1882.04.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 50

τῆς 16 Ἀπριλίου 1882.

Ὥρᾳ 2 μ. μ.

(Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν καὶ ἐνεκρίθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως).

§1ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον, διὰ νὰ ὁμιλήσω ὀλίγα περὶ τοῦ φορολογικοῦ συστήματος.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά, κατόπιν.

§3Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ, ἀφοῦ τελειώσητε τὴν ὑποβολὴν τῶν ἀναφορῶν, νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον, διὰ μίαν ἐπερώτησιν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Σάββατον.

§5Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σήμερον θὰ γείνῃ ἡ ἐπερώτησις, καὶ τὸ Σάββατον θὰ συζητηθῇ.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Σπηλιωτάκης, ἐκθέτων τὴν πολιτικὴν καὶ οἰκονομικὴν κατάστασιν τῆς Ἑλλάδος οὐχὶ εὐάρεστον, ὑποβάλλει σκέψεις τινὰς περὶ βελτιώσεως τοῦ Τόπου, θεωρῶν ὡς μέγα κακὸν τὸ ῥουσφέτι. — Ὁ Παναγιώτης Λαγάνης, διατελῶν ἐν ταῖς φυλακαῖς κατάδικος ἐπὶ 12 ἔτη, ζητεῖ νὰ τῷ χαρισθῇ τὸ ὑπόλοιπον τῆς ποινῆς του, ἔτη 4.—Ὁ βουλευτὴς ἐκ Γόρτυνος κ. Παλκηΐδης ἐξαιτεῖται τὴν προσαγωγὴν διαφόρων ἐγγράφων 1) τῆς πρὸ πολλοῦ περατωθείσης δικογραφίας τοῦ ἀποβιώσαντος Ἀραβαντινοῦ· 2) τὴν δικογραφίαν, τὴν παρὰ τῇ Εἰσαγγελίᾳ τῶν Ἐφετῶν εὑρισκομένην καὶ ἀφορῶσαν εἰς δωροδοκίαν διαφόρων δικαστῶν καὶ ἰδίως τοῦ ἀποβιώσαντος Ἀριστ. Τσάτσου, τὴν κατὰ τὰ ἔτη 1875 καὶ 1876 ἐνεργηθεῖσαν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα, ἂς ἀποφανθῇ, ἐπειδὴ ὁ κ. Παλαμήδης εἶπεν, ὅτι τὴν προσεχῆ Δευτέραν ἔχει ἀνάγκην τῶν ἐγγράφων τούτων.

§7ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐγὼ δὲν ἐννοῶ, κ. Πρόεδρε, τίς ἡ συζήτησις, ἥτις θὰ λάβῃ χώραν τὴν προσεχῆ Δευτέραν. Ἐγένοντο διάφοροι παρατηρήσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων εἶπεν ἡ Κυβέρνησις, ὅτι θὰ ἐξετάσῃ, ἀλλὰ θέμα, ἐπὶ τοῦ ὁποίου νὰ λάβῃ χώραν συζήτησις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δὲν ὑπάρχει. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ αἴτησις περὶ προσαγωγῆς τῶν δικογραφιῶν εἶναι περιττή.

§8ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ἐπειδή τινες τῶν κυρίων βουλευτῶν εἶπον, ὅτι εἶναι συκοφαντία ὅσα ἀνέφερα ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐπιθυμῶ νὰ προσαχθῶσιν ἐπίσημα ἔγγραφα, ὅπως κατὰ τὴν συζήτησιν, ἥτις θὰ γείνῃ κατὰ τὴν προσεχῆ Δευτέραν, τὰ λάβῃ ἡ Βουλὴ ὑπ’ ὄψιν· καὶ ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ κάμῃ συζήτησιν, καλῶς· ἄλλως, νὰ ὑπάρχουν εἰς τὸ Προεδρεῖον κατατεθειμένα, διὰ ν’ ἀποδειχθῇ, ὅτι ὅσα εἶπόν τινες εἶναι κατώτερα τῆς ἀληθείας, διὰ ν’ ἀποδειχθῇ ὅτι δὲν ἔχουν δίκαιον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, ὅταν γίνεται λόγος περὶ πραγμάτων τῆς Πολιτείας, φωνάζουν ὅτι εἶναι συκοφαντίαι· καθ’ ὅσον μάλιστα ἐγὼ δὲν ἀνεφέρθην ῥητῶς εἰς πρόσωπα· ἐγὼ ἐζήτησα νὰ διορθωθῇ μία κακὴ κατάστασις, τὴν ὁποίαν ὁλόκληρος ὁ λαὸς ἐννοεῖ, καὶ ἐντούτοις εὑρέθησαν ἔντιμοι συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι εἶπον, ὅτι ὅσα λέγω εἶναι συκοφαντία. Λοιπὸν παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ κατατεθῶσιν αὐταὶ αἱ δικογραφίαι, διὰ ν’ ἀποδειχθῇ ἂν ᾖναι ὅσα εἶπον κατώτερα τῆς ἀληθείας.

§9Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σᾶς εἴπομεν, ὅτι ὑπαινίττεσθε πρόσωπα, καὶ σᾶς εἴπομεν νὰ τὰ ὀνομάσητε· ἄλλως, ἐὰν δὲν τὰ ὀνομάσητε, εἶναι συκοφαντία.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφανθῇ.

§11ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Νὰ δοθῇ ἡ ἄδεια, κ. Πρόεδρε, διὰ νὰ ἀναπτυχθῇ τὸ θέμα τὴν Δευτέραν. Πρέπει νὰ διορθωθῇ ἡ κοινωνία, πρέπει νὰ παύσῃ πλέον τὸ κακόν.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ δὲν ἀρκεῖ νὰ τὸ εἴπωσι δύω βουλευταί... Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Παλαμίδου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§13ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁ κ. Παλαμίδης ἔχει δίκαιον. Πολλὰ ἐπίδικα οἰκόπεδα.... (Θόρυβος).

§14ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἡ ὀργὴ δὲν ὠφελεῖ εἰς τίποτε, καὶ ἐν τούτοις abirrato συζητοῦμεν. Τί πρόκειται νὰ κάμωμεν; Ποῖον εἶναι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ τεθῇ ἤδη, διότι δὲν πρέπει ἄνευ σκοποῦ ν’ ἀποφασίζωμεν. Ποῖος εἶναι ὁ σκοπὸς, ὃν ἐπιδιώκετε διὰ τῆς συζητήσεως ταύτης;

§15ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Εἶναι δικαστικὸς λόγος.

§16Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ποῖον θὰ ἦναι τὸ συμπέρασμα; Ἐννοεῖτε διὰ τῆς προτάσεώς σας νὰ γεννήσητε σκάνδαλον; Ἀλλ’ ἡ αἴθουσα αὕτη δὲν εἶναι προωρισμένη νὰ γεννᾷ σκάνδαλα, ὀφείλει μάλιστα νὰ καταπαύῃ τὸ σκάνδαλον. Ἐὰν νομίζῃ τις, ὅτι ὡρισμένα πρόσωπα δικαστικὰ παρεβίασαν τὸ καθῆκόν των, εἶναι εὔκολος ἡ καταδίωξίς των· ἂς μοὶ τὰ καταγγείλουν καὶ ἐκθύμως θέλω ἐνεργήσει κατ’ αὐτῶν. Ἀλλὰ τὸ νὰ ζητοῦν δικογραφίας, ἀφορώσας τεθνεῶτας, εἶναι ἀκατανόητον, καὶ ἀκατανόητον εὑρίσκω δι’ ἐμὲ καὶ τὴν σπουδὴν, ἐν ᾗ ἡ Βουλὴ θέλει νὰ παραδεχθῇ τὴν πρότασιν ταύτην.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν παρεδέχθη ἡ πρότασις.

§18ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Κωνσταντόπουλος θέλει νὰ καταστρέψῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἀναγκάζομαι νὰ τῷ ὑπομνήσω, ὅτι τοῦτο δὲν θὰ τῷ εἶναι πολὺ εὔκολον, ἀφοῦ μάλιστα οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ὅ τε ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης καὶ ὁ προτείνας τὴν πρότασιν τῆς προσαγωγῆς τῶν δικογράφων, περὶ ὧν γίνεται συζήτησις, ἔχουσιν ἀμφότεροι δίκαιον· ὁ μὲν Ὑπουργὸς ἀποκρούει τὴν προσαγωγήν, ὑποθέττων, ὅτι ὑποστηρίζει τὴν δικαστικὴν ἐχεμυθίαν, ὁ δὲ Βουλευτὴς Γόρτυνος ὑποστηρίζει τὴν προσαγωγὴν τῶν ἐγγράφων, διὰ νὰ καταδείξῃ, ὅτι πᾶν τὸ παρ’ αὐτοῦ λεχθὲν ἀληθὲς καὶ πραγματικὸν ἦτο. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν ἐπιτρέψῃ τὸ τοιοῦτον, πῶς θὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν ἀποδεικτικῶν μέσων, ἃ προτείνει ὁ ἔντιμος συνάδελφος; Τίνι τρόπῳ εἰς τὸ μέλλον θὰ κατορθώσωμεν νὰ παύσῃ πᾶσα τοιαύτη κατάχρησις; Τίς ἰσχυρίζεται, ὅτι πᾶς πολίτης ἢ καὶ βουλευτὴς δὲν ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ καταγγέλλωσι τοιαύτην πρᾶξιν ἢ διὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης ἢ διὰ τῆς εἰσαγγελικῆς νομίμου ἀρχῆς; Ἀλλὰ ὁ βουλευτὴς ἔχει τὸ μέγιστον τῶν προνομίων νὰ ζητῇ λόγον καὶ κατὰ τῶν δικαστῶν αὐτῶν, ὅταν εἷς τῶν δικαστῶν, καταχρώμενος τῆς θέσεώς του, καταφεύγῃ εἰς τοιαῦτα ἄτοπα μέσα καὶ ποταπὰ νὰ δωροδοκῆται.

§19ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ προλαλήσας ὠνόμασεν ἀτομικῶς ἐμέ. Ἐγὼ δὲν ἤμην ἐνταῦθα, ὅταν ἐγένετο ἡ ὁμιλία τοῦ κ. Παλαμίδη· προκειμένου δὲ περὶ ψηφοφορίας, ἐζήτησα ἁπλῶς διασαφήσεις περὶ τοῦ ἀντικειμένου· οὐδεὶς εἶναι ὁ δυνάμενος νὰ καλύψῃ τὰ σκάνδαλα καὶ τὰ ἀτοπήματα, ἐὰν ὑπάρχωσι τοιαῦτα, ἀλλὰ πρέπει νὰ εὕρωμεν τὸν κατάλληλον τρόπον τῶν ἀποκαλύψεων αὐτῶν. Τοιοῦτον δὲν εἶναι βεβαίως αἱ ἀόριστοι αἰτιάσεις κατὰ τοῦ δικαστικοῦ ἐν γένει κλάδου, ἐν ᾧ ὑπάρχουσι πρόσωπα ἄξια πάσης τιμῆς καὶ ὑπολήψεως. Λοιπὸν πρέπει νὰ γείνῃ ὡρισμένος λόγος περὶ τῶν μὴ τοιούτων προσώπων, καὶ νὰ ἐπιῤῥιφθῶσι κατ’ αὐτῶν ὡρισμέναι μομφαὶ ἢ αἰτιάσεις.

§20ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ δικαστῶν ἐκπληρούντων τὸ καθῆκόν των εὐσυνειδήτως καὶ τιμίως, ἀλλὰ περὶ τῶν φαύλων καὶ ἀδίκων δικαστῶν, καὶ ἑπομένως, προκειμένου περὶ τούτου, ἂς εὐαρεστηθῇ ἡ Βουλὴ νὰ ἐκλέξῃ μίαν ἐξεταστικὴν ἐπιτροπὴν, διὰ νὰ θεραπευθῶσι τὰ παράπονα τοῦ κ. Παλαμίδη, ὅπως μᾶς φέρῃ αὕτη μίαν ἔκθεσιν ἐμπιστευτικὴν, διὰ νὰ ἴδωμεν ποῦ εὑρίσκεται ὁ δικαστικὸς κλάδος· διότι πραγματικῶς ἐγείρονται πολλὰ παράπονα εἰς τὴν κοινωνίαν. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι προχθὲς ἐκάμαμεν λόγον περὶ τῆς δικαστικῆς ἰσοβιότητος καὶ εἴπομεν, ὅτι αὕτη κατέστη δικαστικὴ λώβη, καὶ πρέπει νὰ εὑρεθῇ τὸ φάρμακον, διὰ νὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ κοινωνία. Λοιπὸν, ἐν ᾧ εἰς τοιαύτην κατάστασιν εὑρισκόμεθα, τί ποιητέον; (Θόρυβος). Πρέπει οἱ ἄρχοντες νὰ ἦναι φρουροὶ τοῦ νόμου. Λοιπὸν λάβετε ὑπ’ ὄψιν σας, κύριοι βουλευταὶ, ταῦτα, καὶ δώσατε τὴν ἄδειαν νὰ πορσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα. Ἡμεῖς μάλιστα οἱ συμπολιτευόμενοι ἤλθομεν ἐνταῦθα, μὲ τὴν σημαίαν, νὰ ἀνυψώσωμεν τὸν νόμον, καὶ ὅταν σήμερον δὲν κατορθώσωμεν νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον αὐτὸ, τότε εἶναι ἀδύνατον ν’ ἀπαλλάξωμεν τὴν Πατρίδα ἀπὸ αὐτὸ τὸ κακὸν, ὥστε νὰ ἱκανοποιηθῇ ἡ κοινωνία.

§21ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§22ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἐπερωτήσεως· ἐγὼ ἀνέβην τὸ βῆμα, ὅπως ὁμολογήσω, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς δικαιοσύνης δὲν εἶναι καλὴ καὶ ἐν τῷ μεταξὺ ἠθέλησαν νὰ μοὶ ἀποδώσουν, ὅτι ἐσυκοφάντησα· ἐγὼ εἶπον, ὅτι ὄχι, καὶ ὑπάρχουν ἀποδείξεις. Εἰς τὸ Ἐφετεῖον ἐνταῦθα ἐνεργήθησαν ἀνακρίσεις ἐναντίον ἀνωτέρου δικαστικοῦ προσώπου ἐπὶ δωροδοκίᾳ, καὶ εἶναι ἀνάγκη ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ γνῶσιν καὶ νὰ πεισθῇ, ὅτι ἐν αὐτῇ τῇ πρωτευούσῃ καὶ εἰς διάφορα ἄλλα μέρη ἀκόμη, ὄχι ὁλόκληρος ὁ δικαστικὸς κλάδος, ἀλλὰ μέρος αὐτοῦ ἐγκληματεῖ, κ. Πρόεδρε. Μέρος αὐτοῦ, πρέπει νὰ γνωρίζετε, ὅτι δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὰ δίκαια τοῦ κόσμου· λαμβάνει ἀποφάσεις καὶ κάμει 10 μῆνας νὰ ἐκδώσῃ μίαν ἀπόφασιν. Ἔχομεν ἐν Ἀθήναις Ἐφετεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ καμμία προτίμησις, καὶ χάνετε καὶ τὰ δικογραφά σας ἀκόμη· ὁλόκληρος ὁ δικηγορικὸς σύλλογος εἶναι ἐξεγηγερμένος δι’ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Λοιπὸν ἐπιθυμῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ κατατεθῶσιν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα διὰ νὰ πεισθῇ ἡ Βουλή, ὅτι λαμβάνουσι χώραν παρεκτροπαὶ τοιαῦται, αἱ ὁποῖαι κλονίζουν τὴν πεποίθησιν παντὸς πολίτου. Δὲν πρόκειται περὶ φίλων· καὶ ἡμεῖς ἔχομεν συγγενεῖς καὶ φίλους, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τῆς κακῆς καταστάσεως, ἡ ὁποία κινδυνεύει νὰ ἀποσυνθέσῃ τὴν κοινωνίαν τὴν σήμερον. Σήμερον ἔλαβον γράμμα, ὅτι δικαστικὰ πρόσωπα ἔχουν συνεταιρισθῆ μετὰ διαφόρων ἰδιωτῶν πρὸς ἐπιδρομὴν κατὰ οἰκοπέδων ἐν Πειραιεῖ καὶ Ἀθήναις. Εἶναι ἀνάγκη λοιπόν, ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ γνῶσιν ὅλων αὐτῶν τῶν πραγμάτων καὶ νὰ τὰ γνωρίσῃ καὶ ἡ κοινωνία. Ὁ κ. Κωνσταντόπουλος ἔκαμεν Εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν καὶ ἠθέλησε νὰ ὑπερασπίσῃ τὸν κλάδον τοῦτον· λυποῦμαι ὅμως, διότι δὲν ἐφρόντισε νὰ μάθῃ πολλὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα συμβαίνουν ἐν τῇ κοινωνίᾳ. Οἰκογένειαι ὁλόκληραι ἐχάθησαν, καὶ δύναμαι νὰ φέρω πράγματα νὰ σᾶς τὰ ἀποδείξω. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ νὰ ἔλθουν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα εἶναι δικογραφίαι περαιωμέναι πλέον καὶ ἄχρηστοι, καὶ ἀντὶ νὰ μένουν εἰς τὰ γραφεῖα ἐκεῖ, καλλίτερον εἶναι νὰ ἔλθουν εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον εἶναι καὶ ἱερώτερον κατάστημα.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἠρώτησα τὴν Βουλὴν καὶ ἀντελήφθην, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν.

