1882.04.17

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 51

τῆς 17 Ἀπριλίου 1882.

Ὥρα 2 μ. μ.

(Ἀπαρτίας γενομένης ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐνεκρίθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Β. Θεοδωρακόπουλος, ἐκ τοῦ δήμου Ὠλένης τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, ὑποβάλλει ἀναφοράν, ὅτι ἀπόσπασμα ἱππέων συνέλαβεν αὐτὸν καὶ ἔδησεν ἀνηλεῶς ἄνευ λόγου. Θὰ σταλῇ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν. Ἡ Ζαφειροῦλα χήρα Καλλιγᾶ, ἐκ Σουλινᾶ, παραπονεῖται κατὰ τοῦ αὐτόθι Ἕλληνος Προξένου, ζητοῦντος νὰ παραλάβῃ τὴν περιουσίαν τοῦ ἀποθανόντος συζύγου της.

§2ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Πληροφοροῦμαι, ὅτι ἡ Ὑψηλὴ Πύλη, κατὰ παράβασιν ῥητοῦ ἄρθρου τῆς μεταξὺ αὐτῆς καὶ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως Συμβάσεως, τῆς πολυκρότου, τοῦ ἄρθρου 17, φέροντος ἐπὶ γράμμασιν «Ἀμνηστεία πλήρης καὶ τελεία θέλει χορηγηθῆ ὑπό τε τῆς Τουρκίας καὶ τῆς Ἑλλάδος πρὸς πάντας, ὅσοι ἤθελον εἶσθαι ἀναμεμιγμένοι εἰς τὰ προγενέστερα τῆς παρούσης Συμβάσεως γεγονότα, τὰ σχετιζόμενα πρὸς τὸ δι’ αὐτῆς λυόμενον ζήτημα,» ὅτι, κατὰ παράβασιν, λέγω, τῆς διατάξεως ταύτης, καταδιώκει ποινικῶς καὶ ἀπηνῶς πολλοὺς κατηγορουμένους ἐπὶ πράξεσιν, σχετιζομέναις ἐμμέσως ἢ ἀμέσως πρὸς τὸ λυθὲν ζήτημα, ἐξ ὧν οὐκ ὀλίγοι, ὡς οἱ κ. κ. Παππαδόπουλος, ἰατρός, καὶ Ἀγγελάτος Πάνος, μεγαλοκτηματίαι, εἰσὶν ὑπήκοοι Ἕλληνες. Ἐπερωτῶ ἐπὶ τούτοις τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ παρακαλῶ αὐτὸν, ἵνα τὸ προσεχὲς Σάββατον γνωρίσῃ τῇ Βουλῇ καὶ τῷ κοινῷ ἐὰν ἦναι, καὶ κατὰ πόσον, ἀληθῆ ταῦτα πάντα, καὶ τί μέχρι τοῦδε ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις, ὅπως ἱκανοποιηθῇ ἡ καλὴ πίστις, ἥτις δέον νὰ περιφρουρῇ τὰς διεθνεῖς Συνθήκας. Δραττόμενας δὲ τῆς εὐκαιρίας ταύτης, ἐπαναλαμβάνω τὴν περὶ τῶν μὴ παραχωρηθέντων μερῶν, ὅσα, κατὰ τὴν Σύμβασιν, δέον νὰ παραχωρηθῶσιν ἡμῖν, ἑτέραν ἐπερώτησίν μου, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν, ὅπως κατὰ τὴν αὐτὴν ἡμέραν πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ὁποῖον διατελεῖ σημεῖον τὸ ἐν λόγῳ σπουδαῖον τοῦτο ζήτημα. Ἐπιφυλάσσομαι δὲ νὰ ὑποβάλω, μετὰ τὰς πληροφορίας τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τὰς σκέψεις μου περὶ τῆς ἁρμοζούσης ἡμῖν πολιτείας ἀπέναντι διαγωγῆς τῆς Τουρκικῆς Κυβερνήσεως, ἀποδεικνυούσης περιφρόνησιν πρὸς τὰς διεθνεῖς αὐτῆς ὑποχρεώσεις καὶ πρὸς τὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας δυνατὸν νὰ ἔχῃ ἡ τοιαύτη διαγωγὴ προϊόντος τοῦ χρόνου, ὁδηγοῦσα πρὸς τὴν ἀναίρεσιν τοῦ διεθνοῦς Εὐρωπαϊκοῦ σκοποῦ, ὅστις ὑπηγόρευσε τὸ Βερολίνειον σχετικὸν Πρωτόκολλον, καὶ χάριν τοῦ ὁποίου σκοποῦ ἀπεδέχθη ἡ Ἑλλὰς τὴν πρὸς ἐκτέλεσιν τοῦ Πρωτοκόλλου τούτου γενομένην Σύμβασιν, παραβλέψασα σπουδαῖα δικαιώματα, κυρωθέντα δι’ Εὐρωπαϊκῆς Συμβάσεως.

§3ΤΖΑΝΕΣ. Περίεργος σύμπτωσις· ἡ ἐνέργεια τῆς Ὑψ. Πύλης προσέβαλεν Ἑλληνικὰ συμφέροντα, εἶπεν ὁ προλαλήσας ἐξ Αἰγειαλείας ἀξιότιμος βουλευτής. Ἡ ἀστυνομικὴ ἀρχὴ ἐν Ἰωαννίνοις τῆς Ὑψ. Πύλης προσέβαλε τὴν τιμὴν τῆς Ἑλλάδος. Οὐδέποτε ἄλλοτε, κύριοι βουλευταὶ, ποῦς Τουρκικὸς εἰσέβαλε τοσοῦτον αὐθαδῶς ἐν τῷ προξενείῳ τῶν Ἰωαννίνων, ὅσον τὴν 7 Φεβρουαρίου, ἡμέραν Κυριακὴν τῶν ἀπόκρεω τῆς τυροφάγου. Κλητῆρες ἀστυνομικοὶ εἰσέβαλον βίᾳ ἐν τῷ προξενείῳ τούτῳ καὶ ἀφήρπασαν ἀπὸ τὰς χεῖρας τοῦ Προξένου τρεῖς ὀθωμανίδας, κεκλεισμένας ἐν αὐτῷ. Ἐὰν ἡ Ὑψ. Πύλη εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ προσβάλῃ συμφέροντα Ἑλληνικὰ ἢ νὰ θίξῃ τὴν φιλοτιμίαν τῶν Ἑλλήνων, ἐκεῖ ὅπου ὁ ἔντιμος κ. Μεσσηνέζης ἀνέφερε, δὲν τὸ γνωρίζω. Δύναμαι ὅμως νὰ βεβαιώσω τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ ἀστυνομία τῆς Ὑψ. Πύλης εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ προσενεχθῇ οὕτω πως εἰσβαλοῦσα ἐν τῷ Ἑλληνικῷ προξενείῳ τῶν Ἰωαννίνων. Τίς ἐστὶν ὁ Πρόξενος Ἰωαννίνων; Τίνες εἰσὶν αἱ 3 ὀθωμανίδες; Δύνασθε, κύριοι, νὰ τὸ ἀνεύρητε, ἐξετάζοντες βαθύτερον τὴν ὑπόθεσιν· δύνασθε νὰ ἐρωτήσητε τοὺς ἀξιοτίμους συναδέλφους ἡμῶν κ.κ. Καραπάνον, Κοτίκαν καὶ Παχὺν, οἵτινες, εἶμαι βέβαιος, ὅτι δὲν διατελοῦσιν ἐν ἀγνοίᾳ.

§4ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διατί δὲν τὸν λέγετε σεῖς;

§5ΤΖΑΝΕΣ. Τί ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις ἐπὶ τοιούτων πράξεων τοῦ Προξένου τῆς Ἑλλάδος ἐν Ἰωαννίνοις; Οὗτος εἶχε παραπλανήσει τὰς τρεῖς Ὀθωμανίδας, ὅπως ἐγὼ δύναμαι νὰ τὸ γνωρίζω, καὶ οἱ ἔντιμοι συνάδελφοι δὲν τὸ ἀρνοῦνται, καὶ ἐτέλει τὴν ἑσπέραν ἐκείνην ὄργια. Ἐὰν ἄλλος τις ἐτέλει τοιαύτην πρᾶξιν, ἦτο ἀδιάφορον· εἰς Πρόξενον ὅμως τῆς Ἑλλάδος δὲν ἦτο συγκεχωρημένον. Καὶ πάλιν ἐρωτῶ, τί ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις; Τὰ ζητήματα ταῦτα, κύριοι, εἶναι σπουδαιότερα παρ’ ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα χανόμεθα πολλάκις ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ. Ἔχω πεποίθησιν ἐν τούτοις πληρεστάτην, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν θέλει πράξει τὸ καθῆκόν του· ἐρωτῶ ὅμως ἂν ἐξεβλήθη ἐκεῖθεν ὁ Πρόξενος ἐκεῖνος, ὅπως καταπαύσῃ τὸ σκάνδαλον τοῦτο, τὸ ὁποῖον προεκάλεσε τοσαύτας παραστάσεις καὶ τοσαύτας ἐπιστολὰς, ὥστε καὶ πρὸς ἐμὲ ἀκόμη ἀπηυθύνθησαν τοιαῦται.

§6ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Διατί δὲν τὰ ἐλέγατε ἀπὸ τὸν Φεβρουάριον;

§7ΤΖΑΝΕΣ. Διότι ἐπίστευα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἤθελεν ἐκβάλει τὸν τοιοῦτον ἄνθρωπον ὡς ἔχουσα τὸ καθῆκον, ἅμα γνωσθέντος τοῦ τοιούτου γεγονότος. Πρὸς ἐμὲ δὲ ἐγνώσθη τοῦτο δι’ ἐπιστολῆς πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν. Ὡς ἐκ τούτου, κύριοι, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ὑποβληθῇ εἰς ἀνάκρισιν ὁ Πρόξενος, καθ’ ὅσον καὶ δι’ ἄλλας πράξεις κατηγορεῖται, ὡς γράφουσιν ἐκεῖθεν.

§8ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῖος εἶναι;

§9ΤΖΑΝΕΣ. Τὸν γνωρίζει ἡ Κυβέρνησις· ἐγὼ δὲν εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ ὀνομάζω ἐν τῇ Βουλῇ πρόσωπα. Ἐὰν λέγηται Δημήτριος ἢ Γεώργιος, εἶναι ἀδιάφορον εἰς ἐμέ. Ἐγὼ γνωρίζω, ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔχει Πρόξενον ἐν Ἰωαννίνοις, καὶ περὶ τῶν πράξεων αὐτοῦ ὁμιλῶ· παρακαλῶ μάλιστα τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐκδιώξῃ ἐκεῖθεν αὐτὸν, νὰ στείλῃ δὲ ἐκεῖ ἄνθρωπον, ἔχοντα μεγίστην σημασίαν· διότι θέλετε νὰ τὸ μάθητε, κύριοι; ἐν Ἰωαννίνοις, ἐν τῇ κοιτίδι ἐκείνῃ τῶν μεγάλων ψυχῶν καὶ τῶν μεγάλων διανοιῶν, ὅτι ὁ Ἑλληνισμὸς καταδιώκεται, καὶ δὲν θέλω νὰ εἴπω ὑπὸ τίνων. Θέλετε, κύριοι, προσέτι νὰ μάθητε τίνες εἰσὶν οἱ Πρόξενοι τῆς Ἑλλάδος; Ἀκούσατε· ἐξ ἀποκέντρου μέρους τῆς Μικρᾶς Ἀσίας, ὅπου καὶ ἐκεῖ ὁ Ἑλληνισμὸς ζῇ καὶ πρέπει νὰ ζήσῃ πρὸς διάσωσιν τοῦ ἀληθοῦς Ἑλληνισμοῦ, ἐξ Ἀτταλείας δηλονότι, μοὶ ἀπηύθυνον ἐπιστολὴν, διὰ τῆς ὁποίας παρακαλοῦμαι ὑπὸ τῶν αὐτόθι ἐγκριτωτέρων ὑπηκόων Ἑλλήνων νὰ συστήσω εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ παράπονα, τὰ ὁποῖα οὗτοι ὑπέβαλον εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τοῦ Προέδρου αὐτῆς κατὰ τοῦ ἐκεῖσε Προξένου, παράπονα τὰ ὁποῖα ἀπηυθύνθησαν καὶ πρὸς τὸν ἀξιότιμον κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἀντίγραφα δὲ τῆς ἀναφορᾶς των ἐσωκλείονται ἐν τῇ πρός με ἐπιστολῇ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ κηρυχθῶ μόνος ἐγὼ συνήγορος τῶν συμφερόντων τῶν Ἑλλήνων εἰς τὰ μέρη ἐκεῖνα, εἶσθε καὶ σεῖς ἠναγκασμένοι καὶ ὑπόχρεοι εἰς τοῦτο. Ἐγὼ ἁπλῶς ἀνακοινῶ τὰ παράπονα τῶν ὑπηκόων Ἑλλήνων τῆς Ἀτταλείας εἰς τὴν Βουλὴν καὶ συνάμα παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ μεριμνήσῃ καὶ περὶ τοῦ ἑνὸς καὶ περὶ τοῦ ἑτέρου τῶν εἰρημένων Προξένων καὶ ὑποβάλῃ ἀμφοτέρους εἰς ἀνάκρισιν, διότι κατηγοροῦνται διὰ πράξεις βαρείας καὶ ἀντεθνικάς. Δὲν ἀμφιβάλλω ὅτι ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς, καὶ ὡς Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως, ἔχων τὴν εὐθύνην διὰ πᾶσαν καταπίεσιν τῶν ἔξω Ἑλλήνων, θὰ σπεύσῃ νὰ ἐνεργήσῃ ὅ,τι συντελεῖ εἰς τὴν ἱκανοποίησιν τῶν συμφερόντων τῶν ἐκεῖσε Ἑλλήνων.

§10Κ. ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Γνωρίζετε πάντες, ὅτι φοβερὰ λαθρεμπορία τελεῖται καθ’ ὅλον τὸ Κράτος· ἔπρεπε δὲ, ἀντὶ νὰ ἐπιβάλλωμεν καθ’ ἑκάστην φόρους εἰς τὸν λαὸν, ἔπρεπε νὰ λάβωμεν μέτρα, ἵνα παύσῃ ἡ ἐν τοῖς Τελωνείοις κατάχρησις καὶ τὰ λαθρεμπόρια, ἕνεκα τῶν ὁποίων ζημιοῦται τὸ Δημόσιον κατ’ ἔτος πολλὰ ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ἀλλὰ τὸ λαθρεμπόριον, τὸ ὁποῖον γίνεται ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ τῆς Ἄνδρου, δὲν πιστεύω νὰ γίνεται εἰς κανὲν ἄλλο μέρος. Οὔτε τὸ τρίτον τῶν εἰσαγομένων ἐμπορευμάτων δὲν φορολογεῖται· συνέπεια δὲ τούτου εἶναι οὐ μόνον ἡ ζημία τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ καὶ ὁ κίνδυνος τοῦ νὰ χρεωκοπήσῃ πᾶσα ἡ ἀγορὰ τῆς Ἄνδρου· λέγω δὲ τοῦτο, διότι τὸ λαθρεμπόριον ἐν Ἄνδρῳ ἐνεργεῖται κυρίως ὑπὸ δύω ὡρισμένων προσώπων, οἱ ὁποῖοι, ὄντες οἱ μεγαλείτεροι ἔμποροι τῆς Ἄνδρου, εἰσάγουν ἀφορολόγητα τὰ ἐμπορεύματά των, καὶ δύνανται νὰ πωλῶσι ταῦτα εἰς τιμὰς μετριωτέρας τῶν ἄλλων ἐμπόρων, οἵτινες, μὴ δυνάμενοι νὰ πωλῶσιν εἰς τὰς αὐτὰς τιμὰς, ἢ ἀναγκαζόμενοι νὰ πράττωσι τοῦτο, ζημίαν μεγάλην ὑφίστανται καὶ ὑπὸ χρεωκοπίας ἀπειλοῦνται. Οἱ ἀσύδοτοι οὗτοι ἔμποροι εἶναι ὁ ἀδελφὸς τοῦ βουλευτοῦ κ. Καρυστινάκη καὶ εἷς ἐξάδελφος αὐτοῦ, ἀνεψιὸς ἢ ἀδελφὸς τοῦ δημάρχου Ἄνδρου. Ἔχουσιν οὗτοι πρὸ πολλοῦ τρία πλοῖα, διὰ τῶν ὁποίων μεταφέρουσι τὰ ἐμπορεύματα ἐκ Σμύρνης καὶ Κωνσταντινουπόλεως· ἔχουσι δὲ τρεῖς ἀποθήκας ἐκ τῶν ὁποίων τὴν μίαν μεμονωμένην εἰς ἀπόκεντρον μέρος ἐν τῇ παραλίᾳ, μακρὰν τῆς πόλεως. Καὶ ἐνεργοῦσι ταῦτα οὐ μόνον σήμερον, ὅτε ἔχουσιν ἀδελφὸν βουλευτὴν ἰσχύοντα, ἀλλὰ πάντοτε, διότι ἐπὶ πάσης Κυβερνήσεως ἔχουσι φίλον βουλευτὴν ἰσχύοντα καὶ ὑποστηρίζοντα αὐτούς. Ἡ ὑποστήριξις, τὴν ὁποίαν παρέχουσιν αὐτοῖς οἱ φίλοι των βουλευταὶ, εἶναι, ὅτι ἅμα ὁ τελώνης ἢ ἕτερος ἁρμόδιος ὑπάλληλος τολμήσῃ νὰ φέρῃ προσκόμματα εἰς τὸ ἔργον των, παύεται ἀμέσως. Πρέπει νὰ παύσῃ ἡ οἰκτρὰ αὕτη κατάστασις, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐκεῖ τελώνης τίμιος, καὶ τοιοῦτος ὁμολογουμένως εἶναι ὁ ὑπάρχων, ἀλλ’ ἀναγκάζεται νὰ κάμνῃ τὸν στραβὸν, διότι ἄλλως θὰ παυθῇ ἀμέσως. Ὁ βοηθὸς τοῦ τελώνου πρέπει νὰ ἦναι ξένος καὶ οὐχὶ ἐντόπιος· πρέπει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ γνωρίζῃ, ὅτι ὅταν βουλευτὴς τῆς Ἄνδρου, ἐκ τῶν ἀναμεμιγμένων εἰς τὰ τοιαῦτα συμφέροντα, ζητῇ τὴν παῦσιν τοῦ τελώνου ἢ ἄλλου τελωνειακοῦ ὑπαλλήλου, πρέπει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι βρωμοδουλιὰ εἶναι στὴ μέση. Ἐτελείωσα καὶ περιμένω ν’ ἀκούσω τί θὰ εἴπῃ ὁ κ. Καρυστινάκης.

§11ΚΑΛΛΙΓΑΣ (ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι πρώτη φορὰ, καθ’ ἣν ἀκούεται πολὺς λόγος περὶ λαθρεμπορίων, οὐ μόνον ἐν Ἄνδρῳ, περὶ τῆς ὁποίας πρὸ πάντων ἐνδιαφέρεται ὁ ἔντιμος προλαλήσας, ἀλλὰ καὶ καθ’ ὅλον τὸ Κράτος. Περὶ τοῦ λοιποῦ Κράτους δὲν εἶπέ τι εἰδικώτερον ὁ ἔντιμος προλαλήσας· οὗτος δὲν ἔστρεψεν ἀλλαχοῦ τὰ βλέμματά του, δὲν ἐξῆλθε πέραν τῶν ὁρίων τῆς νήσου, ἀλλ’ ἐνδιαφέρεται εἰς ζητήματα προσωπικά. Ταῦτα ἀνεκοίνωσεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος, ἐπιθυμῶν νὰ καταδείξῃ τοὺς ἀντιπάλους ἢ ἀντιθέτους του εἰς τὴν πολιτικὴν, ὡς ὑποθάλποντας τὸ λαθρεμπόριον. Τοῦτο δυστυχῶς παρ’ ἡμῖν εἶναι ἐν χρήσει, εἶναι ἐκ τῶν συνήθων τῆς πολιτικῆς ὅπλων, νὰ ἐπιῤῥίπτῃ τις εἰς τοὺς ἀντιθέτους πράγματα ἀβέβαια, εἰκαζόμενα, τεκμαιρόμενα· διότι εἰς τεκμήρια ἐστήριξε καὶ ὁ προλαλήσας τοὺς λόγους του.

§12ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχω πεποίθησιν.

§13ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἂν εἴχατε πεποίθησιν πεφωτισμένην, ἠθέλατε τὴν μεταβιβάσει καὶ εἰς τὴν Βουλὴν· ἀλλ’ ἕως τώρα μόνον περιεκοσμήσατε τοὺς λόγους σας μὲ ὅλας τὰς ἀντιπαθείας, καὶ δὲν ἐδιστάσατε νὰ ἐκφράσητε μετὰ μεγάλης ἀφθονίας καὶ θάῤῥους, ὅπερ σᾶς χαρακτηρίζει ὁσάκις ἀγορεύετε· διότι τὸ μόνον πρᾶγμα, ὅπερ διακρίνει τὸν ἄνθρωπον, ὅταν θέλῃ νὰ τὸν σέβωνται, εἶναι νὰ ἠξεύρῃ νὰ διστάζῃ καὶ νὰ ἠξεύρῃ ν’ ἀγνοῇ. Ὅστις ὁμιλεῖ περὶ πραγμάτων, ἃ ἔχουν ἀνάγκην βεβαιώσεως, ὀφείλει νὰ τηρήσῃ τὰ ὅρια τῆς λογικῆς. Τοῦτο σᾶς τὸ λέγω, διότι εἶσθε νεώτερος ἐμοῦ, καὶ θέλετε ἀνεχθῆ ν’ ἀκούσητε ἀπὸ ἐμὲ, ὅτι τὸ νὰ γνωρίζῃ τις νὰ διστάζῃ, εἶναι πρῶτον προσὸν τῆς κοσμιότητος, καὶ μάλιστα ἐκείνου ὅστις ὁμιλεῖ περὶ προσώπων, ὅπερ δὲν πράττει, ὅστις ἐκφράζεται περὶ πραγμάτων διὰ τρόπου μὴ ἀποκλείοντος τὸν δισταγμὸν, ἀλλὰ δὲν κρύπτει τὸ ὑποκινοῦν πάθος καὶ τὰς ἀντιπαθείας, αἵτινες δὲν ἁρμόζουν ἐν τοιαύτῃ ἡλικίᾳ. Δὲν ἀδιαφορῶ εἰς ὅσα λέγετε, εἶμαι εἰς ἄκρον προσεκτικός· ἀλλὰ τί εὕρηκα πρὸ ἐμοῦ ἀπὸ πολυπειροτέρους, οἱ ὁποῖοι ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ ἔζησαν καὶ ἠδύναντο νὰ μοὶ ἀφήσουν μαθήματα καὶ ὁλόκληρον ἀποθήκην, ὅπως ἀντλῶ καὶ ἐγὼ ὁδηγίας ἐν τῇ πρώτῃ ἀποπείρᾳ, πρὸς διεξαγωγὴν τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν; ὅ,τι εὕρηκα εἶναι τὸ ἑξῆς, τὸ ὁποῖον βεβαιοῦται ἐξ ἐγγράφου ἐπισήμου. Εὕρηκα 556 ἐφέσεις τελωνειακῶν ἀποφάσεων περὶ λαθρεμπορίου, καὶ ἐσχημάτισα πίνακα, ἀπὸ ποίας ἐποχῆς ἄρχεται ἡ πρώτη ἔφεσις, μέχρι τῆς χθές, δι’ ὅλον τὸ Κράτος, ὄχι μόνον διὰ τὴν Ἄνδρον, περὶ ἧς πρὸ πάντων ἐνδιαφέρεται ὁ προλαλήσας, διότι ὑποθέτω ὅτι, προϊόντος τοῦ χρόνου, θέλει ἔλθει καὶ εἰς γενικωτέραν περιωπὴν καὶ θέλει ὑψωθῆ εἰς γενικωτέρας ἰδέας, ὁ νέος εἰς τὴν πολιτικὴν Ἀργυρόπουλος, ὃν γνωρίζω πρὸ καιροῦ καὶ τὸν ἐγνώριζον οὐχὶ τόσον βίαιον εἰς τὰ πάθη του, τὸν ἐγνώριζον μετριώτερον· ἀλλ’ ἀπὸ τὴν πρώτην ἡμέραν, καθ’ ἣν τὸν εἶδον ἀναβαίνοντα εἰς τὸ βῆμα, τὸν εἶδα μὲ φλογερὰς ἐκρήξεις.

