οὕτως εἰπεῖν πωλοῦσι λιανικῶς τὸν οἶνόν των, ἐνῷ πράγματι καταναλίσκουσιν αὐτὸν πρὸς ἰδίαν των χρῆσιν, καὶ ἰδοὺ διατί· δύω ἢ τρεῖς ἀμπελοκτήμονες ἀνοίγουν τὰ βαρέλιά των, ἐπειδὴ ὁ οἶνος θὰ καταστραφῇ ἂν μείνῃ δύω ἢ τρεῖς μῆνας ἀνοικτὸς, πρὸς κατανάλωσιν, δι’ αὐτὸ συμφωνοῦν ὅλοι νὰ λαμβάνουν οἶνον ἐκ τοῦ ἀνοιχθέντος βαρελίου· ἅμα τελειώσει τὸ βαρέλιον αὐτὸ, ἀνοίγεται ἄλλο ἄλλου κυρίου, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἀγοράζουν ὅλοι πάλιν οἱ χωρικοὶ καὶ οὕτω καθεξῆς.

§146ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι πώλησις· εἶναι χρησιδάνειον.

§147ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν εἶναι χρησιδάνειον, εἶναι πώλησις τακτική· ἕκαστος χωρικὸς πηγαίνει εἰς τὸ σπῆτι τοῦ πωλοῦντος καὶ τῷ δίδει χρήματα μετρητὰ καὶ ἀγοράζει οἶνον. Πολλοὶ χωρικοὶ εἰς πλεῖστα μέρη τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐν τῇ Ἐπαρχίᾳ Ἀττικῆς πωλοῦσιν οὕτω λιανικῶς, 50, 100, 200 ὀκάδας κατ’ ἔτος καὶ λαμβάνουσι χρήματα.

§148ΤΙΝΕΣ. Θὰ πληρώσουν.

§149ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Λοιπὸν τοὺς ἐπιβάλλετε φόρον; Αὐτὸς ὁ φόρος εἶναι ἄδικος, διότι αὐτοὶ θὰ πληρώσουν πάλιν διὰ νὰ ἀγοράσουν οἶνον, ὅταν ἐξαντλήσουν τὸν ἰδικόν των. Ἀφοῦ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν ὅτι ἀφίνουσιν εἰς τοὺς ἀμπελοκτήμονας 500 ὀκάδας εἰς ἕκαστον, διὰ τὴν κατανάλωσιν τοῦ ἔτους, καὶ μάλιστα τὸ νέον νομοσχέδιον ἀφίνει ἀόριστον τὸ ποσὸν, διατί διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ ἀναγκάζετε πάντα χωρικὸν νὰ πληρώσῃ φόρον καταναλώσεως;

§150ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ζυγομαλᾶς τοῦ ὅτι εἰς μερικὰς Ἐπαρχίας θὰ φορολογηθῇ καὶ ὁ εἰς χρῆσιν τοῦ παραγωγοῦ οἶνος δὲν εἶναι ἀδύνατον, ὡς διατείνονται οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ, διότι συμβαίνει ὅπου ὁ οἶνος εἶναι λεπτὸς, καὶ πρέπει νὰ ἐξοδευθῇ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἀφοῦ ἀρχίσει ἡ χρῆσις τοῦ ἐντὸς ἑνὸς δοχείου ὑπάρχοντος οἴνου, διότι δὲν ἀντέχει ἐπὶ πολὺ, κενουμένου ἐν μέρει τοῦ δοχείου. Τοῦτο συμβαίνει εἰς ἅπασαν τὴν Μαντινείαν, ὅπου ὁρίζουν κατὰ σειρὰν εἰς ἑκάστην γειτονίαν τὴν ἔναρξιν τῆς πωλήσεως τοῦ οἴνου ἑνὸς δοχείου, καὶ οἱ λοιποὶ γείτονες, καίτοι ἔχοντες πρὸς χρῆσιν τὸν ἴδιον οἶνον, ἀγοράζουσιν ἀπὸ τὸν πωλοῦντα γείτονα· ἐπίσης θὰ ἀγοράσῃ καὶ οὗτος ἀπὸ τὸν ἰδικόν των, ὅταν θὰ ἔλθῃ ἡ σειρά των ν’ ἀνοίξωσι καὶ αὐτοὶ τὸ δοχεῖόν των· ἀλλὰ καίτοι φαίνεται αὐτὸ μία δανειστικὴ συναλλαγὴ, οὐχ ἧττον, διότι γίνεται διὰ χρημάτων, καταλογίζεται ὡς πώλησις, ἐπειδὴ δὲν ἀγοράζουσιν ὅλοι ἴσα ποσά.

§151ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Αὐτὰ θὰ τὰ εἴπωμεν εἰς τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν.

§152ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Μὰ ἀδελφέ! ἀντὶ νὰ μὲ εἴπῃς εὐχαριστῶ διότι ὁμιλῶ ὑπὲρ τῆς Ἐπαρχίας σου, μὲ διακόπτεις;

§153ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Τί ἀνακατεύεσαι εἰς τὴν Ἐπαρχίαν μου;

§154ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Διότι πονῶ τοὺς συμπολίτας σου καὶ ὡς γείτονας, καὶ διότι τοὺς ἐδιοίκησα δίς.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἄρθρα 8, 9, καὶ 10 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§156ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 11ον (ἀναγινώσκεται).

§157ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Πῶς θὰ γείνῃ ἡ καταμέτρησις;

§158ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Αὐτὰ θὰ κανονισθῶσι διὰ Β. Διατάγματος· θὰ γίνεται ἐξωτερικῶς.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 11 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἄρθρα 12 καὶ 13).

§160ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 14ον (ἀναγινώσκεται).

§161ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἰς τὸ τέλος ἔνθα λέγει «διατάξεις τοῦ ποινικοῦ νόμου» νὰ τεθῇ «τῆς Ποινικῆς Δικονομίας».

§162ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Εἰς τὰ χωρία, πολλοὶ χωρικοὶ πωλοῦσι τὸν οἶνον εἰς τὰς οἰκίας των, ἀλλὰ δι’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου δίδεται δικαίωμα εἰς πᾶσαν Ἀρχὴν νὰ διαῤῥηγνύῃ τὰς θύρας τῶν οἰκιῶν καὶ νὰ κάμουν κατ’ οἶκον ἔρευναν.

§163ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τὸ ἄρθρον λέγει «καταστήματα», καὶ τὸ ἄνοιγμα θὰ γίνεται κατὰ τὰς διατάξεις τῆς Ποινικῆς Δικονομίας.

§164ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὁ Νόμος λέγει νὰ γίνεται ἔρευνα εἰς τὰς ἀποθήκας, οἰνοπωλεῖα καὶ ὅπου ὑποπτεύουν ὑποκρυπτομένους οἴνους.

§165ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Οἰνοπωλεῖα, καταστήματα, καὶ οἴκους ποτέ.

§166ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ σημειωθῇ αὐτό.

§167ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τὸ ἄρθρον εἶναι ῥητόν· ἀφοῦ ὁ φόρος τίθεται ἐπὶ τῆς καταναλώσεως, ποῖος θὰ ὑπάγῃ εἰς τοὺς οἴκους τῶν πολιτῶν;

§168ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἀναγνώσατε τὸ 3ον ἄρθρον ὅπου ἀναφέρεται ἡ ἰδιαιτέρα κατοικία.

§169ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὅπου ἕκαστος εἰσέρχεται πρὸς ἀγορὰν πράγματος λογίζεται δημόσιος τόπος καὶ ἂν ἦναι ἀκόμα καὶ πρῶτον πάτωμα.

§170ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Οἱ χωρικοὶ τὰ βαρέλια τῶν οἴνων των τὰ ἔχουν εἰς τὰς οἰκίας των, καὶ ἐνταῦθα ἔτι ὑπάγετε εἰς τὴν Πλάκα νὰ ἴδητε.

§171ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν κατέστησαν τὰς οἰκίας των οἰνοπωλεῖον, τότε εἶναι δημόσιον μέρος.

§172ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Πῶς δύνασθε νὰ θεωρήσητε τὴν οἰκίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ἔχει ὁ χωρικὸς βαρέλια, δημόσιον κατάστημα;

§173ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ὁ χωρικὸς πωλῇ εἰς τὴν οἰκίαν του οἶνον, τότε τὴν μετέβαλε εἰς δημόσιον κατάστημα.

§174ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ (ἀπὸ τῆς θέσεώς του). Νομίζω, ὅτι εἰς τὴν οἰκίαν εἰσήλθομεν τοῦ πολίτου μόνον διὰ τῆς ἐξηγήσεως, τὴν ὁποίαν δίδει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καὶ οὐχὶ διὰ τοῦ γράμματος τοῦ νομοσχεδίου. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι ἅμα πωλεῖται οἶνος ἔν τινι οἰκίᾳ, περιλαμβάνεται αὕτη εἰς τὴν ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν ἄρθρῳ λέξιν «κατάστημα», εἰς ὃ ἐπιτρέπεται ἡ ἀνὰ πᾶσαν στιγμὴν εἴσοδος τῶν καταμετρητῶν, διαῤῥηγνυόντων τὰς θύρας. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν δύναται ποτὲ μία οἰκία χωρικοῦ νὰ μεταβληθῇ εἰς κατάστημα, μόνον καὶ μόνον διότι ἔτυχε πλησίον τοῦ ἀχυρίνου στρώματός του ὁ χωρικὸς νὰ ἔχῃ καὶ ἓν βαρέλιον οἴνου. Ὅταν θὰ ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον, ἂς ἀποβλέψωμεν εἰς τὴν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ λέξιν «κατάστημα». Οὐδέποτε δυνάμεθα νὰ ὀνομάσωμεν τὴν οἰκίαν τοῦ χωρικοῦ κατάστημα, μόνον διότι ἔτυχε καὶ νὰ πωλῇ ἔστω ἐκεῖ ὀλίγον οἶνον. Ἑπομένως ἡ ἑρμηνεία, τὴν ὁποίαν ἔδωκε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν εἶναι λογική, διότι πρέπει νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν ποῖος εἶναι ὁ κυριώτερος χαρακτὴρ καὶ προορισμὸς ἑνὸς οἰκοδομήματος, ποῖος ὁ χαρακτὴρ τοῦ καταστήματος καὶ ποῖος ὁ χαρακτὴρ τῆς οἰκίας, τοῦ ἀσύλου τούτου τοῦ πολίτου· ἡ ἰδιότης τῆς οἰκίας δὲν δύναται νὰ μεταβληθῇ διὰ τῆς πωλήσεως ὀλίγου οἴνου. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὴν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ λέξιν «κατάστημα» καὶ εἰς τὴν λογικὴν αὐτῆς ἔννοιαν, ἀποκρούοντες τὴν ἐξήγησιν, ἣν ἠκούσαμεν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§175ΣΠΗΛ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς συμπλήρωσιν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Εὐρυτανίας κύριος Χατζόπουλος προστίθημι τὰ ἑξῆς. Ἐὰν παραδεχθῶμεν τὴν ἐξήγησιν, ἣν ἔδωκεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 τοῦ περὶ φόρου ἐπὶ τοῦ καταναλισκομένου οἴνου συζητουμένου νομοσχεδίου, ὅτι δηλ. αἱ οἰκίαι τῶν χωρικῶν, ἐν αἷς ἤθελε πωληθῆ λιανικῶς ἀσήμαντον ποσὸν οἴνου ἐκτάκτως, θέλουσι θεωρηθῇ ὡς καταστήματα οἰνοπωλείων, θέλομεν καταστρέψει τοὺς χωρικοὺς διὰ τῆς ὑπαγωγῆς των εἰς τὸ βάρος καὶ ἄλλων συναφῶν φόρων· διότι διὰ τοιαύτης διατάξεως, ἀναγνωριζόμενοι ὡς οἰνοπῶλαι, θέλουσιν ἐπιβαρυνθῆ καὶ μὲ ἐπιτήδευμα, αἱ δὲ οἰκίαι των, θεωρούμεναι ὡς οἰνοπωλεῖα, θέλουσιν ἐπιβαρυνθῆ καὶ μὲ φόρον καταστημάτων. Εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ θέλομεν φθάσει, εἰς τοιαῦτα βάρη θέλομεν ὑποβάλει τοὺς χωρικούς ἐκείνους, οἵτινες θέλουσιν ἔχει τὸ ἀτύχημα νὰ ἔχωσιν δήμαρχον ἀντίθετον. Λάβετε, κύριοι ὑπ’ ὄψει οὐχὶ μόνον τὶ προτείνει ἡ Κυβέρνησις, ἀλλὰ πάσας τὰς ὁποίας σᾶς ἐξέθηκα περιστάσεις, καὶ τὰς καταχρήσεις καὶ τὰς καταπιέσεις τὰς γενησομένας ἀπὸ τοὺς ὑπαλλήλους τῆς ἰσχυούσης κατὰ καιροὺς μερίδος κατὰ τῶν ἀντιθέτων καὶ ὑπὲρ τῶν οἰκείων καὶ φίλων, καὶ κρίνατε ἂν ἦναι συμφέρον, ἂν ἦναι ὀρθὸν καὶ δίκαιον νὰ δώσωμεν τοιαῦτα ὅπλα, ὁποῖα διὰ τῆς ἐξηγήσεώς του προτείνει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, κατὰ τῶν ἀντιθέτων τῆς πολιτικῶς ἰσχυρᾶς μερίδος. Ταῦτα λέγω, κύριοι, διότι ἐκ πείρας γινώσκω, ὅτι ἀσυνείδητος δήμαρχος κατέγραψεν ἐκ κομματικοῦ φατριασμοῦ ὡς ἐλαιοτρίβας οἰκοκυραίους, ἰδιοκτήτας μὲν ἐλαιοτριβείων ἀλλὰ μὴ μετερχομομένους τὸν ἐλαιοτρίβαν, ἢ μὴ ἔχοντας οὐδὲ ἐλαιοτριβεῖον. Δήμαρχος ἕτερος κατέγραψεν ὡς ἀγωγεῖς ἄνδρας μὴ μετερχομένους τὸν ἀγωγέα. Ἐν τούτοις, οἱ δυστυχεῖς οὗτοι ὑπεχρεώθησαν καὶ ἐπλήρωσαν τὸν τοιοῦτον ἄδικον φόρον ἐπιτηδεύματος. Μετὰ τοιαῦτα προηγούμενα δύναταί τις νὰ παραδεχθῇ εὐσυνειδήτως τὴν ὑπὸ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν δοθεῖσαν ἐξήγησιν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 7 καὶ ἐν γνώσει νὰ ἐκθέσῃ τοὺς χωρικοὺς εἰς τοιαύτας ἀπηνεῖς καταδιώξεις καὶ προφανεστάτας ζημίας, ἐπαγούσας τὴν καταστροφήν των; Εἶναι δίκαιον νὰ ἐκθέσωμεν αὐτοὺς εἰς τὴν ἐκ φατριασμοῦ καταδίωξίν των διὰ τῆς ἐν παντὶ χρόνῳ ἐπανειλημμένης ἐπισκέψεως τῶν οἰκιῶν των ὑπὸ φατριαστῶν ὑπαλλήλων μὴ τυχὸν πωλῶσιν ἰδιαιτέρως οἶνον; Εἶναι δίκαιον νὰ παρενοχλῶνται συνεχῶς χωρικαὶ οἰκογένειαι διὰ τῶν τοιούτων ἀδικαιολογήτων ἐπισκέψεων καὶ κατ’ οἶκον ἐρευνῶν; Οὐδεὶς, πιστεύω, εὐσυνείδητος καὶ τὸ ἱερὸν τοῦ ἀσύλου πρεσβεύων δύναται νὰ χορηγήσῃ τοιαῦτα δικαιώματα ἐνεργείας τῶν Ἀρχῶν κατὰ τῶν χωρικῶν ἐπὶ ἁπλῇ ὑπονοίᾳ. Τὰς παρατηρήσεις ταύτας ἔκρινον καθῆκόν μου νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλήν, ἵνα λαμβάνουσα ταύτας ὑπ’ ὄψει ἡ Κυβέρνησις, σκεφθῇ περὶ καταλληλοτέρας διατάξεως· διότι φρονῶ, ὅτι καὶ συμπολίτευσις καὶ ἀντιπολίτευσις καὶ Κυβέρνησις, ἐμπνεόμεναι ἀπὸ τὰς αὐτὰς ἀρχάς, δὲν θέλουσιν ἀνεχθῇ διάταξιν χρησιμεύουσαν εἰς πίεσιν καὶ ἐξόντωσιν τῶν κατοίκων, δὲν θέλουσιν ἀνεχθῇ νὰ χορηγήσωσι κατ’ αὐτῶν ὅπλα χρησιμεύοντα εἰς τὴν ἐνίσχυσιν καὶ αὔξησιν τοῦ φατριασμοῦ πρὸς ζημίαν τοῦ Κράτους.

§176ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἰς τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν συζητοῦμεν τοῦτο.

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 14ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§178ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 15ον (ἀναγινώσκεται).

§179ΔΗΜΗΤΡΑΚΗΣ. Καὶ ἂν μεταφερθῇ οἶνος ἀπὸ μέρος ὅπου ἐπλήρωνε ὀλιγώτερον δικαίωμα εἰς μέρος ὅπου πληρώνει περισσότερον, τί θὰ γείνῃ; (Θόρυβος).

§180ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Θὰ πληρώσῃ τὸ ὑπερβάλλον.

§181ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 15ον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§182ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 16ον.