§24ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι, δὲν ἀπεῤῥίφθη.

§25ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι ἀπεπλανήθημεν κατὰ τὴν συζήτησιν. Προχθὲς ἐγένετο λόγος περὶ τῆς κακῆς ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης, κατὰ συνέπειαν πολλὰ ἐῤῥέθησαν ὑπὲρ καὶ κατὰ· ἐνῷ δὲ ὁ κ. Παλαμήδης ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὡμίλει, ἀπεικονίζων τὴν κακὴν κατάστασιν τῶν δικαστηρίων, εἶπε συνάμα καὶ τὸ ἀκόλουθον, ὅτι κάποιον μέλος τῆς Κυβερνήσεως ἐργολαβικῶς μετὰ δικαστῶν καὶ ἄλλων ἀναλαμβάνει ὑποθέσεις.

§26ΡΑΛΛΗΣ. Ὄχι τῆς παρούσης.

§27ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Ὄχι βεβαίως τῆς παρούσης· τὸ τοιοῦτον διεσάφισε ὁ κ. Παλαμήδης τῇ ὑμετέρᾳ πάλιν ἐρωτήσει, καὶ εἶπε σαφῶς, ὅτι ἐννοεῖ τῆς πεσούσης Κυβερνήσεως. Ἡ τοιαύτη ὡς ἦτον ἑπόμενον ὁμιλία ἐπροκάλεσε ζωηροτάτην σύγχυσιν, ὅτε καὶ παρὰ πολλῶν ἀπεκαλεῖτο συκοφάντης, ὁ δὲ κ. Μίλησης ἐπὶ τὸ ζωηρότερον τὸν ἀπεκάλεσε συκοφάντην καὶ τὸν ἐπροκάλεσε νὰ φέρῃ ἐπὶ τούτου ἀποδείξεις καὶ νὰ ὀνομάσῃ τὸν ὑπουργόν. Καὶ πράγματι, ὅταν τις κατηγορῇ μίαν μερίδα ἢ ἓν ἄτομον χωρὶς ν’ ἀναφέρῃ ὡρισμένα γεγονότα, καὶ τὰς δεούσας ἀποδείξεις, εἶναι ὄντως συκοφαντία· συνεπῶς ὁ κ. Παλαμήδης, ἵνα μὴ τῷ ἀποδοθῇ ἡ ἰδιότης τοῦ συκοφάντου, ἔρχεται καὶ ζητεῖ νὰ ἀποδείξῃ τὸ ἀληθὲς τῶν λόγων του, διὰ προσαγωγῆς διαφόρων ἐγγράφων, ζητῶν συνάμα παρὰ τῆς Βουλῆς νὰ προταχθῶσι καὶ διάφορα ἄλλα ἔγγραφα, ἵνα καταδειχθῇ, ὅτι ἔλαβε χώραν ὁ συνεταιρισμὸς μετὰ δικαστῶν καὶ ἄλλων πρὸς παραβίασιν καὶ καταπάτησιν τοῦ δικαίου, ἕνεκα ποταπῶν ἀτομικῶν παρανόμων συμφερόντων. Εἶναι λοιπὸν χρέος μας καὶ ὀφείλομεν νὰ ὑποστηρίξωμεν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Παλαμήδη, ἡ ὁποία πρότασις αἴρει καὶ τὰς ὑπονοίας κατὰ τῶν ὅσων ἐλέχθη, ὅτι ἠδίκησαν. Νομίζω δέ, ὅτι οἱ πάντες θὰ συμφωνήσωσι πρὸς αὐτό, καθ’ ὅσον θὰ διευκρινισθῇ ἡ ὑπόθεσις αὕτη.

§28ΡΑΛΛΗΣ. Ποίαν πρότασιν.

§29ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. Παλαμήδης πρὸς ἀτομικὴν ἱκανοποίησίν του, τοῦ νὰ προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα, τὰ διαφωτίσοντα, ὅτι μέλη τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως συνεταιρίσθησαν πρὸς καταδολίευσιν τοῦ νόμου, διόπερ τὸν ὠνόμασαν συκοφάντην. Αὐτὸς ἔρχεται καὶ λέγει, ὅτι δὲν εἶμαι συκοφάντης, καὶ θέλω νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ ἀποδειχθῇ τὸ τοιοῦτον. Τίς δύναται νὰ τοῦ τὸ ἀρνηθῇ; νομίζω οὐδείς!

§30Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μάτην, κύριοι, προσπαθῆτε ν’ ἀποφύγητε τὸ σκάνδαλον. Τὸ σκάνδαλον ἦλθε, καὶ ἐὰν ἀποῤῥίψητε τὴν πρότασιν, τὸ σκάνδαλον θὰ ἦναι μεγαλείτερον, διότι τότε ὁ κόσμος θὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ δωροδοκία ὑπάρχει, καὶ ὅμως ἡ Βουλὴ τὴν ἐκάλυψε. Δὲν ὠφελεῖτε λοιπὸν, ἀλλὰ βλάπτετε, ἀρνούμενοι. Ἐγὼ νομίζω καὶ ἐπιμένω, παρακαλῶ δὲ καὶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιμείνῃ, ἐπειδὴ εἰς τὴν μομφὴν αὐτὴν ἀναφέρεται καὶ μέλος τῆς παρελθούσης Κυβερνήσεως, τῆς ὁποίας ἀπετέλουν μέρος. Σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐπιτρέψητε νὰ ἔλθωσιν ὅλα τὰ ἔγγραφα καὶ ὅλαι αἱ ἀποδείξεις, ἵνα ἀποδειχθῇ ἐὰν τῷ ὄντι ὑπάρχῃ ἔγκλημα καὶ ἐὰν ἐξακολουθοῦσί τινες συκοφαντοῦντες τοὺς ἄλλους.

§31ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ δύω λέξεις.

§32Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ κατονομάσῃ ὁ προτείνας τὸ ὄνομα τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης.

§33ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Φρονῶ, κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα ἔλαβεν ὡρισμένον χαρακτῆρα, καὶ ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ μὴ ἦναι συνεπὴς πρὸς ὅσα ἔπραξε πρὸ ἡμερῶν σχετικῶς πρὸς τὰ Θηβαϊκά. Ὀφείλει νὰ ἐξετάσῃ ὅσα ἔλαβον χώραν εἰς τὴν περίπτωσιν, ἣν ἀναφέρει ὁ κ. Παλαμήδης. Ἀφοῦ σήμερον παρεμπιπτόντως ἔρχεται ζήτημα περὶ τῆς διαγωγῆς ὑπουργοῦ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως, δὲν εἶναι δυνατὸν ν’ ἀποφύγῃ ἡ Βουλὴ τὴν ἐξέτασιν αὐτοῦ. Κάλλιστα δὲ εἶπεν ὁ ἐκπροσωπῶν τὸ μεγαλείτερον τμῆμα τῆς ἀντιπολιτεύσεως ἔντιμος βουλευτὴς ἐκ Μεσσήνης, ὅτι, ἐὰν παρασιωπηθῇ τὸ πρᾶγμα, τὸ σκάνδαλον θὰ ἦναι πολὺ μεγαλείτερον, ἐνῷ ἡ ἐξέτασις αὐτοῦ ἐνδέχεται ν’ ἀποδείξῃ τὴν πλάνην τοῦ ἐντίμου συναδέλφου ἐκ Γόρτυνος. Ἡ μὴ ἐξέτασις βεβαίως ἐκθέτει τὸ Κράτος ὅλον. Τῇ ἀληθείᾳ, ἐὰν εἰς τὴν ἀναγγελίαν τοιαύτης κατηγορίας ἐντὸς τῆς Βουλῆς ἡμεῖς δείξωμεν, ὅτι προσπαθοῦμεν νὰ πνίξωμεν τὴν ἀνάπτυξιν αὐτῆς, τότε ἐκθέτομεν βεβαίως ὄχι μόνον ὅλον τὸ Κράτος, ἀλλὰ καὶ ὅλην τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν. Διὰ τοῦτο προτείνω καὶ ἐγὼ νὰ ἐπιτρέψῃ ἡ Βουλὴ τὴν προσαγωγὴν τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ καταδείξωσι τὴν ἐνοχὴν ἑνὸς τῶν πεσόντων ὑπουργῶν. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν ἡ πρότασις τοῦ κ. Παλαμήδη εἶναι βάσιμος· ἄλλως, θ’ ἀπέβαινεν ἀπαράδεκτος· διότι δὲν ἔχομεν τὸν θεσμόν, τὸν ὁποῖον ἔχουσι δύω μεγάλα Κράτη τοῦ κόσμου, καὶ καθ’ ὃν δύναται ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία νὰ παύῃ δικαστάς. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν ἡ Νομοθετικὴ Ἐξουσία δύναται ν’ ἀπαιτήσῃ τὴν παῦσιν τοῦ θεωρουμένου φαυτέρου δικαστοῦ. Εἰς τὴν Ἀμερικὴν ἡ Γερουσία δικάζει τὸν δικαστήν. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν τὸ αὐτὸ δικαίωμα· ἄρα περιττὴ καὶ ἡ ὁρῶσα τὴν διαγωγὴν τῶν δικαστῶν ἔρευνα. Ἐὰν δὲν παρενεβάλλετο τὸ πρόσωπον ἑνὸς ὑπουργοῦ, τότε βεβαίως ἡ παρατήρησις τοῦ ἐντίμου ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργοῦ θὰ ἦτο ὀρθή. Ἀλλ’ ἐπειδὴ γεννᾶται ὑπόνοια, ὅτι ἐνέχεται εἷς τῶν ὑπουργῶν ἢ καὶ πλείονες, ἡ Βουλὴ δὲν δύναται ν’ ἀρνηθῇ τὴν προσαγωγὴν τῶν ἐγγράφων.

§34ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Τὸ ζήτημα ἐτέθη οὕτως, ὥστε νομίζω, ὅτι, ἂν τὰ ὁποῖα ἐπικαλεῖται ὁ ἐκ Γόρτυνος βουλευτὴς ἔγγραφα συντελοῦσιν εἰς τὸ ν’ ἀποδείξῃ δι’ αὐτῶν τὴν ὀρθότητα τῶν παρ’ αὐτοῦ κατὰ ὑπουργοῦ ῥηθέντων, τότε καθῆκον ἔχει ἡ Βουλὴ νὰ διατάξῃ τὴν προσαγωγὴν αὐτῶν. Ἐὰν ὅμως τὰ ἔγγραφα ἀφορῶσι πρόσωπα δικαστικὰ, περὶ τῶν ὁποίων δὲν ἔχει ἁρμοδιότητα ἡ Βουλὴ νὰ ἐξετάζῃ, καὶ ἅτινα οὔτε ἠθικῶς δικαιούμεθα νὰ ἐξετάσωμεν, διότι δὲν εἶναι μεταξὺ τῶν ζώντων, καὶ οὔτε λόγος ἔδει νὰ γείνῃ, τότε εἶναι περιττὴ ἡ προσαγωγή. Προτείνω λοιπὸν ν’ ἀπαντήσῃ ὁ προτείνων: τὰ ἔγγραφα, ἅτινα ζητεῖ, πρὸς ὁπότερον τῶν δύω σκοπῶν χρησιμεύουσι, πρὸς τὸν ἕνα ἢ καὶ τὸν ἄλλον; Οὕτως ἡ Βουλὴ ὁδηγουμένη ἐκ τῆς ἀπαντήσεως νὰ λάβῃ μίαν ἀπόφασιν.

§35ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Εἶναι ἀναγκαῖα τὰ ἔγγραφα, ἵνα ἀποδείξω, ὅτι, ὅσα εἶπα, δὲν εἶναι συκοφαντίαι.

§36ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἀφορᾷ, ἐρωτῶ, ὑπουργόν; ὑπουργικὴν εὐθύνην;

§37Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐνέχεται ὑπουργός; αὐτὸ νὰ εἴπητε.

§38ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Εἶπα, ὅτι ἐνέχεται μέλος τῆς πεσούσης Κυβερνήσεως.

§39ΡΑΛΛΗΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε, νὰ κάμῃ συγκεκριμένην πρότασιν, ποῖα ἔγγραφα προτείνει νὰ προσαχθῶσι.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε, κύριε Παλαμήδη, τὶ λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης: νὰ ὁρίσητε ποῖα ἔγγραφα εἶναι αὐτά.

§41ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Εἶναι μία δικογραφία τοῦ ἀποβιώσαντος Ἀραβαντινοῦ, ἡ ὁποία ἐπερατώθη, καὶ μία ἄλλη τοῦ ἀποβιώσαντος Ἀρεοπαγίτου Τσάτσου.

§42ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ ἀνάπτυξις δημοσίᾳ, διότι τότε ὀφείλομεν ἐν σώματι νὰ συζητήσωμεν περὶ τῆς ἀξίας τῶν τοιούτων ἐγγράφων, ὅπερ ἄτοπον· διὰ τοῦτο πολὺ κακῶς θέτετε τὸ ζήτημα. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ ἐξετάσῃ ἐὰν ἐνέχεται ὑπουργός τις τῆς πεσούσης Κυβερνήσεως, ἡ Βουλὴ δύναται νὰ συστήσῃ Ἐπιτροπὴν, καὶ δι’ αὐτῆς νὰ λάβῃ γνῶσιν τοῦ ἐμπεριεχομένου τῶν ἐγγράφων· δὲν δύναται ὅμως ἡ Βουλὴ νὰ μὴ δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, ἀφοῦ πρόκειται περὶ μέλους τῆς πεσούσης Κυβερνήσεως, ὅπερ κατηγορεῖται. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ, ἐμμένουσα εἰς τὰ καθήκοντά της, ὀφείλει νὰ ζητήσῃ τὴν προσαγωγὴν τῶν ἐγγράφων ἐνώπιον ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐκτὸς ἐὰν ὑπάρχῃ τις, ὅστις θέλει νὰ μειώσῃ τὰ κοινοβουλευτικὰ προνόμια καὶ τὸ δικαίωμα τὸ ὕψιστον πάντων, τὸ τοῦ ἐλέγχου τῆς Βουλῆς.

§43ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, οὐδεμία ἤθελεν ὑπάρχει κατὰ τῆς προτάσεως τοῦ προλαλήσαντος ἀντίῤῥησις περὶ προσαγωγῆς οἱωνδήποτε ἐγγράφων, ἐὰν ἐπρόκειτο διὰ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν νὰ βεβαιωθῇ ἕν γεγονὸς ὡρισμένον· Ἐὰν ὁ ἀξιότιμος κ. Παλαμίδης ἔλεγεν ὡρισμένως, ὅτι ὁ δεῖνα ὑπουργὸς ἔπραξε τοῦτο, ἢ ὅτι ἡ δεῖνα πρᾶξις ὡρισμένως ἐγένετο, καὶ ὅτι πρὸς ἀπόδειξιν τῆς πράξεως αὐτῆς εἶχεν ἀνάγκην τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, οὐδεμία ἤθελεν ὑπάρξει ἀντίῤῥησις· ἀλλ’ ὁ κ. Παλαμίδης λέγει ἀορίστως, ὅτι εἷς ὑπουργὸς ἔκαμε κατάχρησιν· ποίαν ὅμως, ποῦ καὶ πότε δὲν ὁρίζει, καὶ ἐν τούτοις ζητεῖ πρὸς ἀπόδειξιν τῶν λόγων του δικογραφίαν κατὰ δικαστῶν ἀποβιωσάντων. Τί σχέσιν ἔχουσιν αἱ δικογραφίαι αὗται μὲ τὴν κατηγορίαν; Ὁ ἔχων τὸ θάῤῥος νὰ παραδώσῃ εἰς τὴν δημοσιότητα τὰ σκάνδαλα, ὀφείλει νὰ τὰ ὁρίσῃ, καὶ τότε δύναται νὰ κρίνῃ ἡ Βουλὴ ἂν τὰ ἔγγραφα ἦναι ἀναγκαῖα ἢ ὄχι. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου καμμία τοιαύτη πρότασις δὲν ὑπάρχει· δὲν ὡρίσαμεν τί συζητοῦμεν, δὲν πρέπει ἑπομένως νὰ βαδίσωμεν τόσον ἀορίστως.

