1880.02.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 71

τῆς 16 Φεβρουαρίου 1880.

(Σάββατον.)

Ὥρα 2 μ. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας καὶ ἐνεκρίθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἱερομνήμων ὑποβάλλει πρότασιν νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἑτέραν περὶ τροποποιήσεως ἄρθρων τινῶν τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῆς Βουλευτῶν. Θὰ τυπωθῶσιν. Ὁ ἀρχιτέκτων κ. Τσίλερ ὑποβάλλει λιθογραφήματα περὶ ἀτμοκινήτων μηχανῶν. Θὰ διανεμηθῶσιν εἰς τοὺς κ. κ. Βουλευτάς. Ὁ Πρόεδρος τοῦ ἐν Κερκύρᾳ ἐμπορικοῦ συλλόγου διαμαρτύρεται κατὰ τῆς συμβάσεως μετὰ τῆς πιστωτικῆς Τραπέζης. Τὸ τηλεγράφημα τοῦτο θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§2ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ. Ἀναγινώσκεται. «Πρόεδρον Βουλῆς. Ἀθήνας. Ἐμπορικὸς Σύλλογος Κερκύρας ὁμοθύμως διαμαρτύρεται κατὰ τῆς προτεινομένης συμβάσεως πιστωτικῆς Τραπέζης, χορηγούσης αὐτῇ δικαίωμα ἐκδόσεως δέκα ἑκατομμυρίων τραπεζογραμματίων ἀναγκαστικὴν κυκλοφορίαν. Θεωρεῖ δὲ τοσοῦτον ὀλεθρίαν ἐπιπρόσθετον ταύτην κυκλοφορίαν ἐν Ἑπτανήσῳ, ὥστε ἀποκρούει αὐτὴν οὐ μόνον ἀπέναντι προτεινομένου φαινομενικοῦ ὀφελήματος, ἀλλὰ καὶ ἀπέναντι οἱουδήποτε ἄλλου. Ἡμέτερος σύλλογος παρακαλεῖ Βουλὴν καταψηφίσαι τοιαύτην σύμβασιν ἐξ ἐφόδου ὑποβληθεῖσαν. Πρόεδρος. Νικόλαος Μανιάκης.»

§3ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Εἶναι οἱ τοκογλύφοι Κερκύρας. (Θόρυβος.)

§4ΠΟΛΥΛΑΣ. Εἶναι οἱ ἐντιμώτεροι ἔμποροι, καὶ μὴ προσβάλλετε ἐμπόρους τῆς δευτέρας πόλεως τῆς Ἑλλάδος.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε αὐτὰ, εἶναι περιττά.

§6ΠΑΛΑΤΙΑΝΟΣ. Ἐτυπώθη, κύριοι, καὶ διενεμήθη τὸ Νομοσχέδιον περὶ ἑρμηνείας τοῦ 16 ἄρθρου τοῦ ΡΝʹ. νόμου, ὅπερ σχετίζεται μὲ τὸ τῆς συμβάσεως τῆς πιστωτικῆς Τραπέζης, τὸ ἐν τῇ Ἐπιτροπῇ. Ἐπειδὴ δὲ τοῦτο ἀνεγνώσθη εἰς ά. ἀνάγνωσιν, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτρέψῃ, ἵνα ἀναγνωσθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν καὶ τὸ περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ ΡΝʹ, τὸ ὁποῖον σχετίζεται μὲ τὸ ἄλλο. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς ἡμερησίας διατάξεως νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ αὐτὸ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν.

§7ΤΙΝΕΣ. Εἶναι εἰσηγμένον τὸ Νομοσχέδιον αὐτό;

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι εἰσηγμένον.

§9ΠΑΛΑΤΙΑΝΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν ἤδη, ὅτι τὰ δύω αὐτὰ ἀντικείμενα σχετίζονται, καὶ ὅτι ἡ συζήτησις καὶ τῶν δύω πρέπει νὰ συμβαδίζῃ, καὶ ἐσύστησε καὶ ἐπιτροπήν, ἥτις ἐξετάζει τὰ πράγματα. Ἔγεινε λοιπὸν ἡ πρώτη ἀνάγνωσις τοῦ Νομοσχεδίου τῆς πιστωτικῆς, παρακαλῶ νὰ γείνῃ καὶ τοῦ ἑτέρου.

§10ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἡμεῖς δὲν ἐλάβομεν καμμίαν ἔκθεσιν.

§11ΠΑΛΑΤΙΑΝΟΣ. Τὸ Νομοσχέδιον διενεμήθη ἀπὸ χθές.

§12ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένον.

§13ΠΑΛΑΤΙΑΝΟΣ. Αὐτὸ ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν, καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω, νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ἔλθῃ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ, τὸ περὶ ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ ΡΝʹ. νόμου, καθόσον ἡ πρώτη ἀνάγνωσις τοῦ ἑτέρου Νομοσχεδίου, μετὰ τοῦ ὁποίου τοῦτο συσχετίζεται, ἐγένετο ἤδη.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζεται ἡ πρότασις τοῦ κ. Παλατιανοῦ ἀπὸ 10; (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ πρότασις τοῦ κ. Παλατιανοῦ δὲν ὑποστηρίζεται.

§15ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν ὑπάρχει βεβαίως δυσχέρεια, ἵνα εὑρεθῶσι 10 καὶ πολλαπλάσιοι τῶν 10, οἱ ὁποῖοι νὰ ὑποστηρίξωσι τὴν πρότασιν· ἀλλὰ δὲν βλέπομεν τὴν ἀνάγκην ὅπως ψηφισθῇ τώρα τὸ Νομοσχέδιον εἰς ά. ἀνάγνωσιν. Ἡ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ἐπεξεργάζεται καὶ τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο, ὡς ἐπληροφορήθην παρὰ μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, ἅτινα μοὶ εἶπον, ὅτι συνάμα μετὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως τῆς συμβάσεως τῆς πιστωτικῆς τραπέζης συζητεῖται καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο. Ὅταν ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὴν Βουλὴν τότε, δέον νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κερκύρας, ἵνα τεθῇ ἐν ἴσῃ μοίρᾳ καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρὸς τὸ ἄλλο, ψηφιζόμενον εἰς ά. ἀνάγνωσιν πρὸ τῆς δευτέρας ἀναγνώσεως τοῦ ἄλλου, ὅπως συμβαδίσωσιν ἀμφότερα, ἢ συγχωνευόμενον μετ’ αὐτοῦ. Οὕτω πραγματοποιεῖται ὅ,τι ἐζήτησεν ὁ κ. Βουλευτὴς Κερκύρας.

§16ΦΩΤΗΛΑΣ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦ κ. Στεφανοπούλου περὶ στρατιωτικῶν καταλυμάτων εἶναι πολὺ σπουδαῖον, καὶ παρακαλῶ, ἵνα ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τοὐλάχιστον τῆς αὔριον.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀκόμη εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§18ΦΙΛΗΜΩΝ. Τὴν Δευτέραν θὰ ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις, καὶ τότε ἐγγράφεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρό τινων ἡμερῶν, κύριε Πρόεδρε, ὑπέβαλον μετὰ τοῦ συναδέλφου μου κ. Φλογαΐτου πρότασιν περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ πολιτογραφήσεως. Ἐτυπώθη αὕτη; παρεπέμφθη εἰς τὴν ἐπιτροπήν;

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶδον· τὸ τυπογραφεῖον ἠξεύρετε εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται.

§20ΤΙΝΕΣ. Ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη.

§21ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἔλαβον τίποτε.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διενεμήθη.

§23ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ κ. Φωτήλα, διότι πρόκειται περὶ ἐξασφαλίσεως τοῦ ἀσύλου τοῦ πολίτου. Ἡμεῖς οἱ κατοικοῦντες ἐν ταῖς πόλεσι δὲν γνωρίζομεν τί κακὰ γίνονται, ἀλλ’ οἱ κατοικοῦντες ἐν τοῖς χωρίοις γνωρίζουσι τί ὑποφέρουσι. Τὸ πρῶτον λοιπὸν Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ψηφισθῇ, εἶναι αὐτό.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν Δευτέραν θὰ φέρῃ ἡ ἐπιτροπὴ τὴν ἔκθεσίν της, καὶ τότε θὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§25Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον περὶ ναυτικῶν διπλωμάτων εἶναι λίαν κατεπεῖγον, διότι ἀφορᾷ σπουδαῖα συμφέροντα, καὶ παρακαλῶ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἅμα ἔλθῃ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, θὰ τεθῇ.

§27Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ κάμητε μίαν ἡμερησίαν διάταξιν, εἰς ἣν νὰ τὰ κατατάξητε ὅλα.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ κάμωμεν μίαν τοιαύτην. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον αὐτῆς εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως περὶ συστάσεως τοῦ μετοχικοῦ ταμείου τῶν Βουλευτῶν.

§29ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, ὑποβάλλω καὶ μίαν νέαν τροπολογίαν ὄχι πλέον ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου, ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ συνόλου τοῦ νομοσχεδίου.

§30ΤΙΝΕΣ. Τότε ἀφήσατε κατόπιν νὰ τὴν ὑποβάλητε ἐπὶ τοῦ συνόλου.

§31ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Δηλαδὴ, ἐκτὸς τοῦ πρώτου ἄρθρου, ἐθεώρησα καλὸν νὰ ἐπεκτανθῶ καὶ ἐπὶ τῶν καθέκαστα τοῦ Νομοσχεδίου.

§32ΤΙΝΕΣ. Εἰς κάθε ἄρθρον φέρετε τὴν τροπολογίαν σας.

§33ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Ἐπὶ τοῦ πρώτου λοιπὸν ἄρθρου θὰ ἔχητε τὴν ὑπομονὴν νὰ μὲ ἀκούσητε.

§34ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§35ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Φέρω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἐδαφίου 4 τοῦ Νομοσχεδίου. (1) «Καταβολὴ ἐφ’ ἅπαξ γινομένη τρισχιλίων δραχμῶν παρ’ ἑκάστου Βουλευτοῦ, διατελέσαντος ἐπὶ ὀκτὼ βουλευτικὰς συνόδους τακτικὰς, ἀρχομένας ἀπὸ τοῦ 1862 μέχρι τῆς παρούσης περιόδου· αἱ τρισχίλιαι αὗται δραχμαὶ θὰ καταβληθῶσιν ἐντὸς 6 μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος Νόμου. Καταβολὴ παρ’ ἑκάστου Βουλευτοῦ, διατελέσαντος ὀλιγωτέρας τῶν 8 συνόδων, δραχμῶν 200 δι’ ἑκάστην σύνοδον, καὶ ἐντὸς 6 μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου, ἐὰν θέλῃ νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν αἱ παρελθοῦσαι πρὸς συμπλήρωσιν τῶν 8 συνόδων.» Ἐθεώρησα καλὸν νὰ φέρω τὴν τροπολογίαν ταύτην, καὶ νὰ ὑποχρεωθῶσιν οἱ εἰς τὸ παρελθὸν διατελέσαντες Βουλευταὶ νὰ καταβάλωσιν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ Νόμου τὰς 3,000 δραχμάς, διότι τότε μόνον δυνάμεθα νὰ εὑρεθῶμεν εἰς ἴσην μοίραν καὶ οἱ διατελέσαντες ἐπὶ 8 καὶ πλέον συνόδους Βουλευταὶ, καὶ οἱ διατελέσαντες ἐπί τινας συνόδους, καὶ οἱ μέλλοντες νὰ διανύσωσι ταύτας· τότε ἐρχόμεθα ὅλοι εἰς ἴσην μοίραν. Ὅσοι διετέλεσαν ὀκτὼ συνόδους Βουλευταὶ εἰς τὸ παρελθὸν, ὑποχρεοῦνται νὰ καταβάλωσι 3,000 δραχμὰς εἰς τὸ ταμεῖον, καὶ ὅταν ἀρχίσῃ νὰ δίδηται ἡ σύνταξις, ἥτις, κατ’ ἐμὲ, θ’ ἀρχίσῃ μετὰ πέντε ἔτη, τότε θὰ εὑρεθῶμεν ὅλοι εἰς ἴσην μοῖραν καὶ οἱ τοῦ παρελθόντος καὶ οἱ τοῦ μέλλοντος. Αὐτὰ ἔχω ἐπὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου.