§14ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχετε, κύριε Καλλιγᾶ, σπουδαῖον καὶ οὐσιῶδες νὰ εἴπητε; Αὐτὰ, ὅπου λέγετε, εἶναι ὅλως ἄσχετα· δὲν ἁρμόζει εἰς σᾶς, ἄνθρωπον σπουδαῖον ν’ ἀναβαίνητε εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ εἰρωνεύεσθε πάντας καὶ νὰ διαστρέφητε τοὺς λόγους τῶν ἄλλων καὶ νὰ προσβάλλητε.

§15ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ σᾶς ἐρωτήσω τί εἶναι πρέπον. Θὰ ἦμαι ἀτυχής, ἂν ἤθελον σᾶς ἐρωτήσει. Ὅταν ἔρχομαι εἰς τὸ βῆμα, ἔχω τὴν ἀποστολὴν καὶ τὸ καθῆκον νὰ συντρίψω πάντα, ὅστις εἶναι ἄξιος νὰ συντριφθῇ· αὐτὴ εἶναι ἡ ἀποστολή μου· δὲν ἔρχομαι ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε ἐνταῦθα, νὰ ἐκστομῶ λόγους καὶ λόγους τοιούτους, οἱ ὁποῖοι, προφερόμενοι πρὸ τοῦ Ἔθνους, γίνονται κτῆμα τοῦ Ἔθνους· ἀλλ’ ἔχομεν καὶ τὴν ἀποστολήν, ὥστε αὐτὸ τὸ κτῆμα νὰ ἔχῃ ἀξίαν. Ὅταν δὲν φέρωνται πράγματα, ἃ ἔχουν ἀξίαν, ἡ ἀποστολή μου εἶναι νὰ καταδείξω ὅτι εἶναι ἀνάξια. Ἰδοὺ ἡ κατάστασις, ἣν εὗρον· 556 ἐφέσεις ἐκκρεμεῖς καὶ ἐπὶ σπουδαίων μάλιστα ζητημάτων λαθρεμπορίας. Φυσικῶς, τὸ πρῶτον ἔργον ἦτο νὰ καταγείνω εἰς αὐτὰ τὰ ἐκκρεμῆ ζητήματα, ἵνα ἐκδώσω τὰς ἀποφάσεις. Τὸ νὰ ἔρχετέ τις εἰς τὸ βῆμα καὶ νὰ λέγῃ, μοὶ φαίνεται, ἔχω τεκμήρια, ἔχω τὴν πεποίθησιν, ἐκ τούτου δὲν δύναταί τις νὰ ἐξαγάγῃ τί πρέπει νὰ πράξῃ. Ὑπάρχουσι τὰ μέσα ἐλέγχου, διὰ τῶν ὁποίων ἠδύνατο καὶ ἡμᾶς νὰ πείσῃ, καὶ ἂν εἶχε πεῖραν, καὶ δὲν ἤθελε ἁπλῶς νὰ ἐκφράσῃ ἀντιπαθείας, δι’ αὐτῶν ἦτο ἐνδεχόμενον νὰ εὕρῃ ἐὰν γίνωνται λαθρεμπόρια. Θέλετε νὰ τὰ εὕρητε; πρέπει νὰ ἔχητε πίνακας τῆς εἰσαγωγῆς, πίνακας τῆς ἐξαγωγῆς, νὰ συγκρίνετε τὰ ἔτη, νὰ μάθητε τί εἶναι ἡ κατανάλωσις, πόσος εἶναι ὁ πληθυσμός· τότε ἔχετε διδόμενα νὰ συμπεράνετε, ὅτι ἐνεργεῖται λαθρεμπόριον· εἰ δὲ ἁπλῶς λέγετε, ὅτι γίνονται λαθρεμπόρια, τοῦτο δὲν εἶναι λόγος, ὅστις πείθει. Ἠκούσατε ὅτι ἔχει τις πλοῖον καὶ τὸ πλοῖον λοξοδρομεῖ· τοῦτο δὲν ἀρκεῖ· ὅλα λοξοδρομοῦν, καὶ ἔχομεν τὰς ἀτμοτελωνίδας, αἵτινες παρακολουθοῦν, καὶ οἱ λοξοδρομοῦντες λέγουν, ὅτι ἔχομεν τωόντι φορτίον, ἀλλὰ τί ἕπεται ἐκ τούτου, μήπως τὸ ἀπεβιβάσαμεν; Δὲν ἀρκεῖ τὸ νὰ βλέπῃ τις καὶ νὰ ἀκούῃ, ὅπως πιστεύῃ καὶ ταράττεται ἀπὸ οἱανδήποτε σπερμολογίαν, ἀλλὰ νὰ προστρέχῃ εἰς διδόμενα. Εἴπατέ μοι ποία εἶναι ἡ ἐξαγωγή, ἐρωτήσατε; Εἴπατε, ὅτι ἠμποροῦν νὰ προέλθουν πτωχεύσεις. Δὲν μοὶ ἐξηγεῖτε εἰς τί συνίσταται τὸ ἐμπόριον καὶ μάλιστα τὸ ἐμπόριον τῆς εἰσαγωγῆς; Νομίζω, ὅτι μόνον τὸν πληθυσμὸν γνωρίζετε. Ἀλλὰ ἐρωτήσατε πέρυσι, πρὸ πέντε, πρὸ δέκα ἐτῶν τί ἐγίνετο, ἐξηκριβώσατε τὸν μέσον ὅρον; Δὲν ἠμπορεῖ συνεχῶς ἐπὶ δέκα ἔτη νὰ γίνεται λαθρεμπόριον. Ὅταν λάβητε 10 ἔτη καὶ λάβητε τὸν μέσον ὅρον, ὅταν ζητήσετε πληροφορίας ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, θέλετε φωτισθῆ, διότι ἐγὼ δὲν ἠρνήθην ποτὲ τοιαύτας πληροφορίας. Δύνανται πάντες νὰ ζητήσωσιν αὐτάς. Ἔχει νὰ μοὶ καταδείξῃ ὁ προλαλήσας γεγονός; Τοῦτο λέγω, διότι γίνονται τόσαι κατηγορία· καὶ ὁ Ὑπουργὸς ἀνησυχεῖ. Ἐὰν ἦναι ἄνθρωπος, τὸν ὁποῖον τοιοῦτόν τι ἀνησυχεῖ, δὲν κοιμᾶται, ἐγὼ ὅμως κοιμῶμαι· ἐὰν ἦναι ἄνθρωπος, τὸν ὁποῖον αἱ φῆμαι ταράττουν, δὲν ἔχει ὄρεξιν, δὲν τρώγει, ἐγὼ ὅμως τρώγω, καὶ ἐνδέχεται νὰ πάθῃ, ὡς πρὸς αὐτὸ, ἐγὼ ὅμως εἶμαι τεθωρακισμένος. Δὲν ἐννοῶ ν’ ἀνησυχήσω· καὶ τὸ λέγω τοῦτο πρὸς εὐχαρίστησίν σας, διότι ὅστις δὲν ταράττεται δύναται νὰ ἐργασθῇ περισσότερον, ἐνῷ ὅστις ταράττεται, δὲν εἶναι βέβαιον, ὅτι ἤθελε κάμει, ὅ,τι κάμνει, ὅστις δὲν εἶχε ταραχθῆ. Ζητήσατε αὐτὰς τὰς πληροφορίας περὶ ὧν εἶπον, καὶ τότε δύνασθε νὰ εἴπητε, ὅτι γίνονται λαθρεμπόρια. Αὐτὸ τὸ μέγα λαθρεμπόριον εἰς τί συνίσταται; Ποία εἶναι ἡ πρόοδος, ἡ πηγάζουσα ἐκ τοῦ τελωνείου Ἄνδρου διὰ νὰ ἴδωμεν τὴν μεγάλην ζημίαν ἐκ τοῦ λαθεμπορίου; Τί λέγετε περὶ τῶν μεγάλων κέντρων, περὶ Σύρου, περὶ Πειραιῶς, περὶ Καλαμῶν, τῶν ὁποίων τὸ Τελωνεῖον θέλει νὰ ἀναβιβάσῃ ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καλαμῶν εἰς Τελωνεῖον Αης τάξεως; Περὶ αὐτῶν ἔχει τις αἰτίαν, ν’ ἀνησυχήσῃ διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Σᾶς συμβουλεύω νὰ τὰ μελετήσετε καὶ τότε θὰ ἦσθε εἰς κρείττονα θέσιν, διὰ νὰ ἐκφράζητε πεποιθήσεις καὶ διὰ νὰ δίδεται πίστις εἰς τοὺς λόγους σας.

§16ΚΑΡΥΣΤΙΝΑΚΗΣ. Ὁ κ. Ἀργυρόπουλος, ὃν ἡ ἐπαρχία Ἄνδρου ἐτίμησε μὲ τὸ ἀξίωμα τοῦ βουλευτοῦ, δὲν ἁρμόζει νὰ συκοφαντῇ τὸν τόπον ἐπὶ λαθρεμπορίᾳ. Ἐν Ἄνδρῳ εἶναι μικρὸ τὸ ἐμπόριον, ὡς εἶπεν ὁ κ. Ὑπουργός. Ὁ ἀδελφός μου ἐκτάκτως μετέρχεται τὸν ἔμπορον, τὰ δὲ λεμονοκιβώτια, ἅτινα εἰσῆξεν ἀνελλιπῶς, ἐτελώνισεν. Ἐν τούτοις ἂς πέμψῃ τὸ ὑπουργεῖον Ἐπιθεωρητὴν, ὅπως γνωρίσῃ ὅτι οἱ φίλοι μας δὲν διαπράττουσι λαθρεμπόρια. Εἶναι ἀπρεπὲς, ὁ κ. Ἀργυρόπουλος νὰ συκοφαντῇ τιμίους ἀνθρώπους, ὁρμώμενος ἀπὸ ἐμπάθειαν. Ἐγὼ καὶ ἀπὸ τὸν πρώην Ὑπουργὸν κ. Σωτηρόπουλον καὶ ἀπὸ τὸν νῦν ἐζήτησα τὴν σύστασιν τελωνιακῶν Ἀρχῶν ἐν Κορθίῳ καὶ Μπατσίῳ τῆς νήσου πρὸς ἀποτροπὴν λαθρεμπορίων.

§17ΤΖΑΝΕΣ. Διὰ τῆς ἀπαντήσεως τὴν ὁποίαν ἔκαμε εἰς τὸν κ. Ἀργυρόπουλον ὁ ἀξιότιμος κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ἀνέφερε καὶ περὶ τοῦ βουλευτοῦ Καλαμῶν, ὅστις εἶμαι ἐγώ· ὁ κ. ὑπουργὸς διὰ τούτου μοὶ ἔδωκε νὰ ἔχω δι’ ἐλπίδος, ὅτι ἐμερίμνησε σπουδαίως καὶ περὶ τῆς προαγωγῆς τοῦ τελωνείου Καλαμῶν. Εὐχαριστῶ τὸν κ. ὑπουργὸν διὰ τὴν ἀγαθὴν αὐτοῦ μέριμναν καὶ παρακαλῶ αὐτὸν νὰ προαγάγῃ τὸ τελωνεῖον τοῦτο, καθ’ ὅσον μετ’ ὀλίγον γίνεται ἔναρξις τῆς κατασκευῆς τοῦ λιμένος καὶ ἴσως μικρᾶς λωρίδος σιδηροδρόμου, συνδεούσης τὴν Μεσσήνην μετὰ τῶν Καλαμῶν· τοῦτο δὲ θέλει ἔχει μεγίστην ἐπιῤῥοὴν εἰς τὸ ἐμπόριον. Μάλιστα δὲ ἀνακοινῶ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἄνθρωπος λίαν πεπειραμένος καὶ ἀρχαῖος ὑπάλληλος παρεκάλεσε πρὸς τὸν τελικὸν σκοπὸν τῆς προόδου τῆς χώρας ἐκείνης τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸν νὰ ὑποβιβάσῃ τὸ τελωνεῖον Πειραιῶς, ὅπως προαχθῇ τὸ τελωνεῖον Καλαμῶν.

§18ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Καλλιγᾶς ὡμίλησε πολλὰ, τὰ ὁποῖα εἶναι χωρὶς ἔννοιαν καὶ ἄσχετα πρὸς ὅσα ἐγὼ εἶπον. Τί ἤθελε τὰ τόσα λόγια, τὰ ὁποῖα εἶπε, διὰ νὰ μὲ εἰρωνευθῇ; Λέγω, ὅτι εἶναι ἀληθῆ ὅσα εἶπον, διότι ἐγὼ ψεύματα δὲν λέγω.

§19ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἀπὸ τὸν Ἐπίσκοπον ἔχετε πιστοποιητικόν;

§20ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπε ὅτι εἶμαι νέος καὶ δὲν ἔχω πεῖραν· ἀλλὰ διὰ νὰ εἴπῃ τις τὴν ἀλήθειαν δὲν ἀπαιτεῖται πεῖρα ἀλλὰ συνείδησις, καὶ νομίζω ὅτι ἡ παλαιὰ συνείδησις δὲν εἶναι καλλιτέρα ἀπὸ τὴν νέαν.

§21ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὁ νέος οἶνος εἶναι καλλίτερος, ἀλλὰ νὰ μὴ σπάῃ τὸν ἀσκόν.

§22ΑΡΓΥΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἶπον τὴν ἀλήθειαν, καὶ ὀφείλετε νὰ ἐξετάσητε ἐὰν εἶπον ἀληθῆ, νὰ ἐμποδίσητε τὸ κακόν. Καὶ πρὸ ἡμερῶν, ὅταν ὡμίλησα περὶ τοῦ Συμβολαιογράφου Γαυρίου, ἠθέλησαν ν’ ἀμφισβητήσουν τὴν ἀλήθεια τῶν ὅσων εἶπον· τότε ἐγὼ ἠναγκάσθην νὰ δημοσιεύσω εἰς τὰς ἐφημερίδας ὅτι ἀναλαμβάνω τὴν εὐθύνην τῶν παρ’ ἐμοῦ λεχθέντων καὶ προκαλῶ τοὺς ἐνδιαφερομένους νὰ μὲ καταγγείλωσι. Κατ’ αὐτοῦ ὑπάρχουν πεντήκοντα περίπου μηνύσεις καὶ οὐδεμία ἐνεργεῖται. Διατί τουλάχιστον δὲν καταγγέλουσιν ἐμὲ ἐπὶ συκοφαντίᾳ, ἵνα ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου ἀποδείξω, ὅτι ὁ συμβολαιογράφος Γαυρίου εἶναι ὁ κακοηθέστερος ὑπάλληλος τοῦ Κράτους; Καὶ σήμερον ἀπαντῶν εἰς τὸν κ. Καρυστινάκην λέγω, ὅτι ἀναλαμβάνω καὶ ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου τὴν εὐθύνην τῶν ὅσων εἶπον περὶ λαθρεμπορίου καὶ τὸν προκαλῶ νὰ μὲ καταγγείλῃ. Δι’ ἐκεῖνο δὲ, ὅπερ εἶπεν, ὅτι προσβάλλω τὴν ἐπαρχίαν μου ὁμιλῶν περὶ λαθρεμπορίου, λέγω ὅτι τὸ λαθρεμπόριον ἀπέδωκα εἰς δύω μόνον πρόσωπα καὶ οὐχὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ἣν γνωρίζω νὰ τιμῶ.

§23ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί. Ὁ Ἡγούμενος τοῦ Σιναίου Ὄρους τῆς Αἰγύπτου πικρὰ παράπονα ἐκφράζεται κατὰ τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως, καὶ τούτου ἕνεκα ἔρχομαι νὰ σᾶς ἀναφέρω ἐν ὀλίγοις ποῦ στηρίζονται τὰ παράπονα τῆς Μονῆς τοῦ Σινᾶ Ὄρους. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὸν Ἰούλιον 1847 ἐπροκάλεσε Νόμον, δι’ οὗ ἐξ ἀμοιβαιότητος παρεδόθησαν τὰ κτήματα τῆς Μονῆς Σιναίου Ὄρους, κείμενα ἐν Ἑλλάδι, καθὼς ἐπίσης παρεδόθησαν τὰ ἐν τῇ Τουρκικῇ χώρᾳ κείμενα εἰς τὰς ἐν Ἑλλάδι Μονάς, λέγω ἰδιοκτησίας των. Ἡ εἰρημένη Μονὴ Σινᾶ Ὄρους, ἐν Ἀθήναις ἐτύγχανε, πρὸ ἀμνημονεύτων ἐτῶν, νὰ διατηρῇ ὑπὸ τὴν ἄμεσόν της κατοχὴν καὶ κυριότητά της διαφόρους ἀγροὺς πέριξ τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ἐν Φαλήρῳ, καὶ ἐν τῇ πόλει τῶν Ἀθηνῶν, ἐν τῇ συνοικίᾳ τῆς Πλακὸς, οἰκόπεδά τινα μὲ Ναὸν, τιμώμενον ἐπ’ ὀνόματι τῆς ἁγίας Αἰκατερίνης· κατὰ δὲ τὰς ἐκλογὰς τῶν βουλευτῶν Ἀττικῆς, τῆς 20 Δεκεμβρίου 1841, ἐδέησε νὰ χρησιμεύσῃ ὁ Ναὸς τῆς ἁγίας Αἰκατερίνης, ὡς τόπος τῆς ἐνεργουμένης βουλευτικῆς ἐκλογῆς, καὶ τούτου ἕνεκα διὰ τῆς Διοικητικῆς Ἀστυνομίας ἐλήφθη ἡ κλεὶς τῆς Ἐκκλησίας, καὶ ἔκτοτε ὁ ἐπὶ τούτου ἱερομόναχος τῆς Μονῆς Σιναίου Ὄρους εὑρίσκεται ἀπόβλητος καὶ ἐστερημένος τῆς διαχειρίσεως τοῦ Ναοῦ καὶ τῆς ἱερᾶς κινητῆς περιουσίας, συγκειμένης ἀπὸ ἄμφια ἱερὰ, τὰ ὁποῖα μέχρι τῆς σήμερον κατακρατοῦνται ἀπὸ ἀνθρώπους ἰδιοῤῥύθμους, ἐπ’ ὀνόματι δῆθεν ὡς ἐπιτρόπους τῆς Ἐκκλησίας. Οἰκόπεδα δὲ τοῦ Ναοῦ τούτου κατεπατήθησαν ἄνευ ἀποζημιώσεως. Τούτων οὕτως ἐχόντων, παρακαλῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῆς δικαίας ἱκανοποιήσεως τῆς Μονῆς Σιναίου Ὄρους, καὶ ἐγκαταστήσῃ τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Μονῆς εἰς τὴν κατοχὴν τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος Ναοῦ, καὶ ὑποχρεώσῃ τοὺς δῆθεν ἐπιτρόπους, νὰ παραδώσωσι τὰ διάφορα εἴδη τῆς περιουσίας τοῦ ἱεροῦ Ναοῦ ἁγίας Αἰκατερίνης εἰς τὸν ἀντιπρόσωπον τῆς Μονῆς. Δὲν ἀμφιβάλλω ποσῶς, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, φύσει φιλοδίκαιος ὤν, θέλει σπεύσει ν’ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη εἰς τὴν Μονὴν, καὶ πρὸ παντὸς ἄλλου χάριν τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, σεβομένου πλειότερον, παρὰ πᾶν ἄλλο Κράτος, τὴν ἀλλοτρίαν ἰδιοκτησίαν. Κύριοι βουλευταί. Ἀναγγέλλω ὑμῖν, ὅτι οἱ ποιμένες ἐν τῇ Θεσσαλίᾳ λίαν χαρμοσύνως ἀπεδέχθησαν τὸν ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς Ἑλλάδος ἐπιβληθέντα ἐπὶ τῶν ποιμνίων φόρον, συνιστάμενον εἰς λεπτὰ 41 δι’ ἕκαστον πρόβατον, ὁμοῦ μὲ τὸν δημοτικὸν φόρον καὶ τὸν τῆς ὁδοποιΐας, καὶ ἀγαλλομένῳ ποδὶ αὐτομάτως ἐπλήρωσαν δραχμὰς 30,000 εἰς τὸ ταμεῖον Βώλου, καὶ εἰς Βελεστῖνον δραχμὰς 60,000 εἰς λογαριασμὸν τοῦ ποιμνιακοῦ φόρου, συλλογιζόμενοι καὶ ἐκτιμῶντες τὰ ἀγαθὰ τῆς ἀποκτηθείσης ἐλευθερίας μετὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Θεσσαλίας, μετὰ τῆς παλαιᾶς ἐλευθέρας Ἑλλάδος, καθότι ἐπὶ Τουρκοκρατίας ἐπλήρωναν διὰ τὸ πρόβατον δρ. 1 20 00, χωρὶς νὰ ἔχωσι τὴν ἀπαιτουμένην ἀσφάλειαν ζωῆς, τιμῆς καὶ ἰδιοκτησίας, εἴτε παρὰ τῆς Κυβερνήσεως, εἴτε καὶ παρὰ τῶν λῃστρικῶν συμμοριῶν, τῇ ἀνοχῇ τῆς φαυλοκρατίας τῶν Πασσάδων, καὶ τον φόρον τοῦτον εἰλικρινῶς ἀπεδέχθησαν, καθ’ ὅσον ἕκαστον πρόβατον ἐν Θεσσαλίᾳ δίδει καθαρὸν κέρδος ἀπὸ 12–13 δραχμῶν. Ὅθεν ἂς μάθωσι καὶ οἱ ἀδελφοὶ Ἕλληνες τῆς ἐλευθέρας Ἑλλάδος, ὅτι οἱ Θεσσαλοί, ἑνωθέντες, εἰσὶν πρόθυμοι νὰ ὑποστῶσι πᾶσαν θυσίαν καὶ συνδράμωσι τὴν Κυβέρνησιν εἰς πᾶν τὸ δυνάμενον νὰ φέρῃ τὸ Κράτος εἰς τὸ ἐμπρέπον σημεῖον ἐσωτερικῶς καὶ ἐξωτερικῶς· καὶ φρονοῦν, ὅτι πᾶσα θυσία καὶ συνδρομή, πρέπει νὰ γένηται ὑπὸ τῶν ἀρχομένων προθύμως καὶ ἀγογγύστως, ὡς ἐμπρέπει εἰς ἐλευθέρους πολίτας. Καὶ ἐγὼ αὐτὸς εἰμὶ πρόθυμος εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς Πατρίδος, νὰ πωλήσω ἐπὶ πέντε ἔτη τὴν ἀτομικήν μου ὑπηρεσίαν, καὶ τὸ τίμημα αὐτὸ ἐναποθέσω εἰς τὸ ταμεῖον τῆς Ἐθνικῆς ἀνάγκης, πρὸς σωτηρίαν τῆς Πατρίδος.

