1881.03.12

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 92

τῆς 12 Μαρτίου 1881.

Ὥρα 2½ μ. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκρίνονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατετέθη τροπολογία ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως διατάξεων τοῦ περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων νόμου κλπ. Ἐκ Πατρῶν τηλεγραφοῦσι τὰ ἑξῆς· «Πρόεδρον Βουλῆς Ἀθήνας. Παρακαλῶ ἀνακοινώσατε Βουλὴν, ὅτι υἱὸς Δημάρχου Δύμης Βασίλειος Γιαννόπουλος διαμένει ἀπὸ καιροῦ πολλοῦ ἐν ἀδείᾳ ἐν Κάτω Ἀχαΐᾳ παρὰ τῷ πατρί του Δημάρχῳ, καίτοι ἐπίστρατος ὢν καὶ διατελῶν ἐν πλήρει ὑγείᾳ. Διαπράττει δὲ μυρίας παρεκτροπάς. Οὕτω ἐφαρμόζεται ὁ νόμος τῆς ἐπιστρατείας; Εὐπειθέστατος Τομαρόπουλος». Ὁ Πάτροκλος Δ. Παλαμηδᾶς πρόσφυξ ζητεῖ αὔξησιν τοῦ χορηγουμένου αὐτῷ βοηθήματος. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορά του εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§3ΡΑΛΛΗΣ. Ὅρα παράρτημα.

§4ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὅρα παράρτημα.

§5ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. (Ἀναβαίνει τὸ βῆμα).

§6Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὰ τί ὅλα τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς θὰ ὁμιλήσουν;

§7ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κύριοι, ὑπέθετον, ὅτι ἡ ἐκλεχθεῖσα ἐπιτροπή, ἀφοῦ ἤθελεν ἐπισκεφθῆ τὰ διάφορα νοσοκομεῖα καὶ στρατῶνας καὶ φυλακὰς, ἤθελε συνέλθει, ὅπως κάμῃ ἔκθεσιν πρὸς τὴν Βουλὴν, καὶ οὕτως ἠθέλομεν ἀποφύγει καὶ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ. Ἄλλως ὅμως ἄλλοι ἔκριναν, ὁ δὲ κ. πρόεδρος προεκάλεσε καὶ τοὺς ἰατροὺς τοὺς ἐν τῇ ἐπιτροπῇ, ὅπως ἐκθέσωσι τὰς σημερινὰς ἐντυπώσεις των. Ἐννοεῖτε πολὺ καλὰ, ὅτι ἐπίσκεψις ἑνὸς νοσοκομείου ἀπὸ δεκαμελῆ ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία ἐστάθη ἐντὸς τοῦ νοσοκομείου 2½ ὥρας περίπου καὶ τὰς ὁποίας κατανάλωσε εἰς τὸ νὰ περιέρχηται τροχάδην τὰς διαφόρους αἰθούσας, δὲν δύναται νὰ δώσῃ ὕλην πρὸς ἔκθεσιν ἰατρικὴν, ἂν δὲ ἀνεδεχόμην νὰ σᾶς ὑποβάλω τώρα τοιαύτην ἔκθεσιν, ἤθελον μὲ περιπαίξει οἱ ἄλλοι συνάδελφοι ἰατροὶ οἱ ἐν τῇ Βουλῇ. Θέλω λοιπὸν σᾶς ἐκθέσει τὰς ἐντυπώσεις, τὰς ὁποίας διαβατικῶς ἔλαβον. Ἡ ἐντύπωσις ἡ ἰδική μου εἶναι, ὅτι τὸ προσωπικὸν ἐκτελεῖ τὸ καθῆκόν του μὲ ὅλην τὴν αὐστηρότητα καὶ τὴν εὐσυνειδησίαν, ἀλλὰ ὑπάρχουν πολλὰ ἀνεπαρκῆ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ προστεθῇ βοήθεια περισσοτέρα εἰς τὸν διευθυντὴν τοῦ νοσοκομείου· πρέπει νὰ προστεθῶσιν ἰατροὶ καὶ νοσοκόμοι. Τὸ νοσοκομεῖον αὐτὸ κατὰ τὴν γνώμην τοῦ διευθύνοντος ἰατροῦ καὶ κατὰ τὴν ἰδικήν μας, ἂν θέλητε, δὲν ἠμπορεῖ νὰ χωρέσῃ σύμφωνα μὲ τοὺς κανόνας τῆς ἐπιστήμης εἰμὴ ἐλάσσονας τῶν διακοσίων. Ἦλθεν ὅμως στιγμὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐκεῖ συνεσωρεύθησαν 400. Ἀπαιτεῖται λοιπὸν ἀραίωσις καὶ εἶναι κἄτι παράδοξον πῶς δὲν ἐπῆλθε τύφος. Κἄποιος ἅγιος προστάτης τῶν Ἀθηνῶν ἐμπόδισε τὸ κακὸν τοῦτο. Κάμνω τὴν παρατήρησιν ταύτην, ὅπως ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν φροντίσῃ νὰ μὴ ἐπαναληφθῇ ἡ τοιαύτη συσσώρευσις, ἂν δὲ μάλιστα συμβῇ νὰ μᾶς ἔλθωσιν εὐτυχῶς ἀπὸ τὸ ἓν μέρος δυστυχῶς ἀπὸ τὸ ἄλλο πληγωμένοι, τότε ὁ κίνδυνος θὰ ἦναι μεγαλείτερος.