§44ΡΑΛΛΗΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ἐννοῶ κάλλιστα τὴν δήλωσιν ἐκ μέρους τοῦ ἐντίμου Βουλευτοῦ Μεσσήνης, ἀλλὰ μοί εἶναι ἀδύνατον ἐν ᾗ θέσει εὑρίσκομαι σήμερον νὰ τὴν ἀποδεχθῶ, διότι δὲν εὑρίσκω οὔτε ἐν τῷ Συντάγματι, οὔτε ἐν τῷ Κανονισμῷ τῆς Βουλῆς τὴν περίπτωσιν, ὑφ’ ἣν σήμερον, συζητοῦμεν Γνωρίζω ἐκ τοῦ Συντάγματος καὶ τοῦ Κανονισμοῦ, ὅτι δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὴ, ἢ προανακριτικὴ Ἐπιτροπή· ἐννοεῖ τις νὰ προτείνῃ τοιαύτην τινὰ πρότασιν, τὴν μίαν ἢ τὴν ἑτέραν; εἶμαι ἐντελῶς σύμφωνος. Ἀποδέχομαι προθύμως τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἂν δ’ ἐννοῇ νὰ ζητήσῃ τὴν σύστασιν ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς: δὲν ἔχει παρὰ νὰ ὑποβάλῃ τὴν τοιαύτην πρότασιν μετὰ τῶν 20 ὑπογραφῶν, ἃς ἀπαιτεῖ ὁ περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν νόμος. Ἀλλὰ πρότασις, δι’ ἧς ζητεῖται μόνον ἡ προσαγωγὴ μιᾶς δικογραφίας καὶ δικογραφίας ἀποβλεπούσης πρόσωπα, ἅπερ δὲν ὑπάρχουν ἐν τῇ ζωῇ, δὲν δύναται νὰ ψηφισθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς. Ἡ Βουλὴ εἶναι βεβαίως κυρία νὰ πράξῃ ὅ,τι θέλει, ἀλλὰ καὶ ἐγὼ εἶμαι ἐλεύθερος νὰ ἐκτιμήσω ἂν ὑπὸ τοιαύτας περιστάσεις δύναμαι νὰ ἐξακολουθήσω νὰ διευθύνω τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης.

§45ΦΩΤΗΛΑΣ. Κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ σχηματισμοῦ ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς ἢ ἀνακριτικῆς. Ὁ κ. Παλαμήδης δὲν ἔφερε κατηγορητήριον ὡρισμένον κατά τινος, ἵνα σχηματισθῇ ἐξεταστικὴ ἢ ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπή, οὔτε διετύπωσε κατηγορίαν ὡρισμένην, ἵνα ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Ὡμίλησε περὶ καταχρήσεων, λαμβανουσῶν χώραν ἐν τῇ ἐνασκήσει τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, καὶ πολλοὶ Βουλευταὶ γνωρίζουν, ὅτι μέλη τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας παρεκτρέπονται· πρὸς ἐνίσχυσιν δὲ τῶν λόγων του ὁ κ. Παλαμήδης εἶπεν, ὅτι κατὰ δικαστικῶν προσώπων ἐγένοντο ἀνακρίσεις ἐπὶ διαφόρων πράξεων καὶ δὴ ἐπὶ δωροδοκίᾳ. Εἶπεν, ὅτι καὶ ἕν πρόσωπον τῆς πεσούσης Κυβερνήσεως ἐνέχεται εἰς τὰς καταχρήσεις τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, καὶ συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ κερδηθῇ δίκη πρὸς ἀθέμιτον κέρδος.

§46Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ποῖον εἶναι αὐτὸ τὸ πρόσωπον, νὰ τὸ εἴπῃ.

§47ΦΩΤΗΛΑΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ γνωρίζῃ, διότι δὲν ἔχει τὰ ἔγγραφα καὶ δὲν γνωρίζει τὰ πρόσωπα· δὲν ἠξεύρει ἂν πρέπῃ νὰ συστήσῃ ἐξεταστικὴν ἢ ἀνακριτικὴν Ἐπιτροπήν. Ὁ προτείνας λέγει: θέλω νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, ἵνα ἀποδειχθῶσιν ἐκεῖνα, ἅπερ εἶπον, ὅτι ἡ δικαστικὴ ἐξουσία παρεξετράπη, ὅτι ἐνέχεται εἰς τὸ οἰκεῖον κέρδος καὶ πρόσωπον τῆς πεσούσης Κυβερνήσεως. Ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ἀρνηθῇ τὴν λογικωτάτην καὶ νομιμωτάτην ταύτην πρότασιν τῆς καταθέσεως τῶν ἐγγράφων· δὲν πρόκειται περὶ ὡρισμένης κατηγορίας, ἀλλὰ μόνον, ὅπως ἡ Βουλὴ σχηματίσῃ πεποίθησιν ἂν ἡ δικαστικὴ ἐξουσία καλῶς λειτουργῇ καὶ ἂν ἐνέχωνται οἱ ὑπουργοὶ εἰς πράξεις ἐγκληματικὰς δικαστῶν, ναὶ ἢ ὄχι. Οὔτε ὁ κ. Κωσταντόπουλος, οὔτε ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἔχουσι δίκαιον, ἰσχυριζόμενοι, ὅτι πρέπει νὰ διατυπωθῇ ὡρισμένη κατηγορία καὶ ὅτι τότε πρέπει νὰ ζητηθῇ ἡ κατάθεσις τῶν ἐγγράφων.

§48Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§49ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Κύριοι, τὸ ζήτημα παρεξετράπη. Ἐγώ, ὅταν ἐλάλησα ἐλάλησα ἀπολύτως περὶ μιᾶς καταστάσεως· δὲν ἐσκέφθην νὰ φέρω κατηγορίαν, οὔτε καθ’ ὡρισμένου πολιτικοῦ προσώπου, οὔτε καθ’ ὡρισμένου δικαστοῦ· εἶπον ὅμως, ὅτι ἡ κατάστασις τῆς δικαιοσύνης εἶναι κακή, δι’ αὐτούς καὶ δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους· καὶ ταῦτα εἶπον, διὰ νὰ ληφθῇ ἕν μέτρον περὶ ἀνορθώσεως τῆς δικαιοσύνης καὶ ἐπρότεινά τι, κατὰ τὴν πεποίθησίν μου, τὸ ὁποῖον ἠδύνατο νὰ συντελέσῃ εἰς τὴν ἀνόρθωσιν τῆς δικαιοσύνης· δὲν κατηγόρησα ὁλόκληρον τὸν κλάδον, διότι ὁμολογουμένως ὑπάρχουν καὶ δικασταὶ καλοί· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ κοινωνία ἔχει παράπονον κατὰ τῆς δικαιοσύνης, καὶ αὐτὸ τὸ παράπονον εἶναι ἐῤῥιζωμένον εἰς τὴν συνείδησιν τοῦ κύκλου, καὶ χωρὶς νὰ συνεννοηθῶ μὲ κανένα, οὔτε ἐκ ταύτης οὔτε ἐξ ἐκείνης τῆς μερίδος, εἶπον ὅτι ὅλοι εἶναι πεπεισμένοι, ὅτι ἡ δικαιοσύνη δὲν λειτουργεῖ ἐν Ἑλλάδι. Μετ’ αὐτὸ εἶπον, ὅτι ἐνέχονται καὶ ἀνώτερα πολιτικὰ πρόσωπα, καὶ εἷς λόγος, δι’ ὃν ἐξολισθαίνει ἡ δικαιοσύνη, εἶναι, ὅτι πολιτικὰ πρόσωπα ἐν τῇ Ἐξουσίᾳ θέλουν νὰ τὴν μεταχειρισθοῦν ὡς ὄργανον. Ἐνῷ ὡμίλουν οὕτω περὶ τῆς ἐν γένει καταστάσεως, δύω ἔντιμοι συνάδελφοι ἐκ τῆς μερίδος αὐτῆς μοὶ εἶπον, ὅτι εἶναι συκοφαντίαι. Ἠθέλησα νὰ μὴν ἀπαντήσω ἀμέσως, ἀλλὰ δι’ ἐγγράφων, καὶ πεισθῶ καὶ ἐγὼ καὶ ἡ Βουλὴ, ὅτι ὅσα εἶπον δὲν ἦσαν κατώτερα τῆς ἀληθείας. Τὰ ἔγγραφα θέλω νὰ ἔλθουν, ἐπειδὴ ἔδωκα λόγον· ἔχω ἀνάγκην αὐτῶν διὰ νὰ τὰ συνδυάσω μὲ ἔγγραφα, ἅπερ ἔχω εἰς χεῖράς μου. Ἐὰν ἦσαν συμβολαιογραφικὰ, θὰ ἐπλήρωνα καὶ θὰ ἐλάμβανον ἀντίγραφα· ἀλλὰ προκειμένου περὶ ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκονται περατωμένα παρὰ τῇ ποινικῇ δικαιοσύνῃ, νομίζω, ὅτι δὲν προσβάλλεται τὸ μυστήριον τῆς ἀνακρίσεως, ἂν κατατεθῶσι· καὶ τὰ ζητῶ ὄχι διὰ νὰ δώσω λόγον, ἢ ἀπαγγείλω κατηγορίαν καθ’ ὡρισμένου προσώπου, ἀλλ’ ἵνα ἀποδείξω, ὅτι ὅσοι μὲ ἀπεκάλεσαν συκοφάντην, δὲν εἶχον δίκαιον. Διὰ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν ἡ Βουλὴ θέλει παρατηρήσει, ὅτι εἰς τὸν δικαστικὸν κλάδον ὑπάρχουσι παρεκτροπαὶ, καθ’ ὧν πρέπει νὰ λάβῃ ἓν μέτρον ἡ Βουλή. Ἐδῶ εἶναι, βλέπετε, ὠργανισμένη κατάστασις. Ἐπίσης θὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Βουλὴ, ὅτι καὶ αὐτὴ πταίει, καὶ θὰ λάβῃ ἓν μέτρον, ὅπως θέσῃ τὴν δικαιοσύνην εἰς τὴν θέσιν της. Ἰδοὺ ὁ λόγος, δι’ ὃν ζητῶ τὰ ἔγγραφα, καὶ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ τὰ ζητήσω, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφασίσῃ τὴν προσαγωγήν των.

§50Α. ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ἔχομεν ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης, φρονῶ ὅτι καλὸν εἶναι νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα εἰς αὐτὴν καὶ αὕτη νὰ κάμῃ πρὸς ἡμᾶς ἔκθεσιν.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἄλλη πρότασις.

§52Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (Ὅρα παράρτημα)

§53ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ Βουλὴ βεβαίως ὀφείλει νὰ παρέχῃ εἰς τὸν Βουλευτὴν, τὸν θέλοντα νὰ φωτισθῇ, πάντα τὰ μέσα, ὅπως δυνηθῇ νὰ πληροφορηθῇ περὶ τῶν γεγονότων περὶ ὧν ἔχει ἀμφιβολίαν, ἀλλ’ ὑπάρχουσιν εἰς τοῦτο περιορισμοὶ, περιορισμοὶ τεθειμένοι ἐκ τοῦ νόμου καὶ τῆς ἠθικῆς. Ἐκ τοῦ νόμου, διότι ἡ δικαστικὴ ἐξουσία εἶναι ἀνεξάρτητος, ἀπέναντι πάντων, καὶ ἀπέναντι τῆς Βουλῆς. Οἱαδήποτε ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, παραβλέπουσα τὰ δικαιώματα τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας, εἶναι ἄκυρος, καὶ εἶναι κανονισμένος ὁ τρόπος καθ’ ὃν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὰ τῶν δικαστηρίων· κανονίζεται καὶ ἐν τῷ Συντάγματι καὶ ἐν τῷ νόμῳ περὶ εὐθύνης Ὑπουργῶν.

§54Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ εἶπον περὶ τῶν ἐγγράφων τῶν μὴ ἐμποδιζομένων ὑπὸ τοῦ νόμου...

§55ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὑπάρχουσι καὶ περιορισμοὶ ἐκ τῆς ἠθικῆς, ἐκ τοῦ σεβασμοῦ τοῦ ὀφειλομένου πρὸς τοὺς τεθνεῶτας. Ἀμφότεροι δὲ οἱ περιορισμοὶ οὗτοι ἤθελον παραβιασθῆ, ἂν παραδεχθῆτε τὴν γενομένην πρὸς ὑμᾶς πρότασιν· διότι τί ζητεῖται; ζητεῖται παρὰ τῆς Βουλῆς, ὅπως δώσῃ τὴν ἄδειαν προσαγωγῆς δικογραφίας ἀποῤῥήτου· ἐὰν ἡ δικογραφία ἦτο δημοσία, ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς δὲν εἶχεν ἀνάγκην νὰ ζητήσῃ τὴν ἀρωγὴν τῆς Βουλῆς νὰ λάβῃ γνῶσιν αὐτῆς· ἠδύνατο νὰ λάβῃ πάντα τὰ κείμενα ἐν τοῖς δικαστικοῖς γραφείοις· ἐν ὅσῳ ὅμως ἡ δικογραφία εἶναι ἀπόῤῥητος, ὁ ὑπουργὸς δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ φέρῃ ταύτην ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὑπείκων εἰς τὰς ἀποφάσεις της. Ὅτι δὲ ἡ δικογραφία εἶναι ἀπόῤῥητος, ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ κειμένου τῆς ἐπερωτήσεως. Ἐξαιτεῖται ὁ Βουλευτὴς νὰ ζητηθῇ ἁρμοδίως ἡ ἐπὶ πλαστογραφίᾳ δικογραφία περὶ ἀποβιώσαντος δικαστοῦ, εὑρισκομένη εἰς τὸ γραφεῖον τῆς ἀνακρίσεως· πρόκειται περὶ ἀνακρίσεως ὡς βλέπετε.

§56ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ἐπερατώθη.

§57ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὡσαύτως ζητεῖται ἡ παρὰ τῇ Εἰσαγγελίᾳ τῶν Ἐφετῶν εὑρισκομένη δικογραφία, ἡ ἀφορῶσα δωροδοκίαν διαφόρων δικαστῶν καὶ ἰδίως ἀποβιώσαντος Ἀρειοπαγίτου. Πρόκειται λοιπὸν περὶ ἀνακρίσεων, ἀναγομένων εἰς τὴν ὑπόληψιν τεθνεώτων, καὶ φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλή, ὡς ἐκ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ νόμου καὶ ὡς ἐκ τοῦ περιορισμοῦ τοῦ ἐπιβαλλομένου αὐτῇ ἐκ τῆς ἠθικῆς, δὲν δύναται νὰ ζητήσῃ τὴν προσαγωγὴν τοιούτων ἐγγράφων, δὲν δύναται νὰ φέρῃ εἰς τὴν δημοσίαν συζήτησιν τὴν τιμὴν προσώπων, ἅτινα δὲν εὑρίσκονται σήμερον ὑπὸ τὸν ἥλιον, ἵνα ὑπερασπίσωσι τὴν τιμὴν αὐτῶν. Ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ πιστεύσωμεν, ὅτι τὰ πρόσωπα, περὶ ὧν πρόκειται, εἶναι ἀθῷα· ἂν δὲ τὰ ἔγγραφα ταῦτα προσαχθῶσιν ἵνα στηριχθῇ ἐπ’ αὐτῶν κατηγορία, εἶναι ἀδύνατον περὶ τῆς τιμῆς αὐτῶν νὰ μὴ γείνῃ συζήτησις· καὶ ποῖος θέλει φροντίσει περὶ τῆς τιμῆς αὐτῶν ἐνταῦθα; Δὲν ἔχομεν ἄρα δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου νὰ παραδεχθῶμεν τὴν πρότασιν· ἀλλὰ καὶ ἂν εἴχομεν τὸ δικαίωμα, δὲν ἔπρεπε νὰ ἀποδεχθῶμεν αὐτὴν ἐκ τῆς ἠθικῆς. Ἀναγνωρίζω πληρέστατα τὴν ὀρθότητα τῆς σκέψεως, ἥτις ὑπηγόρευσεν εἰς τὸν ἀξιότιμον Βουλευτὴν Μεσσήνης τὴν σύστασιν, ἥν ἐποιήσατο εἰς τὴν Βουλήν, ὅπως ἀποδεχθῇ τὴν πρότασιν· ἀλλ’ ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Μεσσήνης ἀπέβλεψε μόνον εἰς τὰ ἀφορῶντα αὐτὸν ἐν τῇ ὑποθέσει ταύτῃ. Ἂν ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα κατ’ οὐσίαν, εἶμαι πεπεισμένος, ὅτι δὲν θὰ θελήσῃ ὅπως ὑπερασπίσῃ ἑαυτὸν, νὰ προσαχθῶσιν ἐνταῦθα ἔγγραφα, ἅτινα δὲν δύνανται νὰ δημοσιευθῶσιν, ἄνευ παραβιασμοῦ τοῦ νόμου καὶ ἄνευ προσβολῆς κατὰ τῆς φήμης προσώπων, ἅ πάντες ἡμεῖς ὀφείλομεν νὰ προστατεύσωμεν, ὡς μὴ ὑπάρχοντα ἐν τῇ ζωῇ.