§36ΡΙΚΑΚΗΣ. Λυποῦμαι, κύριοι, διότι ὅλαι αὐταὶ αἱ τροπολογίαι, αἱ ὁποῖαι ἔρχονται ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου τούτου, θὰ ἔχωσι τὸ ἀποτέλεσμα νὰ ναυαγήσῃ τὸ Νομοσχέδιον, διότι παρατηρῶ, ὅτι ἐγεννήθη μία ἰδέα, ὅτι τὸ προκείμενον Νομοσχέδιον ἰδίως ἀποβλέπει τὴν θέσιν τῶν μελλόντων Βουλευτῶν καὶ οὐχὶ τῶν παρελθόντων, ἐνῷ δὲν πρέπει νὰ γείνῃ καμμία διάκρισις. Τὰ τοιαῦτα ταμεῖα γίνονται ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον ὑπὲρ ἐκείνων, οἵτινες διήνυσαν ἐπὶ μακρὸν χρόνον εἴτε πολιτικὴν, εἴτε δημοσίαν ὑπηρεσίαν, καὶ οἵτινες εὑρισκόμενοι εἰς τὸ τέλος τῶν ἔχουσιν ἀνάγκην ἀνακουφίσεως· ποτὲ οἱ καταρτίζοντες τὰ τοιαῦτα ταμεῖα δὲν ἠθέλησαν νὰ σκεφθῶσιν ἰδίως δι’ ἑαυτοὺς, ἀλλ’ εἶχον πάντοτε τὴν πρόνοιαν νὰ σκέπτωνται ὑπὲρ τῶν παρελθόντων καὶ γεγηρακότων. Ἑπομένως, κύριοι, νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου προαγορεύσαντος ὑποθέτει ἀνθρώπους τραπεζίτας, οἱ ὁποῖοι ἔχουσι κεφάλαια διαθέσιμα καὶ πρόκειται νὰ τὰ τοκίσωσιν· ἐὰν δὲ αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ἐτόκιζον τὰ χρήματά των δὲν εἶχον ἀνάγκην τῆς συστάσεως τοῦ ταμείου ἐκείνου. Μὴ φέρετε λοιπὸν, κύριοι, τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι καταστρέφουσι τὴν βάσιν τοῦ Νομοσχεδίου· πρέπει μάλιστα νὰ παράσχωμεν εἰς τοὺς παρελθόντας καὶ μέχρι τοῦδε ἀποκτήσαντες τὰ προσόντα Βουλευτὰς εὐκολίας, καὶ ὄχι νὰ τοῖς παρεμβάλωμεν προσκόμματα, διότι ὑποτίθεται, ὅτι αὐτοὶ ἔχουσιν ἀνάγκας. Ἑπομένως, κύριοι, σχετικῶς μὲ τὰς ὑποβαλλομένας τροπολογίας, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρατηρήσω, ὅτι καθόσον ἀφορᾷ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου Βουλευτοῦ Κυθήρων τοῦ νὰ τροποποιήσῃ τὸ μέρος ἐκεῖνο τῆς καταβολῆς, καὶ χθὲς σᾶς εἶπον καὶ σήμερον ἀκόμη σᾶς λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ δεκτή· καθόσον ἀφορᾷ τὴν τροπολογίαν τοῦ Βουλευτοῦ Θήρας, ἐπίσης νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι πρακτική. Ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν, δίκαιον καὶ συμβιβαστικὸν εἶναι τὸ ἑξῆς: Νὰ λάβωμεν ὡς βάσιν ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἔλαβε τὸ ταμεῖον τῶν πολιτικῶν συντάξεων. Ὁ Βουλευτὴς, ὅστις ἔχει ὀκτὼ συνόδους συμπεπληρωμένας, καὶ ὅστις σήμερον δὲν εἶναι Βουλευτὴς καὶ θέλει νὰ λάβῃ τὸ δικαίωμα τοῦ χορηγήματος, νὰ καταβάλῃ τὰς 2,000 δραχμάς· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐγὼ, ὅστις εἶμαι Βουλευτὴς, καὶ ἀρχίζω ἀπὸ σήμερον νὰ μετρῶ τὰς ὀκτὼ συνόδους, θὰ καταβάλω διὰ τὰς ὀκτὼ αὐτὰς συνόδους 1,600 δραχμὰς, πρέπει νὰ γίνηται ἀπὸ τὸ χορήγημα ἐκείνου κράτησις 20% μέχρις οὗ συμπληρωθῇ τὸ ποσὸν τῶν 1,600 δραχμῶν. Τότε ἐννοεῖται, ὅτι τὸ ταμεῖον εἶναι εὐεργετικόν. Διὰ τοῦτο ὑποβάλω αὐτὴν τὴν τροπολογίαν, δηλαδὴ εἰς τὸ πρῶτον ἄρθρον προσθέτω αὐτὴν τὴν παράγραφον, τὴν ὁποίαν ἔχω ὡς δεύτερον ἄρθρον. Ἄλλως τε ἡ καταβολὴ τῶν 2,000 δραχμῶν νομίζω, ὅτι εἶναι ἀρκετὴ, διότι εἶναι γενικὴ δι’ ὅλους, καὶ κατὰ τὸ Νομοσχέδιον θὰ καταβάλληται αὕτη ὅταν τις δὲν ἀποκτήσῃ τὸ δικαίωμα. Ἤκουσα, ὅτι ὑποβάλλεται ἄλλη τις τροπολογία, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐντὸς 6 μηνῶν θὰ κατατίθενται τὰ χρήματα· ἀλλὰ τότε, ἐὰν ὁ καταθέσας ἐξακολουθήσῃ μέχρι τῆς ἑβδόμης συνόδου καὶ ἀποθάνῃ πρὶν συμπληρώσῃ τὰς ὀκτὼ, εἶναι δίκαιον νὰ ἀπολέσῃ καὶ τὰς 2,000 δραχμάς; τοῦτο δὲν εἶναι ὀρθὸν, οὔτε δίκαιον. Ὅλαι λοιπὸν αὐταὶ αἱ προτάσεις πρέπει νὰ συμβαδίζουν μὲ τὰς περιστάσεις καὶ μὲ τὸ δίκαιον. Διὰ τοῦτο τὸ πρῶτον ἄρθρον νὰ μείνῃ ὅπως εἶναι, εἰς τὰς ἑπομένας δὲ διατάξεις νὰ ὑποβάλωμεν τροπολογίας τοιαύτας, αἱ ὁποῖαι ν’ ἀναπληρώσωσι τὰ κενά.

§37ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Καὶ εἰς τὸν στρατὸν, κύριε Ῥικάκη, ἔχομεν στρατιωτικὸν μετοχικὸν ταμεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον οἱ ἀξιωματικοὶ καταθέτουσι 1,200 δραχμὰς, καὶ ἐὰν δὲν προφθάσῃ τις νὰ λάβῃ τὴν σύνταξίν του, τὸ ταμεῖον πορίζεται μόνον τοὺς τόκους, τὸ δὲ ἀποθεματικὸν κεφάλαιον ἐπιστρέφεται εἰς τὴν χήραν τοῦ ἀποθανόντος. Λοιπὸν καὶ ἐδῶ νὰ γείνῃ τὸ αὐτὸ, νὰ καταβάλουν τὰς 2,000 δραχμὰς, καὶ ἐὰν δὲν προφθάσῃ νὰ συμπληρώσῃ τὸν χρόνον, τότε αὗται νὰ τῷ ἐπιστρέφωνται, ἀλλὰ τὸ ταμεῖον νὰ ὠφελῆται τοὺς τόκους.

§38ΡΙΚΑΚΗΣ. Τὸ ἰδικόν σας ταμεῖον, κύριε Μυκώνιε, εἶναι ὅλως διόλου διαφορετικόν, διότι ἐδῶ ἐκεῖνος, ὅστις θὰ καταβάλῃ τὰς 2,000 δραχμὰς, θὰ τὰς δανεισθῇ καὶ θὰ πληρώσῃ τόκους.

§39ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Τότε διαγράψατε τοὺς πρὸ τοῦ 1862 διατελέσαντας, διότι ἄλλως τὸ ταμεῖον θὰ χαθῇ.

§40ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος, κύριε Ῥικάκη, ὥστε οἱ παλαιοὶ νὰ μὴ ὑποχρεωθοῦν νὰ καταβάλωσι.

§41ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Κύριοι, ἤμην ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ Νομοσχεδίου, δὲν ἠδυνάμην ὅμως νὰ πιστεύσω, ὅτι τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ εἶχε τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον πολλοὶ τῶν ἀξιοτίμων Βουλευτῶν ἐξεδήλωσαν, δὲν ἤθελον λέγω νὰ πιστεύσω εἰς τὸν χαρακτῆρα, τὸν ὁποῖον ἔδωκαν πολλοὶ εἰς τὸ Νομοσχέδιον αὐτό. Ἐψήφισα ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς τοῦ Νομοσχεδίου, ἀλλ’ ὅταν ἐμελέτησα τὸ Νομοσχέδιον, εἶδον, ὅτι ἔχει ἀνάγκην μεγάλων τροποποιήσεων· ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν μου τοὺς ὑπολογισμοὺς τῶν ποσοτήτων καὶ ἐπ’ αὐτῶν μελετήσας εὗρον, ὅτι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πολλοὶ τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων εἶπον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι μετὰ πέντε ἔτη τὸ ταμεῖον δὲν θὰ ἔχῃ οὔτε λεπτὸν, τὸ εὗρον πολὺ σωστόν. Τούτου ἕνεκα ἠθέλησα νὰ φέρω τὰς τροπολογίας αὐτὰς, αἱ ὁποῖαι, κατ’ ἐμὲ, φρονῶ, ὅτι καὶ τοὺς παλαιοὺς βουλευτὰς καὶ τοὺς νέους ἐξισοῦσιν ὅσον ἀφορᾷ τὴν καταβολήν. Δὲν πρόκειται περὶ βοηθημάτων τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ δώσωμεν εἰς Βουλευτὰς τοῦ παρελθόντος, ἀλλὰ περὶ ἑνὸς ἰδιωτικοῦ ταμείου. Δὲν θέλω νὰ πιστεύσω ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον πολλοὶ εἶπον, ὅτι τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ πρόθεσιν ἔχει νὰ ἐπιπέσωσι κατὰ τοῦ δημοσίου ταμείου· καὶ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγει κ. ὁ Ῥικάκης, μὲ κάμνει νὰ τὸ πιστεύσω. Πρόκειται περὶ ἰδιωτικοῦ ταμείου, εἰς τὸ ὁποῖον ἕκαστος Βουλευτὴς θέλει καταθέτει τὸν ὀβολόν του. Ἐγὼ λέγω, ὅτι πρέπει νὰ καταβάλῃ 3,000 δραχμὰς, διὰ τὸν ἑξῆς λόγον: αἱ 3,000 δραχμαὶ μετὰ τῶν τόκων ἐπὶ 5 ἔτη γίνονται 4,000· θ’ ἀρχίσῃ μετὰ πέντε ἔτη νὰ λαμβάνῃ 1200 δραχμὰς ὁ παλαιὸς Βουλευτὴς κατ’ ἔτος, μετὰ πέντε ἔτη λοιπὸν ἐπῆρε τὰ χρήματά του· αὐτὸς ὅμως ἠμπορεῖ νὰ ζήσῃ καὶ 30 ἔτη, καὶ τοιουτοτρόπως θέλει λάβει ὅλα τὰ κεφάλαια τοῦ ταμείου, καὶ ὅλα τὰ κέρδη, καὶ ὅλοι οἱ πόροι τοῦ ταμείου θὰ δίδωνται εἰς αὐτοὺς τοὺς Βουλευτάς. Δὲν ἐννοῶ λοιπὸν πῶς πρέπει νὰ καταπολεμήσωμεν τὴν καταβολὴν χρημάτων, καὶ πῶς θέλομεν νὰ συστήσωμεν ταμεῖον, ἄνευ καταβολῆς χρηματικῆς. Ἐπιμένω ἑπομένως εἰς τὴν τροπολογίαν τὴν ὁποίαν ἔκαμον.

