1880.02.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 66

τῆς 11 Φεβρουαρίου 1880.

(Δευτέρα.)

Ὥρα 2 μ. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐνεκρίθησαν. Προσέρχεται καὶ ὁρκίζεται ὁ Βουλευτὴς κ. Κασιμάτης.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν του. Θὰ τυπωθῇ.

§2ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ, κ. Πρόεδρε.

§3ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι· δὲν εἶναι εὔκολον.

§4Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. (Γραμματεύς). Εἶναι πολύφυλλος.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ λοιπόν.

§6ΤΙΝΕΣ. Ἀλλ’ ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον, κ. Πρόεδρε.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ προσπαθήσω νὰ τυπωθῇ ἐντὸς τῆς αὔριον καὶ νὰ διανεμηθῇ τὸ ἑσπέρας, ὅπως ἡ συζήτησις ἀρχίσῃ τὴν Τετάρτην. Ἐὰν ὅμως δὲν κατορθωθῇ τοῦτο, ἡ συζήτησις θ’ ἀρχίσῃ τὴν ἐρχομένην Πέμπτην.

§8ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Καὶ ἐὰν δὲν κατορθωθῇ νὰ διανεμηθῇ μεθαύριον τὸ ἑσπέρας, τότε ἀρχίζει ἡ συζήτησις τὴν Παρασκευήν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑποβάλλει στατιστικὰς πληροφορίας περὶ ὁδοποιΐας, αἱ ὁποῖαι ἐζητήθησαν ἀπὸ ἕνα τῶν Βουλευτῶν. Ὁ Βουλευτὴς κ. Τζάνες ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ βοηθείας τῶν παθόντων. Ὁ Βουλευτὴς Καράλης ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ καταργήσεως τῶν Ἐμποροδικῶν. Ὁ Δικαστικὸς σύμβουλος κ. Ταταράκης, λαβὼν ἀφορμὴν ἐκ τῆς γενομένης συζητήσεως περὶ τοῦ συμβιβασμοῦ τοῦ δημοσίου μετὰ τοῦ κ. Χατζίσκου, ὑποβάλλει εἰς τὸ Προεδρεῖον τὴν σχετικὴν δικογραφίαν, καὶ ὅστις τῶν κ. Βουλευτῶν θέλει, δύναται νὰ λάβῃ γνῶσιν. Ὁ Βουλευτὴς κ. Σαράβας ὑποβάλλει 100 ἀντίτυπα τῆς λογοδοσίας αὐτοῦ ὡς προέδρου τῶν ἐκτελεστῶν τῆς διαθήκης τοῦ ἀοιδίμου Ἀλεξανδράκη. Ὁ κατάδικος Χρῆστος Παπαγεωργίου ζητεῖ σύστασιν τῆς Βουλῆς πρὸς ἀπονομὴν αὐτῷ βασιλικῆς χάριτος. Θὰ σταλῇ ἡ ἀναφορά του εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν. Οἱ ἐν Ἀθήναις ξυλουργοὶ ὑποβάλλουν αἴτησιν περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τῶν ἔξωθεν εἰσαγομένων εἰδῶν τῆς βιομηχανίας τῶν ξυλουργῶν. Θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν. Εἰς τὴν αὐτὴν ἐπιτροπὴν θέλει παραπεμφθῆ καὶ ἄλλη ἀναφορὰ τῶν ἐργοστασιαρχῶν Πειραιῶς περὶ τῆς καταστάσεως διαφόρων νηματοϋφαντηρίων. Πολλοὶ ἐκ Λαμίας ζητοῦν νὰ μὴ ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιβολῆς φόρου ἐπὶ τοῦ καπνοῦ. Θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν. Πολλοὶ Ἕλληνες ἠθοποιοὶ ζητοῦν, ὅπως ἡ ἐπιχορήγησις ὑπὲρ τοῦ θεάτρου μετατραπῇ ὑπὲρ μορφώσεως θεάτρου ἐθνικοῦ. Θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν. Πολλοὶ κάτοικοι Ὀλυμπίας παραπονοῦνται, ὅτι μόνον αὐτοὶ δὲν ὠφελήθησαν ἐκ τοῦ εὐεργετικοῦ Νόμου περὶ τῶν ἐκ προικοκτησιῶν καθυστερούντων, ἕνεκα τῆς ὀλιγωρίας τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, καὶ παρακαλοῦσι νὰ τοῖς χορηγηθῇ νέα προθεσμία, πρὸς ἀπότισιν τῶν χρεῶν των. Θὰ σταλῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. Πολλοὶ ἐκ Κεφαλληνίας ὑποβάλλουν ἀναφορὰν σύμφωνον πρὸς τὴν ἑτέραν τὴν φέρουσαν 4,000 ὑπογραφάς. Θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἐν καιρῷ κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐλθέσεως, ἣν ὑπέβαλεν ἤδη ἡ ἐπιτροπή. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἰσωτερικῶν ὑποβάλλει διάταγμα περὶ ἀνανεώσεως τοῦ προνομίου τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης.

§10ΧΑΤΖΙΣΚΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος δικαστικὸς Σύμβουλος τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν πολὺ δικαίως ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν δικογραφίαν τῆς συμβιβασθείσης δίκης μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ ἐμοῦ. Παρακαλῶ τὸν κ. Κρεστενίτην, καὶ πρὸ πάντων τοὺς νομικούς, ὅπως μελετήσωσι τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν. Συγχρόνως, ἐπειδὴ ἡ ἐπερώτησις τοῦ κ. Κρεστενίτου, μεθ’ οὗ συνδέομαι διὰ στενῆς φιλίας, παρερμηνεύθη, νομίζω, ὅτι ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ὁ κ. Κρεστενίτης, ἐκ φιλικῶν αἰσθημάτων πρὸς ἐμὲ κινούμενος, ἔκαμε τὴν ἐπερώτησιν ταύτην.

§11ΤΙΝΕΣ. Εἶναι περιττὰ αὐτὰ, κ. Χατζῖσκε.

§12ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι, εἰς τὴν τελευταίαν Σύνοδον τῆς τελευταίας περιόδου εἶχεν ὑποβληθῆ ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἓν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐπετρέπετο, ὅπως χορηγηθῇ εἴς τινα τὸ προνόμιον ἐπὶ τῆς εἰσαχθησομένης παρ’ αὐτοῦ βιομηχανίας διὰ τὴν χρησιμοποίησιν τῆς τρυγός. Παρακαλῶ λοιπὸν, καθόσον φρονῶ, ὅτι ἐκ μέρους βουλευτοῦ δὲν δύναται νὰ ἔλθῃ τοιαύτη πρότασις Νόμου, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἐπαναφέρῃ αὐτὸ τὸ Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον τότε ἐτυπώθη καὶ ἅπαξ ἀνεγνώσθη καὶ τὸ ὁποῖον θέλει συντελέσει, ὅπως χορηγηθῇ καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας, διότι ὁ αἰτῶν ἐζήτει μόνον εἰς τρεῖς Νομοὺς τῆς Κορινθίας, Ἀργολίδος καὶ Ἀρκαδίας.

§13ΡΙΚΑΚΗΣ.........

§14ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Καὶ ἐγὼ τὸ εἶπον αὐτὸ, ἀλλὰ καὶ ἄλλαι πληροφορίαι καὶ ὁ κύριος αὐτὸς μὲ ἔπεισεν, ὅτι πρόκειται περὶ διαφορετικῆς τινος ἐκμεταλλεύσεως τῆς τρυγὸς, καὶ ὄχι τῆς κοινῆς. Ὑποθέσατε, ὅτι σήμερον ἡ ὕλη αὐτὴ χρησιμεύει εἰς ἓν εἶδος βιομηχανίας· ἀλλ’ ὁ κύριος αὐτὸς ἐννοεῖ, ὅτι θέλει μεταχειρισθῆ τὴν ὕλην αὐτὴν κατ’ ἄλλον τινὰ τρόπον, ὅστις δὲν εἶναι γνωστὸς μέχρι τοῦδε.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλετε, ἢ προκαλεῖτε νὰ ὑποβληθῇ νομοσχέδιον;

§16ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Λέγω, ὅτι Βουλευτὴς δὲν δύναται νὰ ὑποβάλῃ αὐτὴν τὴν πρότασιν Νόμου, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις. Κάμνω λοιπὸν μίαν ἐξήγησιν, ὅτι κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, πρόκειται περὶ καινοφανοῦς τινος καὶ ἀγνώστου ἐν Ἑλλάδι μεταλλεύσεως τῆς τρυγὸς, διὰ τὴν ὁποίαν δὲν ζημιοῦται οὔτε τὸ δημόσιον οὔτε ἡ κοινωνία, ἐὰν χορηγηθῇ εἰς αὐτὸν τὸ δικαίωμα αὐτὸ, τὸ ὁποῖον, ἐὰν δὲν τὸ πραγματοποιήσῃ, ἐπανερχόμεθα πάλιν εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων, μετὰ τὸ ἔτος τῆς παραχωρήσεως, ματαιουμένου τοῦ προνομίου. Ἐν τούτοις, ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν εἶναι ἐνταῦθα, ὑποβάλλω τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ἐὰν δὲ ἡ Βουλὴ φρονῇ ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑποβάλληται τὸ παρ’ ἐμοῦ, τότε σκεπτόμεθα πάλιν. Πρό τινος καιροῦ, κύριοι, διὰ τὴν εἰσαχθεῖσαν πρότασιν περὶ τῶν δυστυχῶν ἐκείνων συμπολιτῶν μας, οἵτινες δι’ ἐκλογικὰς κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην τοῦ 1874 παραβάσεις εἶχον καταδικασθῆ, καὶ ἐζητήθη νὰ φέρῃ ἡ Κυβέρνησις ἓν μέτρον θεραπευτικὸν καὶ ἱκανοποιητικὸν τῶν δικαιωμάτων των, τοιοῦτόν τι δὲν εἰσήχθη, καὶ ὀφείλομεν νὰ ἤμεθα ἐπισπευτικοὶ, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ διατελοῦν εἰς μίαν κατάστασιν ἔκτακτον. Κατ’ ἐμὲ λοιπὸν, εὔχομαι ὅπως ληφθῇ μία πρόνοια ὑπὲρ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων. Καὶ ἐν γένει μὲν ταῦτα, ἰδίως δὲ εἷς ἐξ αὐτῶν, ὁ Μήλας, δικαιοῦται μᾶλλον, ὅστις ὄχι δι’ ἐκτάκτων μέτρων, ἀλλὰ καὶ διὰ τῆς ὑπηρεσίας φρονῶ, ὅτι δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, καθ’ ὅσον ἀπεστερήθη τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων μέχρι τοῦ Σεπτεμβρίου τοῦ 1879, κατόπιν δὲ ἡ ὑπηρεσία, ὅπως λέγει, πρέπει νὰ τὸν ἐπαναφέρῃ εἰς τὰς τάξεις του. Δὲν δύναμαι τοῦτο νὰ τὸ βεβαιώσω, διότι δὲν ἐμελέτησα τὸ πρᾶγμα, ἀλλὰ, καθὼς μὲ βεβαιοῦσι πολλοὶ, εἶναι ἐντὸς τοῦ Νόμου ἡ ἀξίωσίς του αὐτὴ, νὰ ἐπανέλθῃ δηλαδὴ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐὰν φρονῇ τοῦτο, ἂς πράξῃ ὅ,τι πρέπει πρὸς θεραπείαν τῆς ἀξιώσεως τοῦ ἀνθρώπου αὐτοῦ.

§17ΒΑΛΤΙΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.) Εἶναι ὑπὸ μελέτην καὶ αὐτὸ τὸ ζήτημα, ὅπως καὶ διὰ τοὺς δύο ἄλλους.

§18ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριοι, τοὺς λόγους, δι’ οὓς παρεκάλεσεν ἡ Κυβέρνησις τοὺς ὑποβαλόντας τὴν πρότασιν ταύτην κυρίους Βουλευτὰς νὰ τὴν ἀποσύρωσι, τοὺς ἠκούσατε, καὶ εἶναι περιττὸν νὰ τοὺς ἐπαναλάβω. Ἡ πρότασις πράγματι ἀπεσύρθη, ἡ δὲ Κυβέρνησις προέβη ἀμέσως εἰς σκέψιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ· σκεφθεῖσα δὲ, ἐπείσθη, ὅτι τὸ περὶ οὗ πρόκειται ἀντικείμενον δὲν ὑπάγεται εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, οὐδὲ ἀποτελεῖ ἀντικείμενον τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, διότι εἶναι καθαρῶς ἀντικείμενον δικαστικόν. Τὴν γνώμην ταύτην συνεμερίσθη ἡ Ἐπιτροπὴ, προσκληθεῖσα καὶ καταρτισθεῖσα ἐκ τῶν προκριτοτέρων νομομαθῶν τοῦ Κράτους, καὶ ἥτις συνέταξεν ἔκθεσιν, τὴν ὁποίαν τὸ Ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης θὰ ὑποβάλῃ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν θὰ φέρῃ τὴν γνώμην του. Κατὰ τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς ταύτης, ἡ ἔκπτωσις ἐκ τῆς ὑπηρεσίας δὲν φέρει καὶ τὴν ἔκπτωσιν ἐκ τοῦ βαθμοῦ· οἱ στρατιωτικοὶ οἱ καταδικασθέντες διατελοῦσιν εἰς τὴν κατάστασιν τῆς ἀργίας, ἑπομένως ἡ ἔκπτωσις ἐκ τῆς ὑπηρεσίας φέρει τ’ αὐτὰ ἀποτελέσματα, ὁποῖα καὶ εἰς τοὺς πολιτικοὺς ὑπαλλήλους, οἱ ὁποῖοι δὲν δύνανται νὰ ἐπανακτήσωσιν ὑπηρεσίαν ἐφ’ ὅσον διατελοῦσιν εἰς τὴν στέρησιν τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων καὶ εἰς τὴν πρόσκαιρον ἀνικανότητα, πρὸς ἀνάκτησιν ὑπηρεσίας· ἅμα ὅμως λήξῃ ἡ προθεσμία, ἡ τασσομένη παρὰ τῆς ἀποφάσεως, τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, συμμορφούμενον μὲ τὰς σχετικὰς διατάξεις τῶν Στρατιωτικῶν νόμων, δύναται ἢ νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ ἢ νὰ πράξῃ ὅπως οἱ νόμοι διακελεύουσιν. Ἐν τούτοις κατὰ τὴν δοθεῖσαν ἑρμηνείαν δικαιοῦνται ν’ ἀπολαμβάνωσι τὸν μισθὸν τῆς ἀργίας. Αὕτη εἶναι ἡ ἐνέργεια, τὴν ὁποίαν ἔλαμεν ἡ Κυβέρνησις μέχρι τοῦδε, καὶ ἕνεκεν τούτου δὲν ἐπανῆλθεν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ δὲν ὑπέβαλε πρότασιν περὶ ἀνακτήσεως τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων καὶ ἀποκαταστάσεων, ὡς εἶχεν ὑποβληθῆ παρὰ τῶν κ. Βουλευτῶν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως περὶ τοῦ διατάγματος περὶ παρατάσεως τοῦ προνομίου τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης.

§20ΣΕΡΒΟΣ. Εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, κύριοι, πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι τὸ περὶ κύρους ἢ μὴ τοῦ βασιλικοῦ διατάγματος, τοῦ ἐκδοθέντος πρὸς ἀνανέωσιν τῶν ἐργασιῶν τῆς Ἰονικῆς τραπέζης. Ἐπειδὴ ὅμως δυστυχῶς ἀσθενεῖ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅστις εἶναι ὁ καταλληλότερος ν’ ἀπαντήσῃ ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, ἐπειδὴ ἄλλως ἔχομεν ἀνάγκην ἀπαραίτητον τοῦ καταστατικοῦ τῆς Ἰονικῆς τραπέζης, τὸ ὁποῖον δὲν ἔχομεν, οὔτε ἐδημοσιεύθη συνάμα μὲ τὸ βασιλικὸν διάταγμα, ἐπειδὴ εἶναι ἀπαραίτητον νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ πρακτικὸν τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, τοῦ προηγηθέντος τοῦ διατάγματος· πρὸς δὲ, ἐπειδὴ κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχομεν, ἡ κυβέρνησις ἔχει λάβει προτάσεις ἄλλων ἑταιριῶν, προτεινουσῶν εὐεργετικήν τινα τοιαύτην ἑταιρίαν ἐν Ἑπτανήσῳ, δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν ν’ ἀναβάλῃ διὰ τὴν αὔριον τὸ ἀντικείμενον αὐτὸ, πάντοτε ὅμως πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅπως δοθῶσι τὰ ἀνωτέρω ἔγγραφα καὶ παρατηρήσεις.

§21ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§22ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας.) Ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν, διότι ἀσθενεῖ, νὰ ἀναβάλῃ τὸ ἀντικείμενον τοῦτο δι’ αὔριον. Τὰ δὲ ζητούμενα ἔγγραφα θὰ ὑποβληθῶσιν, ἀφοῦ τὰ ζητήσῃ ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χωρὶς νὰ ἐπικυρωθῶσι τὰ πρακτικά;

§24ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Μίαν σημείωσιν νὰ εὐαρεστηθῆτε νὰ στείλετε, κύριε Πρόεδρε.

§25ΣΕΡΒΟΣ. Αὐτὸ τὸ ἀντικείμενον λοιπὸν, κύριοι, θὰ συζητηθῇ πάντοτε πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§26ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§27Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Πρὸ ἡμερῶν, κύριοι, ἡ Βουλὴ ἔλαβε σπουδαίαν συζήτησιν περὶ βοηθημάτων καὶ κληροδοτημάτων, ἀπῄτησε δὲ ἀπὸ τὸν Ὑπουργὸν τῆς Παιδείας νὰ παρουσιάσῃ τὰ βοηθήματα, τὰ ὁποῖα δίδονται διὰ τῶν τακτικῶν προϋπολογισμῶν, καὶ τὰ κληροδοτήματα ἐπίσης ἀπὸ τοῦ 1865. Ἕως τώρα ὅμως δὲν παρουσίασεν ἡ Κυβέρνησις τίποτε· ἂν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ συζητῇ μόνον, χωρὶς νὰ ἐπέρχεται καὶ ἀποτέλεσμα, ἄλλο πρᾶγμα.

§28ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ὅπως εἶπον εἰς τὴν Βουλὴν, ἀνέθεσα εἰς τὸν ἁρμόδιον ὑπάλληλον νὰ καταστρώσῃ τοὺς λογαριασμούς. Οἱ λογαριασμοὶ εἶναι πολύπλοκοι· χθὲς μόλις μοὶ ἔφεραν τὸ σχέδιον, σήμερον δὲ θὰ ἀντιγραφῇ, καὶ αὔριον ἐλπίζω νὰ ὑποβάλω τὰς πληροφορίας περὶ τῶν κληροδοτημάτων ὅλων καὶ τῶν βοηθημάτων τῶν χορηγουμένων εἰς διδασκάλους ἀπόρους κλπ.

§29ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ τῶν ἐκτάκτων βοηθημάτων.

§30ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ποίων ἐκτάκτων;

§31ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δίδονται ἐκτάκτως, ἐκτὸς τῶν μηνιαίων.

§32ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Αὐτὰ εἶναι 10 ἕως 15 δραχμῶν· ἄνω τῶν 25 δὲν εἶναι.

§33ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ αὐτά.

§34ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Αὐτὰ εἶναι πολλά.

§35ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Καὶ αὐτὰ νὰ ὑποβληθῶσιν, ἀπὸ τοῦ 1865 μέχρι 1879. Ὅλα, ὅλα νὰ ὑποβληθῶσι.

§36ΚΟΝΤΟΓΟΥΡΗΣ. Ὡς εἰσηγητὴς, κύριοι, τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν ὑποτρόφων, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς μετὰ προτάσεως Νόμου, δι’ οὗ πρῶτον καταργοῦνται αἱ ὑπάρχουσαι ὑποτροφίαι ἀπὸ τῆς 30 Ἰουνίου ε. ε, δεύτερον ἀπαγορεύεται ὁ διορισμὸς ὑποτρόφων μέχρι τῆς ἐκδόσεως εἰδικοῦ Νόμου κανονίζοντος ὁριστικῶς τὰ περὶ τούτου.

§37ΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι, παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ κατάλογον τῶν τακτικῶν καὶ ἐκτάκτων ἀστυνομικῶν κλητήρων, καθὼς καὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ γραφείου τῆς Διευθύνσεως τῆς Ἀστυνομίας. Ἐπίσης θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ κατάλογον τῶν ἐργοδηγῶν ἢ ἐπιστατῶν τῶν δημοσίων ἔργων, πότε διωρίσθησαν, καὶ πότε τὰ ἔργα αὐτῶν ἐτέθησαν εἰς ἐνέργειαν καὶ πότε ἐτελείωσαν, κατάλογον ὅλων ἐν γένει ἀπὸ τοῦ 1877 καὶ ἐντεῦθεν.

§38ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ὑποβάλῃ τὸν κατάλογον κατ’ ὄνομα καὶ ἐπώνυμον ἑκάστου κλητῆρος, συγχρόνως δὲ νὰ σημειώσῃ καὶ τὸν χρόνον, καθ’ ὃν διωρίσθη ἕκαστος, τὴν πατρίδα αὐτοῦ, καὶ εἰς ποῖον τμῆμα ὑπηρετεῖ;

§39ΤΖΑΜΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ Νομοσχέδιον, κύριε Πρόεδρε, καὶ ἡ ἔκθεσις περὶ ἐθνικῶν καὶ κοινοτικῶν λειβαδίων ὑπεβλήθη, ἀλλ’ οὔτε ἐτυπώθη, οὔτε διενεμήθη. Τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι κατεπεῖγον καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προηγηθῇ.

§40ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§41ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι, τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν εἴτε αὔριον εἴτε μεθαύριον νὰ μὲ πληροφορήσῃ, διατί ἕως τώρα δὲν ἐπεκυρώθη, καὶ ἂν σκοπεύῃ νὰ ἐπικυρώσῃ ἢ ὄχι κανονισμὸν περὶ ποιμνιοβοσκῆς, ὅστις ἐγένετο ὑπὸ τοῦ δημάρχου Ζακύνθου, ἐπεκυρώθη ὑπὸ τοῦ Νομάρχου, ἐφεσιβλήθη εἰς τὸ Ὑπουργεῖον πρὸ ἓξ μηνῶν, ἀλλ’ ἀπάντησις καμμία δὲν ἐδόθη μέχρι τοῦδε. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν εἰς τοῦτο, καθόσον ἡ φθορά, τὴν ὁποίαν ἔκαμον τὰ ποίμνια εἰς τὴν νῆσον ταύτην καὶ τὸν χειμῶνα αὐτὸν ἦτο ὄχι μικρὰ, ἀλλὰ καὶ τώρα, ὅτε ἡ ἄνοιξις πλησιάζει, ἡ ἐλευθέρα εἴσοδος τῶν ποιμνίων εἰς τὰς ἀμπέλους καὶ εἰς τοὺς κήπους καὶ τὰ λοιπὰ καλλιεργημένα μέρη εἶναι ἔτι μᾶλλον φθοροποιά. Δεύτερον παρακαλῶ νὰ εἴπῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐὰν κατώρθωσε νὰ ἄρῃ τὰς διαφωνίας, αἱ ὁποῖαι ὑπάρχουν ὑπὸ σκέψιν του καὶ αἱ ὁποῖαι ἦσαν μεταξὺ τοῦ Νομάρχου καὶ Δημάρχου Ζακύνθου, περὶ τοῦ ἐγχωρίου καταστήματος τοῦ ἐνεχυροδανειστηρίου, τὸ ὁποῖον ἕνεκα τῆς ὑπάρξεως τῶν διαφωνιῶν τούτων καὶ τῆς στάσεως τῶν ὑποθέσεών του εἶναι κεκλεισμένον πρὸ ἓξ καὶ ὀκτὼ μηνῶν. Τρίτον παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του εἰς τὸ ἑξῆς. Ἡ κατάστασις τῆς δημοσίου ἀσφαλείας καὶ εἰς Ζάκυνθον, καθὼς καὶ εἰς ἄλλας ἐπαρχίας, εἶναι ὄχι εὐχάριστος· ὀφείλω δὲ νὰ κάμω ἀπὸ τοῦδε μίαν δήλωσιν, ὅτι ἀναγνωρίζω, ὅτι κατὰ τὴν τελευταίαν ταύτην περίοδόν του ἐν τῷ Ὑπουργείῳ ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς κ. Κουμουνδοῦρος ἐπέστησε σπουδαίως τὴν προσοχήν του ἐπὶ τῆς διοικήσεως, καὶ κατὰ τὸ διάστημα τῆς ὑπ’ αὐτοῦ διευθύνσεως τοῦ Ὑπουργείου τίποτε ὀλιγώτερον παρὰ δώδεκα Νομάρχας καὶ νομαρχεύοντας διώρισεν, ἔπαυσε καὶ μετέθεσε.

§42ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἶναι δικαίωμά του.

§43ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μάλιστα, καὶ αὐτὸ τὸ λέγω διὰ τὴν φροντίδα τὴν μεγάλην, τὴν ὁποίαν ἔλαβε περὶ τῆς διοικήσεως. Τί συνέβη καὶ εἰς τὴν ἄλλην διοίκησιν, τὸ ἐννοεῖτε, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ μοιράρχους καὶ ὑπομοιράρχους καὶ λοιποὺς καὶ ὅλη ἡ τοιαύτη περὶ τὰ διοικητικὰ διατάραξις ἔφερε διατάραξιν καὶ τῆς δημοσίου ἀσφαλείας. Ἐπολλαπλασιάσθησαν πρὸ πάντων αἱ νυκτοκλοπαὶ, συνέβη δὲ ἐσχάτως καί τι, τὸ ὁποῖον πρώτην φορὰν παρετηρήθη εἰς τὴν νῆσον ἐκείνην· μίαν πρωΐαν ἐξυπνήσαντες οἱ κάτοικοι, εἶδον σπασμένους, ἂν ὄχι τοὺς πλείστους, ἀλλὰ πολλοὺς φανοὺς τῆς πόλεως ἐκείνης, καὶ σχεδὸν σπασμένας ὅλας τὰς κρήνας καὶ τοὺς σωλῆνας.

§44ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀστυνομίαν δὲν ἔχετε;

§45ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τώρα θὰ σᾶς εἴπω. Ἤθελον ἐρωτήσει τὸν ἀξιότιμον Πρωθυπουργὸν νὰ μὲ πληροφορήσῃ, ἂν τυχὸν ἔμαθε πόθεν προῆλθεν ἡ ἀταξία αὐτὴ εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον καὶ διατί; ἤθελον νὰ τὸ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις, διὰ νὰ μὴ τὸ εἴπω ἐγώ, καὶ ποῖα μέτρα ἔλαβεν ὁ κ. Πρωθυπουργός. Καθόσον δὲ ἀποβλέπει τὴν ἀστυνομίαν τοῦ τόπου ἐκείνου, ὅταν ἔλθῃ ἡμέρα τῆς συζητήσεως, ἀξιότιμε συνάδελφε, θέλετε ἀκούσει, ὅτι ἐξεμηδενίσθη, καὶ ἀκόμη θέλετε ἀκούσει μὲ ἔκπληξίν σας τὸ αἴτιον, διὰ τὸ ὁποῖον ἐπαύθη ἕνας ἀστυνόμος.

§46ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τώρα; κατ’ αὐτάς;

§47ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὑπὸ τὴν διοίκησιν τοῦ κ. Κουμουνδούρου, ὄχι κατ’ αὐτάς.

§48Κ. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι κατὰ πρότασιν τοῦ δημάρχου;

§49ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὄχι μόνον ὄχι κατὰ πρότασιν τοῦ δημάρχου, ἀλλ’ ἐνῷ ὁ εἰσαγγελεύς, ὁ νομάρχης, ὁ μοίραρχος ἀπηύθυναν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον παραστάσεις, ὅτι πρὸς τὸν ἀστυνόμον ἐκεῖνον ἔπρεπε νὰ ἐκφρασθῇ Βασιλικὴ εὐαρέσκεια καὶ νὰ ὑποβληθῇ τὸ περὶ τούτου Διάταγμα. Τὸ Διάταγμα ὑπεβλήθη ὄχι δι’ εὐαρέσκειαν ἀλλὰ διὰ παῦσιν. Ὁ προκάτοχος μοίραρχος τοῦ ὑπάρχοντος, ὅστις ἦτο ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος κἄπως ἤθελε νὰ φέρῃ μίαν κάποιαν τάξιν, ἔκαμε παραστάσεις εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐναντίον ἑνὸς λοχίου, τὸν ὁποῖον παρίστανεν ὡς ἕνα, ἂν ὄχι ὑποδαυλίζοντα, ἀλλ’ ἐνθαῤῥύνοντα τὴν ἀταξίαν, ἡ ὁποία ὑπῆρχεν ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ· ὁ λοχίας ἐκεῖνος ἀπεμακρύνθη· θὰ τὸ ἀκούσητε πάλιν κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς ἐξετάσεως τὸ αἴτιον, δι’ ὃ μετετέθη ὁ μοίραρχος κατόπιν, καὶ εἶναι κατά τι περιεργότερον ἀπὸ τὴν παῦσιν τοῦ ἀστυνόμου. Ὁ νῦν μοίραρχος, διὰ νὰ ἐκπληρώσῃ καλλίτερον τὰς ὁδηγίας, ἐστοχάσθη πρὸς τοῖς ἄλλοις νὰ ἐπαναφέρῃ τὸν λοχίαν αὐτόν· πρὸ καιροῦ εἶχον κάμει ἰδιαιτέραν παρατήρησιν εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν περὶ τοῦ λοχίου, καὶ τὸν εὐχαριστῶ δὲ, διότι τὴν ἐπιοῦσαν μοὶ εἶπεν, ὅτι τηλεγραφικῶς διέταξε νὰ τὸν ἀπομακρύνωσι· θὰ συνέβη τοῦτο πρὸ 25 ἡμερῶν περίπου. Ἔλαβον τὸ θάῤῥος νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν ταύτην πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν, διότι ἐγνώριζον, ὅτι τὸν λοχίαν τοῦτον τὸν ἐζήτησαν οἱ ἀντίθετοι νὰ τὸν μεταφέρωσι κατὰ τὰς ἐκλογὰς, ὁ δὲ Ὑπουργὸς, ἀξιεπαίνως φερόμενος, ἀντεστάθη· ἠξεύρετε ὅμως, κ. Ὑπουργὲ, τί συμβαίνει; σεῖς διετάξατε, ἐτηλεγραφήσατε ἀλλ’ αὐτὸς μένει εἰς τὸ πεῖσμά σας καὶ σᾶς τὸ λέγω τοῦτο, διὰ νὰ ἴδητε τὴν κατάστασιν τῆς διοικήσεως. Σᾶς ἔφυγεν ἀπὸ τὰς χεῖρας.

§50ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶσθε βέβαιος;

§51ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐπιβάται, οἵτινες ἦλθον μὲ τὸ τελευταῖον ἀτμόπλοιον, μὲ ἐβεβαίωσαν, ὅτι εἶναι ἀκόμη ἐκεῖ· βλέπετε λοιπὸν, ὅτι αἱ διαταγαί σας δὲν ἐκτελοῦνται, οὔτε εἰς τὸ γραφεῖόν σας. Ἐναντίον τοῦ μοιράρχου αὐτοῦ, ἐκτὸς ἄλλων κατηγοριῶν, ὑπάρχει καὶ ἡ ἑπομένη. Ἐνήργησεν ἀφοπλισμοὺς, καὶ καλῶς ἔπραξεν, ἀλλὰ τὰ ὅπλα τὰ μετέφερεν εἰς τὸ καφενεῖον.

§52ΡΩΜΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, θὰ συζητήσωμεν ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι· ἐπερώτησιν κάμνει.

§54ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἡ συζήτησις θὰ γείνῃ ἄλλοτε, ἀφοῦ ἀναφέρω τὰ κεφαλαιώδη· ὁ τόπος ἐξηγέρθη, ἐγένοντο παρατηρήσεις, ἔφυγον τὰ ὅπλα ἀπὸ τὸ καφενεῖον ἐκεῖνο εἰς οἶκον πολιτευομένου, ὅπου ἐκεῖ ἔπρεπε νὰ συνέλθωσιν ἐκεῖνοι, τῶν ὁποίων ἀφῃρέθησαν τὰ ὅπλα, διὰ νὰ τὰ παραλαμβάνωσιν, ἂν ἦναι φίλοι τοῦ πολιτευομένου, νὰ κάμωσι δὲ ἄλλους συμβιβασμοὺς, ἐὰν ἦναι ἀντίθετοι· ἔγεινε κατηγορία δι’ αὐτὸ, κ. ὑπουργὲ τῆς δικαιοσύνης, ὡς καὶ δι’ ἄλλας κατηγορίας, διετάχθη δὲ ἀνάκρισις, δὲν ἠξεύρω δὲ ἐὰν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον ἢ ἀπευθείας ἀπὸ τὸν εἰσαγγελέα· αἱ ἀνακρίσεις ἐγένοντο ἀπὸ πολλοῦ καιροῦ, μάρτυρες ἐξητάσθησαν πολλοὶ, ἀλλὰ δὲν ἐγένετο ἀκόμη τίποτε. Ἤθελα λοιπὸν, κ. ὑπουργὲ τῆς δικαιοσύνης, νὰ μᾶς πληροφορήσητε, ἀφοῦ πληροφορηθῆτε καὶ σεῖς, εἰς ποίαν κατάστασιν εἶναι ἡ ὑπόθεσις.

§55ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. (ὑπουργὸς τῆς δικαιοσύνης.) Πρὸ πόσου καιροῦ;

§56ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὀλίγον πρὶν ἢ ὀλίγον ἔπειτα μετὰ τὰς ἐκλογάς. Μίαν ἄλλην παρατήρησιν θέλω κάμει εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς παιδείας. Εἶδον, κ. ὑπουργὲ, εἰς τὰς ἐφημερίδας, ὅτι ἐσχάτως διωρίσατε ἕνα διδάσκαλον, ὀνόματι Γούλιαρη. Δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἦναι ἀληθὲς, ἐὰν ὅμως ἦναι ἀληθὲς, σᾶς παρατηρῶ, ὅτι αὐτὸς ἦτο καὶ ἄλλοτε διωρισμένος διδάσκαλος, διὰ νὰ παίρνῃ τὸν μισθὸν, εἰς δὲ τὸ σχολεῖον δὲν ἐπατοῦσε ποτὲ, διότι ἦτο ἔμπορος εἰς τὴν πόλιν καὶ ἐπωλοῦσε σῖτον καὶ διάφορα ἄλλα· ἔμεινε δὲ εἰς τὴν θέσιν αὐτὴν, ἕως ὅτου εὑρέθη νομάρχης εὐσυνείδητος, ὅστις ἐνήργησε ν’ ἀπολυθῇ. Ἐὰν ἦναι ἀληθὲς, ὅτι διωρίσθη πάλιν, θὰ προσθέσω, ὅτι ὁλοὲν εἶναι φυγόδικος, κατηγορούμενος ἐπὶ δολίᾳ χρεωκοπίᾳ.

§57ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Νὰ ἦσθε βέβαιος, ἐὰν συμβαίνῃ τὸ τελευταῖον, ἀμέσως θέλω τὸν ἀπολύσει.

§58ΒΟΥΛΤΣΟΣ. Ὅταν εἴπετε, ὅτι τὰ ὅπλα τὰ μετέφεραν εἰς πολιτευομένου οἶκον, ἐννοούσατε ἐμὲ, κύριε;

§59ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὄχι.

§60ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μεταξὺ τοῦ δημοσίου καὶ τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς νήσου Κερκύρας ὑπάρχουσι πρὸ πολλοῦ ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων ἐκκρεμεῖς δύω δίκαι, ἀντικείμενον ἔχουσαι μεγάλα συμφέροντα τοῦ Δημοσίου ἀφ’ ἑνὸς, καὶ τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς νήσου ἀφ’ ἑτέρου· καὶ ἡ μὲν μία ἔχει ὡς ἀντικείμενον τὴν ἐπιδίκασιν ὑπὲρ τῆς ἐγχωρίου περιουσίας διαφόρων ἀκινήτων κτημάτων, τουτέστιν οἰκοδομῶν ἐν τῇ νήσῳ Κερκύρᾳ, καθὸ ἐπιδικασθεισῶν τῇ ἐγχωρίῳ περιουσίᾳ τῆς νήσου, συνεπείᾳ ἀποφάσεως εἰδικοῦ δικαστηρίου συστηθέντος δυνάμει εἰδικοῦ Νόμου ἐκδοθέντος κατὰ τὸ 1862 ὑπὸ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας τῆς πρώην Ἰονίου Πολιτείας. Διὰ τῆς ἀποφάσεως ταύτης οὐ μόνον ἐπεδικάσθησαν ὑπὲρ τῆς ἐγχωρίου περιουσίας αἱ τοιαῦται οἰκοδομαὶ αἱ τότε χρησιμεύουσαι ὡς δημόσια καταστήματα, ἀλλὰ συγχρόνως ἐδικαιώθη ἡ ἐγχώριος περιουσία νὰ λάβῃ ἀπὸ τὸ Δημόσιον τῆς Ἰονίου πολιτείας καὶ τὰ ἐνοίκια τῶν καταστημάτων ἐκείνων μέχρι τοῦ 1866, ἅπερ ἀνέρχονται κατὰ τὴν γενομένην ἐκτίμησιν εἰς 140 χιλ. τάλληρα. Ἡ ὑπόθεσις αὕτη, ὡς εἶπον, εὑρίσκεται ἐκκρεμὴς καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν παράδοσιν τῶν καταστημάτων καὶ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐνοικίων, διότι, ὡς πρὸς τὴν οὐσίαν τῆς ὑποθέσεως, τὸ εἰδικὸν δικαστήριον, δυνάμει τῆς δοθείσης εἰς αὐτὸ ἐξουσίας, ἀπεφάνθη ἀνεκκλήτως. Ἡ ἑτέρα ὑπόθεσις ἀφορᾷ τὸ Μοντσενίγειον κληροδότημα, τὸ ὁποῖον οἱ τότε ἐκτελεσταὶ τῆς διαθήκης ὡς καὶ οἱ διαχειρισταὶ τῆς ἐγχωρίου περιουσίας ἐχορήγησαν ὡς δάνειον εἰς τὸ Δημόσιον τῆς Ἰονίου πολιτείας, καὶ μετὰ ταῦτα τὸ Δημόσιον διὰ συμβιβασμοῦ μετὰ τῆς διαχειριστικῆς ἐπιτροπῆς τῆς νήσου ἔκαμε συμψηφισμὸν πρὸς ἄλλο χρέος, τὸ ὁποῖον ὤφειλεν ἡ ἐγχώριος περιουσία εἰς τὸ Δημόσιον· ὁ συμβιβασμὸς οὗτος ἐπεκυρώθη τότε ὑπὸ τῆς Γερουσίας, μετὰ ταῦτα ὅμως, ὅταν ἐξεδόθη τὸ ψήφισμα περὶ ἑνώσεως τῆς Ἑπτανήσου μετὰ τῆς Ἑλλάδος ὑπὸ τῆς τελευταίας Βουλῆς τῆς Ἰονίου πολιτείας, ὁ συμβιβασμὸς ἐκεῖνος διὰ πράξεως τῆς Βουλῆς ἐκείνης ἐθεωρήθη ἄκυρος. Ἀλλὰ μετὰ τὴν ἀκύρωσιν τοῦ συμβιβασμοῦ τούτου ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς ὑπῆρξε δίκη μεταξὺ τῶν διαχειριστῶν τοῦ κληροδοτήματος ἢ τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς νήσου ἀφ’ ἑνὸς, καὶ τοῦ Δημοσίου ἀφ’ ἑτέρου, καὶ ἡ ὑπόθεσις ἐκείνη εὑρίσκεται ἐπίσης ἐκκρεμὴς ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Καὶ ἡ μὲν ἐγχώριος περιουσία τῆς νήσου ἢ οἱ ἐκτελεσταὶ τοῦ κληροδοτήματος τούτου ἀπαιτοῦσιν ἀπὸ τῆς Κυβερνήσεως 41,475 λίρας στερλίνας καὶ τόκον πρὸς 5 τοῖς ἑκατὸν κατ’ ἔτος, τὸ δὲ Δημόσιον διατείνεται, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο, τὸ ὀφειλόμενον παρὰ τοῦ Δημοσίου τῆς Ἰονίου πολιτείας διὰ τὸ κληροδότημα, συνεψηφίσθη εἰς χρέος τῆς ἐγχωρίου περιουσίας πρὸς τὸ δημόσιον ἐκ 46 χιλ. λιρῶν περίπου, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἰσχυρίζεται τὸ Δημόσιον, ὅτι ἔχει ἀκόμη λαμβάνειν 3,022 λίρας πρὸς ἐξόφλησιν. Αὐταὶ εἶναι ἐν συνόψει αἱ δύω δίκαι αἱ ὑφιστάμεναι μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς νήσου Κερκύρας ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου. Ἐπὶ τῶν ἀντικειμένων τούτων πρὸ πολλοῦ χρόνου ἐσκέφθη ἡ Κυβέρνησις νὰ εὕρῃ τρόπον τινὰ συμβιβαστικὸν, καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐσχάτως ἐνώπιον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἐγένετο ἀντικείμενον σκέψεως τὸ προκείμενον ζήτημα, ἀφοῦ προηγουμένως ἔλαβον τὴν τιμὴν ν’ ἀκούσω τὴν γνώμην πολυμελοῦς ἐπιτροπῆς, συγκειμένης ἐξ ἐντίμων συναδέλφων ἡμῶν Βουλευτῶν. Ὡς πόρισμα τῶν συνεννοήσεών μας μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης, τῆς συγκειμένης κυρίως ἐκ τῶν Βουλευτῶν τῆς νήσου Κερκύρας καὶ ἐξ ἄλλων σπουδαίων συναδέλφων, οἵτινες εἶχον γνῶσιν τῶν δύω τούτων ζητημάτων, προέκυψε τὸ εἰς τὴν Βουλὴν ὑποβαλλόμενον ἤδη Νομοσχέδιον περὶ συμβιβαστικῆς λύσεως τῶν ἐκκρεμῶν τούτων διαφορῶν, μεταξὺ τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς νήσου Κερκύρας καὶ τοῦ Δημοσίου. Κατὰ τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο καταργοῦνται ὅλαι αἱ ἀπαιτήσεις μεταξὺ τῆς ἐγχωρίου περιουσίας καὶ τοῦ Δημοσίου, ἐπανέρχεται ἡ κυριότης ὅλων τῶν δημοσίων κτιρίων καὶ οἰκοδομῶν, τὰ ὁποῖα διὰ τῆς ἀποφάσεως τοῦ εἰδικοῦ Δικαστηρίου ἐπεδικάσθησαν εἰς τὴν ἐγχώριον περιουσίαν πρὸς τὸ Δημόσιον, παραιτεῖται δὲ ἡ ἐγχώριος περιουσία πάσης ἀξιώσεως περὶ πληρωμῆς τῶν ἐνοικίων. Καὶ καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ κληροδότημα τὸ ὑπὸ τὸ ὄνομα Μοντσενίγειον, ἀντὶ πάσης ἄλλης ἀπαιτήσεως ἐκ μέρους τῶν ἐκτελεστῶν τῆς διαθήκης περὶ πληρωμῆς τῶν 41,475 λιρῶν στερλινῶν, ἀναδέχεται τὸ Δημόσιον τὴν ὑποχρέωσιν νὰ πληρώνῃ κατ’ ἔτος 55 χιλιάδων παλαιῶν δραχμῶν πρὸς τοὺς ἐκτελεστὰς τῆς διαθήκης, πρὸς τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον ὥρισεν ἡ ἀείμνηστος διαθέτις κόμησσα Μοντσενίγου. Τὸ Νομοσχέδιον κανονίζει τὸν τρόπον, καθ’ ὃν μέλλει νὰ πραγματοποιηθῇ ὁ συμβιβασμὸς οὗτος, ἐν τῇ ἐκθέσει δὲ τῇ αἰτιολογικῇ, τῇ συνοδευούσῃ τὸ προκείμενον Νομοσχέδιον, ἐκτίθενται ὅσον εἶναι δυνατὸν σαφῶς οἱ λόγοι οἱ ὑπαγορεύσαντες τὴν ἀπόφασιν ταύτην τῆς Κυβερνήσεως. Ἀλλ’ ἐπειδὴ πρόκειται περὶ δύω σπουδαίων ὑποθέσεων, ὅπως ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω πρὸς ὑμᾶς, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ καταθέσω εἰς τὴν Βουλὴν δύω φακέλλους περιλαμβάνοντας τὰ ἔγγραφα ὅλα τὰ ἀφορῶντα τὰς ὑποθέσεις ταύτας, διὰ νὰ λάβωσι γνῶσιν αὐτῶν ὅσοι τῶν κ.κ. Βουλευτῶν θέλουν. Καὶ ὁ μὲν πρῶτος φάκελλος περιέχει τὰ ἔγγραφα περὶ τοῦ Μοντσενιγείου κληροδοτήματος, ὁ δὲ ἕτερος φάκελλος περιέχει τὰ ἔγγραφα περὶ τῆς ἐκκρεμοῦς δίκης διὰ τὰ οἰκοδομήματα καὶ τὰ ἐνοίκια. Κατάλογος τῶν ἐγγράφων τῶν περιλαμβανομένων εἰς ἀμφοτέρους τοὺς φακέλλους παραδίδεται μετὰ τοῦ Νομοσχεδίου καὶ τῆς αἰτιολογικῆς ἐκθέσεως εἰς τὸν κ. Πρόεδρον τῆς Βουλῆς.

§61ΡΙΚΑΚΗΣ. Εἰς τὸ Νομοσχέδιον λέγετε «ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ συμβιβασθῇ ...»

§62ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπὸ τοὺς ὅρους τοὺς ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ ἀναφερομένους.

§63ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Εἰς τί θὰ χρησιμεύσουν αἱ 55,000 χιλ. δραχ. κατ’ ἔτος;

§64ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ πληροφορηθῆτε ἀπὸ τὸ Νομοσχέδιον. Εἶπον, ὅτι τὸ Δημόσιον ὤφειλεν εἰς τὴν ἐγχώριον περιουσίαν τὸ κληροδότημα, τὸ ὁποῖον ἀφῆκεν ὑπὲρ τῆς νήσου Κερκύρας ἡ κόμησσα Μοντσενίγου ἐκ 41,475 λιρῶν στερλινῶν ἀπὸ τὰ 1840· ἀπέναντι λοιπὸν αὐτοῦ τοῦ κληροδοτήματος ἀνέλαβεν ἡ Κυβέρνησις τὴν ὑποχρέωσιν νὰ δίδῃ εἰς τοὺς ἐκτελεστὰς τῆς διαθήκης 55,000 χιλ. κατ’ ἔτος. Ἐν τοῖς φακέλλοις ὑπάρχουσι ὅλα τὰ σχετικὰ ἔγγραφα ὡς καὶ ἡ διαθήκη, τὰ ὁποῖα θὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ἐὰν ἐπιθυμῆτε νὰ γνωρίσητε ἀκριβῶς τὴν ὑπόθεσιν. Εἶναι ἤδη ὑποβεβλημένος εἰς τὴν Βουλὴν ὁ φορολογικὸς Νόμος· ὡς συμπλήρωμα δὲ τοῦ φορολογικοῦ Νομοσχεδίου ὑποβάλλω τροπολογίαν περιέχουσαν τρία ἄρθρα, ἐκ τῶν ὁποίων τὸ μὲν πραγματεύεται τὸν τρόπον τῆς διὰ θαλάσσης ἢ διὰ ξηρᾶς μεταφορᾶς ἢ ἐξαγωγῆς τῶν οἴνων, τοῦ γλεύκους καὶ τῶν σταφυλῶν τῶν Δήμων Σαλαμῖνος καὶ τῶν Μεγάρων, τὰ δὲ ἄρθρα 3 καὶ 4 κανονίζουσι τὸν τρόπον τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῆς ῥητίνης καὶ τῆς κατράμης. Ἡ τροποποίησις θὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ σχετικοῦ Νομοσχεδίου. Ὑποβάλλω πρὸς τούτοις εἰς τὴν Βουλὴν Νομοσχέδιον περὶ νομιμοποιήσεως τῆς δυνάμει Βασιλικῶν Διαταγμάτων, ἐκδοθέντων κατὰ τὸ 1867, 1868, καὶ 1871, κανονισθείσης ἀποζημιώσεως εἰς τοὺς γεωμέτρας, διὰ τὴν καταμέτρησιν τῶν ἐθνικῶν κτημάτων. Ἐπειδὴ ἡ μέχρι τοῦδε χορηγουμένη ἀποζημίωσις δὲν στηρίζεται εἰς Νόμον, ἐνόμισα, ὅτι ἔπρεπε νὰ ὑποβάλω τοιοῦτον, πρὸς νομιμοποίησιν καὶ ταύτης τῆς δαπάνης.

§65ΠΟΛΥΛΑΣ. Κύριοι, ἐπειδὴ τὸ ἀντικείμενον, περὶ τοῦ ὁποίου πραγματεύεται ὁ προτεινόμενος Νόμος, εἶναι λίαν σπουδαῖον, ἤθελον παρακαλέσει τὴν Βουλὴν νὰ διορίσῃ εἰδικὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία νὰ τὸν μελετήσῃ καὶ ὅσον τάχιον νὰ φέρῃ ἔκθεσιν εἰς τὴν Βουλήν. Λέγω δὲ, κύριοι, ὅσον τάχιον, διότι, καθὼς σᾶς εἶπε καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὑπάρχουν ἐκκρεμεῖς δίκαι, τῶν ὁποίων δὲν δύναταί τις εὐκόλως νὰ σταματήσῃ τὴν πρόοδον νὰ φθάσωσιν εἰς τὸ σημεῖον, ὥστε καὶ ἡμεῖς αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι εἴμεθα διατεθειμένοι νὰ φρουρήσωμεν τὰ δικαιώματα τοῦ τόπου, ὅπως ἀπολαύσῃ τὸ δίκαιόν του, νὰ μὴ δυνηθῶμεν νὰ τὸ πράξωμεν. Θέλω δὲ ἀπὸ τοῦδε νὰ διασκεδάσωμεν τὴν ταραχὴν, τὴν ὁποίαν ἴσως ἠδύνατό τις νὰ ἔχῃ, ὅτι πρόκειται νὰ γείνῃ μεγίστη βλάβη εἰς τὸ Δημόσιον. Καθὼς ἐγὼ γνωρίζω, ὁ συμβιβασμὸς, εἰς τὸν ὁποῖον κατέληξεν ἡ Κυβέρνησις, θὰ πεισθῆτε, ὅτι ἐγένετο πρὸς τὸ συμφέρον τοῦ Δημοσίου, τὸ ὁποῖον, ἐὰν ἀφήσῃ ἀκόμη τὴν ὑπόθεσιν, θὰ ἔλθῃ ἡ στιγμὴ νὰ πληρώσωμεν ὑπὲρ τὰ 6 ἑκατομμύρια. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν νὰ συστηθῇ εἰδικὴ ἐπιτροπή.

§66ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι, ἐὰν παραπεμφθῇ εἰς τὰς ἐπιτροπὰς τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης, αὗται εἶναι ἁρμόδιαι νὰ φέρωσιν ἔκθεσιν.

§67ΠΟΛΥΛΑΣ. Ὑπάρχουσι, κύριε Ὑπουργὲ, ἀντικείμενα, τὰ ὁποῖα οἱ ἐκ τῆς ἄλλης Ἑλλάδος δὲν γνωρίζουσιν ἀρκούντως· τινὲς ὅμως τὰ γνωρίζουσι, λόγου χάριν ὁ κ. Ζαΐμης δὲν πρέπει νὰ παραλειφθῇ, καθὼς καὶ ὁ κ. Μαυροκορδάτος, διότι εἶναι εἰς θέσιν νὰ γνωρίζωσι τὴν ὑπόθεσιν, διότι, ὅσον τὸ κατ’ ἐμὲ, δύναμαι νὰ λάβω τὸν λόγον, ἀλλ’ ὡς ἐνδιαφερόμενος, ἴσως δὲν γείνω πιστευτός. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος πρέπει νὰ σχηματίσῃ ἐπιτροπὴν εἰδικὴν ἐκ τοιούτων μελῶν.

§68ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις νὰ σχηματισθῇ εἰδικὴ Ἐπιτροπὴ ἀπὸ τὸν Πρόεδρον ἐξ 9 μελῶν;

§70ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§71ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Νὰ ὁρίσητε καὶ σύντομον προθεσμίαν.

§72ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς νὰ περιέχῃ ἁπάσας τὰς δικαιολογίας, διότι ἤκουσα, ὅτι ἡ κοινότης δικαιοῦται νὰ λάβῃ 6 ἑκατομμύρια ἀπὸ τὸ Δημόσιον.

§73ΠΟΛΥΛΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε Βουλευτὰ, νὰ σᾶς ἀπαντήσω διὰ δημώδους παροιμίας: «Κάλλιο πέντε καὶ ϛʹ τὸ χέρι παρὰ δέκα καὶ καρτέρει.»

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν βʹ συζήτησιν τοῦ Νομοσχεδίου περὶ βοηθείας εἰς τοὺς παθόντας ἐκ πυρκαϊᾶς ἐν Καλάμαις καὶ ἐκ τοῦ χειμῶνος ἐν τῷ δήμῳ Ληλαντίων.

§75ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐπαναλαμβάνω, ὅτι κατὰ τοῦ Νομοσχεδίου αὐτοῦ οὐδόλως ἔχω ἀντίῤῥησιν· ἀλλ’ ἐπειδὴ, ὅπως εἰσάγεται αὐτὸ μεταξὺ τοσούτων ἄλλων ὑποβληθεισῶν προτάσεων περὶ βοηθειῶν, φέρει μίαν ἀπόχρωσιν μονομεροῦς ἀπόψεως ἐπὶ τῶν διαφόρων παθόντων μερῶν τῆς ἐπικρατείας, καὶ κατὰ συνέπειαν ἔρχεταί τις εἰς τὴν ἰδέαν νὰ συμπεράνῃ, ὅτι ἡ πατρὶς φέρεται ὡς μητρυιὰ μὲν πρός τινας τῶν ἐπαρχιῶν, ὡς μήτηρ δὲ φιλόστοργος πρός τινας ἄλλας· ὅπως λοιπὸν μὴ ἐπιῤῥιφθῇ τοιαύτη μομφὴ εἴτε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, εἴτε εἰς τοὺς ὑποστηρίζοντας τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο Βουλευτὰς, φρονῶ, ὅτι εἶναι δίκαιον καὶ νόμιμον, ὅπως, προκειμένου ἵνα ἡ πατρὶς λάβῃ πρόνοιαν περὶ διαφόρων μερῶν, τὰ ὁποῖα ὑπέστησαν ζημίαν, ἦναι μήτηρ διὰ πάντα· ἐν ἄλλαις λέξεσι νὰ συνδυασθῇ αὐτὸ τὸ Νομοσχέδιον μετὰ τῶν ἄλλων ὑποβληθεισῶν προτάσεων περὶ βοηθειῶν ἢ ἀνακουφίσεως παθόντων, καὶ ληφθῇ τοιουτοτρόπως γενικὸν μέτρον πρὸς περίθαλψιν τῶν τοιούτων δυστυχημάτων. Τὸ τοιοῦτον μέτρον ὄχι μόνον θέλει θεραπεύσει τὰς ἀνάγκας, ἀλλὰ θέλει ἀνταποκριθῆ καὶ εἰς τὴν οἰκονομίαν τῶν ἐργασιῶν τοῦ Κοινοβουλίου, διότι διὰ τῆς συγχωνεύσεως θέλομεν τελειώσει συγχρόνως ὅλας αὐτὰς τὰς αἰτήσεις· ἀλλέως, ἐὰν ψηφίσωμεν σήμερον τὸ ποσὸν αὐτὸ καὶ τὴν ἐπιοῦσαν ἄλλο καὶ οὕτω καθεξῆς, δὲν ἠξεύρω ἐὰν ἐπὶ τέλους εἰς τὸν προϋπολογισμὸν θέλωμεν κατορθώσει νὰ ἀνταποκριθῶμεν εἰς ὅλα αὐτὰ τὰ ψηφισθησόμενα ποσὰ, ἐνῷ, ὅταν ὅλαι αὐταὶ αἱ προτάσεις συνδεθῶσι, τότε δύναται ἓν κονδύλιον νὰ προσδιορισθῇ δι’ αὐτὰς τὰς ἀνάγκας, δυνάμεθα δὲ νὰ ὁρίσωμεν καὶ τὴν κατὰ μέρος διάθεσιν, καὶ τοιουτοτρόπως εἴτε οἰκονομολογικῶς, εἴτε ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ δικαιώματος, νὰ κάμωμέν τι γενικόν. Καὶ πῶς θέλετε ἡ ἐπαρχία μου νὰ μὴ μεμφθῇ ἐμὲ καὶ ἡ Εὐρυτανία τὸν κ. Χατζόπουλον, ὅταν οὗτος ἐζήτησεν ὁμοίας περὶ τῶν ἐκ χιόνος παθόντων βοήθειαν, καὶ πῶς νὰ μὴ ἐγερθῇ τὸ φιλότιμον ἡμῶν καὶ τῶν ἐπαρχιῶν, αἱ ὁποῖαι θεωροῦνται, ὅτι δὲν χαίρουσιν, ἐπιτρέψατέ μοι τὴν ἔκφρασιν, τὴν κυβερνητικὴν εὔνοιαν; Πῶς θέλετε ἡ ἐπαρχία Τροιζηνίας, ἡ ὁποία κατ’ ἔτος εἰς τὸ Δημόσιον παρεῖχεν ἑκατοντάδας χιλιάδων δραχμῶν, καὶ ἤδη εὑρίσκεται κατεστραμμένη, νὰ μὴ μεμφθῇ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτῆς, ὅτι προκειμένου περὶ ἐμφυτεύσεως δένδρων, ἐκ τῆς ὁποίας θὰ ὠφεληθῇ τὸ Δημόσιον, οἱ ἀντιπρόσωποι αὐτῆς δὲν ἐστάθησαν ἱκανοὶ νὰ προνοήσουν περὶ αὐτῆς τῆς ἀνάγκης; Σᾶς φέρω, ἐπιτρέψατέ μοι, ἐξ ἐμοῦ ἓν παράδειγμα ἀτομικόν· παρῆγον ἐγὼ 500,000 πορτοκάλλια, καὶ ὠφελεῖτο τὸ Δημόσιον δύο δραχμὰς ἀνὰ ἑκάστην χιλιάδα.

§76Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μὰ δὲν ἐτελωνίζοντο ὅλα.

§77ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τότε γίνονται κλοπαὶ καὶ λαθρεμπόρια.

§78Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐγὼ ἠξεύρω τὶ γίνεται, διότι ἤμην λιμενάρχης ἐκεῖ.

§79ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τότε κατηγορεῖτε καὶ τὸν ἑαυτόν σας, διότι δὲν ἐπρολάβετε.

§80Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν προλαμβάνονται.

§81ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀποκρύπτω λοιπὸν ἐγὼ τὸ προϊόν;

§82Π. ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὄχι ὑμεῖς· ἐκεῖ, τοπικῶς.

§83ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Πῶς γίνεται ὁ παραγωγὸς νὰ ἀποκρύψῃ τὸν φόρον τοῦ Δημοσίου, χωρὶς νὰ ἦναι συνένοχος ὁ ὑπάλληλος; ῥίπτεται λοιπὸν μομφὴ κατὰ τῶν ὑπαλλήλων, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἂς δώσῃ λόγον.

§84ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα· καὶ θὰ κάμωμεν καὶ συζήτησιν εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ παύσουν οἱ διάλογοι αὐτοί.

§86ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Λοιπὸν ἂν ἐξ ἑνὸς ἀτόμου τοιαῦτα ὠφελεῖτο τὸ Δημόσιον, σήμερον δὲν ὠφελεῖται οὐδέν, διότι τώρα, ἀντὶ ἑνὸς ἑκατομμυρίου, παράγω 50 χιλιάδας· ὁ δὲ μακαρίτης Δεληγεώργης, ἐννοῶν αὐτὴν τὴν ἐλεεινὴν κατάστασιν τῶν κτημάτων, ἀπήλλαξε τῆς φορολογίας αὐτὸ τὸ γλίσχρον προϊόν τοῦ τόπου. Φρονῶ λοιπὸν τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ ν’ ἀναβληθῇ, διὰ νὰ συνδυασθῇ μετὰ τῶν ἄλλων· ἄλλως νὰ ὑποβληθῇ καὶ κατάλογος τῶν ἐνδεῶν, εἰς τοὺς ὁποίους θὰ δοθῇ ἡ βοήθεια αὐτή.

§87ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Δὲν εἶναι ἀπαρτία.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ ὁ κατάλογος. (Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.)

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἀπαρτία· 130 εἶναι παρόντες. Ὁ κ. Δουζίνας ἐπρότεινε τὴν ἀναβολήν. Ὑποστηρίζεται ἡ πρότασις ὑπὸ δέκα; (Ἐγείρονταί τινες.) Δὲν εἶσθε δέκα. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ Νομοσχεδίου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ 1 ἄρθρον καὶ αἱ τροπολογίαι τοῦ κ. Τζάνε καὶ τοῦ κ. Νέγκα.

§90ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐπῆλθε ζημία 400 χιλ. δραχ. εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεγαρίδος ἕνεκα τῆς ἀσθενείας τῶν βοῶν, οἱ ὁποῖοι πάντες, πλὴν 100, ἐψόφησαν· ἑπομένως προτείνω νὰ προστεθοῦν 20 χιλ. δρ. ἀκόμη διὰ τοὺς βόας τῶν Μεγάρων.

§91ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Εἰς τὸν Δῆμον Ληλαντίων δὲν ἐψόφησαν οὔτε τὰ βόδια οὔτε τὰ μουλάρια, ἀποθνήσκουν τῆς πείνης οἱ ἄνθρωποι, διότι ἀπεκλείσθησαν ἀπὸ τὴν χιόνα.

§92ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὡς ἔχει τὸ Νομοσχέδιον, θὰ παρέξῃ πολλὴν δυσκολίαν, διότι ἔπρεπε νὰ χωρισθῇ τὸ ἀφορῶν τὸν Δῆμον Ληλαντίων ἀπὸ τὸ τῶν Καλαμῶν, διότι τὸ πρῶτον οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ, ἐνῷ εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν Καλαμῶν ὑπάγονται καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου εἶναι γνωστὸν, ὅτι ἐπῆλθε καταστροφὴ, ἕνεκα τῆς ἐπιζωοτίας· διὰ τοῦτο ὑποβάλλω τροπολογίαν νὰ προστεθῇ, πρὸς ἀνακούφισιν τῶν παθόντων ἐξ ἐπιζωοτίας, κονδύλιον ἐκ 50,000 δραχμῶν.

§93ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἡ ἀρχὴ τοῦ Νομοσχεδίου εἶναι βοήθεια εἰς τοὺς παθόντας ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς ἐν Καλάμαις καὶ ἐκ τῆς πείνης ἐν τῷ δήμῳ Ληλαντίων. Τώρα δύνανται νὰ ἔχουν καὶ ἄλλοι δικαίωμα συνδρομῆς, ἀλλὰ δὲν ἔχουν σχέσιν αἱ προτάσεις αὗται, ὡς τροπολογίαι παρουσιαζόμεναι, πρὸς τὴν ἀρχὴν τοῦ Νομοσχεδίου. Εἶναι λοιπὸν ἐντελῶς ἀπαράδεκτοι, καὶ δὲν δύνανται νὰ τεθοῦν εἰς ψηφοφορίαν, παρὰ αἱ τροπολογίαι αἱ σχετικαὶ πρὸς τὸ Νομοσχέδιον.

§94Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὸ Νομοσχέδιον ἀφορᾷ περίθαλψιν ὑπὲρ τῶν ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς καὶ ἐκ τῆς πείνης παθόντων. Δύνανται νὰ ὑπάρχουν Βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι νὰ θέλουν τὸ πρῶτον καὶ ὄχι τὸ δεύτερον, καὶ διὰ τοῦτο προτείνω δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ νὰ διαιρεθοῦν τὰ ζητήματα.

§95ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Ἔκαμα λόγον πρίν, κύριε Πρόεδρε, διότι ἀρχίζει μία ἀρχὴ, ἡ ὁποία δὲν ἔχει τέλος. Εἶναι καλὸν λοιπὸν νὰ σχετισθῇ μὲ τὸν προϋπολογισμόν.

§96ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεῤῥίφθη ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς.

§97ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Τοὐλάχιστον διὰ τὰς τροπολογίας νὰ γίνεται διάθεσις τοῦ ποσοῦ ἀνάλογος, ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἄλλως σήμερον βλέπετε ποῦ θὰ καταντήσωμεν, ἕκαστος Βουλευτὴς ἔχει ἕνα λογαριασμὸν διὰ τὴν ἐπαρχίαν του.

§98ΝΕΓΚΑΣ. Ἡ τροπολογία μου ἀνάγεται εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ Νομοσχεδίου, διότι ἀφορᾷ τὴν πυρκαϊὰν, ἥτις εἶναι γνωστὴ εἰς τὴν Βουλὴν, διότι ὁ τόπος ἐζημιώθη 1½ ἑκατομμύριον· ὥστε, ἐὰν ἡ Κυβέρνησις νομίζῃ, ὅτι πρέπει νὰ δώσῃ βοήθειαν διὰ τὴν πυρκαϊὰν τῶν Καλαμῶν, πρέπει νὰ δώσῃ καὶ διὰ τὴν πυρκαϊὰν τῆς Ζακύνθου.

§99ΤΖΑΝΕΣ. Δὲν πρόκειται περὶ ἀποζημιώσεως, οὐδεὶς ζητεῖ ἀποζημίωσιν, πρόκειται περὶ προχείρου βοηθείας εἰς τοὺς δυστυχεῖς. Ἐὰν θέλῃ τις νὰ ἀποβάλῃ τὸ αἴσθημα τῆς φιλανθρωπίας, ἂς καταψηφίσῃ· ἄλλως πρέπει, νὰ τὸ δεχθῇ.

§100ΦΛΟΓΑΪΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, αἱ ὑποβαλλόμεναι προτάσεις εἶναι ἀπαράδεκτοι, διότι δὲν εἶναι τροπολογίαι τοῦ Νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἄλλα Νομοσχέδια· δὲν ἠμπορεῖ ἐπὶ Νομοσχεδίου περὶ ἐμπορικοῦ Νόμου π. χ. νὰ ὑποβληθῇ τροπολογία περὶ στρατοδικείου.

§101ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὡς εἶπον, κύριε Πρόεδρε, αἱ προτάσεις αὗται εἶναι ἀπαράδεκτοι, ἀντιβαίνουσι δὲ καὶ εἰς τὸ ἄρθρον 24 τοῦ Συντάγματος. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ τοῦ Συντάγματος καθιερώθη δι’ αὐτὸν τὸν λόγον, νὰ μὴ ἔχουν οἱ Βουλευταὶ τὸ δικαίωμα νὰ λαμβάνουν τὴν πρωτοβουλίαν δαπανῶν, εἴτε πρὸς ὄφελος προσώπων, εἴτε πρὸς ὄφελος τῶν ἐπαρχιῶν των· εἶναι λοιπὸν ἀπαράδεκτοι τοιαῦται προτάσεις, ἐρχόμεναι ἐκ μέρους τῶν κυρίων Βουλευτῶν.

§102ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐξ ὅλων αὐτῶν παρατηρεῖτε πόσον εἶναι ἄδικον τὸ Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑποβάλλεται, τοὐλάχιστον ὅσον ἀφορᾷ τὴν βοήθειαν, ἥτις πρόκειται νὰ δοθῇ εἰς τοὺς ἐκ πυρκαϊᾶς παθόντας. Πέρυσιν ὁ κ. Διαμάντης ὑπέβαλε πρότασιν εἰς τὴν Βουλὴν, διὰ τῆς ὁποίας ἐπετρέπετο εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὄχι νὰ δώσῃ βοήθειαν, ἀλλὰ νὰ ἐγγυηθῇ, ὅπως δανεισθῇ ἕκαστος τῶν παθόντων ἐκ τῆς ἐπιζωοτίας δραχ. 500, καὶ μολαταῦτα ἡ Βουλὴ τὴν ἀπέῤῥιψε, πρότασιν δικαιοτάτην, ἥτις ἤθελεν εἶσθαι ὠφέλιμος οὐχὶ μόνον εἰς τοὺς κατοίκους τῶν μερῶν ἐκείνων, ἀλλὰ εἰς ὅλον τὸ Κράτος. Σήμερον ὑποβάλλεται Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον σκοπεῖ νὰ ἀποζημιώσῃ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι ἐξ ἰδίου σφάλματος ἔπαθον. Τοῦτο δύναται νὰ ἦναι ἀντικείμενον ἰδιωτικῶν ἐράνων· τὸ Κράτος δὲν δύναται νὰ ἔρχεται εἰς συνδρομὰς παθόντων ἐκ τοιούτων περιστάσεων, διότι τότε τὸ Κράτος δὲν θὰ ἐπαρκέσῃ. Νομίζω, ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως ἀπεδείχθη, ὅτι τὸ Νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι ἄδικον, καὶ πρέπει ν’ ἀποσυρθῇ.

§103ΠΕΤΟΥΣΗΣ. Ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ δὲν ἐπεθύμουν νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι τὰ ἀντικείμενα τὰ ὁποῖα ἀποβλέπουν εἰς φιλανθρωπικοὺς σκοποὺς πάντοτε ἐπιθυμῶ νὰ τὰ συντρέχω. Ἀλλὰ προκειμένου περὶ βοηθειῶν, ὡς παρετήρησεν ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς Λεβαδείας, ὅλοι ἡμεῖς εὑρέθημεν εἰς πολὺ δυσχερεστέραν θέσιν ἀπέναντι τῶν ἐπαρχιῶν μας, αἵτινες κατεστράφησαν καθ’ ὁλοκληρίαν. Ἂν τὸ πάθημα μιᾶς ὁμάδος ἐκ 50 ἢ 100 ἀνθρώπων ἦναι ἄξιον τῆς συμπαθείας καὶ τῆς συνδρομῆς ἑνὸς Κοινοβουλίου, τὸ πάθημα ὁλοκλήρου ἐπαρχίας δὲν ἔπρεπε νὰ προσελκύσῃ κατὰ μείζονα λόγον τὴν προσοχὴν καὶ τὴν συμπάθειαν τῆς Βουλῆς, ἐπαρχίας γεωργικῆς, ἀπὸ τῆς ὁποίας τόσας προσόδους πορίζεται τὸ Κράτος; Πρὸ πάντων παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐννοήσῃ, ὅτι ἅπασαι αἱ ἐπαρχίαι τῆς Ἑλλάδος πάσχουν, ἄλλαι πάσχουν ἐκ τῆς θέσεώς των τῆς ὀρεινῆς ἕνεκα τοῦ χειμῶνος, ἄλλαι διότι ἡ ἐπιζωοτία τὰς ἐμάστισε καὶ ἀφῄρεσεν ἀπ’ αὐτὰς τὰ μέσα τῆς καλλιεργείας πρὸς γεωργίαν· ἠθέλομεν ἐγκληματήσει καὶ πρὸς ἑαυτοὺς καὶ πρὸς τὸ ἔθνος, ἐπιδαψιλεύοντες εἰς τὸν Α. συνδρομὰς, ἀδιαφοροῦντες διὰ τὰ δυστυχήματα τοῦ Β. καὶ Γ. οἵτινες ὑπέστησαν μεγαλειτέρας ζημίας· κατὰ συνέπειαν ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἐννοήσῃ τὸ ἄτοπον, εἰς ὃ προβαίνει, καὶ πρὸ πάντων νὰ μὴ ἐξαναγκάζῃ ἐκείνους, οἵτινες ἀγαποῦν τὰς ἀγαθοεργίας, ν’ ἀπομακρύνωνται τῶν περὶ αὐτῶν συζητήσεων.

§104ΒΟΥΔΟΥΡΗΣ. Τί συμπεραίνετε λοιπόν;

§105ΠΕΤΟΥΣΗΣ. Συμπεραίνω, ὅτι ἡ συνδρομὴ τῆς Βουλῆς πρέπει νὰ ἦναι γενικὴ, καὶ ἐπειδὴ ἡ ἐπαρχία ἡ ἰδική μου ἔπαθε τὰς μεγαλειτέρας συμφορὰς, προτείνω ἡ τροπολογία τοῦ ὑποβληθέντος νομοσχεδίου, τὴν ὁποίαν τὴν στιγμὴν ταύτην σᾶς ἔγραψα, νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, καὶ δοθῇ ἡ ἀνάλογος βοήθεια καὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν μου.

§106ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.). Κύριοι, οἱ ἰσχυριζόμενοι, ὅτι αἱ ὑποβληθεῖσαι τροπολογίαι εἰς τὸ νομοσχέδιον δὲν ἔχουσιν οὐδεμίαν σχέσιν μὲ αὐτὸ, ἔχουν πλῆρες δίκαιον. Αἱ τροπολογίαι πρέπει ν’ ἀφορῶσιν εἰς τὰς διατάξεις τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου· ἤδη δὲ γίνονται νέαι προτάσεις περὶ χορηγήσεως τοιούτων περιθάλψεων εἰς ἄλλας κοινότητας, αἵτινες ἐξ ἄλλων ἀτυχημάτων ὑπέστησαν ὁμοίας ζημίας. Ἀλλὰ τὸ νὰ φέρωνται αἱ προτάσεις αὗται ὡς τροπολογίαι, νομίζω, ὅτι ἀντίκειται εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς καὶ εἰς τὸν ὀρθὸν λόγον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ὑπεβλήθη, ἂν δέχηται τὴν χορηγίαν τῶν 15 χιλ. πρὸς περίθαλψιν τῶν ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς παθόντων ἐν Καλάμαις καὶ τῶν ἐκ τοῦ χειμῶνος ἀποκεκλεισμένων ἐν Ἀτλαντίῳ. Ἐπίσης δὲν ἔχουσι δίκαιον οἱ διατεινόμενοι, ὅτι τὸ ποσὸν τοῦτο χορηγεῖται ὡς ἀποζημίωσις ὑπὲρ τῶν παθόντων ἐκ θεομηνίας, διότι τὸ ποσὸν τοῦτο εἶναι ποσὸν ἀσήμαντον, ὥστε δὲν δύναται νὰ ἱκανοποιήσῃ οὔτε δύο τρεῖς ἐκ τῶν παθόντων, χορηγεῖται ἁπλῶς ὡς ἐφήμερος περίθαλψις.

§107ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Νὰ χωρισθῇ τὸ ζήτημα.

§108ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν θέλητε νὰ διαιρεθῇ τὸ ζήτημα, ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ, διότι τοῦτο εἶναι σύμφωνον μὲ τὸν Κανονισμόν, ἀλλ’ αἱ νέαι προτάσεις δὲν δύνανται νὰ τεθῶσιν ὡς τροπολογίαι. Νομίζω δὲ περιπλέον, ὅτι ὁ βουλευτὴς Πυλίας κ. Καράπαυλος ἔχει δίκαιον ὑποστηρίζων, ὅτι τοιαῦται προτάσεις δὲν δύνανται νὰ ὑποβληθῶσιν ἐκ μέρους τῶν κυρίων βουλευτῶν, διότι εἶνε ἐναντίον τοῦ Συντάγματος, καθ’ ὃ οὐδεμία πρότασις δύναται νὰ ὑποβληθῇ ὑπὸ βουλευτῶν, ἐπιβαρύνουσα τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων. Τὸ ζήτημα, κύριοι, εἶναι ἁπλοῦν καὶ ἀσήμαντον· πρόκειται νὰ ἔλθωμεν εἰς βοήθειαν ἀνθρώπων στερουμένων σήμερον τῶν πάντων, καὶ ἂς ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή, ἂν δέχηται τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον ἢ ὄχι, ἄνευ περαιτέρω συζητήσεως.

§109ΝΕΓΚΑΣ. Νομίζω, κ. Πρόεδρε, ὅτι ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἐννοεῖ νὰ ὑπαγάγῃ καὶ τὴν ἐμὴν πρότασιν εἰς τὴν κατηγορίαν τῶν τροπολογιῶν ἐκείνων, τῶν ὁποίων πρὸ ὀλίγου ὑπεστήριξε τὸ ἀπαράδεκτον, καὶ τὸν παρακαλῶ ν’ ἀποφανθῇ. Πρόκειται, κύριοι, περὶ ἱεροῦ καθήκοντος, περὶ περιθάλψεως δυστυχῶν οἰκογενειῶν, αἵτινες κατεστράφησαν ἐξ ὁλοκλήρου, καὶ δὲν πιστεύω, ὅτι ἡ Βουλὴ θ’ ἀρνηθῇ νὰ περιθάλψῃ καὶ αὐτάς. Διατί, κύριοι νὰ περιθάλψητε μόνους ἐκείνους, ὑπὲρ ὧν τὸ ὑπουργικὸν νομοσχέδιον; Δὲν ἐναντιοῦμαι εἰς τὸ νὰ δοθῇ ἡ ζητουμένη συνδρομή. Ἀλλὰ δὲν εἶναι ἐπίσης δίκαιον, δὲν εἶναι ἐπίσης φιλάνθρωπον νὰ μεριμνήσητε καὶ περὶ τῆς τύχης τῶν ἐν Ζακύνθῳ δυστυχησάντων ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς; Διατί τάχα ἀποκλείετε αὐτούς; Δὲν εἶναι τοῦτο ἄδικον, δὲν εἶναι σκληρόν; Ταῦτα ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ εἴπω οὐχὶ ὡς Βουλευτὴς τῆς Ζακύνθου, ὅπως περιποιηθῶ τὴν ἐπαρχίαν μου, ἀλλ’ ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους, διότι καθῆκον τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας νομίζω νὰ πράξῃ καὶ ὑπὲρ τῶν Ζακυνθίων ὅ,τι ὑπὲρ τῶν ἄλλων προτείνεται.

§110ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Κύριοι, ἀντικείμενον τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ χορήγησις περιθάλψεως εἰς πολίτας παθόντας ἐκ διαφόρων δυστυχημάτων. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι δὲν ἀντίκειται εἰς τὴν φύσιν τῶν πραγμάτων τὸ νὰ ὑποβληθῇ τροπολογία, δι’ ἧς ἀποδίδεται περίθαλψις καὶ εἰς τοὺς παθόντας ἐξ ἄλλων δυστυχημάτων, καὶ διὰ τοῦτο εἶναι ἀπαράδεκτον τὸ ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν προταθὲν ἀπαράδεκτον. Ὡσαύτως δὲ ἀπαράδεκτος εἶναι καὶ ἡ ἔνστασις τοῦ βουλευτοῦ Πυλίας κ. Καραπαύλου, καθ’ ἣν ἡ τροπολογία ἡμῶν ἀποκρούεται ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 34 τοῦ Συντάγματος, διότι κατ’ αὐτὸ (ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον).... ἡ δὲ τροπολογία προτείνει νὰ ἐπεκταθῶσι τὰ βοηθήματα καὶ εἰς ἄλλας παθούσας ἐπαρχίας, οὐχὶ εἰς πρόσωπα.

§111ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀποκρούω καὶ ἐγὼ τὴν δόξαν ἐκείνων, οἵτινες ἀποφαίνονται, ὅτι αἱ προτάσεις αἱ ὑποβληθεῖσαι δὲν εἶναι τροπολογίαι. Τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον ἔχει σκοπὸν τὴν περίθαλψιν ἐν γένει· δὲν εἶναι οὔτε ἰδιώτης οὔτε ἕτερόν τι πρόσωπον, ὅπερ τὸ νομοσχέδιον ἔχει ὑπ’ ὄψιν, κατὰ συνέπειαν εἰς τὴν τοιαύτην βάσιν τοῦ νομοσχεδίου προτείνονται ἤδη τροπολογίαι, σκοποῦσαι τὴν γενίκευσιν τῶν περιθάλψεων· ἑπομένως φρονῶ, ὅτι δύνανται νὰ ψηφισθῶσιν ὡς τροπολογίαι.

§112ΦΛΟΓΑΪΤΗΣ. Καὶ ἐπὶ τῇ ὑποθέσει, ὅτι δὲν εἶναι ἀντισυνταγματικὴ ἡ ὑποβολὴ τοιούτων προτάσεων, δὲν ἐπιτρέπεται κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς καὶ κατὰ τὸν ὀρθὸν λόγον ἔτι αὐτὸν νὰ ὑποβάλλωνται προτάσεις τοιαῦται ὡς τροπολογίαι, διότι αἱ τροπολογίαι ἀφορῶσιν εἰς μεταβολὴν μόνον τῶν λεπτομερειῶν τοῦ Νομοσχεδίου· ἅμα δὲ πρόκειται περὶ ἄλλης βάσεως, περὶ ἄλλου σκοποῦ, περὶ ἄλλου τίτλου διαφόρου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν Βουλὴν νὰ λαμβάνῃ τοιούτου εἴδους τροπολογίας ὑπ’ ὄψιν. Ἑπομένως προτείνω τὸ ἀπαράδεκτον τῶν τροπολογιῶν.

§113ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Διὰ νὰ λείψουν αἱ ἐνστάσεις, ἐγὼ ὑποβάλλω τὴν ἑξῆς τροπολογίαν, κατὰ τῆς ὁποίας ὁ ἔντιμος ἐκ Πυλίας Βουλευτὴς δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ φέρῃ τὸ ἀπαράδεκτον. Ζητῶ δηλ. νὰ προστεθῇ εἰς τὸ Νομοσχέδιον, ὥστε τὸ ποσὸν αὐτὸ νὰ διανεμηθῇ καὶ εἰς τοὺς παθόντας ἐν Λεβαδείᾳ, Θήβαις καὶ Μεγαρίδι· κατ’ αὐτὸν τρόπον ἡ τροπολογία μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι ἀπαράδεκτος.

§114ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Πρὸς ὑποστήριξιν ὅσων εἶπον περὶ τοῦ ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἔνστασις τοῦ κ. Καραπαύλου, παρατηρῶ, ὅτι, ἂν παραδεχθῇ αὐτὴν ἡ Βουλή, ὀφείλει νὰ ψηφίσῃ τὸ νομοσχέδιον διὰ μυστικῆς ψηφοφορίας, διότι λαμβάνει χαρακτῆρα προσωπικόν.

§115ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι γνωστὰ κατὰ τὸ νομοσχέδιον τὰ πρόσωπα, εἰς ἃ πρόκειται νὰ δοθῇ ἡ βοήθεια.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται λοιπὸν τὸ ἀπαράδεκτον τῶν τροπολογιῶν, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν σχέσιν μὲ τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀπαράδεκτον αὐτῆς νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Περὶ τῆς διαιρέσεως δὲν πιστεύω νὰ ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ χορηγηθῶσι δραχ. 10,000 πρὸς περίθαλψιν τῶν ἐν Καλάμαις ἐκ τῆς πυρκαϊᾶς παθόντων νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§117ΜΠΟΥΤΟΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§118ΕΤΕΡΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα (ἐγείρονται δεκαπέντε). Γίνεται ἡ ψηφοφορία, εἶτα δὲ ἡ διαλογή.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη διὰ ψήφων 60 κατὰ 48. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ διατεθῶσι 5.000 δραχ. ὑπὲρ τῶν παθόντων ἐκ τοῦ χειμῶνος ἐν τῷ δήμῳ Ληλαντίων, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δευτέρα συζήτησις τῆς προτάσεως νόμου περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς βοσκῆς τῶν ποιμνίων καθ’ ὅλην τὴν περιφέρειαν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς. Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν. Ἄρθρον 1.

§120ΣΚΟΥΖΕΣ. Ἔχω τροπολογίαν, ἤτοι, ἀντὶ τοῦ γράμματος τοῦ νομοσχεδίου, «καθ’ ὅλην τὴν περιφέρειαν Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς,» νὰ τεθῇ «ἐντὸς τοῦ λεκανοπεδίου Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς.»

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν.

§122ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἤμην μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις ἐπεξειργάσθη αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, καὶ εἶδον, ὅτι τὸ 2 ἄρθρον περιορίζει τὴν ἐλευθέραν χρῆσιν τῆς ἰδιοκτησίας, διότι λέγει, ὅστις δὲν ἔχει 500 στρέμματα, ἐντὸς τῶν ὁποίων νὰ ἔχῃ ζῶα, αὐτὸς δὲν ἠμπορεῖ καὶ νὰ ἔχῃ τὴν χρῆσιν τοῦ κτήματός του. Νομίζω, ὅτι τοιαύτη ἀπαγόρευσις ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα, καὶ ἐπιβάλλεται διὰ τοῦ νόμου δουλεία ἐπὶ τῶν ἄλλων κτημάτων, οὐδὲ ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Βουλὴ νὰ περιορίσῃ τὴν χρῆσιν τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας, καὶ νομίζω, ὅτι τὸ ἄτοπον τοῦτο πρέπει νὰ προληφθῇ.

§123ΦΙΛΗΜΩΝ. Οὐδεμία ὑπάρχει ἄρνησις τοῦ δικαιώματος τῆς ἰδιοκτησίας καὶ οὐδεμία δήμευσις ἐν τῇ προτάσει τῶν Βουλευτῶν Ἀττικῆς, ὡς δὲν ὑπάρχει καὶ δήμευσις ὅταν ἕνεκα λόγων ὑγείας ἢ ἀσφαλείας, ἐμποδίζηται ἡ εἴς τι κτῆμα ἀνέγερσις πυριτιδοποιείου, ἢ ἄλλου καταστήματος βλάπτοντος ἢ ἐπικινδύνου. Εἶναι γνωσταὶ αἱ καταστροφαί, αἵτινες εἰς τὰ κτήματα Ἀθηνῶν γίνονται διαρκῶς ἐκ τῶν ποιμνίων αὐτῶν, ἅτινα ἑτέρωθεν οὐδεμίαν ἄμεσον ὠφέλειαν φέρουσιν εἰς τὴν τροφὴν τῆς πόλεως. Ἡ διάταξις τοῦ παρελθόντος νόμου ἔδιδε χώραν εἰς ἐκμετάλλευσιν τοῦ νόμου, καὶ τοιουτοτρόπως ὅλη ἡ οἰκονομία τοῦ νόμου ἔπιπτεν, ἕνεκα τῆς ἐν τῷ ἄρθρῳ 2 διατάξεως. Διὰ τοῦτο κατ’ ἐπανειλημμένας παρακλήσεις ὅλων τῶν ἰδιοκτητῶν, οἱ Βουλευταὶ Ἀττικῆς ἐζητήσαμεν τὴν ἀπάλειψιν τοῦ δευτέρου ἄρθρου. Οὕτω καὶ τὸ δημοτικὸν Συμβούλιον θὰ σωθῇ ἀπὸ τὰς δολιεύσεις τοῦ νόμου, εἰς τὰς ὁποίας, ὡς γνωρίζετε, δύναται, καὶ ἄκον, νὰ περιπέσῃ ἓν συμβούλιον, καὶ ἀφ’ ἑτέρου τὰ κτήματα θὰ σωθοῦν. Ἡ διάταξις αὕτη εἶναι ὅλως εἰδικὴ καὶ ἡ πεῖρα ἐδικαίωσε, διότι μὲ ὅλην αὐτὴν τὴν ἀτέλειαν πάλιν αἱ ζημίαι ὑπῆρξαν ὀλιγώτεραι. Δὲν μοὶ φαίνεται, ἐπαναλέγω, ὅτι ἀντίκειται ἡ βάσις τῆς προτάσεως ἡμῶν εἰς τὸ Σύνταγμα, διότι δύνανταί τινες νὰ ὠφελῶνται, ἀφιέμενοι ἀπεριόριστοι, ἀλλὰ τὸ μεῖζον μέρος τῶν ἰδιοκτητῶν καταστρέφονται.

§124ΒΑΡΟΤΣΗΣ. Παρατηρήσατε ἀκόμη, ὅτι οἱ ποιμένες αὐτοὶ δὲν ἀνήκουσιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν.

§125ΦΙΛΗΜΩΝ. Δι’ αὐτὴν τὴν αἰτίαν ἐζητήσαμεν τὴν ἀπάλειψιν τοῦ 2 ἄρθρου.

§126ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Παντοῦ εἰς τὴν Ἑλλάδα ἁμιλλῶνται εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῆς φυτείας, ἀλλὰ εἰς οὐδεμίαν ἐπαρχίαν ἐζήτησαν νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ κτηνοτροφία διὰ νόμου· μόνον αἱ δημοτικαὶ ἀρχαὶ καὶ αἱ ἀστυνομικαὶ διατάξεις κανονίζουν ποῦ ἠμποροῦν νὰ περιέλθουν τὰ κτήνη καὶ ποῦ δὲν ἠμποροῦν, καὶ μόνη ἡ ἱκανότης τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν δύναται νὰ προστατεύσῃ τὴν ἀσφαλῆ φύλαξιν τῶν κτημάτων ἀπὸ τῆς κτηνοζημίας. Θέλουν οἱ ἐνταῦθα ἰδιοκτῆται νὰ ἀπαγορεύσουν τὴν εἰσαγωγὴν τῶν κτηνῶν ἐντὸς τοῦ λεκανοπεδίου Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἀλλὰ πολλοί, οἱ ὁποῖοι δὲν σπείρουν τὰς γαῖάς των, καὶ τὰς ἐνοικιάζουν μόνον ὡς βοσκάς, ἀπὸ ποῖον θὰ ἀποζημιωθοῦν; ἂς τοὺς ἀποζημιώσουν αἱ δύο πόλεις, αἵτινες ἔχουν καὶ δημοτικὸν προϋπολογισμὸν ἀρκετὰ πλούσιον, καὶ τότε ἂς τὸ ἀπαγορεύουν. Ἄλλως, ἂς καταστήσωσι τὴν ἀγροφυλακὴν ἄγρυπνον. Αὐτὸ εἶναι τὸ ὀρθὸν καὶ τὸ σύμφωνον μὲ τὰς περὶ ἰδιοκτησίας διατάξεις τοῦ συντάγματος. Διὰ τοῦτο θεωρῶ τὸ νομοσχέδιον ἄδικον καὶ προτείνω τὴν ἀπόῤῥιψίν του, διότι προσβάλλει τὰ δικαιώματα τῆς ἰδιοκτησίας.

§127ΨΥΛΛΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν ὑπάρχει, σᾶς διαβεβαιοῦμεν, οὐδεμία ἰδιοκτησία βοσκήσιμος ἐντὸς τοῦ λεκανοπεδίου τῆς πόλεως, ἔχουσα ἔκτασιν μείζονα τῶν διακοσίων στρεμμάτων. Διὰ τοῦτο ὁ κ. Σκουζὲς προσέθηκεν εἰς τὸ νομοσχέδιον τὴν λέξιν λεκανοπέδιον, ἀφοῦ συνεννοήθη μεθ’ ἡμῶν, ὥστε νὰ ὁρισθῶσι διὰ ταύτης τὰ ὅρια τῆς περιφερείας, ἐν ᾗ ἀπαγορεύεται ἡ βόσκησις. Τὰ ὅρια δὲ ταῦτα πρέπει νὰ τὰ μνημονεύσωμεν, ἀφοῦ ἤρχισεν ἡ συζήτησις, ὥστε νὰ ἦναι γνωστά· εἶναι δὲ τὰ ἑξῆς, ἅπερ λαμβάνω ἐξ ἀστυνομικῆς διατάξεως, ἥτις ἐξεδόθη κατὰ τὴν 25 Φεβρουαρίου 1871, ὅτε τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς καταστροφῆς τῶν κτημάτων ἤγειρε θόρυβον μέγαν· ὡρίσθησαν δὲ συνεπείᾳ ἐπιτροπῆς πολυμελοῦς, τριακονταμελοῦς, μοὶ φαίνεται, ἐξ ἰδιοκτητῶν σημαινόντων, καὶ ἔχουσιν ὡς ἑξῆς· ἀνατολικῶς Ἅγιος Ἰωάννης κυνηγός, τοῦ ὁποίου τὸ ὅριον καταβαίνει εἰς τοὺς πρόποδας τοῦ ἀρκτικοῦ μέρους τοῦ Ὑμηττοῦ ἅγιος Ἰωάννης Θεολόγος, ὅστις εἶναι κτῆμα παρακείμενον εἰς τὸ πρῶτον. Σημειώσατε δέ, ὅτι εἶναι κτήματα αὐτὰ μοναστηριακὰ, διαλελυμένων ἢ διατηρουμένων μονῶν. Ἀστέριον, Καισσαριανὴ, ἅγιος Ἰωάννης Κουρέας Καρᾶς, ὁ ὁποῖος ἀνήκει εἰς τὸν κ. Σκουζὲν, Τράχωνες, ἰδιοκτησία τῆς κυρίας Λουριώτη, καὶ Κατσικοποδοῦ. Αὐτὰ τὰ τρία κτήματα εἶναι ἰδιόκτητα, τὰ δὲ λοιπὰ εἶναι μοναστηριακά. Ