1880.02.13

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 68

τῆς 13 Φεβρουαρίου 1880.

(Τετάρτη.)

Ὥρᾳ 2. μ. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§2Α. ΡΟΥΚΗΣ. Παρατηρῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅτι διὰ τοῦ Νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγον οἱ κύριοι Βουλευταὶ Ἀττικῆς, ἐπιβάλλονται περιορισμοὶ εἰς τὴν ἐλευθέραν χρῆσιν τῆς ἰδιοκτησίας, ἀντικείμενοι εἰς ῥητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος. Τὸ ἄρθρον 17 τοῦ Συντάγματος ὁρίζει: «οὐδεὶς στερεῖται τῆς ἰδιοκτησίας του εἰμὴ διὰ δημοσίαν ἀνάγκην προσηκόντως ἀποδεδειγμένην, ὅταν καὶ ὅπως ὁ Νόμος διατάσσει, πάντοτε δὲ προηγουμένης ἀποζημιώσεως»). Ἐν τίνι λοιπὸν δικαιώματι θ’ ἀπαγορεύσωμεν εἰς τὸν ἰδιοκτήτην 100 στρεμμάτων γῆς νὰ νέμηται αὐτὴν ἐλευθέρως; Δὲν ἔχει οὗτος τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ ἀποζημίωσιν; Παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, ἡ παρατήρησί μου αὕτη νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, εἶναι δὲ κυρία ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ.

§3ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἐδῶ πρόκειται περὶ κανονισμοῦ τῆς χρήσεως τῆς ἰδιοκτησίας.

§4ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔρχομαι, κύριε Πρόεδρε, νὰ πολεμήσω τὴν γνώμην τοῦ ἐντίμου Βουλευτοῦ κ. Ῥούκη, καθ’ ἣν ἡ πρότασίς μας εἶναι ἀντισυνταγματικὴ, διότι ἀντισυνταγματικὸν εἶναι νὰ θέλωμεν ν’ ἀφήσωμεν τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν πολλῶν ἀπροφύλακτον εἰς χεῖρας ὀλίγων κλεπτῶν, ἀλλ’ ἔχω νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ἐπὶ τῶν πρακτικῶν, ἐν οἷς προσετέθη, νομίζω, ἐσφαλμένως «ἐν τοῖς ὁρίοις τούτοις δὲν συμπεριλαμβάνεται τὸ ποτὲ κτῆμα τῆς Ἀμαλίας, νῦν δὲ Παχῆ.» Ἡμεῖς εἴπομεν, ὅτι ἐννοοῦμεν ὡς ὅρια τοῦ λεκανοπεδίου τὰ διαγραφόμενα ἐν τῇ ἀστυνομικῇ διατάξει τοῦ 1871, καὶ ἐὰν μὲν τὸ κτῆμα τοῦ κ. Παχῆ κῆται ἐντὸς τοῦ λεκανοπεδίου συμφώνως πρὸς τὰ ὅρια ταῦτα, βεβαίως θὰ ὑπάρχῃ καὶ ὡς πρὸς αὐτὸ ἡ ἀπαγόρευσις, ἐὰν δ’ ἦναι πέραν τῶν ὁρίων αὐτῶν, τότε δὲν ἀπαγορεύεται ἐν αὐτῷ ἡ βοσκή. Λοιπὸν νομίζω, ὅτι ἡ φράσις αὕτη πρέπει νὰ διαγραφῇ, νὰ ἐγγραφῇ δὲ ἐν τοῖς πρακτικοῖς καὶ ἡ ἀτομικὴ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἐξέφερεν ὁ κ. Ψύλλας· ὁ συνάδελφός μου κ. Ψύλλας εἶπεν, ὅτι ὑπάρχουν καὶ γαῖαι τοῦ κτήματος Παχῆ, αἵτινες κεῖνται ἐντὸς τοῦ λεκανοπεδίου, καὶ αὗται βεβαίως ὑπάγονται εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν, ὑπάρχουν ὅμως καὶ γαῖαι, αἵτινες εἶναι ἐκτὸς τοῦ λεκανοπεδίου, καὶ αὗται δὲν ὑπάγονται εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν. Ἑπομένως παρακαλῶ νὰ διορθωθῇ ἡ τελευταία παράγραφος τῶν πρακτικῶν.

§5ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ψηφισθέντος τοῦ Νόμου περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς βοσκῆς εἰς τὰ κτήματα τοῦ λεκανοπεδίου Ἀθηνῶν, οὐδεὶς ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ μεμφθῇ τὴν Βουλὴν, ἔχει ὅμως τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ, ὥστε ἡ γνώμη του νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὰ πρακτικά. Τί ἰσχυρίσθημεν ἡμεῖς ἐπὶ τοῦ βʹ. ἄρθρου; ἰσχυρίσθημεν ἁπλῶς καὶ καθαρῶς, ὅτι ἡ δύναμις τοῦ Κοινοβουλίου δὲν εἶναι ἀπόλυτος, ἀλλ’ ὅτι ἐξέρχεται τοῦτο τῆς εὐπρεπείας, ἀποφασίζον νὰ καταργήσῃ διάταξιν, τὴν ὁποίαν πρὸ τεσσάρων ἐτῶν ἐψήφισεν αὐτὸ τὸ Κοινοβούλιον, ἤτοι τὸ ἄρθρον 2. Ὑπεστηρίξαμεν, ὅτι ἔχει τὸ δικαίωμα τὸ Κοινοβούλιον νὰ ἀναγνωρίσῃ δημοσίαν ἀνάγκην καὶ νὰ ἀπαγορεύσῃ εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τὴν χρῆσιν τῆς ἰδιοκτησίας, ἀλλ’ εἴπομεν, ὅτι δὲν δύναται νὰ καταργήσῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἀποζημιώσεως, διότι τὸ Σύνταγμα εἶναι ῥητὸν, ἐπιτρέπεται λόγῳ δημοσίας ἀνάγκης ν’ ἀφαιρῆται ἡ ἰδιοκτησία, πάντοτε ὅμως προηγουμένης ἀποζημιώσεως, τὸν δὲ λόγον τῆς ἀποζημιώσεως οὔτε ἡ Βουλὴ, οὔτε ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, οὔτε κανεὶς δύναται νὰ καταργήσῃ· καὶ ἡ γνώμη αὐτὴ πρέπει νὰ καταχωρισθῇ εἰς τὰ πρακτικά. Αὐτὸ ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος· καὶ δὲν ἐννοοῦμεν νὰ ἀμφισβητήσωμεν τὸν πατριωτισμὸν, ὅστις βράζει εἰς τὰς καρδίας τῶν Βουλευτῶν τῆς Ἀττικῆς, ἡ Βουλὴ ὅμως δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ ἐπιβάλλῃ νόμους, χάριν προσωπικῶν συμφερόντων, προσβάλλουσα τὴν ἰδιοκτησίαν ἄνευ ἀποζημιώσεως.

§6Α. ΡΟΥΚΗΣ. Οὔτε συγγενεῖς ἔχω, οὔτε συμφέρον κανέν. Ἀλλὰ ὡς Ἕλλην θέλω, ὥστε οἱ κάτοικοι τῶν Ἀθηνῶν νὰ διοικῶνται ὅπως οἱ κάτοικοι τοῦ τελευταίου χωρίου τῆς Ἑλλάδος· σχέσεις δὲν ἔχω οὔτε μὲ τοὺς περιβολαραίους, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζονται ἀπὸ τὸν κ. Φιλήμονα, οὔτε μὲ τοὺς βοσκοὺς οἱ ὁποῖοι ἔχουν ποίμνια.

§7ΦΙΛΗΜΩΝ. Δὲν πρέπει νὰ μᾶς καταβιβάζητε τοσοῦτον.

§8ΡΟΥΚΗΣ. Ὁ κ. Ῥάλλης σᾶς εἶπεν, ὅτι τὰ πρακτικὰ δὲν εἶναι ἀκριβῆ. Ὁ κ. Ψύλλας ἠρωτήθη παρ’ ἐμοῦ. Ἐγὼ δὲν ἔχω τίποτε οὔτε μὲ τὸν Παχὺν, οὔτε μὲ τὸν Σκουζὲν, οὔτε μὲ κανένα· τοὺς γνωρίζω ὅπως καὶ τὸν κ. Ῥάλλην καὶ τὸν κ. Φιλήμονα, μὲ τοὺς ὁποίους ἐπίσης τίποτε δὲν μὲ συνδέει.

§9ΦΙΛΗΜΩΝ. Σᾶς συνδέει μία συναδελφότης, τὴν ὁποίαν δὲν ἠμπορεῖτε ν’ ἀρνηθῆτε, ἐπὶ δέκα ἔτη.

§10Α. ΡΟΥΚΗΣ. Ἐρωτῶ τὸν κ. Ψύλλαν, ὅταν εἷς ἄνθρωπος ἔχῃ 3,000 στρέμματα συνεχῆ, καὶ αὐτὰ περιλαμβάνονται εἰς τὸ λεκανοπέδιον, ἐμποδίζεται εἰς αὐτὰ ἡ βοσκή; Ὄχι, μοὶ λέγει. Τώρα ἐὰν ἡ Βουλὴ νομίζῃ, ὅτι ἠμπορεῖ νὰ τροποποιήσῃ, καὶ τὰ πρακτικὰ, ἂς τὸ κάμῃ.

§11ΦΙΛΗΜΩΝ. Δὲν νομίζω πρέπον ν’ ἀπαντήσω εἰς τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ὁ συνάδελφός μου καὶ φίλος μου κ. Δημητριάδης εἶπεν, ὅτι ἕνεκα προσωπικῶν λόγων ἐψηφίσθη αὐτὸς ὁ Νόμος. Ἐστὲ ἐν γνώσει καὶ τῶν ἤδη γενομένων καὶ τῶν κατὰ τὸ 1875, ὅπως ἀποφανθῆτε, ἐὰν αἱ προσωπικαὶ ἐνέργειαι ἡμῶν καὶ ἄλλοι λόγοι ὡδήγησαν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Νόμου.

§12Α. ΡΟΥΚΗΣ. Δὲν σᾶς συμφέρει.

§13ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἀπευθύνω μόνον δύω λέξεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς οὐσίας εἰς τὸν κ. Δημητριάδην. Κατὰ τὸ ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, περὶ ἀποζημιώσεως ἐν περιπτώσει ἀφαιρέσεως τῆς ἰδιοκτησίας, τὸν ἐρωτῶ, ἐὰν ἡ Ἀστυνομία ἀπαγορεύσῃ εἰς ἐμὲ, ἔχοντα δέκα στρέμματα ἐντὸς τῶν Ἀθηνῶν, νὰ ἐγείρω πυριτιδοποιεῖον ἢ κατάστημα δυναμίτιδος, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσω ἀποζημίωσιν; Ὄχι βέβαια. Ἐὰν θελήσῃ νὰ μοὶ ἀφαιρέσῃ τὴν ἰδιοκτησίαν, τότε ἔχω δικαίωμα ἀποζημιώσεως, οὐχὶ ὅμως ὅταν κανονίζηται ἡ χρῆσις τῆς ἰδιοκτησίας πρὸς τὸ συμφέρον τὸ κοινὸν τῶν ἄλλων. Σήμερον δὲν πρόκειται εἰμὴ περὶ τοῦ κανονισμοῦ τῆς χρήσεως τῆς ἰδιοκτησίας, πρὸς σωτηρίαν τοῦ δικαιώματος τῶν ἄλλων ἰδιοκτησιῶν. Χίλιοι παρὰ ἕνα εἶναι οἱ ἰδιοκτῆται οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὑπὲρ τοῦ Νόμου. Θέλετε ἕνεκα τῆς ἰδιοτροπίας ὀλίγων νὰ καταστρέψητε τὰ δικαιώματα πάντων; Ὅσον ἀφορᾷ τὴν πρότασιν, νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ κατὰ λέξιν ἡ γνώμη ἑνὸς ἑκάστου, δύναται νὰ γείνῃ, ἀλλὰ ἡ γνώμη ἑνὸς ἑκάστου δὲν εἶναι καὶ γνώμη τῆς Βουλῆς· διότι ἡ Βουλὴ, ψηφίσασα τὸν Νόμον αὐτὸν, δὲν παρέβη τὸ Σύνταγμα, καὶ ἑπομένως οὐδὲν δικαίωμα ἀποζημιώσεως ὑφίσταται.

§14Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, δὲν ἠθέλησα νὰ προσβάλω οὐδένα.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἰδέα σας, κύριε Δημητριάδη. Λοιπὸν διατυπώσατε τὴν πρότασίν σας.

§16ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὴν διετύπωσα. Ἐγὼ ἀπαντῶ εἰς τὸν φίλον μου κ. Φιλήμονα, τοῦ ὁποίου τὰς διακαεῖς καὶ φιλελευθέρους ἰδέας πάντοτε ἐξετίμησα, ὅτι πρέπει νὰ καταδέχηται ν’ ἀπαντᾷ, διότι δὲν θὰ λάβῃ ποτὲ ἀφορμὴν νὰ παρακληθῇ ν’ ἀπαντήσῃ. (Θόρυβος.)

§17ΦΙΛΗΜΩΝ. ..... (Θόρυβος.)

§18Α. ΡΟΥΚΗΣ. Τὸν παρεκαλέσατε, κύριε Φιλήμων, νὰ σᾶς κάμῃ Πρόεδρον τοῦ Δημοτικοῦ Συμβουλίου. (Θόρυβος.)

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἡσυχάσατε, παρακαλῶ.

§20ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, δὲν πολιτεύομαι κρυφίως ποτὲ, ἄλλως τε καὶ αἱ ἰδέαι μου δὲν μοὶ ἐπιτρέπουσι νὰ πολιτεύωμαι κρυφίως, ἀλλὰ πάντοτε δημοσίᾳ. (Θόρυβος). Λέγω λοιπὸν εἰς τὸν φίλον μου κ. Φιλήμονα, ὅτι ἐγὼ δὲν ἐνόησα νὰ τὸν προσβάλω, ἀλλ’ εἶπον, ὅτι δύναται νὰ βράζῃ ὅσον δύναται ὁ πατριωτισμὸς εἰς τὴν καρδίαν του, ἀλλὰ νὰ μὴ ἐκτρέπηται τῶν Νόμων.

§21ΨΥΛΛΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, παρακαλῶ. Ὁ κ. Ῥούκης παρεξήγησε τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους εἶπον χθές· μὲ ἠρώτησεν ἐὰν ἐννοῶ, ὅτι τὸ κτῆμα τοῦ κ. Παχῆ κεῖται ἐντὸς ἢ ἐκτὸς τοῦ λεκανοπεδίου, καὶ εἶπον τὸ ἑξῆς, ὅτι ὅσον μὲν μέρος, καθὰ γνωρίζω, κεῖται ἐντὸς τοῦ λεκανοπεδίου καὶ εἶναι φυτεῖαι, ἄμπελοι, ἐλαιῶνες καὶ γαῖαι καλλιεργήσιμοι, αὐτὸ βεβαίως τὸ μέρος θὰ ἐξαιρεθῇ, θὰ περιληφθῇ δηλαδὴ εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν τῆς βοσκήσεως ἐν αὐτῷ ποιμνίων, ὅσον δὲ μέρος κεῖται ἐκτὸς τοῦ λεκανοπεδίου καὶ εἶναι βοσκήσιμος τόπος, λειβάδιον, ἐκεῖνο θὰ μείνῃ ἐκτὸς τῆς ἀπαγορεύσεως.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ πρακτικόν: «Καὶ ὅτι ἐν τῷ χώρῳ τούτῳ, τοῦ λεκανοπεδίου δηλαδὴ, δὲν συμπεριλαμβάνεται τὸ ποτὲ κτῆμα τῆς Βασιλίσσης Ἀμαλίας, νῦν δὲ Παχῆ.»

§23ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Οὕτως ἐλέχθη χθές.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι κατὰ λέξιν γεγραμμένον.

§25ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ὅσον ἀφορᾷ, κ. Πρόεδρε, τὸ ζήτημα ἐὰν ὁ νόμος ἦναι συνταγματικὸς......

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου.

§27ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Πολὺ καλά.— Ὅσον ἀφορᾷ τὸ ἄλλο, λέγω, ὅτι ὁ κ. Ψύλλας ἔκαμε τὴν διάκρισιν αὐτὴν, ὅσον αὐτὸς γνωρίζει· κύριον ὅμως θέμα ἦτον ἡ ἀπαγόρευσις ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀστυνομικῆς διατάξεως, καὶ εἶπον ὡρισμένως, ὅτι τὰ ὅρια τῆς ἀστυνομικῆς διατάξεως αὐτὸ διαγράφουν.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιμένετε λοιπὸν νὰ διαγραφῇ αὐτὴ ἡ περίοδος;

§29ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Μάλιστα. Τόσον δ’ εἶναι βέβαιον, ὥστε ἐγὼ χθὲς εἶπον, ὅτι οὐδεμία ἀπαγόρευσις γίνεται, διότι αὐτὰ τὰ ὅρια εἶναι ἀπηγορευμένα. Ἡ ἀστυνομικὴ διάταξις ἔχει καλῶς, καὶ μάλιστα εἴπομεν θὰ συμπεριληφθῇ καὶ τὸ μέρος τοῦ Μαρουσίου καὶ τῆς Κηφισσίας.

§30ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι οὐδεὶς τῶν συναδέλφων ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι τὰ πρακτικὰ πρέπει νὰ περιλαμβάνουν ἄλλο τι παρ’ ὅ,τι πραγματικῶς ἔλαβε χώραν· τότε μόνον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ τις τὴν μεταβολὴν τῶν πρακτικῶν, ὅταν τὰ λαβόντα χώραν δὲν ἐκτίθενται ἀκριβῶς. Εὐτυχῶς εἶναι πρόσφατον εἰς τὴν μνήμην τῶν ἀξιοτίμων συναδέλφων πᾶν ὅ,τι ἐλέχθη χθὲς, καὶ τὸ ζήτημα ἠγέρθη κατὰ τὴν ψήφισιν τοῦ ἄρθρου 2, εἰς τὴν νέαν πρότασιν τοῦ ἐντίμου Βουλευτοῦ Ἀττικῆς, δι’ ἧς ἀπήτησε ν’ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον 2 τοῦ παλαιοῦ Νόμου. Τοῦτο βεβαίως εὑρῆκε σπουδαίαν ἀντίῤῥησιν. Ὁ κ. Ῥούκης εἶπεν, ὅτι ὑπάρχουν κτήματα μεγάλα ἐντὸς τοῦ λεκανοπεδίου αὐτοῦ, τῶν ὁποίων ὁ προορισμὸς εἶναι ἡ βοσκὴ τῶν ζώων, καὶ μολαταῦτα ἡ διάταξις αὕτη τ’ ἀποκλείει χωρὶς νὰ τὰ ὑπαγάγῃ εἰς τὴν διάταξιν, τὴν ὁποίαν εἶχε τὸ ἄρθρον 2 τοῦ παλαιοῦ Νόμου, καὶ ἔφερεν ὡς παράδειγμα τὸ κτῆμα τῆς πρώην Βασιλίσσης. Ὁ κ. Ψύλλας, ἀντικρούων τὸν κ. Ῥούκην, εἶπεν, ὅτι τὸ κτῆμα αὐτὸ δὲν ὑπάρχει ἐντὸς τοῦ λεκανοπεδίου, καὶ παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικά. Ἡ Βουλὴ ἠρκέσθη εἰς αὐτὴν τὴν παρατήρησιν, καὶ ὁ Νόμος ἐψηφίσθη ἄνευ περαιτέρω συζητήσεως. Εἶναι αὐτὰ ἀληθῆ ἢ ὄχι; Λοιπὸν πᾶσα μεταβολὴ σήμερον εἶναι περιττή, διότι τὰ πρακτικὰ συμφωνοῦν πρὸς ὅσα ὁ κ. Ψύλλας εἶπεν.

§31ΨΥΛΛΑΣ. Τὰ στενογραφημένα πρακτικά, ἐντὸς τῶν ὁποίων εἶναι γεγραμμένον ὅ,τι εἶπον, διαλαμβάνουσι κατὰ λέξιν βέβαια τί εἶπον χθές. Ἐὰν ὁ κ. Ῥικάκης ἢ οἱ κύριοι Βουλευταὶ θέλουν νὰ τεθῇ ὁλόκληρον τὸ μέρος τοῦτο ἐν τοῖς ἐπισήμοις πρακτικοῖς, δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίῤῥησιν.