§183ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν εἰσαχθῇ ὁ οἶνος εἰς μικρὰν πόλιν καὶ πληρώσῃ δύω λεπτὰ καθ’ ὑπόθεσιν, ἀλλὰ δὲν πρόκειται νὰ καταναλωθῇ ἐκεῖ, ἀλλὰ νὰ μεταφερθῇ εἰς πόλιν πολυανθρωποτέραν, τι θέλει γείνῃ;

§184ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἐὰν μεταφερθῇ εἰς τὰς Ἀθήνας ἐπὶ παραδείγματος, θὰ πληρώσῃ τὸ ὑπερβάλλον, θὰ πληρώσῃ ἀκόμη 4 λεπτά.

§185Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἂν ἀπὸ ἀνωτέρου πληθυσμοῦ πόλιν μεταφερθῇ εἰς μικροτέραν, τότε τί θέλει γείνῃ;

§186ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Αὐτὸ ἤθελον νὰ ἐρωτήσω καὶ ἐγώ.

§187ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον εἶναι καθαρώτατον· τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἐτέθη ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐκ Καλαβρύτων, δὲν δύναται νὰ παρουσιασθῇ· ὁ κ. Βουλευτὴς λέγει: τί θέλει γείνει ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν ὑπόκειται εἰς φορολογίαν ἀνωτέραν ἐν τῷ τόπῳ, ἐν ᾧ παρήχθη, παρὰ ἐν τῷ τόπῳ εἰς τὸν ὁποῖον μετεκομίσθη πρὸς πώλησιν ἢ πρὸς μεταπώλησιν, θέλει τότε ἀποδοθῇ εἰς τὸν μετακομίσαντα ἡ διαφορὰ τοῦ φόρου; Τοῦτο δὲν δύναται νὰ παρουσιασθῇ ποτέ, διότι φόρον δὲν πληρώνει ὁ οἶνος ἐπὶ λιανικῇ πωλήσῃ ἢ μόνον ἐὰν δηλωθῇ διὰ λιανικὴν πώλησιν ἐντὸς ὡρισμένης περιφερείας· οὐδεὶς δὲ θέλει δηλώσει διὰ λιανικὴν πώλησιν οἶνον, τὸν ὁποῖον θέλει μεταφέρει ἀλλοῦ, οὐδὲ θέλει τις ἀγοράσῃ λιανικῶς οἶνον προωρισμένον εἰς μεταφοράν, ἐνῷ δύναται ν’ ἀγοράσῃ αὐτὸν χονδρικῶς. Ὁ μεταφερόμενος ἄρα οἶνος οὐδένα θὰ πληρώσῃ φόρον εἰς τὸν τόπον τῆς παραγωγῆς, ὥστε ἐνταῦθα δὲν ἔχομεν ζήτημα.

§188ΦΑΡΜΑΚΗΣ. Καὶ ποῦ γνωρίζει ἂν θὰ μεταφέρῃ τὸν οἶνον ἢ ὄχι;

§189ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπὸ τοὺς οἰνοπώλας τῆς Τριπόλεως ἀγοράζουν οἶνον οἱ χωρικοὶ καὶ τὸν πωλοῦσι λιανικῶς, ἀκόμη καὶ εἰς τὸ Ναύπλιον μεταφέρεται.

§190ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅστις ἔχει σκοπὸν νὰ μεταφέρῃ εἰς τὸ Ναύπλιον οἶνον, θὰ τὸν ἀγοράσῃ χονδρικῶς.

§191ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, ἀγοράζουν ὀλίγον, ἓν φόρτωμα.

§192ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ αὐτὸ εἶναι χονδρικῶς· διὰ τοῦτο λέγω ὅτι τὸ πρῶτον τοῦτο ζήτημα δὲν παρουσιάζει δυσκολίας. Ὑπεβλήθη ἕτερον ζήτημα ὑπὸ τοῦ κ. Βουλευτοῦ ἐξ Εὐρυτανίας: τί θέλει γείνει ὡς πρὸς τὸν οἶνον ὅστις τυχὸν ἐδηλώθη πρὸς λιανικὴν πώλησιν, καὶ ἐπλήρωσε τὸν φόρον ἐν τινι περιφερείᾳ καὶ κατόπιν μετεκομίσθη εἰς ἑτέραν, ἔνθα ὑπάρχει μεγαλείτερος πληθυσμός; Ἐὰν ἐν τῇ πρώτῃ περιφερείᾳ ἐπλήρωσε 2½ λεπτά, μετακομιζόμενος εἰς τὰς Ἀθήνας ἢ τὸν Πειραιᾶ θὰ ὑποβληθῇ εἰς φόρον 6 λεπτῶν μεῖον 2½· τοῦτο λέγεται ἐν ἄρθρῳ 15ῳ. Τὸ ἄρθρον 16ον προβλέπει ἑτέραν περίστασιν, ὅταν ὁ οἶνος, ὁ δηλωθεὶς πρὸς λιανικὴν πώλησιν, ἐξάγεται ἐκτὸς τοῦ Κράτους· τότε, ἂν βεβαιωθῇ ὅτι ἐπλήρωσε τὸν φόρον, ἔχει ὁ ἐξάγων τὸ δικαίωμα νὰ ἀπαιτήσῃ τὴν ἀπόδοσιν αὐτοῦ.

§193Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θαυμάζω πῶς ὁ κ. πρωθυπουργὸς παραδέχεται τὴν ἀρχὴν τοῦ ἑνὸς συστήματος, ὅτι τουτέστιν ὁ οἶνος, ὅταν ἀπὸ ὀλιγώτερον πληθυσμὸν μεταφέρεται εἰς ἀνώτερον, νὰ φορολογῆται πλειότερον, καὶ δὲν παραδέχεται τὸ σύστημα, ὅταν ἀπὸ ἀνώτερον μεταφέρεται εἰς κατώτερον, νὰ φορολογῆται ὀλιγώτερον· τὸ σύστημα εἶναι τὸ ἴδιον. Τί σᾶς λέγει ὁ κ. πρωθυπουργὸς καὶ τὸ νομοσχέδιον; ἐὰν μεταφέρετε ἀπὸ μικρὰν πόλιν εἰς μεγάλην οἶνον, τὸ πλεονάζον τοῦ φόρου πληρώνεται ἐπὶ πλέον εἰς πὴν νέαν πόλιν, ἀλλ’ ὅτι τοῦτο ἀντιστρόφως δὲν δύναται νὰ συμβῇ. Καὶ ἐγὼ, κύριοι, σᾶς φέρω παραδείγματα. Αἱ Πάτραι ἔχουν πληθυσμὸν 25,000 ἕως 30,000 κατοίκων, καὶ ὅλοι γνωρίζομεν ὅτι τὰ χάνια, ὅπως τὰ λέγουν ἐκεῖ, ἀγοράζουν τὸν οἶνον ἀπὸ τὰς Πάτρας, καθὼς καὶ τὰ πέριξ χωρία διὰ νὰ τὸν πωλήσουν εἴτε νὰ τὸν μεταχειρισθοῦν οἱ ἴδιοι· αὐτὸ δὲ συμβαίνει συνήθως, διότι ὅλα αὐτὰ τὰ χάνια εἶναι συνδεδεμένα εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ὅλα αὐτὰ μεταφέρουν τοὺς οἴνους εἰς τὰ καταστήματα, τὰ ὁποῖα τυγχάνουσι ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ νὰ ᾖναι εἰς τὰ χωρία καὶ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν τὸ πλησιέστερον χωρίον, εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι τὸ μέρος αὐτὸ ὡς πρὸς τὴν φορολογίαν. Λοιπὸν ἐὰν συμβῇ τὸ γεγονὸς νὰ μεταφέρηται ὁ οἶνος ἀπὸ μικρότερον εἰς μεγαλείτερον, νὰ πληρώνῃ τὸ περιπλέον· ἐὰν ὅμως συμβῇ τὸ ἀντίθετον νὰ μεταφερθῇ ὁ οἶνος ἀπὸ μέρος ἔχον περισσότερον πληθυσμὸν εἰς μέρος, τὸ ὁποῖον ἔχει ὀλιγώτερον, τί θὰ συμβῇ; Καὶ σᾶς ἀναφέρω τὴν Τρίπολιν καὶ τὸ Ναύπλιον ὡς παράδειγμα. Τὸ Ναύπλιον λαμβάνει οἶνον ἀπὸ τὴν Ἐπαρχίαν τῆς Τριπόλεως, καὶ ἡ Τρίπολις ἕνεκα τοῦ μεγαλειτέρου πληθυσμοῦ πληρώνει μεγαλείτερον φόρον. Ἀλλὰ λέγω καὶ τοῦτο, ὅταν ὁ οἰνοπώλης δηλώσῃ τὸν οἶνόν του, δύναται νὰ δηλώσῃ πόσον οἶνον ἔχει διὰ πώλησιν; Ἀλλὰ ἔστω καὶ τοῦτο. Ἀλλ’ ἠξεύρει ποῦ θὰ τὸν καταναλώσῃ; Λοιπὸν δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, πρέπει διὰ τὸν αὐτὸν λόγον καὶ ὅταν μεταφέρηται ἀπὸ μεγαλείτερον εἰς μικρότερον νὰ γίνεται ἡ ἔκπτωσις.

§194ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ νόμος ἠθέλησε νὰ προστατεύσῃ τὸ Δημόσιον κατὰ τῶν δολιοτήτων καὶ οὐχὶ τὸ ἄτομον, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ προστατεύσῃ αὐτὸ ἑαυτό. Ἑπομένως ἐν τῷ ἄρθρῳ 15 ἀνέγραψε τὴν διάταξιν, καθ’ ἣν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, τουτέστι ὅτε τὸ δικαίωμα ἐν τῇ νέᾳ περιφερείᾳ εἶναι ἀνώτερον, θέλει πληρώσει τὴν διαφοράν, ὥστε νὰ μὴ ζημιωθῇ τὸ Δημόσιον. Ὅταν ὅμως πρόκειται νὰ μὴ ζημιωθῇ τὸ Δημόσιον ἀλλὰ μόνον ὁ ἔμπορος, τοῦτο δὲ συμβαίνει ἐπὶ μεταφορᾶς ἀπὸ μεγαλειτέρας εἰς μικροτέρας περιφερείας, δὲν εἴχαμεν ἀνάγκην διὰ τοῦ νόμου νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὸ ἄτομον, διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὸ ἀτομικὸν συμφέρον ἤθελεν ὁδηγήσει τὸν ἐνδιαφερόμενον. Ὁ ἀγοράζων ἐν Τριπόλει, διὰ νὰ μεταφέρῃ καὶ πωλήσῃ τὸν οἶνον εἰς Ναύπλιον, δὲν θὰ τὸν ἀγοράσῃ ἀπὸ τῆς λιανικῆς πωλήσεως, ἀλλὰ ἀπὸ τῆς χονδρικῆς πωλήσεως καὶ θὰ πληρώσῃ τὸν φόρον ἐν τῇ περιφερείᾳ ἐν ᾗ θὰ πωληθῇ λιανικῶς. Αὕτη ἡ διάταξις εἶναι προστατευτικὴ τοῦ Ταμείου, ἐπαναλαμβάνω, τὸν δὲ ἰδιώτην θέλει ὁδηγήσει τὸ συμφέρον.

§195Γ. ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κύριος πρωθυπουργὸς, δὲν ἔχει σχέσιν τινὰ πρὸς ὅ,τι ἐγὼ εἶπον· διότι ἐγὼ ὡμίλησα περὶ τῶν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγομένων οἴνων. Ἐπὶ τῶν οἴνων τούτων ἐπιβάλλεται, πλὴν τοῦ δασμοῦ τοῦ Τελωνειακοῦ, καὶ δικαίωμα καταναλώσεως, καὶ ὁρίζεται, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦτο θέλει εἶσθαι ἀνάλογον πρὸς τὸν πληθυσμὸν ἴσως τοῦ τόπου ἢ τοῦ λιμένος, ἔνθα θέλει γείνει ἡ εἰσαγωγή. Ἠρώτησα τὸ Ὑπουργεῖον ἂν τὸ ἀνάλογον τοῦτο παρακολουθῇ τὸν οἶνον μέχρι τοῦ τόπου τῆς καταναλώσεως, εἰς τοῦτο δὲ ἀπήντησεν ὁ κύριος πρωθυπουργὸς ἁπλῶς, ὅτι παρακολουθεῖ. Ἀλλ’ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δὲν ὑπάρχει διάταξις, καθ’ ἣν ὁ οἶνος οὗτος, ὁ ἔξωθεν εἰσαγόμενος, ἐὰν φθάσῃ εἴς τινα λιμένα καὶ πληρώσῃ δύω μόνον π. χ. λεπτὰ φόρον, μεταφερόμενος εἰς πόλιν μεγαλειτέρου πληθυσμοῦ πρὸς πώλησιν, θὰ ὑποβληθῇ εἰς τὸ περιπλέον δικαίωμα, διότι ἐπὶ τῶν ἐκ τῆς ἀλλοδαπῆς εἰσαγομένων οἴνων τὸ ἄρθρον 15 δὲν ἐφαρμόζεται.

§196ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διατί;

§197ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ἀφορᾷ εἰς τοὺς ἐν Ἑλλάδι παραγομένους οἴνους.

§198ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 15 οὐδεμία γίνεται διάκρισις μεταξὺ τῶν δικαιωμάτων οἴνου ἐσωτερικῆς παραγωγῆς, καὶ οἴνου ἐξωτερικῆς παραγωγῆς.

§199ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δύναμαι νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι δὲν θὰ εἰσπράξητε τὸ περιπλέον δικαίωμα, καὶ πρέπει πολὺ νὰ προσέξητε μήπως δι’ ἀνίσου φορολογίας βλάψητε τὴν ἐσωτερικὴν παραγωγήν. Καὶ εἰς μίαν ἄλλην ἀντίῤῥησιν νομίζω, ὅτι ὁ κύριος πρωθυπουργὸς δὲν ἔχει δίκαιον. Κατὰ τὸν νόμον αὐτὸν, ὁ ἔχων οἶνον ὀφείλει τὸν ἀποταμιευμένον οἶνόν του νὰ τὸν δηλώσῃ.

§200ΥΠΟΥΡΓΟΙ. Ὄχι.

§201ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μόνον τὸν πρὸς πώλησιν.

§202ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ οἰνοπώλου, τοῦ οἰνοπώλου τῶν Ἀθηνῶν, τοῦ τῆς Τριπόλεως. Οὗτος θὰ δηλώσῃ τοὺς οἴνους, τοὺς ὁποίους ἀπεθήκευσε πρὸς λιανικὴν πώλησιν. Ἀλλὰ τί συμβαίνει δὲ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον; εἰς τὰ κέντρα μόνον τῶν Ἐπαρχιῶν ὑπάρχουσι οἰνοπῶλαι· ἀπὸ ἐκείνους δὲ προμηθεύονται οἱ μεταπράται τῶν χωρίων· αὐτοὶ ἀγοράζουν ὀλίγον οἶνον ἀπὸ τοὺς οἰνοπώλας 20 ὀκάδας 30, 50 τὸ πολὺ καὶ μεταφέρουσιν αὐτὸν εἰς τὰ χωρία καὶ τοὺς ξενῶνας. Αὐτὸς ὁ οἶνος ἔχει ἤδη πληρώσει τὸν φόρον, διότι, κατὰ τὸ ἄρθρον 6, ὁ Ἔφορος ἀνέγραψεν ἤδη τὸ ποσὸν τὸ πληρωτέον. Ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι ὁ μεταπράτης ἢ μικροῦ χωρίου ἢ τοῦ ξενῶνος κινδυνεύει νὰ ἐπιβαρυνθῇ μὲ τὴν πληρωμὴν διπλοῦ φόρου, ἀφοῦ ὁ ὑπὸ τοῦ οἰνοπώλου καταβληθεὶς φόρος ἐπιβαρύνει ἤδη τὴν ἀξίαν τοῦ ὑπὸ τοῦ μικροῦ μεταπράτου ἀγορασθέντος παρ’ αὐτοῦ. Θὰ πληρώσῃ οὕτως καὶ ἄλλον φόρον, ἢ θὰ ἐκπεσθῇ ὁ ἤδη πληρωθείς; Ὥστε πρέπει ἀναγκαίως νὰ περιληφθῇ ἐν τῷ νόμῳ διάταξίς τις, σώζουσα τὸν καταναλωτὴν ἀπὸ διπλάσιον φόρον.