§24ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἡ κατάστασις τοῦ τελωνείου Πειραιῶς εἶναι οἰκτροτάτη. Τὸ κατάστημα, τὸ ὁποῖον ᾠκοδομήθη πρὸ 80 ἐτῶν, ἐξακολουθεῖ τὸ αὐτὸ νὰ ὑπηρετῇ τὰς ἀνάγκας τοῦ ἐμπορίου Πειραιῶς, τὸ ὁποῖον εὐτυχῶς ἀνεπτύχθη μεγάλως, οὐ μόνον τὸ τῆς καταναλώσεως, ἀλλὰ καὶ τὸ τῆς διαμετακομίσεως. Τὸ τελωνεῖον Πειραιῶς ἔχει ἀπόλυτον ἀνάγκην ἀποθηκῶν καὶ διὰ τὴν διαμετακόμισιν καὶ διὰ τὸ ἐμπόριον τῆς καταναλώσεως. Οἱ ἔμποροι ἁπαξάπαντες ἔχουν ἄπειρα παράπονα διὰ τὴν ἀθλίαν κατάστασιν τῆς ὑπηρεσίας αὐτῆς· φύρδην μίγδην εἶναι ὅλα τὰ ἐμπορεύματα ἐῤῥιμμένα εἰς τὸ κατάστημα τοῦτο, καὶ ἀπορῶ πῶς ἐνεργεῖται ἡ ἐξέλεγξις καὶ ὁ τελωνισμός. Δύναται, νομίζω, εὐχερῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ διορθώσῃ τὴν ἔλλειψιν ταύτην.

§25ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εὐχερῶς, δὲν πιστεύω.

§26ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Μάλιστα, κύριε ὑπουργὲ, εὐχερῶς, εὐχερέστατα· ἔχετε ὑπομονήν· θὰ σᾶς τὸ ἀποδείξω. Δύναται ὁ κ. ὑπουργὸς νὰ παρακαλέσῃ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ναυτικῶν νὰ θέσῃ τὰς ἀποθήκας τῶν ναυκλάστρων καὶ τῆς οἰκείας Σχολῆς εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ τελωνείου καὶ οὕτω δυνηθῇ τὸ ἐμπόριον τοῦ Πειραιῶς ν’ ἀνακουφισθῇ ὀλίγον.

§27ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Περὶ αὐτοῦ φροντίζομεν μάλιστα.

§28ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἠξεύρω τίποτε. Μετέβην χθὲς καὶ εἶδον τὸ κατάστημα εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν καὶ ἄπειρα παράπονα ἤκουσα, ἅτινα πρέπει νὰ θεραπευθῶσι.

§29ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Εἶπα καὶ ἐγένετο!

§30ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Χαίρω, διότι ἡ Κυβέρνησις θὰ μεριμνήσῃ, καὶ λαμβάνω ὑπὸ σημείωσιν τὴν ὁμολογίαν τῆς ἀναγνωρίσεως τῆς ἐπειγούσης ταύτης ἀνάγκης τῆς πόλεως τοῦ Πειραιῶς. Ὁ νόμος περὶ δηλώσεως τῶν φόρων τῶν ζώων, ἰδίως ὅσον ἀφορᾷ τὰ ἀδήλωτα, ἐπήνεγκε μεγάλα παράπονα, καὶ μάλιστα ὅσον ἀφορᾷ τὴν σύνταξιν τῶν πρωτοκόλλων τῶν ἀδηλώτων, διότι οἱ κύριοι ἐνοικιασταὶ ἐπωφελήθησαν ἐκ τοῦ νόμου, ὅστις εἶναι μᾶλλον συγκεντρωτικὸς καὶ γραφειοκρατικός. Ἐν μιᾷ τῶν διατάξεων τοῦ νόμου αὐτοῦ λέγεται, ὅτι ὁ ἐνοικιαστὴς δύναται νὰ ἔχῃ καὶ ἀντιπρόσωπον τοῦ Νομάρχου καὶ τοῦ Ἐφόρου, οἱ ὁποῖοι ὅμως νὰ μὴν ἦναι δημόσιοι ὑπάλληλοι, καὶ μὴ ὄντες ὑπάλληλοι νὰ ἐκλέγωνται ἐκ τῶν τῆς κατωτάτης τάξεως. Ἐπίσης ἐμπεριέχεται, ὅτι ἀντὶ τοῦ ἱερέως, ὅστις ὀφείλει νὰ ὑπογράφῃ ἐν ἀρνήσει τοῦ κτηνοτρόφου, νὰ ὑπογράφῃ εἷς μάρτυς. Ὡς ἐκ τούτου οἱ ἐνοικιασταὶ, παραλαμβάνοντες δύω ἀντιπροσώπους τοιούτους καὶ ἕνα μάρτυρα, μεταβαίνουσιν εἰς τὰ χωρία καὶ τὰ ποιμνιοστάσια καὶ συντάσσουσιν εἰκονικὰ πρωτόκολλα καὶ ψευδῆ. Πολλοὶ ἐκ τῶν κτηνοτρόφων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς καὶ τῶν χωρίων ἦλθον ἐνταῦθα καὶ ἀπετάθησαν καὶ εἰς τοὺς ἄλλους ἐκ τῶν συναδέλφων, ζητοῦντες συνδρομὴν, ὡς ἀπετάθησαν καὶ εἰς ἐμέ. Ἐγὼ τί ἄλλο ἠδυνάμην νὰ ἐνεργήσω εἰμὴ νὰ καταγγείλω τὴν πρᾶξιν; Καὶ πραγματικῶς κατήγγειλα τὴν πρᾶξιν καὶ ἐξεδόθη τὸ ὑπ’ ἀριθ. 327 βούλευμα, τὸ ὁποῖον ἐθεώρησεν ὡς ἄκυρα τὰ πρωτόκολλα καὶ παρέπεμψε τοὺς κατηγγελθέντας εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον ἐπὶ παραβάσει καθήκοντος. Ἀλλὰ κατὰ τὸν νόμον, τὰ πρωτόκολλα εἶναι διοικητικῶς ἐκτελεστά. Ταῦτα συνέβησαν, πρὸ μηνῶν· ἤλπιζον δὲ ὅτι ἡ Κυβέρνησις, ἅμα λαμβάνουσα γνῶσιν τῆς διαπράξεως τοιούτων ἀσχημιῶν, θὰ ἐλάμβανε μέτρον τι δίκαιον. Ἤδη εἰσπράκτωρ τοῦ Δημοσίου ἐπιδιώκει τὴν εἴσπραξιν τῶν πλαστῶν πρωτοκόλλων, καὶ ἐξαναγκάζει διὰ χωροφυλάκων τοὺς κτηνοτρόφους νὰ πληρώσωσι φόρον διὰ ζῶα, ἅπερ δὲν ἔχουσιν, οὔτε ἔσχον, ἀνύπαρκτα ὅλως. Πολλοὶ τῶν κτηνοτρόφων τούτων μετέβησαν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ἐπειδὴ ἐζήτησαν δικαιοσύνην καὶ προστασίαν, ὁ κ. ὑπουργὸς τοῖς εἶπεν, ὅτι ὀφείλουσι νὰ πληρώσωσι τὰ ποσὰ, ἅτινα ὁρίζουσι τὰ ἄκυρα πρωτόκολλα, καὶ κατόπιν νὰ κάμωσιν ἀνακοπὴν, καὶ ἂν δικαστικῶς δικαιωθῶσι, νὰ λάβωσι τὰ χρήματά των ὀπίσω. Αὐτὸ εἶναι ἄδικον, διότι τοιουτοτρόπως ζημιοῦνται οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ, καὶ διὰ μικρὰ ποσὰ θὰ ἀναγκασθῶσι νὰ δαπανήσωσιν εἰς τὰ δικαστήρια ποσὰ μεγαλείτερα. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν θέλῃ, νὰ διατάξῃ τὴν ἀναστολὴν τῆς καταδιώξεως, μέχρις ἐκδόσεως ἀποφάσεως, διότι μανθάνω, ὅτι χωροφύλακες περιφέρονται εἰς ὅλα τὰ χωρία, Σπάτα, Κορωπὶ, Μαρκόπουλον καὶ λοιπὰ πρὸς εἴσπραξιν. Ἡ Διοικητικὴ Ἀρχὴ δὲν πρέπει νὰ φαίνεται προστάτις τῆς κακοηθείας καὶ τοῦ ἐγκλήματος, ὀχυρουμένη ὄπισθεν τυπικῶν μόνον λόγων. Ἵνα δὲ προλάβω εἰς τὸ μέλλον τὴν τοιαύτην κατάχρησιν, προσεπάθησα νὰ συντάξω τροπολογίαν τινὰ τοῦ νόμου ΨΜΕʹ τοῦ φόρου τῶν ζώων, ἥτις νὰ ἦναι συντελεστικὴ εἰς τὸ μέλλον πρὸς πρόληψιν τῶν τοιούτων ἀσχημιῶν. Αἱ τροπολογίαι αὗται ἀφορῶσι κυρίως εἰς τὸ ἄρθρον 8, τὸ ὁποῖον λέγει ἐν § 2: «Ἡ Διοικητικὴ Ἀρχὴ δύναται νὰ διορίζῃ ἴδιον ἀντιπρόσωπον δι’ ἕκαστον Δῆμον, δύναται δὲ καὶ ὁ Ἔφορος, ἐν περιπτώσει ἀνεπαρκείας, νὰ διορίζῃ ἀντιπρόσωπόν του, ἀδείᾳ τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργείου.» Καὶ ἐν τῇ παραγράφῳ 5..... «Ἐν ἀπουσίᾳ ἢ ἀρνουμένου τοῦ ἱερέως νὰ ὑπογράφῃ εἰς τὸ πρωτόκολλον ἢ νὰ παραλάβῃ τὸ παράρτημα, ὑπογράφει ἀντ’ αὐτοῦ εἷς μάρτυς.» Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν αὐτὴν τὴν τροπολογίαν. Παρακαλῶ νὰ τυπωθῇ.

§31ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶναι ζήτημα ἐὰν τοιοῦτοι ὑπάλληλοι δέχωνται νὰ μεταβῶσι.

§32ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἐγὼ ἠρώτησα καὶ μοὶ εἶπον, ὅτι δέχονται, ἐὰν λάβωσι τὴν ἐν τῷ νόμῳ ὡρισμένην ἀμοιβήν. Ἐν συνόλῳ αἱ προτεινόμεναι παρ’ ἐμοῦ τροπολογίαι εἶναι αἱ ἑξῆς. (Ἀναγινώσκει). «Ἄρθρον 3......... Τὸ ἓν τῶν φύλλων τοῦ διπλοτύπου ἐπιστρέφεται αὐθημερὸν εἰς τὸν δηλώσαντα, ὑπογεγραμμένον παρὰ τοῦ δημάρχου. Ἄρθρον 8. (Εἰς τὸ τέλος τῆς § 2 προσθετέον): «Ἀμφότεροι οἱ ὡς ἄνω ἀντιπρόσωποι τῆς τε Διοικητικῆς Ἀρχῆς καὶ τοῦ Ἐφόρου δέον νὰ ὦσι δημόσιοι ὑπάλληλοι, πρὸ ἔτους τοὐλάχιστον διωρισμένοι εἰς τὴν θέσιν των, ἢ κεκτημένοι προσόντα μονιμότητος.» § 4......... ὁ ἱερεὺς τῆς κοινότητος ἢ, ἀρνουμένου αὐτοῦ, τις τῶν ἱερέων..... § 5......... ὑπογράφεται ἀντ’ αὐτοῦ εἷς μάρτυς καὶ τοιοῦτος ἔσται κατ’ ἀνάγκην ἢ ὁ εἰδικὸς πάρεδρος τοῦ χωρίου ἢ δημοτικὸς πάρεδρος, ἢ σύμβουλος, ἢ ἐπαρχιακὸς σύμβουλος ἐγγράμματος τῆς περιφερείας ἐν ᾗ ἡ ἀπαρίθμησις.» (Πρὸ τῆς τελευταίας παραγράφου προσθετέον τὴν ἑξῆς παράγραφον): «Τὸ πρωτόκολλον, οὗ τὴν παραλαβὴν ἠρνήθη ὁ κτηνοτρόφος, παραδοθὲν τῷ δημάρχῳ παρὰ τοῦ ἱερέως ἢ τοῦ ἀντιπροσώπου τῆς Διοικητικῆς Ἀρχῆς, κοινοποιεῖται ἐντὸς τὸ πολὺ 10 ἡμερῶν παρὰ τοῦ δημάρχου, ἐπὶ ποινῇ χρηματικῇ 25–100 δραχμῶν ἐν περιπτώσει παραλείψεως, εἰς τὸν κτηνοτρόφον, παρ’ οὗ λαμβάνεται ἀπόδειξις παραλαβῆς, ἂν οὗτος ᾖ ἐγγράμματος, ὑπογεγραμμένης παρ’ αὐτοῦ· ἂν μή, παρὰ τοῦ παρέδρου τοῦ χωρίου, ἢ τοῦ ἱερέως, ἢ δύω ἐγγραμμάτων μαρτύρων ἐκ τοῦ χωρίου.» Ἄρθρον 9, πρόσθετον μεταξὺ τοῦ 8 καὶ 9 ἄρθρου, τοῦ νόμου: «Τὸ κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ προηγουμένου ἄρθρου συνταχθὲν πρωτόκολλον καὶ ἐπιδοθὲν τῷ κτηνοτρόφῳ δύναται οὗτος ν’ ἀνακόψῃ μέχρι τῆς 15 Σεπτεμβρίου ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν δι’ ἀναφορᾶς του, ἐν ᾗ νὰ ἐκθέτῃ τὰς κατὰ τοῦ πρωτοκόλλου ἐνστάσεις του. Τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἀποφαίνεται ὁριστικῶς καὶ ἀμετακλήτως ἐπὶ τῶν ὡς ἄνω δεδικαιολογημένως προσβληθέντων πρωτοκόλλων μέχρι τῆς 30 Σεπτεμβρίου» Τὸ ἐν τῷ νόμῳ ἄρθρον 9 γίγνεται οὕτω 10 καὶ ἄρχεται ὡς ἑξῆς: «Τὸ κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τῶν προηγουμένων ἄρθρων πρωτόκολλον....»

§33ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Δύω τινὰ ἔφερεν ἐπὶ τοῦ βήματος ὁ ἔντιμος προλαλήσας: τὸ μὲν, τὴν ἔλλειψιν τοῦ νόμου, μὴ παρέχοντος τὰς ἀποχρώσας ἐγγυήσεις εἰς τὸν κτηνοτρόφον καὶ κύριον τῶν φορολογουμένων ζώων κατὰ τὴν βεβαίωσιν τοῦ φόρου, τὸ δὲ περὶ ὑπάρξεως καταχρήσεων καὶ καταπιέσεων καὶ ζημίας. Ὁ νόμος ἐνδέχεται νὰ ἦναι ἐλλειπὴς, καὶ παρ’ ἐμοῦ γίνεται σκέψις καὶ ἴσως δυνηθῶ νὰ φέρω βελτίωσιν, ἀλλ’ ἀκόμη δὲν εἶμαι βέβαιος. Ὁ νόμος εἶναι τοῦ 1877· ἐφηρμόσθη δὲ κατὰ πρῶτον τὸ 1878· δὲν εἶμαι μακρὰ ἡ πεῖρα, τὴν ὁποίαν ἔχομεν· ὅτε εἰσήχθη, ἐπῃνέθη πολὺ καὶ κατέδειξε διαφοράν, περὶ ἧς ἔγεινε λόγος καὶ προχθές, πρὸς αὔξησιν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν δηλωθέντων ζώων. Ἐὰν θελήσωμεν νὰ δώσωμεν ὅλας τὰς ἐγγυήσεις, δὲν εἶναι δύσκολον νὰ τὰς εὕρωμεν· ὑπάρχουσι πολλοὶ τρόποι. Ἀλλὰ πρόκειται περὶ ὅλης τῆς Ἑλλάδος, διότι ὁ ἔντιμος προλαλήσας δὲν εἶχεν ὑπ’ ὄψιν εἰμὴ ὅ,τι συνέβη ἐν τῷ δήμῳ Κρωπίας, ἢ ἄλλῳ τινὶ δήμῳ τῆς Ἀττικῆς· περὶ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος οὐδὲν εἶπε.

§34ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ἰδοὺ οἱ βουλευταί.

§35ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἔχετε ἀνάγκην νὰ ἐπικαλεσθῆτε τοὺς λοιποὺς βουλευτάς, διότι περὶ τῆς λοιπῆς Ἑλλάδος παρελείψατε· ἐγὼ ἐσημείωσα τὴν παράλειψιν.

§36ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Δὲν εἶμαι ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§37ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἀλλὰ εἶσθε ἀντιπρόσωπος τῆς Ἑλλάδος. Δὲν θέλω νὰ σᾶς μεμφθῶ, ἀλλὰ νὰ βεβαιώσω τὸ γεγονὸς, ὅτι ὡμιλήσατε μόνον περὶ Ἀττικῆς, καὶ ἐπικαλεῖσθε τοὺς ἄλλους διὰ τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα. Δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ἐγένοντο τὰ αὐτὰ ἀλλαχοῦ· τὰ ἤκουσα πολλάκις ἀπὸ πολλοὺς καὶ τὰ ἐσυζήτησα μετ’ αὐτῶν. Ὥστε βλέπετε καὶ ἄλλοι φροντίζουν, δὲν εἶσθε μόνος. Καὶ ἐγὼ φροντίζω, ἀλλ’ ἄνευ κρότου καὶ πατάγου, καὶ ὅταν ὡριμάσῃ ἡ σκέψις, τότε θέλω λάβει τὴν τιμὴν νὰ φέρω τι ὡς ὥριμον. Διὰ νὰ εὕρωμεν ἐγγυήσεις, δὲν εἶναι δύσκολον· ἀλλ’ ὁ λόγος εἶναι, πῶς θέλομεν ἐκτελέσει αὐτὰς καθ’ ὅλην τὴν ἐπιφάνειαν τοῦ Κράτους, καὶ μάλιστα ἐντὸς μικροῦ χρόνου, καθ’ ὃν γίνεται ἡ δήλωσις. Ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς πῶς θὰ διορίσητε αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς ἔχοντας τὰ προσόντα τῆς μονιμότητος; Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὑποσκάζει ἐν τῷ νόμῳ, εἶναι ἡ ἀκηδία τῶν ἱερέων, οἵτινες ἔπρεπε νὰ ἦναι οἱ μᾶλλον φροντίζοντες περὶ τῶν πνευματικῶν μελῶν τοῦ πληρώματος; περὶ τῶν πνευματικῶν τέκνων των· καὶ ἐν τούτοις τί βλέπετε; ὅτι δὲν παρευρίσκονται κατὰ τὴν σύνταξιν τοῦ πρωτοκόλλου. Σᾶς φέρω παραδείγματα ἐκ τῆς Ἀττικῆς, ὅτι ἀδιαφοροῦσι καὶ δὲν εὑρίσκονται κἂν ἐπὶ τόπου· δι’ αὐτὸ ἔρχονται κατόπιν αὐτὰ τ’ ἀποτελέσματα. Τώρα ἔρχομαι εἰς τὸ γεγονός. Ὑπάρχει ἀπόδειξις; Ὑπάρχει ἓν βούλευμα, ἀλλ’ αὐτὸ δὲν εἶναι ἀπόδειξις.

§38ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὑπάρχουν δικαστικαὶ ἀποφάσεις ἄπειραι.

§39ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Δὲν ἐγένοντο γνωσταὶ εἰς ἐμέ, καμμία· ἐσεῖς ἐδώσατε πίστιν εἰς τὸ βούλευμα. Ἐν τῇ ἀμφιβολίᾳ αὐτῇ, ἐζήτησα καὶ ἐγὼ νὰ παραχθῇ σπουδαῖον τεκμήριον, σπουδαία βεβαίωσις. Διὰ τοῦτο διοικητικῶς παρήγγειλα τὸν Εἰρηνοδίκην τῆς Νοτίου Πλευρᾶς νὰ μεταβῇ ἐπιτοπίως ἐκεῖ, ὅπου πρὸ πάντων ὑποδεικνύεται, ὅτι ὑπῆρξεν αὐτὴ ἡ κατάχρησις, νὰ ἐρευνήσῃ καὶ συλλέξῃ ὅλας τὰς πληροφορίας, ὅσαι ἠδύναντο νὰ χορηγηθῶσιν, ὥστε νὰ προχωρήσωμεν ἀσφαλέστερον εἰς τὴν καταδίωξιν. Ἀλλὰ κατεδείξατε σεῖς ἐκ μέρους μου ἄλλην ἀδιαφορίαν, ἢ ἔλλειψιν φροντίδος.