§8Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι καλὸν οἱ βουλευταὶ ἰατροὶ νὰ ὑπάγουν εἰς τὸ νοσοκομεῖον;

§9ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μάλιστα· τὸ εἴπομεν εἰς τὴν ἐπιτροπήν· Ὡς πρὸς τὸ δωμάτιον τῆς πειθαρχίας, τὸ ὁποῖον ἀνέφερε καὶ ὁ κ. Φιλήμων, παρακαλῶ καὶ ἐγὼ νὰ ληφθῇ πρόνοιά τις, διότι εἶναι νέον τι σκληρὸν τὸ θέαμα. Ἐγὼ εἶδον μετὰ τοῦ κ. Καραλιβάνου καὶ ἄλλο τι, τὸ ὁποῖον δὲν εἶδεν ὁ κ. Φιλήμων, διότι δὲν περιεφερόμεθα πάντοτε ὅλοι μαζῆ. Εἰς τὸ μέρος τοῦ φαρμακείου μᾶς ἔδειξεν ὁ διευθύνων αὐτὸ ἓν μέρος, μίαν τρύπαν ὑπὸ τὴν κλίμακα ὅπου μᾶς εἶπεν, ὅτι κοιμῶνται ἕξ· ἐκεῖ δὲν ὑπῆρχον παρὰ δύω μόνον στεναὶ στρωμναὶ κολληταὶ ἡ μία εἰς τὴν ἄλλην. Δυσκόλως ἠδύναντο νὰ μείνουν δύο ἄνθρωποι· ὡς μᾶς ἐβεβαίωσεν ὅμως ὁ κ. Βαρούχας κοιμῶνται ἕξ. Εἰς τὰς βρύσεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι εἰς αὐτὸ τὸ ἰσόγειον, δὲν ὑπάρχει ὕδωρ. Ἤνοιξα δύο ἢ τρεῖς καὶ δὲν ἔτρεχον. Στρατιωτικὸν νοσοκομεῖον κεντρικὸν νὰ μὴ ἔχῃ ὕδωρ εἰς τὰς ἰσογείους κρήνας εἶναι ἔλλειψις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ διορθωθῇ.

§10Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Καθημέραν τὰ διορθώνομεν καὶ καθημέραν χαλοῦν.

§11ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἶναι καὶ ἄλλαι ἐλλείψεις εἰς τὸ νοσοκομεῖον, τὰς ὁποίας δὲν ἐννοῶ ν’ ἀποδώσω εἰς τὸν διευθυντὴν, ἀλλ’ εἰς τὴν ἀνεπάρκειαν τοῦ προσωπικοῦ, εἴτε εἰς τὴν ἀνεπάρκειαν τῶν μέσων. Πάντα ὅμως ταῦτα ἀνάγκη ταχέως νὰ διορθωθῶσι. Τὸ κατάστημα ὅμως, κύριοι, τῶν φυλακῶν τοῦ φρουραρχείου μοὶ ἔκαμε φρικώδη ἐντύπωσιν. Σᾶς παρακαλῶ, κύριε ὑπουργὲ, ὅπως τὸ ἐπισκεφθῆτε ὁ ἴδιος. Μὴ λησμονεῖτε, ὅτι ὕψιστος λόγος, τὸν ὁποῖον εἶπεν ἡ φιλανθρωπία διὰ τοῦ στόματος τοῦ Ἰησοῦ, εἶναι τὸ «ἀσθενεῖς καὶ ἐν φυλακῇ ἔλθετε πρός με». Ὅστις ἐπεσκέφθη τὰ Sotto i Piombi τῆς Βενετίας δύναται νὰ κάμῃ σύγκρισιν τινὰ πρὸς τὰς περὶ οὗ ὁ λόγος φυλακάς. Ἐκεῖ μέσα εὕρομεν καὶ ἕνα μὲ τὴν χεῖρα θραυσμένην καὶ ἄχρηστον. Εἶμαι ἐπίστρατος μᾶς εἶπε. Διατί εἶσαι ἐδῶ; Μὲ κατηγοροῦν διὰ λιποταξίαν, διότι ἤθελαν νὰ μὲ στείλωσιν ἐδῶ, διὰ νὰ ἐξαιρεθῶ, ἤθελαν νὰ μὲ φέρουν ἐδῶ πεζὸν καὶ ἐγὼ ἔφυγα, διὰ νὰ ἔλθω μὲ τὸ ἀτμόπλοιον. Ἦλθα καὶ τώρα εἶμαι τρεῖς μῆνας ὑπόδικος ἐδῶ μέσα.