§203ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Περὶ διπλῆς φορολογίας δὲν πρόκειται, διότι ὅστις ἐπλήρωσεν ἅπαξ δὲν θέλει πληρώσει δεύτερον φόρον εἰμὴ μόνον τὸ ὑπερβάλλον, ἐὰν μεταφέρῃ τὸν οἶνόν του ἐκ πόλεως μικροτέρας εἰς μεγαλειτέραν. Ἀλλ’ αὐτὰ ταῦτα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐξ Εὐρυτανίας, ἀποδείξας ὅτι αἱ παρατηρήσεις μου εἶναι ὀρθαὶ, καὶ ὅτι δὲν δύναται νὰ συμβῇ ὅ, τι εἶπεν ὁ κ. Βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων, ἤτοι νὰ μετακομισθῇ οἶνος ἐκ Τριπόλεως εἰς Ναύπλιον. Ὁ κ. Βουλευτὴς ἐξ Εὐρυτανίας ἀνεγνώρισεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ συμβῇ τοιοῦτόν τι, ὁσάκις πρόκειται νὰ γείνῃ μετακόμισις εἰς μεγάλας ἀποστάσεις, ἀλλ’ ἰσχυρίσθη ὅτι δύναται νὰ συμβῇ, προκειμένου περὶ μετακομίσεως εἰς προάστεια καὶ ξενῶνας. Ἀλλὰ τοῦτο ἀκριβῶς προεῖδε τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον λέγει «ὁ εἰς τὰ προάστεια, παράλια, τοὺς ξενῶνας, μεμονωμένους σταθμοὺς καὶ ἄλλα μὴ συνῳκισμένα μέρη πωλούμενος οἶνος ὑποβάλλεται εἰς δικαίωμα καταναλώσεως κατὰ λόγον τοῦ πληθυσμοῦ τῆς πόλεως εἰς ὃν ὑπάγονται»· ἑπομένως ὁ εἰς τὰ προάστεια καὶ τοὺς ξενῶνας πωλούμενος οἶνος ὑποβάλλεται εἰς τὴν αὐτὴν φορολογίαν, εἰς τὴν ὁποίαν ὑποβάλλεται ὁ οἶνος ὁ πωλούμενος ἐν τῇ πόλει· ὥστε δὲν θὰ ὑποβληθῇ οὔτε εἰς διπλῆν φορολογίαν, οὔτε θὰ ἔχῃ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τὴν ἐπιστροφὴν τῆς διαφορᾶς.

§204ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὁ κύριος Ζηνόπουλος δὲν ὡμίλησε περὶ διαφορᾶς, ἀλλὰ περὶ διπλῆς φορολογίας. Λοιπὸν σᾶς λέγω, κύριε Ζηνόπουλε, ὅτι ὁ ἔχων τὴν ἀπόδειξιν ὅτι ἐπληρώθη ὁ φόρος τοῦ οἴνου, εἶναι ἀπηλλαγμένος.

§205ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἰμπορεῖ νὰ τὴν ἔχῃ.

§206ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Θὰ λάβῃ τοιαύτην ἀπὸ τὸν ἔχοντα τὴν ἀπόδειξιν.

§207ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠγόρασε τὸν οἶνον ἀπὸ τὰς Ἀθήναις διὰ τὰς μπαράκας.

§208ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὰ εἶναι τὰ περίχωρα, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλει εἰς τὸν αὐτὸν φόρον.

§209ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠγόρασε ἀπὸ τὰς Ἀθήνας — ἀπὸ οἰνοπώλην· ὁ δὲ οἰνοπώλης ἐβεβαίωσεν ἤδη τὸν φόρον καὶ ἐπλήρωσεν αὐτόν. Τὸν οἶνον, ὃν ὁ μεταπράτης ἠγόρασε ἐπὶ τιμῇ περιλαμβανούσῃ τὸν πληρωθέντα φόρον, μεταφέρει εἰς τὸν ξενῶνα πρὸς πώλησιν. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον, ὁ οἶνος αὐτὸς θὰ πληρώσῃ ἐπίσης φόρον· διότι πῶς θὰ ἀποδείξῃ, ὅτι ἐπληρώθη ὁ φόρος; Ὅταν εἰσέλθωσιν εἰς τὸν ξενῶνα οἱ ἐπιφορτισμένοι τὴν ἐξέλεγξιν καὶ εὕρωσιν ἑκατὸν ὀκάδας οἴνου λιανικῶς πωλουμένου, θὰ ζητήσωσι βεβαίως τὰς ἓξ δραχμὰς, ἐνῷ αὗται ἤδη ἐπληρώθησαν ὑπὸ τοῦ οἰνοπώλου ἢ μᾶλλον ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ δυστυχοῦς μεταπράτου. Παρακαλῶ νὰ προσέξητε.

§210ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἄρθρον 15 κελεύει, ὅτι ἐκεῖνος μόνον ὑποβάλλεται εἰς φόρον, ὅστις εἶναι ὑπόχρεως, καὶ ὅτι ὁ οἶνος ἅπαξ θὰ πληρώσῃ τὸν φόρον· ἀλλ’ ἂν ὁ οἶνος μετενεχθῇ εἰς περιφέρειαν, ἔχουσαν μεγαλείτερον πληθυσμόν, θὰ πληρώσῃ μόνον τὴν διαφοράν. Ὁ κύριος Ζηνόπουλος λέγει, ὅτι δὲν ὑπάρχει διάταξις κανονίζουσα τὸν τρόπον διὰ τοῦ ὁποίου θέλει βεβαιωθῆ, ὅτι ἐπληρώθη ἅπαξ ὁ φόρος· ἀναγνωρίζει ὅτι οὐσιαστικὴ διάταξις ὑπάρχει, ἀλλὰ θεωρεῖ αὐτὴν ἐξουδετερουμένην, διότι δὲν εἶναι κανονισμένος ὁ τρόπος. Οὐσιαστικὴ διάταξις εἶναι ἡ τοῦ 7 ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου 15 «Οἶνος, δηλωθεὶς πρὸς λιανικὴν πώλησιν, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ μετακομισθῇ πρὸ τῆς πληρωμῆς τοῦ ἀναλόγου δικαιώματος.» Εὐθὺς ἄρα ὡς ἐπλήρωσε τὸ δικαίωμα, εἶναι ἀπηλλαγμένος τῆς φορολογικῆς ὑποχρεώσεως. Ἀλλ’ ἄρα δὲν ὑπάρχει πρόνοια περὶ τοῦ τρόπου τῆς βεβαιώσεως, ἆρα παρελείφθη ἡ διάταξις ἡ τυπική; τοὐναντίον, ἐλήφθη πρόνοια καὶ περὶ τοῦ τρόπου. Αὕτη εὕρηται ἐν τῷ ἄρθρῳ 26 «Πᾶν ὅ,τι ἀφορᾷ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ παρόντος κανονισθήσεται διὰ Β. Διατάγματος». Ἡ οὐσιαστικὴ διάταξις κανονίζεται ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ διὰ τοῦ ἄρθρου 15, ἡ βεβαίωσις δὲ, ἤτοι ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου θέλει βεβαιωθῆ ὅτι ὁ οἶνος ἐπλήρωσε τὸν φόρον, θέλει κανονισθῆ διὰ Β. Διατάγματος.

§211Α. ΒΑΛΑΒΑΝΗΣ. Θὰ κάμω μίαν παρατήρησιν, ἥτις νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν ἔκδοσιν τοῦ Διατάγματος. Τὸ ἄρθρον 15 λέγει (τὸ ἀναγινώσκει). Θὰ σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα· εἷς ἐν Κέᾳ ἐδήλωσε πρὸς λιανικὴν πώλησιν χιλίας ὀκάδας οἴνου καὶ ἐπλήρωσε τὸ δικαίωμα τῆς καταναλώσεως κατὰ λόγον τοῦ πληθυσμοῦ ἐν Κέᾳ· ἐκ τοῦ οἴνου τούτου εἷς ἔμπορος ἠγόρασε 500 ὀκάδας, τὰς ὁποίας θὰ μεταφέρῃ εἰς Ἀθήνας, ἕτερος δὲ ἔμπορος ἠγόρασεν ἐκ τοῦ αὐτοῦ οἴνου ὀκάδας τριακοσίας, ἵνα μεταφέρῃ αὐτὰς εἰς Ἑρμούπολιν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἐὰν ἐπλήρωσεν ὁ πωλήσας τὸν οἶνον τὸ δικαίωμα τῆς καταναλώσεως, ὁ ἀγοράσας τὸν οἶνον δὲν θὰ πληρώσῃ εἰμὴ τὸ ὑπερβάλλον. Ἀλλὰ ποῖος ἐκ τῶν ἀγοραστῶν θὰ λάβῃ τὸ ἀποδεικτικὸν τῆς πληρωμῆς τοῦ δικαιώματος τῆς ἐν Κέᾳ καταναλώσεως, ἵνα ὑποχρεωθῇ εἰς τὴν πληρωμὴν μόνον τοῦ ὑπερβάλλοντος; Αὐτὸ φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ καθαρισθῇ ἐν τῷ Διατάγματι, καὶ δι’ αὐτὸ κάμνω τὴν παρατήρησιν διὰ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν.

§212ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐπιμένω εἰς τὴν παρατήρησιν, ἣν ἔκαμεν ὁ ἐκ Καλαβρύτων βουλευτὴς, καὶ θὰ φέρω παράδειγμα πραγματικόν. Εἰς τὴν Τρίπολιν, ὅταν ἦτον ἡ ἐπιστράτευσις, ὑπελόγιζον, ὅτι ἕνεκεν τῆς συγκεντρώσεως ἐκεῖ θὰ ἐξοδευθῇ πολὺς οἶνος, ὃν καὶ συνεκέντρωσαν εἰς ποσότητας, διότι συνεκεντροῦντο καθ’ ἑκάστην στρατιῶται καὶ συγγενεῖς των ὑπὲρ τοὺς 3000 πρόσθετος πληθυσμός. Ἐν τούτοις, κατὰ τὸν Ἀπρίλιον οἱ στρατιῶται ἔφυγον πρὸς τὰ ὅρια, ἐπερίσσευσε λοιπὸν πολὺς οἶνος, ὅστις ἐξωδεύθη κατόπιν εἰς τὸ Ναύπλιον καὶ τὰ παράλια χωρία τῆς Ἀργολίδος, ἀφοῦ κατὰ τύχην τὸ ἐπιὸν ἔτος δὲν ἔγεινεν ἐκεῖ πολὺς οἶνος, ὥστε ὁ οἶνος, δι’ ὃν ἐφορολογήθη εἰς Τρίπολιν ἔχουσαν ὑπὲρ τὰς 10,000 πληθυσμόν, κατηναλώθη εἰς πολὺ μικροτέρας κοινότητας, ἑπομένως ἔπρεπε νὰ ἐπιστραφῇ τὸ περιπλέον τοῦ πληρωθέντος φόρου, ὅπως πληρώνεται τὸ ὑπόλοιπον ὁσάκις πληρωθῇ χρέος κατωτέρου πληθυσμοῦ, καὶ πωλεῖται εἰς μεγαλείτερον πληθυσμόν. Φέρω ἕτερον παράδειγμα· εἰς τὴν Ἐπαρχίαν μου εἶναι τὸ χωρίον Γεωργίτσι, ἀποφέρον πολὺν καὶ κάλλιστον οἶνον, ὁποῖον παράγουν ὀλίγα μέρη τῆς Ἑλλάδος· τὸν οἶνον τοῦτον πωλεῖ ἐν μέρει εἰς Σπάρτην, ἔχουσαν πληθυσμὸν ἴσον μὲ αὐτὸ, ἀλλ’ ἐν μέρει πωλεῖ εἰς χωρία ἔχοντα πολὺ μικρότερον πληθυσμόν. Διατί νὰ ζημιωθῶσιν οἱ ἰδιοκτῆται, τὸ ὁποῖον ἐπλήρωσαν ἀνώτερον ποσὸν τοῦ φόρου διὰ τὸν περισσότερον πληθυσμὸν τοῦ χωρίου των! Βλέπετε λοιπὸν ἰσχυρὰς ἀποδείξεις, ὑποστηριζούσας τὴν ἰδέαν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, τὴν ὁποίαν ὁ κ. πρωθυπουργὸς ἐθεώρησεν ὅλως ἀσυμβίβαστον μὲ τὰ πράγματα.

§213Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἠναγκάσθην νὰ ἀνέλθω τὸ βῆμα καὶ νὰ σᾶς ἐπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγας στιγμὰς, ἐκ τοῦ ὅτι διαφέρω οὐσιωδῶς τὴν γνώμην ἐπὶ τῶν προσφάτως ἐκτεθέντων ὑπὸ τοῦ κ. Προέδρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εἶπεν, ὅτι κατὰ τινας περιστάσεις ὁ τρόπος τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν οἴνων θέλει κανονισθῆ διὰ Β. Διατάγματος. Τοῦτο κατ’ ἐμὲ δὲν εἶναι σύμφωνον πρὸς τὸ Σύνταγμα ἢ μᾶλλον πρὸς ἐκεῖνο, ὅπερ πρέπει νὰ γίνεται. Ἡ βεβαίωσις, κύριοι, τῶν φόρων ἀποτελεῖ μέρος τῆς ἀκριβοῦς φορολογίας· διὰ τῆς βεβαιώσεως τῶν φόρων κανονίζονται δικαιώματα τοῦ Δημοσίου, προλαμβάνονται δὲ αἱ ἐκ τῆς φορολογίας καταπιέσεις καὶ καταχρήσεις παρὰ τῶν ἐπιφορτισθέντων τὴν βεβαίωσιν. Ἐὰν παραδεχθῶμεν τὴν γνώμην τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, ἠθέλομεν παραδεχθῆ ἐμμέσως, ὅτι, ἀφοῦ ψηφίσωμεν τὴν ἀρχὴν νομοσχεδίου τινὸς, εἶναι περιττὸν νὰ προβῶμεν καὶ εἰς τὴν ψήφισιν τῶν λοιπῶν διατάξεων, τῶν τυπικῶν μὲν, ἀφορωσῶν δὲ εἰς τὴν ἀκριβῆ ἐκτέλεσιν τῆς ἀρχῆς καὶ συνδεομένων στενῶς μετὰ ταύτης· ἤθελεν εἶσθαι περιττὴ ἡ ἐν τῷ νομοσχεδίῳ διάταξις, ὅτι ἡ βεβαίωσις περὶ τοῦ ποσοῦ ἐν τῷ οἰνοπωλείῳ γίνεται διὰ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου καὶ τὰ λοιπὰ καὶ τὰ λοιπά· διότι ἤθελεν ἰσχυρισθῆ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὁ κ. πρωθυπουργὸς ἐλλόγως, ὅτι αἱ λοιπαὶ διατάξεις, ὡς κανονίζουσαι τὴν ἐκτέλεσιν, εἶναι ἀντικείμενον Β. Διατάγματος. Τοιαύτη θέλει εἶσθαι ἡ συνέπεια τῆς παραδοχῆς τῆς γνώμης τοῦ κ. Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως, τοιαύτην δὲ γνώμην οὐδείς ποτε βουλευτὴς δύναται ἐλλόγως νὰ παραδεχθῇ· διότι ἡ παραδοχή της ἀποκλείει τὴν Βουλὴν ἀπὸ πάσης ἐξελέγξεως τῶν συνδεομένων πρὸς τὸν νόμον ἐκτελεστικῶν διατάξεων, ὁποίας περιλαμβάνουσι πάντοτε αἱ νομοθεσίαι πάντων τῶν ἐθνῶν· διότι αἱ ἐκτελεστικαὶ διατάξεις, συνετῶς ὁριζόμεναι, ἐξασφαλίζουσι τὴν πραγματοποίησιν τῆς ψηφιζομένης ἀρχῆς ἑκάστου νόμου. Ὅταν, κύριοι, τὸ Κοινοβούλιον δὲν λαμβάνει μέρος εἰς τὴν σύνταξιν τῶν οὐσιαστικῶν αὐτῶν καὶ στενότατα συνδεομένων πρὸς τὴν ἀρχὴν τύπων, τότε ἀποστερεῖται τοῦ κυριωτέρου καθήκοντός του. Ποῖον εἶναι τὸ κύριον καθῆκον τῆς Βουλῆς; νὰ φροντίζῃ ὥστε εἰς τὴν βεβαίωσιν τῶν φόρων νὰ λαμβάνωσι μέρος ἄνθρωποι, οἵτινες νὰ μὴ παρέχωσι δυσπιστίαν εἴτε κατὰ τοῦ δημοσίου, εἴτε κατὰ τοῦ ἰδιωτικοῦ συμφέροντος. Ἐὰν τὸ δικαίωμα, καὶ συγχρόνως καθῆκον τοῦτο τῆς Βουλῆς ἀφαιρέσητε ἐμμέσως ἀπὸ ταύτην, ἐὰν τὴν ἀπομακρύνητε ἐκ τῆς ἐνεργείας ταύτης, τῆς ἀποστερεῖτε τὸ ἰσχυρότερον τῶν ὅπλων· διότι, ἐὰν θελήσητε νὰ δώσητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὸ δικαίωμα νὰ κανονίζῃ οὐσιωδεστάτας διατάξεις διὰ Β. Διατάγματος, γινώσκετε εἰς ποῖον σημεῖον θέλετε φέρει τὰ πράγματα; Πολλάκις Β. Διατάγματα, ἐπέχοντα οὕτω ἰσχὺν νόμου διὰ τῆς δοθησομένης παρ’ ὑμῶν εἰδικῆς ἐντολῆς, θέλουσιν ἀναιρεῖ ἢ καθιστᾷ νεκρὰς οὐσιώδεις τοῦ νόμου διατάξεις δι’ ἀντιφατικῶν ἢ παρεξηγηματικῶν διατάξεων, τὰς ὁποίας θέλουσιν εἰσαγάγει τὰ οὕτως εἰπεῖν νομοθετικὰ κατ’ ἐντολήν σας ἐκδιδόμενα Β. Διατάγματα. Οὕτως θέλετε συγκεντρώσει εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν. Ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρὸς τί καλεῖσθε ὑμεῖς; Τί θέλετε νὰ συνεδριάζητε ἐνταῦθα; Δὲν παραγνωρίζω, ὅτι πολλάκις τὸ ἀναπόφευκτον τῆς ἀνάγκης ἐπιβάλλει τὸν διὰ Β. Διατάγματος κανονισμὸν περιστάσεών τινων ἐπουσιωδῶν καὶ ἐξαρτωμένων ἀπὸ τοὺς καιροὺς καὶ τόπους, καὶ καθισταμένων μεταβλητῶν κατὰ τὰς περιστάσεις· ἀλλὰ δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἀναγνώρισις τοιαύτης ἀρχῆς, ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ κ. πρωθυπουργός. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι τὰ περὶ βεβαιώσεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν οἴνων ἀπαιτεῖται νὰ κανονισθῶσιν ἐντελέστατα διὰ τοῦ Νόμου, καὶ οὐχὶ διὰ Β. Διατάγματος, ἐν τῷ ὁποίῳ δὲν θέλει περιλαμβάνεσθαι καὶ ἡ γνώμη τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ μόνη ἡ τοῦ Ὑπουργείου. Πρὸ ὀλίγου ἐψηφίσατε νομοσχέδιον περὶ στρατολογίας κατὰ τοὺς Νομοὺς τῶν νέων Ἐπαρχιῶν. Περιωρίσθητε νὰ ψηφίσητε μόνην τὴν ἀρχήν; Περιωρίσθητε νὰ ψηφίσητε ἁπλῶς ἐνέργειαν στρατολογίας καὶ κατὰ μέρη ἐκεῖνα; ὄχι· ἀλλά, πρὸς τὴν ψήφισιν τῆς περὶ στρατολογίας ἀρχῆς, διεγράψατε τά τε μέσα καὶ τοὺς τρόπους, κατὰ τοὺς ὁποίους θέλει γείνει αὕτη· τοῦτο δ’ ἐπράξατε πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν δικαιωμάτων καὶ τῶν πρὸς τὴν Πολιτείαν καθηκόντων τῶν ὑποχρέων εἰς στρατολογίαν. Οἱ λόγοι οὗτοι, κύριοι, μοὶ ἐπέβαλον τὸ καθῆκον νὰ σᾶς ἀπασχολήσω ἐπ’ ὀλίγον καὶ νὰ συστήσω, ὅπως, συμφώνως πρὸς τὰ μέχρι τοῦδε παραδεδεγμένα καὶ πρὸς τὰς συνηθείας ὅλων τῶν ἐθνῶν, περιληφθῶσιν ἐν τῷ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίῳ αἱ ἀπαιτούμεναι εἰς τὴν καλὴν λειτουργίαν του διατάξεις καὶ μὴ ἀποξενωθῇ ἡ Βουλὴ ἀπὸ τὸ κυριώτερον δικαίωμα καὶ καθῆκόν της, ἀφιεμένης εἰς Β. Διάταγμα τῆς ἀναπληρώσεως οὐσιωδῶν διατάξεων δι’ εἰδικῆς ἐντολῆς τῆς Βουλῆς.

