1882.03.01

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 27

τῆς 1 Μαρτίου 1882.

Ὥρα 2 μ. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκρίνονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνεται ἡ ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν τοῦ τρίτου ἀντιπροέδρου, διότι προχθές, ὡς ἐνθυμεῖσθε, δὲν εἶχε τὴν ἀπόλυτον πλειοψηφίαν.

§2ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε πρόεδρε, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως, παρακαλῶ τὸν λόγον.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂς τελειώσῃ πρῶτον ἡ ἐκλογή. (Γίνεται ἡ ψηφοφορία πρὸς ἐκλογὴν τοῦ τρίτου ἀντιπροέδρου ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ ἀντιπροέδρου κ. Νομικοῦ καὶ τῶν βουλευτῶν Μεταλλινοῦ καὶ Ψύλλα ὡς ψηφολεκτῶν.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας, κύριοι, ἔχει οὕτω. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 172· ὁ κ. Γεωργιάδης ἔλαβε ψήφους 118, εὑρέθησαν λευκὰ 52, ὁ κ. Καλλιγᾶς 7, Στεφανίδης 2. Σταμούλης 1 κλπ. Ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει ὑπάρχει ὡς πρῶτον ἀντικείμενον ἡ συζήτησις τῆς προτάσεως περὶ προσθέτου εἰς τὸ ἄρθρον 93 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς βʹ ἐδαφίου. Εἶναι εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§5Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διὰ τὸν Κανονισμὸν μία συζήτησις ἀπαιτεῖται· διότι δὲν ἀπαιτεῖται βασιλικὴ κύρωσις.

§6ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις ἔχει ὡς ἑξῆς: Ἄρθρον 93, ἐδάφιον 2. Εἰς τὴν θέσιν τοῦ Ἐφόρου ἐκλέγεται καὶ ὁ διατελέσας ἤδη Ἔφορος, καί περ μὴ ὢν βουλευτής. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ὁ μισθὸς αὐτοῦ εἶναι ἴσος πρὸς τὸν τοῦ Ἐφόρου τῆς Ἐθνικῆς Βιβλιοθήκης. Ἀθῆναι, τὴν 27 Φεβρουαρίου 1882.

§8ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε πρόεδρε, πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως ἐζήτησα τὸν λόγον.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τὸν λόγον.

§10ΙΩ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ἀπαρτία, κ. Πρόεδρε.

§11ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι, δύο λέξεις. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ ἑξῆς νομοσχέδιον: «Ἡ κατὰ τὸ 1881 ἐφαρμογὴ τοῦ στρατιωτικοῦ νόμου κλπ.» Εἶναι νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θέλει ὅλος ὁ ἑλληνικὸς λαὸς, καὶ τὸ προσμένει ὡς περιούσιον ἄρτον, διότι ἐρήμωσαν καὶ τὰ χωρία καὶ ὅλα τὰ μέρη τῆς Ἑλλάδος.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Δουζίνα θέλει τυπωθῆ. Τὴν πρότασιν, κύριοι, περὶ τοῦ ἐφόρου τοῦ Βουλευτηρίου τὴν ἠκούσατε. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατ’ αὐτῆς;

§13ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μάλιστα, ἔχω ἀντίῤῥησιν ἐγώ. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, κύριοι, τῆς Βουλῆς, ἔφορος τῆς Βουλῆς εἶναι εἷς ἐκ τῶν βουλευτῶν, ἑκάστοτε ἐκλεγόμενος. Ἡ διάταξις αὕτη δὲν εἶναι ἄνευ λόγου· διότι, ἐὰν ἤθελεν ἐπιτρέπεται νὰ ἐκλέγηται πρόσωπον, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι βουλευτὴς, καὶ νὰ λαμβάνῃ τὴν ἐφορίαν τῆς Βουλῆς, λάβετέ το καλῶς ὑπ’ ὄψιν, θέλομεν ἔχει ἕνα ἰδιώτην δικτάτορα ἐντὸς τῆς Βουλῆς.

§14ΛΑΠΠΑΣ. Αὐτὸς, κύριε Δουζίνα, διετέλεσε τόσα ἔτη, καὶ εἶναι ὁ καταλληλότερος ἀπὸ ὅλους.