§12ΡΑΛΛΗΣ. Ὀνομάζεται Παναγιώτης Ῥομπότης.

§13ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἰς τὴν δευτέραν φυλακὴν ἐπλησιάσαμεν μερικούς, διότι δὲν εἴχομεν τὸν καιρὸν νὰ ἐξετάσωμεν ὅλους ἕνα πρὸς ἕνα. Ποῖοι εἶσθε σεῖς; εἴμεθα ἔφεδροι τοῦ 1878. Διατί εἶσθε ἐδῶ; καὶ πόσον καιρὸν εἶσθε ἐδῶ; Μᾶς εἶπον, ὅτι εἶναι, νομίζω, τρεῖς μῆνας ὑπόδικοι, διότι εἰς τὰ 1878, ἕνα μῆνα πρὶν διαλυθῇ τὸ τάγμα των «ἐφύγαμεν, διότι εἴχομεν οἰκογενείας»· τὸ τάγμα μετ’ ὀλίγον διελύθη. Αὐτοὶ τώρα, προσκαλούμενοι νὰ καταταχθῶσι, προσέρχονται. Προσερχομένους δὲ τοὺς καθίζουν ἐκεῖ ὑποδίκους, διότι εἶναι λειποτάκται τοῦ 1878. Ταῦτα δὲ μᾶς τὰ ἐβεβαίωσε καὶ ὁ παριστάμενος ὑπαξιωματικός. Τώρα παρατηρήσατε τὴν μεγάλην ἀδικίαν. Οἱ ἄνθρωποι οὗτοι, οἵτινες ἦλθον καὶ ὑπηρέτησαν καὶ οἵτινες συγκατατάσσονται μεταξὺ τῶν 15,000, οἵτινες εἰς τὰ 1877 καὶ 1878 ἦλθον καὶ ὑπηρέτησαν ἐπὶ 15 –18 μῆνας, τιμωροῦνται. Αἱ δὲ 25,000, οἱ ὁποῖοι δὲν προσῆλθον καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ὑπετάγησαν εἰς τὸν νόμον, τοὺς ἀφήσαμεν καὶ περιπατοῦν ἐλευθέρως, αὐτοὺς δὲ, οἱ ὁποῖοι ἀφοῦ ὑπηρέτησαν 15 καὶ 18 μῆνας, ἔρχονται νὰ ὑπηρετήσωσιν ἐκ νέου, τοὺς στέλλομεν εἰς τὴν φυλακὴν, καὶ τοιαύτην φυλακήν.

§14Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.) Τὴν σύστασιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπροκάλεσα ἐγὼ πρῶτος, ὅπως ἐξελεγχθῶσιν αἱ διασπαρεῖσαι καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου πολλάκις ἐπαναληφθεῖσαι ἀνυπόστατοι αἰτιάσεις. Ἀλλ’ ἐνῷ ἐπρόκειτο περὶ ἐξετάσεως τῆς καταστάσεως τῶν νοσοκομείων καὶ τῶν ἐξεταστικῶν φυλακῶν, διότι περὶ τούτων ὁ πολὺς λόγος καὶ ἡ ἐπερώτησις τοῦ ἐντίμου ἐξ Ἀττικῆς βουλευτοῦ, ἡ ἐπιτροπὴ, καθ’ ὑπέρβασιν τῆς ἐντολῆς της δύναμαι νὰ εἴπω, ἐνησχολήθη καὶ εἰς ἄλλας ἐξετάσεις, περὶ κριθῆς καὶ ἀχύρου, καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος ἐξετέθησαν ἀβασανίστως ἀνακριβεῖς ὅλως πληροφορίαι....

§15ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μᾶς ἔδειξαν τὴν κριθὴν, δι’ ἧς τρέφονται τὰ κτήνη.

§16Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπὶ τῇ ἐπερωτήσει τοῦ κ. Ῥάλλη σᾶς εἶπαν χθὲς, ὅτι ἤδη τὰ κτήνη τρέφονται καλλίτερα, διότι ἐκτὸς τοῦ ἀχύρου τρώγουν καὶ χόρτον. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ περὶ τῆς κριθῆς εἶπον ἀρκετὰ χθὲς καὶ νομίζω περιττὸν νὰ ἐπαναλάβω ὅ,τι εἶναι ἐπισήμως ἀποδεδειγμένον καὶ δὲν ἀποῤῥέει ἐκ πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ ἔντιμος προλαλήσας. Ὡς πρὸς τὸν χῶρον τῶν νοσοκομείων καὶ τὰ περὶ δυσωδιῶν, αἵτινες εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα δυστυχῶς τῆς κατασκευῆς τῶν μερῶν ἐκείνων, τὰ ὁποῖα ἐκτίσθησαν διὰ πληθυσμὸν ἀνάλογον καὶ ἄλλης ἀνάγκης, ἐπιλαμβάνομαι αὐτῆς τῆς εὐκαιρίας νὰ κάμω ἓν παράπονον ἰδίως πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἴσως καὶ ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Βουλῆς καὶ ἐν ἀγνοίᾳ τῶν μελῶν, τὰ ὁποῖα ἀντιπροσωπεύουν τὴν ἐπιτροπὴν αὐτῆς, ἐζήτησαν νὰ ἐκθέσουν ἀτόπως τὰ πράγματα, ἐνῷ ὁσάκις τοῖς ἐζητήθη ἡ συνδρομή των τὴν ἠρνήθησαν διὰ διαφόρων πλαγίων μέσων....

§17ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ......

§18ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Ἡ θέσις μου ὑπαγορεύει νὰ ἦμαι ἐπὶ τοσοῦτον ἐπιφυλακτικὸς, ὥστε τὰ ζητήματα νὰ μὴ τὰ καθιστῶ προσωπικά. Λέγω, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἀπὸ μηνῶν πολλῶν ἀνεγνώρισε τὸ ἀκατάλληλον τῶν ὑπαρχόντων νοσοκομείων, τὰ ὁποῖα ἀπὸ τοῦ 1833 εὑρίσκονται, καὶ ἐπρονόησεν ὅ,τι ἦτο δυνατόν, καθόσον ἡ συσσώρευσις τοῦ στρατοῦ ἦτο ἀδύνατον νὰ μὴ προκαλέσῃ νοσήματα· ὑπολογίσατε, ὅτι σήμερον ἔχομεν 4 νοσοκομεῖα καὶ ἔχομεν μίαν διαφορετικὴν δύναμιν στρατοῦ ἐκείνης, τὴν ὁποίαν εἴχομεν πρὸ τοῦ Ὀκτωβρίου, ἡ ὁποία ἀνήρχετο εἰς 46,000, καὶ ἔχομεν κατὰ 10,000 ἀνδρῶν διαφοράν· ὑπολογίσατε λοιπὸν ποία ἦτο ἡ ἀνάλογος συσσώρευσις πρὸς τὴν ὑπάρχουσαν σήμερον, ὅταν ὅλη ἡ φρουρὰ τῶν Ἀθηνῶν ἐνοσηλεύετο εἰς ἓν καὶ μόνον νοσοκομεῖον. Ἀλλά, καθὼς εἶπε πολὺ ὀρθῶς χθὲς ὁ κ. βουλευτὴς Ζακύνθου, εἶναι θαῦμα, ὅτι κατὰ τὸν Ἰούλιον, Αὔγουστον καὶ Σεπτέμβριον ἡ τοιαύτη συσσώρευσις δὲν εἶχε τὰ ὑποχρεωτικὰ ἀποτελέσματά της.