§214ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (πρωθυπουργός). Εἶναι βέβαιον ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ ἀναθέτῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων, αἵτινες ἀνήκουσιν εἰς αὐτήν. Δὲν εἶναι πρέπον νὰ ἀνατίθεται ὁ κανονισμὸς διατάξεων, αἵτινες δυνατὸν νὰ θίγωσιν εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ πολίτου, εἰς Βασιλικὰ Διατάγματα. Ὅταν ὅμως ὁ κανονισμὸς δὲν δύναται νὰ παραβλάψῃ δικαιώματα ἢ σπουδαῖα συμφέροντα πολιτῶν, πολὺ κάλλιον δύναται νὰ γείνῃ διὰ Διατάγματος ἢ διὰ Νόμου. Ἐνταῦθα περὶ τίνος πρόκειται;—διότι εἶναι ζήτημα ἐκτιμήσεως τῶν πραγμάτων.—Κινδυνεύει κανὲν συμφέρον τοῦ πολίτου, κανὲν δικαίωμα τοῦ πολίτου; πρόκειται νὰ βεβαιωθῇ ἂν ὁ οἶνος, τὸν ὁποῖον πωλεῖ τις ἔν τινι προαστείῳ, ἠγοράσθη ἐν τῇ πόλει. Εὑρίσκετε ὅτι ὡς ἐκ τῆς φύσεως αὐτοῦ ὁ κανισμὸς πρέπει νὰ γείνῃ ὑπὸ τῆς Βουλῆς; Δὲν βλέπω ὅτι διατρέχομεν κίνδυνόν τινα, ἂν τὸν κανονισμόν, κατὰ τὸν ὁποῖον θέλει δίδεσθαι ἡ πιστοποίησις, ἀναθέσωμεν εἰς Βασιλικὸν Διάταγμα, καὶ διὰ τοῦτο τὸ τελευταῖον ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου ὑπήγαγε περιληπτικῶς πάντα ταῦτα εἰς Βασιλικὸν Διάταγμα. Ἂν ὅμως ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης νομίζει, ὅτι πρέπει ὅ,τι θὰ περιελαμβάνετο ἐν τῷ Διατάγματι νὰ τὸ περιλάβωμεν ἐν τῷ νόμῳ, δύναται νὰ ὑποβάλῃ εἰς ψήφισιν τὰς διατάξεις ταύτας· ἀλλ’ ὅταν τὰς ὑποβάλῃ, θέλετε ἴδει ὅτι θὰ εἰσέλθωμεν εἰς τοιαύτας λεπτομερείας, ὥστε τότε θὰ κατανοήσωμεν πάντες, ὅτι τὸ ἀντικείμενον τοῦτο κάλλιον κανονίζεται διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος· διότι αἱ λεπτομέρειαι, αἱ ἀφορῶσαι εἰς πράγματα μὴ πολὺ σπουδαῖα, ἐξ ὧν δὲν κινδυνεύουσι συμφέροντα πολιτῶν, αἱ λεπτομέρειαι αὗται ἀνήκουσιν εἰς Βασιλικὸν Διάταγμα. Ὡς πρὸς δὲ τὰς ἄλλας παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἤκουσα, νομίζω ὅτι αἱ ἀμφιβολία ὅλαι προῆλθον ἐκ τούτου, ὅτι δὲν κατενοήθη ἐπαρκῶς ἡ οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου τοῦ διακρίνοντος τὴν λιανικὴν πώλησιν ἀπὸ τῆς καταναλώσεως, τῆς γινομένης ὑπὸ τοῦ παραγωγοῦ ἢ καὶ τῆς χονδρικῆς πωλήσεως. Νομίζουσιν οἱ ἔχοντες τὰς ἀμφιβολίας ταύτας, ὅτι ἀρκεῖ τις νὰ ἦναι πωλητὴς οἴνων, ὥστε πᾶς οἶνος, τὸν ὁποῖον αὐτὸς προμηθεύεται, νὰ ὑποβάλλεται εἰς τὸν φόρον τῆς λιανικῆς πωλήσεως. Τοῦτο δὲν ἔχει οὕτως. Ὁ πωλητὴς οἴνων ἐξ ἐπαγγέλματος, ὁ πληρώνων φόρον ἐπαγγέλματος οἰνοπώλου, δύναται νὰ ἔχῃ ἀποθήκας χονδρικῆς πωλήσεως, δύναται νὰ ἔχῃ ἀποθήκας παραγωγοῦ. Αἱ διατάξεις τοῦ νόμου ἀφορῶσιν εἰς τὰς ἀποθήκας ἐκείνας, αἱ ὁποῖαι ἀνήκουσιν εἰς τὴν λιανικὴν πώλησιν. Ἑπομένως ὅτε ὁ κ. βουλευτὴς ἐκ Λακεδαίμονος ἔλεγεν, ὅτι ἐν Μαντινείᾳ ἠγοράσθησαν κατὰ τὴν ἐποχὴν τῆς ἐπιστρατεύσεως μεγάλα ποσὰ οἴνου, τὰ ὁποῖα κατόπιν μετεπωλήθησαν, δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι τὰ μεγάλα ποσὰ ταῦτα τοῦ οἴνου δὲν ἤθελον ὑποβληθῆ εἰς τὸν φόρον τῆς λιανικῆς πωλήσεως, διότι ὁ ἀγοράσας αὐτὰ ἤθελε φροντίσει νὰ ἐναποθέσῃ τὰ ἀγορασθέντα ὄχι εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς λιανικῆς πωλήσεως, ἀλλ’ εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς χονδρικῆς πωλήσεως. Ἡ ἀποθήκη τῆς λιανικῆς πωλήσεως εἶναι ἐκείνη ἐκ τῆς ὁποίας ὁ οἶνος θέλει ἐξέλθει μόνον πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον· εὐθὺς ὅτε ὁ προμηθευόμενος τὸν οἶνον δὲν ἔχῃ τὴν πεποίθησιν, ὅτι θέλει καταναλώσει τὸν οἶνον τοῦτον διὰ τῆς λιανικῆς πωλήσεως, θέλει ἀποθηκεύσει τὸν οἶνον τοῦτον εἰς ἄλλο μέρος διὰ τρόπου, ὁ ὁποῖος τῷ ἐγγυᾶται ὅτι δὲν θὰ φορολογηθῇ ὡς διὰ λιανικὴν πώλησιν. Ὅταν κατανοηθῇ ἡ οἰκονομία τοῦ νομοσχεδίου, νομίζω, ὅτι θέλουσιν ἐκλείψει πᾶσαι αἱ ἀμφιβολίαι.

§215ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ἂν μικρὸς πανδοχεὺς ἀγοράζῃ ἀπὸ μεγαλείτερον οἰνοπώλην, ὁ ὁποῖος πωλεῖ καὶ αὐτὸς λιανικῶς οἶνον ἐπὶ τοῦ ὁποίου ὁ πωλητὴς ἐπλήρωσε τὸν φόρον· ἂν αὐτὸς ὁ μικρὸς οἰνοπώλης θὰ πληρώσῃ τὸν φόρον, ναὶ ἢ ὄχι. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὁ κ. πρωθυπουργὸς εἶπον ὅτι θὰ πληρώσῃ αὐτὸν τὸν φόρον· πῶς θὰ ἀποδείξῃ ὅτι ἐπληρώθη ὁ φόρος καὶ ν’ ἀπαλλαχθῇ αὐτός; Ὁ πρωθυπουργὸς λέγει διὰ Διατάγματος· ἀλλὰ τὸ ζήτημα εἶναι ἀλλοῦ· τὸ ζήτημα εἶναι ἂν διὰ τοῦ νόμου ἀπαλλάσσεται τῆς πληρωμῆς τοῦ φόρου· πῶς θὰ ἀποδείξῃ, εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λυθῇ διὰ Διατάγματος, ἀλλ’ ἡ ἀπαλλαγὴ τοῦ φόρου διὰ Διατάγματος δὲν πρέπει νὰ γίνεται· πρέπει νὰ τὸ λέγῃ ὁ νόμος.

§216ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ λέγει· τοῦτο ἐξάγεται ἐκ τῆς οἰκονομίας τοῦ νομοσχεδίου. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 16ον ὡς καὶ 17ον).

§217ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 18ον.

§218ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Φρονῶ, ὅτι αὐταὶ αἱ ποιναὶ οὔτε συνήθεις, ἀλλ’ εἶναι καὶ παρακεκινδυνευμέναι διὰ τὸν λαὸν τῆς Ἑλλάδος. Νὰ πληρώσῃ τὸν φόρον καὶ νὰ τὸν καταδιώξετε θὰ ἀναγκασθῇ νὰ πωλήσῃ τὸ πρᾶγμά του εἰς τὴν ἡμίσειαν τιμήν.

§219ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ φροντίσωμεν οἱ φόροι νὰ εἰσπράττωνται ἐγκαίρως, καὶ τοῦτο εἶναι μέγιστον συμφέρον τοῦ Κράτους· δίδομεν λοιπὸν προθεσμίας, διότι ἀπὸ πρώτης Ἰανουαρίου εἰσπράττεται ὁ φόρος, ἐνῷ ἀπὸ τὸν Σεπτέμβριον γίνεται ἡ ἀποταμίευσις· ὥστε ἔχει τρεῖς μῆνας καὶ εἶναι μόνον διὰ μερικὰ ποσά· ἔχει τρεῖς δόσεις, ἠμπορεῖ νὰ γίνουν τέσσαρες δόσεις.

§220ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἀντὶ κάθε ὀκτὼ, νὰ γείνῃ κάθε δέκα πέντε.

§221ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μάλιστα, κάθε δέκα πέντε. (Γίνεται δεκτὸν τὸ 18ον ἄρθρον ὡς ἐτροπολογήθη).

§222ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἄρθρον 19ον.

§223ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ τῶν ποινῶν ὑπάρχει ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἀναιρεῖ τὰς βάσεις τοῦ καθεστῶτος Πολιτεύματος· πρόκειται ὄχι μόνον περὶ πληρωμῆς διπλασίου ἢ τριπλασίου ποσοῦ τοῦ ὀφειλομένου φόρου, ἀλλὰ πρόκειται συγχρόνως καὶ περὶ ἐπιβολῆς ποινῆς προστίμου κατὰ συῤῥοήν. Τὸ πρόστιμον εἶναι ποινή, ἀναγράφεται ὡς τοιαύτη ὑπὸ τοῦ Ποινικοῦ ἡμῶν νόμου. Ἐκ τοῦ ἄρθρου 24 δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς τὸν Ἔφορον νὰ ἐπιβάλλῃ τὰς τοιαύτας ποινάς. Νομίζω, ὅτι τοῦτο ἀφαιρεῖ τὸν πολίτην τὸν φυσικὸν αὐτοῦ δικαστήν. Ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ἀναγραφῇ ἐν νόμῳ, ψηφιζομένῳ ὑπὸ βουλευτῶν Συνταγματικοῦ Κράτους.

§224ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αἱ πειθαρχικαὶ ποιναὶ δὲν εἶναι ποιναί.

§225ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἶναι ζημίαι.

§226ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πειθαρχικὴ ποινὴ κατὰ πολίτου εἶναί τι γελοῖον. Περὶ τῶν ποινῶν, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλει ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τοὺς ὑπαλλήλους, αἵτινες εἶναι πράγματι πειθαρχικαί, δὲν ἀντιλέγω, ἀλλὰ περὶ ποινῶν, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλει ὁ Ἔφορος εἰς τοὺς πολίτας, διαμαρτύρομαι ἐν ὀνόματι τοῦ Πολιτεύματος ἡμῶν.

§227ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ζητῶ μίαν διασάφησιν. Κατὰ τὸ ἄρθρον 23 δὲν ἐπιβάλλονται ὅλαι αἱ ποιναὶ ὑπὸ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου. Ὑπὸ τοῦ Οἰκονομικοῦ Ἐφόρου ἐπιβάλλονται αἱ κατὰ τῶν ἰδιωτῶν ποιναί· ἑπομένως θὰ ἔχωμεν ποινὰς ἐπιβαλλομένας καὶ ὑπὸ τῆς Δικαστικῆς Ἐξουσίας, λόγου χάριν τὴν κατὰ Δημάρχου κατὰ τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 3, συνδυαζομένου μὲ τὸ ἄρθρον 19. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν ὑμῶν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ ἐξηγήσητε σχετικῶς μὲ τὴν ἁρμοδιότητα καὶ μὲ τὸ πρόσωπον τὸ νομικὸν, εἰς τὸ ὁποῖον θέλουν μεταβαίνει αἱ ποιναὶ αὗται, δηλ. τὸ Δημόσιον ἢ τὸν Δῆμον, ἀφοῦ ὀνομάζωνται πρόστιμα, ἂν δηλ. πρόκειται περὶ πταίσματος ἢ περὶ πλημμελήματος, κατὰ τὸ ἄρθρον 19. Κατὰ τὸ ἄρθρον 19 θὰ ἦναι ἁρμόδιος ὁ Εἰρηνοδίκης; ἤτοι αἱ ποιναὶ, τὰς ὁποίας ἐπιβάλλει τὸ ἄρθρον 19, δύνανται νὰ συμπεριλάβουν καὶ πρόσωπα μὴ ὄντα ἰδιώτας.