§32ΡΑΛΛΗΣ. Ἐλπίζω, κύριοι, ὅτι ὁ κ. Ῥικάκης δὲν ἤθελε νὰ μοὶ δώσῃ μαθήματα φιλαληθείας διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τῆς ὁμιλίας του.

§33ΡΙΚΑΚΗΣ. Παρακαλῶ, δὲν ἤκουσα. Τί ἐννοεῖτε;

§34ΡΑΛΛΗΣ. Εἶπον, ὅτι ἐλπίζω, ὅτι δὲν ἐννοεῖτε νὰ μοὶ δώσητε μαθήματα φιλαληθείας.

§35ΡΙΚΑΚΗΣ. Διόλου δὲν ἐνόησα τοῦτο, οὔτε ἐνόησα ν’ ἀναφερθῶ εἰς τὴν ὁμιλίαν σας καθόλου.

§36ΡΑΛΛΗΣ. Εἴπατε, ὅτι τὰ γεγονότα εἶναι πρόσφατα καὶ δὲν πρέπει νὰ τ’ ἀμφισβητῶμεν, ἀλλὰ νὰ στηριχθῶμεν εἰς αὐτά. Τοῦτο δὲ πράττω ἐγώ, ζητῶν τὴν διόρθωσιν τῶν πρακτικῶν, διότι ἐὰν ὁ κ. Ψύλλας ἐξέφερεν ἀτομικὴν γνώμην, τὴν ἐξέφερε διὰ λογαριασμόν του. Ἐν τούτοις ἐδῶ βλέπω, ὅτι ἡ γνώμη τοῦ κ. Ψύλλα συγχωνεύεται καὶ μὲ τὴν ἰδικήν μου καὶ μὲ τὴν τῶν ἄλλων συναδέλφων μου, διότι ἀναγινώσκω τὰ ἑξῆς: «Ἐπὶ δὲ τοῦ ἄρθρου 2 ἐγένετο πρότασις ν’ ἀντικατασταθῶσιν αἱ λέξεις «τῶν ἄνω δήμων γαίας» διὰ τῶν λέξεων «τοῦ ἀνωτέρω λεκανοπεδίου», ὅπερ ἐγένετο δεκτὸν δι’ ἀναστάσεως, ἀφοῦ ἐπὶ τῇ ἐρωτήσει ἑνὸς τῶν Βουλευτῶν Δωρίδος οἱ Βουλευταὶ Ἀττικῆς ἀπὸ κοινοῦ ἐξήγησαν, ὅτι τὰ ὅρια τοῦ λεκανοπεδίου Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς ῥητῶς διαγράφονται ἐν τῇ ὑπ’ ἀριθ. 30 τοῦ 1871 ἀστυνομικῇ διατάξει ὡς ἑξῆς κτλ.» Καὶ ὡς πρὸς τοῦτο εἴμεθα σύμφωνοι. Ἀλλὰ κατόπιν προσθέτει «καὶ ὅτι ἐν τοῖς ὁρίοις τούτοις δὲν συμπεριλαμβάνεται τὸ ποτὲ κτῆμα τῆς Βασιλίσσης Ἀμαλίας, νῦν δὲ Παχῆ κτλ.». Τοῦτο εἶναι ἀτομικὴ γνώμη τοῦ κ. Ψύλλα, καὶ πρέπει νὰ διατυπωθῇ ὡς ἰδική του γνώμη.

§37ΨΥΛΛΑΣ. Ἐγὼ εἶπον, καθὰ ἐγὼ γνωρίζω, ὅσαι γαῖαι συμπεριλαμβάνονται, δὲν εἶπον ὁλόκληρον τὸ κτῆμα.

§38ΡΑΛΛΗΣ. Τότε εἴμεθα σύμφωνοι. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι ἐγὼ μᾶλλον εἶχον δικαίωμα νὰ ὑπομνήσω, ὅτι τὰ πραγματικὰ γεγονότα ἔλαβον χώραν, ὅπως ἐγὼ ὑπεστήριξα, καὶ καθ’ ἃ τὸ λεκανοπέδιον ἔχει τὰ ὅρια, ἅτινα ὁρίζει ἡ διάταξις τοῦ 1871.

§39ΡΙΚΑΚΗΣ. Νὰ τεθῇ, ὅτι ὁ κ. Ψύλλας εἶπε τοῦτο ἀτομικῶς.

§40ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Ὁ κ. Ψύλλας εἶπεν, ὅτι τὸ κτῆμα τῆς Βασιλίσσης Ἀμαλίας ἐν μέρει εἶναι ἐντός, καὶ ἐν μέρει εἶναι ἐκτός.

§41ΨΥΛΛΑΣ. Μάλιστα, καὶ σήμερον τὸ αὐτὸ λέγω.

§42ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἑπομένως δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ν’ ἀπαλειφθῇ αὐτὸ τὸ μέρος.

§43ΡΙΚΑΚΗΣ. Νὰ γραφῶσιν αὐτοὶ οἱ λόγοι τοῦ κ. Ψύλλα.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ γνώμη του αὐτολεξεὶ εἶναι διατετυπωμένη εἰς τὰ στενογραφημένα πρακτικά.

§45ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἂς γραφῇ καὶ εἰς τὰ ἐπίσημα.

§46ΨΥΛΛΑΣ. Τὰ πρακτικὰ δὲν εἶχον ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον· ἐγὼ εἶπον, ὅτι, καθὰ ἐγὼ γνωρίζω, ὁ κ. Παχῆς ἔχει γαίας βοσκησίμους εἰς τὸ κτῆμά του, αἵτινες κεῖνται ἐκτὸς τοῦ λεκανοπεδίου, καὶ αὐτὰς βεβαίως ἐννοῶ ἐκτὸς τῆς ἀπαγορεύσεως· ὅσαι δὲ γαῖαι κεῖνται ἐντὸς τοῦ λεκανοπεδίου, αὐταὶ ὑπόκεινται εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν. Αὐτὸ εἶπον ἀπὸ τοῦ βήματος χθὲς, καὶ ἐπικαλοῦμαι καὶ τὴν μαρτυρίαν τοῦ συναδέλφου μας κ. Σκουζὲ, εἰς τὸν ὁποῖον τὸ αὐτὸ εἶπον χθὲς καὶ πρὸ τῆς συνεδριάσεως.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινεῖ λοιπὸν ἡ Βουλὴ ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ παράγραφος αὕτη;

§48ΤΙΝΕΣ. Ποία;

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ τοῦ κτήματος Παχῆ. Ὁ κ. Δημητριάδης ζητεῖ νὰ προστεθῇ εἰς τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τὸ ἑξῆς: «Τὰ ἀνωτέρω ἀντέκρουσαν τινες, ἰσχυρισθέντες, ὅτι διὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου οὐδεμία τοῦ Συντάγματος παραβιάζεται διάταξις.»

§50ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ κάμω τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἐγγράφως ἀνέπτυξε τὴν ἰδέαν του ὅλως διόλου διαφόρως παρ’ ὅπως τὴν ἀνέπτυξε προφορικῶς ὁ κ. Δημητριάδης, εὔχομαι δὲ εἰς αὐτὸν καὶ εἰς τοὺς Βουλευτὰς τῶν Ἐπαρχιῶν νὰ ὑποστηρίζωσι πάντοτε τοιαῦτα προσωπικὰ συμφέροντα, οἷα ἐκεῖνα, εἰς ἃ ἀποβλέπει τὸ Νομοσχέδιον περὶ βοσκῆς, εἰς δὲ τὰς Κυβερνήσεις νὰ κυρῶσι πάντοτε τοιούτους ἀντισυνταγματικοὺς Νόμους.

§51Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγὼ, κύριε Πρόεδρε, λέγω, ὅτι εἶναι ὀρθὸν νὰ μὴ ἐγγραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ αὐτὸ τὸ μέρος, καθότι τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ δὲν περιλαμβάνουσι παρ’ ὅ,τι λαμβάνει χώραν κατὰ τὴν συζήτησιν. Ἀλλὰ πῶς ὁ κ. Δημητριάδης ζητεῖ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὰ πρακτικὰ σχεδὸν ὁλόκληρος ἰδέα, ἥτις δὲν συνεζητήθη ποσῶς; θαυμάζω δὲ συγχρόνως πῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν τὸ ἀποκρούει, καθόσον προτεινομένης τῆς εὐχῆς, ὅπως μείνῃ ὁ νόμος οὗτος ἄκυρος, προβάλλεται ὡς λόγος τὸ ἀντισυνταγματικὸν τοῦ Νόμου. Εἰς τοιαῦτα δὲ ζητήματα δημοσίας τάξεως ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λαμβάνῃ πάντοτε τὸν λόγον, καὶ ἐξίσταμαι πῶς ἡ Κυβέρνησις δὲν ἐξέφρασε τὴν γνώμην της ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος τῆς συνταγματικότητος καὶ περὶ τοῦ νομίμου τῆς προτάσεως τῆς γενομένης.

§52ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.) Τὴν ἑσπέραν τῆς προχθὲς ὡμίλησα, καὶ τότε ἐξέφερον τὴν ἐμὴν γνώμην· οἵαν δὲ γνώμην ἔχει ἡ Κυβέρνησις θὰ γείνῃ γνωστὸν εἰς τὴν Βουλὴν ἐκ τῆς πορείας, τὴν ὁποίαν θὰ ἀκολουθήσῃ ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου, ἂν θὰ τὸ ὑποβάλῃ εἰς τὴν κύρωσιν τοῦ Βασιλέως ἢ ὄχι.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὰ πρακτικὰ κυροῦνται, ἐγένετο δὲ καὶ ἡ διαγραφὴ καὶ ἡ προσθήκη. Ἡ ἐπιτροπὴ τῶν Ναυτικῶν ὑπέβαλεν ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ ἐμπορικῆς ναυτιλίας. Ἡ ἐπιτροπὴ τῆς δικαιοσύνης ὑπέβαλεν ἔκθεσιν ἐπὶ διαφόρων Νομοσχεδίων. Ὁ Ὑπουργὸς τῆς Ἐκπαιδεύσεως ὑπέβαλε κατάλογον τῶν ὑποτροφιῶν, ἐκ τοῦ ὁποίου ἐμφαίνεται πόσα ἕκαστος τῶν διατελεσάντων Ὑπουργῶν ἀπὸ τοῦ 1864 καὶ ἐντεῦθεν διέθεσεν ἐκ κληροδοτημάτων.

§54ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶχον ἀπόφασιν, ὅ,τι δήποτε καὶ ἂν ἐξηκολούθει νὰ συμβαίνῃ ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου ἐκ μέρους οἱασδήποτε ἀρχῆς νὰ μὴ κάμω καμμίαν ἐπερώτησιν. Ἀλλὰ τὴν ἀπόφασίν μου αὐτὴν μετέβαλον, διότι τὰ συμβαίνοντα ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ μου συνωδεύθησαν ἐσχάτως καὶ μὲ φόνον. Τὴν 13 Ἰανουαρίου εἰς ἓν ἐκ τῶν καλλιτέρων χωρίων τοῦ Δήμου Ἀγραίων τῆς Εὐρυτανίας χρηστὸς πολίτης, ὁ κ. Κορεντζέλος, φονεύεται ὑπὸ στρατιωτικοῦ ἀποσπάσματος πανηγυρικῶς. Καὶ ποῖος λόγος προτείνεται ὡς δικαιολογία; ὅτι ὁ πολίτης αὐτὸς ὕβρισε τὸ ἀπόσπασμα, αὐτὸ εἶναι ἡ ἀπολογία τοῦ φόνου, ὅστις ἐτελέσθη εἰς ἓν ἐκ τῶν σημαντικωτέρων χωρίων. Ἐὰν τὰ γινόμενα ἐν γένει εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου καὶ ἰδίως εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον δὲν συνωδεύοντο τελευταῖον καὶ μὲ ἓν τοιοῦτον τραγικὸν γεγονὸς, δὲν ἤθελον καταδεχθῆ πλέον νὰ λάβω τὸν λόγον καὶ νὰ κάμω ἐπερωτήσεις δι’ ἐκεῖνα, ἅτινα συμβαίνουν συστηματικῶς καὶ εἰς ἄλλας μὲν ἐπαρχίας καὶ εἰς τὴν ἰδικήν μου. Καὶ ὅταν βλέπω, κύριοι, ὅτι ἀρχίζουν πλέον καὶ φόνοι τελούμενοι ὑπὸ ὀργάνων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἔχω δικαίωμα ν’ ἀναπολήσω ἄλλα τεκμήρια περὶ ἄλλων γεγονότων, καὶ ἑπομένως νὰ συμπεράνω, ὅτι τὸ γεγονὸς τοῦ φόνου δὲν εἶναι γεγονὸς ὅλως τυχαῖον. Δὲν εἶναι δυνατὸν, κύριοι, κανεὶς ποτὲ ν’ ἀποδείξῃ ψηλαφητὴν τὴν εὐθύνην τῶν ἀνωτέρων ἀρχῶν ἐν ταῖς παρανομίαις, αἵτινες συμβαίνουν εἰς τὰς ἐπαρχίας· βεβαίως δὲν δύναταί τις ποτὲ νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ στρατιώτης, ἢ ὁ ἔπαρχος, ἢ ὁ ταμίας, ἢ ὁ ἔφορος ἔπραξεν οὕτως ἢ ἄλλως, ὅτι εὐθύνεται ἀμέσως διὰ τὰς πράξεις των αὐτὰς ἡ ἀνωτέρα ἀρχή. Ἀλλὰ, κύριοι, ἂν ἄλλο τι δὲν ἀποδεικνύῃ ἡ τοιαύτη συχνὴ ἐμφάνισις τοιούτων φαινομένων, δὲν ἀποδεικνύῃ τοὐλάχιστον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον λίαν μετρίως ὁ κ. Λομβάρδος εἶπεν, ὅτι ἐξέφυγεν ἡ διοίκησις ἀπὸ τὰς χεῖρας τῆς Κυβερνήσεως. Τώρα ποῖα φαινόμενα ἔχω εἰς τὸν Δῆμον ἐκεῖνον, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ὑποθέτω, ὅτι ἡ θρασύτης, ἣν ἀπέδειξε τὸ ἀπόσπασμα, δὲν ἦτο τυχαία; ἔχω γεγονότα συστηματικῆς καταδιώξεως τῆς μιᾶς μερίδος ἐν τῷ Δήμῳ ἐκείνῳ. Ἐθεωρήθη ἴσως μικρὸν πρᾶγμα, ὅτε ἄλλοτε ἔκαμον ἐπερώτησιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, διὰ τί ἐτοποθέτησεν ἕνα λόχον ἐξαιρετικῶς εἰς ἓν χωρίον, τὸ χωρίον Φραγγίσταν, ἀφοῦ τὸν ἀπέσπασεν ἀπὸ τὴν ἕδραν τοῦ δήμου ἐκείνου, ὅπου διέμενε πάντοτε καὶ ὅπου θὰ ἦτο συμφερωτέρα ἡ παρουσία του εἰς τὴν δημοσίαν τάξιν, διότι θὰ εἶχε πλησίον καὶ τὰς ἄλλας ἀρχὰς, καὶ ὅμως τὸν ἐκίνησε καὶ τὸν ἔστειλεν εἰς τὸ ἄλλο χωρίον. Τὸ γνωρίζουν καὶ τὰ μικρὰ παιδιὰ ἐν τῷ Δήμῳ ἐκείνῳ, διατί ἐστάλη ὁ λόχος ἀπὸ τὸ Κεράσοβον εἰς τὴν Φραγγίσταν· ὄχι διότι ἔπρεπε δῆθεν νὰ φεισθοῦν τῶν στρατιωτῶν, καθόσον ἡ Φραγγίστα ἦτο χωρίον ὀλιγώτερον ψυχρὸν ἀπὸ τὸ Κεράσοβον, ἀλλὰ διότι ἔπρεπε νὰ γενῇ ἡ τιμώρησις τοῦ χωρίου ἐκείνου. Οἱ δὲ στρατιῶται, ὅταν εἶδον γενομένην μίαν τοποθέτησιν ἑνὸς στρατιωτικοῦ σώματος κακῶς ἀπεθρασύνθησαν, ὅταν ἦναι γνωστὸν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ὁποῖα ὑπῆρξαν τὰ ἐλατήρια, δι’ ἃ ἐστάλη, καὶ ἂν κατ’ ἀποπλάνησιν ἡ Κυβέρνησις μετῆλθε τὸ μέτρον αὐτὸ, τότε δύναται νὰ εὑρεθῇ καὶ στρατιώτης, ὅστις προβαίνων καὶ εἰς μεγαλείτερα ἀκόμη ὑποθέτει, ὅτι οὕτως ἐνεργῶν εὐαρεστεῖ εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Καὶ διατί ἆρά γε ὁ λόχος ἐκεῖνος νὰ σταλῇ εἰς τὸ χωρίον, τὸ ὁποῖον εἶπον ἐξαιρετικῶς ἐσχάτως, ἐνῷ πάντοτε ὑπῆρχεν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ Δήμου; Εἰς τὸ χωρίον ἐκεῖνο μετέβην κατὰ πρῶτον, ὅτε ἤρχισεν ἡ ἐκλογικὴ ἐνέργεια· τὸ χωρίον ἐκεῖνο συνεκεντρώθη τὸ πρῶτον μέχρις ἑνὸς καὶ ἔκαμε καὶ προκηρύξεις ὑπὲρ ἐμοῦ, ὧν ἐγὼ δὲν ἠθέλησα νὰ κάμω χρῆσιν, εἰς τὸ χωρίον ἐκεῖνο οἱ ἀντίθετοί μου κἄπως δὲν ἔλαβον καλὴν ὑποδοχήν· ἐν αὐτοῖς δὲ μένει καὶ ἡ οἰκογένεια καὶ οἱ συγγενεῖς τοῦ δημάρχου, ὅστις εἶναι φίλος μου ἐπιστήθιος καὶ ὅστις ἔγεινε δήμαρχος διὰ παμψηφίας σχεδὸν, διότι ἐπὶ ψήφων 780 ὑπερτέρησε κατὰ 325 εἰς τὰς ἐκλογὰς τοὺς ὑποψηφίους τῶν ἀντιπάλων μου. Τὰ νομίζετε, κύριοι, ἀσήμαντα ταῦτα; Καὶ ἂν καθ’ ἑαυτὸ ὑποτεθῶσιν, ὅτι εἶναι μικρὰ, φέρουν ὅμως τὰς συνεπείας τὰς ἐμμέσους. Καὶ φαντασθῆτε, κύριοι, εἰς ποῖον σημεῖον κατήντησαν οἱ ὑπάλληλοι εἰς τὴν καταδίωξιν μερικῶν προσώπων. Κατὰ τοῦ δημάρχου αὐτοῦ ἐγένετο μία καταγγελία, ἥτις καὶ ἐρήμην αὐτοῦ ἀπεῤῥίφθη ὑπὸ τοῦ Πλημμελειοδικείου. Κατηγγέλθη ὁ δήμαρχος αὐτὸς ὑπὸ τοῦ Ἐπάρχου, ὅτι δῆθεν ἔστειλε τοὺς καταλόγους τῶν ἀῤῥένων κατὰ τὸν στρατολογικὸν νόμον ἀργά. Καὶ ἐν τούτοις πρῶτος μὲν εἶχε στείλει τοὺς καταλόγους ἕτερος δήμαρχος, ὁ τῶν Ἀρακυνθίων, συγγενής μου, καὶ δεύτερος ἐκ τῶν ἐννέα δημάρχων τῆς ἐπαρχίας μου ὁ καταγγελθείς. Τὴν ἄλλην φορὰν ἔκαμα ἐπερώτησιν περὶ ἑτέρας παρανομίας, συνεπεία τῆς ὁποίας συλλαμβάνεται ὅλως αὐθαιρέτως καὶ φέρεται εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας εἷς Ν. Κόκοτος ἐκ τοῦ ἰδίου Δήμου ὡς δῆθεν κληροῦχος· ἔδωκα ἀναφορὰν, καὶ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐζητήθη λόγος ἀπὸ τὸν ἔπαρχον καὶ ὁ ἔπαρχος ἀπηξίωσε ν’ ἀπαντήσῃ· τὰ θεωρεῖτε, κύριοι, τυχαῖα αὐτά; Παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τὴν Κυβέρνησιν ἐν γένει πρῶτον νὰ μεριμνήσῃ δεόντως περὶ τῆς πρεπούσης πραγματικῆς καὶ οὐχὶ διὰ τῶν χαρτίων καταδιώξεως τοῦ ἐγκλήματος ἐκείνου τοῦ φοβεροῦ, ὅπερ διεπράχθη κατὰ τοῦ ἀτυχοῦς Κορεντζέλου. Καὶ τὸ λέγω τοῦτο οὐχὶ ὁρμώμενος ἀπὸ ἀγανάκτησιν κατὰ τῶν Στρατιωτικῶν ἀποσπασμάτων ἐν γένει, ἀπεναντίας ἀπὸ μέριμναν ὑπὲρ αὐτῶν, διότι αἱ παρεκτροπαί τινων ἐξ αὐτῶν ρίπτουσι δηλητήριον εἰς τὴν κοινωνίαν ἐναντίον ἐν γένει τοῦ στρατοῦ, καὶ τοιουτοτρόπως παρίσταται ἀδίκως ὑπεύθυνος ὁ στρατὸς ὅλος διὰ τὰς παρεκτροπὰς εὐαρίθμων· δεύτερον παρακαλῶ τὸν ἴδιον Ὑπουργὸν νὰ ἄρῃ ἐκεῖνο τὸ σκάνδαλον, τὸ ὁποῖον συνετέλεσεν εἰς τὸ νὰ προβῶσι στρατιῶται καὶ εἰς ἐγκλήματα, θεωρήσαντες πιθανῶς πρὸς τοῖς ἄλλοις, ἐκ πλάνης βεβαίως, ὅτι καὶ ὑπηρετοῦσι τὴν Κυβέρνησιν τοιουτοτρόπως· νὰ ἐπαναφέρῃ δηλ. τὸν λόγον ἐκεῖ ὅπου ἦτο πάντοτε καὶ ἐκεῖ ὅπου πρέπει νὰ ἦναι. Παρακαλῶ τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μεριμνήσῃ ἐν γένει περὶ τῆς διοικήσεως, τὴν ὁποίαν κάμνει ὁ ἔπαρχος Εὐρυτανίας, καὶ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν ἁρμοδίων ὑπαλλήλων του, ἵνα μὴ συμβαίνουν αὐτὰ τὰ πράγματα. Ἄλλοτε παρεκάλεσα τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μοὶ δώσῃ λόγον καὶ περὶ τῆς καταστάσεως, εἰς ἣν εὑρίσκεται ἡ ὑπόθεσις τοῦ δρόμου ἀπὸ Καρπενησίου μέχρι Προυσοῦ· ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, νομίζω, ὅτι ἐννοεῖ πολὺ καλὰ τὴν ἐπερώτησίν μου, διότι γνωρίζει πολὺ καλὰ τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Ἐπαναλαμβάνω καὶ σήμερον τὴν αὐτὴν ἐπερώτησιν, ἔγεινεν ὁ δρόμος, παρεδόθη ἢ ὄχι; Ἂν παρεδόθη, πῶς δὲν ὑπῆρχε μία ἐπιτήρησις καὶ κατεστράφη καθολοκληρίαν; ἂν δὲν παρεδόθη, διατί δὲν παρεδόθη ἐπὶ τόσα ἔτη; Ἐπαναλαμβάνω τὴν ἐπερώτησιν αὐτὴν καὶ προσθέτω τὴν ἐπερώτησιν περὶ τοῦ φόνου· παρακαλῶ νὰ δοθῶσιν αἱ δέουσαι ἀπαντήσεις, καὶ συγχρόνως νὰ καταβληθῇ ἡ δέουσα μέριμνα, διὰ νὰ ἐκλείψῃ, εἰ δυνατὸν, ἡ τοιαύτη κατάστασις.

§55ΣΤ. ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργοῦ ἐπί τινος ἀτόπου, ὅπερ ἀπό τινων ἐτῶν πέραν τοῦ μέτρου συμβαίνει εἰς τὰ δικαστήρια πολλῶν ἐπαρχιῶν, ἰδίως ὅμως ἐν τοῖς δικαστηρίοις τῆς πρωτευούσης. Ἐνῷ κατὰ νόμον εἶναι ὡρισμέναι αἱ σχολάσιμοι, καὶ βεβαίως δὲν ἐπιτρέπεται πέραν αὐτῶν νὰ ἀργῶσι τὰ δικαστήρια, ἴσως δὲ ἠδύνατό τις εἰπεῖν, ὅτι αἱ σχολάσιμοι αὐταί εἰσι παραπολλαὶ, οὐχ ἧττον συχνότατα παρουσιάζονται παραδείγματα δικαστηρίων, τὰ ὁποῖα ἄνευ λόγου δὲν συνεδριάζουσι καθ’ ἡμέρας ἐργασίμους. Τοῦτο τοσοῦτον ὀλιγώτερον ἐπιτρέπεται, καθόσον τὰ δικαστήρια τῆς πρωτευούσης δὲν δύνανται νὰ καυχηθῶσιν, ὅτι εἶναι ἐνήμερα. Ὁ Ἄρειος Πάγος εἶναι ὀπίσω τρία ἔτη, τοῦ δὲ Ἐφετείου τὸ μὲν τμῆμα τῶν συνήθων δύω ἔτη, τῶν δ’ ἐμπορικῶν 7 μῆνας, τὸ δὲ τῶν συνοπτικῶν ἓν ἔτος. Τὸ Πρωτοδικεῖον δὲν εἶναι ἐπίσης καθ’ ἅπαντα τὰ τμήματα αὐτοῦ ἐνήμερον. Ἤθελον ἐννοήσει, ἐὰν ἐνήμερα δικαστήρια ἤργουν, ἔστω, καὶ μίαν ἡμέραν πέραν τῶν σχολασίμων· ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὰ δικαστήρια, εἰς οἵαν κατάστασιν εὑρίσκονται, δὲν ἔχουσι δικαίωμα νὰ βλάπτωσιν, ἀργοῦντα, τὰ συμφέροντα τῶν δικαζομένων πολιτῶν.

§56ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Εἰς τὴν ἀργίαν τῶν δικαστῶν ἀποδίδετε τοῦτο;

§57ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Τὸ ἀποδίδω εἰς τὴν ἐπιθυμίαν τινῶν δικαστῶν νὰ μὴ ἐργάζωνται, ὡς πρέπει, ὁ δὲ ὀργανισμὸς τῶν δικαστηρίων χορηγεῖ τὴν ἀπαιτουμένην ἐξουσίαν εἰς τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν, ὅπως συστήσῃ αὐτοῖς τὴν αὐστηρὰν ἐφαρμογὴν τοῦ καθήκοντος.

§58ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ἠξεύρετε ὅμως, ὅτι καὶ οἱ δικηγόροι προκαλοῦν αὐτὴν τὴν κατάστασιν· καὶ σήμερον εἶπον οἱ δικηγόροι νὰ μὴ γείνῃ συνεδρίασις, καὶ προχθές.

§59ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὑπηρέτησα καὶ ὡς δικαστὴς καὶ ὡς δικηγόρος, καὶ γινώσκω τί συμβαίνει. Καὶ ἂν ὅλοι οἱ δικηγόροι ζητήσωσιν ἀπὸ τῶν δικαστηρίων νὰ μὴ συνεδριάζουν, τὰ δικαστήρια πρέπει νὰ ἐπιβάλλουν τὸν νόμον εἰς τοὺς δικηγόρους.

§60ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι, ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν μίαν ἀναφορὰν ἑνὸς ὑπηκόου Ἕλληνος, δηλ. Ἕλληνος καταγομένου ἐκ τῶν δούλων ἐπαρχιῶν, ὅστις εἶναι σπουδαστὴς ἐνταῦθα, καὶ ὁ ὁποῖος παραπονεῖται κατὰ τοῦ ὑποπροξένου Πύργου, διότι ἠναγκάσθη νὰ γείνῃ Βούλγαρος. Ὁ κύριος αὐτὸς μετὰ διατριβὴν ἐν Ῥουμανίᾳ ἤθελε νὰ κατέλθῃ εἰς Ἀθήνας, ὅπως ἐξακολουθήσῃ τὰς σπουδὰς αὐτοῦ, διερχόμενος δὲ διὰ Πύργου, ὅπως ἐπιθεωρήσῃ τὸ διαβατήριον αὐτοῦ, ἐζητήθη ὑπὸ τοῦ ὑποπροξένου ἐκεῖ νὰ λάβῃ διαμονητήριον. Τώρα ἡ διαφορὰ τοῦ διαμονητηρίου εἶναι ἓν εἶδος κέρδους. Ὁ κύριος οὗτος εἶπεν, ὅτι δὲν ἐννοεῖ νὰ μείνῃ ἐν Πύργῳ, καθόσον ἡ ἀποστολή του τὸν καλεῖ εἰς Ἀθήνας. Ὁ κύριος αὐτὸς συνελήφθη ὑπὸ Βουλγάρων χωροφυλάκων ἐντολῇ τοῦ ὑποπροξένου, διότι δὲν ἠθέλησε νὰ ὑπακούσῃ, ὅτε ἠναγκάσθη νὰ καταφύγῃ εἰς τὰς Βουλγαρικὰς ἀρχὰς νὰ γείνῃ Βούλγαρος, πρὸς ἀπαλλαγήν του ἀπὸ τὰς καταδιώξεις τοῦ ὑποπροξένου τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἔλαβε βουλγαρικὸν διαβατήριον, ὅπως δυνηθῇ καὶ ἔλθῃ ἐνταῦθα. Ἀλλ’ ἅμα ἦλθεν εἰς Ἀθήνας, ἔσπευσε νὰ λάβῃ τὸ βάπτισμα τῆς Ἑλληνικῆς παλλιγγενεσίας του, τὴν ἰδιότητα τοῦ πολίτου Ἕλληνος, δημοτογραφηθεὶς, ἐνταῦθα. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι δὲν ἠρνήθη τὰ αἰσθήματά του, ἀλλ’ ἔρχεται σήμερον δι’ ἐμοῦ νὰ παραστήσῃ τὴν ὑπόθεσιν ταύτην εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ δείξῃ, ὅτι ἡ θέσις τοῦ Ἑλληνισμοῦ ἐκεῖ εἶναι δεινή. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν εἶναι παρὼν, ἀλλ’ ἐγὼ ὑποβάλλω μίαν ἐπερώτησιν, ἥτις θέλει χρησιμεύσει εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Διαδίδεται, ὅτι ὑπάρχει πρότασις ἐνοικιάσεως τῶν Τελωνείων, καὶ ὅτι προσφέρεται διὰ τοῦτο ἀπὸ κεφαλαιούχους τὸ ποσὸν τῶν 20,000,000. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι, ἀφοῦ τὰ Τελωνεῖα ἀποφέρουσι ποσὸν 15,000,000 σήμερον, τὰ δὲ 5,000,000 πιθανῶς θὰ ἦναι ἡ δαπάνη πρὸς συντήρησίν των, ἡ τοιαύτη πρότασις, ἂν ἀληθεύσῃ, ἠμπορεῖ νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν καὶ νὰ ἐξετασθῇ καὶ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ παρὰ τῆς Βουλῆς. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι εἰς τὰ Μέθανα ὑπάρχουν λουτρὰ, τὰ ὁποῖα ἐκ τῆς ἐπί τινα ἔτη ἄχρι τοῦδε χρήσεως ἀπεδείχθησαν ἀνώτερα τῶν ἄλλων ἢ ἐπίσης ὠφέλιμα, ὡς καὶ τὰ λοιπὰ ἀλλαχοῦ ὑπάρχοντα, μὲ τὸ πλεονέκτημα ὅμως, ὅτι ἔχουν εὐκολίαν εἰς τὴν ἐκεῖ μετάβασιν, καὶ ἀκόμη, ὅτι εἶναι πλησίον τῆς πρωτευούσης. Λοιπὸν διὰ τὰ λουτρὰ αὐτὰ ἡ ἰδιωτικὴ φιλοπονία κατώρθωσεν ὅ,τι ἠδύνατο· κατόπιν ὅμως τὸ Δημόσιον, ἅμα ἰδὸν, ὅτι ταῦτα ἀποφέρουσι κέρδος τι, τὰ ἐχαρακτήρισεν ὡς δημόσιον νόμημα, καὶ ἐπετέθη πρὸς ἰδιοποίησιν αὐτῶν, καίτοι ἀναβλυζόντων τῶν ὑδάτων ἐπὶ ἰδιωτικῆς ἰδιοκτησίας κατὰ τῶν ἰδιοκτητῶν, καὶ ἐναντίον ὅλων τῶν λοιπῶν ἀξιώσεων καὶ τοῦ Δήμου, τὰ οἰκειοποιήθη ἐπὶ τέλους καὶ τὰ ἐνοικιάζει· ἀφοῦ δὲ τὸ δημόσιον ὠφελεῖται ἐκ τῆς ἐνοικιάσεως, ἔχει ὑποχρέωσιν νὰ μεριμνήσῃ περὶ αὐτῶν τῶν λουτρῶν καὶ τὰ διορθώσῃ, διότι τὰ λουτρὰ αὐτὰ κατήντησαν λάκκοι πλήρεις βορβόρου. Ἤθελον λοιπὸν συστήσει τὴν ἐπιδιόρθωσιν τῶν λουτρῶν αὐτῶν εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως ἀποδῶσι χρήσιμα κατὰ τὴν ἐποχὴν ἀκριβῶς, καθ’ ἣν ἐπίκειται ἡ χρῆσις αὐτῶν. Ἐπίκειται ἀκόμη, κύριοι, καὶ μία ἄλλη ἀνάγκη ἡ περὶ τῶν μὴ γενομένων δηλώσεων ἐθνικῶν κτημάτων, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐσκόπει νὰ προβῇ εἰς ἐκποιήσεις ἐλαιοδένδρων καὶ ἄλλων κτημάτων, τὰ ὁποῖα δὲν ἐδηλώθησαν, ἐν τούτοις κατέχονται ἀπὸ συμπολίτας μας. Ὑπάρχει περὶ τούτου Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ προταχθῇ πολλῶν ἄλλων περὶ ἐπιχορηγήσεων καὶ ἄλλων, οὐδενὸς κοινοῦ καὶ σπουδαίου συμφέροντος ἐθνικοῦ, νομοσχεδίων, καὶ εἶναι ἀνάγκη νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἐπίσης ὑπάρχει τάξις πολιτῶν, ἥτις δὲν δύναται νὰ τραπῇ εἰς ὡρισμένον ἔργον, ἡ τάξις, περὶ ἧς ὑπέβαλον Νομοσχέδιον πρό τινων ἡμερῶν, τῶν μηχανικῶν τοῦ πολεμικοῦ λεγομένου ναυτικοῦ. Αὐτοὶ ἐτέθησαν εἰς ἀργίαν, πρέπει δὲ νὰ ἐμφανίζωνται ὁσάκις προσκληθῶσι, καὶ ἐνῷ ἠδύναντο νὰ ὑπηρετήσωσι μισθούμενοι πολυετῶς εἰς βιομηχανικὰ καταστήματα ἢ ἀλλαχοῦ, μένουν ἤδη μετέωροι διὰ τὸ ἄδηλον τῶν διαθέσεων τῆς δημοσίου ὑπηρεσίας, ἤτοι τῷ ὄντι ἐν ἀργίᾳ, ἄνευ μισθοῦ, ἄνευ συντάξεως καὶ ἄνευ ἄρτου.

§61ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν.) Δὲν εἶναι εἰς ἀργίαν κανείς. Οἱ μηχανικοὶ οἱ ἀπολυθέντες ἕνεκα τῶν οἰκονομικῶν, εἶναι πολῖται ἐλεύθεροι καὶ δύνανται νὰ ὑπηρετήσωσι καὶ νὰ ὑπάγουν ὅπου θέλουν. Τὸ περὶ μηχανικῶν Νομοσχέδιον εἰσήγαγον ἑβδόμην φορὰν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἐπεθύμουν νὰ συζητηθῇ, ἀλλ’ ὅτι σήμερον εὑρίσκονται εἰς ἀργίαν δὲν εἶναι ἀληθές, δύνανται νὰ κάμουν ὅ,τι θέλουν χωρὶς νὰ ἔχουν καμμίαν ὑποχρέωσιν.

§62ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ αὐτό· οὐχ’ ἧττον παρακαλῶ, ὅπως τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἀκόμη ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλήν. (Θόρυβος.) Κύριοι δὲν ἔχετε νὰ συζητήσητε τίποτε σπουδαιότερον, ὥστε νὰ μὴ θέλητε νὰ ἀκροασθῆτε. Πρόκειται ἐν τῇ ἡμερησίᾳ διατάξει μόνον περὶ ὑπαλλήλων τῆς ἐφορίας Ἀττικῆς καὶ περὶ ἐπιμισθίων, ἀντικείμενα ὅλως πάρεργα καὶ οὐδόλως ἐπείγοντα· ἑπομένως ἐξακολουθῶ. Παρατηροῦμεν μίαν κατάστασιν ἀνώμαλον ἐν ταῖς ἐπαρχίαις καὶ ἐν τῇ πρωτευούσῃ, τὸ νὰ διαιρῶνται αἱ ἐπαρχίαι εἰς δύω στρατόπεδα, οὕτως εἰπεῖν, οἱ μὲν νὰ ἦναι οἱ καταδυναστεύοντες, οἱ δὲ οἱ καταδυναστευόμενοι ἀναλόγως τοῦ ἰσχύοντος πολιτικοῦ κόμματος, τὸ ὁποῖον ἐπιβάλλει τοῖς ἀντιθέτοις τὰ δεινὰ τῆς αἰχμαλωσίας. Εἰς πρόληψιν τούτου τοῦ κακοῦ ὑπέβαλον Νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐν μέρει περιστέλλεται αὐτὸ τὸ κακόν, τὸ Νομοσχέδιον περὶ ἀμετακινήτου τῶν ὑπαλλήλων. (Θόρυβος). Δὲν τὸ ἐμελετήσατε καὶ ὁ θόρυβος ἀποδεικνύει τὸ ἀμελέτητον ὑμῶν. Προτείνω λοιπὸν ὅπως καὶ αὐτὸ τὸ Νομοσχέδιον τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, διότι καὶ αὐτὸ, ἐπαναλαμβάνω, εἶναι σπουδαιότερον ἀπὸ τὰ ἐπιμίσθια τοῦ ἐπιθεωρητοῦ τῶν μεταλλείων καὶ τὴν προσθήκην ὑπαλλήλων εἰς τὴν ἐφορίαν Ἀττικῆς. Ἐπ’ αὐτῶν λοιπὸν τῶν ζητημάτων, πρῶτον τῶν ἐπερωτήσεων, καὶ δεύτερον τῶν προτάσεών μου, ὅπως προταχθῶσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὰ Νομοσχέδια αὐτά, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ γνωματεύσῃ.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἅμα ὑποβληθῶσιν αἱ ἐκθέσεις τῶν ἐπιτροπῶν, θὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Αἱ ἁρμόδιαι ἐπιτροπαὶ παρακαλοῦνται νὰ ἐπισπεύσουν τὴν ὑποβολὴν τῶν ἐκθέσεών των. Ἡ ἐπιτροπὴ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε διαφόρους ἐκθέσεις ἐπὶ Νομοσχεδίων. Ἡ χήρα Θεοδώρου Ἀντωνοπούλου ἐκ τοῦ Δήμου Ἀμβρακίας ζητεῖ μηνιαῖον βοήθημα, διὰ τὸν ἄδικον φόνον τοῦ συζύγου της ὑπὸ τοῦ φυγοδίκου Βουκᾶ. Ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς τῶν οἰκονομικῶν διενεμήθη, καὶ φρονῶ, ὅτι αὔριον πρῶτον ἀντικείμενον θὰ ἦναι ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ. Εἶναι σύμφωνος ἡ Βουλή;

§64ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§65ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν.) Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Λομβάρδου πληροφορῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ δημοδιδάσκαλος κ. Γουλιάρης φέρει πτυχίον τοῦ 1866 γʹ. τάξεως: ἡ ὑπηρεσία δὲν ἔχει καμμίαν ἀφορμὴν κατ’ αὐτοῦ, ἑπομένως ἐὰν σεῖς ἔχητε λόγους, οἵτινες παρακωλύουν τὸν διορισμὸν αὐτοῦ, παρακαλῶ νὰ μοὶ τὸ ἀνακοινώσητε.

§66ΝΕΓΚΑΣ. Ἐναντίον τοῦ δημοδιδασκάλου τούτου δὲν ὑπάρχει ἄλλος λόγος, εἰμὴ ὅτι διατελεῖ πρὸ 18 μηνῶν φυγόδικος, καὶ ὅτι διὰ βουλεύματος ὁριστικοῦ παρεπέμφθη ἐνώπιον τοῦ κακουργοδικείου, ἐπὶ δολίᾳ χρεωκοπίᾳ.

§67ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἂν τὸ ἐλέγατε προχθὲς, ἤθελον τηλεγραφήσει ἀμέσως εἰς τὸν Εἰσαγγελέα νὰ μὲ πληροφορήσῃ.

§68ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πῶς συμβαίνει νὰ ἦναι φυγόδικος καὶ νὰ μὴν ἦναι γνωστὸν τοῦτο;

§69ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ἡ ὑπηρεσία δὲν τὸ γνωρίζει. Αὐτὸς διωρίσθη πρό τινων ἡμερῶν, αὐτὴν δὲ τὴν στιγμὴν μανθάνω, ὅτι εἶναι φυγόδικος. Θὰ ἐξετάσω, καὶ ἂν ἦναι ἀληθὲς, θὰ τὸν παύσω ἀμέσως. Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν Νομοσχέδιον περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, ἕτερον περὶ ἐπιθεωρήσεως τῶν σχολείων, τρίτον περὶ διδασκαλείων, τέταρτον περὶ παρθεναγωγείων, καὶ πέμπτον περὶ δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως, δηλ. περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐκκλησιαστικῶν πρὸς ἐξέλεγξιν δημοτικῆς ἐκπαιδεύσεως. Συνοδεύονται μὲ ἐκθέσεις.

§70ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Προχθὲς, ὡς ἐνθυμεῖσθε, καὶ ὡς ἐνθυμεῖται καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς, τῷ εἶπον, ὅτι εἶδον σημειωμένον, ὅτι διωρίσθη αὐτὸς, καὶ δὲν τὸ ἐπίστευα· ὅτι γνωρίζω, ὅτι ἄλλοτε εἶχε διορισθῆ δημοδιδάσκαλος, ἀλλὰ δὲν ἠξεύρω διὰ πόσον καιρὸν, ἀντὶ νὰ ἦναι εἰς τὸ σχολεῖον, ἦτον εἰς τὸ ἐμπορικόν του κατάστημα, καὶ ἐπληρώνετο τὸν μισθὸν τοῦ διδασκάλου. Ἕνας Νομάρχης εὐσυνείδητος τὸν εἰσήγαγεν εἰς τὸ δικαστήριον, καὶ τὸ δικαστήριον, νομίζω, τὸν κατεδίκασε, καὶ συνεπείᾳ τῆς καταδίκης, ἡ ὑπηρεσία τοῦ Ὑπουργείου πρέπει νὰ τὸ ἠξεύρῃ, ἐπαύθη. Σᾶς εἶπον δὲ, ὅτι τοῦτον ἐὰν τὸν διωρίσατε, φοβοῦμαι ὅτι εἶναι φυγόδικος ἐπὶ δολίᾳ χρεωκοπίᾳ, καὶ προσέξατε. Ἠξεύρω, ὅτι, ἐσεῖς δὲν τὸ ἐκάματε ἐν γνώσει.

§71ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ὅταν προχθὲς μοὶ ἐκάματε τὴν ἐπερώτησιν ἐπληροφορήθην ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, ὅτι εἶναι δημοδιδάσκαλος τρίτης τάξεως ἀπὸ τοῦ 1866: ἡ ὑπηρεσία δὲν ἔχει κατ’ αὐτοῦ οὐδέν. Τώρα, μετὰ τὰς πληροφορίας αὐτὰς, θέλω τηλεγραφήσει, καὶ θέλω πληροφορηθῆ, καὶ ἐὰν ἔχωνται ἀληθείας, ἐστὲ βέβαιος, ὅτι θὰ τὸν παύσω ἀμέσως.

§72ΝΕΓΚΑΣ. Ὁμολογῶ καὶ ἐγὼ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τὰ εἶπε πολὺ σωστὰ, ὅτι ἡ ὑπηρεσία δὲν ἔχει γνῶσιν. Κατὰ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἔλαβον ἐκ Ζακύνθου, ὁ διορισμὸς τοῦ διδασκάλου τούτου δὲν ἐστάλη εἰς τὴν Νομαρχίαν, ἀλλ’ ἀπ’ εὐθείας εἰς τὸν κατηγορούμενον καὶ τὸν φυγόδικον, καὶ δὲν ἠξεύρουν ποῦ εὑρίσκεται, ἐκοινοποιήθη μόνον, ὅτι διωρίσθη ὁ δεῖνα.

§73ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὑποβάλλω, κύριοι, τὴν συνομολογηθεῖσαν μεταξὺ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τοῦ διευθυντοῦ τῆς γενικῆς πιστωτικῆς τραπέζης σύμβασιν, τῆς ὁποίας ἔκαμε μνείαν χθὲς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, καὶ τὴν ὁποίαν δὲν δύναται νὰ ὑποβάλῃ αὐτοπροσώπως, διότι ἀσθενεῖ. Ὑποβάλλω συνάμα καὶ τὸ σχετικὸν Νομοσχέδιον πρὸς κύρωσιν τῆς συμβάσεως ταύτης, παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Πρόεδρον νὰ διατάξῃ νὰ τυπωθοῦν.

§74ΦΛΩΡΙΑΣ. Θὰ παρακαλέσω νὰ κατατεθῇ, ἐπειδὴ ἔχει σχέσιν πρὸς τὴν ἐπερώτησιν τὸ περὶ Ἰονικῆς τραπέζης, νὰ συζητηθῇ δὲ ταυτοχρόνως αὔριον.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν, ἀφοῦ τυπωθῇ.

§76ΒΑΛΤΙΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.) Ἀπαντῶ εἰς τὴν ἐπερώτησιν τοῦ Βουλευτοῦ Εὐρυτανίας κ. Χατζοπούλου, διὰ τί μετέθεσα τὴν ἕδραν λόχου τινὸς τοῦ πρώτου τάγματος τῶν εὐζώνων ἀπὸ τὸ Κεράσοβον εἰς Φραγγίσταν, καὶ εἰς τὴν ἑτέραν, δηλ. καὶ ὅτι εἷς στρατιωτικὸς διεπράξατο ἔγκλημα ἐν Εὐρυτανίᾳ. Λοιπὸν τὴν μετάθεσιν ἐνήργησα ἐν τῷ δικαιώματί μου, δὲν γνωρίζω δὲ νὰ ὑπάρχῃ περιορισμὸς εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἀπαγορεύων τοιοῦτόν τι. Μολαταῦτα, ἀφοῦ τοῦτο ἔλαβε χώραν, ὁ κ. Χατζόπουλος δὲν ἐπαύσατο ἐπισκεπτόμενός με εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καὶ ἐκλιπαρῶν παρ’ ἐμοῦ τὴν συγκατάθεσιν νὰ ἐπαναφέρω τὸν λόχον εἰς Κεράσοβον, θέτων μοι ὡς λόγον, ὅτι οἱ κάτοικοι τῆς Φραγγίστας κατὰ τὰς τελευταίας ἐκλογὰς τὸν ἐπροτίμησαν ἀπέναντι ὅλων τῶν ὑποψηφίων Βουλευτῶν, ὅτι εἶναι εἰς αὐτὸν ἀφοσιωμένοι, καὶ φοβεῖται ἢ φοβοῦνται οἱ κάτοικοι, ὅτι ἡ μετάθεσις τῆς ἕδρας τοῦ λόχου ἐγένετο πρὸς ἐξυπηρέτησιν πολιτικῶν συμφερόντων τῶν ἀντιθέτων τοῦ κ. Χατζοπούλου. Ὅταν ἤκουσα τὰς παρατηρήσεις ταύτας, ὁμολογῶ, ὅτι τὰς ἔλαβον ὑπὸ σπουδαίαν ἔποψιν, διότι δὲν ἠθέλησα τὸ παράπαν, ἐγὼ τοὐλάχιστον, νὰ θεωρηθῶ ὄργανον οἱουδήποτε πολιτευομένου. Ἐπειδὴ ὅμως κατὰ τὴν ἐμὴν πεποίθησιν ἐνηργήθη ἡ μετάθεσις, ἠθέλησα νὰ λάβω ἀπὸ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας γνώμην, καὶ ἀπετάθην πρὸς τὸν διοικητὴν τοῦ ά. τάγματος τῶν εὐζώνων, καὶ ῥητῶς ἐν τῇ διαταγῇ ἔλεγον πρὸς αὐτὸν νὰ γνωμοδοτήσῃ ποῦ συμφέρει ὑπὸ καθαρῶς στρατιωτικὴν ἔποψιν νὰ ἦναι ἡ ἕδρα τοῦ λόχου, εἰς Φραγγίσταν ἢ εἰς Κεράσοβον, καὶ ὅτι ἐννοῶ καὶ ἀπαιτῶ ἡ ἀπάντησις νὰ ἦναι ξένη πάσης πολιτικῆς σκέψεως. Ὁ διοικητὴς μοὶ ἀπήντησεν, ὅτι ἡ ἕδρα συμφέρει ὑπὸ στρατιωτικὴν ἔποψιν νὰ ἦναι εἰς Φραγγίσταν, δηλ. συνεφώνησε μὲ τὴν πρᾶξιν τοῦ Ὑπουργοῦ. Ὡς πρὸς τὸ ἕτερον ζήτημα, δηλ. τὸν φόνον, ἔχουν διαταχθῇ τὰ εἰκότα.

§77Δ. ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Ἤκουσα παρ’ ἀξιοτίμου συναδέλφου, διότι δὲν ἤμην ἐδῶ, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν ἐν πρώτοις, ὅτι ἐγὼ μεταβὰς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐξελιπάρησα διὰ τὴν μετάθεσιν τοῦ λόχου.

§78ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Παρεκαλέσατε.

§79ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς μίαν αἴτησιν ἢ καὶ ἓν παράπονον, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ πᾶς πολίτης, καὶ πολὺ περισσότερον Βουλευτὴς, ἠμπορεῖ νὰ δώσῃ οἱονδήποτε ὄνομα ἕκαστος θέλει’ δὲν ἠξεύρω ὅμως ἐὰν ἁρμόζῃ ἡ λέξις τῆς ἐκλιπαρήσεως ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§80ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ἠκούσατε τί εἶπον;

§81ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴπατε, ὅτι παρεκάλεσα.

§82ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Καὶ εἶπον καὶ τὸν λόγον, ὅτι τὸ ἐζητήσατε, διὰ νὰ μὴ παρεξηγηθῇ ἡ Κυβέρνησις· ἐθεωρήσατε, ὅτι οἱ κάτοικοι, οἱ ὁποῖοι σᾶς ἐτίμησαν ἀπέναντι ὅλων τῶν ἄλλων μὲ τὴν μονοψηφίαν, μήπως θεωροῦνται τιμωρημένοι.

§83ΧΑΤΖΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸν κ. Ὑπουργὸν εἶχον κάμει πράγματι τὴν παράστασιν αὐτὴν, εἶπον, ὅτι λυποῦμαι πολὺ διὰ μίαν παρεξήγησιν ἐκ τῆς τοποθετήσεως ἑνὸς λόγου, ἡ ὁποία βεβαίως ἐλαττώνει εἰς τὴν διάνοιαν τῶν ἀνθρώπων τὴν ὑπόληψιν, τὴν ὀφειλομένην εἰς τὴν Κυβέρνησιν· ὤφειλον δὲ νὰ κάμω αὐτὴν τὴν παράστασιν πρὶν προβῶ εἰς ἐπερώτησιν ἐπὶ τοιούτου ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον ἀνήκει πραγματικῶς εἰς τὴν ἐξουσίαν τοῦ Ὑπουργοῦ. Βεβαίως δὲν ἠμπορῶ νὰ ἀμφισβητήσω τὸ δικαίωμα τοῦ διορίζειν καὶ παύειν ὑπαλλήλους, πολὺ δὲ ὀλιγώτερον τοῦ τοποθετεῖν στρατιωτικὰς δυνάμεις. Δι’ αὐτὸ ἤθελον νὰ ὑπενθυμίσω ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ἰδιαιτέρως παρέστησα εἰς τὸν κ. ὑπουργόν· ἐπρόσθεσα λοιπόν, ὅτι μία παρεξήγησις ἐκ μέρους τῶν λοιπῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας ἔφερεν ἄλλα ἀτοπήματα χειρότερα. Τὰ τῆς ἰδιαιτέρας συνδιαλέξεως μεταξὺ ἐμοῦ καὶ τοῦ ὄντως ἀξιοτίμου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, τί εἶπον πρὸς αὐτὸν καὶ τί αὐτὸς μοὶ ἀπήντησε, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐκθέσω, διὰ νὰ μὴ ἀπασχολῆται ἡ Βουλὴ εἰς μάτην, καὶ διότι ἦτον ἰδιαιτέρα συνδιάλεξις. Βεβαίως εἶναι ἐν τῇ ἐξουσίᾳ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τοποθετῇ τὰς στρατιωτικὰς δυνάμεις, ἀλλὰ νομίζω, ὅταν μάλιστα συμβαίνουν πολλὰ ἀτοπήματα σχετιζόμενα μὲ τὴν διαγωγὴν τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, δὲν εἶναι ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἀποχρῶσα ἐξήγησις, ὅτι αὐτὸ τὸ ἔπραξα κατὰ τὴν ἰδίαν μου κρίσιν, διότι ἕκαστος δύναται νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι δὲν ἦτον ἀποχρῶν καθαρὸς στρατιωτικὸς λόγος, καὶ ἡ ἐξήγησις, τὴν ὁποίαν ἕκαστος ἐκ τῶν Βουλευτῶν δύναται νὰ κάμῃ, ἐκ τῆς τοιαύτης τοποθετήσεως, συνδέεται μὲ τὴν κρίσιν καὶ τὸν ἔλεγχον τῆς Βουλῆς, ὁ ὁποῖος γίνεται καὶ ἐν τῇ συνειδήσει. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὄχι μόνον δικαίωμα ἐνασκεῖ κανείς, ἀλλὰ καὶ καθῆκον νὰ ὑπενθυμίζῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰς παρεξηγήσεις, ἔστω, αἱ ὁποῖαι ἠμποροῦν νὰ συμβαίνουν ἐξ ἀδικαιολογήτων μέτρων, αἱ ὁποῖαι φθάνουν εἰς ὀδυνηρὰ πολλάκις ἀποτελέσματα, ὅταν γίνωνται ἀπὸ ἓν ἀγροῖκον πρόσωπον. Ἔκαμα δὲ τὰ παράπονα, διότι δὲν ἐπιθυμῶ διόλου νὰ ῥίπτηται εἰς τὴν κοινωνίαν ἕν δηλητήριον ἐναντίον τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων, διότι ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι ὀλίγοι εἶναι οἱ παρεκτρεπόμενοι, ὥστε καὶ χάριν τοῦ στρατοῦ ἐν γένει καὶ αὐτῶν τῶν ἰδίων πρέπει νὰ γίνεται ταχεῖα καὶ πραγματικὴ ἡ τιμώρησις, ἵνα καὶ οἱ ἐγκληματήσαντες σωφρονίζωνται. Χάριν δὲ τῆς ἀποφυγῆς τῶν τοιούτων παρεκτροπῶν, ὑπέμνησα τὴν προσοχὴν, τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἐπὶ ἐκείνων τῶν ἀντικειμένων, τὰ ὁποῖα ἀπόκεινται μὲν εἰς τὴν ἐξουσίαν της, ἀλλ’ ὅταν δὲν γίνωνται ὡς πρέπει ἢ εὐλόγως, παρεξηγοῦνται, φέρουν ἀτοπήματα μεγάλα.

§84ΡΑΛΛΗΣ. Κύριοι, ἐν τῇ κωμοπόλει τοῦ Λαυρίου ὑπάρχει ὁδὸς, ἥτις καλεῖται «Μεγάλη ὁδὸς,» ἐπ’ αὐτῆς δὲ τὸ Δημόσιον κέκτηται διάφορα γήπεδα, τὰ ὁποῖα διῄρεσε εἰς τετράγωνα, ἕκαστον δὲ τούτων εἰς οἰκόπεδα. Πολλὰ ἐκ τῶν οἰκοπέδων τούτων ἐξεποιήθησαν, ἄλλα μὲν πρὸς 6 χιλ. δραχμῶν, ἄλλα πρὸς 5 χιλ. καὶ ἄλλα πρὸς 5,020· σημειώσατε, ὅτι πάντα ταῦτα εἶναι ἴσης ἐκτάσεως, ἐξεποιοῦντο δὲ συμφώνως πρὸς τὸν νόμον διὰ δημοπρασίας. Παραδόξως ὅμως, ὡς ἔμαθον ἐσχάτως, ἐξεποιήθησαν πρό τινων μηνῶν δύω οἰκόπεδα, ἴσως τὰ κάλλιστα πάντων, τὰ ὑπ’ ἀριθμοὺς 87 καὶ 90 τοῦ 9 τετραγώνου, ἀντὶ δραχ. 1,600 ἀμφότερα. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἐπλανήθη ὁ Ὑπουργὸς ὁ ὑπογράψας τὰ σχετικὰ παραχωρητήρια, διὰ τοῦτο δὲ καὶ χάριν αὐτοῦ τοῦ Ὑπουργοῦ, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως ἐρευνήσῃ τὴν ὑπόθεσιν, μήπως ἐπέλθῃ ζημία εἰς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου.

§85ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.) Παρακαλῶ νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἡ παρατήρησις αὕτη, διὰ νὰ ἐξετάσω τὴν ὑπόθεσιν, καὶ ἐὰν ἔχῃ οὕτω, βεβαίως θὰ φέρω τὴν διόρθωσιν, ἐὰν ἦναι καιρὸς νὰ ἐπέλθῃ τοιαύτη.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως περὶ τοῦ προνομίου τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης.

§87ΣΕΡΒΟΣ. Ἀπέναντι τοῦ Νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον παρουσίασεν ἐν ὀνόματι τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, καὶ ἀπέναντι τῶν προτάσεων, τὰς ὁποίας ἔκαμον οἱ ἔντιμοι Βουλευταὶ Ἰακωβάτος καὶ Πολυλᾶς, εἶναι ἀνάγκη ἀπαραίτητος νὰ ἔλθῃ πρὸ πάντων εἰς συζήτησιν τὸ Νομοσχέδιον τῆς Κυβερνήσεως, καὶ αὐταὶ αἱ προτάσεις εἶναι θέμα ἀδιάσπαστον αὐτοῦ, καὶ εἶναι ἀνάγκη συνάμα νὰ συζητηθῶσι. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν καὶ τὴν Κυβέρνησιν, ὅπως φέρῃ τὸ ἀντικείμενον ὅσον ἔνεστι ταχύτερον εἰς συζήτησιν, νὰ μείνωσι δὲ αἱ προτάσεις ὡς ἔχουν, ἕως ὅτου ἔλθῃ καὶ αὐτῶν τὸ ἀντικείμενον.

§88ΠΟΛΥΛΑΣ. Ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ κ. Σέρβου· ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχουσιν ἔγγραφα ἀπαραίτητα, ὅπως διαφωτισθῇ ἡ Βουλή, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ παρακαλέσῃ τὸν κύριον πρόεδρον νὰ διατάξῃ τὴν τύπωσιν τοῦ Νόμου τοῦ Ἰονίου Κράτους περὶ Τραπεζῶν, τὴν πρᾶξιν τῆς Γερουσίας, δι’ ἧς ἐδόθη ἡ ἄδεια εἰς τὴν Ἰονικὴν Τράπεζαν, καὶ τρίτον νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ ἡ σύμβασις, τὴν ὁποίαν συνῆψεν ἡ Κυβέρνησις μετὰ τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης κατὰ τὸ 1878. Τὸ ἀντικείμενον εἶναι μεγίστης σπουδαιότητος, καὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν ἡ Βουλὴ νὰ ἐννοήσῃ τὸ ζήτημα, ἂν δὲν ἴδῃ τὸν νόμον, περὶ οὗ ὡμίλησα, χωρὶς νὰ ἴδῃ τὰς συμβάσεις τὰς προηγουμένας. Νομίζω δὲ ἀναγκαῖον νὰ σᾶς παρακαλέσω ὥστε νὰ συστήσητε εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, ὅπως ἐπεξεργασθῇ τὸ σπουδαῖον τοῦτο θέμα καὶ διευκολυνθῇ ἡ περὶ τούτου συζήτησις. Πρὸ πάντων δὲ ἀποτείνομαι εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ὀφείλει νὰ προσπαθήσῃ νὰ συμβιβάσῃ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι λίαν δύσκολα.

§89ΝΙΚΟΚΑΒΟΥΡΑΣ. Παρακαλῶ νὰ ψηφισθῇ ἡμέρα συζητήσεως οὐχὶ μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν, διότι δυνατὸν νὰ παραταθῇ ἡ συζήτησις καὶ ἐπὶ 15 ἡμέρας.

§90Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Κύριοι, διερμηνεύων τὸ φρόνημα τοῦ Ἑπτανησιακοῦ λαοῦ, ἀφοῦ ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἦμαι ἀντιπρόσωπος μιᾶς τῶν νήσων, ἐκφράζων καὶ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ ὅλου σχεδὸν τῶν ἐν Ἀθήναις ἀντιπροσώπων τῆς Ἑπτανήσου, παρακαλῶ θερμῶς καὶ Βουλευτὰς καὶ Κυβέρνησιν, νὰ προτάξωσι τὸ ζήτημα αὐτὸ. Εἰς ὃ σημεῖον εὐτυχεῖς περιστάσεις τὸ ἤγαγον, ἐκτὸς τοῦ ὅτι εἶναι ζήτημα ζωτικὸν διὰ τὴν Ἑπτάνησον, εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον θὰ ἔχῃ εὐεργετικὰ ἀποτελέσματα καὶ διὰ τὴν λοιπὴν Ἑλλάδα. Διὰ τῆς προκειμένης συμβάσεως ἡ Πιστωτικὴ Τράπεζα τῆς Ἑλλάδος ζητεῖ τὸ προνόμιον τῆς συστάσεως ἀγροτικῆς Τραπέζης ἐν Ἑπτανήσῳ· ὅλαι δὲ αἱ ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος ἔχουν συμφέρον νὰ ἴδουν τοιαύτας Τραπέζας συσταινομένας, διότι ἅμα συστηθῇ ἡ Τράπεζα αὕτη ἐν Ἑπτανήσῳ, ἀμέσως ὁ τόκος θὰ καταβιβασθῇ εἰς 6% μόνον. Ἐκεῖνο λοιπὸν, τὸ ὁποῖον παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ἐκ μέρους τῆς πλειονότητος τῶν Ἑπτανησίων, εἶναι ἡ ἐπίσπευσις τῆς συζητήσεως τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον τὸ ζήτημα τῆς συμβάσεως συνεζητήθη μεταξὺ τῶν διαφερομένων, καὶ οὐδεμία ἄλλη ἐπιτροπὴ, εἰς ἣν δύναται νὰ παραπεμφθῇ, δὲν θὰ παρουσιάσῃ τίποτε νέον.

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρατηρῶ, ὅτι ἡ συζήτησις αὕτη εἶναι πρόωρος, πρὶν τυπωθῇ τὸ Νομοσχέδιον, διανεμηθῇ εἰς τοὺς Βουλευτὰς καὶ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§92ΦΛΩΡΙΑΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Πολυλᾶ εἶναι ἀνεξάρτητος.

§93ΠΟΛΥΛΑΣ. Ὑπάρχει εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ Νομοσχέδιον δὲν ἐτυπώθη.

§95ΠΟΛΥΛΑΣ. Ἐγὼ προσπαθῶ, κύριοι, νὰ συντελέσω ὥστε νὰ ἐπιταχυνθῇ ἡ λύσις· εἶπον ὅμως, ὅτι ἔχω ἀνάγκην, ἔχει δὲ καὶ ἡ Βουλὴ, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα ὅλα, ὅσα ἀνάγονται εἰς τοιοῦτο ἀντικείμενον· ἀπαραίτητα δὲ ἔγγραφα εἶναι ὁ νόμος ὁ Ἰονικὸς, τὸν ὁποῖον δὲν γνωρίζει οὐδεὶς ἐν τῇ Βουλῇ, δὲν εἶναι δὲ ἔγγραφον πολυσέλιδον, καὶ δύναται νὰ τυπωθῇ συγχρόνως μετὰ τῆς συμβάσεως. Σᾶς λέγω δὲ ἀπὸ τοῦδε, καὶ θὰ ὑποστηρίξω, ὅτι αἱ ἐργασίαι αὗται πρέπει νὰ συμβαδίσωσιν. Ἡ Βουλὴ ἂς ἀποφασίσῃ ὅ,τι θέλει. Δὲν δύναμαι ὅμως ν’ ἀφήσω ἀπαρατήρητον ἐνταῦθα, ὅτι εὑρέθη Βουλευτὴς ἐξ Ἑπτανήσου, ὅστις νομίζων, ὅτι διερμηνεύει τὸ φρόνημα τῆς Ἑπτανήσου, ἐκφράζει γνώμην......

§96ΣΤΑΪΚΟΣ. Εἶπον τῆς πλειονότητος.

§97ΠΟΛΥΛΑΣ. Λυποῦμαι, λέγω, ὅτι διερμηνεύων τὸ φρόνημα ὑποδεικνύει, ὅτι ὑπάρχει διάστασις γνωμῶν περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ἐνῷ, κύριοι, δύναμαι ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι ὡς πρὸς τὸ κῦρος τοῦ νόμου ὅλοι συνεφωνήσαμεν, ὅτι ὁ νόμος ἐκεῖνος δὲν ὑπάρχει· δεύτερον ὀφείλω ἀπὸ τοῦ βήματος νὰ σᾶς βεβαιώσω, ὅτι τὴν σύμβασιν περὶ τῆς ὁποίας πρόκειται οὔτε τὴν ἀνέγνωσα, ὥστε οὐδεμίαν δύναμαι νὰ ἔχω περὶ αὐτῆς γνώμην, καὶ δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅ,τι ἐῤῥέθη, ὅτι οἱ ἀμέσως ἐνδιαφερόμενοι ἔχουν γνῶσιν τοιαύτης συμβάσεως. Νομίζω, ὅτι ἐκ τῶν ἐνδιαφερομένων δὲν εἴμεθα ἡμεῖς οἱ τελευταῖοι οἱ ἀντιπροαωπεύοντες τὴν Κέρκυραν, καὶ ἡμεῖς λέγομεν πανδήμως, ὅτι οὐδεμίαν γνῶσιν ἐλάβομεν τῆς συμβάσεως.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ζητεῖ ὁ κ. Πολυλᾶς, θέλουσι τυπωθῆ. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν περὶ ἀπονομῆς βοηθημάτων εἰς τὴν ἐγγονὴν τοῦ ἀειμνήστου Βαρβάκη. Θὰ γείνῃ μία μυστικὴ ψηφοφορία καὶ διὰ τὴν ἀρχὴν καὶ διὰ τὰ καθέκαστα καὶ διὰ τὸ σύνολον. Γίνεται μυστικὴ διὰ σφαιριδίων ψηφοφορία.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 134, 112 εἰς τὸ ναὶ, καὶ 22 εἰς τὸ ὄχι. Ὥστε ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ Νομοσχέδιον εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἱδρύσεως ταμείου τῶν Βουλευτῶν.

§100ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι, εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν τοῦ Νομοσχεδίου τούτου συνέπεσε νὰ μὴ ἦμαι παρών· ἤδη ἐπὶ τῆς δευτέρας ἀναγνώσεως λαμβάνω τὸν λόγον καὶ ἀποκρούω αὐτὸ, διότι θεωρῶ τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο τόσον ἄτοπον, ὥστε ὤφειλεν οὔτε τὰς πύλας τοῦ Βουλευτηρίου νὰ μὴν εἶχε διέλθει. Εἰς τὴν κατάστασιν τὴν πολιτικὴν τῆς Ἑλλάδος ἀφορῶντες ἤθελον προτιμήσει οὐ μόνον γόητρα νὰ μὴ προστίθενται εἰς τὴν βουλευτικὴν θέσιν, ἀλλὰ ἡ βουλευτικὴ ἀποστολὴ νὰ γείνῃ τοιαύτη ὁποία ἦτο ἐν τῇ Ῥωμαϊκῇ αὐτοκρατορίᾳ ἐπὶ τῶν τελευταίων αὐτοκρατορικῶν χρόνων, δηλ. νὰ ἦναι βάρος καὶ νὰ περιβάλληται μὲ ἐπαχθείας, διατί; Διὰ νὰ παύσῃ ἡ βουλευτομανία καὶ ἡ ἐντεῦθεν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ἐξασκουμένη καταπίεσις· ἤθελον νὰ ἦναι ἀληθὲς βάρος ἡ βουλευτικὴ ἐντολὴ, ἵνα παύσῃ αὐτὴ ἡ τάσις, ἡ ὁποία ἐπικρατεῖ πρὸς τὸ πολιτεύεσθαι. Ἐνῷ λοιπὸν ἔχομεν ἤδη τοιαύτην τινὰ κατάστασιν τῶν πνευμάτων, ἐρχόμεθα νὰ ἐνισχύσωμεν ἐκεῖνον τὸν πόθον, ἐκείνην τὴν τάσιν, τὴν ὁποίαν ἀκατάσχετον θεωροῦμεν εἰς τοὺς πολιτευομένους, διὰ νὰ διαιωνισθῶσιν ἐν τῇ πολιτικῇ καὶ σήμερον, ὡς ἔχουν τὰ πράγματα, βλέπομεν, ὅτι ἐμφιλοχωρεῖ τάξις πολιτευομένων, τῶν ὁποίων ἡ διαιώνισις ἐν τῇ πολιτείᾳ ἐπιφέρει ὀλέθρια ἀποτελέσματα. Πῶς δυνάμεθα λοιπὸν νὰ προσθέσωμεν καὶ νέον γόητρον; Ἐγὼ ἤθελον προσθέσει καὶ ἕτερόν τι ἐπαχθὲς διὰ τὸν Βουλευτὴν, νὰ μὴ λαμβάνῃ τὴν ἀποζημίωσιν, τὴν ὁποίαν λαμβάνει. (Θόρυβος.) Μὴ θέλετε, κύριοι, νὰ παρουσιαζώμεθα ὑπὸ τὴν ἔποψιν, ὅτι εἴμεθα οἱ καλλίτεροι ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, καὶ ὅτι εἴμεθα τὰ πρόσωπα τὰ μᾶλλον χρήσιμα, διὰ τοῦτο ἐκλεγόμεθα· δὲν εἴμεθα οἱ μόνοι οἱ ἐν ταῖς ἐπαρχίαις συγκεντροῦντες ἑαυτοῖς πᾶσαν τὴν ἱκανότητα, ἀποκλείει δὲ τὴν ἱκανότητα ἡ ἀνάπτυξις πάθους διὰ τὴν κατάληψιν αὐτῆς τῆς ἀντιπροσωπείας, τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν νὰ συνδέσωμεν μετὰ χρηματικῆς ἐξασφαλίσεως διὰ τὸ μέλλον. Οἱ ἀντιπρόσωποι πρέπει νὰ ἦναι ἐλεύθεροι, καὶ πρὸς τοῦτο πρέπει νὰ ἦναι βάρος δι’ αὐτοὺς ἡ ἀντιπροσωπεία καὶ οὐχὶ μία κατάστασις εὐχάριστος. (Θόρυβος). Ὁ ἀντιπρόσωπος δὲν πρέπει νὰ ἦναι διακονιάρης, νὰ ζητῇ μισθοὺς, νὰ ψηφίζῃ συντάξεις δι’ ἑαυτὸν, ἀλλὰ νὰ ἦναι τόσον ὑψηλὰ ἀπὸ χαμαιζήλους ὁρμὰς, καὶ νὰ συγκεντρώνῃ ἐν ἑαυτῷ τὰς ἀκτῖνας τῶν συμφερόντων ὅλων τῆς Ἐπαρχίας εἰς τὸ κέντρον τοῦ κύκλου τὰς ἀκτῖνας αὑτοῦ. (Θόρυβος). Τί σᾶς ὠφελεῖ ἡ ἀντιπροσωπεία τοῦ Διογένους ἐξερχομένου τοῦ πίθου του; τὸν πνίγει ἡ περὶ τοῦ ἄρτου μέριμνα. Ἐκτὸς τοῦ λόγου τοῦ ἠθικοπολιτικοῦ, τὸν ὁποῖον προέταξα, ὅτι ὁ Βουλευτὴς δὲν πρέπει νὰ θεωρῆται πρόσωπον ὅλως διόλου μὴ δυνάμενον νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας του, καὶ ὅτι ἡ θέσις του ὀφείλει νὰ μὴ θεωρῆται ἐπίζηλος, καὶ ἑπομένως νὰ ζητῇ μέχρις αἵματος νὰ γείνῃ Βουλευτὴς, τὸ ὁποῖον θέλει συμβῆ ὅταν πρόκηται εἰς μίαν σύνοδον νὰ συμπληρώσῃ τὸ πρὸς σύνταξιν δικαίωμά του, ὑπάρχουν διὰ τὸ ἀπαράδεκτον καὶ ἄλλοι λόγοι οὐσιαστικοῦ δικαίου, καὶ τούτους ἔρχομαι ἤδη ν’ ἀναπτύξω, ὅτι εἶναι καὶ ἀντισυνταγματικὸν τὸ Νομοσχέδιον καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς εἰς μίαν διάταξιν αὐτοῦ τοῦ Νομοσχεδίου, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι ἡ ἀνακήρυξις τοῦ Βουλευτοῦ ὑπὸ τῆς ἐπαρχίας δὲν δύναται νὰ γείνῃ παραδεκτὴ, ἂν δὲν πληρώσῃ 200 δραχμὰς εἰς τὸ μετοχικὸν ταμεῖον. Εἰσάγεται λοιπὸν οὕτω πρῶτον μία ἀνικανότης ἐκλεξίμου, καὶ δεύτερον παρατηρῶ, ὅτι τὸν Βουλευτὴν ὀφείλουν νὰ προτείνουν οἱ ἐπαρχιῶται, οὕτως ἔχει ὁ νόμος, καὶ οὐχὶ αὐτὸς νὰ ἐπιζητῇ τὴν ἀντιπροσωπείαν δι’ ἀναφορᾶς καὶ νὰ περιέρχηται πρὸς ὑπογραφήν. Τοῦτο τὸ κατὰ νόμον ὀφεῖλον νὰ γίγνηται ματαιοῦται διὰ τοῦ εἰσαγομένου νομοσχεδίου, ὅπερ εἶναι ἐναντίον τοῦ Συντάγματος, καθόσον ὁ νόμος οὗτος περιστέλλει τὸ δικαίωμα, διότι ὑποχρεώνει τοὺς ἐκλογεῖς νὰ συνεισφέρουν 200 δραχμὰς, ὅ ἐστί, περιορίζει τὸ δικαίωμα νὰ προτείνουν Βουλευτὰς, ὑποβάλλει τοὺς ἐκλογεῖς εἰς φορολογίας. Ἐὰν δὲ σκεφθῶμεν καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ κυβερνητικοῦ μηχανισμοῦ τοῦ τόπου, θέλομεν ἰδεῖ, ὅτι τὸ Νομοσχέδιον ἂν ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν φαίνεται, ὅτι φέρει βλάβην εἰς τὸ δημόσιον, θὰ ἔλθῃ ὅμως Κυβέρνησις μίαν ἡμέραν, ἡ ὁποία, ἵνα σαγηνεύσῃ τινὰς, θέλει προικήσει τὸ Ταμεῖον καὶ μὲ 200,000 δραχμῶν ἐκ τοῦ Δημοσίου Ταμείου. Διὰ ποῖον λοιπὸν θέλετε νὰ προκαλέσητε ταῦτα μὲ ἓν Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον αὐτὸ καθ’ ἑαυτὸ ὑποβιβάζει παραπολὺ τὴν ἀντιπροσωπείαν. Ὅταν ὑποθέτητε, ὅτι οἱ πολιτευόμενοι δὲν θὰ ἔχουν τὸν ἐπιούσιον ἄρτον των, τοιούτους ἀντιπροσώπους περιττὸν καὶ νὰ τοὺς ἔχητε.

§101ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὀφείλω νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, διότι ἐγενόμην ὁ εἰσηγητὴς τοῦ Νόμου. Ἀναχωρῶ δὲ ἐξ ἀντιθέτου ὅλως ἀρχῆς ἀπὸ τῆς τοῦ προλαλήσαντος, ἐπιθυμοῦντος νὰ καταστήσῃ τὸ πολιτεύεσθαι ἀποτρόπαιον καὶ ν’ ἀπομακρύνῃ αὐτοῦ τοὺς Ἕλληνας. Τοὐναντίον νομίζω, ὅτι τότε θὰ εὐδαιμονήσῃ ὁ τόπος, ὅταν καὶ ὁ τελευταῖος Ἕλλην πολιτεύηται· διότι ἐν ἐλευθέραις πολιτείαις, ἡ ἀνάμιξις εἰς τὰ πράγματα ὅσῳ ἔνεστι μείζονος ἀριθμοῦ πολιτευομένων παρέχει ἐγγυήσεις κρείττονος λύσεως τῶν πολιτικῶν ζητημάτων, καὶ μᾶλλον εὐάρεστα ἀποτελέσματα. Τὸ πολιτεύεσθαι ἐπιβάλλεται ὑπὸ τοῦ Συντάγματος, διότι ἐκάλεσε τοῦτο πάντας νὰ ψηφίζωσι· καὶ ὁ ἐκλογεὺς, ψηφίζων, πολιτεύεται. Ἐπιθυμῶ ὅσον τὸ δυνατὸν περισσότεροι νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὴν Βουλὴν, νὰ μὴ ἀποκλείωνται δὲ οἱ μὴ δυνάμενοι ὡς ἐκ τῆς οἰκονομικῆς των καταστάσεως νὰ ὦσι Βουλευταί· διότι δὲν πρέπει τὸ πολιτεύεσθαι νὰ ἦναι μόνον ὁ κλῆρος τῶν πλουσίων ἢ ἐκείνων, οἵτινες ηὐτύχησαν, εἴτε ἐκ κληρονομίας εἴτε ἐξ ἄλλων λόγων, νὰ ἔχωσιν ἄφθονα τὰ πρὸς τὸ ζῆν. Καὶ ἡ ἄλλη ἱστορία, ἀλλ’ ἡ Ἑλληνικὴ ἰδίως ἀνακηρύττει, καὶ δὲν θέλω μὲ τοῦτο ν’ ἀδικήσω τοὺς πλουσίους, ὅτι μὴ πλούσιοι Βουλευταὶ ἀπέδειξαν ἐπίζηλον ἀνεξαρτησίαν. Ἄλλοτε καὶ ἐγὼ ἤμην τῆς ἰδέας, ὅτι οὔτε ἀποζημίωσις πρέπει νὰ δίδηται εἰς τοὺς Βουλευτάς. Ἐπεκράτησεν ἀληθῶς περιοδικῶς, τοιαύτη τις γνώμη. Ἀλλ’ ἡ μελέτη τῶν πραγμάτων καὶ τῆς ἱστορίας μ’ ἔπεισεν, ὅτι πρέπει οἱ Βουλευταὶ νὰ ἔχωσιν ἀποζημίωσιν ὅσῳ τὸ δυνατὸν μείζονα καὶ ἀνάλογον τῆς θέσεώς των. Ἡ ἰδέα τοῦ ἀμίσθου τῶν Βουλευτῶν ὑπεστηρίχθη πανταχοῦ, καὶ ἐν Γαλλίᾳ ἰδίως, ὑπὸ τῆς Μοναρχίας πάντοτε. Ἡ δημοκρατουμένη σήμερον Γαλλία δίδει εἰς τοὺς Βουλευτὰς ἀποζημίωσιν 9,000 φράγκα κατ’ ἔτος, ἤτοι 750 φράγκα κατὰ μῆνα, καὶ ὅταν δὲν ἐργάζωνται, εἰς οὐδενὸς δὲ τὸν νοῦν ἐπῆλθε νὰ εἴπῃ, ὅτι ἡ ἀποζημίωσις αὕτη εἶναι μεγάλη, ἐξευτελίζει τὸ Σῶμα, τὸ Σῶμα, ὅπερ κυβερνᾷ καὶ νόμῳ καὶ πράγματι τὴν Γαλλίαν, διότι Βασιλεία δὲν ὑπάρχει πλέον ἐκεῖ. Ἐὰν νομίζητε, ὅτι οἱ μεγάλοι μισθοὶ ἐξευτελίζουν τὴν ἀξιοπρέπειαν τῶν λαμβανόντων αὐτοὺς, τότε βεβαίως πολλαὶ ἀρχαὶ, αἱ ὁποῖαι κεῖνται πολὺ ὑψηλὰ, καταβιβάζονται, διότι λαμβάνουσι μεγάλας ἀποζημιώσεις. Ἀλλὰ τὸ τοιοῦτον ἀπ’ οὐδενὸς τὸν νοῦν διῆλθε ποτέ. Ὁ προλαλήσας ἐχαρακτήρισε τὸ Νομοσχέδιον ὡς ἀντισυνταγματικόν. Ἤθελον παραδεχθῆ τὸ τοιοῦτον, ἐὰν ἐπεβάλλετο εἰς τὸ δημόσιον Ταμεῖον βάρος, καὶ οἱ Βουλευταὶ ἐλάμβανον πρόσθετον ἀποζημίωσιν. Ἀλλὰ τοιοῦτόν τι δὲν εὑρίσκεται ἐν τῷ σχεδίῳ, ὅπερ ὑπέβαλον. Ἡ βάσις αὐτοῦ εἶναι νὰ καταβάλλωσιν οἱ Βουλευταὶ εἰς τὸ Ταμεῖον ἐκ τῆς ἀποζημιώσεώς των, οὐδὲ λεπτὸν δὲ τὸ Δημόσιον. Παρετήρησαν, ὅτι αἱ διακόσιαι δραχμαὶ, ἃς ὑποχρεοῦται, κατὰ τὸ Νομοσχέδιον, πᾶς ὑποψήφιος νὰ καταβάλλῃ, εἴτε ἐκλεγόμενος εἴτε μὴ, εἰσὶ πρόσθετον βάρος, ἀντισυνταγματικόν. Ἀντισυνταγματικὸν δὲν εἶναι, διότι ὁ εἰρημένος Νόμος ὁρίζει τὰ καταβαλλόμενα ποσὰ, ἅτινα ἄλλος Νόμος δύναται ν’ αὐξήσῃ ἢ νὰ μειώσῃ. Ἀλλὰ καὶ τὸ βάρος δὲν εἶναι δυσφόρητον, διότι, κατὰ τὸν πρῶτον ἐκλογικὸν Νόμον, καθ’ ὃν ἐκανονίζετο ἡ καταβολὴ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἐκλογέων, ὑπῆρχον ἐπαρχίαι, καθ’ ἃς οἱ ὑποψήφιοι κατέβαλον καὶ 500 καὶ 600 δραχμάς. Καὶ κατ’ οὐσίαν δὲ ἐξεταζομένου τοῦ πράγματος, οὐδεὶς, μοὶ φαίνεται, θὰ ὑποστηρίξῃ σπουδαίως, ὅτι αἱ διακόσιαι πρόσθετοι δραχμαὶ εἶναι βάρος σπουδαῖον καὶ ἄξιον προσοχῆς εἰς ἄνδρα πολιτευόμενον καὶ διώκοντα τὴν θέσιν τοῦ Βουλευτοῦ· διότι, καὶ ἂν αὐτὸς μὴ δυνηθῇ νὰ καταβάλῃ τὸ ποσὸν τοῦτο, θὰ εὑρεθῶσιν ἐκ τῶν Συμπολιτῶν του οἱ πρόθυμοι νὰ καταβάλωσι τὸ ποσὸν, ὡς τοῦτο ἔν τισιν ἐπαρχίαις συνέβη. Ἀπορῶ δ’ ἐπὶ τούτοις πῶς ὁ κ. Δουζίνας ἐπολέμησε τὴν διάταξιν αὐτὴν τῆς καταβολῆς τῶν διακοσίων ἔτι δραχμῶν, ὡς περιοριστικὴν τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ἑκάστοτε ὑποψηφίων, αὐτὸς, ὅστις ἀκριβῶς κατέκρινε τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου, ὡς προωρισμένην νὰ ὑπεκκαύσῃ τὴν βουλευτομανίαν, ηὐχήθη δὲ νὰ περιορισθῇ ὅσον οἷόν τε ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐπιδιωκόντων τὸ Βουλευτικὸν ἀξίωμα, καὶ ἐφιεμένων τὸ πολιτεύεσθαι. Ἐὰν, κύριοι, ἔκρινα τὴν ἀπαίτησιν τῆς καταβολῆς τῶν 200 δραχμῶν, παρὰ τὰς 200 διὰ τὰς κάλπας, ὡς δυναμένην νὰ περιορίσῃ τὸν ἀριθμὸν τῶν πολιτευομένων, πιστεύσατε, ὅτι δὲν θὰ ἀνέγραφον αὐτὴν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ μου. Τὴν ἀνέγραψα, διότι εἰμὶ πεπεισμένος, ὅτι αἱ διακόσιαι δραχμαὶ εἶναι ποσὸν τόσῳ εὐτελὲς καὶ τόσῳ μικρὸν, ὥστε οὐδένα σπουδαῖον ὁπωσοῦν ἄνδρα καὶ ἀπολαύοντα τῆς ὑπολήψεως τῶν Συμπολιτῶν του δύναται νὰ ἐμποδίσῃ ἀπὸ τοῦ νὰ ἐπιδιώξῃ τὸ Βουλευτικὸν ἀξίωμα· ἐὰν δέ τις περιορισμὸς ἐπέλθῃ εἰς τοὺς παίζοντας μὲ τὴν ὑποψηφιότητα τὴν Βουλευτικὴν, οὗτος θὰ ἀνυψώσῃ μᾶλλον ἢ θὰ ζημιώσῃ τὸ Βουλευτικὸν ἀξίωμα.

§102ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§103ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀπαντῶ εἰς τὸν κ. Φιλήμονα, διότι παρεδέχθη καὶ ἀνέπτυξεν, ὅτι συντελεῖ τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο εἰς τὸ νὰ πολιτεύωνται περισσότεροι· ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἀπομακρύνει τὸ τοιοῦτον τοὺς περισσοτέρους, διότι, ὅταν τις ἔχῃ δύω ἢ τρεῖς Συνόδους, θὰ ἀνατρέψῃ τὸ πᾶν, ὅπως καὶ πάλιν ἀναδειχθῇ Βουλευτὴς, ἵνα φθάσῃ εἰς τὸν παράδεισον τῆς συντάξεως. (Ἱλαρότης.) Κατὰ συνέπειαν ἡ περιστολὴ τῶν ὑποψηφίων, διὰ τῆς διαρκοῦς ἀναδείξεως τῶν αὐτῶν, διὰ τὸ προσὸν τῆς συντάξεως, θέλει ἐπακολουθήσει, καὶ ἡ ἐπιζήτησις τοῦ πολιτεύεσθαι θέλει περιορισθῆ μεταξὺ ἑνὸς ὡρισμένου κύκλου προσώπων, διὰ τοῦ νόμου αὐτοῦ, διότι πάντες οἱ χρηματίσαντες ἅπαξ ἢ δὶς Βουλευταὶ θέλουν προσπαθεῖ παντὶ σθένει νὰ ἀποκλείουν τοὺς ἄλλους, ὅπως φθάσωσιν εἰς τὴν μακαριότητα.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§105ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν ἦσθε 15. (Ἐγείρονται περὶ τοὺς 15.) Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ Νομοσχεδίου λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. (Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία).

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς ἐψηφοφόρησαν 79, κατὰ δὲ 30 ἑπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀρχὴν τοῦ Νομοσχεδίου. Κατόπιν γίνεται δεκτὸν τὸ Νομοσχέδιον, κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον, πλὴν τοῦ ὀγδόου ἄρθρου, ὅπερ τῇ προτάσει τοῦ κ. Φιλήμονος ἀπηλείφθη.

§108ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὅσοι τῶν κυρίων Βουλευτῶν ἔχουσι νὰ ὑποβάλωσι τροπολογίας ἢ παρατηρήσεις, παρακαλῶ, νὰ τὰς ὑποβάλωσι σήμερον, ὥστε εἰς τὴν τρίτην συνεδρίασιν νὰ ἦναι γνωσταί, διότι ἐγὼ εἰς αὐτὰς τὰς λεπτομερείας δὲν ἐπιμένω.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅσοι ἔχουν τροπολογίας ἢ παρατηρήσεις νὰ τὰς ὑποβάλουν. Ἤδη ἔχομεν τὸ Νομοσχέδιον περὶ ζωοκλοπῆς καὶ ζωοκτονίας εἰς δευτέραν συζήτησιν.

§110ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ προχωρήσωμεν εἰς αὐτὸν τὸν νόμον, διότι ἀφορᾷ συμφέροντα διαφόρων ἐπαρχιῶν. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι, ἐπειδὴ ὑπεβλήθησαν πολλαὶ τροπολογίαι, εἶναι καλὸν νὰ ληφθῶσιν ὅλαι ὑπ’ ὄψιν, νὰ συνδυασθῶσι, καὶ νὰ ἔλθῃ κατηρτισμένον, διότι διὰ τῆς ἀναγνώσεως καὶ συζητήσεως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καταρτισθῇ ἕνας νόμος τέλειος. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει, τοῦτο νὰ γείνῃ ἀπὸ τὴν δευτέραν συζήτησιν.

§111ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς τελειώσῃ ἡ δευτέρα συζήτησις.

§112ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ἐκ τῶν συζητήσεων θὰ ὠφεληθῇ ἡ ἐπιτροπή.

§113ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βάλληνδας ἔχει τὸν λόγον.

§114ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Κύριοι, τυγχάνων μέλος τῆς ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπῆς καὶ μὴ δυνηθεὶς νὰ λάβω μέρος, ὡς ἐκ τῆς ἀπουσίας μου, εἰς τὴν προεξεργασίαν τοῦ ὑπὸ συζήτησιν Νομοσχεδίου ὑπ’ αὐτῆς, προτεινάσης τὴν ἐπιψήφισιν, ἐν μειονοψηφίᾳ συγκροτηθείσης, μετά τινων τροποποιήσεων τοῦ Νομοσχεδίου τούτου, νομίζω, καθῆκόν μου καὶ ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, καὶ ὡς ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματός μου νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τοὺς λόγους ἐκείνους, οἵτινες, φρονῶ, ὅτι ὀφείλουσι νὰ ἐπιστήσωσι τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου, τοῦ τόσον σπουδαίου, ἵνα μὴ ἐκ πλάνης αὕτη, προβαίνουσα εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Νομοσχεδίου, καταργήσῃ τὰς μέχρι τοῦδε ἰσχυούσας περὶ τούτου εἰδικὰς διατάξεις δι’ ἄλλων ἀτελεστέρων καὶ ἀκαταλληλοτέρων. Δὲν πρόκειται βεβαίως περὶ Νομοσχεδίου ἀφορῶντος κυβερνητικὸν ἢ πολιτικὸν ζήτημα, ἵνα διαιρεθῶσιν ἐκ πολιτικῆς ἀνάγκης, αἱ γνῶμαι τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ περὶ νομοθετήματος, διὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ ὁποίου οἱ πάντες ἕνα σκοπὸν ἔχομεν, ἵνα ὅσον οἷόν τε τὸ καταστήσωμεν ὀρθὸν καὶ λυσιτελὲς πρὸς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν. Καὶ ἀληθῶς μὲν ἐννοῶ καὶ ἐπαινῶ τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς, ὑφ’ ἧς καὶ ἐγὼ κατέχομαι, νὰ ἐξαλείψῃ ἢ τοὐλάχιστον περιστείλῃ τὴν λυμαινομένην τινὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους ζωοκλοπὴν καὶ ζωοκτονίαν δι’ ἐκτάκτων νομοθετικῶν μέτρων, καθόσον πιθανὸν εἶναι διά τινας, ὅτι διὰ τοιούτων δύναται νὰ πολεμηθῇ τὸ συστηματικῶς καὶ διωργανισμένως μετ’ ἐπιτάσεως ὁσημέραι διαπραττόμενον τοῦτο ἔγκλημα, ἀλλὰ τὸ ὑπὸ συζήτησιν Νομοσχέδιον οὐ μόνον δὲν ἐκπληροῖ οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον τὸ ἐπιδιωκόμενον τέλος αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τοὐναντίον καταστρέφει πολλὰς ὠφελίμους διατάξεις τῶν ἰσχυόντων νῦν εἰδικῶν καὶ σχετικῶν νομοθετημάτων. Πρὶν ἢ προβῶ ὅμως εἰς τὴν κατ’ οὐσίαν συζήτησιν τοῦ Νομοσχεδίου, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργόν, ἵνα εὐαρεστούμενος μὲ πληροφορήσῃ ἂν, εἰσάγων τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο, φρονῇ, ὅτι καινοτομεῖ ἤ ὅτι ἁπλῶς συλλέγει τὰς μέχρι τοῦδε ἰσχυούσας νομοθετικὰς διατάξεις περὶ ζωοκλοπῆς.

§115ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Τὸ ὑποβαλλόμενον Νομοσχέδιον οὐδὲν ἄλλο πράττει ἢ νὰ ἐπαναλάβῃ τὰς μέχρι τοῦδε ἰσχυούσας διατάξεις, νὰ καινοτομήσῃ ἐνιαχοῦ καὶ νὰ διορθώσῃ ἐν μέρει τὰς διατάξεις ἐκείνας, αἵτινες μέχρι τοῦδε δὲν ἐφηρμόσθησαν, καὶ νὰ ὑποβάλλῃ τροπολογίας τοιαύτας ὡς ἐκ τῶν ὁποίων νομίζει, ὅτι θὰ ἐφαρμοσθῇ τὸ προτεινόμενον Νομοσχέδιον ψηφιζόμενον ὡς νόμος μὲ τὰς τροπολογίας, τὰς ὁποίας ὑπέβαλον ἐγὼ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ καὶ τὰς ὁποίας ἐν μέρει ἀποδέχομαι· ἂν δὲ συγκρίνητε τὸ ὑποβαλλόμενον Νομοσχέδιον μὲ τοὺς μέχρι τοῦδε ἰσχύοντα νόμους, θὰ ἰδῆτε, ὅτι οὐδὲν ἄλλο εἶναι ἢ ἐπανάληψις τῶν διατάξεων τῶν μέχρι τοῦδε ἰσχυόντων νόμων μὲ μερικὰς τροποποιήσεις, αἱ ὁποῖαι ἐγένοντο, δι’ οὓς λόγους θέλω ἐκθέσει, ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν οὐσίαν.

§116ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἀμφότερα, ἀλλ’ οὐδέτερον ἐκ τούτων ἐπιτυγχάνεται. Τὸ συμπέρασμα δὲ τῆς ἀπαντήσεως τοῦ κ. Ὑπουργοῦ εἶναι, ὅτι οὐδὲν ἄλλο πράττει τὸ προκείμενον Νομοσχέδιον ἢ νὰ ἐπαναλάβῃ τὰ μέχρι τοῦδε ἰσχύοντα, ἄρα ἐκ τῶν προτέρων ἔχομεν δεδομένον, ὅτι ἡ Βουλὴ ματαιοπονεῖ, καὶ ἀσκόπως θὰ ἀπασχοληθῇ ἐκ τῆς συζητήσεως τοῦ Νομοσχεδίου τούτου.

§117ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Εἶπον τροπολογοῦμεν καὶ καινοτομοῦμεν κατά τι.

§118ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἔστω καὶ συναμφότερα. Θὰ ἐξετάσω ἂν τοῦτο συμβαίνῃ καὶ κατὰ πόσον τοῦτο σκοπίμως γίνεται. Ὡς γνωστὸν εἰς τοὺς περὶ τὰ νομικὰ ἐντριβεῖς, οἱ περὶ ζωοκλοπῆς καὶ περὶ ζωοκτονίας μέχρι τοῦδε ἰσχύοντες νόμοι, εἰδικοὶ ὄντες εἶναι δύο. Ὁ εἷς ἐψηφίσθη κατὰ τὸ 1848, καὶ ὁ ἕτερος κατὰ τὸ 1867. Ἐπειδὴ δὲ πάντες οἱ Βουλευταὶ δὲν εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωσιν ἀκριβῶς ὁποῖοι οἱ μέχρι τοῦδε ἰσχύοντες σχετικοὶ νόμοι, θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλήν, ἵνα ἐν συγκρίσει πρὸς τὸ ὑποβαλλόμενον Νομοσχέδιον μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ συσχετίσω καὶ παραβάλω τὰς σπουδαιοτέρας διατάξεις τῶν μέχρι τοῦδε ἰσχυόντων νομοθετημάτων, καὶ ἐκ τούτου κρίνῃ ἂν ὑφίσταται ἀνάγκη νέου νομοθετήματος ἢ κατὰ πόσον τὸ ὑποβαλλόμενον Νομοσχέδιον ἦναι τελειότερον ἢ ἀτελέστερον τῶν ὑπαρχόντων νόμων. Ἀλλὰ πρὸ τούτου θὰ ἐξετάσωμεν ὁποῖον σύστημα εἰσάγει τὸ ὑποβαλλόμενον Νομοσχέδιον. Ὁ συντάκτης τοῦ Νομοσχεδίου ἐνόμισεν, ὅτι συντελεστικὸν θὰ ἦτο πρὸς ἐξάλειψιν ἢ πρὸς περιστολὴν τοῦ ἐγκλήματος τῆς ζωοκλοπῆς, νὰ συστηματοποιήσῃ τὰς βάσεις ἐκείνας, δι’ ὧν δύναται λυσιτελέστερον νὰ φθάσῃ εἰς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπόν, καὶ πρὸς τοῦτο τὸ Νομοσχέδιον ὡς βάσιν του ἐν πρώτοις τίθησι τὴν ἀπόδειξιν τῆς κυριότητος καὶ τῆς κατοχῆς τῶν ζώων, δεύτερον αὐστηροτέρας, κατὰ τὸν συντάκτην τοῦ Νομοσχεδίου, ποινὰς τῶν μέχρι τοῦδε ἰσχυουσῶν, τρίτον ἐκδίκασιν τῆς κλοπῆς τῶν μικρῶν ζώων, ὅταν τὸ ἔγκλημα δὲν ὑπερβαίνῃ τὸν βαθμὸν τοῦ πταίσματος, ὑπὸ τῶν Εἰρηνοδικῶν, τέταρτον μεταβολὴν τοῦ συστήματος τῆς ἰδιωτικῆς κατηγορίας ὡς πρὸς τὰ πταίσματα, πέμπτον μεταβολὴν δικονομικῶν διατάξεων, ἰδίως δὲ περὶ ἐφέσεως καὶ ἀνακοπῆς, ἕκτον ὑποχρεώσεις τῶν γραμματέων τῶν Πλημμελειοδικῶν καὶ τῶν ταμιῶν πρὸς εἴσπραξιν τῶν ἐξόδων καὶ τῶν χρηματικῶν ποινῶν, καὶ ἕβδομον ἀποζημιώσεις τοῦ μηνυτοῦ ἢ τοῦ ἀνακαλυπτοῦ. Ἔχομεν λοιπὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συμπεριλαμβάνει καὶ ἐπιδιώκει νὰ κανονίσῃ οὐ μόνον οὐσιαστικὰς, ἀλλὰ καὶ δικονομικὰς, ἀλλὰ καὶ κανονιστικὰς τῶν καθηκόντων τῶν οἰκονομικῶν καὶ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων διατάξεις. Τοιοῦτον δὲ νομοσχέδιον, ὡς εἶναι πολὺ φυσικὸν, δὲν δύναται παρὰ νὰ διαφύγῃ τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει. Ἐν τῷ 1, 2, 3 καὶ 4 ἄρθρῳ τοῦ νομοσχεδίου, ὁ συντάκτης αὐτοῦ ἐπιζητεῖ νὰ κανονίσῃ τὸν τρόπον τῆς ἀποδείξεως τῆς κυριότητος καὶ κατοχῆς τῶν μεγάλων ζώων, φρονῶν ἐκ τούτου, ὅτι δύναται τοιουτρόπως νὰ καταστήσῃ εὐαπόδεικτον τὴν μεταβολὴν, ἄνευ νομίμου τίτλου, τῆς κατοχῆς καὶ τῆς κυριότητος τῶν ζώων. Τοῦτο δὲ πράττει ἐπιβάλλων ὡς ἀπαραίτητον τρόπον μεταβιβάσεως τῆς κυριότητος καὶ κατοχῆς τῶν ζώων τὴν σύνταξιν συμβολαιογραφικοῦ ἐγγράφου. Ἀλλ’ ἆρά γε διὰ τοῦ τρόπου τούτου ὁ συντάκτης τοῦ νομοσχεδίου κατορθώνει νὰ ἐπιτύχῃ τοῦ σκοποῦ, τὸν ὁποῖον ἐπιδιώκει; Ἆρά γε μέχρι τοῦδε διὰ τῶν ἰσχυόντων νομοθετημάτων δὲν ὑφίστανται διατάξεις, αἱ ὁποῖαι σχετικῶς ἐπιβάλλουσι τὴν ἀπόδειξιν τῆς κυριότητος καὶ κατοχῆς τῶν ζώων; Ὁ νόμος τοῦ 1867 οὐδὲν ἄλλο πράττει, ἢ ὅ,τι καὶ τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον, διότι ὁ νόμος οὗτος ἐπιβάλλει τὴν ὑποχρέωσιν εἰς τὸν κύριον καὶ τὸν κάτοχον τῶν ζώων οὐ μόνον νὰ δηλώνῃ ταῦτα, ἀλλὰ καὶ νὰ σφραγίζῃ αὐτὰ διὰ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς. Ἡ μέχρι τοῦδε ἰσχύουσα σχετικὴ διάταξις συνετέλεσεν ἆρά γε εἰς τὴν περιστολὴν τοῦ ἐγκλήματος τῆς ζωοκλοπῆς; συνετέλεσε πρὸς ἀπόδειξιν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων περὶ τῆς ἄνευ νομίμου τίτλου μεταβολῆς τῆς κυριότητος καὶ κατοχῆς τῶν ζώων; Οἱ ἔχοντες πεῖραν τῶν δικαστικῶν, γνωρίζουσιν, ὅτι ἡ τοιαύτη διάταξις ἀπεδείχθη ἐντελῶς ματαία καὶ ἀλυσιτελής. Τί ἄλλο σκοπεῖ νὰ πράξῃ τὸ ὑποβαλλόμενον νομοσχέδιον ἢ αὐτὸ τοῦτο; Διὰ τῶν τεσσάρων αὐτοῦ πρώτων ἄρθρων ἐπιβάλλει τὴν μεταβολὴν τῆς κυριότητος ἢ κατοχῆς τῶν ζώων διὰ συμβολαιογραφικοῦ ἐγγράφου, ὅ,τι δηλ. ἐσκόπει νὰ πράξῃ ὁ νόμος τοῦ 1867 περὶ δηλώσεως καὶ σφραγίσεως τῶν ζώων, ὁ ὁποῖος ὁμολογουμένως ἀπέτυχεν. Ὧστε δὲν καινοτομεῖ τὸ νομοσχέδιον κατὰ τοῦτο, ἀλλ’ ἐπαναλαμβάνει ἀντὶ τῆς δηλώσεως καὶ τῆς σφραγίσεως μίαν οὕτως εἰπεῖν ληξιαρχικὴν πρᾶξιν, ἵνα, ἀφοῦ μέχρι σήμερον ἔχομεν μητρῷον περὶ τῶν πολιτῶν, εἰς τὸ μέλλον ἔχωμεν καὶ μητρῷον περὶ τῶν ζώων! Ἐπειδὴ δὲ γίνεται λόγος περὶ τῶν τεσσάρων πρώτων ἄρθρων, ἂν καὶ πρόκηται περὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, παρατηρῶ, ὅτι ἐν ταῖς πρώταις λέξεσι τοῦ ἄρθρου 1 ὑπάρχει ἀντίφασις τῶν διατάξεων τοῦ ἄρθρου τούτου πρὸς ἐκείνας τὰς ἐν τῇ 2 παραγράφῳ τοῦ ἰδίου ἄρθρου, καὶ ἐξηγοῦμαι. Τὸ πρῶτον ἄρθρον λέγει ὡς ἑξῆς: «Πᾶς κύριος καὶ κάτοχος μεγάλων ζώων ὀφείλει νὰ δηλώσῃ ταῦτα εἰς τὴν δημοτικὴν ἀρχήν·» κατωτέρω δὲ ἐν τῇ 2 παραγράφῳ τοῦ αὐτοῦ ἄρθρου λέγει: «ὁ δήμαρχος ἀναγράφει τὰ ὄνομα τοῦ κυρίου ἢ κατόχου τῶν ζώων, τὰ χαρακτηριστικὰ καὶ τὴν ἡλικίαν αὐτῶν καὶ τὸν τίτλον τῆς ἰδιοκτησίας ἢ κατοχῆς εἰς βιβλίον διπλότυπον κτλ.» Ἐντεῦθεν γεννᾶται τὸ ζήτημα, ἂν ὁ ὑπόχρεως πρὸς δήλωσιν τῶν ζώων πρέπῃ νὰ ἦναι συνάμα κύριος καὶ κάτοχος ἢ μόνον κύριος ἢ μόνον κάτοχος. Τὴν τοιαύτην ἀμφιβολίαν αὐτὸ τὸ ἄρθρον παρουσιάζει, διότι, ἀφοῦ ἐν τῇ πρώτῃ παραγράφῳ ἀναφέρει ὡς ὑπόχρεων τὸν κύριον καὶ κάτοχον τοῦ ζώου, ἐν ἑτέρᾳ παραγράφῳ διαστέλλει τὸν κάτοχον ἀπὸ τοῦ κυρίου, καὶ ἑπομένως καὶ εἰς τὸν μὲν καὶ εἰς τὸν δὲ ἐπιβάλλει ὑποχρεώσεις. Τὸ τρίτον ἄρθρον ἀπαγορεύει πᾶσαν ἀγοραπωλησίαν καὶ μεταβίβασιν τῶν μεγάλων ζώων, μὴ γινομένην δι’ ἐπισήμου συμβολαίου, λέγει δὲ, ὅτι ὁ συμβολαιογράφος δὲν δύναται νὰ συντάξῃ συμβόλαιον, ἂν δὲν προσαγάγῃ ὁ πωλητὴς τοὺς τίτλους, δι’ ὧν ἐμφαίνεται ἡ κυριότης τῶν ζώων τούτων. Ἀλλὰ δὲν γεννᾶται ἀμφιβολία πῶς ὁ μὴ ἔχων τοιούτους τίτλους καὶ ἐν τούτοις κύριος τῶν ζώων τούτων θὰ δύνηται νὰ μεταβιβάσῃ νομίμως τὴν κυριότητα καὶ κατοχὴν αὐτῶν; Ὁ ἐξ ἀδιαθέτου κληρονόμος τοῦ πατρός του λ. χ. δὲν θὰ δύνηται νὰ μεταβιβάσῃ τὴν κυριότητα καὶ κατοχὴν τῶν μεγάλων ζώων, ἂν ὁ συμβολαιογράφος ἀρνηθῇ, ὅτι δὲν γινώσκει τὴν ἰδιότητά του ὡς κληρονόμου.

§119ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Καὶ αὐτὸς θὰ ἔχῃ τοὺς τίτλους τοῦ δικαιοπαρόχου τοῦ πατρός του.

§120ΕΤΕΡΟΣ. Αὐτὰ εἶναι εἰς τὰ καθέκαστα.

§121ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἐξ αὐτῶν ὅλων ἐξετάζω τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ σύνολον. Ἐπαναλαμβάνω τὴν αὐτὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν καὶ προχθὲς ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Λεβαδείας ἀνέφερεν. Ἐν τῷ 4 ἄρθρῳ περιέχει Δρακόντειον ποινήν· ἐξομοιοῦται καὶ καταδικάζεται ὡς ζωοκλόπος, ἐὰν ἐντὸς διμήνου προθεσμίας, τὴν ὁποίαν τάσσει ὁ νόμος, δὲν δηλώσῃ τὰ ζῶά του ὁ εἰς τὰ ὄρη τοῦ Παρνασσοῦ καὶ εἰς τὰ διάφορα ὄρη τῆς Ἑλλάδος ἐνδιαιτώμενος ποιμὴν, ὁ μὴ λαβὼν οὐδεμίαν γνῶσιν τῆς δημοσιεύσεως τοῦ ψηφισθέντος Νόμου, ὡς δυστυχῶς γνωρίζομεν πῶς δημοσιεύονται ἐν Ἑλλάδι οἱ Νόμοι. Τοιαύτη σχετικὴ διάταξις ἐψηφίσθη διὰ τοῦ Νόμου τοῦ 1867 περὶ σφραγίσεως, ἡ ἀμέσως ὅμως ἑπομένη σύνοδος ἠναγκάσθη νὰ τὴν ἀκυρώσῃ.

§122ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Παρέτεινε, νομίζω, τὴν προθεσμίαν.

§123ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἔχω τὸν νόμον ἀνὰ χεῖρας, μάλιστα ἠναγκάσθη ὅμως νὰ κάμῃ νέον νόμον καὶ νὰ παρατείνῃ τὴν προθεσμίαν. Οὐδέποτε ὅμως ἐφηρμόσθη ἀπὸ τὰ δικαστήρια. Σχετικῶς μὲ τὸν τρόπον τῆς μεταβιβάσεως τῆς κυριότητος καὶ κατοχῆς τῶν ζώων τὸ ἄρθρον 5 τοῦ αὐτοῦ Νομοσχεδίου ἀπειλεῖ νὰ καταδικάσῃ τὸν λαβόντα λύτρα πρὸς ἐξαγορὰν ζώου ὡς ζωοκλόπον, ἀλλὰ τότε ὁ συντάκτης τοῦ Νομοσχεδίου ἀποδεικνύεται, ὅτι δὲν ἔχει οὐδεμίαν γνῶσιν τῶν μέχρι τοῦδε συμβαινόντων περὶ ζωοκλοπῆς. Ἀπειλεῖτε νὰ καταδικάσητε τὸν λαβόντα λύτρα ἢ ἀποπειραθέντα νὰ λάβῃ τοιαῦτα ὡς ζωοκλόπον; Ποτὲ δὲν θὰ ἀνακαλύψητε τὴν ζωοκλοπήν. Δὲν γνωρίζετε, ὅτι μόνον τὸ συμφέρον τῆς ἀμοιβῆς εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον κάμνει, ὥστε αἱ πλεῖσται τῶν ζωοκλοπῶν νὰ ἀνακαλύπτωνται; Τὸ Νομοσχέδιόν σας, κύριε Ὑπουργὲ, μεταβάλλει τὴν μέχρι τοῦδε ἰσχύουσαν νομοθετικὴν διάταξιν, καὶ ἀπειλεῖ νὰ χαρακτηρίσῃ ὡς ζωοκλέπτην ἐκεῖνον, ὅστις εἴτε ἐκ συμφέροντος, εἴτε ἐξ ἐπιθυμίας νὰ ἀνακαλύψῃ τὸ ἔγκλημα καταγίνεται εἰς τὴν ἀνακάλυψιν αὐτοῦ, καὶ μετὰ τὴν ἐπιτυχίαν ζητεῖ εἴτε δι’ ἀμοιβὴν φυλάξεως, εἴτε δι’ ἀμοιβὴν ἡμεραργιῶν του νὰ λάβῃ ἀποζημίωσίν τινα ἀπὸ τὸν ἰδιοκτήτην. Ἀλλὰ φρονεῖ τὸ Νομοσχέδιον, ὅτι θὰ φθάσῃ εἰς τὸν ἐπιδιωκόμενον σκοπὸν, ἂν ἀπειλήσῃ αὐστηροτέρας ποινὰς, καὶ νομίζει, ὅτι πράττει ἐπιτυχῶς τοῦτο. Ἀπειλεῖ δὲ αὐστηροτέρας ποινὰς, περιορίζον τὸν μὲν ἐλάχιστον ὅρον τῆς ποινῆς διὰ τὴν κλοπὴν τῶν μεγάλων ζώων εἰς δύω μηνῶν φυλάκισιν, διὰ δὲ τὴν κλοπὴν τῶν μικρῶν ζώων, ὅταν αὕτη δὲν ὑπερβαίνῃ τὸν βαθμὸν τοῦ πταίσματος, εἰς εἴκοσιν ἡμερῶν κράτησιν. Ἀλλ’ ἀγνοεῖ ὁ συντάκτης τοῦ Νομοσχεδίου, ὅτι μέχρι τοῦδε δὲν ὑπῆρξε δικαστήριον, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ ἐπέβαλεν εἰς ζωοκλόπους μεγάλων ζώων πλέον τῶν 3 μηνῶν, καὶ εἰς ζωοκλόπους μικρῶν ζώων πλέον τοῦ ἑνὸς μηνὸς φυλάκισιν; Φρονεῖ λοιπὸν ὁ συντάκτης, ὅτι τροποποιεῖ τὸ μέχρι τοῦδε σύστημα δι’ αὐστηροτέρων ποινῶν; Ἐκ τῆς δικηγορικῆς μου πείρας γνωρίζω καλῶς, ὅτι μέχρι τοῦδε τὰ δικαστήρια, ὅταν πρόκηται περὶ κλοπῆς μεγάλων ζώων, εἶναι αὐστηρότατα, οὐδέποτε δὲ ἐπιβάλλουν ποινὴν μικροτέραν τῶν τριῶν μηνῶν φυλακίσεως, ὅταν δὲ πρόκηται περὶ μικρῶν ζώων οὐδέποτε ποινὴν μικροτέραν τοῦ ἑνὸς μηνὸς φυλακίσεως, καὶ οὐχὶ κράτησιν ὡς ἀπειλεῖ τὸ Νομοσχέδιον. Ἀλλὰ μήπως μεταβάλλει ἐπὶ τὸ αὐστηρότερον τὰς παρακολούθους ποινάς; Ἐνταῦθα ὁ συντάκτης τοῦ Νομοσχεδίου ἐλησμόνησεν ἑαυτὸν, διότι ἀφοῦ ἐν ἄρθρῳ 15 ἀναφέρει περὶ ἀποζημιώσεως μηνυτοῦ ἢ ἀνακαλυπτοῦ, λαμβάνοντος τὸ ἥμισυ τοῦ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου ἐπιδικαζομένου ποσοῦ ἐκ τῶν χρηματικῶν ποινῶν, οὐδαμοῦ τοῦ Νομοσχεδίου ὑπάρχει ἀναγεγραμμένη τοιαύτη ποινὴ ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Καὶ δὲν ἐπιτρέπεται εἰς συντάκτην Νομοσχεδίου τοιούτου, νὰ παραλείπῃ τοιαύτας σπουδαίας διατάξεις, νὰ λησμονῇ τὰς ποινὰς προκειμένου περὶ ποινικοῦ νομοθετήματος, καὶ νὰ περιέρχηται εἰς τόσον προφανεῖς ἀντιφάσεις.

§124ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Εἶναι τυπογραφικὸν λάθος, τὸ διορθώνει ἡ ἐπιτροπή.

§125ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Δὲν κάμνει τίποτε ἡ ἐπιτροπὴ, καὶ οὐδ’ ἀληθὲς εἶναι, ὅτι εἶναι τυπογραφικὸν λάθος.

§126ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Φέρετε τροπολογίαν τότε· ὅλα τὰ Νομοσχέδια ἔχουν ἐλλείψεις.

§127ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Οὐχὶ ὅμως τοιαύτην ἔλλειψιν νὰ λησμονῆται ἡ ποινή. Γνωστὸν εἶναι, ὅτι ὁ μέχρι τοῦδε ἰσχύων περὶ ζωοκλοπῆς νόμος, ὡς παρακόλουθον ποινὴν περιέχει τὸ διπλάσιον τῆς ἀξίας ὑπὲρ τοῦ ἰδιοκτήτου, καὶ τὸ τριπλάσιον τῆς ἀξίας ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου. Τοιαύτην τινὰ διάταξιν τὸ ὑποβαλλόμενον Νομοσχέδιον περὶ ἀποζημιώσεως ὑπὲρ τοῦ Δημοσίου δὲν περιέχει, ὥστε δὲν εἶναι αὐστηρότερον κατὰ τὴν παρακόλουθον ταύτην ποινὴν, τὴν καὶ μόνην ἐκφοβίζουσαν τοὺς ζωοκλέπτας, τὸ Νομοσχέδιον τοῦ ἰσχύοντος νόμου, ἀλλ’ οὔτε αὐστηρότερον εἶναι ὡς πρὸς τὰς ἄλλας συνεπείας τῆς στερήσεως τῶν πολιτικῶν καὶ ἀστικῶν δικαιωμάτων· ὡς πρὸς τὰ τελευταῖα ταῦτα ἀκριβῶς ἀντιγράφει ὅ,τι περιέχει ὁ μέχρι τοῦδε ἰσχύων περὶ ζωοκλοπῆς νόμος, καὶ ὄχι μόνον τ’ ἀντιγράφει, ἀλλ’ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι καὶ περιττολογεῖ. Περιττολογεῖ δὲ, διότι ἠδύνατο διὰ δύο μόνον λέξεων νὰ ἐκφράσῃ ὅ,τι ἤθελε, χωρὶς νὰ ἀντιγράψῃ τρία ὁλόκληρα ἄρθρα τοῦ ποινικοῦ νόμου, τὸ 21, 22 καὶ 23, διότι ἀντ’ αὐτῶν ὅλων ἠδύνατο νὰ θέσῃ «στερεῖται τῶν πολιτικῶν αὑτοῦ δικαιωμάτων.» Ἀλλὰ καὶ μήπως ἀντιγράφῃ ἀκριβῶς τὰ ἄρθρα ταῦτα τοῦ ποινικοῦ νόμου, ὅπως ὤφειλεν ἀκριβῶς τοὐλάχιστον νὰ τὸ πράξῃ; Ὄχι· διότι εἰς τὴν τρίτην περίπτωσιν τῆς 2ας παραγράφου ἐλησμόνησεν, ὅτι καὶ ἡ ἐξάσκησις τοῦ ἐκλογικοῦ δικαιώματος κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν Βουλευτῶν, εἶναι πολιτικὸν δικαίωμα. Ἀνέφερεν ὅλας τὰς ἄλλας περιστάσεις, ἀλλ’ ἐλησμόνησε τὰς βουλευτικὰς ἐκλογάς. Ἑπομένως ὁ ζωοκλέπτης δὲν δύναται νὰ ψηφίσῃ εἰς ὅλας τὰς ἄλλας ἐκλογὰς, ἀλλὰ δὲν ἀπαγορεύεται νὰ ψηφίσῃ εἰς τὰς βουλευτικάς. Ὥστε ἐκεῖνο κυρίως, τὸ ὁποῖον ἐπιδιώκει τὸ ὑποβληθὲν Νομοσχέδιον, τὴν δι’ αὐστηροτέρων ποινῶν καταστολὴν ἢ ἐξάλειψιν τῆς ζωοκλοπῆς, δὲν τὸ ἐπιτυγχάνει, καὶ τοῦτο, διότι οὐδεμίαν αὐστηροτέραν ποινὴν εἰσάγει. Ἔχομεν δὲ μέχρι τοῦδε νόμον εἰδικὸν, δι’ οὗ ὑπεραναπληροῦνται ὅλαι αἱ εἰσαγόμεναι διατάξεις διὰ τοῦ Νομοσχεδίου. Πρὸς τί λοιπὸν νὰ ματαιοπονῶμεν; ἵνα ἐπαληθεύσωμεν τὴν διαδεδομένην γνώμην, ὅτι τὸ Ἑλληνικὸν Κοινοβούλιον κατέχεται ὑπὸ νομομανίας; Πάσχομεν ὑπὸ πληθώρας νόμων καὶ εἶναι ἀσύγνωστον πλέον νὰ ἐλπίζωμεν, ὅτι διὰ τῶν πολλῶν νόμων θὰ βελτιώσωμεν τὴν οὐχὶ εὐάρεστον κατάστασίν μας. Ἀλλ’ ἐνόμισεν, ὅτι ἠδύνατο ἴσως νὰ συντελέσῃ κατά τι εἰς τὸν σκοπὸν τοῦ Νομοσχεδίου, ἐὰν ἀφῄρει τὴν δικαιοδοσίαν τῶν πλημμελειοδικῶν ὡς πρὸς τὴν ἐκδίκασιν τῶν μικρῶν ζώων εἰς βαθμὸν πταίσματος καὶ ὑπῆγεν αὐτὰ εἰς τοὺς πταισματοδίκας. Οἱ πάντες γνωρίζομεν, ὅτι πρὸ τῆς ἐπιψηφίσεως τῶν τελευταίων δύο νόμων, ἁρμόδιοι διὰ τὰς τοιαύτας ζωοκλοπὰς ἦσαν οἱ πταισματοδίκαι, καὶ λίαν δεδικαιολογημένως οἱ νόμοι οὗτοι ἀφῄρεσαν ἀπὸ τοὺς πταισματοδίκας τὴν ἐκδίκασιν τῶν τοιούτων ζωοκλοπῶν καὶ τὴν ὑπήγαγον εἰς τοὺς πλημμελειοδίκας. Ἀπέτυχεν ἆρά γε ἡ δικαιολογιτικὴ βάσις τῶν δύω τούτων εἰδικῶν νόμων; Ὄχι· τοὐναντίον μάλιστα λίαν συνετέλεσεν εἰς τὴν καταστολὴν τῆς ζωοκλοπῆς. Ἐγὼ τοὐλάχιστον ὡς δικηγόρος ἐν Σύρῳ ἐκ δεκαετοῦς πείρας γνωρίζω, ὅτι ἡ ὑπαγωγὴ τῆς ζωοκλοπῆς εἰς βαθμὸν πταίσματος εἰς τὰ πλημμελειοδικεῖα ἐπὶ τοσοῦτον ἐκφοβίζει τοὺς ζωοκλέπτας, ὥστε ἀληθῶς συντελεῖ εἰς τὴν περιστολὴν τῆς ζωοκλοπῆς· καὶ τοῦτο, διότι συλλογιζόμενος ὁ ἔχων τάσιν πρὸς τὴν ζωοκλοπὴν, ὅτι πρόκειται ἐκ Νάξου, ἢ ἐξ Ἀμοργοῦ, ἢ ἐξ οἱουδήποτε ἄλλου μέρους νὰ μεταβῇ εἰς Σύρον, ἢ εἰς πᾶσαν ἕδραν Πλημμελειοδικείου νὰ ὑποστῇ τὰς δαπάνας τῆς μεταβάσεως, νὰ πληρώσῃ δικηγόρον, ἀπέχει αὐτῆς, ἐνῷ τὸ ἐναντίον συνέβαινε πρὶν καὶ θὰ συμβαίνῃ, ἐὰν ψηφισθῇ ὁ νόμος οὗτος, καθόσον γινώσκων ἐκ τῶν προτέρων ὁ ζωοκλέπτης, ὅτι δὲν θὰ κάμῃ ταξείδιον, ὅτι δὲν θὰ πληρώσῃ δικηγόρον πρὸς ὑπεράσπισίν του, ἀλλὰ θὰ δικασθῇ ἀπὸ τὸν εἰρηνοδίκην τοῦ τόπου του, καὶ ὅτι θὰ τὸν ὑποστηρίξῃ ὁ κομματάρχης του καὶ ὁ πολιτευόμενος δὲν θὰ ἔχῃ λόγον ἐκφοβίσεως ν’ ἀπέχῃ αὐτῆς, ἀφοῦ σήμερον, ὡς ἔχει τὸ διέπον ἡμᾶς δυστυχῶς σύστημα, οἱ εἰρηνοδίκαι δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀνεπηρέαστοι τῶν πολιτευομένων. Ἐὰν δὲ ἡ Βουλὴ προβῇ σήμερον εἰς ἐπιψήφισιν τοῦ Νομοσχεδίου, ἡ πεῖρα κατόπιν θὰ τὸ ἀποδείξῃ ὡς ἄσκοπον καὶ ἀλυσιτελὲς, καὶ μετ’ οὐ πολὺ θὰ εὑρεθῇ πάλιν ἄλλη Σύνοδος νὰ ἀκυρώσῃ τὰς διατάξεις αὐτοῦ.

§128ΒΑΡΟΤΣΗΣ. Αὐτὸ ἀφορᾷ τὸν ζωοκλέπτην, ἀλλ’ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχασε τὸ ζῶον, θὰ μεταβῇ χάριν μιᾶς αἰγὸς εἰς τὴν Σύρον καὶ θὰ ὑποστῇ τὰς δαπάνας!

§129ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Μὴ συγχίζετε τὰ ἀσύγχιστα καὶ μὴ καταβιβάζετε τὴν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης καὶ τὴν τιμωρίαν τῶν ἐγκλημάτων εἰς τὴν ἁπλῆν ὑποχρέωσιν τοῦ παθόντος, ἵνα προσέλθῃ ὡς μάρτυς. Ἐὰν σᾶς ἀπαρέσκῃ τοῦτο, μεταβάλετε τὴν δικονομίαν καὶ ἐπιτρέψατε τὴν ἔνορκον κατάθεσιν κατὰ τὴν προανάκρισιν. Μὴ νομίζητε δὲ, κύριοι, ὅτι διὰ νέων νόμων θὰ διορθώσητε τὰ κακῶς κείμενα. Ὅσους νόμους καὶ ἂν ψηφίσωμεν δὲν θὰ διορθωθῶμεν, ἐὰν δὲν ἠθικοποιηθῶμεν ὅλοι, καὶ οἱ πολιτευόμενοι καὶ οἱ ἁπλοῖ πολῖται. Σεῖς δὲ, κύριε ἐκ Νάξου Βουλευτὰ, δὲν γνωρίζετε τὴν ἐπαρχίαν σας ὡς πρὸς τὸ ἔγκλημα τῆς ζωοκλοπῆς, ὡς τὴν γνωρίζω ἐγώ. Δύναμαι δὲ νὰ σᾶς βεβαιώσω ὅτι, ἐὰν ψηφισθῇ ἡ σχετικὴ διάταξις περὶ δικαιοδοσίας τῶν πταισματοδικῶν, οὐδεὶς κλέπτης μικρῶν ζώων θὰ καταδικάζητε.

§130ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Οὐδεὶς καταδιώκεται ἀπὸ τὰ εἰρηνοδικεῖα.

§131ΒΑΡΟΤΣΗΣ. Κανεὶς ἐκ τῶν πολιτευομένων δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστηρίξῃ πλησίον τῶν εἰρηνοδικῶν τὸν ζωοκλέπτην.

§132ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ἰσχυριζόμενος τοῦτο δυστυχῶς, διαψεύδετε τὴν πασίγνωστον ἀλήθειαν. Εἰς τὸν νομόν τῶν Κυκλάδων συνήθως αἱ ζωοκλοπαὶ περιορίζονται εἰς μικρὰ ζῶα· ἐγὼ τοὐλάχιστον ἔχω ὑπερασπισθῆ ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων πλέον τῶν 400 ζωοκλεπτῶν, ἐξ ὧν θὰ κατεδικάσθησαν οἱ 300, ἐνῷ, ἐὰν εἰσήγοντο ἐνώπιον τῶν εἰρηνοδικῶν, δὲν θὰ κατεδικάζοντο οὔτε 50. Ὥστε μὴ πράξητε τὸ ἔγκλημα, νομοθετοῦντες, νὰ ὑπαγάγητε τὰς ζωοκλοπὰς τῶν μικρῶν ζώων εἰς τοὺς εἰρηνοδίκας. Ἀλλὰ μεταβάλλει τὸ Νομοσχέδιον καὶ τὸ σύστημα τῆς ἰδιωτικῆς κατηγορίας. Ὁ κ. ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης Ὑπουργὸς ὑπέβαλε καὶ σχετικὸν Νομοσχέδιον περὶ μεταβολῆς ἐν γένει τοῦ συστήματος τῆς ἰδιωτικῆς κατηγορίας ἐνώπιον τῶν πταισματοδικῶν, εὐχῆς δὲ ἔργον ἤθελεν εἶσθαι, ἐὰν ἡ Βουλὴ εἶχε τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν, ὅπως προβῇ εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Νομοσχεδίου τούτου. Ἀλλὰ μήπως ἦναι εὔκολον, διὰ μιᾶς μόνης λέξεως, διότι μόνον τὸ διενοήθημεν, νὰ μεταβληθῇ ὁλόκληρον σύστημα τῆς ἰδιωτικῆς κατηγορίας; Οἱ περὶ τὰ νομικὰ εἰδικοὶ δύνανται μόνοι ν’ ἀπαντήσωσι πόσον τὸ τοιοῦτον εἶναι ἀστεῖον. Προβαῖνον τὸ Νομοσχέδιον μεταβάλλει δικονομικάς τινας διατάξεις περὶ ἐφέσεως καὶ ἀνακοπῆς, ἀπαγορεῦον τὴν ἔφεσιν κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν πταισματοδικῶν. Οἱ πάντες γνωρίζομεν πῶς ἀπονέμεται δυστυχῶς ἡ δικαιοσύνη ὑπὸ τῶν κατωτέρων λειτουργῶν της· συνεπῶς δὲ, ὅτι ὅλοι οἱ μὴ ἔχοντες τὴν τύχην νὰ ἦναι φίλοι τῶν ἰσχυόντων πολιτικῶν θὰ τρέχωσι τὸν κίνδυνον νὰ καταδικασθῶσιν, ἔστω καὶ ἀθῶοι ὄντες, ὡς ζωοκλέπται. Καὶ φρονεῖτε, ὅτι δύνασθε, χωρὶς νὰ μεταβάλητε τὰς ἀρχὰς τοῦ δικαίου, νὰ καταστρέψητε δι’ ἁπλῆς διατάξεως ὅ,τι σοφοὶ ἄνδρες κατώρθωσαν νὰ νομοθετήσωσιν; Ἀλλ’ ἀφοῦ ἀπαγορεύει τὴν ἔφεσιν καθ’ οἱωνδήποτε ἀποφάσεων, διατάσσει νὰ ἀποτίωσι τὴν ποινήν των οἱ καταδικαζόμενοι ὑπὸ τῶν τοιούτων πταισματοδικῶν εἰς τὰς φυλακὰς τῆς ἕδρας τοῦ πλημμελειοδικείου. Τότε λοιπὸν, οὕτω νομοθετοῦντες, ἀγνοεῖτε τὴν Ἑλλάδα, καὶ νομοθετεῖτε ἐκτὸς αὐτῆς· τότε δὲν γνωρίζετε, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα δὲν ὑπάρχουσι μέσα συγκοινωνίας, ὅτι ἐγὼ ὁ κάτοικος Ἀνάφης διὰ νὰ μετενεχθῶ εἰς τὰς φυλακὰς τῆς Σύρου, θὰ περιμείνω 6 μῆνας φυλαττόμενος εἰς τὸ δημαρχικὸν κατάστημα μέχρις ὅτου εὑρεθῇ εὐκαιρία νὰ μὲ μεταφέρωσιν εἰς τὰς φυλακὰς τοῦ πλημμελειοδικείου Σύρου, διότι πνέουσι συνεχεῖς βόρειοι ἄνεμοι, ἀτμόπλοιον δὲν προσεγγίζει, πλοῖον δὲν ὑπάρχει.

§133ΒΑΡΟΤΣΗΣ. Ὑπερβολὴ εἶναι.

§134ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Δὲν εἶναι ὑπερβολή· σεῖς οἱ μένοντες ἐν Ἀθήναις ἴσως δὲν γνωρίζετε τὴν κατάστασιν τῶν ἐπαρχιῶν, καὶ δὲν εἶσθε εἰς θέσιν νὰ ἐννοήσητε, ὅτι εἶναι εὐκολώτερον νὰ μεταβῶ εἰς τὴν Ἀμερικὴν, παρὰ εἰς τὴν πατρίδα μου Κύθνον.

§135ΒΑΡΟΤΣΗΣ. Ὄχι δὰ, μένω εἰς τὴν Νάξον. Τώρα μένω εἰς τὰς Ἀθήνας.

§136ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Καὶ ὅμως ὁμιλεῖτε περὶ Νάξου ὡς ξένος. Ἀλλ’ ἀφοῦ κατέλαβε τὸν συντάκτην τοῦ Νομοσχεδίου τάσις πρὸς καινοτομίαν, προέβη περαιτέρω, καὶ οὕτως ἐπιτρέπει μὲν τὴν πρώτην ἀνακοπὴν, καὶ τοῦτο εἶναι ἐπιείκεια δι’ αὐτὸν, διότι τὴν δευτέραν δὲν ἐπιτρέπει, μὴ λαμβάνων οὐδόλως ὑπ’ ὄψιν τὴν φυσικὴν ἀδυναμίαν, ἀλλὰ λέγει: διὰ νὰ συντάξῃς ἀνακοπὴν σὺ ὁ κατηγορούμενος ἢ ὁ λειπομάρτυς, δέον πρὸ τούτου νὰ φέρῃς διπλότυπον, ὅτι κατέβαλες τὰ ἔξοδα τῆς ἐρήμην δίκης.

§137ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὡραῖα.

§138ΒΑΛΛΗΝΔΑΣ. Ὡραῖα, ἀλλ’ ἀδικώτατα! διότι δὲν γνωρίζεις τί συμβαίνει εἰς τὴν πρακτικὴν, δηλονότι νὰ μὴ λαμβάνῃ συνηθέστατα γνῶσιν τῆς κλήσεως, ἢ νὰ μὴν εὑρίσκῃ εὐκαιρίαν νὰ μεταβαίνῃ κατὰ τὴν δικάσιμον, καὶ ἐν τούτοις νὰ δικάζηται ἐρήμην ὁ κατηγορούμενος καὶ νὰ καταδικάζηται ὁ μάρτυς. Ὡς ἔχει νῦν ἡ διάταξις τοῦ Νομοσχεδίου, ὁ πτωχὸς κατηγορούμενος καὶ μάρτυς, ὁ στερούμενος τοῦ ναύλου του, ἵνα μεταβῇ εἰς τὴν ἕδραν τοῦ πλημμελειοδικείου, μ’ ὅλας τὰς δικαίας καὶ ἀληθεῖς διαμαρτυρήσεις του, ὅτι δὲν ἔλαβε γνῶσιν τῆς κλήσεως, ὅτι ἀδίκως κατεδικάσθη ἐρήμην, ὀφείλει νὰ καταβάλῃ τὰ ἔξοδα τῆς ἐρήμην δίκης, πρὶν ἢ κάμῃ τὴν ἀνακοπήν. Λησμονεῖτε λοιπὸν, ὅτι ὁ αὐστηρὸς νόμος προκαλεῖ τὴν αὐστηρὰν ἀδικίαν; Ἐνόμισε τὸ Νομοσχέδιον, ὅτι ἠδύνατο εἰς τὰς οὐσιαστικὰς καὶ δικονομικὰς διατάξεις, αἱ ὁποῖαι κυρίως ἀφορῶσι τοὺς ζωοκλέπτας, νὰ παρεισαγάγῃ καὶ διατάξεις τινὰς, κανονιστικὰς τῶν ὑποχρεώσεων τῶν γραμματέων καὶ τῶν ταμιῶν. Φρονῶ, ὅτι ἠδύνατο ὁ κ. Ὑπουργὸς δι’ ἐγκυκλίων του νὰ παραγγείλῃ εἰς τοὺς ὑπαλλήλους του τί ὀφείλουσι νὰ πράττωσιν, ἀφοῦ ἄλλως ὑπάρχουσι καὶ τώρα σχετικαὶ διατάξεις περὶ αὐτῶν τῶν ὀργανιστικῶν τῆς ὑπηρεσίας ἀντικειμένων. Ἀλλ’ αἱ τοιαῦται παρεισαχθεῖσαι σχετικαὶ διατάξεις εἰς οὐδὲν ἄλλο συνετέλεσαν, ἢ νὰ παρουσιάσωσι Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἀληθῶς ἀποτελεῖ ὁλόκληρον κώδηκα, καὶ τοῦ ὁποίου αἱ οὐσιώδεις διατάξεις ἠδύναντο διὰ τριῶν μόνον ἄρθρων καὶ μὲ ὀλίγας λέξεις νὰ νομοθετηθῶσι. Τὸ δὲ νῦν συμβαῖνον ἐλέγχει ἀπειρίαν περὶ τὸ νομοθετεῖν. Ἐπὶ τέλους τὸ 15 ἄρθρον ἀπονέμει ἀμοιβὴν εἰς τὸν μηνυτὴν ἢ τὸν ἀνακαλυπτὴν τῆς ζωοκλοπῆς, ἀλλὰ τὸν ὑποχρεοῖ νὰ περιμείνῃ τὴν εἴσπραξιν τῆς χρηματικῆς ποινῆς ἀπὸ τὸν ταμίαν, ἐνῷ οἱ μέχρι τοῦδε νόμοι ἔδιδον τὸ δικαίωμα εἰς αὐτὸν τὸν ἴδιον νὰ εἰσπράξῃ ἀπὸ τὸν ζωοκλέπτην τὴν ἀμοιβὴν ταύτην, τοῦθ’ ὅπερ καὶ συνετέλει εἰς τὸ ν’ ἀνακαλύπτωνται πολλαὶ ζωοκλοπαὶ, ἐνῷ τὸ ὑποβαλλόμενον Νομοσχέδιον τὴν ὑπισχνουμένην ἀμοιβὴν εἰς τὸν ἀνακαλυπτὴν ἢ τὸν μηνυτὴν ὑπόσχεται μόνον ν’ ἀποδώσῃ, ἀφοῦ εἰσπραχθῇ ἀπὸ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον. Γνωρίζετε δὲ πάντες πῶς καὶ πότε εἶναι δυνατὸν νὰ πληρωθῇ τοιαύτη ἀμοιβὴ ἀπὸ τὸ Δημόσιον Ταμεῖον, πῶς καὶ πότε ἡ πολιτικὴ θὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὸν ταμίαν νὰ καταδιώξῃ τὸν καταδικασθέντα ζωοκλέπτην πρὸς καταβολὴν τῆς χρηματικῆς ποινῆς, διὰ νὰ δυνηθῇ καὶ ὁ μηνυτὴς ἢ ὁ ἀνακαλυπτὴς νὰ λάβῃ τὴν ἀμοιβήν του. Ὥστε καὶ ἡ σχετικὴ διάταξις τοῦ Νομοσχεδίου, ἀντὶ νὰ ἐνισχύσῃ τὴν ἀνακάλυψιν τῆς ζωοκλοπῆς, τοὐναντίον τὴν ἐξασθενεῖ, τὸ ἐνδιαφέρον δὲ, τὸ ὁποῖον εἶχον μέχρι τοῦδε πολλοὶ τῶν κατοίκων τῶν μερῶν, ἐν οἷς ἐπιπολάζει ἡ ζωοκλοπὴ, νὰ καταγίνωνται εἰς τὴν ἀνακάλυψιν τῶν ζωοκλεπτῶν, διὰ τῆς ἀμέσου παρ’ αὐτῶν τούτων εἰσπράξεως τῆς ἀμοιβῆς των, διὰ τοῦ ὑποβαλλομένου Νομοσχεδίου ἐκλείπει. Ἐν συνόλῳ ἑπομένως ἔχομεν ὑπὸ συζήτησιν Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον, ἐνῷ κατ’ οὐδὲν καὶ οὐδ’ ἐπ’ ἐλάχιστον συντελεῖ εἰς τὴν περιστολὴν, πολὺ δ’ ὀλιγώτερον εἰς τὴν ἐξάλειψιν τῆς ζωοκλοπῆς, τοὐναντίον καταργεῖ λίαν ὠφελίμους διατάξεις ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε ἰσχυόντων νόμων, καὶ ἑπομένως, ἐὰν προβῶμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ, τρέχομεν προφανῆ κίνδυνον νὰ ἐνισχύσωμεν τὴν ζωοκλοπὴν, καὶ μετ’ οὐ πολὺ θὰ εὑρεθῶμεν εἰς τὴν ἀνάγκην διὰ νέων νομοθετημάτων πάλιν νὰ περιστείλωμεν τὴν ζωοκλοπὴν, κατὰ τῆς ὁποίας ἀληθῶς πρέπει νὰ ληφθῶσιν ἔκτακτα, ἀλλὰ διοικητικὰ καὶ ἀμερόληπτα μέτρα. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ ὑποβληθέντος Νομοσχεδίου ὑπὸ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς δικαιοσύνης, ὑπεβλήθησαν καὶ πολλαὶ ἄλλαι τροπολογίαι αὐτοῦ, περὶ τῶν ὁποίων ὅμως οὔτε ἡ ἐπὶ τῆς δικαιοσύνης ἐπιτροπὴ, οὔτε ἄλλος τις μέχρι τοῦδε ἔκαμε λόγον, ἀλλ’ οὔτε πιστεύω, ὅτι θὰ ἐπιμείνωσιν οἱ ὑποβαλόντες τὰς τροπολογίας ταύτας κύριοι Βουλευταὶ νὰ ὑποστηρίξωσιν αὐτὰς, ἑπομένως φρονῶ καὶ ἐγὼ, ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν ὀφείλω νὰ κάμω λόγον περὶ αὐτῶν.

§139ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§140ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι σήμερον.

§141ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (ὥρᾳ 7. καὶ λεπτὰ 5. μ. μ.)