§15ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις περὶ τοῦ προσώπου, ἀλλ’ εἶναι κἄτι ἄλλα.

§16ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἰδοὺ, κύριοι, τί λέγει τὸ ἄρθρον 93 τοῦ Κανονισμοῦ. «Ἡ Βουλὴ μετὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὁριστικοῦ Προέδρου αὐτῆς.... κλ.» Θέλετε λοιπόν, ὥστε εἷς ἰδιώτης, πρόσωπον, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχει καμμίαν μετὰ τοῦ Κοινοβουλίου σχέσιν, νὰ τὸ θέσητε εἰς ἄμεσον ἐπαφὴν, καὶ νὰ ἐξασκῇ ἐπίδρασιν ἐπὶ τοῦ Κοινοβουλίου;

§17Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί ἐπίδρασιν;

§18ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ἀνέγνωσα εἰς ἐφημερίδας, δὲν ἠξεύρω ἂν ἦναι ἀκριβὲς, ὅτι ὁ κ. ἔφορος τῆς Βουλῆς εἶχε ζητήσει παρὰ τοῦ προέδρου τοῦ Πρωτοδικείου, ἵνα ἀπαγορευθῇ καινοτομία ἐπὶ τοῦ καταστήματος τοῦ Βουλευτηρίου, ἐναντίον τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς.

§19ΤΙΝΕΣ. Αὐτὰ εἶναι ἄσχετα.

§20ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τὰ δικαιώματα, τὰ ὁποῖα ἔχει τὸ Κοινοβούλιον, ὀφείλει νὰ τὰ τηρῇ, νὰ ἦναι ζηλότυπον τῶν δικαιωμάτων του, καὶ νὰ μὴ τὰ μεταδίδῃ εἰς ἰδιώτας. Διότι, ἐὰν πρόκηται περὶ προσώπου σήμερον, ὅπερ πιθανὸν νὰ χαίρῃ καὶ τὴν συμπάθειαν ἐμοῦ, ἐὰν ἦναι ἐκεῖνο, ὅπερ ὑποθέτω, καλῶς· ἀλλὰ μεθαύριον θὰ βλέπωμεν τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ εὐνοούμενα τοῦ μὲν καὶ τοῦ δὲ, νὰ ἔχουν τὴν ἐφορίαν τοῦ Βουλευτηρίου. (Θόρυβος). Εἶναι ἐντροπὴ, κύριοι, ἐὰν μεταξὺ 215 βουλευτῶν δὲν εὑρίσκεται πρόσωπον, τὸ ὁποῖον νὰ ἦναι ἱκανὸν διὰ τὴν τοιαύτην θέσιν τοῦ ἐφόρου τοῦ Βουλευτηρίου, ἀλλὰ πρέπει ν’ ἀναζητήσωμεν τοῦτο ἔξω τοῦ Βουλευτηρίου Μὴν ἀνοίγετε τοιαύτην θύραν, μὴ παραδίδετε τὰ προνόμια τῆς Βουλῆς εἰς ἰδιώτας. Σήμερον ἀνοίγετε τὴν θύραν δι’ ἐκεῖνον, τὸν ὁποῖον ἐκτιμᾶτε, ἀλλ’ αὔριον θὰ εἰσέλθῃ καὶ ὁ ἀτίμητος· δὲν εἶσθε πλέον κύριοι νὰ ἀνακρούσητε πρύμναν. (Θόρυβος). Ὑποθέτω, κύριοι, ὅτι καὶ τὸ πρόσωπον αὐτὸ τὸ ἴδιον, ἐὰν ἐγνώριζεν, ὅτι πρόκειται περὶ αὐτοῦ ὡς ὑποκειμένου, ἤθελε μόνος του ἀποκρούσει τοιαύτην προσβολὴν κατὰ τοῦ Κοινοβουλίου τῆς Ἑλλάδος. Διότι, ἐνῷ, κύριοι, ἕκαστος βουλευτὴς ὑποτίθεται ἱκανὸς, ἵνα φροντίζῃ περὶ τῆς τιμῆς τῆς πατρίδος, περὶ μιᾶς ἐπικρατείας νὰ προνοῇ, περὶ τῆς ζωῆς, τῆς τιμῆς καὶ τῆς περιουσίας 2,000,000 περίπου πολιτῶν ἐλευθέρων νὰ ἀναποφασίζῃ, καὶ δὲν θὰ ἦναι ἄξιος, πέντε καλαπόδια, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐκεῖ εἰς τὴν Βιβλιοθήκην, νὰ διατάσσῃ νὰ τὰ ξεσκονίζῃ, ἕνας ἄνθρωπος βουλευτής; Διότι τὰ χρησόδετα αὐτὰ βιβλία ἵστανται ἐκεῖ ὡς καλαπόδια, καὶ ἢ βιβλία εἶναι, ἢ ξύλα βιβλιόσχημα, οὐδεὶς γνωρίζει, οὐδεὶς τὰ ἀνέγνωσεν. Εἰς τὸ δημοσιολογικὸν μέρος τῆς Ἑλλάδος ἐπικρατεῖ μία κατάστασις ἐξωτερικὴ, ἐπιδεικτικὴ, ἀλλ’ ἐσωτερικῶς δὲν εἶναι, παρὰ μόνον φενάκη. Ἡ Βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς ἀπ’ ἔξω ἔχει ἐπίδειξιν, ἐπιγραφὰς πομπώδεις, ἀλλὰ κανεὶς δὲν τὴν διαβάζει. (Θόρυβος) Ναὶ, κύριε Λομβάρδε ἐπήγατε νὰ διαβάσητε ποτὲ κανὲν βιβλίον; (Θόρυβος).