§228ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἡ ἀπόκρυψις τῆς ὀφειλῆς φόρου ἀποτελεῖ ἰδιαιτέραν παράβασιν, καὶ κατὰ τοὺς ἡμετέρους νόμους καὶ κατὰ τοὺς Γαλλικούς. Αὐτὴ ἡ παράβασις ὑπόκειται εἰς ζημίαν χρηματικήν. Τὸ ζήτημα λοιπὸν δὲν εἶναι ποῖος τιμωρεῖται· δὲν πρόκειται περὶ τιμωρίας, ἀλλὰ πῶς βεβαιοῦται ἡ παράβασις, καὶ μετὰ τὴν βεβαίωσιν τῆς παραβάσεως ὁ νόμος ἐπιβάλλει τὴν ζημίαν. Ἐπιβάλλεται δὲ αὐτὴ ἡ ζημία ὑπὸ τοῦ Ἐφόρου, καὶ ἐπιτρέπεται ἡ ἔφεσις εἰς τὸ Συμβούλιον τὸ τριμελὲς τῶν νομικῶν Συμβούλων, ὅπως ἐπὶ τῆς λαθρεμπορίας, ὅπως ἐπὶ τῶν χαρτοπαιγνίων. Ἐπίσης ἡ παράβασις τοῦ χαρτοσήμου δὲν ὑπάγεται εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια· ποῖος ἐπιβάλλει τὴν ζημίαν διὰ τὴν παράβασιν τοῦ χαρτοσήμου; ὁ Ταμίας ἐπιβάλλει, καὶ ἡ ἀπόφασις τοῦ Ταμίου εἶναι ἐφέσιμος. Περὶ τοῦ ἰδιώτου, ὁ ὁποῖος ἀποκρύπτει, προβλέπει τὸ ἄρθρον 19, καὶ ἐδῶ ἔχομεν δύω τινὰ, τὴν βεβαίωσιν τῆς εἰσπράξεως καὶ τὴν ζημίαν. Δὲν εἶναι δικαστικὴ ὑπόθεσις, οὔτε αἱ φορολογικαὶ διατάξεις ἠμποροῦν νὰ ὑπαχθοῦν κατὰ τὸ ὀρθότερον εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια, οὔτε πρόκειται περὶ διατάξεως, τὴν ὁποίαν προβλέπει ὁ Ποινικὸς Νόμος. Δὲν προσθέτομεν δὲ διάταξιν, ἥτις ἐὰν δὲν περιείχετο ἐδῶ ἔπρεπε νὰ περιέχεται ἐν τῷ Ποινικῷ Νόμῳ, οὐδαμῶς. Διὰ τοῦτο ἀντιλέγω πρὸς τὴν ξυνωρίδα τῶν βουλευτῶν τῆς Εὐρυτανίας, ἀντιλέγω, ὅτι δὲν εἶναι διάταξις, ἡ ὁποία ἔπρεπε νὰ ἀπαρτίζῃ μέρος τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, ὅπως εἶναι ὅλαι αἱ διατάξεις, αἱ κανονίζουσαι τὰς παραβάσεις τοιούτων φορολογικῶν διατάξεων.

§229ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν ἐνοήσατε τὴν ἀπορίαν μου· κατὰ τὸ ἄρθρον 19, συνδυαζόμενον μὲ τὸ τελευταῖον ἐδάφιον τοῦ ἄρθρου 3, ὑπάγονται καὶ Δήμαρχος καὶ Εἰρηνοδίκης εἰς μίαν ποινὴν· τώρα, κατὰ τὸ ἄρθρον 19, «ὁ μὴ συμμορφωθεὶς ἐγκαίρως.....

§230ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Αὐτὴ εἶναι εἰδικὴ διάταξις διὰ τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους.

§231ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν εἰς τὸ ἄρθρον 19 θὰ περιλαμβάνωνται μόνον οἱ ἰδιῶται.

§232ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μάλιστα.

§233ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ εἰδικῆς περιπτώσεως ἐν τῷ ἄρθρῳ 19, θὰ ἦναι ἀμφίβολον ἂν τὸ ἄρθρον 23 ἀνατρέπῃ τὸ ἄρθρον 19 ὡς πρὸς τοὺς μὴ ἰδιώτας. Εἶναι κἄτι τι εἰδικὸν ἐν τῷ ἄρθρῳ 19 καὶ ἑπομένως τὸ ἄρθρον 23 δύναται νὰ θεωρηθῇ ὅτι ἀφορᾷ εἰς ἄλλας περιπτώσεις καὶ ὄχι τὰς τοῦ ἄρθρου 19, δυναμένου, ὡς εἶπον, νὰ συμπεριλάβῃ καὶ μὴ ἰδιώτας· ὁπωσδήποτε χρήσιμος μία διασάφησις.

§234ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν «κακὴν πίστιν τῶν ὑπαλλήλων. Πῶς ἀφίνετε εἰς τὸν Ἔφορον ἓν δικαίωμα τόσον μεγάλον νὰ καταδικάζῃ ἀπὸ 100 μέχρι 1000 δραχμῶν; Εἶναι ἄξιος τοιαύτης ἐμπιστοσύνης; Εἶπεν ὁ Ὑπουργὸς ὅτι ὁμοίας τάξεως ὑπάλληλοι ἐφαρμόζουν τὰς ποινάς, ὡς τοῦ χαρτοσήμου. Ἔχει λάθος, διότι εἰς τὸ χαρτόσημον, τὰ τελωνειακὰ εἶναι περιωρισμένος καὶ ὁριστικὸς ὁ κανὼν ὁ διαγράφων τὸ ποσὸν τοῦ προστίμου, ἀνάλογον ἐπίσης δι’ ὅλους. Πῶς δίδετε μίαν ἐξουσίαν ἐλαστικότητος 900 δραχμῶν; Προτιμότερον νὰ ὁρίσωμεν ποινὴν ἐπὶ τοῦ ποσοῦ πολὺ ἀνωτέραν· ἄλλως, νὰ περιορίσωμεν τὸ ποσὸν τοῦ προστίμου 20–300 δραχμῶν, καὶ τοῦτο νὰ ἐπιβάλλῃ τὸ Πλημμελειοδικεῖον ἢ ὁ Πρόεδρος αὐτοῦ. Ὀλίγον ἂν μελετήσητε καλῶς, θὰ ἴδητε ὅτι ἕνας Ἔφορος δύναται νὰ σχηματίσῃ μὲ τὸ δικαίωμα αὐτὸ μίαν περιουσίαν· διότι, ἐὰν 50 παραβάτας ἀπειλήσῃ μὲ 1000 δραχμὰς πρόστιμον, θὰ λάβῃ ἀφ’ ἕκαστον τοὐλάχιστον 300 δραχμάς.

§235ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τὴν διάταξιν αὐτὴν ἔλαβον ἀπὸ τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Σωτηροπούλου.

§236ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὁ κ. Σωτηρόπουλος διατελέσας Ἔφορος καὶ Ταμίας ἔχει ὑπόληψιν εἰς τὴν τάξιν αὐτὴν τῶν ὑπαλλήλων, ἐγὼ ὅμως, ὅστις ὡς Ἔπαρχος καὶ Νομάρχης τοὺς ἐπετήρησα, ἔχω ἀφορμὰς νὰ μὴ τοὺς ἐμπιστεύωμαι.

§237ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἂν θέλετε νὰ γείνῃ ἀπὸ 50 μέχρι 500;

§238ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ἄνω τῶν 100 δραχμῶν εἰσχωροῦν καταχρήσεις!

§239ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἶναι ὀλίγαι· διότι αἱ ἀποφάσεις τῶν Ἐφόρων ὑπόκεινται εἰς ἔφεσιν ἐνώπιον ὑπαλλήλων, οἵτινες παρέχουσιν ἐγγυήσεις.

§240ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Μὲ ὅλην τὴν ὁποίαν ἔχετε ὑπόληψιν εἰς τὸν θεσμὸν τῶν νομικῶν Συμβούλων, ἐγὼ ἀντιτείνω εἰς τὴν διάταξιν τοῦ νόμου τούτου· διότι ἐγὼ δὲν φοβοῦμαι διὰ τὸ ποσὸν τοῦ προστίμου, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπιβάλλῃ ὁ Ἔφορος, ἀλλὰ τρομάζω διὰ τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον θὰ λάβῃ ἀπὸ τὸν παραβάτην, διὰ νὰ τῷ ἐπιβάλῃ τὸν ἐλάχιστον ὅρον τῆς ποινῆς.

§241ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἰδέας, τὴν ὁποίαν πρὸ μικροῦ ἐξέθηκα, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἀποδεχθῇ ἵνα διαγραφῇ ἀπὸ τὸ ἄρθρον 19 ἡ ποινὴ τοῦ προστίμου· διότι, ἐπαναλαμβάνω, δὲν ἐπιτρέπεται εἰς ἡμᾶς νὰ ἀναθέσωμεν εἰς τὸν Ἔφορον τὴν ἐπιβολὴν ποινῶν Ἂν δὲ θεωρῇ ἀναγκαίας τὰς ποινὰς ὁ κ. Ὑπουργὸς, τότε ἂς ὁρίσῃ ποία εἶναι ἡ δικαιοδοσία τοῦ τακτικοῦ δικαστοῦ, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἐπιβάλλῃ ταύτας. Θὰ συμβαίνωσι δὲ ἄδικα ἀνήκουστα, ἐὰν μείνωσιν ὡς ἔχουσιν αἱ δρακόντειαι αὗται ποιναί. Τὴν παράβασιν τῆς διατάξεως τῶν ἄρθρων 3, 4 καὶ 5 δύνανται νὰ διαπράξωσι καὶ οἱ οἰνοπῶλαι, τῶν ὁποίων ὅλον τὸ ἐμπόριον δὲν ἀνέρχεται τὰς 1000 δραχμὰς κατ’ ἔτος, τοιοῦτοι δὲ εἶναι τὰ 9[10 τῶν πωλούντων οἶνον ἐν Ἑλλάδι. Ὑποθέσατε ὅτι τούτων τις παρεβίασε τὰς διατάξεις ταύτας καὶ ὅτι οἱ ἐπιφορτισμένοι ἀνεκάλυψαν τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον αὐτὸς ὤφειλε νὰ πληρώσῃ καὶ δὲν ἐπλήρωσε. Τὸ ποσὸν τοῦ μὴ πληρωθέντος φόρου δὲν θὰ ὑπερβαίνῃ βεβαίως τὰς 20 ἢ 30 δραχμάς· ἐν τούτοις ἐπιβάλλεται εἰς τὸν δυστυχῆ ἐκεῖνον πρόστιμον 100 δραχμῶν κατ’ ἐλάχιστον ὅρον Καὶ θὰ εὑρεθῇ ὁ Ἔφορος εἰς πειρασμὸν ἂν πρέπῃ νὰ ἐπιβάλλῃ πρόστιμον 100 δραχμῶν εἰς ἄνθρωπον, τοῦ ὁποίου ὁλόκληρος ἡ περιουσία δὲν ἀξίζει τὰς 100 ταύτας δραχμάς· Καὶ διὰ νὰ μὴ ἐπανέρχωμαι, τὰς ἰδίας ἰδέας ἐκφράζω καὶ περὶ τῶν ἑπομένων ἄρθρων.

§242Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐκτὸς ὅλων τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ὑπεστήριξαν ἐναντίον τοῦ ἄρθρου 19 οἱ προαγορεύσαντες, ὑπάρχει καὶ ἕτερος λόγος λίαν σπουδαῖος, ὁ λόγος τοῦ ὅτι παραδίδομεν εἰς τὰς χεῖρας τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας τὸν τὸν πολίτην, νὰ τὸν διαθέτῃ κατὰ τὰς ἐκλογὰς ὅπως θέλει διὰ τῆς φορολογίας αὐτῆς, δι’ αὐτῆς τῆς ποινῆς, τὴν ὁποίαν δίδομεν εἰς τὰς χεῖρας ἑνὸς Ἐφόρου. Καὶ δὲν δύναται ν’ ἀρνηθῇ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι Ἔφοροι σήμερον κατήντησαν νὰ διορίζωνται καὶ ἀγωγιάται· ἀγωγιάται διωρίσθησαν Ἔφοροι! Εἰς τὰς χεῖρας λοιπὸν ἑνὸς τοιούτου Ἐφόρου θὰ παραδώσητε τὸν πολίτην διὰ νὰ ἐπιβάλῃ εἰς αὐτὸν ἓν πρόστιμον χιλίων δραχμῶν! Καὶ ποῦ εἶναι πλέον ἡ ἐλευθερία τοῦ πολίτου; Καὶ διατί δὲν ζητεῖτε διὰ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ ἀναλογίαν πρὸς ἄλλους νόμους, οἱ ὁποῖοι λειτουργοῦν εἰς τὸ Κράτος; Ποῖος τιμωρεῖται δι’ αὐτῆς τῆς τιμωρίας; τιμωρεῖται ὁ ἐλλείπων ἀπὸ τοῦ νὰ δηλώσῃ φόρον. Ποίαν τιμωρίαν ἐπιβάλλομεν εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἐλλείπουν νὰ δηλώσουν τὰ ζῶα; ἐπιβάλλομεν ἐπίσης μίαν τιμωρίαν, ἀλλὰ πῶς τὴν ἐπιβάλλομεν; τὴν ἐπιβάλλομεν δι’ ὅλων τῶν ἐγγυήσεων, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ παρέχῃ ἡ Πολιτεία πρὸς ἐξασφάλισιν τῶν ἀτόμων, διὰ τοῦ Δικαστηρίου, καὶ εἶναι ἀνάλογος τοῦ ποσοῦ τῆς ἐλλείψεως, τὴν ὁποίαν κάμει. Ὁ πολίτης ἔχει ἀμέσως τὸν ἁρμόδιον καὶ κατάλληλον δικαστὴν, ὅπως δικάσῃ· καὶ ἂν τὸ ποσὸν ᾖναι μικρὸν, δικάζεται εἰς βαθμὸν πταίσματος· ἂν ᾖναι μεγαλείτερον, εἰς βαθμὸν πλημμελήματος. Πῶς λοιπὸν ἀφοῦ ἔχομεν τοιούτους νόμους, ἀφοῦ αὐτὴν τὴν νομολογίαν παρεδέχθησαν διὰ τοὺς ἐλλείποντας ἀπὸ τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντος ἐπὶ τῆς δηλώσεως τῶν ζώων, θέλομεν σήμερον νὰ ἀλλάξωμεν σύστημα καὶ νὰ παραδώσωμεν τὸν πολίτην εἰς χεῖρας ἑνὸς Ἐφόρου, τὸν πολίτην, ὁ ὁποῖος, ὡς σᾶς εἶπεν ὁ κ. Ζηνόπουλος, πολλάκις δὲν εἶναι καταστάσεως οὔτε ἑκατὸν δραχμῶν! καὶ σᾶς ἀναφέρω, κύριοι, ἓν παράδειγμα—καὶ προκαλῶ μάλιστα τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ἐρωτήσῃ, ἂν αὐτὸ, τὸ ὁποῖον θὰ σᾶς εἴπω διὰ τὸν οἰκονομικὸν Ἔφορον Καλαβρύτων, δὲν εἶναι ἀληθές· Θὰ ἐπικαλεσθῶ καὶ τὸν βουλευτὴν Μαντινείας κ. Κωνσταντόπουλον, ὁ ὁποῖος συνέπεσε νὰ γνωρίζῃ ἐκεῖνον—ἔχομεν, ἕνα σαγματοποιὸν ὀνομαζόμενον Β. Σταθούλιαν· αἰφνηδίως εἰδοποιεῖται ὅτι πρέπει νὰ πληρώσῃ φόρον ἐπιτηδεύματος ὡς ζωέμπορος 100 δραχμῶν. Ἐρωτήσατε τὸν κ. Κωνσταντόπουλον ἂν αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἀξίζῃ ὅλος ἑκατὸν δραχμάς. Καὶ ποῖα μέσα θὰ ἔχῃ αὐτὸς ὁ δυστυχὴς, ὁ ὁποῖος δὲν ἠξεύρει νὰ προστατεύσῃ τὰ συμφέροντά του καὶ τὰ δικαιώματά του, ἵνα προστρέξῃ εἰς τὴν δικαιοσύνην τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν; Καὶ ποῖα θὰ ᾖναι τὰ μέσα αὐτοῦ ἀπέναντι ἀποφάσεως μιᾶς Ἀρχῆς, ὑπὲρ τῆς ὁποίας πάντοτε ὑπάρχει ἡ πρόληψις ὅτι ἐβεβαίωσεν ἀληθῆ; Τὸ ζήτημα λοιπὸν δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν ὅσον τὸ ὑπέθεσαν· εἶναι πολὺ σπουδαῖον, διότι θίγει αὐτὰς τὰς ἐλευθερίας τοῦ πολίτου, καὶ δὲν πρέπει τὸ ἄρθρον αὐτὸ νὰ γείνῃ δεκτόν. Δὲν ἐννοεῖ νὰ ὑποστηρίξῃ κανεὶς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι θέλουν νὰ ἀποκρύψουν τοὺς φόρους, ἀλλὰ δὲν ἐννοῶ καὶ νὰ παραδώσωμεν τὸν πολίτην ἕρμαιον εἰς τὰς χεῖρας τοῦ Ἐφόρου.