§58Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐννοῶ καὶ ἐκτιμῶ τὴν δυσκολίαν τῆς Κυβερνήσεως. Λαμβάνει χώραν ἐνώπιον ἡμῶν πρᾶγμα πρωτοφανές· θέλομεν νὰ ἐξευτελίσωμεν τὰ πάντα καὶ νὰ θέσωμεν ὑπὸ συζήτησιν τὴν τιμήν, τὴν ἀξιοπρέπειαν ἑτέρας Ἐξουσίας, ἀνεξαρτήτου, ἐχούσης ἴσα ἡμῖν δικαιώματα, καὶ θέλομεν τὴν Ἐξουσίαν αὐτὴν νὰ τὴν ὑποβάλωμεν εἰς ἔλεγχον, νὰ τὴν δυσφημήσωμεν, νὰ τὴν ὑποβάλωμεν εἰς ἀνάκρισιν. Ἔχει δίκαιον ἡ Κυβέρνησις ἀναντιῤῥήτως, ἀντιτασσομένη· ὀφείλει νὰ ὑπερασπισθῇ τὴν τιμὴν τῆς Δικαστικῆς Ἐξουσίας ὡς καὶ τὴν ἰδίαν ἑαυτῆς· καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἀδικῶ τὴν Κυβέρνησιν· ἐπῄνεσα μάλιστα τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης. Ἀλλὰ, κύριοι, ἡ τιμὴ τῶν δικαστῶν, ἡ τιμὴ ἑνὸς δικαστοῦ, κατηγορηθέντος ἤδη ἐπὶ δωροδοκίᾳ ἐνώπιον πάντων, προσεβλήθη Ἀπηγγέλθη ἐντεῦθεν, ὅτι ἐγκλήματα ἔλαβον χώραν καὶ ὅτι ὑπουργοὶ ἔλαβον μέρος εἰς αὐτά. Προσβάλλεται ἡ ἀξιοπρέπεια ἡ δικαστικὴ καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια τῶν ὑβρισθέντων· πῶς δυνάμεθα νὰ ἀρνηθῶμεν τὰ μέσα τῆς ἀποδείξεως; Ἐὰν σήμερον κλείσητε τὴν ὁδὸν καὶ εἴπητε, ὅτι, διὰ νὰ σώσωμεν τὴν τιμὴν τῆς Δικαστικῆς Ἐξουσίας, ἀπαγορεύομεν τὴν σκανδαλώδη συζήτησιν καὶ ἀρνούμεθα τὰς ἀποδείξεις, ἡ κοινωνία θὰ εἴπῃ, ὅτι καλύπτομεν τὸ ἔγκλημα. Ἰδοὺ ἐντὸς τίνος διλήμματος τιθέμεθα. Νομίζω λοιπὸν, καὶ ὀφείλω νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν ταύτην—ὅτι δύναται ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφασίσῃ νὰ μὴ γείνῃ οὐδεμία ἔρευνα ὡς πρὸς τοὺς ἀποθανόντας· ὡς πρὸς τοὺς ζῶντας ὅμως, ὀφείλει ὁ προκαλέσας τὴν μομφὴν νὰ καταγγείλῃ ῥητῶς τὸ ὄνομα τοῦ ὑπουργοῦ, ὃν ὑπῃνίχθη· ἄλλως, ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ τὸν κηρύξωμεν ἄτιμον συκοφάντην.

§59ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Ὁσάκις ὁμιλῶ ἀπὸ τοῦ βήματος, δὲν ἔχω νὰ φοβηθῶ οὔτε ἀπειλὰς, οὔτε προσβολάς. Ἐπιμένω νὰ ἐκπληρώσω καθῆκον. Τὸ πρόσωπον αὐτὸ τοῦ πεσόντος ὑπουργοῦ, ὃ ὑπηνίχθην προχθές, εἶναι τὸ πρόσωπον τοῦ πρώην πρωθυπουργοῦ, εἶναι ὁ κ. Κουμουνδοῦρος, εἰς ὃν περιῆλθε κτῆμα ἀξίας 200 χιλ. δραχ. διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, ἣν προσέφερε, νὰ κερδήσωσι τὴν δίκην οἱ κληρονόμοι Τοσίτσα. Ἔχω δύω συμβόλαια, ἓν, δυνάμει τοῦ ὁποίου περιέρχεται εἰς τον μακαρίτην πενθερόν του τὸ ἐν λόγῳ κτῆμα, — καὶ θὰ ἰδῆτε πῶς περιῆλθεν — ἕτερον συμβόλαιον, δυνάμει τοῦ ὁποίου δωρεῖται ἀπὸ τὸν πενθερόν του εἰς αὐτόν. Εἰς τὴν ἀνάκρισιν τῆς ὑποθέσεως θέλετε παρατηρήσει μάρτυρας, ὡς τὸν Σκουζὲν, οἱ ὁποῖοι καταθέτουν γεγονότα, τὰ ὁποῖα, συνδυαζόμενα μὲ τὰ συμβόλαια, ἀποδεικνύουσιν, ὅτι τὸ κτῆμα περιῆλθεν ἵνα κερδηθῇ ἡ δίκη. Καὶ ἐξαιτοῦμαι, ἡ Βουλὴ νὰ συστήσῃ Ἐπιτροπὴν, καὶ ἀφοῦ ἐξετάσῃ τὸ πρᾶγμα, ἐγὼ θὰ ἦμαι ὁ πρῶτος κατήγορος. (Χειροκροτήματα).

§60ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐπὶ τῆς οὐσίας τοῦ ζητήματος οὐδὲν ἔχω νὰ προσθέσω, διότι ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλαμεν νὰ φθάσωμεν. Λαμβάνω μόνον τὸν λόγον, ὅπως ἀντικρούσω ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι εἶπον, ὅτι ὑπάρχει ὅριον εἰς τὰς αἰτήσεις τῆς Βουλῆς. Οὐδὲν ὅριον λέγω ὅτι ὑπάρχει, διότι ἡ Βουλὴ ἀντιπροσωπεύει τὸν κυρίαρχον λαόν.

§61Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρέπει ἤδη ν’ ἀποφασισθῇ νὰ ἔλθουν τὰ ἔγγραφα.

§62ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ἤδη οὐδεμία πλέον ἀντίῤῥησις δύναται νὰ ὑπάρξῃ.

§63Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρέπει νὰ προσδιορίσῃ ἡ Βουλὴ ποῖα ἔγγραφα πρέπει νὰ ἔλθουν, καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ παρακληθῇ νὰ μὴ φέρῃ καμμίαν δυσκολίαν.

§64ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Αἱ διεκπεραιωθεῖσαι δικογραφίαι δὲν εἶναι εἰς τὰ ἀρχεῖα τῆς Κυβερνήσεως — αὐτὸ τὸ ἐννοεῖτε οἴκοθεν — εἶναι εἰς τὰ γραφεῖα τῶν δικαστηρίων. Ὡς ἐκ τούτου δὲν ἔχετε ἀνάγκην ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ἐὰν θέλετε, δύνασθε ν’ ἀποταθῆτε εἰς τὰ δικαστήρια διὰ τῆς συνήθους ὁδοῦ, ὅπως λάβητε γνῶσιν τῶν ἐγγράφων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δὲν παραδίδονται εἰς τὴν δημοσιότητα, διότι ὅλα δὲν ἀνήκουσιν εἰς τὴν δημοσιότητα.

§65ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὅταν διατάξῃ ἡ Βουλὴ;....

§66ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ διατάξῃ, ἀλλὰ νὰ ζητήσῃ. Ἀλλ’ ἤδη ἔλαβε μίαν ἄλλην τροπὴν ἡ συζήτησις περὶ τοῦ θέματος τούτου, διὰ τῆς προτάσεως νὰ σχηματισθῇ Ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέτασιν τῶν τοιούτων πραγμάτων. Διατί ὅμως νὰ συστηθῇ νέα Ἐπιτροπὴ, ἀφοῦ ὑπάρχει τοιαύτη; Δὲν ὠφελεῖσθε ἀπὸ τὴν περίστασιν νὰ παραπέμψητε τὴν ὑπόθεσιν εἰς τὴν αὐτὴν Ἐπιτροπήν;

§67Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὅταν ὁ ἐκ Γόρτυνος βουλευτὴς διετύπωσεν ὡρισμένως τὸν σκοπὸν τῆς ἐπερωτήσεως, τὴν ὁποίαν τὸ πρῶτον προέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν, ἐστήριξε ῥητῶς τὴν κατηγορίαν ἐπὶ συμβολαίου. Τί κοινὸν ὑπάρχει μεταξὺ τῶν δικογραφιῶν καὶ τῶν συμβολαίων; Τὰ συμβόλαια εἶναι ἔγγραφα, τῶν ὁποίων δύναται πᾶς τις νὰ λάβῃ ἀντίγραφα. Ἐπὶ τῶν συμβολαίων λοιπὸν ἐστήριξε τὴν κατηγορίαν καὶ ὄχι ἐπὶ τῶν δικογραφιῶν. Αἱ δικογραφίαι ἀφορῶσιν εἰς πρόσωπα δικαστικὰ, εἰς πρόσωπα τοῦ ἀνωτάτου μάλιστα δικαστηρίου, εἴτε ζῶντα, εἴτε καὶ τεθνεῶτα. Εἶναι δ’ ὅλως ἄσχετον τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔφερεν ὁ κ. Παλαμίδης μὲ τὴν ἐπερώτησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμε, καὶ τὴν κατηγορίαν καὶ τὴν μομφὴν, τὴν ὁποίαν ἐπέῤῥιψε κατὰ τῶν δικαστικῶν προσώπων. Τί κοινὸν μεταξὺ οἱωνδήποτε συμβολαίων περὶ διαθέσεως τῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα ἀνέφερεν ὁ κ. Παλαμίδης, καὶ τῶν ἀποφάσεων τῶν δῆθεν κακοήθων, τὰς ὁποίας ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Παλαμίδης, κατηγορήσας δικαστὰς, οἵτινες ἐξέδωκαν ἀποφάσεις ἕνεκα δωροδοκίας ἢ ἕνεκεν ἄλλης ἰδιοτελείας; Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν δεσμὸς μεταξὺ τῆς μιᾶς καὶ τῆς ἄλλης κατηγορίας ἡ ὁποία ἦλθεν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Παρατηρῶ μάλιστα, κ. Πρόεδρε, ὅτι σήμερον παρεξετράπη ἡ Βουλὴ παρεξετράπη δὲ ἐναντίον τῆς ἀποφάσεως τὴν προχθεσινὴν, ἢ ὅτι δὲν εἶναι ἡ σημερινὴ ἡμέρα ἐκείνη, κατὰ τὴν ὁποίαν δύναται νὰ λάβῃ χώραν ἡ συζήτησις· καὶ ἀπορῶ πῶς ἐπετρέψατε σεῖς ὁ ἔφορος τοῦ Κανονισμοῦ καὶ τῶν ἀποφάσεων τῆς Βουλῆς, νὰ ἔλθῃ αὐτὴ ἡ συζήτησις, ἐνῷ, ὅπως ἔχομεν ἀποφασίσει, τῶν τοιούτων συζητήσεων ἡμέρα ὡρίσθη τὸ Σάββατον· καὶ δι’ αὐτοῦ τοῦ τρόπου χάνομεν ὅλον τὸν καιρὸν, τὸν ὁποῖον εἴχαμεν, διὰ νὰ συζητήσωμεν σπουδαιότατα ἀντικείμενα.

§68ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τὰ τοιαῦτα ζητήματα εἶναι τὰ σπουδαιότατα.

§69Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Δουζίναν νὰ ἡσυχάσῃ, διότι ἐγὼ δὲν ὁμιλῶ περὶ γαλβανισμοῦ, οὔτε περὶ κακαῤῥοπαλισμοῦ.

§70ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Πρόκειται περὶ τοῦ παρελθόντος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ διορθώσωμεν καὶ νὰ ἐπέλθῃ πρόοδος. Ἡμεῖς οἱ νέοι πρέπει νὰ καταστρέψωμεν τὰ κακὰ τοῦ παρελθόντος.

§71Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρατηρῶ εἰς τὸν κ. Δουζίναν, ὅτι δὲν εἶναι νέος· φέρει τὴν αὐτὴν ἡλικίαν, τὴν ὁποίαν φέρω καὶ ἐγώ, καὶ ὅτι μάτην ζητεῖ νὰ πηδήσῃ πρὸς τὰ ὀπίσω. Κατὰ συνέπειαν δὲν θὰ ὠφεληθῇ, οὔτε ἐκ τούτου, ἀποτεινόμενος μάλιστα πρὸς ἐμέ, ὁ ὁποῖος ἔχω μακρὸν δημόσιον βίον, καὶ ἀνῆλθον καὶ κατῆλθον ἀπὸ τὴν ἐξουσίαν, φέρων ὅλα τὰ στοιχεῖα καὶ τῆς τιμῆς καὶ τῆς εἰλικρινείας. Ὅταν τις ὁμιλῇ, πρέπει νὰ ἔχῃ περιωρισμένον τὸν λόγον του, καὶ νὰ ὁμιλῇ ἐντὸς τοῦ πρέποντος. Ἠμπορεῖ νὰ ἔχῃ τὰς ἰδέας του τὰς κοινωνικὰς ὁ κ. Δουζίνας· πολλοὶ ἄνθρωποι, εἴτε ἐν τῇ νεότητι αὐτῶν, εἴτε κατὰ τὸ γῆρας αὐτῶν, παρεκτρέπονται εἰς τοιαύτας ἰδέας· διὰ τοῦτο δὲν εἶναι ἀξιοκατάκριτος καὶ ὁ κ. Δουζίνας· ἀλλ’ ὅπως ἐπιθυμεῖ νὰ σέβωνται τὰς ἰδέας αὑτοῦ οἱ ἄλλοι, πρέπει καὶ αὐτὸς πρῶτος νὰ δώσῃ τὸ παράδειγμα τοῦ σεβασμοῦ πρὸς τὰς ἰδέας τῶν ἄλλων· ἄλλως ἐὰν θέλῃ τὰς κοινωνικὰς καὶ δημοκρατικὰς ἰδέας του νὰ ἐπιβάλῃ οὕτως αὐθαιρέτως, τοῦ λέγω, ὅτι ἐγὼ δὲν γνωρίζω χειροτέραν τυραννίαν αὐτῆς. Λέγω λοιπόν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἔλθῃ συζήτησις· ἀλλ’ ἀφοῦ ἦλθεν, εἴμεθα ἠναγκασμένοι πλέον νὰ ψηφίσωμεν ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς μιᾶς ἐκ τῶν προτάσεων, αἱ ὁποῖαι ἦλθον, τόσῳ περισσότερον, καθόσον δὲν ἔχει τι κοινὸν μὲ τὴν ὑπουργικὴν εὐθύνην ἡ ἀπόφασις, εἴτε τοῦ κατωτέρου, εἴτε τοῦ ἀνωτέρου Δικαστηρίου. Αὐτὰς τὰς παρατηρήσεις εἶχα νὰ κάμω.