§40ΖΥΓΟΜΑΛΑΣ. Ὄχι, ὄχι.

§41ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἔλλειψιν φροντίδος περὶ τῶν συμφερόντων αὐτῶν τῶν προσώπων, καὶ ἰδοὺ πῶς κατεδείξατε αὐτήν· εἴπατε, ὅτι ἦλθον καὶ εἰς ἐμὲ καὶ τοὺς παρήγγειλα νὰ πληρώσουν ἀμέσως, καὶ τοὺς παρήγγειλα, τωόντι ἕως ὅτου καταδειχθῇ τὸ γεγονός, ἐνῷ, καθὼς νομίζετε σεῖς, ἔπρεπε ν’ ἀναστείλω τὴν πληρωμὴν ἕως ὅτου βεβαιωθοῦν αἱ καταπιέσεις. Ἐγὼ δὲν ἔχω δικαίωμα, οὔτε οὐδεὶς ἔχει δικαίωμα ν’ ἀναστείλῃ τὴν πληρωμὴν βεβαιωθέντων φόρων· αὐτοὶ εἶναι ἐκτελεστοὶ, καὶ ὅστις τὸ πράττει δὲν πράττει συμφώνως μὲ τὸν νόμον. Καὶ ἐπειδὴ μὲ δίδετε ἀφορμὴν, σᾶς ἀναφέρω γεγονός, διότι θὰ φέρω εἰς τὸ βῆμα ἐκ διαλειμμάτων ὁσάκις εὑρίσκω τοιαῦτα, οἷον τὸ τοῦ προκατόχου μου· ἦλθεν εἰς ἐμὲ ἡ κατάστασις τοῦ Ταμείου Θηβῶν καὶ ἐν αὐτῇ εὗρον ἔγγραφα τοῦ προκατόχου μου, ὅστις ἐπέτρεψε τὴν ἀναστολὴν πάσης καταδιώξεως.

§42ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Εὗρον ἐγκύκλιον τοιαύτην προηγουμένην τοῦ κ. Τρικούπη.

§43ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἔχετε ὑπομονήν. Δύναμαι νὰ σᾶς φέρω καὶ τὸ ἔγγραφον διὰ τοῦ ὁποίου ἐν προοιμίῳ λέγετε, ὅτι οὐδεὶς νόμος ἐπιτρέπει τὴν ἀναστολὴν, ἀλλὰ εἰς τὴν περίστασιν ταύτην δύναται ν’ ἀνασταλῇ. Θέλω σᾶς φέρει τὸ ἔγγραφον.

§44ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Δὲν τὸ ἀρνοῦμαι.

§45ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Σᾶς λέγω λοιπὸν, ὅτι ἐγὼ τοιοῦτόν τι δὲν θὰ πράξω ποτὲ, ὅταν ἔχω πρὸ ὀφθαλμῶν τὸν νόμον· θέτων αὐτὸν ὡς προοίμιον, δὲν δύναμαι νὰ εἰπῶ, ὅτι ἐπιτρέπεται, συμπτωματικῶς, δηλ. μόνον εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν, ὅ,τι ἀπολύτως ἀπαγορεύεται. Ὁ ἔντιμος ἐξ Ἀττικῆς βουλευτὴς φαίνεται, ὅτι εἶχε τοιαῦτα παραδείγματα ἐνώπιόν του, καὶ ἐνόμισεν, ὅτι αὐτὰ εἶναι κανὼν, καὶ ὅτι θέλει εὕρει καὶ μιμητὰς τοιούτων παραδειγμάτων· ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι ἡ μεγαλειτέρα παραβίασις τῶν νόμων ἡ ἀναστολὴ αὐτῶν, καὶ ἀρκετὴ ἄλλοτε περὶ τούτου ἐγένετο συζήτησις, καὶ ἀπεφασίσθη, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς δὲν δύναται ν’ ἀναστείλῃ τὴν καταδίωξιν. Πρέπει νὰ εἴπητε εἰς τοὺς ἐκλογεῖς σας, ὅτι ἔπραξα νομίμως, καὶ οὐδεμίαν ἐκδούλευσιν κάμνετε πρὸς αὐτοὺς, λέγοντες, ὅτι ἐγὼ ἀδιαφόρησα. Ἐὰν πληρώσουν, οὐδένα διατρέχουν κίνδυνον, διότι πρέπει πρῶτον νὰ βεβαιωθῇ δικαστικῶς, ὅτι ἐγένετο σφετερισμὸς ἀλλοτρίας περιουσίας, καὶ ὑποθέτω, ὅτι θ’ ἀποδειχθῇ. Τὰ πρόσωπα, ὅσα ἦλθον πρὸς ἐμὲ, μοὶ εἶναι γνωστὰ, καὶ γνωρίζω, ὅτι δὲν ἔχουν ἐκεῖνο τὸ ποσὸν τῶν ζώων, τὰ ὁποῖα ἐφάνησαν ὡς ἀδήλωτα· ἀλλὰ τὸ τοιοῦτον πρέπει νὰ βεβαιωθῇ δικαστικῶς· δὲν ἀρκεῖ ἡ ὕπαρξις ἑνὸς βουλεύματος, ἢ ὅτι μοὶ τὸ εἶπον 10 ἢ 20. Αὐτὰ εἶχα ν’ ἀπαντήσω εἰς τὸν κ. Ζυγομαλᾶν.

§46ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Λυποῦμαι, κύριοι, διότι ἡ ἔρευνα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἔφθασε μόνον μέχρι τοῦ ἐγγράφου τοῦ ἰδικοῦ μου, δὲν ἐπροχώρησεν ὅμως καὶ περαιτέρω διὰ νὰ ἴδῃ ὄχι μόνον ἔγγραφα, ἀλλὰ ἐγκύκλιον τοιαύτην τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ. Μετὰ τὸν Νόμον περὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν, οἱ Δῆμοι ἅπαντες, ἤ τινὲς, δὲν γινώσκω καλῶς, ὑπέβαλον παράπονα πρὸς τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι στεροῦνται τοῦ φόρου καὶ τῶν μέσων τῆς συντηρήσεως, διότι διάφοροι ταμίαι ἐκράτουν τὸν φόρον πρὸς συμψηφισμὸν τῶν ὅσων τὸ ταμεῖον καταβάλλει διὰ τὴν δημοτικὴν ἐκπαίδευσιν· ὁ κ. Τρικούπης, ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, συνεπείᾳ τῶν διαφόρων τούτων παραστάσεων, ἐξέδωκε ἐγκύκλιον καὶ εἶπεν, ὅτι ἐπειδὴ ἕνεκα τοῦ γεγονότος τούτου, πολλοὶ Δῆμοι παραπονοῦνται, ὅτι ὑστεροῦνται τῶν μέσων τῆς συντηρήσεως, ἐπιεικὲς θεωροῦμεν ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ διατάξωμεν τοὺς Ταμίας, νὰ μὴ συμψηφίζωσιν τοὺς δημοτικοὺς φόρους πρὸς τὰς προκαταβολὰς τοῦ Δημοσίου.

§47ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τί θὰ εἰπῇ αὐτό;

§48ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Τί σχέσιν ἔχει αὐτό;

§49ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Δυνάμει τῆς ἐγκυκλίου αὐτῆς, ἐπέτρεψα εἴς τινας Ταμίας νὰ μὴ συμψηφίζωσι διὰ ὀφειλόμενα.

§50ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν ἦτο ὀρθὸν, διατί δὲν τὸ ἐκάματε εἰς ὅλους τοὺς Δήμους; Τὸ ἐκάματε εἰς τοὺς φίλους σας, διὰ ῥουσφέτι.

§51Γ. ΡΟΥΦΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). (Ὄρα Παράρτημα).

§52ΔΙΑΜΑΝΤΗΣ. Ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀπαντῶν εἰς τὸν πρώην ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸν, εἶπεν, ὅτι ἔδωκε τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐξέδοτο σχετικῶς πρὸς ὅσα ἐλέχθησαν, ὡς ῥουσφέτι πρὸς τοὺς Δημάρχους καὶ φίλους του εἰς τὴν ἐπαρχίαν Θηβῶν. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ πληροφορήσω τὸ Σῶμα, ὅτι ἐν Θήβαις ὑπάρχουσι Δῆμοι ἐκ τῶν ὁποίων πέντε Δήμαρχοι ἀνήκουσιν εἰς τοὺς φίλους τοῦ προέδρου τῆς Κυβερνήσεως. Καθόσον δ’ ἐγὼ γνωρίζω τὰ δημοτικὰ Συμβούλια τῶν δύω ἑτέρων Δήμων, οἵτινες δὲν ἀνήκουσιν εἰς τὴν μερίδα τῶν φίλων τοῦ κ. Τρικούπη, τοιαύτας πράξεις δὲν ἔκαμον. Ἑπομένως, ὅ,τι ὁ κ. πρώην ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς ἔπραξε, τὸ ἔπραξε χάριν τῆς ὑπηρεσίας, καὶ πρὸς Δημάρχους, οἵτινες ἀσπάζονται τὰς ἀρχὰς τῆς μερίδος τῶν φίλων τοῦ νῦν Πρωθυπουργοῦ.

§53ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ πρώην ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς εἶπεν ὅτι, ὅ,τι ἔπραξε περὶ διαταγῶν πρὸς ἀναστολὴν καταδιώξεως εἰς Ταμεῖα, τὸ ἔπραξε κατόπιν ἐγκυκλίου, τὴν ὁποίαν ἐγὼ εἶχον ἐκδώσει· ἀλλ’ ἡ ὑπόθεσις, τὴν ὁποίαν ἀνέφερε, δὲν ἀφορᾷ εἰς τοιαύτην ἀναστολήν. Ἀνέφερεν ὑπόθεσιν, καθ’ ἥν, κηδόμενος τῶν συμφερόντων τῶν Δήμων, διέταξα ὅπως μὴ παρακρατῶνται τὰ εἰς αὐτοὺς ἀνήκοντα λόγῳ συμψηφισμοῦ. Τὴν διαταγὴν δ’ ἐγὼ εἶχον ἐκδώσει γενικὴν καὶ οὐχὶ εἰδικήν. Ὁ πρώην ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς ὀρθῶς θὰ ἔπραττε, ἐὰν ἐφήρμοζε τὰ τῆς ἐγκυκλίου ἐκείνης, διότι γνωστὸν εἶναι, ὅτι οἱ Δῆμοι δὲν ἔχουν τὰ μέσα πρὸς συντήρησιν, ὅταν μάλιστα ἀφαιρεθῶσιν ἀπ’ αὐτῶν τὰ εἰσοδήματα ἐκ τῆς ἐγγείου φορολογίας. Τὰ εἰσοδήματα ταῦτα εἰσεπράττοντο ἄλλοτε ἀπ’ εὐθείας παρ’ αὐτῶν· ἑπομένως δὲν ἐχώρει συμψηφισμός· τὸ αὐτὸ ἄρα ἦτο δίκαιον νὰ γίνηται καὶ ὅταν κατόπιν τοῦ νέου φόρου ἐπὶ τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν εἰσεπράττετο τὸ εἰς τοὺς δήμους ἀνῆκον ὑπὸ τῶν δημοσίων ταμιῶν. Ὁ πρώην ὑπουργὸς ὡμολόγησεν, ὅτι ἐφήρμοσε τὸ μέτρον ἐκεῖνο εἰδικῶς ὡς πρὸς δύω ἢ τρεῖς μόνον δήμους, νομίζω. Διὰ τοῦτο ἀπήντησα ἐγὼ ὡς ἀπήντησα, χωρὶς ν’ ἀφορᾷ ἡ ἀπάντησίς μου εἰς τὰς Θήβας, ἢ εἰς ἄλλο μέρος. Ὅταν τοιοῦτον μέτρον δὲν λαμβάνεται γενικῶς, εἶναι καὶ ὀνομάζεται χαριστικὸν καὶ οὐχὶ μέτρον δικαιοσύνης.

§54ΑΘΑΝΑΣΙΑΔΗΣ. Ὅταν οἱ δῆμοι ὀφείλουν πρὸς τὸ ταμεῖον, τὸ δὲ ταμεῖον δὲν συμψηφίζει, τοῦτο δὲν εἶναι ἀναστολή; Δὲν καταδικάζω τὸ μέτρον, διότι εἶναι ὑπὲρ οὗ συμφέροντος τῶν δήμων· ἀλλὰ λέγω, ὅτι εἶναι ἀναστολὴ εἰσπράξεως. Ἔδωσα δὲ τοιαύτην διαταγὴν εἴς τινας μόνον δήμους καθόσον μόνοι αὐτοὶ οἱ δῆμοι μοὶ ἐζήτησαν.

§55Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§56ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μὲ προέλαβεν ὁ κ. Πετιμεζᾶς, διότι ἀκριβῶς καὶ ἐγὼ σήμερον ἐσκόπευον νὰ φέρω τὸ ζήτημα τοῦτο Νομίζω, καὶ νομίζω ἐν πεποιθήσει, ὅτι ἐν ᾗ ἐποχῇ ζῶμεν αἱ ποιναὶ αἱ σκληραὶ, αἱ ἀπάνθρωποι, αἱ ἐπιβληθεῖσαι εἰς αὐτοὺς, πρέπει διά τινος μέτρου νὰ ἀρθῶσι. Δὲν θέλω νὰ ἐπέμβω κατὰ πόσον οἱ ἄνθρωποι οὗτοι περιέπεσαν εἰς ἀδίκημα, παραβάντες θρησκευτικόν τινα νόμον ἢ ὄχι· νομίζω ὅμως, ὅτι ἡ Κυβέρνησις πράττει καθῆκον, ἐὰν φροντίσῃ περὶ τῆς τύχης τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἵτινες τὰ πάντα ὑφίστανται, ἀπομεμακρυσμένοι τῶν οἰκίων των καὶ ἐκ τῆς κοινωνίας καὶ ζῶντες ὡς κτήνη. Νομίζω, ὅτι δύναται κάλλιστα νὰ συνδυασθῇ τὸ πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν ὀφειλόμενον σέβας πρὸς τὸ καθῆκον, τὸ ὁποῖον ἡ Κυβέρνησις ἔχει πρὸς ὄντα, διὰ τῆς καταδίκης αὐτῆς στερηθέντα παντὸς ἀνθρωπίνου. Ἡ Κυβέρνησις θέλει πράξει ἔργον φιλανθρωπίας καὶ δικαιοσύνης, συμβιβάζουσα τὸ πρᾶγμα καὶ διά τινος συνεννοήσεως τῆς Ἐκτελεστικῆς Ἀρχῆς πρὸς τὴν Ἐκκλησίαν φέρουσα συμβιβασμὸν, ὁ ὁποῖος καὶ τὰ δικαιώματα τῆς Ἐκκλησίας νὰ σεβασθῇ, καὶ τὰ δικαιώματα τῶν πολιτῶν νὰ τηρήσῃ.

§57ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί. «Ἐντελεστέρα πολιτεία ἐστίν, εἰς ἣν ὁ μὴ ἀδικούμενος ἀγανακτεῖ περισσότερον τοῦ ἀδικουμένου» (Πλάτων). Ἐκ τῆς ἀρχῆς ταύτης ὁρμώμενος κἀγώ, ὑψώνω φωνὴν ὑπὲρ τῶν καταδικασθέντων κληρικῶν ὑπὸ τῆς ἐν Ἑλλάδι Ἱερᾶς Συνόδου, Ἱεροθέου Μητροπούλου, πρώην Ἱεροκήρυκος, Ἠλία Βλαχοπούλου, πρώην Ἱεροκήρυκος, Ἀθανασίου Γεωργίου, Προηγουμένου Ἁγίας Λαύρας, Μελχισεδὲκ Φρουδάκη, Ἀρχιμανδρίτου, Σπυρίδωνος Γιαννουλέα Ἱερέως, Εὐσεβίου Ματθοπούλου Ἱερέως, Ἰγνατίου Σακελλαρίου Ἱερέως, Θεοκλήτου Ἰωαννίδου Ἱεροδιακόνου, Γερβασίου Κωνσταντινίδου Ἱεροδιακόνου, Νείλου Νικολαΐδου Ἱεροδιακόνου, Νήφωνος Δημοπούλου Ἱεροδιακόνου. Οἱ εἰρημένοι κληρικοὶ κατὰ τὸ 1878, ὡς δῆθεν αἱρετικοί, κατεδικάσθησαν ὑπὸ τῆς Ἱερᾶς Συνόδου εἰς πολυετῆ ἐξορίαν, ἐναντίον τοῦ Συντάγματος τῆς Ἑλλάδος, ὁρίζοντος ἐν ἄρθρῳ 7: «Ποινὴ δὲν ἐπιβάλλεται ἄνευ νόμου, ὁρίζοντος προηγουμένως αὐτὴν», καὶ ἐναντίον τοῦ ἄρθρου 1 τοῦ Ποινικοῦ Νόμου, καθ’ ὃ «ποινὴ δὲν καταγινώσκεται, πλὴν εἰς ἐκείνας μόνον τὰς πράξεις καὶ ἐλλείψεις, κατὰ τῶν ὁποίων νόμος τις ὥρισε προηγουμένως ῥητὴν ποινήν» Τὸ ἄρθρον 2 τοῦ Συντάγματος ὁρίζει: Ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία τῆς Ἑλλάδος τηρεῖ ἀπαρασαλεύτως τοὺς Ἀποστολικοὺς καὶ Συνοδικοὺς Κανόνας»· ἀλλ’ οὐδεὶς ἐκ τῶν Ἀποστολικῶν καὶ Συνοδικῶν Κανόνων ἐπιβάλλει ὡς ποινὴν τὴν ἐξορίαν καὶ τὸν σωματικὸν περιορισμὸν ἐπὶ αἱρέσει, ἀλλ’ ἐπιβάλλουσι καθαίρεσιν, ἢ ἀφορισμόν. Τὴν καταδικαστικὴν ἀπόφασιν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου οἱ ἀξιότιμοι, ἐκ τῶν ἀρίστων νομομαθῶν τῆς Ἑλλάδος, κύριοι Β. Οἰκονομίδης, Ν. Σαρίπολος καὶ Παῦλος Καλλιγᾶς κατέκριναν ὡς παράνομον, καὶ κατὰ λόγον ἀναρμοδιότητος καὶ κατ’ οὐσίαν, ὡς μὴ στηριζομένην εἰς νόμον τινὰ τοῦ Κράτους, ἀλλὰ στηριζομένην εἰς αὐθαιρεσίαν καὶ εἰς ἰδιότροπον ἰσχυρογνωμοσύνην τῆς Ἱερᾶς Συνόδου. Ὅθεν, κύριοι βουλευταὶ, προκειμένου λόγου περὶ προσωπικῆς ἐλευθερίας τοῦ πολίτου, ἡ Βουλή, ὡς ἀνωτάτη Ἀρχὴ πασῶν τῶν Ἀρχῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ Κράτους, χαίρει δικαίωμα νὰ ἐπιληφθῇ τῆς τοιαύτης οἰκτρᾶς καὶ ἰδιοῤῥύθμου καὶ ἀνωμάλου καταστάσεως τῶν πραγμάτων, καὶ ἐπιφέρῃ τὴν πρέπουσαν διόρθωσιν, καὶ διατάξῃ παραχρῆμα διὰ τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν τὴν ἀπελευθέρωσιν τῶν πολιτῶν, ὡς παρανόμως κρατουμένων, θεωροῦσα τὴν ἀπόφασιν τῆς Ἱερᾶς Συνόδου ὡς χάριν ἄγραφον, δυνάμει τοῦ ἄρθρ. 321 τοῦ ποινικοῦ νόμου, ὁρίζοντος: «Δημόσιοι ὑπάλληλοι, οἵτινες χρεωστοῦν ὡς ἐκ τῶν καθηκόντων αὐτῶν νὰ ἀνακαλύπτωσι καὶ ἐξετάζωσι τὰ πραττόμενα κακουργήματα καὶ πλημμελήματα, ἐὰν παρημέλησαν τὴν εἰς αὐτοὺς γενομένην μήνυσιν περί τινος αὐθαιρέτου κατακρατήσεως, συμβάσης εἰς ὁποιονδήποτε τόπον, δὲν ἐξήτασαν παραχρῆμα τὴν μηνυθεῖσαν εἰς αὐτοὺς πρᾶξιν, καὶ δὲν ἀνήγγειλαν εἰς τὴν ἀνήκουσαν Ἀρχήν, καταδικάζονται ὡς συναίτιοι τῆς αὐθαιρέτου κατακρατήσεως». Πέπεισμαι ὅθεν, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν θέλει παραχρῆμα φιλοτιμηθῇ νὰ πράξῃ τὰ πρέποντα πρὸς ἀπελευθέρωσιν τῶν ἀδίκως ἐξορίστων κληρικῶν.

§58ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν). Δὲν εἶναι ἡ παροῦσα στιγμὴ νὰ συζητήσωμεν ἂν νομίμως ἢ ἀνόμως, δικαίως ἢ ἀδίκως αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι κατεδικάσθησαν. Τὸ ζήτημα δύναται ἄλλοτε νὰ ἐξετασθῇ. Ἀπαντῶ μόνον εἰς τοὺς προαγορεύσαντας, οἵτινες ἔκαμον τὴν ἐπερώτησιν, ὅτι αὐτοὶ ἐξαρτῶνται ἀπὸ τὴν Σύνοδο. Ἡ Κυβέρνησις δὲν τοὺς ἔστειλεν εἰς ἐξορίαν. Ἴσως καὶ ἐγὼ ἤθελον συμφωνήσει μὲ πολλὰ ἀφ’ ὅσα ἐλέχθησαν, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν τοὺς ἔστειλε· σκέπτεται δὲ καὶ ἴσως ἐσκέφθη περὶ αὐτῶν.