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, κύριοι.

§22ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Διατί νὰ ἀνυπομονῆτε; Ἐὰν νομίζετε, ὅτι ἀπαιτεῖται εἷς ἄνθρωπος δι’ αὐτὴν τὴν θέσιν, ἠμποροῦμεν ν’ ἀναθέτωμεν εἰς τὸν ἔφορον τῆς δημοσίου βιβλιοθήκης τὴν ἐπιτήρησιν τῆς βιβλιοθήκης ταύτης τῆς Βουλῆς, ὅπως προφυλάξωμεν τὸν ἱδρῶτα τοῦ πτωχοῦ λαοῦ ἀπὸ μίαν τοιαύτην σπατάλην· διότι τοιουτρόπως θὰ ἔχωμεν τετρακοσίας, 500–600 δραχμὰς οἰκονομίαν· καὶ ἐνῷ ὁ εἰσπράκτωρ ἐπιβάλλεται ὡς βδέλλα ἐπὶ τῶν πτωχῶν καὶ ἀφαιρεῖ τὴν τελευταίαν ἰκμάδα, σεῖς οὐδόλως ἐκτιμᾶτε τὴν ἀξίαν τοῦ ἱδρῶτος τοῦ λαοῦ καὶ τῶν δακρύων του, ἅτινα εἰσὶν ὁ φόρος. Καὶ διατί, ἀφοῦ δὲν ἔχωμεν οἰκονομικὴν κατάστασιν ἐπαρκῆ, ν’ αὐξήσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν πρὸς δαπάνας ματαίας, ἢ μᾶλλον ἱκανοποιητικὰς προσώπων; Καὶ ἐὰν σήμερον τὸ πρόσωπον τοῦτο τὸ ἐκθειάζητε, αὔριον θὰ τὸ ἀποχωρισθῆτε καὶ δὲν θὰ δυνηθῆτε νὰ τὸ ἀποβάλητε. Κατὰ συνέπειαν φρονῶ, κύριοι, ὅτι πρέπει νὰ μένωμεν εἰς τὸν ὑφιστάμενον Κανονισμὸν, καὶ νὰ μὴ γείνῃ δεκτὴ ἡ πρότασις αὕτη, ἀλλὰ ὁ ἔφορος τοῦ Βουλευτηρίου νὰ γείνῃ ἐκ τῶν βουλευτῶν, ὅπως ὁ Κανονισμὸς ὁρίζει. Ἐν ἐναντίᾳ περιπτώσει τὴν θέσιν ταύτην νὰ τὴν δώσητε εἰς τὸν ἔφορον τῆς δημοσίου βιβλιοθήκης.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄλλος ὁ ἀγορεύων;