§72ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταί. Ἐν ὀλίγοις ἐπιτρέψατέ μοι νὰ φέρω κἀγὼ τὴν γνώμην μου περὶ τῆς προσαγωγῆς τῶν δικογραφιῶν ἐν τῇ ὁλομελείᾳ τῆς Βουλῆς, ἢ τῇ συσταθησομένη ἐξεταστικῇ Ἐπιτροπῇ, ἐξ ὧν δικογραφιῶν πολλαὶ συσχετίζονται μὲ τὸ ζήτημα τῆς καταγγελίας ἐπὶ δωροδοκίᾳ τοῦ κ. Α. Κουμουνδούρου, μὲ τὴν μεταβίβασιν τοῦ κτήματος Ἀδάμας, καὶ τὴν ἔμμεσον ἐπίδρασιν εἰς τὴν ἔκδοσιν τῶν ἀποφάσεων ἐκ τῶν δικαστῶν ὑπὲρ τοῦ Δημ. Τοσίτσα, καὶ κατὰ τῶν κληρονόμων Ἑλένης Μ. Τοσίτσα. Κύριοι βουλευταί! Ἡμεῖς ἤλθομεν ἐν τῇ Βουλῇ μὲ τὴν σημαίαν, ἔχουσαν ἐπιγραφὴν χρυσοῖς γράμμασι· «μὴ ἔμπροσθεν τῶν νόμων, ἀλλ’ ὕστερος πολιτεύου,» ὡς λέγει ὁ Αἰσχύλος· τουτέστιν ὀφείλει τις νὰ πολιτεύεται, προηγουμένων τῶν νόμων· καὶ τοιοῦτον ἦτο τὸ πρόγραμμα ἡμῶν, τοῦ νὰ βασιλεύῃ μόνον ὁ νόμος, ὅπως πράγματι θεραπεύσωμεν τὰ κακῶς ἔχοντα ἐν τῇ Πολιτείᾳ, καὶ ὑψώσωμεν τὴν Πατρίδα εἰς τὸ ἐμπρέπον αὐτῇ σημεῖον. Ὅθεν ἀπορίας ἄξιον εἶναι νὰ διϊσχυρίζωνταί τινες ἐξ ἡμῶν, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἐπιτραπῇ ἡ προσαγωγὴ τῶν σχετικῶν ἐγγράφων ἐν τῇ Βουλῇ, ἐξ ὧν ἀποδειχθήσεται τὸ ἐνδόσιμον καὶ τὸ βάσιμον καὶ ἀληθὲς τῆς καταγγελίας ἐπὶ δωροδοκίᾳ τοῦ πρώην Πρωθυπουργοῦ τῆς πεσούσης Κυβερνήσεως κ. Α. Κουμουνδούρου. Δὲν πρέπει ν’ ἀφεθῇ ἡ παραμικρὰ ἀμφιβολία καὶ σκότος ἐπὶ τῆς καταγγελίας ταύτης, τόσον ἐπισήμως ἐκδηλωθείσης, κατὰ προσώπου σεβαστοῦ καὶ σπουδαίου, ἀνδρὸς βουληφόρου, τοῦ Α. Κουμουνδούρου, καὶ διὰ τοῦτο ἔχει καθῆκον ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν προσαγωγὴν τῶν σχετικῶν ἐγγράφων, ἐξ ὧν διατείνεται ὁ βουλευτής Γόρτυνος, ὅτι θέλει ἀποδείξει τὴν βασιμότητα τῶν αἰτιάσεών του κατὰ τῶν κατηγορουμένων Α. Κουμουνδούρου καὶ τῶν μετασχόντων ἀνωτέρων δικαστῶν. Ὅθεν γνωμοδοτῶ νὰ προσαχθῶσι τὰ σχετικὰ ἔγγραφα ἐν τῇ Βουλῇ πρὸς ἀπόδειξιν τῆς κατηγορίας ἢ νὰ προσαχθῶσιν ἐν συσταθησομένῃ ἐξεταστικῇ Ἐπιτροπῇ, ἡ ὁποία νὰ χρησιμεύσῃ ὡς ὁ ὀφθαλμὸς τῆς ὁλομελείας τῆς Βουλῆς, καὶ οὕτω πᾶς τις βουλευτὴς νὰ δύναται νὰ ἀναγνώσῃ τὰ περὶ ὧν ὁ λόγος ἔγγραφα, χρείας τυχούσης. Οἱ ἀντιλέγοντες εἰς τοῦτο πρέπει νὰ πιστεύσουν, ὅτι εἰσὶ θανάσιμοι ἐχθροὶ τῆς ὑπολήψεως τοῦ σεβαστοῦ μου φίλου κ. Α. Κουμουνδούρου, διότι διὰ τῆς μὴ προσαγωγῆς τῶν ἐγγράφων μένει διὰ παντὸς ἀνεξάλειπτος κηλὶς ἐγκληματικῆς πράξεως κατὰ τῆς τιμῆς τοῦ κ. Α. Κουμουνδούρου καὶ τῶν δικαστῶν. Δὲν πρέπει δὲ ἐπ’ οὐδενὶ λόγῳ ἡ Βουλὴ τῶν Ἑλλήνων νὰ ἀνεχθῇ νὰ κρύπτωνται τὰ ἐγκλήματα ἢ καὶ νὰ μένωσιν ἀτιμώρητα. Ὅθεν πρέπει νὰ ἐκκαθαρισθῇ δικαιογνωστικῶς τὸ βάσιμον τῆς ἐπὶ δωροδοκίᾳ κατηγορίας, καὶ δὲν πρέπει νὰ μείνῃ ἀνεξέταστος ἡ κατηγγελία αὕτη, ἕνεκα τῆς δῆθεν μὴ προσαγωγῆς τῶν χρησίμων ἐγγράφων. Οὕτω ἐπιεικῶς, οὕτως εἰπεῖν, φερομένη ἡ Βουλὴ, καὶ μὴ ἐπιτρέπουσα τὰ μέσα τῆς ἀποδείξεως, ἀλλὰ περιοριζομένη εἰς ἁπλᾶς μομφάς, δὲν πράττει ἄλλο τι, εἰμὴ ὅ,τι ἔπραττε καφεπώλης τις εἴς τινα ὑπηρέτην του Ἀράπην, ὅταν τὸν ἐπετίμα, τουτέστιν ἐπήρκειτο νὰ μουντζοσώνῃ τὴν μύτην του, καὶ οὕτω τιμωρούμενος ὁ Ἀράπης, ἐξιλεοῦτο ἀπέναντι τοῦ κυρίου του. Τὸ αὐτὸ ἀκριβῶς θέλει πράξει καὶ ἡ Βουλὴ, ἂν δὲν ἐπιτρέψῃ τὴν προσαγωγὴν τῶν ἀποδεικτικῶν μέσων. Ἀλλὰ τότε ἐστὲ βέβαιοι, κύριοι βουλευταί, ὅτι δημιουργοῦμεν τὴν κοινωνίαν εἰς πονηροπολιτείαν, εἰς ἣν ἐξασφαλίζεται ἡ ἀτιμωρησία πάντων τῶν πονηρῶν. Διὰ τῆς ἐξελέγξεως τῆς καταγγελθείσης πράξεως σκοπεῖται νὰ γείνῃ ἡ διόρθωσις τῶν κακῶς ἐχόντων καὶ ἂν εἰς τὸν σκοπὸν τοῦτον ἀποβλέπωμεν, δὲν πρέπει νὰ φεισθῶμεν οὐδενὸς μέσου, καὶ οὐδεμιᾶς θυσίας, ὅπως φθάσωμεν ἀπὸ τὰ ἄνω πρὸς τὰ κάτω εἰς αἴσιον ἀποτέλεσμα τῆς ἀνορθώσεως τῶν κακῶς ἐχόντων, καὶ πρὸ παντὸς ἄλλου τοῦ δικαστικοῦ κλάδου, τοῦ ὁποίου οἱ ἐνάρετοι δικασταὶ δὲν θέλουν πτοηθῆ ἀπὸ τὰς ἀναφυομένας ἀσχημίας, λαβούσας χώραν εἰς τοὺς ναοὺς τῆς ἱερᾶς Θέμιδος, ἥτις εἶναι ἑτοίμη νὰ ἀποδημήσῃ ἐκ τῆς Ἑλλάδος καὶ μελαιοφοροῦσα παρουσιασθῇ γονυκλιτῶς ἐνώπιον τοῦ Ὑψίστου, διαμαρτυρομένη κατὰ ἀκολάστων λειτουργῶν της. Ἑπομένως δὲν πρέπει νὰ σταματήσῃ ἡ Βουλὴ εἰς ἁπλᾶς μομφάς, ἀλλὰ πρέπει νὰ προβῇ μὲ ἀπόφασιν νὰ πατάξῃ τὸ ἔγκλημα, εἰς ὁποιανδήποτε τάξιν κοινωνικὴν καὶ ἂν τὸ ἀνεύρῃ. Τότε δὲ καὶ ἡ κοινωνία θέλει εὐδαιμονήσει, ὅταν ὁ νόμος βασιλεύῃ πρὸ παντὸς ἄλλου, ὡς λέγει ὁ Πλάτων: «Ἐν ᾗ μὲν γὰρ ἂν πόλει ἀρχόμενος ᾖ καὶ ἄκυρος ὁ νόμος, φθορὰν ὁρῶ τῇ τοιαύτῃ ἑτοίμην οὖσαν. Ἐν ᾗ δ’ ἂν δεσπότης τῶν ἀρχόντων, οἱ δὲ ἄρχοντες δοῦλοι τοῦ νόμου, σωτηρίαν καὶ πανθ’ ὅσα θεοὶ πόλεσιν ἔδοσαν ἀγαθὰ γιγνόμενα καθορῶ».

§73Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δύω λέξεις θὰ εἴπω, διότι δὲν ἠξεύρω μὲ τί ἀνεμομύλους παλαίει ὁ κ. Στεφανίδης, διότι κακῶς ὑπέθεσε καὶ ἐνόμισεν, ὅτι ἐγὼ δὲν θέλω νὰ ἔλθουν καὶ τὰ ἔγγραφα καθόσον ἐγὼ εἶμαι σύμφωνος νὰ προσαχθοῦν.

§74ΣΤΕΦΑΝΙΔΗΣ. Τότε εἴμεθα σύμφωνοι.

§75ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριοι, νομίζω, ὅτι δὲν ὑπάρχει θέμα συζητήσεως. Ἤκουσα τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Μεσσήνης εἰπόντος, ὅτι εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τὴν ὑφισταμένην πρέπει νὰ παραπεμφθῶσι πάντα τὰ ἔγγραφα, τὰ δυνάμενα νὰ κοινοποιηθῶσιν εἰς αὐτὴν, καὶ σχετιζόμενα πρὸς τὸ θέμα, περὶ οὗ ἐγένετο λόγος. Ὅταν οὕτω τίθεται τὸ ζήτημα, δὲν ἔχομεν νὰ πράξωμεν ἄλλο τι ἢ νὰ ἀποδεχθῶμεν τὴν πρότασιν περὶ συστάσεως Ἐπιτροπῆς. Ἡ Βουλὴ θὰ παράσχῃ οὕτω εἰς τοὺς ἔχοντας ἐπιθυμίαν νὰ φωτισθῶσι τὴν εὐκολίαν, ὅπως λάβωσι διὰ τῆς Ἐπιτροπῆς γνῶσιν πάντων τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα δύνανται νομίμως καὶ πρεπόντως νὰ κοινοποιηθῶσιν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, διὰ νὰ ἀποφανθῇ αὕτη περὶ τῶν πραγμάτων, καὶ παρουσιάσῃ εἰς τὴν Βουλὴν ἔκθεσιν.

§76ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ἔπαυσε πλέον νὰ συζητῆται τὸ ζήτημα, ἐὰν πρέπῃ νὰ διαταχθῇ ἡ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς προσαγωγὴ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν, καὶ δικαίως. Ἐφρόνουν, κύριοι, καὶ φρονῶ πάντοτε, ὅτι Σῶμα νομοθετικὸν, οἷον ἡ Βουλή, δύναται πάντοτε, κύριοι, ἐντὸς τοῦ δικαίου καὶ τοῦ νομίμου νὰ ζητῇ τὴν ἐνώπιόν του προσαγωγὴ οἱωνδήποτε ἐγγράφων, ἔστω καὶ διατηρουμένων ἐν τοῖς δημοσίοις ἀρχείοις, ὑπὸ τὸν τύπον τῆς μυστικότητος· διότι ἡ μυστικότης, κύριοι, ἀφορᾷ τοὺς ἰδιώτας, ὑποχωρεῖ δὲ ἐνώπιον τῶν ἀνωτάτων συμφερόντων, τὰ ὁποῖα τὸ Νομοθετικὸν σῶμα διαχειρίζεται. Τὸ μόνον ζήτημα, κύριοι, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν εἶναι τὸ περὶ τοῦ χρησίμου, περὶ τοῦ ἐπωφελοῦς τῆς προσαγωγῆς τῶν ἐγγράφων, καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν ταύτην φρονῶ, κύριοι, μετὰ τὴν ἀποκάλυψιν ἢ μᾶλλον τὴν συμπλήρωσιν τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἐποιήσατο ὁ ἀξιότιμος κ. Παλαμίδης πρὸς δικαιολόγησιν τῆς προσαγωγῆς τῶν ἐγγράφων, οὐδεὶς, φρονῶ, θὰ ἔχῃ ἐναντίαν γνώμην.

§77ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Ὑποθέτετε, ὅτι καὶ τὸ ἀπόῤῥητον τῶν ἐπιστολῶν· καὶ αὐτὸ ἡ Βουλὴ δύναται νὰ μὴ τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν; διότι εἴπατε, ὅτι οἱονδήποτε ἔγγραφον θέλει.

§78ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Σύνταγμα προστατεύει τὸ ἀπόῤῥητον τῶν ἐπιστολῶν ἀπολύτως, καὶ τὸ Σύνταγμα εἶναι ἀνώτερον τῆς Βουλῆς.

§79ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Καὶ ἡ ἀνεξαρτησία τῶν δικαστηρίων δὲν ὑπάρχει εἰς τὸ Σύνταγμα;

§80ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν προσβάλλεται ποσῶς διὰ τῆς προσαγωγῆς τῶν ἐγγράφων ἡ ἀνεξαρτησία τῶν δικαστηρίων. Τὸ ζήτημα εἶναι μόνον τί ποιητέον περὶ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν. Εἶναι ἀνάγκη νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς Ἐπιτροπὴν, ἢ ἀρκεῖ νὰ ἀφεθῶσιν εἰς τὴν διάθεσιν τῆς Βουλῆς; Φρονῶ, κύριοι, ὅτι τὸ δεύτερον εἶναι προτιμότερον, νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἵνα λάβῃ αὐτῶν γνῶσιν ὁ βουλόμενος. Ἐὰν δὲ τότε ἀνευρεθῇ περίστασις, δικαιολογοῦσα τὴν σύστασιν ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, δύναται ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς τὴν σύστασιν αὐτῆς. Ἐν οἱᾳδήποτε ὅμως περιστάσει θεωρήσῃ ἡ Βουλὴ ἀναγκαίαν τὴν παραπομπὴν τῶν ἐγγράφων εἰς Ἐπιτροπὴν, παρακαλῶ αὐτὴν ἐξ ὀνόματος πλείστων ἐν τῇ ὑφισταμένῃ ἐξεταστικῇ Ἐπιτροπῇ συναδέλφων μου, νὰ συστήσῃ νέαν ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπὴν, διότι ἡ ὑφισταμένη ἀπασχοληθεῖσα ἐπὶ πολὺν χρόνον, δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἀναλάβῃ νέαν ἐργασίαν. Ὥστε παρακαλοῦμεν τὸ βάρος αὐτὸ νὰ ἀνατεθῇ εἰς νέαν Ἐπιτροπὴν.

§81Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐγὼ, κύριοι, δὲν ἐπιθυμῶ οὐδ’ ἐπὶ μίαν στιγμὴν νὰ μείνῃ ἀμφιβολία ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Ἐπιθυμῶ νὰ γείνουν γνωστὰ τὰ ἔγγραφα καὶ τὰ πράγματα εἰς ὅλους, καὶ τὸ ταχύτερον· διὰ τοῦτο παραδέχομαι τὴν γνώμην τοῦ κ. Κωνσταντοπούλου. Ὅταν τὰ πράγματα κατήντησαν, ὅπου κατήντησαν, πρέπει νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, καὶ νὰ λάβῃ γνῶσιν ὅλος ὁ κόσμος. Διατί τοῦτο, κύριοι; διότι δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μείνῃ οὐδεμία ἀμφιβολία· παραδέχομαι δὲ, ὅτι τότε συνιστᾶται ἡ Ἐπιτροπὴ, ὅταν λάβουν χώραν περιστατικὰ τοιαῦτα, καὶ δεδομένα τοιαῦτα, ὥστε δύναται νὰ γεννηθῇ ἀμφιβολία καὶ ἀφορμὴ σκανδάλου. Ἐπὶ τῇ ἁπλῇ ὅμως καταγγελίᾳ ἐκ μέρους βουλευτοῦ τινος, δὲν νομίζω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν ἐκλογὴν Ἐπιτροπῆς· πρέπει νὰ λάβῃ γνῶσιν τῶν ἐγγράφων πρῶτον καὶ ἔπειτα ν’ ἀποφασίσῃ. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ διατάξῃ νὰ ἔλθουν τὰ ἔγγραφα ἀμέσως. Δὲν ὑπάρχει καμμία δυσκολία πρὸς τοῦτο· τὸ ζήτημα ἐλύθη ἀλλοῦ. Ὅταν ἔλθουν τὰ ἔγγραφα ἐδῶ, καὶ ὅταν λάβουν γνῶσιν αὐτῶν οἱ κ.κ. βουλευταὶ, ἂς ἀποφασίσωσιν ὅ,τι ἐγκρίνουν. Ἐνδιαφέρομαι, κύριοι, καὶ πρέπει νὰ ἐνδιαφέρεσθε καὶ σεῖς, ὥστε οὐδ’ ἐπὶ στιγμὴν νὰ μένῃ ἀμφιβολία ἐπὶ τῆς ὑπολήψεως ἀνθρώπου, ὅστις εἶχε τὴν τιμὴν νὰ διευθύνῃ τὰς τύχας τοῦ Κράτους.

§82Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. (Ὅρα Παράρτημα).