§59ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἄνευ προοιμίων ἀναγινώσκω τὸ ἔγγραφον τοῦ ἐντίμου προκατόχου μου· «Βασίλειον τῆς Ἑλλάδος, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν πρὸς τὸν Ταμίαν Θηβῶν. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὑπεβλήθησαν πράξεις τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου, δι’ ὧν ἀποδεικνύεται, ὅτι, ἕνεκα τῆς κατὰ τὸ τρέχον ἔτος ἐπελθούσης κατὰ τὴν αὐτόθι ἐπαρχίαν σιτοδείας, οἱ δηλωταὶ γαιῶν καὶ φυτειῶν δὲν δύνανται νὰ πληρώσουν τὰς ἐτησίας δόσεις τῶν δηλωθεισῶν τούτων γαιῶν κατὰ τὸ τρέχον ἔτος. Ἡ Κυβέρνησις, ἐπιθυμοῦσα νὰ παρασχεθῇ τοῖς δηλωταῖς εὐκολία διὰ τὴν πληρωμὴν τῆς ἐτησίας δόσεως τῶν γαιῶν καὶ φυτειῶν, μὴ δυναμένη δὲ νὰ πράξῃ τοῦτο, διότι δὲν ὑπάρχει νόμος ἐπιτρέπων τὴν ἀναστολὴν τῆς καταδιώξεως, συνιστᾷ ὑμῖν ὅπως ἀναβάλητε προσωρινῶς τὴν εἴσπραξιν τῆς ἐτησίας δόσεως τοῦ τρέχοντος ἔτους. Τὸ μέτρον ὅμως τοῦτο πρέπει νὰ ἦναι γενικὸν ἐπὶ τῶν ὀφειλετῶν ἐκ γαιῶν καὶ φυτειῶν. Προσθέτω καὶ τοῦτο διὰ νὰ συμπληρώσω τὴν πληροφορίαν περὶ τοῦ ἀποτελέσματος, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ παρελθόντος ἔτους φέρει ἐκ τῆς ἐκποιήσεως ἐθνικῶν γαιῶν 3,500,000· πόσον δὲ καθυστερεῖται; 3,200,000.

§60ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ ζήτημα, ὅπως ἀνεπτύχθη περὶ τῶν ἐξορίστων καλογήρων, δύναται νὰ ἐξετασθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς, διότι, ὡς ἀνέφεραν οἱ προλαλήσαντες, καὶ ἐγὼ ἔν τινι ἐκθέσει, προκληθείσῃ παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἐπὶ παρομοίου ζητήματος, καὶ κατὰ τοὺς δεινοτέρους νομικοὺς οὓς ἔχομεν εἰς τὸν Τόπον, οὐδεμία τιμωρία τοιαύτης φύσεως δύναται νὰ ἐπιβληθῇ· ἐπιβαλλομένη δὲ προσβάλλει τὰς θεμελιώδεις διατάξεις τοῦ Συντάγματος καὶ αὐτὸ τὸ Καταστατικὸν τῆς Συνόδου. Τῷ ὄντι, ἀφοῦ εἰς τὴν πολιτείαν μας τὴν συνταγματικὴν, ἢ τὴν λεγομένην συνταγματικὴν, ἔχομεν διάταξιν τοῦ τε Συντάγματος καὶ τῶν νόμων, δι’ ἧς ὁρίζεται, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ τιμωρηθῇ ἄνευ νόμου, καὶ ἀφοῦ πρόκειται περὶ μιᾶς τιμωρίας, ἥτις εἶναι ἡ μεγίστη, εἶναι ἡ ἀφαίρεσις τῆς προσωπικῆς ἐλευθερίας τοῦ πολίτου· διότι καὶ οἱ κληρικοὶ εἶναι πολῖται πρέπει νὰ ἐξετασθῇ τὸ ζήτημα ἀπὸ τὴν Βουλὴν, διότι πρόκειται περὶ τῶν νόμων τῆς πολιτείας. Καὶ ναὶ μὲν ὅλοι οἱ κληρικοὶ ὑπάγονται εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τῆς Συνόδου, ἀλλ’ ἡ ποινὴ ἐκτελεῖται διὰ Βασιλικοῦ διατάγματος, προκαλουμένου παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, καὶ ἡ χάρις ἵνα δοθῇ ἀπαιτεῖται Βασιλικὸν διάταγμα. Λέγω λοιπὸν, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι ἐντὸς τοῦ δικαιώματος τῆς Βουλῆς, προκειμένου περὶ προσωπικῆς ἐλευθερίας πολίτου· διότι εἶναι τὰ μέγιστα ἄδικον εἰς καλογήρους, εἰς μοναχοὺς, οἵτινες, ὡς ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματος αὐτῶν, ὑπέβαλον ἑαυτοὺς εἰς ἐξουσίαν ἑκουσίαν ἐν μοναστηρίοις βιοῦντες, ἅτινα εὑρίσκονται εἰς τὰς ἐρημίας, νὰ ἔρχεται ἄλλη Ἀρχὴ ἐναντίον τῶν νόμων νὰ τοὺς ἁρπάζῃ ἀπὸ τὰς μονὰς καὶ νὰ τοὺς στέλλῃ ἀλλαχοῦ εἰς μέρη εἰς ἃ δὲν ἔχουν πῶς νὰ ζήσουν· διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τὸ ζήτημα πρέπει ταχέως νὰ ἐξετασθῇ.

§61ΓΡΥΠΑΡΗΣ. Συμφωνῶ μετὰ τοῦ προλαλήσαντος, τόσῳ μᾶλλον, καθόσον ἐνθυμεῖσθε, ὅτι κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον εἶχεν ὑποβληθῆ ἀναφορὰ ὑπογεγραμμένη παρὰ 6,000 πολιτῶν, ὅπως ληφθῇ πρόνοια περὶ τοῦ ζητήματος τούτου, αἰτιωμένων ῥητὴν τοῦ Συντάγματος παράβασιν. Ἡ Βουλὴ οὐ μόνον δικαίωμα ἀλλὰ καὶ καθῆκον ἔχει νὰ μὴ ἀφήσῃ νὰ παρέλθῃ ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἐν σιγῇ ἐν τοῖς ἀρχείοις τοῦ Βουλευτηρίου, ἀλλὰ νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν πρὸς συζήτησιν· προτείνω τὸ προσεχὲς Σάββατον (θόρυβος).

§62ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν συνηγορῶ ὑπὲρ τῆς ἀποφάσεως τῆς Συνόδου· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι τῆς ἁρμοδιότητος τῆς Βουλῆς νὰ ἀναμιχθῇ εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο. Ἐὰν ἡ ἀπόφασις τῆς Συνόδου ἦναι παράνομος, ἔκθεσμος, ἐναντία τοῦ Συντάγματος, δύνανται οἱ κληρικοὶ νὰ καταφύγουν εἰς τὴν Εἰσαγγελίαν, ὅπως ζητήσουν τὴν ἐλευθερίαν των. Ὅταν ὁ νόμος παρέχῃ εἰς ἕκαστον τὸ μέσον τῆς προστασίας τῶν δικαιωμάτων του, τῆς ἐλευθερίας του, δὲν ὑπάρχει λόγος, ὅπως ἡ Βουλὴ ἀσχοληθῇ εἰς τοιαῦτα ζητήματα. Ἂς καταφύγουν εἰς τὰ δικαστήρια, ὅπως ἀπολαύσωσι δικαιοσύνην, ἂν παρανόμως κατεδικάσθησαν.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἔχομεν τὴν συζήτησιν τῆς συμπληρωτικῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Χαλκίδος ὡς πρὸς τὸν τέταρτον βουλευτήν. Τὸ πέμπτον Τμῆμα παμψηφεὶ προτείνει νὰ ἀναγνωρισθῇ τέταρτος βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας Χαλκίδος ὁ κ. Ἀλέξανδρος Οἰκονόμου, κεκτημένος τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου προσόντα. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ νόμιμον τῆς ἐκλογῆς, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ὡς πέμπτον βουλευτὴν τὸν κ. Ἀλέξανδρον Οἰκονόμου. (Ὁ κ. Οἰκονόμος δίδει τὸν νενομισμένον ὅρκον τοῦ βουλευτοῦ). Ἔχομεν ἤδη τὴν ἐκλογὴν τῆς Ἐξεταστικῆς ἐνεαμελοῦς Ἐπιτροπῆς. (Ἄρχεται ἡ διὰ ψηφοδελτίων ψηφοφορία τῆς ἐκλογῆς ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ἀντιπροέδρων Χ. Κανελλοπούλου καὶ Ν. Γεωργιάδου ὡς ψηφολεκτῶν).

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 171. 109, τὰ ὀνόματα Βουλπιώτης, Φωτήλας, Λεβίδης. Ποταμιᾶνος, Βαλέττας, Χριστόπουλος· 62 δὲ τὰ ὀνόματα Ζηκόπουλος, Βάλβης, Τζάνες.

§65ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ ἡ πίστωσις τοῦ Ἀπριλίου, ὡς πρῶτον ἀντικείμενον. (Ἀναγινώσκεται τὸ πρῶτον ἄρθρον).

§66ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Θὰ ἐρωτήσω ἐὰν εἰς τὴν πίστωσιν αὐτὴν περιλαμβάνηται καὶ ὁ μισθὸς τῆς ἐνεαμελοῦς Ἐπιτροπῆς, ἣν διώρισε τὸ ὑπουργεῖον πρὸς ἐξέλεγξιν τοῦ δανείου.

§67ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν λαμβάνει μισθὸν, ἀλλ’ ἀποζημίωσιν, ἧς αὐτὸν τὸν μῆνα δὲν θὰ κάμωμεν χρῆσιν. (Θόρυβος). (Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νόμου καθὼς καὶ τὸ σύνολον, καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν).

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τῆς προτάσεως περὶ ἐπισκευῆς καὶ ἐκκαθαρίσεως τοῦ κατὰ τὸ Ληλάντιον πεδίον Καλλαποδίου.

§69ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἔλαβον τηλεγράφημα ἐκ Χαλκίδος, ἀναγγέλλον, ὅτι κατόπιν τῶν αἰτηθεισῶν διὰ τῆς Νομαρχίας πληροφοριῶν περὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου, τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τῶν κυρίων βουλευτῶν, ἀποστέλλονται ἀναφοραὶ παρὰ τῶν κτηματιῶν καὶ παρὰ τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, αἰτοῦνται δὲ ὅπως ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις μέχρις οὗ φθάσωσιν αἱ ἀναφοραί.

§70ΦΛΟΓΑΪΤΗΣ ΚΑΙ ΑΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἄς ἀναβληθῇ.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου ἐπὶ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ζώων διὰ τὸ 1882.

§72ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ ψηφισθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§73Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Νομίζω, ὅτι αἱ τροπολογίαι, αἱ προτεινόμεναι, πρέπει νὰ προταθῶσι κατὰ τὴν βʹ ἀνάγνωσιν, ἵνα γνωρίσωμεν τόσον ἡμεῖς, ὅσον καὶ ἡ Κυβέρνησις· σκοπιμώτερον δ’ εἶναι νὰ γίνηται ἡ συζήτησις κατὰ τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν.

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει μία τροπολογία τοῦ κ. Δηλιγιάννη.

§75ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔχει ὑπηρεσίαν καὶ εἶναι ἠναγκασμένος νὰ φύγῃ, παραιτοῦμαι.

§76ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Μένει ὁ κ. Πρόεδρος.

§77ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ παραιτοῦμαι· ἀλλ’ ὄχι καὶ ἂν γείνῃ ψηφοφορία.

§78ΤΙΝΕΣ. Ὁμιλήσατε.

§79ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι τόσον σπουδαῖον, ὥστε ἠδύνατο τῳόντι νὰ γείνῃ ἡ ἀναβολὴ, καὶ τούτου ἕνεκεν, ὄχι δὲ μόνον διότι ᾔτησε τὴν ἀναβολὴν ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν, ἀλλὰ καὶ διότι ἡ Βουλὴ εἶναι κεκμηκυῖα, καὶ ἡ ὥρα λίαν προκεχωρημένη, ἑπομένως ἡ μὲν συζήτησις δὲν θὰ ἔχῃ τὴν ζωηρότητα ἐκείνην, τὴν ὁποίαν τοιαῦται συζητήσεις ἀπαιτοῦσιν, οἱ δὲ βουλευταὶ δὲν θὰ ἔχωσι τὴν δύναμιν τῆς συντόνου ἐκείνης προσοχῆς, ἣν ὀφείλουσι νὰ καταβάλλωσιν ἐπὶ ζητήματος σπουδαίως ἐνδιαφέροντος τὸν Τόπον. Διὰ τοῦτον κυρίως τὸν λόγον συνήνεσα νὰ ἀναβάλω τὴν ὁμιλίαν μου εἰς αὔριον· ἀλλ’ ἐπειδὴ πολλοὶ τῶν βουλευτῶν ἐπιθυμοῦσι τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συζητήσεως, ἐπιλαμβάνομαι αὐτῆς, ἐλπίζων, ὅτι ἔχουσι μετὰ τῆς ἐπιθυμίας καὶ τὴν ἀπόφασιν νὰ ἀκούσωσι προσεκτικῶς τὴν ἀνάπτυξιν, τὴν ὁποίαν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου θέλω κάμει. Θὰ περιορισθῶ μάλιστα ὡς οἷόν τε στενότερον εἰς τὸ ζήτημα, διότι φρονῶ, ὅτι εἶναι ἀρκούντως σοβαρὸν, ὅπως ἀπασχολήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, καὶ διότι νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ποσῶς ἀνάγκη ἐπὶ τοιούτου ζητήματος νὰ ἀναμιγνύῃ τις θεωρίας ξένας τοῦ προκειμένου καὶ νὰ ποιῆται, ὡς ὁ κ. Καλλιγᾶς ἔπραξε, διεκδρομὰς ἐθνολογικὰς καὶ ἱστορικὰς, αἱ ὁποῖαι σκοτίζουσι μᾶλλον ἢ διαφωτίζουσι τὴν συζήτησιν. Πρόκειται ἁπλῶς περὶ τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ζώων, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ θέλω ὁμιλήσει. Εὐθὺς δὲ ἐν ἀρχῇ διαμαρτύρομαι κατὰ τῆς ἰδέας, τὴν ὁποίαν ἐξήνεγκεν ὁ φεύγων τὴν στιγμὴν ταύτην κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἡ αὔξησις τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ζώων κυρίαν ἔχει αἰτιολογίαν τὴν ἀνάγκην τοῦ Κράτους πρὸς αὔξησιν τῶν πόρων αὐτοῦ. Εἶπεν ὁ κ. Καλλιγᾶς, ὅτι ὁ προορισμὸς τοῦ Ἑλληνικοῦ Ἔθνους ἐπιβάλλει εἰς αὐτὸ ὑποχρεώσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦσι δαπάνας, καὶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρίδωμεν τὸν προορισμὸν αὐτὸν τοῦ Ἔθνους. Προσέθηκε δὲ ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς, ἐπισείων ἀπειλητικῶς πρὸ τῶν ὀφθαλμῶν ἡμῶν τὸ φάσμα τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐνεστῶτος ἔτους, ὅτι πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τὸν φόρον αὐτὸν, διὰ νὰ μὴ ἀφήσωμεν χαίνοντα τὸν προϋπολογισμόν. Ὥστε, κατὰ τὸν κ. Καλλιγᾶν, οἱ μὴ ψηφίζοντες τὸ νομοσχέδιόν του, παραγνωρίζουσι τὸν προορισμὸν τοῦ Ἑλληνισμοῦ, οἱ ἀποκρούοντες τὴν αὔξησιν, ἢ μᾶλλον τὸν διπλασιασμὸν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ζώων, δεικνύουσιν ἀσυνεσίαν οἰκονομικὴν, ἀφίνοντες νὰ ἐξογκωθῇ ἓν τοιοῦτον ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Καλλιγᾶς, διὰ νὰ καταστήσῃ φοβερώτερον, παρέστησεν ἡμῖν σήμερον πολλῷ ἀνώτερον τῶν ἰδίων αὐτοῦ προηγουμένων ὑπολογισμῶν. Μᾶς εἶπεν ἤδη, ὅτι τὸ ἔλλειμμα δύναται νὰ ἀναβῇ εἰς 15,000,000 δραχμῶν, κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος, διότι ἤδη ἀποβλέπει εἰς ἄλλον σκοπὸν, τὴν αὔξησιν τῶν φόρων, ἐνῷ ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, ὃν αὐτὸς οὗτος εἰσήγαγε, τὸ ἀνέγραψεν εἰς 11,000,000 δραχμῶν, διότι τότε πρὸς ἀντίθετον ἀπέβλεπε σκοπὸν, τὴν ὑποστήριξιν τῶν προτεινομένων δαπανῶν. Εἶπον, ὅτι διαμαρτύρομαι κατὰ τῆς ἰδέας αὐτῆς, διότι ἤθελεν εἶσθαι τῷ ὄντι παραλογισμὸς οἰκονομικὸς, ἐὰν ἐπεκράτει αὐτὴ ἡ ἀρχὴ ὡς βάσις αἰτιολογικὴ τῆς αὐξήσεως ὡρισμένου φόρου. Οὐδεὶς ἠμφισβήτησε τὰς ὑποχρεώσεις τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Πάντοτε δὲ καὶ πάντες ὑπήρξαμεν πρόθυμοι εἰς θυσίας ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων. Οὐδεὶς ἐπίσης ἠμφισβήτησεν, ὅτι ἡ κατάστασις τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶναι λίαν κακὴ, ὅτι μάλιστα εἶναι κατάστασις ὀδυνηρὰ, καὶ ὅτι ἡ θεραπεία τῆς τοιαύτης καταστάσεως εἶναι ἀνάγκη ἐπιτακτικὴ καὶ ἐπείγουσα. Ἀλλὰ πολὺ ἀπέχουσιν αἱ ἀλήθειαι αὗται ἀπὸ τοῦ ψεύδους τῆς παραδόξου καὶ πρωτοτύπου δικαιολογίας, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Καλλιγᾶς ἔφερε πρὸς ὑπεράσπισιν τῆς αὐξήσεως τοῦ ποιμνιακοῦ φόρου. Ἡ αὔξησις φόρων ἢ ἡ ἐλάττωσις αὐτῶν ἐπιβάλλεται μόνον ἢ καθίσταται δυνατὴ ἐκ τῆς ἐπιτάσεως τῶν ἀναγκῶν ἢ ἐκ τῆς εὐπορίας τοῦ Κράτους, ἀλλὰ δὲν εἶναι, ἄπαγε, ἡ ἐπίτασις τῶν ἀναγκῶν δικαιολογία τῆς αὐξήσεως ὡρισμένου φόρου. Ὡρισμένου φόρου ἡ αὔξησις δέον νὰ στηρίζηται ἀποκλειστικῶς εἰς λόγους, ἀφορῶντας εἰς τὴν ἴσην καὶ δικαίαν διανομὴν αὐτοῦ τούτου τοῦ φόρου, καὶ εἰς τὴν φορολογικὴν δύναμιν τῆς κοινωνίας, ὅπως ὑποστῇ αὐτὸν, δύναμιν, ἥτις βάσιν ἔχει τὴν ἀληθῆ παραγωγὴν καὶ τὴν ἐν δικαίῳ μέτρω φορολογίαν τῆς παραγωγῆς ταύτης. Ἀλλ’ ὁ κ. Καλλιγᾶς ἐτήρησεν ἆρά γε αὐτὴν τὴν ἀληθῶς οἰκονομικὴν ἀρχήν; οὐδαμῶς. Ὁ κ. Καλλιγᾶς ἐν τῇ αἰτιολογικῇ ἐκθέσει αὐτοῦ, τὴν ὁποίαν διὰ μακρῶν ἀνέπτυξε καὶ προσεπάθησε νὰ καλλύνῃ μὲ ἐπεισόδια καὶ μὲ διεκδρομὰς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐξήγησε καὶ τοὺς οἰκονομικοὺς δῆθεν λόγους, ὧν ἕνεκα προτείνει τὴν αὔξησιν τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν ζώων. Πλὴν τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν ἀπέκρουσα καὶ καθ’ ἧς, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι διαμαρτύρομαι, εἶπεν ὁ κ. Καλλιγᾶς, ἔγραψε δὲ καὶ ἐν τῇ ἐκθέσει του, ὅτι ηὔξησεν ἡ τιμὴ τοῦ κρέατος καὶ ὅτι τοῦτο εἶναι ἀπόδειξις αὐξήσεως τῆς παραγωγῆς· ὡς πρὸς δὲ τὰς αἶγας, προσθέτει, ὅτι ἔχει καὶ ἄλλον σκοπὸν, οὗ χάριν διπλασιάζει τὸν φόρον αὐτῶν. «Θέλω, εἶπε, νὰ περιορίσω, ἢ μᾶλλον νὰ ἐξαφανίσω τὸ ζῶον τοῦτο, ὡς βλαβερόν εἰς τὴν γεωργίαν, ὡς βλαβερὸν εἰς τὰ δάση»! Τὸ πρῶτον, ἤτοι ἡ φαντασιώδης αὔξησις τῆς παραγωγῆς στηρίζεται εἰς μίαν ἀξιοθρήνητον πλάνην οἰκονομικήν. Ἐσύγχυσεν ὁ κ. Καλλιγᾶς τὴν ἀγοραίαν τιμὴν τῶν πραγμάτων μὲ τὴν παραγωγικὴν ἀξίαν αὐτῶν· ὑπάρχει δὲ ἄβυσσος, χωρίζουσα τὰ δύω ταῦτα. Εἶναι μάλιστα συνηθέστατον, ἐὰν δὲν ἦναι κανὼν, ὅτι ὅσον πλειότερον αὐξάνει ἡ ἀξία ἡ ἀγοραία, τοσοῦτον ἐλάσσων ὑποτίθεται καὶ εἶναι ἡ παραγωγικὴ ἀξία. Διατί ηὔξησε ἡ τιμὴ τοῦ κρέατος; Ηὔξησε διότι ὁ κτηνοτρόφος κερδίζει πλειότερα, ὡς πιστεύει πλανώμενος ὁ κ. Καλλιγᾶς, ἢ διότι, ἕνεκα τῆς ἐπελθούσης ἐπιζωοτίας, ἕνεκα τῆς ἐκ τοῦ χειμῶνος καταστροφῆς, ἐπῆλθεν ἡ ἐλάττωσις τῆς παραγωγῆς, ἑπομένως ἔλλειψις ἀρκούντων ζώων πρὸς πλήρωσιν τῶν ἀναγκῶν τῆς κοινωνίας;

§80ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Ἡ αὔξησις προέρχεται καὶ ἐκ τῆς ζητήσεως.

§81ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Καραπάνον, ἂν καὶ, ὡς φαίνεται, δὲν ἐνόησεν ἀκριβῶς, ὅτι οὐδαμοῦ σχεδὸν καὶ πρὸ πάντων εἰς τὰ πράγματα τῆς πρώτης ἀνάγκης ἐπέρχεται ἡ αὔξησις τῆς ζητήσεως ἄνευ ἐλαττώσεως τῆς παραγωγῆς· ἐκτὸς ἐὰν δυνηθῇ ν’ ἀποδείξῃ τὸ ἀνύπαρκτον τοῦτο, ὅτι ἀπὸ πέρυσιν ἕως ἐφέτος ἐδιπλασιάσθη ὁ πληθυσμὸς ἐν Ἑλλάδι, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐπῆλθεν ὁ διπλασιασμὸς τῆς τιμῆς τοῦ κρέατος...

§82ΚΑΡΑΠΑΝΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε ν’ ἀρνηθῆτε, ὅτι εἷς λόγος συντελῶν εἰς τὴν αὔξησιν τῆς τιμῆς τοῦ κρέατος, εἶναι καὶ ἡ ζήτησις, καὶ ὅτι εἶναι ὁ πρῶτος λόγος τῆς αὐξήσεως.

§83ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ζήτησις ἢ μᾶλλον ἡ αὔξησις τῆς ζητήσεως, οὔτε λόγος εἶναι, οὔτε αἰτία καθ’ ἑαυτὴν, ἀλλ’ εἶναι ἀναγκαῖον καὶ λυπηρὸν ἀποτέλεσμα τῆς ἐλαττώσεως τῆς παραγωγῆς. Ὥστε ἡ αὔξησις τῆς ἀγοραίας τιμῆς εἶναι ἀπόδειξις οὐχὶ τῆς ζητήσεως τῆς πολλῆς, ἀλλὰ τῆς ὀλίγης προσφορᾶς. Ἡ ζήτησίς σας, εἰς ἣν ἀπορῶ πῶς ἐπιμένετε, κυβερνᾶται ἀπὸ τὴν προσφορὰν καὶ ἐξαρτᾶται ἐξ αὐτῆς. Εἶσθε τώρα εὐχαριστημένος; Ἀλλ’ ὅπως ἐννοηθῶ, πρέπει, ὡς βλέπω, νὰ καταδείξω καὶ διὰ παραδείγματος, ὅτι ἐὰν ηὔξησεν ἡ τιμὴ τοῦ κρέατος, ηὔξησεν οὐχὶ διότι συνηύξησε καὶ ἡ παραγωγή, ἀλλὰ διότι ἡ παραγωγὴ ἠλαττώθη. Τί συμβαίνει ἐν τοῖς πράγμασιν; Ὁ καταναλωτὴς ἠγόρασεν ἐφέτος τὸν ἀμνὸν ἀντὶ δεκαπέντε δραχμῶν, ἐνῷ πέρυσι τὸν εἶχεν ἀγοράσει ἀντὶ 10. Ὁ παραγωγὸς ἔλαβε πράγματι τὰς 15 ταύτας δραχμὰς ἀλλὰ διότι ἔλαβε πλειοτέρας τῶν πέρυσιν, ἐπλούτισεν; οὐχί. Πέρυσιν εἶχε πλειότερα ζῶα καὶ πλειότερα προσέφερε πρὸς πώλησιν, διότι πέρυσι δὲν εἶχεν ἐπέλθει ἡ καταστροφὴ, ἥτις ἐπῆλθε, δυστυχῶς, ἐφέτος, καὶ ἥτις ἐκ τῶν δύω πρὸς πώλησιν ἀμνῶν τῷ ἀφήρπασε τὸν ἕνα. Ἂν εἶχε τοὺς δύω καὶ ἐφέτος, ὁ παραγωγὸς ἤθελε λάβει δέκα δραχμὰς δι’ ἕκαστον αὐτῶν, καὶ ὁ καταναλωτὴς ἤθελε πληρώσει δι’ αὐτὸν 10 ἐπίσης δραχμάς· ἀλλ’ οὕτω ὁ παραγωγὸς θὰ εἶχεν ἀντὶ τῶν δεκαπέντε, εἴκοσι δραχμάς. Ἑπομένως ἡ ὑπερτίμησις ἀντὶ ν’ ἀποδεικνύῃ αὔξησιν παραγωγῆς, μαρτυρεῖ ἐλάττωσιν αὐτῆς, ἤτοι ὅλως διόλου τὸ ἐναντίον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον καὶ ἀνέγραψεν ἐν τῇ ἐκθέσει του ὁ κ. Καλλιγᾶς καὶ εἶπεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἀντὶ τοῦ πλούτου τῶν κτηνοτρόφων ἔχομεν τὴν πενίαν αὐτῶν, καὶ ἐν τῇ στιγμῇ τῆς πενίας καὶ τῆς καταστροφῆς ἐρχόμεθα νὰ διπλασιάσωμεν τὸν φόρον! Καὶ αὐτὴ ἡ καταστροφὴ τῆς κτηνοτροφίας ἐφέτος δὲν εἶναι ἄγνωστος, εἶναι παγκοίνως γνωστή· μάλιστα ὁ κ. Πρόεδρος τοῦ Ὑπουργείου δύναται ν’ ἀνεύρῃ εἰς ἕν τῶν ἀρχείων του ἐγκυκλίους τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ τῶν ὁποίων ἐγράφοντο πρὸ δύω περίπου μηνῶν πρὸς τοὺς Νομάρχας τὰ ἑξῆς· «Δὲν ἔχομεν κρέατα ἐδῶ, πεινῶμεν, σπεύσατε ν’ ἀποστείλητε». Τὸ δὲ ἐμπόριον, ὡς γνωρίζει ὅλη ἡ Ἀθηναϊκὴ κοινωνία, ἔσπευσε νὰ φέρῃ κρέατα ἀκόμη καὶ ἀπὸ τὴν Ῥωσσίαν, διότι ἐν Ἑλλάδι δὲν ὑπῆρχον, ἕνεκα τῆς ἐπελθούσης καταστροφῆς. Αὕτη δὲ εἶναι ἡ ἀληθὴς αἰτία τῆς αὐξήσεως τῆς τιμῆς τῆς ἀγοραίας. Ὁ κ. Καλλιγᾶς εἶπε προσέτι καὶ ἄλλο τι, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι πλέον ἁπλῶς πλάνη οἰκονομικὴ, ἀλλ’ εἶναι φορολογικὴ ἀκολασία. Εἶπεν, ὅτι διὰ τοῦ φόρου αὐτοῦ μέλλει νὰ ἐλαττώσῃ τὸ ἀντικείμενον τοῦτο τῆς ἀτομικῆς ἰδιοκτησίας, δηλαδὴ προτείνει εἰς τὴν ἐπιψήφισιν ἡμῶν φόρον ἐξοντώσεως! Ἐγνώριζα, ὅτι ὑπῆρξαν φόροι κατὰ τῆς πολυτελείας (somptuaires), ὅτι ὑπῆρξαν φόροι προστατευτικοὶ (protecteurs), ὅτι ὑπῆρξαν καὶ φόροι ἀπαγορευτικοὶ (prohibitifs), ἀλλὰ φόρον ἐξολοθρευτικὸν οὐδέποτε ἤκουσα. Ἀνήκει ἡ δόξα τῆς ἐφευρέσεως αὐτοῦ εἰς τὸν κ. Καλλιγᾶν. Καὶ διὰ νὰ δικαιολογήσῃ τοιοῦτον φόρον, ἐπειδὴ ἄλλο τι σπουδαῖον καὶ πραγματικὸν δὲν εἶχε, προσέφυγεν εἰς τὸ μέσον τοῦ νὰ θέσῃ εἰς ἡμᾶς τὸ δίλημμα, κατὰ τοῦ ὁποίου διεμαρτυρήθην, εἰπὼν ἡμῖν, ὅτι ἢ πρέπει νὰ ψηφίσωμεν τὴν αὔξησιν, ἢ δὲν θέλομεν νὰ ἐξυπηρετηθῶσι τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνισμοῦ, καὶ δὲν θέλομεν νὰ φέρωμεν τὸ ἰσοζύγιον τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἀλλ’ αὐτὸ ἔπρεπεν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ σκεφθῇ, καὶ δὲν τὸ ἐσκέφθη ποσῶς, διότι ἐκ τῶν φόρων, τοὺς ὁποίους μέχρι τοῦδε προέτεινεν εἰς τὴν Βουλὴν, παρατηρῶ, ὅτι πᾶν ἄλλο ἔπραξε παρὰ νὰ σκεφθῇ περὶ ἐξευρέσεως πόρων. Καὶ ὤφειλεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἠδύνατο νὰ ἐξεύρῃ πόρους, καὶ ὄχι νὰ καταφύγῃ εἰς τὴν αὔξησιν ὑπαρχόντων φόρων, τὸ ὁποῖον εἶναι τόσον ἄτοπον καὶ ἄδικον, ὅσον καὶ ἄσκοπον, δύναμαι νὰ εἴπω χονδροειδὲς, διότι ποίαν οἰκονομικὴν ἢ κἂν φορολογικὴν ἔννοιαν ἔχει τὸ ν’ αὐξήσῃ τις τὸ 5% εἰς 7, καὶ τὸ 8 εἰς 15; Τί δὲ νομίζετε, ὅτι ἀπέναντι τοῦ ἐλλείμματος τῶν 15 ἑκατομμυρίων, τὸ ὁποῖον μᾶς ὑπόσχεται ὁ κ. Καλλιγᾶς διὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος, τί νομίζετε, ὅτι ἐπρότεινεν ἡ Κυβέρνησις; αὔξησιν ἑνὸς ἑκατομμυρίου καὶ ἑκατὸν χιλιάδων δραχμῶν μόνον. Λέγω δὲ μόνον, διότι ὁ φόρος ὁ ἐπὶ τῶν τελωνιακῶν δασμῶν πρόκειται νὰ ἐξυπηρετήσῃ κατὰ τὰ τέσσαρα πέμπτα ἑτέραν ἀνάγκην. Καὶ ἐπρότεινε τὴν αὔξησιν ποῦ; ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν ζώων καὶ ἐπὶ τοῦ φόρου τῶν ἀροτριώντων κτηνῶν! Ἀλλὰ διατί δὲν ἐνόησεν ἡ Κυβέρνησις καὶ ἰδίως ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἡ ἰσοῤῥοπία τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν ἐπιτυγχάνεται δι’ αὐξήσεων ἀμελετήτων, ἀδίκων καὶ αὐθαιρέτων τῶν καθεστώτων καὶ λειτουργούντων φόρων; Τοιαῦται ἀνατρεπτικαὶ τῆς καθόλου οἰκονομίας τῶν φόρων αὐξήσεις αὐτῶν ὁδηγοῦσιν ἀπεναντίας ἀσφαλῶς εἰς αὔξησιν τοῦ ἐλλείμματος τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι, πιέζουσαι τὴν παραγωγὴν, περιστέλλουσιν αὐτήν. Ἐν τῷ νομοσχεδίῳ δὲ, περὶ οὗ πρόκειται, ὑπάρχει μάλιστα καὶ ἀναγεγραμμένος ὁ τοιοῦτος σκοπὸς, ὑπάρχει ὁ σκοπὸς τῆς ἐξοντώσεως τοῦ ἑτέρου ἡμίσεος τῶν μικρῶν ζώων, ἤτοι τῶν αἰγῶν, ἀπὸ τὰς ὁποίας λαμβάνομεν 1½ ἢ καὶ 2 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Λοιπὸν, τί πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν, ὅπως ἀσφαλῶς καὶ δικαίως κρίνωμεν περὶ τοῦ φόρου αὐτοῦ; πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ποίαν, φορολογοῦντες, ἔχομεν φορολογήσιμον ὕλην. Ἐπειδὴ δὲ ὕλη εἶναι ἡ καθαρὰ φορολογήσιμος πρόσοδος, πρέπει νὰ ἐρευνήσωμεν τί παράγει τὸ φορολογητέον ἀντικείμενον, ποῖα εἶναι τὰ ἔξοδα τῆς συντηρήσεως αὐτοῦ, καὶ ἀφαιροῦντες ταῦτα ἀπὸ τὰ ἔσοδα, ν’ ἀνεύρωμεν τὸ καθαρὸν εἰσόδημα. Ἐξήτασα μετὰ πάσης προσοχῆς καὶ μετὰ πολλῆς αὐστηρότητος τὸ ζήτημα—εἶμαι καὶ ἀπὸ ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία πρωτεύει μεταξὺ τῶν ἐπαρχιῶν, τῶν συντηρουσῶν τὸ ἕτερον ἥμισυ τῶν μικρῶν ζώων, τὸ καταδικαζόμενον ὑπὸ τοῦ κ. Καλλιγᾶ εἰς ἐξόντωσιν, τὰς δυστυχεῖς αἶγας—καὶ ἐξηκρίβωσα ἐν πάσῃ λεπτομερείᾳ, οὐχὶ δὲ καὶ ἐν ὅλῃ τῇ ἀκριβείᾳ, καὶ τὰ ἔσοδα καὶ τὰ ἔξοδα. Εἶπον οὐχὶ ἐν ἀκριβείᾳ, διότι τὰ μὲν ἔσοδα ὑπελόγισα ηὐξημένα ἐπὶ πολὺ, τὰ δὲ ἔξοδα κατὰ πολὺ ἠλαττωμένα. Ποιοῦμαι δὲ αὐτὴν τὴν δήλωσιν, ἵνα μὴ εἴπωσιν οἱ κτηνοτρόφοι, ὅταν ἀκούσωσι τοὺς λόγους μου, ὅτι ὑπερετίμησα τὰ ἔσοδα καὶ ὑπετίμησα τὰ ἔξοδα ἐξ ἀγνοίας. Σᾶς παρακαλῶ νὰ προσέξητε, διότι πρόκειται νὰ εἰσέλθω εἰς λεπτομερείας καὶ ἐνδεχόμενον νὰ ὑποπέσω εἰς λάθος. Καὶ πρῶτον περὶ τῶν ἐσόδων τῶν αἰγῶν. Γάλα, εἴτε αὐτούσιον, εἴτε εἰς βούτυρον, εἴτε εἰς τυρὸν, εἶναι τὸ ἴδιον. Ὅλοι, ὅσοι γνωρίζετε, θὰ συμφωνήσητε, ὅτι μόνον 15 ὀκάδας δύναται νὰ παραγάγῃ ἡ αἴξ, ἀλλ’ ἐγὼ ἀνεβίβασα τὴν παραγωγὴν εἰς 18 ὀκάδας, ὅσας ἐσημείωσεν ὁ κ. ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Παραδέχομαι δὲ τὴν τιμὴν τοῦ γάλακτος λίαν ὑπερβολικὴν, ἤτοι 20 λεπτὰ τὴν ὀκᾶν, ἐνῷ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶχεν εἴπει, νομίζω, ὀλιγώτερα.

§84ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἴκοσι λεπτὰ πωλεῖται τὸ πρόβειον· τὸ τῆς αἰγὸς πωλεῖται ὀλιγώτερον.

§85ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐκ τούτου πείθεσθε, ὅτι τὰ μὲν ἔξοδα ὑποτιμῶ, τὰ δὲ ἔσοδα ὑπερτιμῶ. Ἔριον, 15 αἶγες δίδουσι μίαν ὀκᾶν· εἶναι ἴσως βέβαιον, ὅτι 20 αἶγες δίδουσι τὴν μίαν ὀκᾶν, ἀλλ’ ἐγὼ ἐσημείωσα 15 αἶγας καὶ ὥρισα τὴν τιμὴν τῆς ὀκᾶς ἀντὶ δύω δραχμῶν.

§86ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἔχει δύω δραχμάς.

§87ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ἠξεύρω, ἀλλ’ ἐγὼ ἐσημείωσα μάλιστα 15 λεπτὰ κατὰ πᾶσαν αἶγα. Ὅ,τι λέγετε πρὸς ἀναίρεσιν, αὐτὸ εἶναι ὑπὲρ ἐμοῦ· παρακαλῶ δὲ νὰ τὰ λέγετε, διὰ νὰ πεισθοῦν καὶ οἱ ἄλλοι. Λοιπὸν σᾶς φαίνεται, ὅτι εἶναι πολύ;

§88ΤΙΝΕΣ. Πολύ.

§89ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐσημείωσα ὡς τρίτον ἀντικείμενον παραγωγῆς τῆς αἰγὸς τὸν γόνον (τὸ ἐρίφιον) καὶ παρεδέχθην μάλιστα τὴν λίαν ὑπερβολικὴν τιμὴν τῶν 5 δραχμῶν δι’ ἕκαστον, ἣν ἀνέφερεν ὁ κ. Καλλιγᾶς.

§90ΤΙΝΕΣ. Ἐθέσατε τιμὴν διπλασίαν.

§91ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τόσον χειρότερον διὰ τὸν ἐξολοθρευτικὸν φόρον. Ἄλλην παραγωγὴν δὲν ἀποφέρουσιν αἱ αἶγες, ὥστε τὸ ὅλον τῆς ἐξ ἑκάστης προσόδου ἀνέρχεται εἰς δραχ. 8,75. Θέλετε τώρα νὰ ἀνεύρωμεν—ὅπερ εἶναι καὶ ἀπαραιτήτως ἀναγκαῖον—πόσον ἐκ τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ ἀναλογεῖ εἰς ἕκαστον τῶν φορολογουμένων ζώων; ἀκούσατε. Κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, ἡ ἀναλογία τῶν γαλαρίων, ἤτοι τῶν παραγωγικῶν, πρὸς τὰ στέρφα, τὰ μὴ παραγωγικά, καὶ τὰ ἄῤῥενα εἶναι 45 γαλάρια πρὸς 55 μὴ παραγωγικά· ἄρα ἐπὶ ἑκατὸν αἰγῶν τὰ ἔσοδα τῶν 45, αἱ ὁποῖαι μόναι δίδουν εἰσόδημα, ἀνέρχονται εἰς δραχμὰς 373.75. Προστίθεται τὸ ἔριον, διότι δὲν πρέπει ν’ ἀφήσωμεν τίποτε, τῶν 55 στέρφων καὶ ἀῤῥένων πρὸς 15 λεπτά, ὅπερ ἀποφέρει δραχμὰς 8,25, ἑπομένως τὸ ὅλον ἀνέρχεται εἰς 382 δραχμάς. Καὶ ἐδῶ ἐπίσης παρακαλῶ νὰ προσέξητε. Πρέπει ἐκ τοῦ ἐσόδου τούτου ν’ ἀφαιρέσωμεν κατ’ ἐλάχιστον ὅρον 20%, ἤτοι ἐπὶ τῶν 45 παραγωγικῶν πρέπει ν’ ἀφαιρέσωμεν 9 τουλάχιστον γόνους, ἕνεκα θανάτου, ἀποβολῆς καὶ ἐνιαυσίου στειρώσεως. Ἀφαιρουμένων δὲ 5 δραχ. δι’ ἕκαστον, ἔχομεν 45 δραχμάς· ἑπομένως καταβιβάζεται τὸ εἰσόδημα τῶν ἑκατὸν ζώων εἰς δραχ. 337. Ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἕτερόν τι ἔσοδον, καὶ ἠθέλομεν ἀδικήσει τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις τὸ ἐλησμόνησεν, ἐὰν δὲν προσθέσωμεν καὶ αὐτό. Καθ’ ἕκαστον ἔτος εὐτυχίας δύναται ὁ ποιμὴν, ὁ ἔχων ἑκατὸν αἶγας, νὰ ἐκποιήσῃ 4 μέχρι 5 τράγους, καὶ ἐσημείωσα τὸν ἀνώτατον ὅρον τῶν 5, καὶ ὑπελόγισα τὴν τιμὴν ἑκάστου αὐτῶν εἰς δραχ. εἴκοσι, καὶ οὕτω προσέθηκα εἰς τὴν παραγωγὴν τῶν 100 ζώων τὰς ἑκατὸν αὐτὰς δραχμὰς, καὶ ἀνεβίβασα τὸ ὅλον τοῦ ἐσόδου εἰς δραχ. 437. Τώρα, διὰ νὰ εὕρωμεν τὴν καθαρὰν πρόσοδον, πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν πόσα ἔξοδα ἀπαιτοῦνται πρὸς διατήρησιν τῶν ζώων. Ἰδοὺ αὐτά. Λειβαδιάτικα δι’ ἕκαστον ζῶον τὸν χειμῶνα ἐσημείωσα μόνον μίαν δραχμήν. Πανταχοῦ ὅπου ἠρώτησα μοὶ εἶπον πλειότερα· ἀλλ’ ἐγὼ περιωρίσθην εἰς τὴν δραχμὴν, ἐσημείωσα δὲ διὰ τὸ θέρος πεντήκοντα μόνον λεπτά· λοιπὸν ἐσημείωσα μίαν καὶ ἡμίσειαν δραχμήν· ἐσημείωσα προσέτι τὸ ἔξοδον τῆς φυλάξεως, τὸ ὁποῖον ὀνομάζεται ῥώγα, τό τε χειμερινὸν καὶ τὸ ἐαρινόν. Ὁ κ. Τράκας, ὁ ὁποῖος εἶναι ἁρμοδιώτατος, ὑπελόγισεν αὐτὸ εἰς δύω δραχμὰς κατ’ ἔτος καὶ κατὰ κεφαλήν· ἐγὼ, ὁ ὁποῖος ἠθέλησα νὰ δείξω ἐν πᾶσι πολλὴν μετριότητα, ὥρισα τὸ ποσὸν εἰς δραχμὴν μίαν καὶ πεντήκοντα.

§92ΚΑΠΕΤΑΝΑΚΗΣ. Μὲ ἑκατὸν πεντήκοντα δραχμὰς δὲν εὑρίσκετε ἄνθρωπον νὰ σᾶς φυλάξῃ ἑκατὸν ζῶα κατ’ ἔτος. Τοῦτο εἶναι ἀδύνατον.

§93ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι βεβαιότατον, ἂς τὸ ἀκούσουν ὅμως οἱ ἐξολοθρευταί· ἐγὼ δὲν τὸ ἀγνοῶ. Ἐπειδὴ δὲ ὅλα ἐν γένει τὰ ἔξοδα πρέπει νὰ λαμβάνωνται ὑπ’ ὄψιν, καὶ δὲν πιστεύω νὰ φρονῇ τις ἐνταῦθα, ὅτι πρέπει νὰ φορολογῆται τὸ κεφάλαιον, διὰ τοῦτο ἐφρόντισα νὰ ὑπολογίσω καὶ τὴν ἀξίαν ἑκάστου ἐκ τῶν ἑκατὸν αὐτῶν ζώων, καὶ ὑπελόγισα αὐτὴν ἠλαττωμένην ἐπίσης εἰς ἐννέα δραχμὰς διὰ τὴν αἶγα καὶ εἰς δώδεκα δραχμὰς διὰ τὸν τράγον, καὶ εὗρον, ἠλαττωμένον μάλιστα, μέσον ὅρον δέκα δραχμάς· ὑπελόγισα δὲ καὶ ἕνα τόκον, τὸν ὁποῖον, ὅταν ἀκούσητε, θέλετε ἐκφέρει εὐχὴν θερμὴν, ὅπως τοιοῦτοι πράγματι πληρώνηται εἰς τὸ μέλλον τουλάχιστον ἀπὸ τοὺς κτηνοτρόφους, ὑπελόγισα τόκον 8%, ἐνῷ πληρώνουσιν οἱ δύστηνοι 20 καὶ 30. Εὗρον δὲ, ὅτι ὀγδοήκοντα δραχμὰς ἀξίζει ὁ τόκος τοῦ κεφαλαίου αὐτοῦ· ἑπομένως ἀποτελεῖται ἓν σύνολον ἐξόδων, τὸ ὁποῖον ὅλοι οἱ γνωρίζοντες τὰ τῶν αἰγῶν ἐθεώρησαν ἠλαττωμένα, ἐν πολλοῖς μάλιστα καὶ μηδαμινὰ, εἰς τριακοσίας ὀγδοήκοντα δραχμὰς διὰ τὰ ἑκατὸν ζῶα, ἑπομένως ὑπολείπεται ὡς ὠφέλεια τοῦ κτηνοτρόφου ποσὸν δραχμῶν 57.