§24ΡΗΓΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, δὲν πρόκειται περὶ προσώπων, ἀλλὰ περὶ ἔργου. Οὔτε ὁ Κανονισμὸς, οὔτε νόμος τοῦ Κράτους μεταβάλλεται. Πρόκειται νὰ σκεφθῶμεν περὶ τοῦ μέλλοντος τῆς Βιβλιοθήκης τῆς Βουλῆς, καὶ ὁ κ. Φιλήμων εἶναι ὁ μόνος ἱκανὸς διὰ τὴν θέσιν ταύτην, διότι ἀπὸ 3000 τόμους ηὔξησε τὴν Βιβλιοθήκην εἰς 80,000, καὶ τοῦτο ὀφείλεται εἰς τὴν δραστηριότητα καὶ τὴν νοημοσύνην τοῦ κ. Φιλήμονος. Ὅταν ὁ κ. Φιλήμων ἀποθάνῃ, τότε θὰ εὕρῃ τὸν καταλληλότερον. Ἄλλως δὲν εἶναι σωστὸν καὶ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὰς ἐργασίας τῆς Βουλῆς, ἐὰν τὸ πρόσωπον τοῦτο δὲν ἦναι καὶ βουλευτὴς, καὶ φρονῶ, ὅτι εἶναι ἄδικον, ἂν δὲν προσθέσωμεν αὐτὸ τὸ ἐδάφιον εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς· αὐτὸ ἀπαιτεῖ καὶ ἡ δικαιοσύνη καὶ τὸ συμφέρον τῆς Βουλῆς, καὶ ἡ νοημοσύνη τοῦ κ. Φιλήμονος. Δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ προσθέσω.

§25ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀλλοίμον, κύριοι, εἰς τὰ ἔθνη, τὰ ὁποῖα κοινοβουλευτικῶς κυβερνώμενα δὲν εὑρίσκουσι παρὰ ἕνα ἄνθρωπον ὡς εἰδικότητα ἱκανότητος. Εἰμὶ ἐναντίος, κύριοι, τῶν προνομίων ἢ μονοπωλίων, ἔστω καὶ αὐτῆς τῆς ἀρετῆς· δὲν δέχομαι οὔτε αὐτῆς τὴν τυραννίαν, καὶ ἂν ἦναι ὁ Ἀριστείδης, κάτω καὶ αὐτὸς, ὅταν δὲν ἦναι καὶ ἂν ἦναι ὁ μόνος ἄνθρωπος τῆς ἀρετῆς, κάτω καὶ ἡ ἀρετή. Δὲν παραδέχομαι διὰ τὸ ἔθνος μου, ὅτι εἷς καὶ μόνος εἶναι ἱκανός· τοῦτο συνέβαινε καὶ μὲ τὸν Ταμπουρατζῆν, ὅστις εἰργάζετο εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, διὰ τὸν ὁποῖον ἐφοβοῦντο νὰ μὴ ἀποθάνῃ καὶ χαθοῦν τὰ ἀρχεῖα τῆς ἐπικρατείας, ἀλλ’ εὑρέθησαν καὶ ἄλλοι καλλίτεροι ἀπ’ αὐτὸν, καὶ παραδέχεσθε σεῖς ἕνα μόνον ἄνθρωπον ἱκανὸν εἰς τὴν Ἑλλάδα διὰ ἔφορον τοῦ βουλευτηρίου; Εἶναι αἶσχος διὰ τὴν πατρίδα, διὰ τοῦτο ἐπαναλαμβάνω διὰ τὴν τιμὴν τοῦ Κοινοβουλίου πρέπει ν’ ἀποῤῥίψωμεν αὐτὴν τὴν πρότασιν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει ἄλλος τις τὸν λόγον;

§27ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὴν πρότασιν περὶ προσθήκης ἐδαφίου εἰς τὸ ἄρθρον 93 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς, ὅπως ἀνεγνώσθη, καὶ τὴν ἠκούσατε, νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἐγένετο δεκτή.

§29ΡΑΛΛΗΣ. Αὔριον, κ. Πρόεδρε, θὰ ἔχωμεν τὴν ψηφοφορίαν πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς προτάσεως αὐτῆς.

§30ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Λύεται ἡ συνεδρίασις ὥρᾳ 4 καὶ 20 μ. μ.