§243ΣΠΗΛ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρ. 19 τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, ὁ μὴ συμμορφωθεὶς ἐγκαίρως μὲ τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρ. 3, 4 καὶ 7 τοῦ αὐτοῦ ὑποβάλλεται εἰς πρόστιμον δραχμῶν 100–1000 καὶ εἰς πληρωμὴν τοῦ τριπλασίου τοῦ δικαιώματος ἐπὶ τοῦ ἀποκρυβέντος ποσοῦ. Κατὰ δὲ τὸ ἄρθρ. 24 τοῦ αὐτοῦ νομοσχεδίου, τὰς καταγινωσκομένας ποινάς ἐπιβάλλει ὁ ἁρμόδιος Ἔφορος δι’ ᾐτιολογημένης ἀποφάσεώς του, ἐπιτρεπομένης εἰς τὸν καταδικαζόμενον ἐφέσεως ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐντὸς ἑπτὰ ἡμερῶν ἀπὸ τῆς πρὸς αὐτὸν κοινοποιήσεως τῆς ἀποφάσεως τοῦ Ἐφόρου. Τὰς διατάξεις ταύτας κρίνων δρακοντείους, διά τε τὸ βαρὺ τῆς ὁριζομένης ποινῆς καὶ πρὸ πάντων διὰ τὴν ἀνάθεσιν τῆς περὶ ταύτης ἀποφάσεως εἰς τὸν Ἔφορον πρωτοδίκως καὶ εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν ἐφεσίμως, ἀναγκάζομαι νὰ λάβω τὸν λόγον, καὶ νὰ σᾶς ὑποβάλω τὰς σκέψεις αἵτινες μὲ φέρουσιν εἰς τοιαύτην κρίσιν. Καὶ ὁ περὶ φόρου ἐπὶ τῶν ζώων Νόμος τοῦ 1816, καὶ οἱ ἐπὶ τῶν μελισσίων, καὶ ἐπὶ τῶν ἀμπέλων Νόμοι τοῦ 1846, ἐπιβάλλοντες πρόστιμον ἢ χρημακυικὴν ποινὴν, ὁρίζουσιν, ὅτι ὁ Οἰκονομικὸς Ἔφορος ὀφείλει νὰ παραπέμψῃ τὰ περὶ τῶν παραβάσεων τῶν κτηνοτρόφων, μελισσοτρόφων ἢ ἰδιοκτητῶν ἀμπέλων πρωτόκολλα εἰς τὸν Εἰσαγγελέα τῶν Πλημμελειοδικῶν διὰ νὰ ἐνεργηθῶσι τὰ πρὸς καταδίωξίν των ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου Πταισματοδικείου ἢ Πλημμελειοδικείου. Οἱ ἄνδρες τοῦ 1846, ὀρθῶς κρίνοντες, ἐπεδίωξαν διὰ τῶν διατάξεων τούτων νὰ ἐξασφαλίσωσι τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου ἀφ’ ἑνὸς, καὶ νὰ προφυλάξωσιν ἀφ’ ἑτέρου τοὺς φορολογουμένους ἀπὸ τὰς πιέσεις τῆς Ἐξουσίας. Δὲν ἐνεπιστεύθησαν τὴν Διοίκησιν, ἵνα ἀναθέσωσιν εἰς ταύτην τὴν ἐκδίκασιν, ἀλλὰ τὴν τακτικὴν δικαστικὴν Ἀρχὴν, ὡς ἁρμοδίαν νὰ ἐπιβάλλῃ τὰς χρηματικὰς ποινὰς, καὶ ὡς παρέχουσαν πλείστας ἐγγυήσεις διὰ τὴν ὡς ἐκ τῶν καθηκόντων της μὴ ἀνάμιξίν της εἰς τὴν πολιτικήν. Εἶπέ τις τῶν κυρίων βουλευτῶν τῆς συμπολιτεύσεως ἀπὸ τῆς θέσεώς του, ὅτι τὸ κατὰ τὸ ἄρθρον 19 ἐπιβαλλόμενον πρόστιμον εἶναι πειθαρχικὸν διὰ πειθαρχικὴν παράβασιν, καὶ ἕνεκα τούτου ἀνατίθεται εἰς τὸν Ἔφορον ἡ ἐπιβολή του. Ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀντείπω, ὅτι τοιαύτη γνώμη εἶναι πεπλανημένη, ἵνα μὴ εἴπω πλέον τι. Τὰ πειθαρχικὰ πρόστιμα ἐπιβάλλονται ἀπὸ τοὺς προϊσταμένους πρὸς τοὺς ὑποδεεστέρους ὑπαλλήλους, ἡ δὲ διάταξις αὕτη ὑπαγορεύεται ἀπὸ τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἀπὸ τὴν πειθαρχίαν τὴν ὀφειλομένην, οὐδαμοῦ δὲ τῆς ἡμετέρας ἢ ἄλλου Κράτους Νομοθεσίας ὑπάρχει, ὅτι ὁ διοικητικὸς ὑπάλληλος ἐπιβάλλει πειθαρχικὸν πρόστιμον ἢ ἄλλην τοιαύτην χρηματικὴν ποινὴν εἰς πολίτας. Οἱ πολῖται ἔχουσι τὸν φυσικόν των Δικαστὴν, τὸν τακτικόν. Αἱ Συνελεύσεις τοῦ 1843 καὶ τοῦ 1862, ἐμφορούμεναι ἀπὸ ἐλευθερίους ἀρχὰς, προέβησαν νὰ διατάξωσι ῥητῶς, ὅτι αἱ τοῦ ἀμφισβητουμένου διοικητικοῦ ὑποθέσεις ὑπάγονται εἰς τὰ τακτικὰ Δικαστήρια, παρ’ ὧν δικάζονται, ὡς κατεπείγουσαι κλπ. Δὲν εἶναι δὲ ἀνάγκη, φρονῶ, νὰ ὑπομνήσω, ὅτι αἱ μεταξὺ Δημοσίου ἢ μεταξὺ ἐνοικιαστῶν καὶ φορολογουμένων διενέξεις εἰσὶν ἐκ τῶν πρωτίστως ὑπαγομένων εἰς τὰς τοῦ ἀμφισβητουμένου διοικητικοῦ ὑποθέσεις. Τοιαῦτα νὰ διατάξωσιν αἱ Συνελεύσεις περὶ τῶν ὑποθέσεων τοῦ ἀμφισβητουμένου διοικητικοῦ ὡρμήθησαν ἀπὸ τὴν πεῖραν, τῆς ὁποίας τὰ διδάγματα ἦσαν πικρὰ περὶ τῶν προϋπαρχόντων διοικητικῶν Δικαστηρίων. Μετὰ τοιαῦτα λοιπὸν προηγούμενα, θέλετε νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς ἀναχρονισμὸν καὶ νὰ ἀναθέσωμεν εἰς τὸν Ἔφορον νὰ ἐπιβάλῃ πρόστιμον ἐκ δραχ. 100–1000 καὶ τὸ τριπλάσιον τοῦ φόρου τοῦ ἀποκρυβέντος ποσοῦ εἰς τὸν παραβάτην φορολογούμενον; Εἶναι τοῦτο σύμφωνον πρὸς τὴν αὐστηρὰν δικαιοσύνην, ὑπὲρ ἧς ὀφείλομεν νὰ μεριμνῶμεν τὰ μέγιστα; —Ὁ Ἔφορος εἶναι ἀντιπρόσωπος τοῦ Δημοσίου. Οὗτος κυρίως εἶναι ὁ ὑπὸ τῶν διατάξεων τοῦ Νομοσχεδίου καλούμενος νὰ ἐξακριβώσῃ καὶ διὰ πρωτοκόλλου βεβαιώσῃ τὰς παραβάσεις. Εἶναι ὀρθὸν, εἶναι λογικὸν ὁ καταδιώκων νὰ ἦναι καὶ Δικαστὴς, ὡς διὰ τοῦ Νομοσχεδίου καθίσταται τοιοῦτος ὁ Ἔφορος; Ὁποία τις ὑπάρχει περὶ τῆς ἀπονεμηθησομένης δικαιοσύνης ἐγγύησις ἀπὸ τὸν εἰς χεῖράς του συγκεντροῦντα τήν τε καταδίωξιν καὶ τὴν καταδίκην; Ὁ Ἔφορος καθίσταται διὰ τοιαύτης διατάξεως συγχρόνως κατήγορος καὶ Δικαστής. Οὐδαμοῦ τῶν πεπολιτισμένων Κρατῶν ὑφίσταται τοιαύτη διάταξις, ἀντιστρατευομένη ἄρδην εἰς τὸ δίκαιον καὶ εἰς τὰς ἐπικρατούσας ἐλευθερίους ἀρχάς· ἐξαιρετικῶς ἴσως εἰς Κράτη τινὰ ἐδόθη εἰς ἀστυνομικὰς Ἀρχὰς, μετεχούσας καὶ δικαστικῶν καθηκόντων, τὸ δικαίωμα τοῦ τιμωρεῖν πειθαρχικῶς διὰ προστίμου καὶ ἐλαφρότατα μικράς τινας ἀσημάντους ἀστυνομικὰς παραβάσεις. Ἀλλ’ ἡ διάταξις αὕτη ἡ ἐξαιρετικὴ ὑπηγορεύθη ἀπὸ τὸ συμφέρον αὐτοῦ τοῦ παραβάτου, ἵνα μὴ ζημιοῦται διὰ τῆς παραπομπῆς του εἰς τακτικὰ Δικαστήρια δι’ ἐλαχίστην παράβασιν. Ἀλλ’ ὁποῖοί τινες εἶναι οἱ Ἔφοροι; Πάντες ἀνήκομεν εἰς Ἐπαρχίας, καὶ γινώσκομεν τὸ ποιόν των. Γινώσκομεν τίνι τρόπῳ διορίζονται. Δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι ὑπάρχουσι πλεῖσται ἔντιμοι ἐξαιρέσεις, ἀλλ’ οὐδεὶς δύναται νά μοι ἀρνηθῇ, ὅτι πολλάκις εἰσεχώρησαν καὶ εἰσχωροῦσιν εἰς τὴν τάξιν τῶν Ἐφόρων καὶ ἄνδρες ἀγράμματοι, ἀπειρότατοι, ἀνίκανοι, ἵνα μὴ εἴπω περιπλέον τι. Εἰς τοιούτους λοιπὸν θέλετε νὰ δώσητε τὸ δικαίωμα νὰ κατηγορῶσι καὶ συγχρόνως νὰ καταδικάζωσι παραβάτας φορολογουμένους εἰς πρόστιμον ἐκ δραχ. 100–1000, καὶ εἰς τὸ τριπλοῦν τοῦ δικαιώματος τοῦ ἀποκρυθέντος οἴνου; Εἰς τοὺς τοιούτους θέλετε νὰ ἀναθέσητε τὴν τύχην τῶν φορολογουμένων, ὑπὲρ ὧν καθῆκον μέγα ἔχομεν νὰ μεριμνῶμεν, τοὺς ὁποίους ὀφείλομεν νὰ ἐξασφαλίζωμεν ἀπὸ ζημίας, ἀπὸ τυχούσας πιέσεις καὶ καταχρήσεις τῶν Ἀρχῶν; Εἰς τοὺς τοιούτους Ἐφόρους θέλετε διὰ Νόμου νὰ χορηγήσητε τοιαύτην δικαιοδοσίαν ἐπὶ τῶν φορολογουμένων; Ἐὰν τοιοῦτό τι παραδεχθῶμεν, δύω τινὰ θέλομεν πράξει· πρῶτον θέλομεν καταστήσει ἕρμαιον τῆς κατὰ καιροὺς ἰσχυούσης μερίδος τοὺς ἀντιθέτους της φορολογουμένους, καὶ δεύτερον θέλομεν χορηγήσει πρὸς τοὺς Οἰκονομικοὺς Ἐφόρους στάδιον καταχρήσεως. Ἐννοεῖτε, ὅτι εἴτε πράγματι παραβάτης τῶν περὶ δικαιώματος ἐπὶ τοῦ καταναλισκομένου οἴνου, εἴτε ἐκ συκοφαντίας ὑποδεικνυόμενος τοιοῦτος φορολογούμενος καὶ ἀπειλούμενος μὲ βαρείας ζημίας θέλει ἀναγκάζεσθαι, ὅπως διὰ δωροδοκίας ἀποφύγῃ ὁλοσχερῶς τὴν ἀπειλουμένην καταδίκην του, ἢ μετριάση ταύτην, ἐνῷ ἕτερος πράγματι παραβάτης, οἰκεῖος δὲ τῆς ἰσχυούσης μερίδος, θέλει κατορθοῖ τὴν ὁλοσχερῆ ἀπαλλαγήν του μὲ ζημίαν τοῦ Δημοσίου. Εἶναι αὕτη δικαιοσύνη, τῆς ὁποίας ἡ καθιέρωσις μᾶς προτείνεται; Τὰ τακτικὰ Δικαστήρια τοὐναντίον, ὅσον κακῶς καὶ ἂν ὦσι συντεθειμένα, δὲν δύνανται νὰ περιπέσωσιν εἰς τοιαῦτα ἀτοπήματα, διότι καὶ ἄσχετα τῆς πολιτικῆς καὶ τοῦ ἐγχωρίου φατριασμοῦ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον εἶναι καὶ ὡς ἐκ τοῦ εἴδους τῶν καθηκόντων των θέλουσιν ἐξετάζει λεπτομερῶς τὴν κατηγορίαν καὶ ἐκφέρει δικαίαν τὴν ἀπόφασιν, ἐκτὸς ἂν εἰσχωρήσῃ πλάνη περὶ τὴν ἐκτίμησιν τῶν περιστατικῶν ἐπὶ κατηγορίας τινός. Πρὸς τούτοις, ἐν τοῖς τακτικοῖς Δικαστηρίοις ὑπάρχει ἡ συζήτησις δημοσία, καθ’ ἣν ἐκτίθενται πάντα τὰ λαβόντα χώραν περιστατικὰ, ἡ δὲ δημοσιότης αὕτη ὑπάρχει ἐγγύησις, διότι καὶ ἡ κατηγορία ἀναπτύσσεται, καὶ ὁ φορολογούμενος ἀκούεται, ἀναιρῶν τὴν κατηγορίαν διὰ τῶν ὑπὲρ αὑτοῦ ἐπιχειρημάτων καὶ λοιπῶν ἐνδίκων μέσων. Ὁ Ἔφορος, τοὐναντίον, θέλει ἀποφασίζει κατ’ ἰδίαν καὶ ἐν τῷ γραφείῳ μόνος κατὰ τὰς πεποιθήσεις ἢ κατὰ τὰς ὑπαγορεύσεις τοῦ φατριασμοῦ, μὴ λαμβάνων ὑπ’ ὄψει πολλάκις τὸ δίκαιον τοῦ φορολογουμένου. Ἡ ἐν τῷ κρυπτῷ, οὕτως εἰπεῖν, συντασσομένη καὶ ἐκδιδομένη ἀπόφασις τοῦ Ἐφόρου εἶναι προϊόν δεσποτικῶν ἕξεων καὶ οὐδεμίαν παρέχει ἐγγύησιν περὶ τοῦ δικαίου. Μετὰ τοιούτους ἰσχυροὺς λόγους κατὰ τῶν τοιούτων διοικητικῶν ἀποφάσεων δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ὀπισθοδρομήσωμεν νῦν πέραν τοῦ ἔτους 1846 καὶ νὰ καταστρέψωμεν πάσας τὰς ὑπὸ τῶν Συνελεύσεων τοῦ 1843 καὶ 1862 ἀναγνωρισθείσας σωτηρίους ἀρχὰς, καὶ τὰς χορηγηθείσας ἐγγυήσεις πρὸς τοὺς πολίτας κατὰ τῶν τυχουσῶν καταχρήσεων καὶ καταπιέσεων τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων. Δὲν εἶναι ἔλλογον νὰ παραδεχθῶμεν τὴν ὑπὸ τοῦ Ἐφόρου διαδικασίαν ἐπ’ ἀναφορᾷ. Λέγουσί τινες, ὅτι ὁ ἀδικούμενος διὰ τῆς πρωτοδίκου ἀποφάσεως τοῦ Ἐφόρου ἔχει τὸ ἔνδικον μέσον τῆς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐφέσεως. Ἀλλὰ καὶ ἡ τοιαύτη ἐγγύησις εἶναι σχεδὸν.... ὡς ἡ πεῖρα διδάσκει. Ὑποτεθείσθω, ὅτι εἷς φορολογούμενος καταδικάζεται πρωτοδίκως εἰς χρηματικὴν ποινὴν δραχ. διακοσίων. Τί θέλετε νὰ πράξῃ οὗτος; βεβαίως θέλει μεταβῆ εἰς Ἀθήνας καὶ προσφύγει εἰς βουλευτὰς, οἵτινες θέλουσι πιέσει τὸν Ὑπουργὸν νὰ τὸν ἀπαλλάξῃ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον διὰ τῆς κατ’ ἔφεσιν ἀποφάσεώς του· ἀλλὰ θέλει ἐξοδεύσει κατὰ τὴν ἐν Ἀθήναις διαμονήν του πλείονα τῆς ἐπιβληθείσης αὐτῷ χρηματικῆς ποινῆς, ἐκτὸς τῆς ζημίας του, τῆς προελευσομένης ἐκ τῆς ἀπουσίας του ἀπὸ τῆς ἐργασίας του. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θέλει ἀγανακτήσει, θέλει βλασφημήσει καὶ θέλει προτιμήσει νὰ ζημιωθῇ τὴν ἀδίκως ἐπιβληθεῖσαν αὐτῷ χρηματικὴν ποινὴν παρὰ νὰ ἐγκαταλείψῃ τὰς ἐργασίας του καὶ ἔλθῃ εἰς Ἀθήνας. Τοιοῦτόν τι θέλει συμβῆ· ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἀποστέρησις δικαιοσύνης, τὴν ὁποίαν εὐνομούμενα καὶ πεπολιτισμένα Κράτη ὀφείλουσι νὰ μὴ ἀνέχωνται εἴτε ἀμέσως, εἴτε ἐμμέσως πως, διὰ τῆς Νομοθεσίας. Ἐκτὸς τούτου, ὑποτεθείσθω, ὅτι ὁ Ἔφορος, πρὸς ἐξασφάλισιν τῆς καταγνωσθείσης παρ’ αὐτοῦ χρηματικῆς ποινῆς καὶ τοῦ τριπλασίου τοῦ δικαιώματος ἐπὶ τῆς καταναλώσεως τοῦ οἴνου, ἔλαβε τὸ μέτρον τῆς σφραγίσεως τῶν ἐν τῇ οἰναποθήκῃ εὑρεθέντων ἢ ἀδίκως σημειωθέντων οἴνων ὡς ἀποκρυβέντων. Μέχρι τίνος θέλουσι μένει οὗτοι ἐσφραγισμένοι; Δυνατὸν νὰ παρέλθῃ πολὺς χρόνος ἀπὸ τῆς σφραγίσεως μέχρι τῆς ὁριστικῆς περαιώσεως τῆς περὶ τούτου διοικητικῆς δίκης. Ὁποῖον ἔσται τὸ ἐκ τούτου ἀποβησόμενον; Ὁ μὲν οἶνος δύναται νὰ ὀξυδωθῇ, καὶ ἑπομένως νὰ καταστραφῇ ὁλοσχερῶς ὁ φορολογούμενος χάνων τὸν οἶνόν του, καὶ καταδικαζόμενος εἰς χρηματικὴν ποινὴν καὶ εἰς τὸ τριπλάσιον τοῦ δικαιώματος! Ἀλλὰ τὰ αὐστηρὰ μέτρα, καὶ αἱ βαρεῖαι τιμωρίαι οὐδέποτε ἔφερον καλὰ ἀποτελέσματα. Ἐγέννησαν τὴν δυσαρέσκειαν κατὰ τῶν Κυβερνήσεων, καὶ κατέστρεψαν πολυειδῶς τὰ Κράτη, εἴτε διὰ τῆς καταστροφῆς τῶν πολιτῶν, εἴτε διὰ τῆς μὴ ἐπιβολῆς ποινῆς, ὡς οὔσης βαρείας καὶ σκληρᾶς. Ὁποῖον λοιπὸν τὸ κέρδος τῶν ὑπερόγκων ποινῶν; οὐδέν. Εἶναι ἑπομένως δίκαιον νὰ ἐλαττωθῇ καὶ ἡ διὰ τοῦ ἄρθρου 19 ὁριζομένη χρηματικὴ ποινὴ ἐκ δραχμ. 100–1000, ἵνα ᾖναι ἀνεκτὴ καὶ ἐφαρμοστέα, οὐχὶ δ’ ἀποκρουστέα ὡς ἐκ τοῦ ὑπερόγκου. Ὁ συντάττων καὶ προτείνων Νόμους ὀφείλει νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψει τὴν ἠθικὴν κατάστασιν τῆς χώρας. Ὀφείλει νὰ ᾖναι ἐν πλήρει γνώσει τῆς ἠθικῆς, τῶν ἐθίμων, καὶ τῶν ἕξεων τῶν κατοίκων, νὰ συμβουλεύηται τὰς ἱστορικὰς παραδόσεις, καὶ τὴν ἀγωγὴν, τὸν τρόπον τοῦ βίου των κτλ. ἵνα τὸ νομοθέτημα ᾖναι ἀνάλογον, καὶ ἐφαρμοστέον ὡς πρός τε τὴν οὐσίαν καὶ τοὺς τύπους. Εἶναι εὔκολον τὸ νομοθετεῖν εἴτε δι’ ἀντιγραφῶν Νόμων ἄλλων Κρατῶν, εἴτε διὰ σκιαγραφιῶν τῆς ἀρχῆς τῶν Νόμων καὶ τῆς διὰ Β. Διαταγμάτων ἀναπληρώσεως τῶν κενῶν· ἀλλὰ τοιοῦτοι εἶναι Νόμοι, μὴ δεόντως μεμελετημένοι καὶ μόνον τὸ χαρακτηριστικὸν τῆς ἐπιδείξεως ἔχοντες, φέρουσι πολλὰ καὶ μεγάλα τὰ κακὰ ἀντὶ τῶν ἐπαγγελλομένων ὠφελειῶν. Ὅθεν ὀφείλομεν νὰ καταβάλλωμεν πλείονα προσοχὴν, ὅταν μᾶς ὑποβάλλεται ἐπιψήφισις νομοσχεδίων ἀτελῶν καὶ οὐχὶ ἐμβριθῶς μεμελετημένων. Ἐπὶ τοῦ καλοῦ καταρτισμοῦ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου ἐνδιαφέρονται ἐπίσης καὶ οἱ τῆς ἀντιπολιτεύσεως καὶ συμπολιτεύσεως βουλευταί. Ὅθεν οὐδὲν μᾶς διαιρεῖ· ὑμεῖς οἵτινες θέλετε ψηφίσει ὑπὲρ τῆς διατάξεως, τὴν ὁποίαν κατακρίνω ὡς ἄκρως ἐλαττωματικὴν καὶ ἐπιζήμιον, ἔχετε ὑπ’ ὄψει, ὅτι θέλετε μετανοήσει πικρῶς διὰ τὴν ψῆφόν σας ταύτην, ὅταν τεθῆτε ἀκολούθως εἰς τὴν θέσιν τοῦ ἀντιπολιτευομένου, καὶ ἴδητε τοὺς φίλους σας, τοὺς συγγενεῖς σας, καταστρεφομένους ὡς ἐκ τῶν δρακοντείων διατάξεων, τὰς ὁποίας θέλετε ἐπιψηφίσει. Καὶ ἕτεροι πολλοὶ, μετανοήσαντες ἀκολούθως ὡς ἐκ τῶν πραγμάτων ἔκλαιον πικρῶς, ἀλλὰ ματαίως, διὰ τὴν ὑπ’ αὐτῶν ψήφισιν Νόμων, οἵτινες κατὰ θείαν δίκην ἐφηρμόσθησαν τὸ πρῶτον ἐπὶ τῆς κεφαλῆς αὐτῶν τούτων, ἢ τῶν στενῶν φίλων καὶ οἰκείων των. Διὰ νὰ μὴ καταχρασθῶ τὴν ὑπομονήν σας διὰ μείζονος ἀναπτύξεως, καταπαύω μὲ τὴν ἐπανάληψιν, ὅτι ὡς πρὸς τὸ ἐπιβληθησόμενον πρόστιμον εἴτε μικρὸν εἴτε μέγα, πρέπει νὰ ἐξασφαλισθῇ ὁ πολίτης, καὶ ἂν ἀδικῇ τὴν Πολιτείαν νὰ καταγγέλληται εἰς τὸν Εἰσαγγελέα καὶ νὰ τιμωρῆται ὑπὸ τῆς δικαστικῆς Ἀρχῆς. Μὴ θελήσητε νὰ πράξητε τὸ ἐναντίον, διότι θέλετε περιπέσει εἰς μέγα σφάλμα. Διὰ τῆς συζητήσεώς μας, καὶ τῆς προκλήσεως διορθώσεως δὲν ἐπιδιώκομεν νὰ φέρωμεν ἀντιδράσεις· ἀλλ’ ὅταν ἐπιβάλλωμεν φόρους, ὀφείλομεν τοὐλάχιστον νὰ προσέχωμεν νὰ μὴ καθίστανται βαρύτατοι καὶ ἐνοχλητικοί.