—Ἔκτοτε, κύριοι, ἐζητήσαμεν τὰ νοσοκομεῖα νὰ ἦναι ἐντὸς τῆς πόλεως ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν ἀνδρῶν τοῦ στρατοῦ καὶ τῶν κατοίκων. Ἐζητήσαμεν καὶ χάριν τοῦ κατεπείγοντος παρεκαλέσαμεν τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸν νόμον τῶν εἰσφορῶν, ἐξετελέσαμεν δ’ αὐτὸν ὡς πρὸς ἓν παράρτημα τοῦ Πανεπιστημίου καί τινα ἰδιωτικὴν οἰκίαν ἐναντίον πολλῶν προσκομμάτων. Ἐζητήσαμεν τὸ Πολυτεχνεῖον, ἐζητήσαμεν τὸ Βαρβάκειον πρὸ 3 μηνῶν καὶ ἔγεινεν ἀναστάτωσις ὅλης τῆς κοινωνίας, ὅλων τῶν καθηγητῶν, καὶ πολλὰ παρενεβλήθησαν προσκόμματα, εἴτε ἀμέσως, εἴτε ἐμμέσως, ὅπως μὴ ἐπιτύχωμεν. Ἀπεβλέψαμεν καὶ εἰς ἄλλα καταστήματα κατάλληλα πρὸς τὴν ἀνάγκην, ἀλλὰ ταῦτα περιέχουσι τὸν θησαυρὸν τοῦ Κράτους καὶ τῆς ἀρχαιότητος καὶ τῆς σημερινῆς Ἑλλάδος, καὶ διὰ τοῦτο τὰ σεβόμεθα καὶ ἡμεῖς ὅπως ὅλος ὁ κόσμος· ἑπομένως δὲν ἠδυνάμεθα νὰ μὴ ἐνδώσωμεν προσωρινῶς εἰς τὰς γενομένας ἡμῖν παρατηρήσεις, ὅτι δυνάμεθα ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ οἰκονομήσωμεν ἄλλως τὰς ἀνάγκας τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας. Οὐχὶ λοιπὸν ἐξ ἐλλείψεως προνοίας, ἀλλ’ ἀπὸ σεβασμόν, τὸν ὁποῖον ἡ κοινωνία μᾶς ἐπέβαλε καὶ αἱ παραδόσεις τοῦ τόπου, νὰ φεισθῶμεν ἐφ’ ὅσον δὲν παρουσιασθῇ κατεπείγουσα καὶ ἐπιβεβλημένη ἀνάγκη νὰ παραγνωρίσωμεν τὸν θησαυρὸν τοῦ τόπου, διὰ νὰ σώσωμεν τὴν ζωὴν ἑνὸς ἀνθρώπου. Ἤδη ἀπαντῶ εἰς τὰ περὶ ἀερισμοῦ τῶν στρατώνων καὶ τῶν νοσοκομείων. Οἱ στρατῶνες οὗτοι σήμερον εἶναι τὰ παραπήγματα τῶν Ἀσωμάτων· ἐντὸς τῆς πόλεως μόνον ἥμισυ τάγμα κατοικεῖ, τὸ ὁποῖον ἀπὸ δύω ἡμερῶν ἔθεσε τὰς σκηνάς του εἰς τὰ Πατήσια, ἀλλ’ ἕνεκα τῶν ἀτμοσφαιρικῶν μεταβολῶν τῶν ἀπὸ 3 καὶ 4 ἡμερῶν δὲν ἐπετράπη νὰ κατασκηνώσῃ, ὥστε ἐντὸς τῆς πόλεως στρατὸς δὲν στρατωνίζεται. Εἰς τὰ καταστήματα τῆς Δουκίσσης ἐστρατωνίζετο ἄλλοτε ὁλόκληρον τάγμα, καὶ ἂν ἐξετάσητε τὴν ἀναλογίαν, ὑπάρχει μεγίστη διαφορά. Πρέπει λοιπὸν νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰς μεταβολὰς τῆς ἀτμοσφαίρας, διότι ἐὰν δὲν εἴχαμεν τὴν ἀτυχίαν νὰ μὴ ἔχωμεν σήμερον τὴν ἀτμόσφαιραν, τὴν ὁποίαν εἴχομεν τότε, κατ’ ἀναλογίαν οὔτε εἷς ἐπὶ τῶν χιλίων ἤθελεν εἶσθαι ἀσθενής. Ἡ κατάστασις αὕτη βεβαιοῦται ἀπὸ τὸ ἰατροσυνέδριον· δὲν εἶναι αἱ Ἀθῆναι, εἶναι δυστυχῶς αἱ πλεῖσται τῶν ἐπαρχιῶν τῆς Ἑλλάδος καὶ τὰ χωρία αὐτῆς. Ὁ κ. Ὀρφανίδης, πρόεδρος τοῦ ἰατροσυνεδρίου, μὲ ἐβεβαίωσεν ἐπίσης, ὅτι εἰς ἓν χωρίον μεταξὺ ἕνδεκα προσώπων, προσβληθέντων ἀπὸ μηνιγγίτιδα, οἱ ἐννέα ἀπεβίωσαν.