§42ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Εὑρίσκω, κύριοι, κατά τινα τρόπον λογικὴν τὴν τροπολογίαν τοῦ προαγορεύσαντος, ὅστις θέλει νὰ ἐξισώσῃ τοὺς νέους Βουλευτὰς μὲ τοὺς παλαιός. Ὅσοι ἔχουν ὀκτὼ συνόδους μέχρι τοῦδε, γίνονται ἀμέσως δεκτοὶ, καὶ ὁ νόμος περὶ τούτων προβλέπει καὶ λέγει, ὅτι πρέπει νὰ καταβάλωσι τόσας δραχμὰς, ὅσας θὰ κατέβαλον, ἐὰν ὁ νόμος ἴσχυεν ἔκτοτε. Ἔχω ὀκτὼ συνόδους, θὰ ἐξακολουθῶ νὰ πληρώνω 200 δραχμὰς, ὀφείλω ὅμως συγχρόνως νὰ πληρώσω διὰ τὰς ὀκτὼ συνόδους, διότι ἔχω κεκτημένον τὸ δικαίωμα. Ἡ διαφορὰ μας εἶναι αὐτή· διὰ νὰ πληρώσω ἀμέσως τὰς δραχμὰς αὐτὰς, αὐτὸ εἶναι ἀνεπιεικὲς, καὶ εἰς τοῦτο ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, ἐνῷ ἡ βάσις τοῦ Νομοσχεδίου εἶναι εὐεργετική. Λοιπὸν παραδέχομαι τὴν θεωρίαν αὐτὴν, ὄχι ὅμως ἐντὸς ἕξ μηνῶν νὰ καταβάλῃ 3,000 δραχμὰς καὶ ἐκεῖνος, ὅστις ἔχει 12 συνόδους. Νὰ εὑρεθῇ λοιπὸν μέσος ὅρος· οἱ παλαιοὶ Βουλευταὶ, ἀντὶ 200 δραχμῶν, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ πληρώνωσιν ἐφεξῆς κατὰ σύνοδον, νὰ πληρώνωσι 400, μέχρις οὗ συμπληρωθῇ τὸ ὄφλημα διὰ τὸν δεδουλευμένον χρόνον. Ἂν δὲν ἦμαι Βουλευτὴς, θὰ κάμω αἴτησιν καὶ θὰ πληρώσω ἀμέσως, ἀλλ’ ἐνόσῳ ἐξακολουθῶ, νὰ μὴ τὰς πληρώσω ὅλας· ὥστε νὰ γείνῃ τοιαύτη τροπολογία διὰ τοὺς Βουλευτὰς τοὺς κεκτημένους δικαίωμα ὀκτὼ συνόδων ἢ δώδεκα. Ἡ ἐτησία κατὰ σύνοδον καταβολὴ εἶναι δραχμαὶ 400 μέχρι συμπληρώσεως τοῦ ὑπολοίπου· ἔχω δὲ τροπολογίαν εἰς ἄλλο ἄρθρον, ὅτι τὸ ταμεῖον τὸ μετοχικὸν τῶν Βουλευτῶν δὲν δύναται νὰ κάμῃ πληρωμὴν ἐτησίαν ἀνωτέραν τῆς ἐτησίας προσόδου.

§43ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Χθὲς, κύριοι, ἐψηφίσαμεν τὴν ἀρχὴν τοῦ Νομοσχεδίου, σήμερον δὲ πρόκειται νὰ κανονίσωμεν τὰ τοῦ ταμείου. Φρονῶ, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ συμβιβάσωμεν τὰ διεστῶτα. Οἱ κατὰ τοῦ Νομοσχεδίου ἐζήτουν ν’ ἀποφύγουν τὴν πρόσκρουσιν τοῦ Νομοσχεδίου μετὰ τοῦ Συντάγματος, καθὼς καὶ τὰς σχέσεις τῶν Βουλευτῶν μὲ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, σᾶς εἶπον δὲ, ὅτι ἐνδέχεται ὁ Πρόεδρος τῶν Πρωτοδικῶν νὰ μὴ σταματήσῃ διὰ τὴν ἔλλειψιν τῆς ἀποδείξεως τῆς καταβολῆς τῶν 200 δραχμῶν. Δὲν εἶναι καλλίτερον λοιπὸν ἡμεῖς, οἱ ὁποῖοι ψηφίζομεν τὸν Νόμον, νὰ καταβάλλωμεν πλειότερόν τι, 250 ἢ 300;

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρατηρῶ, ὅτι ἡ πρότασις περὶ ἀπαλείψεως τοῦ δευτέρου ἐδαφίου ἀπεῤῥίφθη χθές· ἤδη πρόκειται περὶ ἄλλου ἐδαφίου.

§45ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Ὡς πρὸς τὰ ἄλλα κάμνω τὴν παρατήρησιν, ὅτι, ὅπου γίνεται χρῆσις τῶν λέξεων «κεντρικὸν ταμεῖον καὶ ἐπαρχιακὸν» ν’ ἀντικαθίσταται διὰ τῶν λέξεων «μετοχικοῦ ταμείου καὶ ἐθνικῆς τραπέζης», διότι πρεσβεύω τὴν ἀρχὴν, ὅτι αἱ διαχειρίσεις πρέπει ν’ ἀφορῶσι τὴν ἐθνικὴν τράπεζαν. Εἶμαι τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν ἐπρέσβευεν ὁ μέγας ἱστορικὸς καὶ τραπεζίτης τῆς Ἀγγλίας Γρόττε, δημοκρατικὸς κατὰ τὰ λοιπὰ, εἰς τοῦτο ὅμως συντηρητικός, ἐπέμενεν εἰς τὸ προνόμιον τοῦτο τῆς τραπέζης, διότι ἡ τράπεζα εἶναι ἐκείνη, ἡ ὁποία ὑποστηρίζει τὴν πίστιν μιᾶς Κυβερνήσεως. Εἰς τὴν τράπεζαν πρέπει νὰ γίνωνται αἱ καταθέσεις, καὶ ἡ διοικοῦσα ἐπιτροπὴ ν’ ἀγοράσῃ μετοχὰς αὐτῆς, αἱ ὁποῖαι ἔχουν τόκον μεγαλείτερον, καὶ εἰς αὐτὴν νὰ πέμπωνται ἐντάλματα πρὸς πληρωμήν. Φρονῶ ὡσαύτως, ὅτι εἶναι δίκαιον ν’ αὐξήσῃ ἡ ἀναλογία τῶν καταβολῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι παίρνουν μεγαλείτερα ποσά. Ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς Πατρῶν σᾶς εἶπεν, ὅτι, ἂν ἐν τῷ μεταξὺ ἀποθάνῃ, χάνει τὴν καταβολήν· ἀλλὰ τοῦτο γίνεται καὶ εἰς τὸν νόμον τῶν συντάξεων.

§46ΡΙΚΑΚΗΣ. Κύριοι, ἀπαντῶ εἰς τὴν ἰδέαν τῆς ἰσότητος, τὴν ὁποίαν ἔρχονται νὰ καθιερώσωσι, καὶ ἡ ὁποία εἶναι ἀνισότης, διότι καταστρέφει τοὺς παρελθόντας Βουλευτὰς, εἶναι δὲ λίαν συμφέρουσα εἰς τοὺς νεωτέρους. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ φανῶμεν ἐπιεικέστεροι πρὸς τοὺς παλαιοὺς, καὶ ἀκούσατε τὸν λογαριασμόν. Ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει 8 συνόδους συμπεπληρωμένας καὶ εἶναι Βουλευτὴς, κατὰ τὸν ὑπολογισμὸν τῶν κυρίων, πρέπει νὰ καταθέσῃ 3,000 δραχμὰς ἐντὸς ἕξ μηνῶν· ἐὰν μείνῃ 10 συνόδους, θὰ καταθέσῃ ἀκόμη 2,000, καὶ 1,600, τὰς ὁποίας τὸν ὑποχρεοῦτε, γίνονται 3,600· ἑπομένως θὰ καταθέσῃ τὸ ὅλον 6,600, πρὸς δὲ 3,000, οἱ τόκοι τῆς δεκαετίας, θὰ ἀποτελέσωσιν 9,600. Τί δὲ θὰ καταθέσωμεν ἡμεῖς; 5,000. Τοῦτο, κύριοι, δὲν εἶναι ὀρθὸν, διότι θὰ ὑποχρεώσητε τοὺς γέροντας, οἱ ὁποῖοι θὰ πληρώνουν διὰ Σᾶς. Μὴ θέτετε διατάξεις, αἱ ὁποῖαι ματαιόνουν τὸν σκοπὸν τοῦ Νομοσχεδίου. Θεωρῶ μόνον, ὅτι πρέπει νὰ προστεθῶσιν, ἐκτὸς τῶν 200 δραχμῶν διὰ τὰς τακτικὰς συνόδους, καὶ 100 δραχμαὶ διὰ τὰς ἐκτάκτους, καὶ τὸ ἄρθρον νὰ μείνῃ ὡς ἔχει.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸ αʹ ἐδάφιον τοῦ νόμου, ἕκαστος ὀφείλει νὰ καταβάλῃ διὰ πᾶσαν βουλευτικὴν σύνοδον, ἐννοεῖτε ἀπὸ τοῦδε καὶ εἰς τὸ ἑξῆς, 200 δραχμάς. Οὐδεὶς ζητεῖ τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἐδαφίου τούτου, ἀλλὰ τινὲς προτείνουν αἱ 200 δραχμαὶ νὰ γείνουν 250· ζητεῖται ἀκόμη νὰ προστεθῇ νὰ ὑποχρεῶνται οἱ Βουλευταὶ εἰς τὰς ἐκτάκτους συνόδους νὰ καταβάλλωσι κατὰ τοὺς μὲν 100, κατὰ τοὺς δὲ 200 δραχμάς. Ὡς βλέπω, ἡ Βουλὴ παραδέχεται καὶ διὰ πᾶσαν ἔκτακτον σύνοδον οἱ Βουλευταὶ νὰ πληρώνωσι δραχμὰς 200.

§48ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν διὰ μίαν ἄλλην πρότασιν, αἱ 200 τῆς τακτικῆς συνόδου νὰ γείνουν 250. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. — Μένει λοιπὸν τὸ 2ον ἐδάφιον τῆς 1ου παραγράφου ὡς ἔχει. Τὸ 3ον ἐδάφιον ἀπαλείφεται κατὰ τὴν πρότασιν. Κατὰ τὸ 4ον ἐδάφιον καταβολὴ ἐφ’ ἅπαξ γινομένη εἰς τὸ κεντρικὸν ταμεῖον δραχμῶν 2,000 παρ’ ἑκάστου Βουλευτοῦ, διατελέσαντος ἐπὶ 8 συνόδους βουλευτικὰς τακτικάς, καὶ δραχμῶν 2,500 παρ’ ἑκάστου Βουλευτοῦ, διατελέσαντος ὡς τοιούτου ἐπὶ 12 τακτικὰς βουλευτικὰς συνόδους. Ἐδῶ ὑπάρχει ἡ τροπολογία τοῦ κ. Συνοδινοῦ· ἡ διαφορὰ μεταξὺ τοῦ κειμένου καὶ τῆς τροπολογίας ταύτης εἶναι, ὅτι κατὰ τὸ κείμενον, πᾶς Βουλευτής, ὅταν θὰ ζητήσῃ σύνταξιν, τότε θὰ καταβάλῃ τὰς 2,000 ἢ 3,000, ἐννοεῖτε δὲ, ὅτι τὴν ὑποχρέωσιν ταύτην ἔχουν οἱ Βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι ἔρχονται νὰ ὑπηρετήσουν ἀπὸ τοῦδε ὡς τοιοῦτοι, ἐνῷ κατὰ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Συνοδινοῦ, ἡ ὑποχρέωσις αὕτη ἐπιβάλλεται εἰς τοὺς Βουλευτὰς, οἱ ὁποῖοι διετέλεσαν ὡς τοιοῦτοι μέχρι τοῦδε, καὶ οὐχὶ εἰς τὸ μέλλον.

§50ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ εἰς τοὺς διατελοῦντας;

§51ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἐγὼ ἐννοῶ διὰ τοὺς διατελέσαντας Βουλευτὰς καὶ μὴ καταβαλόντας.

§52ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Τότε συμπίπτει ἡ τροπολογία μου μὲ τὴν ἑρμηνείαν τοῦ κ. Φιλήμονος.

§53ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ, κύριοι, ἄλλως ἐνόησα τὸν νόμον. Δύω πόρους ἔχει τὸ ταμεῖον, ὁ εἷς πόρος εἶναι αἱ 200 δραχμαὶ κατὰ σύνοδον, ὁ ἄλλος 2,000 δραχμαὶ καταβολή· οἱ δύω αὐτοὶ πόροι εἶναι διὰ πάντα, ὅστις θέλει ν’ ἀποκτήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως. Κατὰ τὶ διαφέρουσι σήμερον οἱ ἐν ἐνεργείᾳ ἀπὸ τοὺς παλαιούς; Ὅτι οἱ μὲν ἐν ἐνεργείᾳ θ’ ἀρχίσωσι νὰ πληρώνωσι τὰς 200, οἱ δὲ μὴ δὲ θὰ πληρώνωσιν· ἑπομένως τὰς 1,600, τὰς ὁποίας ὁ ἐν ἐνεργείᾳ Βουλευτὴς θὰ πληρώσῃ διὰ τὴν ὀκταετῆ ὑπηρεσίαν, ἵν’ ἀποκτήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως, πρέπει νὰ τὰς πληρώσῃ καὶ ὁ ἤδη ἀποκτήσας τὸ δικαίωμα δι’ ὀκταετοῦς ὑπηρεσίας· ἵνα τὰς πληρώσῃ δὲ, πρέπει νὰ γίνηται κράτησις ἀπὸ τὸ χορήγημά του, διότι ἄνευ αὐτοῦ δὲν ἔχετε ταμεῖον.

§54ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥικάκη, διότι εἶναι δικαιοτάτη.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥικάκη, ὁ Βουλευτὴς, ὅστις συνελήρωσε τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως, ὀφείλει νὰ καταβάλῃ τὰς 2000 δραχμὰς, ἐὰν δὲ ὁ Βουλευτὴς οὗτος διετέλεσεν ὡς τοιοῦτος εἰς Συνόδους παρελθούσας πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου, θέλει εἶσθαι ὑποχρεωμένος νὰ πληρώσῃ τὰς 1,600 δραχμὰς, κρατουμένας ἀπὸ τὴν σύνταξίν του.

§56ΖΕΡΒΑΣ. Ἐὰν διετέλεσαν μόνον ἓξ ἔτη Βουλευταὶ, θὰ πληρώσουν πάλιν 1600;

§57ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὁ διατελέσας ἐπὶ ἓξ ἔτη δὲν ἔχει κεκτημένον δικαίωμα· πρέπει νὰ μείνῃ ἔτι δύω συνόδους, καταβάλλων κατ’ ἔτος καὶ τὰς δραχμὰς 200, διὰ δὲ τὰς ἄλλας ἓξ συνόδους, θὰ γείνῃ ἡ ἀνάλογος κράτησις.

§58ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αἱ βαθμίδες ὁρίζονται τρεῖς, 8,12 καὶ 16 ἔτη. Εἰς τὰς 2 πρώτας, βλέπετε, ἡ καταβολὴ κατ’ αὔξησιν, οἱ ἐπὶ 8 συνόδους διατελέσαντες καταβάλλουν 2,000, οἱ ἐπὶ 12 2,500, οἱ ἐπὶ 16 δὲ προτείνω νὰ καταβάλλουν 3,000. Κάμνω τὴν πρότασιν ταύτην.

§59ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Ἐγὼ εἰς τὴν τάξιν τῶν παρελθόντων Βουλευτῶν διορῶ μόνον μίαν τάξιν. Ὁ κ. Ῥικάκης σᾶς λέγει, ὅτι οἱ μὲν παλαιοὶ νὰ καταβάλουν 2 χιλιάδας, οἱ δὲ νέοι, ἀφοῦ καταβάλουν ἐπὶ 8 Συνόδους ἀπὸ 200 δραχμὰς, θὰ καταβάλουν καὶ κατὰ τὴν ἐπίδοσιν τῆς πρὸς σύνταξιν αἰτήσεώς των 2 χιλιάδας, διὰ νὰ λάβουν τὴν σύνταξιν.

§60ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§61ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Καὶ τί σᾶς λέγει, ὅτι τὰς 1,600 δραχμὰς, τὰς ὁποίας ἔδωσαν οἱ νέοι, ἀπὸ 200 κατὰ σύνοδον, αὐτὰς θὰ τὰς πληρώσουν οἱ παλαιοὶ διὰ κρατήσεως χρεωλυτικῆς· ἀλλὰ πότε; ἀφοῦ παρέλθῃ ἡ πενταετία, καθ’ ἣν θὰ πληρώνωνται καὶ ὅτε δὲν θὰ ὑπάρχουν πλέον χρήματα, τότε πόθεν θὰ κρατῆται αὐτὸ τὸ κεφάλαιον; Ἔχω λοιπὸν τροπολογίαν, καὶ παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Συνοδινοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὁ κ. Σακελλαρόπουλος προτείνει νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἐδάφιον καὶ τρίτη κατηγορία, οἱ χρηματίσαντες 16 συνόδους Βουλευταὶ νὰ καταβάλωσι 3 χιλιάδας δραχμάς. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§63ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐγένετο δεκτὴ ἡ προσθήκη, καὶ οἱ διατελέσαντες ἐπὶ δεκαὲξ συνόδους βουλευτικὰς τακτικὰς θὰ πληρόνωσι 3 χιλιάδας. Ἔχομεν ἤδη τὸ 5ον ἐδάφιον.

§65ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). «ε) Καταβολὴ δραχμῶν πεντακισχιλίων παρ’ ἑκάστου Πρωθυπουργοῦ, καὶ δραχμῶν τρισχιλίων παρ’ ἑκάστου Ὑπουργοῦ, οἵτινες ἀπέκτησαν τὸ τῆς συντάξεως δικαίωμα, κατὰ τὰς ἐν τῷ παρόντι νόμῳ ἀναγραφομένας διατάξεις.»

§66ΤΙΝΕΣ. Νὰ διαγραφῇ.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται νὰ διαγραφῇ καθολοκληρίαν. Ἐὰν διαγραφῇ, βέβαια θὰ λαμβάνουν ὡς Βουλευταὶ σύνταξιν.

§68ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐδάφιον 6ον.

§71ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). «Τὸ παρὰ τῶν χηρῶν καὶ τῶν ὀρφανῶν τῶν Βουλευτῶν, οἵτινες ἀπέκτησαν τὸ πρὸς σύνταξιν δικαίωμα, ὡς καὶ τῶν Πρωθυπουργῶν καὶ τῶν Ὑπουργῶν κατατιθέμενον ποσὸν, θέλει ἀντιστοιχεῖ πρὸς τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως αὐτῶν.»

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ῥικάκης ἔχει τροπολογίαν.

§73ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει).

§74ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀπαλειφθῇ καὶ αὐτό.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐννοεῖτε νὰ μὴ ἔχουν δικαίωμα αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανά;

§76ΚΑΛΛΙΓΑΣ ΚΑΙ Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νὰ ἔχουν δικαίωμα, ἀλλὰ νὰ μὴ καταθέτουν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ παράγραφος ἡ διαλαμβάνουσα περὶ χηρῶν καὶ ὀρφανῶν. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥικάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κ. Ῥικάκης προτείνει ἡ λέξις «σύνταξις», ὅπου εὑρίσκεται ἐν τῷ νόμῳ, ν’ ἀντικαθίσταται διὰ τῆς λέξεως «χορήγημα».

§78ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παρεδέχθη. Μετὰ τὰς τροπολογίας θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ πρώτου ἄρθρου· οἱ παραδεχόμενοι τὸ πρῶτον ἄρθρον, ὅπως ἐτροποποιήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§80ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει.) «Ἄρθρον 2. Ὁ μὴ καταβαλὼν ἐν μιᾷ βουλευτικῇ συνόδῳ τὴν κατὰ τὸ ἐδάφιον ά. τοῦ ἄρθρου 1 καταβολὴν τῶν διακοσίων δραχμῶν ἀποκλείεται τοῦ δικαιώματος τῆς κατὰ τὸν παρόντα νόμον συντάξεως»

§81ΤΙΝΕΣ. Ἀντὶ «συντάξεως» «χορηγήματος.»

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ῥικάκης ἔχει τροπολογίαν.

§83ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει.)

§84ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥικάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§86ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει.) «Ἄρθρον 3. Ἐν τῇ κατὰ τὸ ἄρθρον 29 τοῦ βουλευτικοῦ νόμου προτάσει τῶν ἐκλογέων πρὸς τὸν Πρόεδρον τοῦ Πρωτοδικείου δέον νὰ ἐπισυνάπτηται τὸ γραμμάτιον τοῦ ἁρμοδίου ταμείου πρὸ τῆς καταβολῆς τῶν κατὰ τὸ ἐδάφ. βʹ. τοῦ ἄρθρου 1 δραχμῶν διακοσίων· ἄλλως ὁ προτεινόμενος ὡς ὑποψήφιος Βουλευτὴς δὲν ἀνακηρύσσεται παρὰ τοῦ δικαστηρίου τῶν Πρωτοδικῶν ὡς τοιοῦτος. Τὰ γραμμάτια τῶν ὡς ἀνωτέρω χρηματικῶν καταβολῶν ἀποστέλλονται εἰς τὴν διοικοῦσαν τὸ ταμεῖον ἐπιτροπὴν παρὰ τοῦ Γραμματέως τῶν Πρωτοδικῶν, εὐθὺς μετὰ τὴν ἀνακήρυξιν τῶν ὑποψηφίων.»

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§88ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει.) «Ἄρθρον 4. Τὸ μετοχικὸν ταμεῖον τῶν Βουλευτῶν διοικεῖ ἐπιτροπή, συγκειμένη παρὰ τοῦ καθ’ ἑκάστην σύνοδον ἐκλεγομένου Προέδρου τῆς Βουλῆς, προεδρεύοντος, καὶ τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ παρὰ τεσσάρων Βουλευτῶν, ἐκλεγομένων διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας καὶ διὰ ψηφοδελτίων, κατὰ τὴν ἀρχὴν ἑκάστης Περιόδου. Ἡ αὐτὴ ἐπιτροπὴ θέλει διοικεῖ τὸ μετοχικὸν ταμεῖον, μετὰ τὴν λῆξιν τῆς Βουλευτικῆς Περιόδου, ἢ μετὰ τὴν διάλυσιν τῆς Βουλῆς, μέχρι τῆς μετὰ τὴν συγκρότησιν τῆς νέας Βουλῆς ἐκλογῆς ἑτέρας ἐπιτροπῆς. Τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, ἀπόντα ἢ κωλυόμενον, ἀναπληροῦσιν ἐν τῇ προεδρείᾳ τῆς ἐπιτροπῆς οἱ κατὰ τὴν σύνοδον ἀντιπρόεδροι τῆς Βουλῆς, κατὰ τάξιν τῆς ἐκλογῆς αὐτῶν· τοιούτων δὲ μὴ εὑρισκομένων ἐν ταῖς Ἀθήναις, τὸ πρεσβύτερον τὴν ἡλικίαν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς. Ἡ ἐπιτροπὴ εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ, καὶ δύναται νὰ προβῇ εἰς οἱανδήποτε ἀπόφασιν, ἐὰν ἦναι παρόντα τρία ἐκ τῶν πέντε μελῶν αὐτῆς. Εἷς τῶν διαρκῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς, ὑπὸ τοῦ Προέδρου αὐτῆς ὁριζόμενος, θέλει ἐργάζεσθαι παρὰ τῇ ἐπιτροπῇ, ὡς γραμματεὺς αὐτῆς. Οὔτε τῆς ἐπιτροπῆς τὰ μέλη, οὔτε ὁ παρ’ αὐτῇ γραμματεύων ὑπάλληλος τῆς Βουλῆς λαμβάνουσιν οἱανδήποτε ἀντιμισθίαν.»

§89ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Παρατηρῶ, ὅτι ἠμποροῦν πολλοὶ Βουλευταὶ νὰ μὴ λάβουν μέρος εἰς τὸ μετοχικὸν ταμεῖον, καὶ αὐτοὶ θὰ ψηφοφοροῦν διὰ τὴν ἐκλογήν.

§90ΠΟΛΛΟΙ. Θὰ ψηφοφοροῦν.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν βλάπτει τοῦτο. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 4 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§92ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει.) «Ἄρθρον 5. Τὰ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου ἔσοδα τοῦ μετοχικοῦ ταμείου κατατίθενται, ἐπὶ ἀνοικτῷ λογαριασμῷ, εἴς τινα τῶν ἀνεγνωρισμένων τραπεζῶν.»

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ῥικάκης ἔχει τροπολογίαν. (Ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥικάκη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§94ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει.) «Ἄρθρ. 6. Ὁ ἐκπληρώσας καθήκοντα Βουλευτοῦ καὶ μὴ διατελῶν Βουλευτὴς δικαιοῦται νὰ λάβῃ σύνταξιν ἐκ τοῦ μετοχικοῦ ταμείου τῶν Βουλευτῶν· αʹ) δραχμὰς ἑκατὸν κατὰ μῆνα, ἐὰν διετέλεσε Βουλευτὴς ἐπὶ ὀκτὼ τακτικὰς συνόδους· βʹ) δραχμὰς διακοσίας κατὰ μῆνα, ἐὰν διετέλεσε Βουλευτὴς ἐπὶ δώδεκα τακτικὰς συνόδους· γʹ) δραχμὰς διακοσίας πεντήκοντα, ἐὰν διετέλεσε Βουλευτὴς ἐπὶ δέκα καὶ ἓξ τακτικὰς συνόδους· δʹ) Αἱ ἐθνικαὶ συνελεύσεις λογίζονται, αἱ μὲν ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ ἀγῶνος καὶ μέχρι τῆς ἐγκαταστάσεως τῆς ἀνεξαρτησίας, καὶ ἡ πρώτη εἰς Ἀθήνας συνελθοῦσα ἐθνικὴ συνέλευσις τοῦ 1843 ἑκάστη ὡς μία σύνοδος, ἡ δὲ τῷ 1862 εἰς Ἀθήνας συνελθοῦσα βʹ. ἐθνικὴ συνέλευσις, ὡς δύω σύνοδοι βουλευτικαί· ε) Αἱ τακτικαὶ βουλευτικαὶ σύνοδοι τῆς πρώην Ἰονίου Πολιτείας παρέχουσιν ἐπίσης δικαίωμα εἰς σύνταξιν, κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ παρόντος νόμου.»

§95ΤΙΝΕΣ. Ἀντὶ «σύνταξις» «χορήγημα».

§96ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐάν τις συμπληρώσῃ τὰ ἔτη του ὡς Βουλευτὴς καὶ κατόπιν διορισθῇ Νομάρχης, θὰ λαμβάνῃ καὶ τὸν μισθὸν τοῦ νομάρχου καὶ τὴν σύνταξιν;

§97ΤΙΝΕΣ. Ναί.

§98ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Τότε διατί, ἀφοῦ διανύσῃ τὰς 8 συνόδους, ἐὰν ᾖναι Βουλευτὴς, νὰ μὴ λαμβάνῃ;

§99Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρέπει νὰ ἐννοήσητε, ὅτι δὲν εἶναι σύνταξις αὐτή. Ἐκ τοῦ δημοσίου ταμείου ἕκαστος καταθέτει τὸ χρῆμά του καὶ πρέπει νὰ λαμβάνῃ.

§100ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Τότε ὁ Βουλευτὴς διατί νὰ μὴ λαμβάνῃ; Ἐτέθησαν εἰς ἴσην μοῖραν ὁ Βουλευτὴς μὲ τὸν Ὑπάλληλον.

§101ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἐγὼ διήνυσα ὀκτὼ Συνόδους, λόγου χάριν, κατόπιν ἐπέρασα εἰς τὸν στρατὸν, καὶ εἶμαι ἐν ἐνεργείᾳ· δὲν πρέπει νὰ ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνω τὸ χορήγημά μου;

§102ΤΙΝΕΣ. Ναί.

§103ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι.

§104ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὁ κ. Ῥοντήρης ἀναχωρεῖ ἀπὸ μίαν ἀρχὴν ἐσφαλμένην, διότι ὁ στρατιωτικὸς καὶ ὁ πολιτικὸς ὑπάλληλος λαμβάνουν σύνταξιν ἀπὸ τὸ δημόσιον, ἢ ἀπὸ τὸ στρατιωτικὸν ταμεῖον, ἐνῷ οἱ Βουλευταὶ θὰ λαμβάνουν διότι κατέθεσαν.

§105ΡΟΥΚΗΣ. Ὁ κ. Ῥοντήρης ἠθέλησε νὰ διαιρέσῃ τοὺς Βουλευτὰς εἰς νομομαθεῖς, στρατιωτικοὺς, γεωργοὺς κλπ. Ἐγὼ εἶμαι στρατιωτικὸς, καὶ βεβαίως αὐτὸν τὸν νόμον δὲν τὸν θέλω, διότι ηὐτύχησα νὰ ἔχω ἕνα πατέρα, ὅστις μοῦ ἄφησε νὰ ζήσω. Αὐτὸ ἔγεινε διὰ τοὺς ἀπόρους πολιτευομένους, καὶ μεταξὺ τῶν 500 πολιτευομένων θὰ εὑρεθοῦν καί τινες πτωχοὶ, ἢ διότι εἶναι πτωχοὶ, ἢ διότι κακῶς πολιτευόμενοι ἐπτώχευσαν. Αὐτὸ ἔγεινε δι’ αὐτοὺς, καὶ οὐχὶ διὰ τὸν νομομαθῆ κ. Ῥοντήρην. Ἀλλὰ πῶς θέλομεν διακρίσεις τάξεων εἰς τοὺς πολιτευομένους; ὁ δεῖνα εἶναι νομομαθὴς, ἐξαιρεῖται· ὁ ἄλλος εἶναι γεωργός, ὁ ἄλλος ἰατρὸς, ὁ ἄλλος δικηγόρος, καὶ πρέπει νὰ ἐξαιρεθῇ. Αὐτὸς ὁ νόμος δὲν πρέπει νὰ ἔχῃ ἐξαιρέσεις. Νομίζω, ὅτι, ὅστις καταθέτει ἔχει καὶ δικαίωμα νὰ λαμβάνῃ, καὶ ὡς ἐκ τούτου νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ νομομαθοῦς Ῥοντήρη εἶναι ἀποκρουστέα.

§106ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω πῶς ὁ μὲν νομάρχης, ὅστις λαμβάνει 500 δραχμῶν μισθὸν κατὰ μῆνα, νὰ λαμβάνῃ καὶ σύνταξιν, ἐγὼ δὲ ὡς Βουλευτὴς νὰ μὴ λαμβάνω. Νομίζω, ὅτι οὔτε οἱ στρατιωτικοί, οὔτε οἱ πολιτικοὶ πρέπει νὰ λαμβάνουν.

§107ΡΟΥΚΗΣ. Λέγω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ᾖμαι στρατιωτικός, ἀλλὰ ποτὲ δὲν ἔγεινα Βουλευτὴς διὰ προστασίας τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ πάντοτε ὡς ἀντιπολιτευόμενος ἐξελέχθην. Δὲν ἔχω δὲ σκοπὸν, λέγων ταῦτα, νὰ διανύσω τὰς 8 συνόδους καὶ νὰ λάβω τὸ χορήγημα, τὸ ὁποῖον δὲν θέλει ὁ κ. Ῥοντήρης νὰ τὸ λάβῃ.

§108ΖΕΡΒΑΣ. Νομίζω, ὅτι ἐξ ὅλων τῶν συζητήσεων, αἱ ὁποῖαι ἔγειναν ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου τούτου, ἀνεγνωρίσθη μία βάσις καὶ εἷς σκοπὸς, ἡ περίθαλψις τῶν Βουλευτῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εὑρίσκονται εἰς ἀπορίαν, μὴ ἔχοντες ἄλλον πόρον, καὶ ἔχουσιν ἀνάγκην περιθάλψεως· ἐκείνων δηλαδὴ, οἵτινες ἀφιέρωσαν τὸν βίον των ὑπὲρ τῆς πολιτείας, καὶ δὲν ἔχουν τὰ μέσα. Δὲν εἶναι δὲ ὁ σκοπὸς τοῦ Νομοσχεδίου νὰ γείνουν τοκισταὶ οἱ Βουλευταὶ, οὔτε ν’ αὐξάνωσι τὴν περιουσίαν των· ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ ἦναι εἰς θέσιν νὰ πορίζωνται τὰ πρὸς ζωάρκειαν, διὰ νὰ μὴ καταντῶσιν ἐλεεινοὶ καὶ ἄξιοι οἴκτου οἱ ἄνθρωποι, οἵτινες ἀφιέρωσαν τὴν ζωήν των ὑπὲρ τῆς πολιτείας.

§109ΦΙΛΗΜΩΝ. Κύριε Πρόεδρε, ἂν ἀκριβῶς ὁ σκοπὸς τοῦ Νομοσχεδίου ἦναι ἐντελῶς διὰ τοὺς ἀπόρους, τότε πρέπει νὰ γείνῃ χωριστὴ διάταξις, ἥτις νὰ ὁρίζῃ ἀπὸ τίνος σημείου ἀρχίζει ἡ πενία καὶ ἀπὸ τίνος ὁ πλοῦτος, ἑπομένως ὅλοι οἱ ἄλλοι οἱ ἔχοντες τὸν τρόπον τοῦ ζῆν νὰ μὴ λαμβάνουν βοήθημα. Ἀλλὰ τοιαύτη δὲν εἶναι ἡ βάσις τοῦ νόμου, ἀλλ’ ἑτέρα, ἡ ἑξῆς: πᾶς ὅστις καταβάλλει δικαιοῦται νὰ λάβῃ βοήθημα, διότι κατέβαλεν. Ἐὰν ἐντεῦθεν εἷς συνταξιοῦχος καταθέτῃ καὶ εἰς ἰδιαίτερον μετοχικὸν ταμεῖον, ἐπειδὴ ἀπέκτησε τὸ δικαίωμα συντάξεως καὶ ἀπὸ τὸ ἓν καὶ ἀπὸ τὸ ἄλλο ταμεῖον, δὲν πρέπει νὰ λαμβάνῃ καὶ ἐκ τοῦ ἄλλου; ὁ ὑπάλληλος καὶ ὁ στρατιωτικὸς λαμβάνουν τὴν σύνταξίν των ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον καὶ ἀπὸ τὸ μετοχικὸν τῶν ὑπαλλήλων· καταβάλλοντες καὶ εἰς τὸ τῶν Βουλευτῶν, δικαιοῦνται νὰ λαμβάνουν ἐπίσης καὶ ἐκ τούτου. Ὁ λογιστικὸς νόμος ὁρίζει, ὅτι δύω μισθοὺς καὶ δύω συντάξεις δὲν δύναται νὰ λάβῃ τις, ἀλλ’ ἐξ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ Ταμείου, τοῦ Δημοσίου.

§110ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ ἀποκρούω ὁ στρατιωτικὸς ὁ ὢν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ νὰ λαμβάνῃ σύνταξιν, ὡς καὶ ὁ νομάρχης· ὅταν ἔχῃ σύνταξιν ὁ στρατιωτικός, τότε νὰ λαμβάνῃ καὶ αὐτήν.

§111ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Κύριοι, τὸ μετοχικὸν ταμεῖον τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων τί εἶναι; δὲν εἶναι χρήματα ἰδικά των; ὅταν ἦναι ὑπάλληλος τοῦ δημοσίου λαμβάνῃ τὴν σύνταξίν του; Λοιπὸν διατί νὰ θέλωμεν νὰ δώσωμεν ἄλλον χαρακτῆρα ἐδῶ; ἡμεῖς, ἐὰν ἦναι δυνατόν, ἀπὸ αὔριον βλέπω, ὅτι θέλομεν νὰ λαμβάνωμεν σύνταξιν. Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ δημοσίου ἐν ὅσῳ διατελοῦσιν ὑπάλληλοι, εἴτε ἐπὶ τριακονταετίαν, εἴτε ἐπὶ τεσσαρακονταετίαν, δὲν δικαιοῦνται νὰ λαμβάνωσι σύνταξιν· διατί θέλομεν ἡμεῖς νὰ πάρωμεν σύνταξιν ἀπὸ τὴν ἐποχὴν τῆς συντάξεως τοῦ Νομοσχεδίου καὶ τῆς ἐπιψηφίσεως αὐτοῦ τοῦ νόμου; Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν αὐτὸ τὸ πρᾶγμα. Ἐὰν ἐπιτρέψῃ τὴν σύνταξιν εἰς πάντα ὑπάλληλον, τὸ ταμεῖον δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ διατηρηθῇ. Μετὰ τοῦτο δὲ ὑποβάλλω καὶ τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ 6 ἄρθρου, καθ’ ἣν διαιρῶ εἰς δύω τάξεις τὰ χορηγήματα «ἤτοι οἱ ἐπὶ 8–12 συνόδους διατελέσαντες Βουλευταὶ λαμβάνουσι σύνταξιν δρ. 100, οἱ δὲ ἐπὶ 12 καὶ πλέον δρ. 150.» Δὲν θέλω νὰ θέσω 200 καὶ 250, διότι δὲν ἠξεύρω ἐπὶ ποίας ἀναλογίας θέλετε νὰ δώσητε αὐτό· ἐὰν ἦναι βοήθημα πρὸς τοὺς ἀπόρους, τότε εἶναι ἀρκεταὶ αἱ 100 καὶ 150 δραχ.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀκούσατε τὰς τροπολογίας. Ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία τοῦ κ. Βάλληνδα.

§113ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον σκοπὸν νὰ φέρω πρότασίν τινα ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 6. Βεβαίως ἰσότητα ἐπὶ τοιούτων νόμων δὲν δυνάμεθα νὰ φέρωμεν πλήρη, ἀλλ’ ὡς εἶναι συντεταγμένον τὸ ἄρθρον, εἶναι δυσανάλογον, καθόσον ἀπὸ τὴν ὀκταετῆ μέχρι τῆς δωδεκαετοῦς ὑπηρεσίας κάμνει ἅλμα ἀπὸ 100 εἰς 200 δραχ. Τοῦτο δὲν εἶναι δίκαιον, καὶ προτείνω, ἐὰν δὲν γείνῃ δεκτὸν, νὰ αὐξηθῇ κατ’ ἀναλογίαν, προτείνω οἱ διατελέσαντες ἐπὶ 8 συνόδους νὰ λαμβάνωσι χορήγημα 100 δραχμάς, οἱ δὲ ἐπὶ 12 συνόδους 150, καὶ οἱ ἐπὶ 16 συνόδους καὶ πλέον 200. Ἐὰν δὲ κατόπιν ἴδωμεν, ὅτι τὸ ταμεῖον εὐπορῇ, δυνάμεθα νὰ αὐξήσωμεν καὶ τὰς 3 βαθμίδας.

§114ΑΘ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βάλληνδα, διότι εἶναι λίαν λογική.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θέτω εἰς ψηφοφορίαν τὰς τροπολογίας. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Συνοδινοῦ παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βάλληνδα......

§116ΡΙΚΑΚΗΣ. Κύριοι, ἐὰν κάμητε μαθηματικῶς τὸν ὑπολογισμὸν εὑρίσκετε, ὅτι τοῦ κ. Βάλληνδα ἡ τροπολογία εἶναι δικαιολογημένη· ἀλλ’ ἐὰν λάβητε τὴν μέθοδον, ἡ ὁποία διέπει τὰ τοιαῦτα ταμεῖα ποτὲ δὲν ἐφαρμόζεται, διότι διάφοροι ἐποχαὶ καὶ τὰ κενὰ, τὰ ὁποῖα μένουν ἐν τῷ μεταξὺ, ὑπηρετοῦν τὸ συμφέρον τοῦ ταμείου. Ἐὰν λοιπὸν ἀρχίσωμεν τὸ 9 ἔτος νὰ λάβωμεν κάτι τι περιπλέον, καὶ τὸ 10 πάλιν, καὶ οὕτω καθεξῆς, πολὺ προώρως θὰ κενωθῇ τὸ ταμεῖον. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ παραδεχθῆτε τὸ ἄρθρον τοῦ Νομοσχεδίου, καὶ ν’ ἀποῤῥίψητε τροπολογίας, αἱ ὁποῖαι συντελοῦν νὰ ναυαγήσῃ τὸ ταμεῖον.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοῦ κ. Σακελλαροπούλου εἶναι ἀπωτέρα ἡ πρότασις, ἡ ὁποία συνίσταται εἰς τὸ νὰ μείνῃ ἄθικτον τὸ πρῶτον ἐδάφιον, τὸ δεύτερον νὰ ἦναι 150, καὶ τὸ τρίτον 200. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν αὐτὴν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Βάλληνδα παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Καὶ αὐτὴ ἀπεῤῥίφθη.

§118ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Τώρα τί μένει;

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μένει τὸ ἄρθρον τοῦ Νομοσχεδίου. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥοντήρη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ὁ κ. Ῥικάκης ἔχει μίαν προσθήκην, ἡ ὁποία ἀφορᾷ καταβολὴν διὰ τὰς μέχρι τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου συνόδους. Παρακαλῶ νὰ τὴν ἀκούσητε. (Ἀναγινώσκεται.) Ὑποθέτω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§120ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἔγεινε δεκτή. Ἔχει καὶ ἄλλην τροπολογίαν «οἱ ἀπολαμβάνοντες σύνταξιν γερουσιασταί........»

§122ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐπειδὴ ὁ νόμος ἔχει ἀναδρομικὴν δύναμιν μέχρι τοῦ 1814, διὰ τοῦτο ὑποβάλω τὴν τροπολογίαν αὐτήν.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις εἰς αὐτὴν τὴν τροπολογίαν;

§124ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔγεινε δεκτή. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 6, ὅπως ἐτροπολογήθη, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 7.

§126ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ ν’ ἀπαλειφθῇ.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Τὸ ἄρθρον 8 ἔχει ἀπαλειφθῆ ἤδη.

§128ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἔχω ἄρθρον 8 πρόσθετον.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον ἐπρότεινεν ὁ κ. Ῥοντήρης, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. «Ἄρθρον 9. Ἡ χήρα τοῦ κατὰ τὰς ἀνωτέρω διατάξεις ἀποκτήσαντος τὸ πρὸς σύνταξιν δικαίωμα καὶ τὰ ἀνήλικα νόμιμα τέκνα δικαιοῦνται εἰς σύνταξιν, κατὰ τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 11, 12, 13 καὶ 14 τοῦ περὶ συντάξεων τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων ΧΝΒʹ. νόμου.»

§130ΡΙΚΑΚΗΣ. Κύριοι, τὸ ἄρθρον εἶναι σαφές· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐγεννήθησαν ἀπορίαι, ποίας ἐννοοῦμεν χήρας καὶ ὀρφανὰ, νομίζω, ὅτι θὰ συμφωνήσωμεν, αἱ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ τῶν πρὸ τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου ἀποβιωσάντων καὶ ἐχόντων τὸ δικαίωμα ἀποκεκτημένον νὰ λαμβάνουν, καθόσον μάλιστα ὁ νόμος προεῖδεν ἐν ἄρθρῳ 2, ὅτι θὰ κάμνουν ἀνάλογον κατάθεσιν.

§131ΡΟΥΚΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, νομίζω, ὅτι τὰ ὀρφανὰ τῶν πρὸ τοῦ 1862 δὲν ἠμποροῦν νὰ εἴπουν, ὅτι εἶναι ὀρφανὰ καὶ ἀνήλικα· λοιπὸν νὰ θέσωμεν ὅρον μετὰ τὸ 1862. Ἐννοῶ τὰς χήρας, ἔστω καὶ πρὶν τοῦ 1862, καὶ τὰ ὀρφανὰ τὰ θήλεα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι ὑπανδρευμένα, νὰ ἔχουν τὸ δικαίωμα.

§132ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὅπως εἶναι διατετυπωμένον τὸ ἄρθρον, εἶναι σαφές.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν λείψῃ ἡ λέξις «ἀνήλικα» ἀπὸ τὸ κείμενον, ἐρχόμεθα εἰς τὸ ἴδιον.

§134ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ ἄρθρον μὲ τὴν ἀφαίρεσιν τῆς λέξεως «ἀνήλικα» παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 10.