§83ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἤμην μόνος ἐκ τῶν συναδέλφων μου ἐν τῇ Ἐξεταστικῇ Ἐπιτροπῇ, ἔχων τὴν γνώμην, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ζητηθῶσιν, ὅτι δὲν ἠδύναντο νὰ παραδοθῶσιν αὐτῇ ἐκκρεμεῖς δικογραφίαι. Ὑπεστήριξα, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ, κατὰ νόμον, ἐκ σεβασμοῦ πρὸς τὴν αὐτοτελῆ δικαστικὴν ἐξουσίαν καὶ ἕνεκα τοῦ ἀναρμοδίου τῶν συλλεγεισῶν ὑπὸ τῆς κοινῆς ἀνακρίσεως ἀποδείξεων ὡς πρὸς τὴν ὑπουργικὴν εὐθύνην, δὲν ὤφειλε νὰ ἐξετάσῃ δικαστικὴν ποινικὴν δικογραφίαν, καὶ νὰ στηριχθῇ ἐπὶ τῶν ἐξ αὐτῆς ἐνδείξεων. Τὰ λοιπὰ μέλη πάντα διεφώνουν. Ἐζήτησα καὶ ἐγράφη ἡ ἐμὴ γνώμη ἐν τῷ πρακτικῷ. Ἡ ἐλπίς μου, ὅτι ἡ θεωρία, ἣν ἀνέπτυξα, ἤθελε τύχει κυρώσεως διὰ τῆς ἀρνήσεως τοῦ κ. εἰσαγγελέως τοῦ Ἀρείου Πάγου νὰ παραδώσῃ τὴν δικογραφίαν, διεψεύσθη. Ὁ κ. εἰσαγγελεύς, ἅμα ζητηθεῖσαν, παρέδωκεν αὐτήν. Ὅθεν τὸ ζήτημα, ἂν δύνανται νὰ παραδοθῶσι ποινικαὶ δικογραφίαι εἰς Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπὴν, ἐλύθη διὰ τοῦ προηγουμένου τούτου. Ἡ ἐμὴ γνώμη ἐστηρίζετο εἰς ἐκτίμησιν καὶ ἑρμηνείαν τοῦ νόμου. Ἐφρόνουν, ὅτι ἀνεξάρτητος Ἐξουσία, ὁποία ἡ δικαστικὴ, ἔχει δικαίωμα νὰ ἀξιώσῃ νὰ μὴ ἐπέμβῃ εἰς τὸν κύκλον αὐτῆς ἐντολοδόχος Ἐπιτροπὴ ἄλλης Ἐξουσίας. Ἐφρόνουν, ὅτι ὁ νόμος ἀπαγορεύει τὴν δημοσίευσιν ποινικῶν δικογράφων, ὅτι εἶναι ὡρισμένα τὰ πρόσωπα καὶ ὁ χρόνος, καθ’ ὃν δύνανται οἱ δικαιούμενοι νὰ λάβωσιν αὐτῶν γνῶσιν. Διάφορον, ἔλεγον, εἶναι, ὅταν πρόκηται περὶ Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς· αὕτη ἔχει ἐντολὴν καὶ φύσιν δικαστικὴν καὶ μετέχει τῆς δικαστικῆς ἐξουσίας. Ἡ Ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων εἶναι καθαρῶς κοινοβουλευτικὴ Ἐπιτροπὴ. Ἄλλως, εἶπον, κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τῶν δικαστηρίων, δὲν ἐπιτρέπεται, εἰμὴ κατὰ διαγεγραμμένην διαδικασίαν νὰ δοθῶσι καὶ ἀντίγραφα ἁπλὰ ποινικῆς δικογραφίας, ἀδείᾳ τοῦ οἰκείου δικαστικοῦ συμβουλίου. Πῶς δυνάμεθα ἡμεῖς ταῦτα παραβλέποντες νὰ λάβωμεν τὴν δικογραφίαν; Δὲν εἰσηκούσθην, ὡς εἶπον, καὶ ἡ λύσις ἀπέβη κατ’ ἐμοῦ. Ὡς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν, ὅπως ἦλθεν αὕτη σήμερον ἐν τῇ Βουλῇ, δὲν μένει εἰμὴ μία διέξοδος, ὑπαγορευομένη ὑπὸ τῆς τιμῆς τοῦ κατηγορουμένου, ὑπὸ τῆς τιμῆς τοῦ Κοινοβουλίου. Ἡ διέξοδος αὕτη εἶναι νὰ ἐξετασθῇ ἡ κατηγορία. Πρέπει νὰ ἴδωμεν ἂν ἔχωμεν ἐν μέσῳ ἡμῶν ἐγκληματίαν, Ὑπουργὸν ἢ ἄθλιον συκοφάντην. Δὲν ἱκανοποιεῖται τοῦ γηραιοῦ ἀνδρὸς ἡ τιμὴ διὰ τῆς ἀορίστου καταθέσεως, μεθ’ ὅσα ἐλέχθησαν. Ἀπεκάλεσε συκοφάντην τὸν εἰπόντα, καὶ ὁ εἰπὼν ἀπήντησε, ῥητὴν διατυπώσας πρᾶξιν. Δὲν δύναται, δὲν πρέπει πλέον ἡ Βουλὴ νὰ ἀρκεσθῇ. Καὶ ποίαν θὰ σώζῃ πλέον ἠθικὴν ὑπόστασιν ἀπέναντι τοῦ Τόπου, ὅταν ἀφῇ τοιαῦτα νὰ καταγγέλλωνται ἀνευκρίνιστα κατὰ τοῦ ἀρχηγοῦ τῆς πρώην Κυβερνήσεως; Ὅταν τόσῳ δειναὶ ἀνταλλάσσονται ὑπὸ τῶν μελῶν αὐτῆς φράσεις καὶ ὕβρεις, ποῖον κῦρος δύναται νὰ ἔχῃ ὡς τὸ πρῶτον τοῦ Κράτους Σῶμα, ὡς ἡ πρώτη τοῦ Κράτους ἐξουσία; Εἶναι λοιπὸν ἰδίως ἠθικῆς ὑπάρξεως ζήτημα πλέον. Πρέπει νὰ ἀποδειχθῇ ἂν ὑπάρχῃ συκοφαντία ἢ ἔγκλημα. Τὸ σκάνδαλον ὡς ἐῤῥέθη, ἐγεννήθη· ἡ ὑποχώρησις δὲν εἶναι δυνατή. Δὲν πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ σταματήσῃ· πρέπει νὰ προβῇ σπουδαίως, πρέπει νὰ ψηφισθῇ Ἐξεταστικὴ τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπή, ἀλλ’ ὄχι ἡ ὑπάρχουσα· ἡ ὑπάρχουσα εἶναι βεβαρυμένη καὶ δι’ ἄλλας ὑποθέσεις. Δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπιληφθῇ αὐτῆς ταχέως. Μόλις πρὸ ὀλίγου, ἐργασθεῖσα καὶ αὐτὴν τὴν ἡμέραν τοῦ Πάσχα, ἐπεράτωσε τὴν μίαν ὑπόθεσιν. Καὶ δι’ ἄλλον δὲ λόγον δέον νὰ ψηφισθῇ ἄλλη Ἐπιτροπή. Ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν, ὅτι τὸ πολυμελὲς αὐτῆς κακοῦ πρόξενον ἀντὶ ὠφελείας ἐγένετο, δέον ἡ νέα νὰ ᾖναι ὀλιγομελεστέρα. Τὸ νὰ προσαχθῇ ἡ δικογραφία εἰς τὴν Βουλὴν οὐδὲν θέλει ἔχει ἀποτέλεσμα. Δύνανται, ἐρωτῶ, διακόσιοι εἴκοσι πέντε βουλευταὶ νὰ μελετήσωσιν ἕκαστος ἰδιαιτέρως τὴν δικογραφίαν; Πότε τοιαύτη μελέτη θέλει τελειώσει; Δὲν θὰ παρελκυσθῇ οὕτω ἐπ’ ἄπειρον ἡ ἐξέτασις;

§84Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀνὰ πέντε οἱ βουλόμενοι.

§85ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Ἀδύνατον καὶ μακρὸν τοῦτο. Ἅμα ἔλθῃ ἡ ἔκθεσις τῆς Ἐπιτροπῆς, τότε ἐξ ἡμῶν ὁ βουλόμενος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μελετήσῃ τὴν δικογραφίαν. Ὅταν ἡ Ἐξεταστικὴ ἐκείνη Ἐπιτροπὴ σᾶς προσαγάγῃ ἔκθεσιν, καθ’ ἣν δὲν ἀποδεικνύεται ὅ,τι ἀπεδόθη τόσῳ ῥητῶς εἰς τὸν κ. πρώην πρωθυπουργὸν, τότε ὁ ἔχων ἀμφιβολίας περὶ τοῦ συμπεράσματος αὐτῆς, ἂς ἀναγνώσῃ ὁ ἴδιος τὰ ἔγγραφα καὶ ἂς μορφώσῃ γνώμην ἰδίαν. Ὅμως ἡμεῖς πρέπει νὰ ἐκλέξωμεν Ἐπιτροπὴν, εἰς ἣν πλήρη νὰ ἔχωμεν πίστιν, καὶ ὀλίγιστοι ἴσως ἔσονται τότε οἱ μὴ ἐμπιστευθησόμενοι εἰς τὰς ἐρεύνας αὐτῆς. Ὡς διετυπώθη ἡ κατηγορία, ἡ μομφὴ, ἡ καταγγελία ἐκείνη δὲν χρήζει χρόνου πολλοῦ πρὸς ἐξερεύνησιν. Ὁ θέλων νὰ τὴν ἐξετάσῃ, ἀρκεῖ ἁπλῶς νὰ μελετήσῃ συμβόλαιά τινα καί τινας καταθέσεις, ἢ τὸ πολὺ, ἂν ἡ Ἐπιτροπὴ νομίσῃ ἀναγκαῖον, νὰ ζητηθῶσι καὶ πρόσθετοί τινες πληροφορίαι παρὰ μαρτύρων· τοῦτο δύναται καὶ πρέπει ἐντὸς βραχέως χρόνου νὰ πράξῃ. Διὰ τοῦτο ὡς δεύτερον προτείνω νὰ τάξωμεν προθεσμίαν ὡρισμένην καὶ βραχεῖαν δεκαήμερον μόνον. Ἂν ἡ Ἐπιτροπὴ δηλώσῃ, ὅτι δὲν τῇ ἤρκεσε, θὰ ἐξετάσωμεν ἂν ἦναι ἀναγκαῖον νὰ δοθῇ παράτασις αὐτῆς. Ὅθεν, συμπεραίνω ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ ἐκλέξῃ Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπὴν τοῦ ὡρισμένου τούτου πράγματος, καὶ νὰ τάξῃ αὐτῇ βραχεῖαν προθεσμίαν, ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς ὁποίας νὰ ὑποβάλῃ ἡμῖν ἔκθεσιν περὶ τῶν ἐκ τῆς δικογραφίας ἐκείνης συναγομένων ἢ ἐνδεικνυμένων πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης τόσῳ πανηγυρικῶς, τόσῳ δριμέως, ἂν θέλητε, τόσῳ κατηγορηματικῶς εἰσαγγελθέντων παρ’ ἑνὸς βουλευτοῦ κατὰ τοῦ ἀξιοτίμου πρώην Πρωθυπουργοῦ. Πρέπει νὰ προβῇ εἰς τοῦτο χάριν τῆς τιμῆς τοῦ γηραιοῦ πολιτευτοῦ, χάριν ἑαυτῆς, χάριν τοῦ Τόπου. Ἂν ἡ Ἐπιτροπὴ εἴπῃ ἡμῖν: «Ναὶ, εὑρίσκω ὑποστατὴν τὴν κατηγορίαν· ἡ Βουλὴ θὰ προέλθῃ εἰς ὅ,τι φρονήσει ἀναγκαῖον. Ἂν εἴπῃ ἡμῖν: «Ὄχι, δὲν εὑρίσκω εἰς αὐτὴν ἀληθείας στοιχεῖα», τότε θέλετε σκεφθῆ τί πρέπει νὰ πράξητε ἀπέναντι τοῦ προσβληθέντος συναδέλφου, ἀπέναντι τοῦ προσβολέως κατηγόρου.

§86ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἡ προσαγωγὴ τῶν ἐγγράφων ἀπεφασίσθη, οὐδεὶς ἀντίκειται πρὸς τοῦτο. Ἀλλὰ τινὲς φρονοῦσιν, ὅτι τὰ ἔγγραφα δύνανται νὰ προσαχθῶσι μόνον ἐνώπιον Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς· ἄλλοι δὲ, καὶ οὗτοί εἰσιν οἱ πλεῖστοι, νομίζουν, ὅτι τὰ ἔγγραφα ταῦτα δύνανται καὶ πρέπει νὰ ἔλθωσιν ἀπ’ εὐθείας ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Τὸ ζήτημα δὲ ἐλύθη προηγουμένως ἐν τῇ ὑφισταμένῃ Ἐξεταστικῇ Ἐπιτροπῇ, καὶ τὸ προηγούμενον τοῦτο σᾶς ἀνέφερεν ὁ προλαλήσας κ. Ποταμιάνος, ὅστις ἦτο καὶ ἀντιθέτου γνώμης ὡς πρὸς τὴν προσαγωγήν. Ἀλλ’ ἡ Ἐπιτροπὴ ἠκολούθησεν ὅ,τι καὶ ἐν Γαλλίᾳ ἐγένετο, καὶ διότι ἡ Ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπὴ εἶναι ἀντιπρόσωπος τῆς Βουλῆς, καὶ τὴν δύναμιν αὑτῆς ἀρύεται ἐξ αὐτῆς τῆς Βουλῆς. Ὅθεν κατὰ πολὺ μείζονα λόγον δικαιοῦται νὰ ζητήσῃ νὰ προσαχθῶσιν ἐνώπιον τοῦ Προεδρείου της, εἴτε ἐνώπιον συμπάσης τῆς Βουλῆς· ἀλλὰ ἐναπομένει τὸ ζήτημα, ἂν ἦναι ἀνάγκη ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως νὰ διορισθῇ ἢ οὔ Ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπή. Ὁ προλαλήσας συνεπέρανεν ὑπὲρ τῆς συστάσεως τῆς Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς· ἀλλ’ οἱ λόγοι τοὺς ὁποίους ἐπεκαλέσθη φέρουσιν εἰς τὸ ἀντίθετον συμπέρασμα. Ὁ κ. Παλαμίδης κατηγορηματικῶς κατήγγειλεν ἐπὶ ὡρισμένῃ πράξει, βασιζόμενος ἐπὶ ὡρισμένων ἐγγράφων· σᾶς εἶπε δὲ: καταγγέλλω σήμερον τὸν πρώην πρωθυπουργὸν, διότι ἐσχημάτισα τὴν περὶ τῆς καταγγελίας πεποίθησιν, στηριζόμενος εἰς τὰ δεῖνα καὶ δεῖνα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ὥρισεν ὁ κ. Παλαμίδης· ἐξ αὐτῶν καὶ μόνων τῶν ἐγγράφων ἠρύσθην τὴν πεποίθησίν μου, ἐπὶ τῆς ὁποίας ἐστηρίχθην καὶ ἀπήγγειλα τοιαύτην κατηγορίαν. Ὅθεν διὰ τί τὰ ἔγγραφα νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπὴν, ἐνῷ ὁ προλαλήσας κ. Ποταμιάνος παραδέχεται, ὅτι ἡ ἀνάγνωσις αὐτῶν ἀπαιτεῖ βραχύτατον χρόνον, καὶ δύνανται νὰ ἐξετασθῶσι παρ’ ὅλης τῆς Βουλῆς; Ἂν ἐκ τῆς ἀναγνώσεως πεισθῶσιν ἐν τῇ Βουλῇ, ὅτι ἐκ τῶν ἐγγράφων οὐδὲν ἐξάγεται, ἀποκρούεται ἡ κατηγορία, καὶ ὁ κατηγορούμενος καταδεικνύεται καθαρὸς πάσης τοιαύτης μομφῆς· ἐὰν εὑρεθῶσι μέλη ἐν τῇ Βουλῇ, τὰ ὁποῖα φρονοῦσιν, ὅτι ὑπάρχουσι τεκμήρια ἐν τοῖς ἐγγράφοις ἐκείνοις, δίδοντα ὑπονοίας ὡς πρὸς τὴν ὑπόθεσιν, τότε δύναται νὰ συστηθῇ ἡ Ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπὴ καὶ νὰ προβῇ, ἐὰν δεῖ, εἰς περαιτέρω ἐρεύνας. Ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι ἡ πρότασις περὶ συστάσεως Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι ἐντελῶς ἀτυχής· καὶ ταύτην ὀφείλει νὰ ἀποκρούσῃ πᾶς ὅστις κήδεται τῆς ὑπολήψεως τοῦ ἄλλου, διότι ἡ σύστασις τοιαύτης Ἐπιτροπῆς ἐνέχει ἐν ἑαυτῇ τὴν ὑπόνοιαν, ὅτι ὑπάρχει εἰς τοὺς ὑπὲρ αὐτῆς ψηφίζοντας ἡ γνώμη, ὅτι πιθανὸν ἡ πρᾶξις νὰ ἔλαβε χώραν, καὶ τοιαύτη γνώμη ἄνευ συζητήσεως, ἄνευ ἐρεύνης προκειμένου περὶ ἀνδρὸς κυβερνήσαντος τὸν Τόπον, δὲν δύναται νὰ ἦναι εἰλικρινής. Ὁ κ. Παλαμίδης, ἐὰν ἔχῃ καὶ ἄλλας ἀποδείξεις, δύναται κατὰ τὴν συζήτησιν νὰ τὰς φέρῃ ἐν τῇ Βουλῇ· ἄλλως, ἀφοῦ κατατεθῶσι τὰ ἐπικαλεσθέντα ἔγγραφα, θέλει ἀναπτύξει ὁ κ. Παλαμίδης τὴν ὑπόθεσιν· τοιαύτη δὲ ἀνάπτυξις ἐξασφαλίζει τὴν εὐρεῖαν ἔρευναν τῆς ὑποθέσεως.

§87ΚΩΝΣΤΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις περὶ συστάσεως Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς ἀντίκειται εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Παλαμίδου, ὅστις εἶπεν, ὅτι θέλει τὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ ἀναπτύξῃ τὴν Δευτέραν τὴν ὑπόθεσιν.