§94ΜΙΑ ΦΩΝΗ. Δὲν θὰ ψοφήσῃ κανένα ἀπὸ τὰ 100;

§95ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν ὑπολογισμὸν αὐτὸν δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀσθένειαν, τὴν θεομηνίαν, οὐδὲ τὴν φοβερὰν μάστιγα τῆς ζωοκλοπίας, ἥτις εἶναι τὸ δεινότερον πάντων.

§96ΤΙΝΕΣ. Τὸν λύκον;

§97ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μοὶ ὑπενθυμίζουν καὶ τὸν λύκον, τὸν ὁποῖον θεωρῶ καὶ αὐτὸν φοβερόν, ἀλλὰ φοβερώτατον πάντων θεωρῶ τὴν ζωοκλοπήν. Ἀλλὰ τίς εἶπεν, ὅτι ἡ περιουσία αὕτη εἶναι ἄφθαρτος; Μὴ κἂν ἦναι περιουσία μακρᾶς διαρκείας; Ἄφθαρτος εἶναι ἡ γῆ, μακρᾶς διαρκείας εἶναι ἡ φυτεία, καὶ τὴν παραγωγὴν αὐτῶν δύνασαι νὰ φορολογήσῃς δικαίως, ὅταν ἀφαιρέσῃς τὴν ἀξίαν τῆς γῆς καὶ τὰ ἔξοδα τῆς φυτείας, διότι οὕτω φορολογεῖς τὴν καθαρὰν πρόσοδον. Ἀλλ’ ἡ αἴξ εἰς ποίαν ἡλικίαν νομίζετε δύναται νὰ φθάσῃ; Εἰς τὰ ἑπτὰ ἔτη· μετὰ ἑπτὰ ἔτη οὐδὲν ἐκ τῶν δυστυχῶν τούτων ζώων θέλει ὑπάρχει.

§98ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Σφάζονται.

§99ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τίς ἠρνήθη ὅτι σφάζονται; Ἐγὼ μάλιστα περιέλαβον καὶ τὴν τιμὴν τῶν κατ’ ἔτος πωλουμένων μικρῶν καὶ μεγάλων. Δὲν σφάζονται ὅμως τὰ ζῶα μόνον, ἀλλὰ καὶ ψοφοῦν· λοιπὸν ἂν ὑπολογίσῃ τις αὐτὸ καὶ μόνον, ὅτι μετὰ ἑπτὰ ἔτη ὁ δυστυχὴς αὐτὸς κτηνοτρόφος θὰ χάσῃ καὶ τὰ 100 ζῶα, ὁποῖα νομίζετε ἐξαγόμενα ἔχομεν; Ἀπεδείξαμεν προηγουμένως δι’ ἀριθμῶν, ὅτι κατὰ μέγιστον ὅρον 57 δραχμὰς λαμβάνει ὁ κτηνοτρόφος κέρδος ἀπὸ τὰς 100 αἶγας, ἑπομένως κερδίζει αὐτὸς μὲν 7 δραχμὰς καὶ 50 τὸ Δημόσιον, κατὰ τὸν προτεινόμενον φόρον, πλὴν τοῦ δημοτικοῦ φόρου, ὁ ὁποῖος εἶναι, νομίζω, δραχμαὶ δέκα. Λοιπὸν εἰς τὸ διάστημα τῶν ἑπτὰ ἐτῶν ὁ κτηνοτρόφος κερδίζει 49 δραχμάς, τὸ δὲ Δημόσιον λαμβάνει 350 δραχμάς, ὁ δὲ δῆμος 50, ἤτοι τὸ ὅλον 400. Ποία δὲ εἶναι ἡ ἀπώλεια ἡ πραγματικὴ τότε τοῦ κτηνοτρόφου, ὁ ὁποῖος εἶναι ἠναγκασμένος ἢ νὰ ἀγοράσῃ ἄλλας 100 αἶγας, ἢ νὰ ἀναπληροῖ κατ’ ἔτος τὰ ἀπολλύμενα; πρέπει, κύριοι, νὰ δαπανήσῃ δι’ ἕκαστον ἐξ αὐτῶν, εἴτε διὰ ν’ ἀγοράσῃ, εἴτε διὰ ν’ ἀναθρέψῃ, δέκα δραχμάς. Λοιπὸν θ’ ἀπολέσῃ πράγματι, διὰ νὰ κερδήσῃ τὰς 49 δραχμὰ, θὰ ἀπολέσῃ δραχμὰς 951 ἐν τῇ ἑπταετίᾳ, ἀφοῦ 1000 δραχ. εἶναι τὸ ἀντίτιμον τῶν 100 ζώων· ἀλλὰ τὸ Δημόσιον καὶ ὁ δῆμος θὰ λάβωσι διὰ καταδιώξεων καὶ διὰ φυλακίσεως τὰς δικάς των 400 δραχμάς. Παρακαλῶ ἐπὶ τούτου, ἂν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησίς τις, νὰ λεχθῇ. Ἀλλ’ ὅπως μὴ νομίσῃ τις, ὅτι δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὴν εὔλογον ἀντίῤῥησιν, ὅτι οἱ ποιμένες δὲν ἀφίνουσι τὰ ζῶά των νὰ ψοφήσωσιν ἐκ γήρατος, ἀλλὰ πωλοῦσιν αὐτὰ ἐγκαίρως, ἀνάγκη νὰ προσθέσω, ὅτι τὸν ὑπολογισμὸν τῆς ζημίας ἔπραξα οὕτω ἐν τῷ συνόλῳ τῆς ἑπταετίας, ὅπως ἀποφύγω τὸν κατ’ ἔτος πρόσθετον ὑπολογισμὸν τῆς ἀναποδράστου ἐνιαυσίου φθορᾶς. Εἰς 15% ὑπολογίζεται κατ’ ἐλάχιστον ὅρον ἡ κατ’ ἔτος ἐκ νόσων, ἐκ θεομηνίας ἢ διὰ τῆς ζωοκλοπίας καὶ ἐξ ἁρπαγῆς ὑπὸ τοῦ λύκου συνήθης ἀπώλεια· τὰ 15% δὲ ταῦτα ἀποτελοῦσιν ἐν τῇ ἑπταετίᾳ 105 ζῶα ἀπωλωλότα, ἤτοι ὁλόκληρον τὸ ἀρχικὸν κεφάλαιον καὶ ἔτι πρός. Αὐτὸς δὲ εἶναι ὁ λόγος δι’ ὅν, ὡς μᾶς εἶπεν ὁ κ. Καλλιγᾶς, δὲν φορολογοῦσι τὰ ζῶα εἰς τὸν πεπολιτισμένον κόσμον. Δὲν τὰ φορολογοῦσι, διότι δὲν εἶναι σταθερὸν κεφάλαιον, διότι τὰ ζῶα τρέφονται ἀπὸ τὴν γῆν καὶ τρέφουσι τὴν γῆν, καὶ εἶναι συνδεδεμένα καὶ ἀναπόσπαστα ἀπὸ αὐτῆς. Ἑπομένως ὅταν φορολογῶσι τὴν ἔγγειον πρόσοδον ἐκεῖ, ἐννοοῦσιν εὐλόγως, ὅτι φορολογοῦσι καὶ τὰ ζῶα. Ὕστερον ἀπὸ τὰς ἐξηγήσεις ταύτας θὰ φανῇ ἴσως παράδοξον πὼς εἶναι δυνατόν, ἀφοῦ τοιαῦτα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα, νὰ ὑπάρχῃ κτηνοτροφία! Αὐτὴν τὴν ἀπορίαν δύναται νὰ ἔχῃ μόνον ὁ μὴ γνωρίζων τὴν κατάστασιν τῆς γεωργίας καὶ τῆς κτηνοτροφίας ἐν Ἑλλάδι. Τὰ ὀλίγα αὐτὰ ζῶα, τὰ ὁποῖα ἕκαστος τῶν γεωργῶν ἔχει, τὰ ἔχει ὄχι διὰ τὴν ἐξ αὐτῶν ὠφέλειαν, ἀλλὰ διὰ τὴν γεωργίαν. Τὰ ἔχει διὰ τὴν μπομπόταν, ὡς θὰ σᾶς ἔλεγεν ὁ πτωχὸς χωρικός, ἐὰν τὸν ἠρωτᾶτε, διότι δι’ αὐτῶν λιπαίνει τὴν μικρὰν λωρίδα γῆς, ὅπου καταθέτει τὸν ἱδρῶτα τοῦ προσώπου του τὰ ἔχει προσέτι διὰ νὰ πίνῃ ὀλίγον ὀξυνόγαλον, καὶ διὰ νὰ τρώγῃ κἄποτε ὀλίγον κρέας. Δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους τὰ ἔχει. Ἐν τούτοις ὁ κ. Καλλιγᾶς, ὁ ὁποῖος δὲν ἐδίστασε νὰ μᾶς εἴπῃ ἐν τῇ ἐκθέσει του, ὅτι θέλει νὰ ἐξοντώσῃ τὰς αἶγας, καὶ διὰ τοῦτο ἐδιπλασίασε τὸν φόρον αὐτῶν, προσεπάθησεν ἐν τῇ ἀγορεύσει του νὰ μᾶς ἀποδείξῃ, ὅτι οὕτω δὲν ἐπιβάλλει μάλιστα εἰς αὐτάς, οὔτε τὸν φορολογικὸν ὅρον, τὸν ὁποῖον οἱ σοφοὶ τῆς Εὐρώπης προσδιώρισαν ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος. Ἀφίνω τὴν ἀντίφασιν. Ἀλλὰ δὲν μᾶς εἶπεν ἀτυχῶς τοὺς σοφοὺς ἐκείνους. Ἐρωτηθείς, εἶπεν, ὅτι ἦτο ἡ ἐθνικὴ συνέλευσις τῆς Γαλλίας, τῷ καιρῷ ἐκείνῳ, κατὰ τὴν ἐπανάστασιν. Ἀνέτρεξα νὰ ἴδω τί γίνεται ἐν Γαλλίᾳ, ποῦ εὗρεν ὁ κ. Καλλιγᾶς τὸν φορολογικὸν αὐτὸν ὅρον τῶν 20% ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος ὡς τὸν πλέον δίκαιον φόρον, τὸν ὁποῖον τὸ Δημόσιον δύναται νὰ λάβῃ, καὶ ἐπειδὴ ἐκεῖ φόρον ἐπὶ τῶν ζώων δὲν ἔχουν, ἐπειδή, δὲ ὡς σᾶς εἶπον, φορολογεῖται ἡ ἔγγειος πρόσοδος καὶ ἐκεῖ περιλαμβάνεται ὁ φόρος τῶν ζώων, ἀνέτρεξα εἰς τὴν ἔγγειον φορολογίαν τῆς Γαλλίας. Κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς, τοὺς ὁποίους ὁ νεώτατον σύγγραμμα ἐκδοὺς Beaulieu κάμνει ἐπὶ τοῦ ἐγγείου φόρου τῆς Γαλλίας, ὁ ὅρος αὐτοῦ ἐν γένει εἰς τὸ Κράτος ἀνέρχεται κατὰ μέσον ὅρον, εἰς 8% καὶ 4/10 μετὰ τῶν centimes additionnels (τὰ πρόσθετα δέκατα), πρὸς τὰ ὁποῖα δύναται νὰ παραβληθῇ παρ’ ἡμῖν ὁ δημοτικὸς φόρος. Ἰδοὺ τί λέγει ὁ Beaulieu (ἀναγινώσκει)· «Ἠδύνατο ἄνευ βλάβης ν’ ἀναβιβασθῇ (ὁ ἔγγειος φόρος) εἰς 10%· Θὰ ἦτο μάλιστα δυνατὸν ἔτι, ἄνευ πολλῶν κινδύνων καὶ ἄνευ ἀδικίας, ν’ ἀναβιβασθῇ εἰς 12%· ἀλλὰ διὰ νὰ γείνῃ ἡ αὔξησις αὕτη δεκτὴ παρὰ τοῦ φορολογουμένου, πρέπει νὰ ἐλαττωθῶσιν ἀναλόγως οἱ ἔμμεσοι φόροι καὶ τὰ δικαιώματα τῆς μεταβιβάσεως ἀκινήτων μεταξὺ ζώντων. Πρέπει προσέτι νὰ ληφθῇ πρόνοια ὅπως γίγνηται δικαία ἡ διανομὴ τοῦ φόρου, ὅστις, καθιστάμενος μεταβλητὸς, νὰ παρακολουθῇ βῆμα πρὸς βῆμα τὴν ἀνάπτυξιν τῆς ἀκινήτου περιουσίας». Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὁ μὲν ὑφιστάμενος φορολογικὸς ὅρος ἐν Γαλλίᾳ, ὁ ἐπιστημονικός, εἶναι 8%· ὅτι δύναται μὲν νὰ αὐξήσῃ ἄνευ ἑτέρων μέτρων εἰς 10%, ἀλλ’ ὅτι διὰ νὰ αὐξήσῃ εἰς 12% ἀπαιτεῖται νὰ γείνῃ ἐλάττωσις ἴση ἐπ’ ἄλλων φόρων. Ὥστε ὁ ἐπιστημονικὸς φορολογικὸς ὅρος τοῦ κ. Καλλιγᾶ δὲν εἶναι ἀκριβής. Ἀλλ’ ἐδῶ δὲν πρόκειται οὔτε περὶ 10, οὔτε περὶ 20, οὔτε περὶ 40%· ἐδῶ πρόκειται περὶ 100%, καὶ αὐτὸ θὰ ἀποδειχθῇ Ἀνεξαρτήτως τῆς ὑποτιμήσεως ὡς πρὸς τὰ ἔξοδα καὶ τῆς ὑπερτιμήσεως ὡς πρὸς τὰ ἔσοδα, εὕρομεν ὅτι μόνον 57 δραχμὰς ἐπὶ τοῖς ἑκατὸν δύνανται νὰ φέρουν καθαρὰν πρόσοδον αἱ ἑκατὸν αἶγες, καὶ ὅτι ἐπὶ τῶν 57 αὐτῶν δραχμῶν ἐπιβάλλεται φόρος 50 δραχμῶν ὑπὸ τοῦ Δημοσίου. Λοιπὸν ἐπιβάλλεται φόρος 100%. Ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξοντωθῶσιν αἱ αἶγες, ὡς ἐπιθυμεῖ ὁ κ. Καλλιγᾶς, βεβαίως ἔπρεπε νὰ ἐπιβάλωμεν αὐτὸν τὸν φόρον· ἀλλ’ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐξοντωθῶσιν αἱ αἶγες; Οὐχί· τοῦτο εἶναι ἀδύνατον· ἀλλὰ θὰ βυθίσωμεν τοὺς κτηνοτρόφους εἰς τὴν δυστυχίαν, θὰ τοὺς κάμωμεν νὰ πεινῶσι καὶ νὰ γυμνητεύωσι, θὰ καταστήσωμεν τοὺς συμπολίτας ἡμῶν τούτους ἐλεεινούς.

§100ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Θὰ τοὺς κάμωμεν λῃστάς.

§101ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀλλ’ αἱ αἶγες θὰ ὑπάρχωσι κατ’ ἀναπόδραστον ἀνάγκην, διότι ἡ διάπλασις τοῦ ἐδάφους ἐν Ἑλλάδι, κατὰ τὰ 3) 4 ἴσως αὐτοῦ, δὲν παρέχει εὐκολίαν εἰς τὴν νομὴν ἄλλων ζώων, εἰμὴ αὐτῶν τῶν αἰγῶν. Καὶ δὲν παραδέχομαι ποσῶς τὴν ἰδέαν, ὅτι, ὅπου ὑπάρχει μεγάλη κτηνοτροφία, ἐκεῖ ὑπάρχει καὶ μαρτύριον ὀπισθοδρομήσεως ἐν τῷ πολιτισμῷ. Τὸ ἐναντίον μάλιστα εἶναι ἀληθές, διότι ἓν τῶν μέτρων τῆς ἐκτιμήσεως τοῦ πολιτισμοῦ χώρας τινὸς εἶναι καὶ ἡ κατανάλωσις τοῦ κρέατος, ἑπομένως ἡ ὕπαρξις ἐκτεταμένης κτηνοτροφίας. Ἄλλο εἶναι τὸ ζήτημα, ὅτι ἡ ἀνάπτυξις τῆς κτηνοτροφίας πρέπει νὰ γείνῃ μεθοδικώτερον· τοῦτο δὲ καὶ προχωρεῖ, ἀλλὰ βραδέως, ὡς βραδέως βαίνουσιν ὅλαι αἱ κοινωνικαὶ βελτιώσεις. Ὄχι μόνον λοιπὸν δὲν εἶναι δυνατὸν οὐδὲ εὔλογον τὸ ἐπιδιωκόμενον, ἀλλ’ εἶναι καὶ τερατῶδες. Θὰ παραστήσωμεν εἰς τὸν κόσμον τὸ οἰκτρὸν οἰκονομικῶς ἅμα καὶ πολιτικῶς φαινόμενον, ὅτι διὰ φορολογίας ζητοῦμεν νὰ καταστρέψωμεν τὰ φορολογούμενα ἀντικείμενα. Καὶ εἰς τὴν Γαλλίαν ὑπάρχουσιν αἶγες, καὶ πολλαὶ μάλιστα, καὶ εἶναι ἐπικίνδυνοι, καὶ ἐπιφέρουσι μεγάλας καταστροφὰς καὶ εἰς τὰ δημόσια καὶ εἰς τὰ ἰδιωτικὰ δάση, καὶ εἰς τὰ καλλιεργημένα κτήματα. Δὲν ἐφεῦρον ὅμως ἐκεῖ αὐτὸ τὸ ἐξολοθρευτικὸν μέτρον, τὸ ὁποῖον μᾶς προτείνει ὁ κ. Καλλιγᾶς, οὔτε κἂν τὸ ἐφαντάσθησαν. Ἔλαβον τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα πᾶσα πεπολιτισμένη καὶ σοφὴ Κυβέρνησις καὶ δύναται καὶ δικαιοῦται καὶ ὀφείλει νὰ λαμβάνῃ· ἔλαβον τὸ μέτρον τῆς περιστολῆς τῶν καταχρήσεων. Ἰδοὺ δὲ τί ἀναγινώσκω εἰς τὸν Κώδικα τῆς Γαλλίας, τὸν λεγόμενον δασικὸν (code forestier)· ἀπὸ δὲ τὴν ἀνάγνωσιν τῶν ἄρθρων, τὰ ὁποῖα θὰ ἀκούσητε, θὰ κρίνετε ἀσφαλῶς καὶ περὶ τοῦ βαθμοῦ τῆς βλάβης, τὴν ὁποίαν ἐπιφέρουσιν ἐν Γαλλίᾳ τὰ ζῶα ταῦτα· θὰ τὸ κρίνητε δὲ ἐκ τῆς αὐστηρότητος τῶν ποινῶν. Καὶ μ’ ὅλα ταῦτα δὲν ἐφρόντισαν ἐκεῖ περὶ ἐξοντώσεως τῶν αἰγῶν· δὲν ἐγνώριζον τὴν μέθοδον τοῦ κ. Καλλιγᾶ. Κατὰ τὸ ἄρθρ. 199, ἐπιβάλλεται δι’ ἑκάστην αἶγα, εἰσελθοῦσαν εἰς δάση ἡλικίας 10 ἐτῶν καὶ ἀνωτέρω, πρόστιμον φρ. 4· δι’ ἑκάστην δὲ εἰσελθοῦσαν εἰς δάση νεώτερα, φρ. 8· κατὰ δὲ τὸ ἄρθρ. 78, ὡς πρὸς τὰ δημόσια δάση καὶ τὰ δάση τὰ δημοτικά, αἱ ποιναὶ εἶναι αὐστηρότεραι, 8 φράγ. διὰ τοὺς κυρίους τῶν ζώων καὶ 15 διὰ τοὺς ποιμένας· ἐν ὑποτροπῇ, ὁ ποιμὴν καταδικάζεται καὶ εἰς φυλάκισιν. Ταῦτα πράττουσιν ἐν Γαλλίᾳ. Διατί δὲν μιμούμεθα τὸ πεφωτισμένον ἐκεῖνο ἔθνος, ἀλλὰ προάγομεν ἐν μέτῳ τὴν ἐξόντωσιν; Εἶχον ἀκούσει προχθὲς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς ὑποβαλόντα ἀναφοράν, ἔκ τινος τῶν ἐπαρχιῶν, κτηνοτρόφων, παραπονουμένων κατὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ φόρου αὐτοῦ· ἀνεζήτησα τὴν ἀναφορὰν αὐτὴν καὶ σᾶς τὴν ἀναγινώσκω, εἶναι συντομωτάτη· (ἀναγινώσκει) «Οἱ ὑποφαινόμενοι κτηνοτρόφοι τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας, οἱ ζῶντες διὰ μεγάλων κόπων καὶ μόχθων, ἐκτὸς τῆς καταστροφῆς, ἣν ὑπέστησαν ἐφέτος ἐκ τοῦ δριμυτάτου χειμῶνος, ἀπολέσαντες σχεδὸν τὰ ἡμίση κτήνη μας, ἐπιβάλλεται φόρος ποιμνιακὸς ἐπ’ αὐτῶν νέος βαρύτατος, καὶ διὰ νὰ πληρώσωμεν αὐτὸν δέον νὰ πωλήσωμεν τὰ ὑπολειφθέντα ἐκ τοῦ χειμῶνος κτήνη μας καὶ κατόπιν ἀποδυθῶμεν εἰς τὸν βίον τοῦ ἐπαίτου». Ἐπειδὴ δὲ αὐτοὶ δὲν εἶναι ἄνδρες καταδεχόμενοι ν’ ἀποδυθῶσιν εἰς τὸν βίον τοῦ ἐπαίτου, θὰ τραπῶσιν, ὅπως πολὺ εὐλόγως εἶπε πρὸ μικροῦ ὁ κ. Δημητρακάκης, ἀδικούμενοι, καταπιεζόμενοι καὶ μὴ ἔχοντες πῶς νὰ συντηρηθῶσιν, εἰς τὸν ληστρικὸν βίον. Τοιαύτας δὲ πληροφορίας ἔχει ἐπισήμως καὶ ἡ Κυβέρνησις, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν τὰς ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν. Γνωρίζω, ὅτι ἐκ μιᾶς ἐπαρχίας ὁ Ἔπαρχος αὐτῆς ὑπέβαλεν ἀναφορὰν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, καταδεικνύουσαν τὸ ἄδικον, τὸ καταστρεπτικὸν τῆς αὐξήσεως τοῦ φόρου, καὶ ἀναγγέλλουσαν, ὅτι ἡ δυσαρέσκεια ἐπὶ τούτῳ τῶν κατοίκων ἐκεῖ ἦτο μεγίστη, καὶ ὅτι ἦσαν εἰς ἀπελπισίαν. Τὸ ἔγγραφον δὲ τοῦτο δὲν εἶναι πολὺ μεμακρυσμένης ἐποχῆς· εἶναι, νομίζω, πρὸ 10 ἢ 15 ἡμερῶν.