§244Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ποινὰς ἐχούσας σκοπὸν ἁπλῶς τὴν ἐξασφάλισιν τῆς προθυμίας τοῦ πολίτου εἰς τὸ νὰ δηλώσῃ τὸν φόρον, τὸν ὁποῖον ὀφείλει νὰ πληρώσῃ, θεωρῶ ὡς περιεχούσας κἄτι τι τὸ εἰδεχθές· ποινὰς δ’ ἐφαρμοζομένας ὑπ’ αὐτῶν τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ Δημοσίου ἐναντίον τοῦ πολίτου διὰ παράλειψιν, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἦναι πολλάκις ἀθωωτάτη καὶ ὅλως τυχαία, σχετικῶς πρὸς μίαν ὑποχρέωσιν αὐτοῦ πρὸς τὸ Δημόσιον νὰ πληρώσῃ φόρον, θεωρῶ ὡς περιεχούσας οὐχὶ ἁπλῶς τι τὸ εἰδεχθές, ἀλλὰ κἄτι τι τὸ τερατῶδες. Ἡ ὑποχρέωσις τοῦ πολίτου εἰς τὸ νὰ πληρώσῃ φόρον πρὸς τὸ Δημόσιον εἶναι ὑποχρέωσις οὕτως εἰπεῖν ἰδιωτικὴ ἀστικὴ, καὶ σπάνιον εἶναι νὰ εὕρητε περίστασιν καθ’ ἣν νὰ θεωρήσητε ὅτι ἡ παράλειψις τοῦ πολίτου, ἡ σχετικὴ πρὸς τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώσῃ φόρον φέρει χαρακτῆρα ἐγκληματικόν. Ἡ παράλειψις αὕτη εἶναι πολλάκις ἐκ παρεξηγήσεως τοῦ Νόμου, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ ἁπλούστερος ἢ ὁ πενέστερος συνήθως πολίτης ὑποπίπτει. Λοιπὸν, κύριοι, κατὰ τοιούτων παραλείψεων τοῦ πολίτου ν’ ἀπειλῆτε ποινὰς καὶ τὴν ἐφαρμογὴν αὐτῶν νὰ ἀναθέτετε εἰς τὸν Ἔφορον, εἶναι κἄτι τι εἰδεχθὲς καὶ ἐναντίον τῆς λογικῆς, διότι τοιουτοτρόπως ἔρχεται τὸ Δημόσιον τὸ ἐνδιαφερόμενον, ὁ διάδικος, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν ἀπαίτησιν, νὰ ἐπιβάλῃ τὰς ποινὰς διὰ νὰ εἰσπράξῃ πλειότερον, διὰ νὰ ἐμπνεύσῃ τὸν τρόμον· οὕτω δὲ ὁ πολίτης, τρομάζων καὶ ἐπὶ περιστάσεων ἀμφιβόλων καὶ ὅπου πράγματι δὲν ὀφείλει, θὰ ὑποβάλῃ ἑαυτὸν εἰς φορολογίαν, καὶ τὸ τοιοῦτον θεωρῶ ὅτι εἶναί τι τερατῶδες. Καὶ πρόκειται, κύριοι, περὶ φορολογίας, τῆς ὁποίας αἱ πραγματικαὶ περιστάσεις ἔχουν τοσαύτην ἐλαστικότητα ὥστε ἡμεῖς οἱ ἴδιοι δυνάμεθα πολλάκις νὰ πλανηθῶμεν, καὶ περὶ φορολογίας ἡ ὁποία θὰ συμπεριλάβῃ ὁλόκληρον τὴν Ἑλλάδα, διότι παντοῦ εἶναι γνωστὸν ὅτι ἡ ἄμπελος καλλιεργεῖται καὶ εἰς τὸ ἐλάχιστον χωρίον! Λοιπὸν θεωρῶ κατ’ ἀρχὴν ὅτι πρέπει νὰ ἀποκρούσωμεν πᾶσαν ἰδέαν περὶ ποινῆς, ἐφαρμοζομένης πρὸς ἐκβίασιν φορολογίας. Καὶ ἀποῤῥῶ, κύριοι, πῶς δὲν ἐσκέφθησαν οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ ὁποία εἶναι ἡ πραγματικὴ κατάστασις τῆς διοικήσεως καὶ τοῦ τόπου, ὅτι μὲ ὅλας τὰς ἀγαθὰς προθέσεις, τὰς ὁποίας δύνανται νὰ ἔχουν νὰ μεταβάλωσι τὴν κατάστασιν αὐτὴν, δὲν κατρώθωσαν δὲ ἀκόμη νὰ ἀναμορφώσουν τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἐνῷ εὑρισκόμεθα ὑπὸ τοιαύτας περιστάσεις, θέλουσι νὰ δώσωμεν τοιαύτην φοβερὰν ἐξουσίαν εἰς τοὺς Οἰκονομικοὺς Ἐφόρους! Τοῦτο δεικνύει ὅτι οἱ συντάξαντες τοὺς Νόμους αὐτοὺς δὲν ἔσχον ὑπ’ ὄψιν τὴν κατάστασιν τοῦ Τόπου. Καὶ εἶμαι, κύριοι, ἐναντίος τῆς τοιαύτης συγκεντρώσεως, διότι ἐθεώρησα πάντοτε ὅτι πρέπει νὰ βαδίζωμεν τὴν ἀντίθετον ὁδὸν, τουτέστι νὰ σκεπτώμεθα πῶς νὰ ἀφαιρῶμεν ἐξουσίας ἀπὸ τὴν Διοίκησιν ἐν γένει, καὶ τοῦτο ἔλεγον κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον, ὅτε συνεζητεῖτο τὸ ζήτημα τῆς ἐκδικάσεως τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν. Ἀπαντῶν ἐκ τῆς θέσεώς μου εἰς τὸν κύριον Δημητρακάκην, ἔλεγον, ὅτι ἐννοῶ νὰ ὑποστηρίζω Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία νὰ ἔχῃ τὴν τάσιν νὰ ἀφαιρῇ ἀπὸ τὸν ἑαυτόν της ἐξουσίαν, καὶ ἐν τούτοις βλέπομεν, χωρὶς πιστεύω νὰ τὸ προτίθεται ἡ Κυβέρνησις, ὅτι τὸ προκείμενον Νομοσχέδιον δύναται νὰ καταντήσῃ τὸ φοβερώτερον ὅπλον εἰς μίαν Κυβέρνησιν. Ὀλίγον νὰ σκεφθῇ τις, τί ὑπολανθάνει ὑπὸ τὰς διατάξεις αὐτοῦ, δὲν λέγω ὑπὸ τὴν πρόθεσιν τῶν συνταξάντων τὸ Νομοσχέδιον, θέλει εὕρει ὅτι τίθεται τῳόντι εἰς προβληματικὴν θέσιν πᾶν δικαίωμα τοῦ πολίτου, καὶ θὰ προσβάλλωνται καὶ αὐταὶ αἱ λεγόμεναι πολιτικαὶ ἐλευθερίαι, ἃς ὁπωσδήποτε ἔχομεν. Ἀλλὰ φαίνεται, κύριοι, ὅτι ὁ συντάξας τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ, ἐκ τοῦ ἀντικειμένου τῆς φορολογίας ἐμπνεόμενος καὶ γενόμενος ζωηρότερος, καὶ εἰς τὰς διατάξεις αὐτοῦ ἐγένετο ζωηρότερος, ὅσον προέβαινε, ἤρχιζε νὰ πίνῃ, οὕτως εἰπεῖν, ἐκ τοῦ περὶ οἴνων Νομοσχεδίου του, φθάνει εἰς τὸ στάδιον τῶν ποινῶν καὶ ἐκεῖ πλέον ἐξάπτεται φοβερὰ καὶ ἐπιβάλλει ποινὰς ἀνηλεεῖς. Ἐπιβάλλει χιλίων δραχμῶν πρόστιμον, διότι ἀγροῖκος χωρικὸς ἐνόμιζεν, ὅτι δὲν ἐφαρμόζεται εἰς αὐτὸν τὸ δεῖνα ἄρθρον· ἀλλὰ προβαίνει καὶ περαιτέρω, ὁ Ἔφορος νὰ ἐπιβάλλῃ τὴν ποινήν! Προβαίνων, κύριοι, περαιτέρω ἵνα μὴ καὶ αὖθις σᾶς ἀπασχολήσω, ἔρχομαι εἰς διάταξιν σχετικὴν πρὸς τὰ ἀνωτέρω, ἔρχομαι εἰς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 25, ἡ ὁποία τῳόντι εἶναι ἡ κορωνὶς τοῦ συστήματος. Ὁ συντάκτης τοῦ Νομοσχεδίου ἐμπνεόμενος ἀπὸ τὴν μανίαν ἐναντίον τῶν χωρικῶν, οἱ ὁποῖοι ἤθελον ὑποπέσει εἰς σχετικὰς παραλείψεις, καλεῖ τοὺς πάντας εἰς βοήθειαν, ζητεῖ συντρόφους ἵνα ἀνακαλύψῃ τοὺς φοβεροὺς κακούργους, καὶ ἀπεφάσισε νὰ προκηρύξῃ ἀμοιβὰς εἰς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἤθελον ἀνακαλύψει αὐτοὺς τοὺς κακούργους, οἱ ὁποῖοι ἤθελον νομίσει, ὅτι ἂν δώσωσι μίαν ὀκᾶν οἴνου ἐκ μιᾶς βαρέλας εἰς γείτονά των, ὅτι δὲν ἐπώλησαν λιανικῶς. Κύριοι, πάντοτε αἱ ἀμοιβαὶ πρὸς ἀνακάλυψιν καὶ καταδίωξιν ἐγκλημάτων ἐθεωρήθησαν ὅτι περιέχουν τι τὸ ἠθικῶς ἐπιβλαβὲς καὶ ἐπικίνδυνον· ἀλλὰ τί θὰ εἰπῇ ἀμοιβὴ πρὸς καταδίωξιν φορολογουμένου, ὁ ὁποῖος ὑπέπεσεν εἰς ἁπλουστάτην παράλειψιν τοῦ φορολογικοῦ Νόμου; δὲν δύναται κανεὶς νὰ συλλάβῃ ἄλλην ἰδέαν παρ’ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα ὅτι ὁ συντάκτης τοῦ Νομοσχεδίου, ὅταν εἰσῆλθεν εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν ποινῶν, ἐφαίνετο ἐμπεφορημένος καὶ ἐμπνεόμενος ἐκ τοῦ ἀντικειμένου τῆς φορολογίας. Δύναται νὰ μεταχειρισθῇ ἡ Ἐξουσία καὶ τὸ μέσον τοῦτο τῶν ἀμοιβῶν πρὸς ἀνακάλυψιν ἐγκλημάτων, ἀλλὰ μόνον προκειμένου περὶ πραγματικῶν καὶ μεγάλων ἐγκλημάτων.

§245ΡΑΛΛΗΣ. Ἴσα ἴσα ποτὲ περὶ ἐγκλημάτων. Τὸ μεταχειρίζεται μόνον εἰς τοιαύτας πράξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν φέρουν ἀτίμωσιν.