§88ΠΟΤΑΜΙΑΝΟΣ. Λησμονεῖτε, κύριε Κωνσταντόπουλε, ὅτι ὁ κ. Παλαμίδης ἐβελτίωσε τὴν πρότασίν του, ὅταν προσκληθεὶς νὰ ὁρίσῃ ὡρισμένην κατηγορίαν, εἶπεν ἀποδίδω τὴν δεῖνα ὡρισμένην πρᾶξιν, κατὰ τοῦ δεῖνος ὡρισμένου προσώπου· ἂν ἦναι ἀλήθεια, εἶναι ἔγκλημα ἂν δὲν ἦναι ἀλήθεια, εἶναι συκοφαντία. Πῶς θέλει ἐρευνηθῆ τοῦτο; Πρέπει νὰ τὸν ὑποχρεώσωμεν εἰς προαπόδειξιν, ἀφοῦ ἔχομεν μέσον ταχύτερον καὶ τελεσφορώτερον; Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλα, λύει τὸ ζήτημα.

§89Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, καθὼς καὶ τελευταῖον ὁ βουλευτὴς ἐκ Ναυπλίας, εἶναι πρότασις λίαν ἐπικίνδυνος, καὶ ἐπὶ τῆς ὁποίας, διὰ ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ, πρέπει νὰ σκεφθῇ σπουδαίως. Καὶ τί νομίζετε, ὅτι εἶναι ἡ σύστασις Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς; Ἡ σύστασις Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς περιέχει ἢ προϋποθέτει ἀσφαλῶς μίαν κατηγορίαν καθ’ ἑνὸς ὑπουργοῦ, καὶ διὰ νὰ ὑπάρξῃ κατηγορία, εἴτε κατὰ ὑπουργείου, εἴτε κατὰ ὑπουργοῦ, πρέπει νὰ ἦναι γεγονότα φανερὰ, πρέπει νὰ ἦναι γεγονότα, τὰ ὁποῖα νὰ ὑπέπεσαν τοὐλάχιστον εἰς τὰς αἰσθήσεις τῆς κοινωνίας καὶ νὰ ἐγένοντο γνωστά. Τίς τῶν ὑπουργῶν πλέον θέλει διαφύγει τὴν σύστασιν Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ πάσης πράξεως, τὴν ὁποίαν θέλει ἐνεργήσει ὡς ὑπουργός; Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν αὔριον συμβάλλεται, ἐπὶ ὑποθέσει, ὅπως κατασκευάσῃ πλοῖον· ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν αὔριον συνομολογεῖ σύμβασιν μετὰ καταστήματός τινος, ὅπως προμηθευθῇ ὑλικόν· ἄλλος αὔριον δι’ ἄλλην ὑπόθεσιν τῆς δικαιοδοσίας του εὑρίσκεται εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν’ συντάσσεται τὸ συμβόλαιον, καὶ εἷς τῶν βουλευτῶν ἔρχεται καὶ λέγει, ὅτι τὸ συμβόλαιον αὐτὸ συνεστάθη μεταξὺ τοῦ ὑπουργοῦ καὶ τοῦ δεῖνος ἐργολάβου, ἀφοῦ ὁ ὑπουργὸς ἢ ὁ πρωθυπουργὸς ἐδωροδοκήθη. Καὶ αὐτὴ ἡ πρότασις εἶναι ἀρκετὴ νὰ συστήσῃ Ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπήν; Ἆ! κύριοι, τοιαῦτα πράγματα δὲν πρέπει νὰ ὑποστηρίζωνται ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Ἀφοῦ περιβάλλῃ ὁ νόμος καὶ τὸν τελευταῖον ἐγκληματίαν, καὶ τὸν τελευταῖον κακοῦργον μὲ ἀπείρους ἐγγυήσεις, ὅπως προστατεύῃ ἑαυτὸν καὶ τὴν τιμήν του ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, πῶς θέλετε τοὺς ὑπουργοὺς τῆς Πατρίδος, οἱοιδήποτε καὶ ἂν ὦσιν οὗτοι, διότι εἷς βουλευτὴς εὑρέθη νὰ ἔλθῃ νὰ καταγγείλῃ μίαν πρᾶξιν, χωρὶς νὰ ἔχητε κανὲν στοιχεῖον, πῶς θέλετε νὰ τοὺς παραπέμψητε ἀμέσως, καὶ ν’ ἀφήσητε εἰς ὅλην τὴν κοινωνίαν νὰ διασύρηται ἡ ὑπόληψίς των; — διότι μέχρις οὗ ἀποπερατωθῇ ἡ ἐξέτασις θὰ διασύρηται. — Καὶ τίς τότε ὑπουργὸς θέλει δυνηθῆ νὰ διαφύγῃ τοιαύτην κατηγορίαν; Καὶ ἂν ἀποδειχθῇ ἀληθὲς τὸ παρ’ αὐτοῦ καταγγελλόμενον, καλῶς· ἂν ὅμως δὲν ἀποδειχθῇ, τότε τὸ ἀνεύθυνον τῆς βουλευτικῆς περιβολῆς σώζει τὸν κατήγορον. Διὰ τοῦτο ἀναγκαίως πρέπει νὰ ἔλθουν τὰ ἔγγραφα καὶ νὰ ἐξετασθοῦν, καὶ ἂν ἡ Βουλὴ πεισθῇ ἐκ τῶν ἐγγράφων, ὅτι προκύπτουν λόγοι πρὸς σύστασιν Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς, νὰ συστηθῇ. Δὲν εἶμαι ἐγὼ ὑπὲρ τοῦ κυρίου Κουμουνδούρου· ἂν ὁ κ. Κουμουνδοῦρος ἔκαμεν ἐγκλήματα, πρέπει νὰ τιμωρηθῇ, ἀλλὰ πρέπει νὰ τιμωρηθῇ ὅπως πρέπει, ὄχι δ’ ὅτι εἷς βουλευτὴς ἦλθεν ἀπὸ τοῦ βήματος καὶ εἶπεν, ὅτι ἐγὼ εἶδα ἓν συμβόλαιον ὅτι ὑπάρχει μία ἐκκρεμὴς ἢ μία περατωμένη ἀνάκρισις. Εἶναι λίαν κινδυνώδης λοιπὸν ἡ πρότασις, καὶ πρέπει νὰ τὴν ἀποκρούσητε μετὰ πάσης ἀγανακτήσεως, διότι οἱ παραδεχόμενοι τοιαύτην ἀρχὴν, βεβαιωθῆτε ὅτι θὰ καθιερώσητε προηγούμενον, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ συνεπείας ὀλεθρίας.

§90ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μοὶ ἐφάνη περίεργον, κύριοι, πῶς ὁ νομομαθὴς πρώην ὑπουργὸς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης βουλευτὴς Κεφαλληνίας συνεφώνησεν ἐντελῶς μετὰ τοῦ πρὸ ὀλίγου καταβάντος τοῦ βήματος τούτου. Ὁ προαγορεύσας διετάθη, ὅτι μόνον ἐπὶ βεβαιωμένων γεγονότων συνιστῶνται ἐξεταστικαὶ Ἐπιτροπαί, ἐνῷ τὸ τοιοῦτον δὲν ἔχεται ἀληθείας. Αἱ ἐξεταστικαὶ Ἐπιτροπαὶ σκοπὸν ἔχουσι τὴν ἔρευναν καὶ ἀνακάλυψιν τῆς ἀληθείας, καὶ διὰ τοῦτο ὁ πατὴρ τῶν θεμάτων τούτων, ὁ ὁποῖος πρῶτος ἔθηκε τὰς βάσεις τὰς συνταγματικὰς ταύτας καὶ συνέγραψε περὶ τούτου, ὁ Rossi, λέγει, ὅτι αἱ τοιαῦται Ἐπιτροπαὶ, οὔτε κατηγορία, οὔτε μομφὴ εἶναι· σκοπὸς αὐτῶν εἶναι ἡ ἀνεύρεσις πραγματικῶν γεγονότων ἢ ἡ ἀνακάλυψις τῆς ἀληθείας. Ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουσι νὰ καλυφθῇ ἡ ἀλήθεια, ἐκεῖνοι μόνον δὲν θέλουσι ψηφίσει ὑπὲρ τῆς συστάσεως τοιαύτης Ἐπιτροπῆς. Ὁ προαγορεύσας εἶπεν, ὅτι δὲν εἶναι ὑπὲρ τοῦ κ. Κουμουνδούρου, καὶ ἐν τούτοις δὲν δύναται παρὰ νὰ ἀποκρούσῃ τὴν σύστασιν Ἐπιτροπῆς· ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τοῦ κ. Κουμουνδούρου, καὶ διὰ τοῦτο ἐπιθυμῶ νὰ ψηφισθῇ ἡ ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπή. Εἰς τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα αἰτεῖ νὰ παρουσιασθῶσιν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὁ βουλευτὴς Γόρτυνος, δύνανται νὰ μὴ εὑρεθῶσι τὰ γεγονότα ἐκεῖνα, τῶν ὁποίων θὰ ἔχῃ ἀνάγκην ἡ Βουλὴ· διὰ τοῦτο ἡ ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπή θὰ ἐρευνήσῃ καὶ ἀνιχνεύσῃ ἐπισταμένως τὰ περὶ τούτου· μετὰ τὸ πέρας δὲ τῶν ἐργασιῶν τῆς θὰ ἐκδώσῃ ἔκθεσιν δεδικαιολογημένην ἢ ἀπεικονίζουσαν τὰς παρουσιασθείσας ἀποδείξεις ἢ τἀνάπαλιν. Ἐὰν ἄλλως ἀποφασίσητε, ἀρκεῖ, ὅτι ἐῤῥίφθη ἐνώπιον τοῦ ἔθνους ἡ κατηγορία αὕτη, ἀρκεῖ, ὅτι ῥητῶς κατηγγέλθη σεβαστὸν πρόσωπον, τὸ κοινὸν πνεῦμα ἐδηλητηριάσθη· ἔχει ἀνάγκην ἱκανοποιήσεως. Τὸ περὶ οὗ ὁ λόγος πρόσωπον γνωρίζει μετὰ πόσης μετριοπαθείας πολιτεύομαι πρὸ δώδεκα ἐτῶν, διότι εἰς ὁμοίας καὶ παρεμφερεῖς περιστάσεις μετὰ μετριοπαθείας ἐφέρθην· ὥστε καὶ σήμερον οὐδεὶς ἄλλος λόγος μὲ κινεῖ νὰ αἰτῶ τὴν σύστασιν τῆς ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς εἰμὴ μόνον ἡ τιμὴ τοῦ περὶ οὗ ὁ λόγος σεβαστοῦ γέροντος, καὶ τοῦ Ἐθνικοῦ Σώματος. Ποῖος ἄλλος θὰ εἶναι ὁ σκοπὸς, παρὰ ἡ ἀνεύρεσις τῆς ἀληθείας; Ἂν ἡ Ἐπιτροπὴ αὕτη εἴπῃ πρὸς τὴν Βουλὴν, ὅτι ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν ἐγγράφων καὶ ἐκ τῆς ἐξετάσεως τῶν μαρτύρων καὶ ἐξ ὅσων ἠδυνήθη νὰ λάβῃ πληροφοριῶν οὐδεμίαν εὗρεν ἐνοχὴν, ἀρκεῖ μία τοιαύτη ἔκθεσις, ὅπως ἐπισήμως καταδικάσῃ τὸν συκοφάντην, διότι τότε τοιοῦτος θὰ ἀποδειχθῇ, ἀφοῦ ἐτόλμησεν, ἕνεκα ἄλλων λόγων γνωστῶν εἰς αὐτὸν καὶ ἄνευ ἀποδείξεων, νὰ ἔλθῃ νὰ κατηγορήσῃ σπουδαῖον καὶ σεβαστὸν πρόσωπον. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω καὶ παρακαλῶ τὸ σεβαστὸν τοῦτο Σῶμα, ὅπως χάριν τῆς τιμῆς τοῦ κ. Κουμουνδούρου συστήσῃ τὴν ἐξεταστικὴν Ἐπιτροπὴν, ἐκτὸς ἂν θέλωμεν τὰ πάντα νὰ καλύπτωμεν.

§91Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Αἱ μέχρι τοῦδε ἀγορεύσεις μὲ ἔπεισαν, ὅτι ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἐμφορεῖται ὑπὸ τῶν αὐτῶν αἰσθημάτων ἀπονομῆς δικαιοσύνης πρὸς τιμὴν προσβληθεῖσαν· καταγινόμεθα εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τῶν μέσων, διὰ τῶν ὁποίων πρόκειται αἱ ἐπενεχθεῖσαι βαρεῖαι ὑπόνοιαι κατὰ τοῦ πρώην Πρωθυπουργοῦ ὑπό τινος τῶν συναδέλφων νὰ τύχωσι τῆς νομίμου ὁδοῦ πρὸς ἐξακρίβωσιν τῆς ἀληθείας. Δύω ἰδέαι ἀνεπτύχθησαν μέχρι τοῦδε· ἡ προσαγωγὴ τῶν ἐγγράφων ἐνώπιον τῆς Βουλῆς διὰ τοῦ Προεδρείου, καὶ ἡ προσαγωγὴ τῶν αὐτῶν ἐγγράφων ἐνώπιον Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Πρέπει, κύριοι, νὰ προΐδωμεν ἀπὸ τοῦδε ποῖαι θὰ ἦναι αἱ συνέπειαι τῆς μιᾶς ἰδέας καὶ ποῖαι αἱ συνέπειαι τῆς ἑτέρας, νὰ λάβωμεν δὲ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ προηγούμενα καὶ τῶν ἄλλων Κοινοβουλίων καὶ τοῦ ἰδίου ἡμῶν. Κύριοι, ἰδίως ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν ὁρίζεται ἰδία διαδικασία ἐπὶ τῶν τοιαύτης φύσεως προτάσεων· ἀλλὰ πρὸ τῆς διαδικασίας αὐτῆς προηγοῦνται συζητήσεις, εἴτε ἐν τῷ τύπῳ, εἴτε ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ, λίαν ἐκτεταμέναι καὶ λίαν σπουδαῖαι. Ἄν, κύριοι, διὰ πᾶσαν πρότασιν οἱουδήποτε βουλευτοῦ, ἡ Βουλὴ ὑποχρεοῦται χάριν τῆς ἐξευρέσεως τῆς ἀληθείας νὰ συνιστᾷ Ἐξεταστικὰς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπὰς, θέλομεν περιπέσει εἰς ἄτοπα, ἀπὸ τὰ ὁποῖα δυσκόλως θέλομεν δυνηθῆ νὰ ἐξέλθωμεν. Ἡ σύστασις Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς εἶναι ἀπόῤῥοια ἐκτεταμένης συζητήσεως, κατὰ τὴν ὁποίαν προσήχθησαν ἔγγραφα, ἀποδείξεις μαρτυρικαί, ἀνεπτύχθησαν ἐν γένει ὅλα τὰ ζητήματα διὰ μακρῶν· καὶ μετὰ ὥριμον καὶ μακρὰν συζήτησιν, τότε καὶ μόνον, τότε ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει τὴν σύστασιν Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς. Ἔχομεν ἄλλως τε, κύριοι, πρόσφατον τὸ παράδειγμα τοῦ Θηβαϊκοῦ ταμείου. Τοῦ Θηβαϊκοῦ ταμείου ἡ κατάστασις ἀπὸ πολλῶν μηνῶν ἐσκανδάλιζε τὴν κοινωνίαν· κατόπιν ἦλθε ἡ ἐπίσημος δικαστικὴ Ἀρχὴ, ἐνήργησεν ἀνακρίσεις, ἔκαμε προφυλακίσεις, ἐξέδωκε βουλεύματα, καὶ μόνον τότε ὅταν ὑπῆρχον ἐπίσημοι ἀποφάσεις ἐκ μέρους τῆς Δικαστικῆς Ἐξουσίας, τότε καὶ μόνον ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε τὴν σύστασιν Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, διότι, κατὰ τὴν διαδικασίαν τὴν ἐπίσημον, παρενεβλήθησαν πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶχον ἰδία διαδικασίαν· ἀλλὰ τὸ αὐτὸ μέτρον πρόκειται νὰ ἐφαρμόσωμεν ἐπὶ τῆς τοιαύτης προτάσεως τῶν βουλευτῶν Γόρτυνος; Ἡ Ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπὴ, κατ’ ἐμὲ, εἶναι τὸ προμήνυμα τῆς ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς· ἄλλως, κύριοι, ἡ Ἐξεταστικὴ Ἐπιτροπὴ δὲν ἔχει πλέον ἀξίαν, δὲν εἶναι σπουδαία, ὅταν ἀποφασίζεται ἀπὸ τὸ Κοινοβούλιον ἄνευ θετικῶν δεδομένων. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἐζητήθη ἡ σύστασις ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, ἐπὶ τῷ λόγῳ ὑπερβάσεως ἐναντίων τῶν νόμων, καὶ ἐθεωρήθη τὸ ζήτημα τοσοῦτον σπουδαῖον καὶ τόσον βαρὺ, ὥστε ἐδέησε καὶ ἡ Κυβέρνησις νὰ τὸ ἀποκρούσῃ καὶ πολλοὶ ἄλλοι. Διὰ τοῦτο φρονῶ κατὰ πεποίθησιν, ἐπ’ ὠφελείᾳ τοῦ Κοινοβουλίου καὶ τῶν συμφερόντων τὰ ὁποῖα ἀντιπροσωπεύομεν, ὅτι τυχαίως καὶ εὐκόλως ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ προβῇ εἰς τοιαύτας ἀποφάσεις. Ἔχομεν καθῆκον καὶ δικαίωμα νὰ λάβωμεν ὅλην γνῶσιν τῶν ἐγγράφων, τὰ ὁποῖα θὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὸ Προεδρεῖον· ἐκ τῆς ὑποβολῆς τῶν ἐγγράφων θέλει μορφωθῆ μία γνώμη, διότι μετὰ τὴν ὑποβολὴν τὸ ζήτημα θὰ ἐπανέλθῃ, καὶ μετὰ τὴν γνῶσιν, τὴν ὁποίαν θὰ λάβῃ ἡ Βουλὴ, τότε ἕκαστος τῶν βουλευτῶν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν συζήτησιν, καὶ τότε βεβαίως ἐκ τῆς μελέτης τῶν ἐγγράφων ὑπὸ παντὸς βουλευτοῦ θὰ μορφωθῇ γνώμη· ἂν ὑπάρχῃ ἀφορμὴ πρὸς εἰδικὴν ἐξέτασιν τῶν πραγμάτων, ἂν τὰ μνημονευθέντα συμβόλαια παρουσιάζουν χαρακτῆρα τοιοῦτον, ὥστε νὰ δύναταί τις νὰ μορφώσῃ γνώμην, τότε θὰ ζητηθῇ ἡ σύστασις τῆς ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων Ἐπιτροπῆς, διὰ νὰ βεβαιωθῇ ὅ,τι ὡρισμένως δὲν βεβαιοῦται διὰ τῶν ἐγγράφων. Φρονῶ, κύριοι, ὅτι εἶναι ζήτημα κινδυνῶδες ἡ σύστασις ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς ἄνευ προηγουμένης μακρᾶς συζητήσεως, διότι οὔτε ἐπιτρέπεται εἰς ἕκαστον ἐξ ἡμῶν νὰ ἐκφέρῃ μομφήν τινα καθ’ ἑνὸς ὑπουργοῦ, διὰ νὰ καταστήσωμεν αὐτὸν, ἐφ’ ὅσον τοὐλάχιστον διαρκεῖ ἡ ἐξέτασις τῆς Ἐπιτροπῆς, ὑπόδικον· νομίζω δὲ, ὅτι χάριν τῶν συμφερόντων τοῦ Τόπου πρέπει νὰ ὑποβληθῶσι τὰ ἔγγραφα καὶ μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῶν ἐγγράφων τότε καὶ μόνον ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ἂν πρέπῃ νὰ συστήσῃ Ἐπιτροπὴν ἢ ὄχι.

§92ΠΑΛΑΜΙΔΗΣ. Κύριοι, ὁ μᾶλλον ἐνδιαφερόμενος εἰς τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀπησχόλησε τὸ Κοινοβούλιον σήμερον, εἶναι ὁ εἰσαγαγὼν τὸ προκείμενον ζήτημα. Παρεκάλεσα τὴν Βουλὴν νὰ χορηγήσῃ τὸ δικαίωμα νὰ προσαχθῇ ἐνώπιόν της δικογραφία, δυνάμει τῆς ὁποίας ἐπρόκειτο ν’ ἀποδειχθῇ ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον διασαλεύει τὰς βάσεις τῆς Πολιτείας. Ἀναγνωρίζω, ὅτι ἡ ὑπόληψις ἑνὸς προσώπου, τὸ ὁποῖον ἀνῆλθεν εἰς τὰς ἀνωτάτας θέσεις τῆς Πολιτείας, εἶναι μέγιστον χρῆμα· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ συμφέρον τῆς κοινωνίας εἶναι ἀνώτερον πάσης προσωπικῆς φιλοτιμίας. Ἐδῶ πρὸ πολλοῦ, κύριοι, ἠχεῖ εἰς ὅλων μας τὰ ὦτα μία πρᾶξις ἐγκληματική, ἡ ὁποία κατέστρεψε τὴν δικαιοσύνην αὐτοῦ τοῦ ἀνωτάτου δικαστηρίου τῆς Ἑλλάδος. Ἐλέχθη, κύριοι, πανταχοῦ, ὅτι ἡ ὑπόθεσις τῶν κληρονόμων Τοσίτσα, ἡ σπουδαιοτάτη, ἀπὸ ὅλα τὰ δικαστήρια ἀπωλέσθη, ἐξ ὅλων τῶν δικαστηρίων ἐναυάγησεν· ἦλθεν ἐνώπιον τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὅπου ὁ κολοφὼν τῆς δικαιοσύνης, καὶ ἐκεῖ ἡ ὑπόθεσις λαμβάνει διάφορον τροπὴν· ἀναζητεῖται ὁ λόγος καὶ ποῖος, κύριοι, ἀνευρίσκεται; Ὁ λόγος εἶναι, ὅτι παρεσχέθη σπουδαιότατον κτῆμα, πολυτιμότατον κτῆμα, διὰ νὰ ἐπέλθῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς τροπῆς εἰς τὴν δίκην, διὰ νὰ λάβῃ εἷς ἑνὸς ἑκατομμυρίου περιουσίαν, καὶ διὰ νὰ ἀπολέσῃ ἕτερος αὐτὴν τὴν περιουσίαν! Ἔκτοτε ἡ κοινωνία μας μετεβλήθη, καὶ ἕκαστος, ὁ ὁποῖος ἔχει μεγάλην ὑπόθεσιν, τὴν διανέμει εἰς μετοχὰς, δίδει μερίδιον εἰς τοὺς ἔχοντας μέσον καὶ ἐκεῖνος κερδίζει. Ἀφοῦ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις, θὰ λάβωσι πολλοὶ ἀφορμὴν νὰ φέρωσιν ἐνώπιόν σας ὑποθέσεις, εἰς τὰς ὁποίας μετέχουσιν αὐτοὶ οἱ δικασταὶ ὡς μεριδιοῦχοι! Λοιπόν, ὅταν ἡ δικαιοσύνη ἔφθασεν εἰς αὐτὸ τὸ σημεῖον, ὥστε δὲν τολμᾷ τις νὰ εἰσαγάγῃ εἰς τὰ δικαστήρια ὑπόθεσιν, εἶναι ἀνάγκη νὰ ἐρωτᾶτε σήμερον τί πρέπει νὰ συστήσωμεν; Δὲν πρόκειται περὶ προσώπου· ἂν ἐπρόκειτο καὶ ἐγὼ νὰ λείψω, διὰ νὰ σωθῇ ἡ κοινωνία, θὰ ἐπροτίμων νὰ ἀπολεσθῶ. Ἐγὼ ἠθέλησα γενικῶς νὰ ζητήσω τὴν διόρθωσιν τῆς καταστάσεως αὐτῆς· ἡ Βουλὴ ὅμως ἐπέμεινε νὰ φέρω ὡρισμένην κατηγορίαν, ἐγὼ δὲ, μὲ ὅλην τὴν εὐθύνην, ἔφερον τὴν κατηγορίαν καὶ τὴν ὥρισα. Λοιπόν ὁ ἐνδιαφερόμενος εἶμαι ἐγὼ· πρέπει νὰ προσαχθῇ ἡ δικογραφία καὶ πρέπει μετὰ τὴν προσαγωγὴν ἀμέσως νὰ συσταθῇ ἀνακριτικὴ Ἐπιτροπή· καὶ δι’ αὐτὸ θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν ὄχι νὰ διασκεδάσῃ· δὲν εἶναι ἀντικείμενον διασκεδάσεως αὐτό· αὐτὸ εἶναι ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ σώσῃ ἢ νὰ καταστρέψῃ, καὶ δι’ αὐτὸ θὰ σᾶς παρακαλέσω, μεθ’ ὅλης τῆς σπουδαιότητος νὰ ἐπιληφθῆτε τοῦ πράγματος, διότι ἐπιθυμῶ νὰ δειχθῇ εἰς τὸν κόσμον ὅλον ἡ ἀλήθεια· διότι, ἂν αὕτη δὲν ἀποδειχθῇ, οὐδὲ ὡς βουλευτὴς θέλω πλέον νὰ μένω ἐνταῦθα (εὖγε, εὖγε!) ἂν δὲ ἀποδειχθῇ, τότε θὰ σωθοῦν αἱ σαλευόμεναι βάσεις τῆς κοινωνίας.

§93ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ γνωρίσῃ τὰ ἔγγραφα, καὶ ἐπειδὴ, ὅταν κατατεθοῦν εἰς τὸ γραφεῖον, δὲν δύνανται νὰ λάβουν ὅλοι γνῶσιν, φρονῶ, ὅτι καλλίτερον νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν τῆς Δικαιοσύνης. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἀρχικὴ πρότασις τοῦ κ. Ποταμιάνου).

§94Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅπως παρουσιάζεται ἡ πρότασις, εἶναι πρότασις περὶ συστάσεως Ἐπιτροπῆς Ἀνακριτικῆς, ὄχι Ἐξεταστικῆς τῶν πραγμάτων. Νομίζω, ὅτι καὶ ἂν ἡ Βουλὴ δεχθῇ τὴν πρότασιν, δὲν πρέπει νὰ προχωρήσῃ εἰς τὴν σύστασιν Ἐπιτροπῆς, πρὶν λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα καὶ τὰ ἐξετάσῃ. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θελήσῃ τὸ ἐναντίον, διότι εἶναι κυρία ἡ πλειοψηφία, δύναται νὰ τὸ κάμῃ. Ἐγὼ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον θέλω, εἶναι νὰ τελειώσῃ ἡ ὑπόθεσις ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη καὶ ἑτέρα πρότασις τοῦ κ. Πετσάλη. (Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις).

§96ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλή, δύναται νὰ προβῇ εἰς τὸν διορισμὸν Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς τῶν πραγμάτων· ἐὰν θέλῃ, δύναται νὰ προβῇ εἰς τὸν διορισμὸν Ἀνακριτικῆς Ἐπιτροπῆς. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται ἐπὶ τῇ βάσει λόγων μόνον, ὅσον καὶ ἂν θεωρηθῇ ἀξιόπιστος ὁ ὑποβαλὼν τὸ ζήτημα, νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τοιοῦτον διάβημα, πρὶν ὑποβληθῶσι καὶ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα. Νομίζω δὲ, κ. Πρόεδρε, ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἐπειδὴ ἡ κατηγορία συνδέεται μετὰ καταγγελίας, ὅτι ἡ Δικαστικὴ Ἐξουσία χωλαίνει, νοσεῖ, ἐπειδὴ δὲν ἔχομεν ἁρμοδιότητα, ὅπως προβῶμεν εἰς ἀνάκρισιν κατὰ τῆς ἄλλης ταύτης ἀνεξαρτήτου Ἐξουσίας, ἀλλ’ οὐχ ἧττον ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς καταστάσεως τῶν πραγμάτων, ὅπως σκεφθῶμεν κατόπιν περὶ τοῦ πρακτέου καὶ προβῶμεν εἰς μέτρα, δυνάμενα νὰ θεραπεύσωσι τὴν τυχὸν ὑπάρχουσαν νόσον τοῦ δικαστικοῦ Σώματος· νομίζω ὅτι ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρξῃ ἀφορμή, ὅπως προβῶμεν εἰς τὸν διορισμὸν Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς· ἀλλὰ τοῦτο, ἀφοῦ προηγουμένως λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα. Τὸ ἐναντίον δὲν ἐπιτρέπεται, διότι τὰ ἔπεα εἶναι πτερόεντα: «scripta manent, verba volent». Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι πρέπει ν’ ἀποφανθῶμεν κατὰ πρῶτον, ἵνα προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα τὴν προσεχῆ Δευτέραν, καὶ ἀναπτύξῃ τὴν κατηγορίαν ὁ ἐκ Γόρτυνος βουλευτής, καὶ ἔπειτα ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ὅ,τι νόμιμον καὶ πρέπον. (Ἀναγινώσκεται ἡ πρότασις τοῦ κ. Ποταμιάνου, ἐπιδιορθωμένη).

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δύω προτάσεις ὑπάρχουν: ἡ προσαγωγὴ τῶν ἐγγράφων, καὶ ἡ πρότασις τοῦ ἐκ Ναυπλίας βουλευτοῦ κ. Ποταμιάνου.

§98ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Προφανῶς ἡ πρότασις τοῦ κ. Ποταμιάνου εἶναι ἀπωτέρα· ἑπομένως, κατὰ τὸν Κανονισμόν, αὐτὴ πρῶτον θὰ ψηφοφορηθῇ. Τοῦτο δὲ ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Ποταμιάνου φέρει τὴν Ἐπιτροπὴν εἰς τὴν θέσιν νὰ ζητήσῃ καὶ λάβῃ παρὰ τῆς Δικαστικῆς Ἐξουσίας τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἀπόῤῥητα παρ’ αὐτῇ, ἐνῷ ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει δικαίωμα, μὴ διορίζουσα Ἐπιτροπὴν, νὰ τὰ λάβῃ. (Θόρυβος)

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφανθῇ ποία ἐκ τῶν δύω προτάσεων θέλει νὰ προταχθῇ.

§100ΠΟΛΛΟΙ. Τοῦ Ποταμιάνου. (Θόρυβος).

§101ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι, ἡ κατάστασις τῆς ἀμηχανίας, ἥτις ψηλαφητῶς ἐπιπολάζει σήμερον εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ Κοινοβουλίου, μᾶς καταδεικνύει, ὅτι εἰσερχόμεθα εἰς νέον στάδιον αὐτοζωΐας βουλευτικῆς. (Θόρυβος). Εἰσερχόμεθα εἰς ἓν στάδιον, τὸ ὁποῖον προοιωνίζεται ἀγαθὰ εἰς τὴν Πατρίδα. (Θόρυβος). Θέλομεν νὰ μάθωμεν ἐὰν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ κ. Παλαμίδης εἶπεν, εἶναι ἀληθές. Πῶς θὰ τὸ μάθωμεν διὰ τῆς προσαγωγῆς τῶν ἐγγράφων; 245 βουλευταὶ πότε θ’ ἀναγνώσουν τὰ ἔγγραφα; (Θόρυβος). Λοιπὸν ἡ πρότασις περὶ συστάσεως Ἐξεταστικῆς Ἐπιτροπῆς πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ ὄχι μόνον κατὰ τάξιν προτεραιότητος, ἀλλὰ καὶ κατ’ οὐσίαν. (Θόρυβος).

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς ἀπωτέραν πρότασιν κρίνει ὁ Πρόεδρος τὴν τοῦ κ. Ποταμιάνου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§103ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, δὲν παρεδέχθη. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ποταμιάνου λέγουσι ναὶ· οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. (Γίνεται ἡ ψηφοφορία δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον).

§105ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 174. 102 εἶπον ναὶ, 71 εἶπον ὄχι, καὶ εἷς ἠρνήθη ψῆφον. Ἔγεινε λοιπὸν δεκτὴ ἡ πρότασις.

§106ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον....

§107Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ πλειοψηφία νὰ καθήσῃ νὰ κάμῃ καὶ τὴν Ἐπιτροπήν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει δυσκολία, νομίζω, νὰ περατώσωμεν τὴν ἐκλογὴν Χαλκίδος.

§109Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ κάμετε πρῶτα τὴν Ἐπιτροπήν, καὶ ἔπειτα κάμετε ὅ,τι θέλετε.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν τῆς Ἐπιτροπῆς.

§111ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Αὔριον, αὔριον.

§112ΕΤΕΡΟΙ (ἐκ δεξιῶν). Ὄχι, ἀπόψε (Θόρυβος).

§113Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διαμαρτύρομαι, ἂν δὲν γείνῃ ἀπόψε ἡ ἐκλογὴ τῆς Ἐπιτροπῆς (θόρυβος). Καὶ θὰ ὑποθέσωμεν, ὅτι γίνεται ἐπὶ τούτῳ, ὅπως διαιωνίσετε τὴν ὑπόθεσιν (θόρυβος).

§114ΠΟΛΛΟΙ. Ἀπόψε, ἀπόψε.

§115Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἀπόψε. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι τόσον ἁπλοῦν, οὐδὲ τόσον τυχαῖον.

§116Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διατάξατε, κύριε Πρόεδρε, νὰ φέρουν τὰς κάλπας.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως ἑτοιμασθῶσι τὰ ψηφοδέλτια, καλὸν εἶναι νὰ γείνῃ 10 λεπτῶν διακοπή. (Γίνεται διακοπή).

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι αὔριον ἐθεωρήθη καλὸν νὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία, καὶ τοῦτο νὰ ᾖναι τὸ πρῶτον ἀντικείμενον.

§119ΡΑΛΛΗΣ. Μετὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Ληλαντίων.

§120ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 7 μ. μ.