§102ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Πῶς γνωρίζετε τὰ τῆς ὑπηρεσίας;

§103ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρόκειται, κ. Πρωθυπουργέ, περὶ ζητήματος, εἰς τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρονται πάντες. Δὲν εἶδον τὴν ἀναφοράν, τὴν ὁποίαν ἔχετε, ἀλλ’ ὁ ὑποβαλὼν καὶ ὑπογράψας τὴν ἀναφορὰν ταύτην Ἔπαρχος εἶναι φίλος μου, καταγόμενος ἐκ τῆς ἐπαρχίας, ἐξ ἧς καὶ ἐγὼ κατάγομαι, ἔχων δὲ καὶ τὸ συμφέρον νὰ πολεμηθῇ εἷς φόρος, ὁ ὁποῖος θὰ καταστρέψῃ τὴν κτηνοτροφίαν, καὶ ἐπιθυμῶν ἡ γνώμη αὐτοῦ νὰ ἐπικρατήσῃ καὶ ἐν τῇ Βουλῇ, ὡς φίλος, ἐν ἰδιαιτέρᾳ ἐπιστολῇ, μοὶ ἔγραψε τὰς παρατηρήσεις αὐτοῦ καὶ ἐν τέλει μοὶ εἶπεν, ὅτι ταύτας ἐθεώρησε καθῆκον νὰ ὑποβάλῃ διὰ ἐκθέσεώς του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον.

§104ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἔκθεσις αὕτη δὲν εἶναι ἔκθεσις εἰλικρινῶς ἀποῤῥέουσα ἀπὸ τῆς ὑπηρεσίας· εἶναι ἔκθεσις κομματική· ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς εἶχε παυθῆ προτοῦ γράψῃ τὴν ἔκθεσιν αὐτήν.

§105ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Ἔπαρχος ἐγένετο διερμηνεὺς τῆς κοινῆς γνώμης, καὶ μάλιστα μοὶ ἔγραψεν, ὅτι συνέῤῥευσε πολὺς ἀριθμὸς πολιτῶν εἰς τὸ Ἐπαρχεῖον, καὶ τὸν ὑπεχρέωσε νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν ἔκθεσιν· ἐβεβαίωσεν αὐτούς, ὅτι τὴν ἔκαμε, καὶ ἀπῆλθον. Οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἦσαν παρόντες καὶ ἤκουσαν τὸν Ἔπαρχον ταῦτα βεβαιοῦντα, ἠριθμοῦντο εἰς ἑκατοστύας· Ὤφειλε δὲ νὰ βεβαιώσῃ αὐτοὺς δημοσίᾳ, καὶ τοῦτο πράξας, ἐξετέλεσε καθῆκον σπουδαιότατον, ὡς ἀφορῶν εἰς τὴν κατάπαυσιν τοῦ ἐρεθισμοῦ καὶ τὴν πρόληψιν διαταράξεως τῆς τάξεως.

§106ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Δὲν ἐπεμβαίνω εἰς τὸ θέμα, διότι ὁ ἴδιος ἀποδέχομαι, ὅτι ὁ φόρος οὗτος δὲν εἶναι ἀσπαστὸς ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, ὅπου ὑπάρχουν πολλαὶ αἶγες, ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐμνημόνευσεν ὁ ἀγορεύων μὴ πρεπόντως τῆς ἐκθέσεως ἑνὸς Ἐπάρχου, ἠθέλησα νὰ κάμω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, διὰ νὰ μὴ γίνηται χρῆσις ἐνταῦθα ἐκθέσεων κομματικῶν, διότι ὁ ἄνθρωπος οὗτος εἰργάσθη ὡς ἄνθρωπος κόμματος, καὶ οὐχὶ τῆς ὑπηρεσίας.

§107ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπλάσατε κἄτι τι, τὸ ὁποῖον πολεμεῖτε, ἀφοῦ ἄλλο τι σπουδαῖον δὲν ἔχετε νὰ εἴπητε. Οὕτω βεβαίως πᾶς τις νικᾷ.

§108ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οἱ φίλοι του βουλευταὶ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης τὴν ἔγραψαν.

§109ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπρόκειτο περὶ πράγματος δημοσίου συμφέροντος, ἐπρόκειτο περὶ γεγονότος, οὗ ἔλαβε γνῶσιν ὁλόκληρος κοινωνία, ἐξεγερθεῖσα καὶ συνταρασσομένη, καὶ ὑμεῖς λέγετε, ὅτι τὴν ἀναφορὰν ἔγραψαν οἱ φίλοι τοῦ Ἐπάρχου βουλευταί, καὶ ὑμεῖς ὑποστηρίζετε, ὅτι ἡ ἀναφορὰ ἦτο κομματική, ἐνῷ ἐγώ, ὅστις ποιοῦμαι μνείαν αὐτῆς, σᾶς εἶπον, ὅτι δὲν ἔχω ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀναφοράν, ἀλλὰ πληροφορίαν περὶ γεγονότος παγκοίνως γνωστοῦ.

§110ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν δὲν ἐλέγετε, δὲν ἤθελον κάμει τὴν παρατήρησιν· ἦτο παυμένος ὅτε ἔγραψε.

§111ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ, κύριε Τρικούπη, ἐγνώριζον περὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, ἠδυνάμην καὶ νὰ σᾶς προκαλέσω δι’ ἐπερωτήσεως νὰ φέρηται αὐτὴν ἐδῶ. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἔγκλημα ὅ,τι ἔπραξεν ὁ Ἔπαρχος ἐκεῖνος, δὲν ἔχω δὲ δυσκολίαν νὰ τὸν ἀναφέρω, εἶναι ὁ Ἀθανάσιος Φαρμάκης, ἔπαρχος Δωρίδος ἐξ Εὐρυτανίας, καὶ τὸν ὀνομάζω, διότι ἐδῶ ὑπάρχουσι καὶ τρεῖς βουλευταὶ ἐκ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, δυνάμενοι νὰ μαρτυρήσωσιν ἂν ἡ ἐπαρχία δὲν συνεταράχθη εἰς τὸ ἄκουσμα τῆς αὐξήσεως τῶν φόρων.

§112ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αὐτὸ τὸ παραδέχομαι καὶ ἐγώ.

§113ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε πρὸς τί ὁ τόσος θόρυβος;

§114Τ. ΜΑΥΡΟΜΜΑΤΗΣ. Δύναμαι νὰ παρουσιάσω ἐπιστολὴν δημάρχου εὐπατρίδου, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει τὴν εὐτυχίαν, οὔτε ἀπὸ σᾶς, οὔτε ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν νὰ εὐνοῆται, τοῦ Γεωργίου Τσέλιου, ὅστις μὲ τὰ μελανώτερα χρώματα καταφέρεται κατὰ τῆς αὐξήσεως τῶν φόρων.

§115ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Καλλιγᾶς ἐν τῇ ἐκθέσει του, ὅτι δηλαδὴ πρόκειται περὶ ἐξοντώσεως τῶν αἰγῶν, αὐτὸ βεβαίως θὰ πραγματοποιηθῇ, κατὰ δυστυχίαν, διότι ἐξόντωσις θὰ ἐπέλθῃ, ἀλλὰ δὲν θὰ πραγματοποιηθῇ ἐν τοῖς ζώοις, θὰ πραγματοποιηθῇ ἐν τοῖς προσώποις τῶν δυστυχῶν κτηνοτρόφων. Οὗτοι, ἀφοῦ πωλήσωσι τὰ ζῶά των διὰ νὰ σᾶς πληρώσωσι τὸν φόρον, ἢ θὰ τραπῶσιν εἰς ἐγκλήματα, ἢ θὰ ἀποθάνωσι τῆς πείνης αὐτοὶ καὶ αἱ οἰκογένειαί των! Ὁ κ. Τρικούπης εἶναι ἀπὸ τὸν νομόν τῆς Ἀκαρνανίας καὶ Αἰτωλίας, ἀπὸ τὴν Δυτικὴν Ἑλλάδα, καὶ γινώσκει καλῶς, τὰς δεινὰς συνεπείας, τὰς ὁποίας ἡ ἐπιψήφισις τοῦ φόρου θὰ ἐπιφέρῃ, διότι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μεσολογγίου, εἰς ἣν ἰδίᾳ ἀνήκει, διαβιοῦσιν οἱ πλεῖστοι τῶν ἐξ Εὐρυτανίας καὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν τοῦ νομοῦ κτηνοτρόφων. Διατί νὰ δειχθῇ αὐτὸς, ὅστις τόσον ἐτιμήθη ἀπὸ τὸν τόπον ἐκεῖνον, καὶ δικαίως, τοσοῦτον ἄσπλαχνος πρὸς τάξιν, ἥτις δὲν εἶναι μικρὰ, διότι εἶναι 200 χιλ. οἰκογένειαι, καθόσον ὅλος ὁ γεωργικὸς πληθυσμὸς τῆς Ἑλλάδος εἶναι κτηνοτρόφοι; Ἐλπίζω, ὅτι ὁ κ. Τρικούπης θὰ σκεφθῇ ὡριμώτερον πρὶν ἢ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν μιᾶς τοιαύτης καταστροφῆς. Ἀλλὰ καὶ ἂν ἐπιμείνῃ αὐτός, ἡ Βουλὴ, ἡ γνωρίζουσα τὴν κατάστασιν τῶν ἐπαρχιῶν, ἡ ἐξελθοῦσα ἐκ τῶν σπλάχνων τοῦ λαοῦ Βουλὴ θὰ ἀποῤῥίψῃ τὴν ζητουμένην αὔξησιν μετ’ ἀγανακτήσεως.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζῶτος ἔχει τὸν λόγον.

§117ΖΩΤΟΣ. Εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Ζηνόπουλος δὲν ἔχω νὰ προσθέσω παρὰ δύω λέξεις. Ἡ κτηνοτροφία, κύριοι, εἰς τὰς ὀρεινὰς ἐπαρχίας συνδέεται μὲ τὴν γεωργίαν. Ὁ γεωργὸς εἶναι καὶ κτηνοτρόφος, διότι, ὅταν ἡ γεωργία δὲν παραγάγῃ τίποτε, τότε μόνον διὰ τῆς κτηνοτροφίας δύναται νὰ τραφῇ, καὶ οὕτως στεροῦμεν τὸν γεωργὸν τοῦ γάλακτος, καὶ δὲν θὰ ἔχῃ τίποτε νὰ φάγῃ ἐν καιρῷ τῆς ἀφορίας· ἐὰν τοῦ ἀφαιρέσωμεν τὰς αἶγας, καὶ ἂν τοῦτο γείνῃ, ἡ Κυβέρνησις θὰ εὑρεθῇ εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἔλθῃ εἰς περίθαλψιν αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, διότι ἄλλην ἐργασίαν δὲν ἔχουν, οὔτε ὑπάρχει ἐκεῖ. Ὁ κτηνοτρόφος, σᾶς ἀπέδειξεν ὁ κ. Ζηνόπουλος, τίποτε δὲν ἀπολαμβάνει· καὶ αὐτὰ τὰ σιδηροκέφαλα, ἃ λαμβάνει παρ’ ἄλλων πρὸς ἰδίαν χρῆσιν μὲ ἓν ἐπίδομα, τίποτε δὲν ἀποφέρουν· δίδει ἡμίσειαν ὀκᾶν βουτύρου δι’ ἕκαστον κτῆνος καὶ ἓν σφακτὸν εἰς τὰ δέκα· οὐδὲ εἶναι ἀληθὲς ὅ,τι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶπεν, ὅτι ὁ φόρος τῶν αἰγῶν καὶ ὁ τῶν οἰκοδομῶν εἶναι ὁ αὐτός. Ἐὰν ἦναι ὁ αὐτὸς, πρέπει ν’ αὐξήσῃ τὸν φόρον τῶν οἰκοδομῶν, διότι ἀπολαμβάνουν περισσότερα οἱ κάτοχοι.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἄλλος τις τὸν λόγον;

§119ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ἀπὼν, καὶ βεβαίως ἡ Βουλὴ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ψηφίσῃ, χωρὶς νὰ ἀκούσῃ τὴν ἀπάντησίν του. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο δὲν εἶναι ἐξ ἐκείνων, ἅτινα ἡ Κυβέρνησις θεωρεῖ ὡς ἀνεπίδεκτα τροποποιήσεως· δὲν ἀποτελεῖ τοῦτο ἀρχὴν, πρὸς ἣν συνδέεται ὑπουργικὸν ζήτημα. Δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ δεσμεύῃ τὴν Βουλὴν ἐπὶ λεπτομερειῶν. Εἶναι θέματα, εἰς ἅ ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται ἢ νὰ ἀποκρούῃ τὴν ἐναντιότητα, ὡς π. χ. τὸ νομοσχέδιον διὰ τὴν πίστωσιν τοῦ Ἀπριλίου. Ἐπὶ τούτου ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται νὰ παραδεχθῇ τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς ὅπως ἡ πίστωσις στηριχθῇ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1881 καὶ οὐχὶ ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος προϋπολογισμοῦ τοῦ 1882· πάντοτε μέχρι τοῦδε αἱ πιστώσεις αἱ προσωριναὶ τοῦ δωδεκατημορίου ἐψηφίζοντο ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑποβεβλημένου, ὁσάκις ὑπῆρχεν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θελήσῃ ἤδη νὰ νεωτερίσῃ, ἤθελεν ἀποδείξει, ὅτι δὲν ἔχει ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν Κυβέρνησιν, καὶ τὸ Ὑπουργικὸν ζήτημα ἤθελε παρουσιασθῆ. Προκειμένου ὅμως περὶ νομοσχεδίου, ὁποῖον τὸ παρὸν, δὲν ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπιμείνῃ ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν. Ἐπιμένει εἰς τὴν ἀρχὴν, εἰς τὴν αὔξησιν τῆς φορολογίας· ἀλλ’ ἂν ἡ αὔξησις θὰ ᾖναι τοιαύτη ἢ τοιαύτη, ἂν θὰ ᾖναι μικροτέρα ἢ μεγαλειτέρα, τοῦτο εἶναι ἀντικείμενον, ἐξαρτώμενον ἐκ τοῦ πορίσματος τῆς συζητήσεως. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἤθελε νὰ προκαλέσῃ συζήτησιν ἐπὶ τῶν θεμάτων τούτων· δὲν ἀγνοεῖ, ὅτι ἡ ἀπαγόρευσις ἔκ τινων μερῶν τοῦ Κράτους τῶν αἰγῶν, (διότι πράγματι ἀπαγόρευσιν ἐνιαχοῦ ἀποτελεῖ ἡ διάταξις αὕτη), εἶναί τι, ὅπερ δὲν ἐπιτυγχάνεται εὐχερῶς.

§120Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ δὲν πρέπει.

§121ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πρέπει νὰ ἐπιτευχθῇ, ὅταν ὁ Τόπος ᾖναι ἕτοιμος νὰ τὴν ἀποδεχθῇ. Εἰς ὅλα τὰ Κράτη, ἔνθα ἡ γεωργία καὶ ἡ δασονομία εἶναι προωδευμέναι, ὑπάρχουσι κατὰ τῶν αἰγῶν ἀπαγορεύσεις· καὶ εἰς τὰς Ἰονίους νήσους, ἐπὶ τῆς Ἀγγλικῆς προστασίας, ὑπῆρχεν ἡ ἀπαγόρευσις αὕτη, καὶ ἡ δοθεῖσα ἄδεια, ὅπως ἐκεῖ τρέφωσιν αἶγας, ἔφερε μεγάλας ζημίας· ἀλλὰ τὸ καλὸν δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ καλὸν, γινόμενον προώρως, καὶ ἡ συζήτητις συντελεῖ, ἵνα δειχθῇ ἂν ἤμεθα ἕτοιμοι πρὸς ἐφαρμογὴν τοιούτου μέτρου διὰ μιᾶς, ἢ ἂν ὑπάρχῃ ἀνάγκη προπαρασκευῆς καὶ ἵνα παρασκευάσῃ τὰ πνεύματα πρὸς τὴν μεταῤῥύθμισιν. Αἱ αὐξήσεις αἱ ἄλλαι, αἱ διὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου προτεινόμεναι, εἶναι μόνον φορολογικαί· καὶ ὡς πρὸς ταύτας ἡ Κυβέρνησις δὲν δύναται παρὰ νὰ ἐπιμείνῃ. Ὡς πρὸς τὰς αἶγας, ἡ αὔξησις εἶναι φορολογικὴ, ἀλλ’ εἶναι ἐν μέρει καὶ περιοριστική· καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει ἐπιμείνει εἰς τὴν ἐφαρμογὴν πλήρους τοῦ μέτρου, ἐνόσῳ δὲν ἀποδειχθῇ, ὅτι ὁ Τόπος εἶναι ἕτοιμος νὰ τὸ ἀποδεχθῇ. Ὁ βουλευτὴς Εὐρυτανίας εἶπεν, ὅτι ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν ἐγένοντο πρὸς τὴν Κυβέρνησιν παραστάσεις. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἐγένοντο, καὶ πολὺ πλειότεραι ὅσων αὐτὸς γνωρίζει. Διέκοψα τὸν κ. Ζηνόπουλον, ποιούμενον χρῆσιν ἐγγράφων τῆς ὑπηρεσίας.

§122ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς, ἀφοῦ δὲν τὰ εἶχα;

§123ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀνεκοινώσατε εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι Ἔπαρχος ἀπέστειλε τοιαύτην τινὰ ἀναφορὰν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν· καὶ τοῦτο, ἐνῷ ἐγινώσκετε, ὅτι ὁ ὑπαγορεύσας τὴν ἀναφορὰν λόγος ἦτο κομματικός. Ὁ Ἔπαρχος ἐκεῖνος ἐγίνωσκεν, ὅτι ἐπαύθη, καὶ ἐνόμισεν, ὅτι ἐπὶ ὑποβληθέντος ὑπὸ τοῦ Ὑπουργείου νομοσχεδίου ἠδύνατο νὰ βλάψῃ τὴν Κυβέρνησιν, ὑποβάλλων τοιαύτην ἀναφορὰν καὶ ἀνακοινῶν αὐτὴν πρὸς τοὺς πολιτικούς του φίλους.

§124ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ προσώπου, γνωρίζω, ὅτι αὐτὸς ὁ Ἔπαρχος εἰς τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν ὑπέβαλε διαφόρους ἀντιῤῥήσεις ἐπὶ διαφόρων μέτρων της. Εἶναι ἄνθρωπος λίαν εὐσυνείδητος, καὶ ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Βουλπιώτη.

§125ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ Ἔπαρχος, ὅτε ὑπέβαλε τὰς ἐκθέσεις του εἰς τὴν προκάτοχον Κυβέρνησιν, δὲν ἔσπευδε, παραβιάζων τὸ καθῆκον τῆς ὑπηρεσίας, νὰ διαβιβάσῃ καὶ πρὸς ἐμὲ τὰ ἐν ταῖς ἐκθέσεσιν ἐκείναις λεγόμενα.

§126ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν σᾶς ἐγνώριζε.

§127ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὅ,τι διὰ τῆς διακοπῆς ἠθέλησα νὰ πράξω, ἦτο νὰ μὴ ἐπιτρέψω ἀνεξέλεγκτον τὴν τοιαύτην χρῆσιν δημοσίων ἐγγράφων ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ νὰ παραστήσω τὸν ἀληθῆ χαρακτῆρα τῆς ἐνεργείας ὑπαλλήλου, γινώσκοντος, ὅτι δὲν ἤθελε διατηρηθῆ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ, καὶ θελήσαντος νὰ ἐπωφελῶνται ἐκ τῆς θέσεως αὑτοῦ, ἵνα καταστήσωσι τὴν ὑπηρεσίαν συμπράκτορα τῆς ἀντιπολιτεύσεως. Τὸ γεγονὸς ὅμως πληρέστατα ἀποδέχομαι· ἀποδέχομαι, ὅτι οὐ μόνον ἡ ἐπαρχία Δωρίδος, ἀλλ’ αἱ πλεῖσται αἰγοτρόφοι ἐπαρχίαι ἀπέδειξαν διὰ τῶν ἐντυπώσεων αὑτῶν ἐκ τῆς διατάξεως τοῦ νομοσχεδίου, ὅτι αὕτη ἐν πλήρει αὑτῆς ἐφαρμογῇ εἶναι πρόωρος, ἀλλὰ δὲν ἀπέδειξαν, ὅτι εἶναι καὶ σφαλερά. Εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅστις ἐμελέτησεν ἰδίως τὸ ζήτημα τοῦτο, θέλει εὐχερῶς διασκεδάσει πάντας τοὺς ἰσχυρισμοὺς τοῦ ἀξιοτίμου προαγορεύσαντος, καὶ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις, διότι, καί τοι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν θέλει ἐπιμείνει, ὅπως ψηφισθῇ ἡ αὔξησις τοῦ φόρου ὡς πρὸς τὰς αἶγας, ὡς αὔξησις ἀπαγορευτικὴ, θέλει ὅμως ἐπιμείνει, ὅπως γείνῃ συζήτησις, ἵνα παρασκευασθῇ ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ Ἔθνους ἡ ἐν τῷ μέλλοντι ἀποδοχὴ τοιούτου μέτρου.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν ἑπομένην συνεδρίασιν θέλομεν ἔχει τὴν ἐξακολούθησιν τῆς συζητήσεως τοῦ παρόντος νομοσχεδίου καὶ τῶν ἄλλων τῶν ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ἀναγεγραμμένων. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 7 καὶ 20 μ. μ.