§19ΡΑΛΛΗΣ. Εἰς τὰ Καλύβια.

§20ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΣΤΡΑΤΙΩΤΙΚΩΝ. Δὲν ἠξεύρω ποῦ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰ περὶ ἀερισμοῦ, δὲν γνωρίζω ἐὰν οἱ ἰατροὶ συμφωνοῦν, ἔχω δὲ ἀφορμὰς νὰ γνωρίζω, ὅτι οἱ ἰατροὶ οὐδέποτε συνεφώνησαν οὔτε θὰ συμφωνήσουν, καὶ τὸ γνωρίζω ὄχι μόνον ἐκ θεωριῶν ἰατρικῶν.

§21ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ ἀερισμοῦ, συμφωνοῦν ὅλοι οἱ ἰατροί.

§22ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἰδοὺ ἡ ἀπόδειξις, ὅτι δὲν συμφωνεῖτε, διότι σεῖς εἴπατε πρὸ ὀλίγου, ὅτι ἀπαιτοῦνται 25 κυβικὰ μέτρα ἀέρος δι’ ἕκαστον ἄτομον, ἐνῷ ἡ στρατιωτικὴ ὑγειονομικὴ ὑπηρεσία θεωρεῖ, ὅτι 15 κυβικὰ μέτρα εἶναι ἐπαρκῆ. Ἡ διαφορὰ μεταξὺ τῶν 15 καὶ 25 καταντᾷ τὸ διπλάσιον. Εἰς τὰς αἰθούσας τοῦ Βαρβακείου καὶ τοῦ μεγάλου νοσοκομείου, ἐὰν ἠθέλατε ὑπολογήσει τὸ ὕψος, ἠθέλατε ἴδει, ὅτι κατ’ ἐλάχιστον ὅρον ὑπάρχουν 15 κυβικὰ μέτρα. Ἔχομεν τὰ παραπήγματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ ἦναι οὔτε ὑψηλότερα, οὔτε μᾶλλον εὐάερα. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς φυλακὰς, βεβαίως ἡ Ἑλλὰς δὲν ἔχει νὰ ὑπερηφανεύηται διὰ τοῦτο, ὁ δὲ κ. Λομβάρδος, ὅστις ἐπὶ πολὺν καιρὸν καὶ κατ’ ἐπανάληψιν διετέλεσεν Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, βεβαίως ὑποθέτω, ὅτι θὰ ἔλαβε τὴν εὐκαιρίαν νὰ ἐπισκευφθῇ τὰς φυλακὰς τοῦ Μενδρεσὲ, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἀπὸ πολλῶν ἐτῶν γνωρίζω, ἀφ’ ὅτου ἔγεινα στρατιώτης, καὶ βεβαίως αἱ φυλακαὶ αὗται, τῶν ὁποίων προΐστατο ὁ κ. Λομβάρδος, ἐὰν ἐπρόκειτο σήμερον ἢ τότε νὰ ἐπιθεωρηθῶσιν, ἤθελον ἀποδειχθῆ δεκάκις χειρότεραι τῶν στρατιωτικῶν.

§23ΠΕΤΣΑΛΗΣ......

§24ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡ ἀπαίτησίς σας εἶναι ἄδικος, ἐκτὸς ἂν ἦναι πνεῦμα ἀντιπολιτεύσεως· νομίζω δὲ, ὅτι καὶ τὸ παρὸν ζήτημα δὲν στερεῖται ἐντελῶς τοῦ πνεύματος αὐτοῦ, διότι τίς ποτε ἰσχυρίσθη, ὅτι ἡ κατάστασις τῶν φυλακῶν δὲν εἶναι ἀπάνθρωπος; καὶ ὅμως δυστυχῶς διάφοροι περιπέτειαι δὲν ἐπέτρεψαν εἰς τὰς κατὰ καιροὺς Κυβερνήσεις νὰ μεριμνήσουν σπουδαίως πρὸς βελτίωσιν τῆς τοιαύτης καταστάσεως. Ἡ περαιτέρω συζήτησις ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ μᾶλλον βλάβης γίνεται πρόξενος ἢ ὠφελείας, τοιοῦτος δὲ βεβαίως δὲν εἶναι ὁ σκοπὸς ἐκείνων, οἵτινες ἐπροκάλεσαν αὐτὴν, ἐμπνεόμενοι ἀπὸ αἰσθήματα εὐγενῆ καὶ φιλάνθρωπα. Νομίζω, ὅτι ἀπέναντι τῶν δυσχερειῶν αὐτῶν, εἰς τὰς ὁποίας πᾶσα Κυβέρνησις δύναται νὰ εὑρεθῇ, ἔπραξα ὅ,τι πᾶς ὑπουργὸς, συναισθανόμενος τὸ καθῆκόν του, ἤθελε πράξει.

§25ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Τὸ Μοναστήριον τῶν Ταξιαρχῶν τὸ ἐπήρατε;

§26ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὄχι, διότι δὲν ἤθελε μᾶς δώσει χωρητικότητα οὔτε διὰ 15 ἄνδρας.

§27ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Καὶ διὰ 5 ἂν ἦτο, ἔπρεπε νὰ τὸ πάρητε, καὶ νὰ πάρητε καὶ τοὺς καλογήρους μαζί.

§28ΡΑΛΛΗΣ. (Ὅρα παράρτημα.)

§29ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν γνωρίζω τί εἶπον οἱ κύριοι διευθυνταὶ εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν, γνωρίζω μόνον τοῦτο καὶ τὸ βεβαιῶ ἐπισήμως, ὅτι οὐδὲν μέτρον, προελθὸν ἐκ τῆς ὑγειονομικῆς ὑπηρεσίας, καθυστέρησα· πολλάκις προσεκάλεσα τοὺς διευθυντὰς τῶν Νοσοκομείων καὶ ὑπέδειξα τὴν ἀνάγκην μέτρων, ὅ,τι δὲ μοὶ εἶπον, τὸ ἐξετέλεσα, οὔτε κατὰ κεραίαν δὲν καθυστέρησα. Λυποῦμαι πολὺ, διότι οἱ διευθύνοντες τὴν ὑγειονομικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ἔθνους ἀνέφεραν εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐπισήμως δὲν ὑπέβαλον εἰς τὴν Κυβέρνησιν· λυποῦμαι δι’ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὸ ἀνέφερον....