§246ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι πρόθυμος νὰ συμφωνήσω μὲ τὴν ἰδέαν σας· σᾶς λέγω ὅμως ὅτι καὶ ἡ ἰδική μας νομοθεσία εἰς περιστάσεις τινὰς μεταχειρίζεται αὐτὸ τὸ σύστημα.

§247ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὰ λαθρεμπόρια καὶ εἰς τὰ χαρτοπαίγνια, καὶ τοῦτο διότι οὐδεὶς θεωρεῖ ὡς ἔγκλημα τὴν ἀποστέρησιν ἀπὸ τοῦ Δημοσίου δικαιώματος, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς αὐτό.

§248ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Τέλος πάντων, ὅταν πρόκειται περὶ ἐξαιρετικῶν περιστάσεων οὐχὶ δέ ποτε ἁπλῶς περὶ πληρωμῆς φόρου ἢ ὅταν πρόκειται περὶ ἐγκλημάτων, τὰ ὁποῖα λυμαίνονται μίαν χώραν, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ φέρωσι εἰς κίνδυνον τὴν ὕπαρξιν τῆς Πολιτείας, εἰς τοιαύτας ἐξαιρετικὰς περιστάσεις τὸ μέσον τῶν ἀμοιβῶν δύναται νὰ δικαιολογηθῇ.

§249ΡΑΛΛΗΣ. Ποτέ.

§250ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐδῶ δὲν συμφωνοῦμεν, διότι ἀνώτατος Νόμος εἶναι ἡ ὕπαρξις τῆς Πολιτείας, ἥτις ὅταν κινδυνεύῃ δύναται νὰ μεταχειρισθῇ καὶ τὸ μέσον τῆς ἀμοιβῆς. Τὸ μέσον τοῦτο δὲν εἶναι ἀπολύτως ἀνήθικον, διότι δὲν ἀνταμείβει τὸ ἔγκλημα, ἀλλὰ τὴν ἐκπλήρωσιν πολλάκις καθήκοντος· ὅταν ὅμως σκεφθῇ τις πρακτικώτερον καὶ ψυχολογικώτερον, βλέπει ἀληθῶς ὅτι τὸ τοιοῦτον δύναται ν’ ἀποβῇ μέτρον διαφθορᾶς καὶ νὰ φέρῃ εἰς ἀτοπήματα, ὅτι ἀναπτύσσει τὴν συκοφαντίαν, καὶ γεννᾷ κακοήθεις συνεταιρισμούς· καὶ ἑπομένως εἰς συνήθεις περιστάσεις οὐδέποτε πρέπει νὰ ἐφαρμόζηται. Ἑπομένως, κύριοι, θεωρῶ, ὅτι ὁλόκληρον τὸ κεφάλαιον περὶ ποινῶν πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ.

§251ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Νὰ μείνῃ ἄνευ κυρώσεως;

§252ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι. Νὰ εὕρωμεν ἄλλας κυρώσεις, ἀλλὰ νὰ μείνῃ ἄνευ αὐτῆς τῆς κυρώσεως, τὴν ὁποίαν ἀνεγράψατε εἰς τὸ Νομοσχέδιον, διότι αὐτὴ δὲν εἶναι ἄλλο τι παρὰ ἡ κύρωσις τοῦ ἐξανδραποδισμοῦ, εἰς τὸν ὁποῖον θὰ ὑποβληθῶσιν οἱ πολῖται ἀπέναντι τῶν Ἐφόρων σας καὶ τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἐξουσίας.

§253ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν εἰς τὸ νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὰ τακτικὰ Δικαστήρια, νομίζω ὅμως ὅτι τοῦτο θὰ ᾖναι πρὸς βλάβην τῶν φορολογουμένων, Διότι θὰ παρατείνωνται αἱ ποινικαὶ διαδικασίαι, πρόκειται δὲ περὶ χρημάτων καὶ οὐχὶ περὶ ἀνεξαρτησίας καὶ ἐλευθερίας ἀτομικῆς· οὐχ ἧττον, ἀφοῦ ἐπικρατεῖ ἡ γνώμη αὕτη, δὲν εἶμαι ἐναντίος, τὰ ἄρθρ. 24 καὶ 25 νὰ ἀντικατασταθῶσιν οὕτω «ὅτι αἱ παραβάσεις τῶν φορολογουμένων, βεβαιούμενοι ὑπὸ τοῦ Ἐφόρου, καταγγέλλονται εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν καὶ δικάζονται ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου Πλημμελειοδικείου».

§254Ν. ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κἀγὼ ἀποδοκιμάζω τὰ ἄρθρ. 24 καὶ 25 τοῦ ἀπὸ 9 Δεκεμβρίου 1882 Νομοσχεδίου ὑπ’ ἀριθ. 57 περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως ἐπὶ τῶν οἴνων, καὶ ζητῶ ὅπως ἡ Βουλὴ ζητήσῃ τὴν ἀπάλειψιν τῶν διατάξεων 24 καὶ 25 διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους: διότι ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν ὅτι πᾶς ἀδικούμενος, προσφυγὼν ἐν τοῖς τακτικοῖς Δικαστηρίοις, εὗρε παρηγορίαν, καθόσον ἔχει ἐλευθέρως μέσα νόμιμα ὑπερασπίσεως σύμφωνα τοῖς ἄρθρ. 87, 91, 92, τοῦ Συντάγματος, καθ’ ἃ ἡ δικαιοσύνη ἀπονέμεται ὑπὸ Δικαστῶν, διοριζομένων ὑπὸ τοῦ Βασιλέως κατὰ τὸν Νόμον. Δικαστικαὶ Ἐπιτροπαί, καὶ Ἔκτακτα Δικαστήρια ὑφ’ ὁποιονδήποτε ὄνομα, δὲν ἐπιτρέπονται νὰ συστηθῶσιν, καὶ αἱ συνεδριάσεις τῶν Δικαστηρίων εἶναι δημόσιαι· ἑπομένως παρατηρῶ, ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρ. 24 τοῦ μνησθέντος φορολογικοῦ Νόμου νομοθετοῦμεν ἔκτακτον δικαιοδοσίαν εἰς τὸ Κράτος, χορηγουμένην εἰς τοὺς Οἰκονομικοὺς Ἐφόρους, ὅπερ ἀντίκειται ὑφ’ ὅλας τὰς ἐπόψεις τοῦ θεμελιώδους Νόμου τοῦ Συντάγματος, καθότι διὰ τῆς διατάξεως τοῦ ἄρθρ. 24 καθιεροῦται ἔγγραφος μυστικὴ διαδικασία, καὶ ἄνευ τῆς δημοσίας συνεδριάσεως καὶ συζητήσεως ἐνώπιον τῶν Οἰκονομικῶν Ἐφόρων, ἐνῷ ἡ δημοσία συνεδρίασις Δικαστῶν καὶ δημοσία συζήτησις ἀποδίδει τοῖς δικαζομένοις πᾶσαν ἀσφαλῆ ἐγγύησιν τοῦ ἀδεκάστου ἐκ μέρους τοῦ Δικαστοῦ πρός τε τὸν διάδικον καὶ τὴν κοινωνίαν ἐν γένει. Πρόσθες δὲ ὅτι οἱ Οἰκονομικοὶ Ἔφοροι ὡς ἄμεσοι ὑπάλληλοι τῆς Κυβερνήσεως, ἐμμέσως πως δύνανται διὰ τῆς ἐκτάκτου ταύτης δικαστικῆς δικαιοδοσίας των νὰ ἐπηρεάζουν, ὀψέποτε τοῖς φαίνεται εὔλογον, τὰς ἐκλογικὰς περιφερείας τοῦ Κράτους πρὸς ἐκλογὴν βουλευτῶν, τὰ φίλα φρονούντων τῇ Κυβερνήσει. Ἐκτὸς δὲ τούτων τίθεται ἐν τῷ μέσῳ αὐτῶν τῶν ὑπαλλήλων καὶ ὁ μέγας πειρασμὸς τῆς δωροδοκίας· καθότι, ὅταν οἱ Οἰκονομικοὶ Ἔφοροι δύνανται νὰ προστιμώσουν τοὺς φορολογουμένους ἀπὸ 100–1000 δραχμῶν, βεβαίως θέλουν προτιμήσει νὰ λάβουν ἢ τὸ ἥμισυ, ἢ τὸ ¼ τῶν 1000 δραχμῶν ἀπὸ τοὺς φορολογουμένους πταίστας· καὶ ταῦτα τὰ λέγω, διότι δὲν ἔχω οὐδεμίαν ἐμπιστοσύνην εἰς τοιαύτην δικαιοδοσίαν, μυστικῶς ἐξασκουμένην· ὥστε γνωμοδοτῶ, ὅτι πρέπει ἐξάπαντος τὰ τακτικὰ Δικαστήρια νὰ δικάζουν τὰς παραβάσεις τῶν ἄρθρων 3, 4 καὶ 7 τοῦ φορολογικοῦ τούτου Νόμου, ἤτοι τὰ ἁρμόδια Πλημμελειοδικεῖα τοῦ Κράτους, καὶ οὐχὶ οἱ Οἰκονομικοὶ Ἔφοροι. Ἡ ἀμοιβὴ ἡ δοθησομένη εἰς τοὺς μυνητὰς ὑπαλλήλους εἴτε ἰδιώτας (ἄρθρ. 25) πρέπει ἐξ ὁλοκλήρου νὰ ἀπαλειφθῇ· διότι θὰ πάθῃ ἡ Κοινωνία μας ὅ,τι ἔπαθεν τὸ πάλαι ἡ πόλις τῶν Ἀθηνῶν, ἥτις ἀπηγόρευσε ἕνεκα λοιμοῦ τὴν ἐξαγωγὴν τῶν σύκων, ὡς διηγεῖται Στοβαῖος «ἀπείρητο Ἀθήνῃσι, μὴ ἐξάγειν ἐντεῦθεν ἄλλοσε που σῦκα· βουλομένων οὖν τινων ἐξενεγκεῖν, ἱστάμενοι ἐν ταῖς τῶν πυλῶν ἐξόδοις ἄνδρες πανοῦργοι, τὸ τούτων ἐξήλεγχον τέχνασμα, ὃ περὶ τὴν ἐξαγωγὴν ἐποίουν. Ἐκαλοῦντο οὖν συκοφάνται· ὡς τὰ σῦκα φαίνοντες. Ἐπεκράτησεν οὖν ἐξ ἐκείνου τοὔνομα πρὸς πάντας τοὺς πανούργος.» Διότι διὰ τῆς δοθησομένης ἀμοιβῆς εἰς τοὺς μηνυτὰς ἡ κοινωνία ἡμῶν θέλει γεμίσει ἀπὸ ἀνθρώπους αἰσχρᾶς διαγωγῆς, καὶ ὀκνηροὺς, καὶ ἀέργους λωποδύτας, φερομένους ἄνω καὶ κάτω, ἐνασμενιζομένους εἰς τὸ καταμηνύειν φορολογουμένους ἐπὶ παραβιάσει δῆθεν τῶν ἀπαιτουμένων δηλώσεων τοῦ οἴνου των, καὶ οὕτω ἀντὶ νὰ σταματήσωμεν τὴν ἔκλυσιν τῶν ἠθῶν, διὰ τῆς διατάξεως ταύτης ἀνοίγομεν εὐρὺ στάδιον πάσης κακοηθείας, ἀποδίδοντες τροφὴν εἰς ψευδοκατηγόρους, συκοφάντας λεγομένους· καθ’ ὅσον καὶ ἡ λέξις σύγκειται ἐκ τοῦ σῦκα, καὶ φαίνω, τὸ ἐγκαλῶ· οἷον συκοφάντης, ψευδοκατήγορος. Λοιπὸν πρὸς Θεοῦ μὴ προβαίνωμεν εἰς τὸ τοιοῦτον νομοθέτημα, ὅπερ δύναται νὰ ἐξαχρειώσῃ κατὰ μείζονα λόγον τὴν κοινωνίαν μας.

§255ΡΑΛΛΗΣ. Ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ 25ον ἄρθρον. (Ἀναγινώσκεται τὸ 19ον ἄρθρον).

§256ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀπαλειφθῇ ὁ κατώτερος ὅρος τῆς ποινῆς.

§257ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μάλιστα· «Μέχρι 1000.» (Γίνεται δεκτὸν τὸ 19ον ἄρθρον, οὕτω τροποποιούμενον). (Γίνονται δεκτὰ τ’ ἄρθρα 20 καὶ 21). (Ἀναγινώσκεται τὸ 22 ἄρθρον).

§258ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Προκαλῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, σχετιζομένου μὲ τὸ ἄρθρον 7. Κατὰ τὸ ἄρθρον 7, οἱ ἀμπελοκτήμονες εἶναι ὑποχρεωμένοι, ἐὰν πρόκηται νὰ πωλήσωσι λιανικῶς, νὰ δηλώσωσι τοῦτο κατὰ τὸ ἄρθρον 3, τὸ ὁποῖον ὁρίζει προθεσμίαν ἐντὸς τοῦ Ὀκτωβρίου.

§259ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ «προηγουμένως» σημαίνει, πρὶν πωλήσουν.

§260ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε πρέπει νὰ ἐξηγηθῇ σαφῶς τοῦτο (θόρυβος). Τὸ ἄρθρον 3, εἰς ὃ τὸ ἄρθρον 7 παραπέμπει, ὁρίζει ῥητῶς τὴν προθεσμίαν. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 22 καὶ τὸ ἄρθρον 23 καὶ τὸ ἄρθρον 24 ὡς ἐτροποποιήθη).

§261ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον 25 ἀπαλείφεται. (Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 26).

§262ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον....

§263Ι. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ὁ ἐπιβαλλόμενος φόρος διὰ τοῦ νομοσχεδίου εἶναι βαρύτατος, τοιοῦτος δὲ ὢν θὰ παρεμποδίσῃ τὴν ἀνάπτυξιν καὶ βελτίωσιν τῆς οἰνοποιίας, ἐκ τῆς ὁποίας πολλὰ δικαιοῦται νὰ προσδοκᾷ ὁ Τόπος. Ὁ οἶνος εἶναι ἀντικείμενον τῆς κοινῆς χρήσεως ἢ ἀνάγκης· ὁ φορολογῶν δὲ τὰ ἀντικείμενα τῆς κοινῆς ἀνάγκης φορολογεῖ τὸν ἐργάτην, τοῦ ὁποίου τὸ μόνον κεφάλαιον εἶναι ἡ ἐργασία καὶ μόνον ἔσοδον τὸ προϊόν τῆς ἐργασίας του, καὶ διὰ τοῦτο δὲν πρέπει τις εὐκόλως νὰ προβαίνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοιούτων βαρέων μάλιστα φόρων. Ἡ διαδικασία, διὰ τῆς ὁποίας πρόκειται νὰ βεβαιωθῇ ὁ ἐπιβληθησόμενος φόρος, εἶναι διαδικασία, ἥτις ἐκθέτει τὸν φορολογούμενον εἰς καταπιέσεις· πρέπει νὰ ἀπολέσῃ χρόνον πολὺν ὅπως εὕρῃ τὸν κλητῆρα καὶ κοινοποιήσῃ τὴν δήλωσίν του, πρέπει νὰ ἀπολέσῃ καιρὸν, ὅπως μεταβῇ καὶ λάβῃ τὴν ἄδειαν, ἐκτίθεται δὲ εἰς μυρίας ὅσας καταδιώξεις, καὶ αἱ ἔρευναι δὲ καὶ καταπιέσεις δὲν δύνανται ἢ νὰ παρεμποδίζουν αὐτὸν ἐκ τῶν ἔργων του· αἱ δὲ ποιναὶ, αἵτινες ἐπιβάλλονται διὰ τὴν μὴ δήλωσιν τοῦ φορολογητέου ἀντικειμένου, εἶναι ποιναὶ δρακόντειοι. Διὰ τοὺς λόγους τούτους κηρυττόμεθα κατὰ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου καὶ ζητοῦμεν, ὅπως ψηφισθῇ δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§264ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§265ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ προσέλθουν ψηφολέκται.

§266ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δύω λέξεις...

§267ΠΟΛΛΟΙ. Ὂχι· ἤρχισεν ἡ ψηφοφορία.

§268ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου λέγουν ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουν ὄχι. (Γίνεται ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον).

§269ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψήφισαν 147, 110 εἶπον ναί, 37 εἶπον ὄχι. Ὥστε παρεδέχθη τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου. Θὰ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ συμπεριλάβω εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν δύο νομοσχέδια κατεπείγοντα τὸ περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς καὶ τῶν ζώων, καὶ τὸ περὶ παρατάσεως τῆς προθεσμίας τῆς δηλώσεως γαιῶν καὶ φυτειῶν.

§270ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§271ΤΙΝΕΣ. Καὶ τὸ περὶ καθυστερούντων, διότι λήγει τὸ ἔτος.

§272ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§273ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐπιβολῆς δικαιώματος καταναλώσεως τοῦ ζύθου καὶ τῶν πνευματωδῶν ἐν γένει ποτῶν.

§274ΠΟΛΛΟΙ. Εἶναι ἀργά· αὔριον.

§275ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὔριον κατὰ τὴν 2 ὥραν.

§276ΤΙΝΕΣ. Ὄχι· αὔριον θὰ μεταλάβωμεν....

§277ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, αὔριον.

§278ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 8½ Μ. Μ.)