§136ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ εἶναι περιτόν.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν διαγράφεται. «Ἄρθρον 11. Ἡ περὶ συντάξεως αἴτησις ἐπιδίδεται διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος εἰς τὸν πρόεδρον τῆς διοικούσης τὸ ταμεῖον ἐπιτροπῆς. Τῇ αἰτήσει ἐπισυνάπτονται αἱ περὶ τοῦ δικαιώματος τῶν συντάξεων ἀποδείξεις, ὡς καὶ τὸ γραμμάτιον τοῦ ἁρμοδίου ταμείου, κατὰ τὸ ἐδάφιον δʹ τοῦ ἄρθρου 1, χρηματικῆς καταβολῆς.

§138ΡΙΚΑΚΗΣ. «Ἄνευ τοῦ γραμματίου ἡ αἴτησις εἶναι ἀπαράδεκτος.»

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα, πρέπει νὰ προστεθῇ αὐτό.

§140ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἄρθρον 12. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται δι’ ἠτιολογημένης ἀποφάσεώς της ἐπὶ τῆς ὡς ἀνωτέρω αἰτήσεως ἐντὸς δύω μηνῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως αὐτῆς. Ἡ δ’ ἀπόφασις αὕτη κοινοποιεῖται διὰ δικαστικοῦ κλητῆρος εἰς τὸν ὑποβαλόντα τὴν αἴτησιν, ἐντὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ἐκδόσεως αὐτῆς.»

§142ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἔχομεν μίαν τροπολογίαν· ἄλλως τρέχομεν κίνδυνον, ἐὰν θὰ ἀφήσωμεν καὶ τὴν κυρίαρχον ψῆφον τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἀναγνωρίζῃ ὡς αὐτοκράτωρ τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως. Πρέπει νὰ δώσωμεν ἓν ἔνδικον μέσον τῆς ἐπιτροπῆς αὐτῆς.

§143ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ συνέδριον εἶναι τὸ ἀσφαλέστερον καὶ τὸ λογικώτερον.

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ, κύριοι, ἡ πρότασις τοῦ κ. Ῥοντήρη, εἰς τὸ ἄρθρον 12. «Περίληψις τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς, τῆς ἀναγνωριζούσης τὸ δικαίωμα, δημοσιεύεται εἰς τὴν ἐφημερίδα τῆς Βουλῆς. Ἐντὸς 3 μηνῶν ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως, δύναται ἕκαστος Βουλευτὴς ν’ ἀνακόψῃ τὴν ἀπόφασιν ἐνώπιον τῶν ἐνταῦθα Πρωτοδικῶν· ἐν τοιαύτῃ δὲ περιπτώσει ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς δὲν μεταβάλλεται μέχρι τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἀποφάσεως ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου.»

§145ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω ὅτι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν παραδοχὴν, ὅλαι αἱ ἐγγυήσεις προβλέπονται ἀπὸ τὸ Νομοσχέδιον· ἡ Βουλὴ ἐκλέγει μίαν ἐπιτροπὴν διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας, ἧς ὅλα τὰ μέλη ἔχουσι συμφέρον νὰ προστατεύσωσι τὰ συμφέροντα τοῦ ταμείου, διότι καὶ αὐτοὶ εἶναι Βουλευταί· θὰ ἦναι δὲ λίαν ἐπαχθὲς εἰς τὸν δικαιούμενον νὰ λάβῃ ἓν βοήθημα νὰ παραπέμπηται εἰς τὰ δικαστήρια, ἐπὶ τῇ ἀνακοπῇ ἑνὸς καὶ μόνου.

§146ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Προτείνω ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς ν’ ἀνακόπτηται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§147ΡΟΥΦΟΣ. Κύριοι, ἀπορῶ μὲ τοὺς συναδέλφους μας ταὐτοχρόνως ὁμιλοῦντας. Ἡ Βουλὴ ἐσχημάτισε πεποίθησιν ἐπὶ τῶν διατάξεων τοῦ Νομοσχεδίου αὐτοῦ· ὅσοι ἔχουν τροπολογίας, δύνανται νὰ τὰς ὑποβάλουν, καὶ ἡ Βουλὴ θέλει κρίνει.

§148ΣΑΚΕΛΛΑΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θέλει ν’ ἀναμίξῃ τὸ δικαστήριον εἰς τοιαύτην ὑπόθεσιν, καὶ ἴσως σκέπτεται ὀρθῶς· ἀλλ’ εἶναι τὰ δικαστήρια ἀναμεμιγμένα διὰ τοῦ ἑπομένου ἄρθρου. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥοντήρη, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ καὶ δευτεροβάθμιον δικαστήριον, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ εὕρῃ ὁ ἀδικηθεὶς ἐξασφάλισιν, καὶ ὀφείλομεν νὰ προνοήσωμεν ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἀποῤῥιφθῇ τὸ ἄρθρον, τί θὰ γείνῃ ἂν ἀποῤῥιφθῇ μία δικαία αἴτησις τοῦ αἰτοῦντος.

§149ΡΙΚΑΚΗΣ. Κύριοι, νομίζω ὅτι, οὐ μόνον ὁ σκοπὸς τοῦ νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰ δικαιώματα τοῦ συνταξιούχου, ἀλλὰ καὶ τοῦ ταμείου, ἀπαιτεῖ νὰ ἤμεθα συνεπεῖς καὶ ὡς πρὸς τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα θὰ διατυπώσωμεν. Ὅταν εἰς τὴν διευθύνουσαν ἐπιτροπὴν ἀνατίθεται τὸ δικαίωμα νὰ κανονίσῃ ὁριστικῶς καὶ ἀμετακλήτως τὸ δικαίωμα τοῦ χορηγήματος, ἡ ἐπιτροπὴ ἀντιπροσωπεύει τὴν Βουλήν, διότι ἐκλέγεται διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας καὶ προεδρεύεται ἀπὸ τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς· ἑπομένως ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ δώσῃ πλήρη ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην. Πῶς δυνάμεθα νὰ θέσωμεν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν ἐπιφύλαξιν ἀναθεωρήσεως τῆς πράξεώς της; πρέπει νὰ δεικνύωμεν σέβας πρὸς τὰς ἰδίας μας πράξεις.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τροπολογία τοῦ κ. Κασιμάτη ἔχει ὡς ἑξῆς. «Αἱ τῆς διοικήσεως τοῦ μετοχικοῦ ταμείου ἀποφάσεις εἰσὶ δεκτικαὶ ἀνακοπῆς, ὑποβαλλομένης εἰς τὸν Πρόεδρον τῆς Βουλῆς, καὶ δικαζομένης ὑπ’ αὐτῆς τῆς Βουλῆς.» Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. «Ἄρθρον 13. Ἐὰν ἡ αἴτησις ἀποῤῥιφθῇ, ἢ ἐὰν ἡ ἐπιτροπὴ μὴ ἀποφανθῇ ἐμπροθέσμως, δύναται ὁ αἰτῶν νὰ προσφύγῃ εἰς τὰ δικαστήρια διὰ συνοπτικῆς ἀγωγῆς, ἀποτεινομένης κατὰ τοῦ Προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς, ἐντὸς δύω ἐτῶν ἀπὸ τῆς τελευταίας προθεσμίας τοῦ ἄρθρου τούτου. Ἁρμόδιον δικαστήριον πρὸς ἐκδίκασιν τῆς τοιαύτης ἀγωγῆς εἶναι τὸ τῆς κατοικίας τοῦ ἐνάγοντος.»

§151ΣΥΝΟΔΙΝΟΣ. Ἐὰν ἁρμόδιον δικαστήριον ἦναι τὸ τῆς κατοικίας τοῦ ἐνάγοντος, τότε τὸ δυστυχὲς αὐτὸ ταμεῖον θὰ ὑποβληθῇ εἰς πολλὰς δαπάνας.

§152ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ τεθῇ τῶν Ἀθηνῶν.

§153ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀπαλειφθῇ.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀπάλειψιν τῆς τελευταίας παραγράφου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Κατόπιν ἡ Βουλὴ ἐψήφισε τὸ ἄρθρον 14 καὶ 15 ἄνευ ἀντιῤῥήσεως, ἔχοντα ὡς ἑξῆς. «Ἄρθρον 14. Ἥ τε αἴτησις περὶ συντάξεως καὶ ἡ ἐπίδοσις αὐτῆς, καθὼς καὶ ἅπασα ἡ δικαστικὴ διαδικασία, γίνεται ἐφ’ ἁπλοῦ χάρτου. Ἄρθρον 15. Τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως ἄρχεται ἀπὸ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 11 τοῦ παρόντος νόμου ἐπιδόσεως τῆς αἰτήσεως.» «Ἄρθρον 16. Ἡ πληρωμὴ τῆς συντάξεως θέλει γίνεσθαι κατὰ μῆνα, δυνάμει ἐντάλματος τῆς διοικούσης τὸ ταμεῖον Ἐπιτροπῆς, ἐκδιδομένου εἰς βάρος τοῦ ἐπαρχιακοῦ ταμείου τῆς κατοικίας τοῦ συνταξιούχου.»

§155ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ διοικοῦσα ἐπιτροπὴ θὰ παραδίδῃ τὰ χρήματα εἰς τὸ κεντρικὸν ταμεῖον, καὶ θὰ λαμβάνῃ χρηματικὸν γραμμάτιον εἰς τὸ ταμεῖον τῆς κατοικίας τοῦ συνταξιούχου, καὶ ὁ ταμίας θὰ τὸ ἐξαργυρώνῃ. Ὑπὸ τοιοῦτον τύπον δύναται νὰ συνταχθῇ τὸ ἄρθρον τοῦτο.

§156ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀπαλειφθῇ. (Γίνεται δι’ ἀναστάσεως δεκτὴ ἡ ἀπάλειψις.) «Ἄρθρον 17. Κατάσχεσις, ἐκχώρησις καὶ συμψηφισμὸς εἰς δημόσιον χρέος τῆς τοιαύτης συντάξεως τῶν Βουλευτῶν δὲν ἐπιτρέπεται»

§157ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἀντὶ «Βουλευτῶν» νὰ προστεθῇ «δικαιούχων.»

§158ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται καὶ τὸ ἄρθρον τοῦτο δεκτὸν μὲ τὴν παρατήρησιν τοῦ κ. Φιλήμονος. «Ἄρθρον 18. Τὸ πρὸς πληρωμὴν τῆς βουλευτικῆς συντάξεως δικαίωμα κατὰ τὸν παρόντα νόμον ἄρχεται ἀπὸ τῆς 1 Ἰανουαρίου 1882.»

§160ΡΙΚΑΚΗΣ. Κύριοι, ἡ τετραετία τῆς παρούσης Βουλῆς λήγει εἰς τὰ 1883, ὅτε θὰ ἔχωμεν τὴν καταβολὴν τῆς τετραετίας, καὶ τὴν καταβολὴν τῶν ὑποψηφίων. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι καταλληλοτέρα ἐποχὴ εἶναι τὸ ἔτος 1884, κατὰ τὸ ὁποῖον ν’ ἀρχίσῃ τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως.

§161ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§163ΡΑΛΛΗΣ. Εὔχομαι, κύριοι, τοῦ Ἀβραὰμ καὶ Ἰσαὰκ τ’ ἀγαθὰ εἰς τὸ μετοχικὸν ταμεῖον τῶν κ. κ. Βουλευτῶν, ἀλλὰ καὶ αὐτὸ εἶναι ἔργον ἀνθρώπινον· πολὺ δὲ πιθανὸν μεθ’ ὅλους τοὺς σοφοὺς ὑπολογισμοὺς, οἱ ὁποῖοι ἐγένοντο πρὸς ἐξεύρεσιν πόρων διὰ τὴν ἐξυπηρέτησιν τοῦ ταμείου, αὔριον τὸ ταμεῖον νὰ εὑρεθῇ κενὸν, δηλ. τὰ βάρη του νὰ μὴ ἦναι ἀνάλογα πρὸς τοὺς πόρους. Τότε τί θέλετε πράξει;

§164ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ διαλυθῇ.

§165ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχετε μίαν ἐπιτροπὴν, κατὰ τῆς ὁποίας θὰ ἐγερθῶσιν ἀγωγαὶ, καὶ ἡ ὁποία θὰ ἔχῃ ἐπὶ τῆς κεφαλῆς της ὅλους τοὺς δικαιούχους τοῦ ταμείου, οἵτινες θὰ κρούουν τὴν θύραν, καὶ δικαίως θὰ ζητῶσι τὸ χορήγημά των. Τί θὰ κάμῃ ἡ ἐπιτροπή; Ἔρχομαι, κύριοι, νὰ σᾶς προτείνω τελευταίαν διάταξιν τοῦ Νομοσχεδίου, διὰ τῆς ὁποίας τὸ ἄτοπον αὐτὸ θέλει προληφθῇ, καὶ ἡ ὁποία θέλει χρησιμεύσει ὡς λυδία λίθος τῆς προθέσεως ἐκείνων, οἵτινες ἐπρότειναν τὸ Νομοσχέδιον. Ἡ πρότασίς μου ἔχει ὡς ἑξῆς: «Οὐδέποτε τὰ δυνάμει τοῦ νόμου τούτου ἀπονεμόμενα χορηγήματα δύναται νὰ ὦσιν ἀνώτερα τῶν ἐν τῷ ταμείῳ διαθεσίμων χρημάτων· ἐν περιπτώσει δὲ καθ’ ἣν ταῦτα δὲν ἐξαρκέσωσιν, ἐπέρχεται ἀνάλογος μείωσις τῶν χορηγημάτων.»

§166ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§167ΦΙΛΗΜΩΝ. Τὸ ἀποδέχομαι, διότι ἦτο εἰς τὴν διάνοιάν μου, ἀλλ’ οὐχὶ ὡς λυδίαν λίθον τῶν αἰσθημάτων καὶ διανοημάτων μας. Ἐὰν ἦναι δυνατὸν, νὰ τεθῶσι καὶ ἄλλαι περιοριστικαὶ διατάξεις.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ῥάλλη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐρχόμεθα εἰς τὸ σύνολον.

§169Γ. ΙΑΚΩΒΑΤΟΣ. Ἡ φρόνησις τῆς ἀνθρωπότητος διετύπωσεν αὐτὸ τὸ γνωμικὸν «σπεῦδε βραδέως». Μετὰ τὴν κατάρτισιν κατ’ ἄρθρον τοῦ Νομοσχεδίου εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν, ὁ κ. Πρόεδρος προσκαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ τὸ σύνολον. Ἀλλὰ τοιαύτη πρόσκλησις δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν Κανονισμὸν, καὶ διὰ τοῦτο ἐγὼ προσκαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ ἐκτελέσῃ τὸν Κανονισμόν. Ὁμολογῶ, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Νομοσχεδίου τούτου καὶ εἰς τὰς τρεῖς συζητήσεις ὀλίγα ἠδυνήθην νὰ συναρμολογήσω εἰς τὸν νοῦν μου, σχεδὸν δὲν γνωρίζω τὶ διατάξεις ἔχει· παρετήρησα τροπολογίας, ὑποτροπολογίας προτεινομένας, ἄρθρα τοῦ Νομοσχεδίου ἀποῤῥιπτόμενα, ἄλλους ἀριθμοὺς καὶ λογαριασμοὺς, ἀντιῤῥήσεις, σύγχισιν εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ παρετήρησα τοῦτο τὸ ἄλλο τὸ πλέον ἐλεεινὸν, ὅτι οἱ Βουλευταὶ μεταξύ των δὲν συνεννοοῦντο, καὶ ὁ εἷς ἤλεγχε τὸν ἄλλον, ὅτι ἀκόμη δὲν ἐνόησε τὸ Νομοσχέδιον. Αὐτὰ εἶναι ἀκριβῆ; Διὰ τοῦτο, πρὸς ἀκριβῆ ἐκτέλεσιν τοῦ Κανονισμοῦ, πρὸς τιμὴν τῆς Βουλῆς, ἐπιθυμῶ νὰ ἐκτελεσθῇ ὅ,τι λέγει ὁ Κανονισμὸς. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ ἄρθρον 42. «Μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν ἑκάστης κατ’ ἄρθρον συζητήσεως καὶ ἐπιψηφίσεως τῆς προτάσεως, ὁ Πρόεδρος συναρμόζει τὰς παραδεχθείσας τροπολογίας καὶ ὑποτροπολογίας πρὸς τὸ σχέδιον. Τὸ οὕτω συναρμολογηθὲν σχέδιον τυποῦται καὶ διανέμεται εἰς τοὺς Βουλευτὰς κτλ. τὸ δὲ μετὰ τὴν τρίτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν συναρμολογηθὲν σχέδιον, τυπούμενον κατὰ τ’ ἀνωτέρω, ἀναγινώσκεται εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς ἐπὶ τοῦ συνόλου ψηφοφορίας.» Ἡμεῖς δὲν ἠξεύρομεν τὶ ἔχομεν νὰ ψηφίσωμεν, ἀφοῦ δὲν ἐμορφώσαμεν ἰδέαν τοῦ κειμένου τοῦ Νομοσχεδίου. Ἐπὶ τῆς ἀναγνώσεως ταύτης οὐδεμία νέα πρότασις ἢ ἐξ ἐκείνων περὶ τῶν ὁποίων ἀπεφάσισεν ἡ Βουλὴ δύναται νὰ γείνῃ ἀντικείμενον συζητήσεως, καὶ οὐδεμία τροποποίησις δύναται νὰ ὑποβληθῇ εἰς συζήτησιν, ἂν δὲν ἔχῃ ἀντικείμενον ἀποκλειστικὸν τὴν συζήτησιν τοῦ κειμένου. Ἐπειδὴ τὸ νέον Νομοσχέδιον συνηρμολογήθη ἄλλως ἢ ὅπως παρεστάθη εἰς τὴν Βουλὴν, ἕκαστος θέλει νὰ ἴδῃ ἂν ἐν συνειδήσει ἠμπορῇ νὰ τὸ ψηφίσῃ, διότι ἐνδέχεται ἕνας νὰ εἶχε τὴν ἀπόφασιν νὰ ψηφίσῃ τὸ Νομοσχέδιον, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχει μία τροπολογία, ἡ ὁποία δὲν τοῦ ἀρέσκει, τὸ καταψηφίζει· διὰ τοῦτο εἰς ὅλους τοὺς κανονισμοὺς τῶν συνταγματικῶν Βουλῶν ἐτέθη, ὅτι ψηφίζεται ἡ ἀρχὴ, τὰ καθέκαστα καὶ τὸ σύνολον, διὰ τοῦτο πρέπει τὸ σύνολον νὰ ψηφισθῇ συνηρμολογημένον. Αὐτὸ εἶναι, κ. συνάδελφοι, σύνηθες μέσον τῆς νομοθεσίας, τοῦ νὰ ψηφίζηται ἐκ νέου καὶ νὰ συζητῆται τὸ οὕτω τροπολογηθὲν Νομοσχέδιον ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, καὶ οὐδεμία τροποποίησις δύναται νὰ ὑποβληθῇ εἰς συζήτησιν, ἐὰν δὲν ἔχῃ ἀντικείμενον ἀποκλειστικὸν τὴν συζήτησιν τοῦ κειμένου. Διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ δώσῃ ἐκτέλεσιν εἰς τὸν Κανονισμὸν, καὶ ἡ Βουλὴ θὰ τὸ παραδεχθῇ εὐχαρίστως.

§170ΦΙΛΗΜΩΝ. Δὲν δύναται οὔτε νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλή· ὁ Κανονισμὸς ἀπαιτεῖ, ἐπειδὴ ἔγειναν τροπολογίαι πολλαὶ, τὴν συναρμολόγησιν. Σᾶς ἀναφέρω ὅμως, ὅτι πολλὰ σπουδαῖα Νομοσχέδια, οἷον ἦτο τὸ προξενικὸν Νομοσχέδιον, δὲν συνηρμολογήθησαν καὶ ἐτυπώθησαν· ἀνέφερον ὅμως τοῦτο ὄχι διὰ ν’ ἀντικρούσω τὴν ἀξίαν τῶν παρατηρήσεων, ἀλλ’ ὅπως ἀποδείξω, ὅτι καὶ τοῦτο ἐπιτρέπεται ὑπὸ τοῦ Κανονισμοῦ.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἔγειναν πολλαὶ τροπολογίαι, καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ Νομοσχέδιον πρέπει νὰ συναρμολογηθῇ καὶ τυπωθῇ, θέλω τὸ πράξει. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἔγεινε λόγος περὶ Κανονισμοῦ, ὀφείλω νὰ εἴπω, ὅτι κατὰ τὸν Κανονισμὸν ἀπαιτεῖται ἡ τύπωσις τῶν Νομοσχεδίων, ἀλλ’ αὐτὸς ἐπιτρέπει καὶ νὰ μὴ γίνεται ἡ τύπωσις, καὶ διὰ τοῦτο, ὅταν δὲν λαμβάνουν χώραν πολλαὶ τροπολογίαι, καὶ ὅταν ἦναι κατεπεῖγον τὸ Νομοσχέδιον, προβαίνομεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ, καὶ διὰ νὰ μὴ μείνῃ καμμία ἀμφιβολία, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ: «Τὸ οὕτω συναρμολογηθὲν σχέδιον τυποῦται καὶ διανέμεται εἰς τοὺς Βουλευτὰς πρὸ τῆς ἡμέρας τῆς συζητήσεως, ἐκτὸς ἂν ἡ Βουλὴ συναινέσῃ εἰς τὴν ἄνευ προηγουμένης τυπώσεως συζήτησιν.» Τοῦτο γίνεται εἰς τὰ περισσότερα Νομοσχέδια, δὲν εἶναι δὲ ἐναντίον τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ἐννοῶ ὅμως μὲ τοῦτο, ὅτι δὲν πρέπει νὰ τυπωθῇ.

§172ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ ἐδάφιον τοῦτο, κύριε Πρόεδρε, ἀφορᾷ εἰς τὴν πρώτην καὶ τὴν δευτέραν συζήτησιν· τὸ δ’ ἑπόμενον ἐδάφιον, ὅπερ ἀνάγεται εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν, ἔχει ὡς ἑξῆς· «τὸ δὲ μετὰ τὴν τρίτην κατ’ ἄρθρον συζήτησιν συναρμολογηθὲν σχέδιον, τυπούμενον κατὰ τ’ ἀνωτέρω, ἀναγινώσκεται εἰς τὴν Βουλὴν πρὸ τῆς ἐπὶ τοῦ συνόλου ψηφοφορίας.» Ὥστε ἐκ τῆς ἀντιθέσεως τῶν δύω τούτων ἐδαφίων σαφέστατα προκύπτει, ὅτι μετὰ τὴν τρίτην συζήτησιν πάντοτε ἀπαιτεῖται ἡ τύπωσις τοῦ συναρμολογηθέντος Νομοσχεδίου.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν ἤδη δεύτερον ἀντικείμενον τὴν ἐξακολούθησιν τῆς δευτέρας συζητήσεως τοῦ Νομοσχεδίου περὶ ζωοκλοπῆς καὶ ζωοκτονίας.

§174ΤΙΝΕΣ. Τὴν Δευτέραν.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 4½ μ. μ.