§30ΡΑΛΛΗΣ. Ὅρα παράρτημα.

§31Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅρα παράρτημα.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται κατάστασις τοῦ προσωπικοῦ τῶν Στρατιωτικῶν Νοσοκομείων καὶ σημείωσις τῶν ἀποβιωσάντων ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐπιστρατείας. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§33ΤΖΑΝΕΣ. Ὁ κατάλογος τῶν προσφύγων κατετέθη, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία θὰ ἐξελέγξῃ τὸν κατάλογον αὐτὸν, ἄλλως θὰ μένῃ εἰς τὰ ἀρχεῖα τοῦ Προεδρείου, καὶ οἱ 600 ὅλοι ἐκεῖνοι θὰ μισθοδοτῶνται. Πρέπει νὰ ἴδωμεν ποῖοι ἐξ αὐτῶν εἶναι ἄξιοι νὰ μισθοδοτῶνται καὶ ποῖοι ὄχι.

§34ΡΑΛΛΗΣ. Πρέπει νὰ καταργηθῶσιν ὅλα τὰ βοηθήματα, διότι ὅσοι δικαιοῦνται πράγματι νὰ λαμβάνωσι τοιαῦτα, δι’ ἀσθένειαν ἢ ἀνικανότητα πρὸς ἐργασίαν, δὲν λαμβάνουν τίποτε. Αἱ γυναῖκες αἱ Πλατανιώτισαι, αἱ ὁποῖαι κατήντησαν ἐδῶ ἐπαίτιδες, δὲν λαμβάνουν καμμίαν συνδρομὴν, καὶ ὅταν εἰς αὐτὰς τὰς γυναῖκας, τῶν ὁποίων αἱ οἰκίαι ἐκάησαν, οἱ σύζυγοι καὶ τὰ τέκνα ἐφονεύθησαν, δὲν δίδομεν ὀβολὸν, διατί νὰ δίδωμεν εἰς ἄνδρας δυναμένους νὰ ἐργάζωνται;

§35Α. ΧΑΤΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅσοι δικαιοῦνται πράγματι νὰ λαμβάνωσι, πρέπει νὰ λαμβάνωσι, τῶν δὲ ἄλλων πρέπει νὰ παύσῃ ἡ συνδρομή.

§36ΤΖΑΝΕΣ. Ὠνομάσατε τὴν ἐπιτροπὴν, κ. Πρόεδρε, διότι ἄλλως θὰ εὑρεθοῦν εἰς τὰς ὁδοὺς ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι πράγματι δικαιοῦνται νὰ λαμβάνωσι, θὰ λαμβάνωσι δὲ ἄλλοι ἀνάξιοι συνδρομῆς. Καὶ αἱ γυναῖκες αὐταὶ, περὶ τῶν ὁποίων ὡμίλησεν ὁ κ. Ῥάλλης, πρέπει νὰ λαμβάνουν. Πρέπει λοιπὸν νὰ κάμητε ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία νὰ λάβῃ μέτρα. Οἱ ἀποτελοῦντες τὴν ἐπιτροπὴν εἶναι καλοὶ, ἔντιμοι ἄνδρες, ἀλλὰ δὲν ἦσαν εἰς συνάφειαν μὲ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, δὲν γνωρίζουν ποῖοι εἶναι οἱ ἐπαναστάται, ποῖαι οἰκογένειαι ἔπαθον, τίνος ἡ οἰκία ἐκάη. Γνωρίζω εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου, ὅτι μισθοδοτοῦνται ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι καὶ περιουσίαν ἔχουν καὶ δὲν καταδιώκονται, ἄλλοι δὲ, τῶν ὁποίων αἱ οἰκίαι ἐκάησαν καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἠμποροῦν νὰ ἐπανέλθουν εἰς τὸν τόπον των, δὲν λαμβάνουν τίποτε. Εἶπον, ὅτι δὲν πρόκειται νὰ κατηγορήσω τινὰ, ἀλλὰ τὸ βέβαιον εἶναι, ὅτι ἐπειδὴ αἱ ἐπιτροπαὶ δὲν ἔχουν ἄμεσον σχέσιν μὲ αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, συμβαίνει ὅ,τι συμβαίνει. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν, ἐπειδὴ ἔχομεν καθῆκον νὰ φανῶμεν ἐπιεικεῖς πρὸς τοὺς πρόσφυγας αὐτοὺς, οἱ ὁποῖοι ἕνεκα τῆς ὡραιοτέρας ἰδέας, τὴν ὁποίαν πᾶς Ἕλλην δύναται νὰ ἔχῃ, ὑπέστησαν αὐτὰ τὰ βάσανα, νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχήν μας νὰ μὴ συμβαίνουν καταχρήσεις καὶ νὰ μὴ ἀμείβωνται ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν πρέπει ν’ ἀμείβωνται. Ὅτι ἐπλανήθη ἡ συσταθεῖσα ἐπιτροπὴ, τοῦτο ἐξάγεται ἐκ τοῦ ὅτι περιελήφθησαν 600 ὀνόματα· ὁ κατάλογος εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναθεωρηθῇ. Μοὶ ἐνεχειρίσθη ἤδη σημείωσις, κατὰ τὴν ὁποίαν τινὲς μὲν τῶν προσφύγων εἶναι ἀνάξιοι νὰ λαμβάνουν βοήθειαν, ἄλλοι δὲ ἄξιοι· εἶναι δύσκολον, κ. Πρόεδρε, νὰ σχηματισθῇ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία θὰ ἐξελέγξῃ τὰς πράξεις τῆς ὑπαρχούσης; Ἡ ὑπάρχουσα ἀποτελεῖται ἀπὸ ἀξιότιμα πρόσωπα, ἀλλὰ δὲν γνωρίζουν τὰ πράγματα οὔτε τὰ πρόσωπα· τὸ ταμεῖον θὰ ὑποκύψῃ εἰς ζημίας, ἂν δεχθῇ τὸν κατάλογον τὸν ὑπάρχοντα. Ὑμεῖς, κ. πρόεδρε, νὰ συγκροτήσητε μίαν ἐπιτροπὴν· εἶναι ἀνάγκη.

§37ΠΑΠΑΚΥΡΙΑΚΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὑπολείπονται ὀλίγαι ἔτι συνεδριάσεις, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἂν ἐγκρίνῃ, νὰ ἐπιληφθῇ τῆς πρώτης ἀναγνώσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως τῶν μεταλλουργείων τοῦ Λαυρίου, ἀφοῦ μάλιστα καὶ ἡ Κυβέρνησις δὲν πιστεύω νὰ ἔχῃ ἐναντίαν γνώμην.

§38ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§39ΜΥΚΟΝΙΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ὑπέβαλε νομοσχέδιον διὰ τὸν πλοίαρχον Ν. Σουρμελῆν, τὸν ὁποῖον κατατάσσει εἰς τοὺς ἐπιτάκτους. Ἐπειδὴ ὅλοι οἱ βουλευταὶ ἐπιδοκιμάζουν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§40ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§41ΓΙΑΛΙΑΣ. Μάλιστα, ν’ ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ περὶ ἐπιτάκτων ἀξιωματικῶν τοῦ Ναυτικοῦ, διότι οἱ πλοίαρχοι, οἱ ὁποῖοι πρόκειται νὰ διορισθῶσιν, ἔχουσιν ὑπηρεσίας εἰς τὴν πατρίδα καὶ εἶναι ἱκανοί. Δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται πρότασις περὶ μεταβολῆς τῆς ἡμερησίας διατάξεως, ὅπως προταχθῇ ἡ σύμβασις τῶν Μεταλλουργείων. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ;

§43ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡμεῖς θέλομεν καὶ σήμερον, ὡς καὶ πρότερον, ἀκολουθήσει τὴν Κυβέρνησιν ὡς πρὸς τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα θέλει νὰ προτάξῃ. Ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ κανονίζῃ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§44ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς........ἐπιμένει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὡς ἔχει.

§45ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἐγκρίνω τὸ σύστημα καὶ τὴν θεωρίαν τὴν ἑκάστοτε ἐπαναλαμβανομένην, ὅτι τὴν ἡμερησίαν διάταξιν κανονίζει ἀποκλειστικῶς τὸ Ὑπουργεῖον.

§46ΚΑΛΛΙΓΑΣ. Οὐχὶ ἀποκλειστικῶς.

§47ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀκούω τὴν θεωρίαν ταύτην ἐπαναλαμβανομένην ὡς ἀνεπίδεκτον ἀντιῤῥήσεως. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν τὴν ἡμερησίαν διάταξιν κανονίζει τὸ Σῶμα. Ἐγένετο πρότασις περὶ τούτου, καὶ παρακαλῶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ τροποποιηθῇ ἡ ἡμερησία διάταξις, ὅπως προταχθῇ ἡ σύμβασις μετὰ τῶν Μεταλλουργείων, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§49ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Γίνεται ἡ ψηφοφορία.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία. Ὥρα 5 μ. μ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 37 τοῦ Συντάγματος, κηρύττομεν τὴν λῆξιν τῆς Βʹ Βουλευτικῆς Συνόδου τῆς Ηʹ Περιόδου. Ὁ Ἡμέτερος ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς θέλει δημοσιεύσει καὶ ἐκτελέσει τὸ παρὸν Διάταγμα. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 14 Μαρτίου 1881.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.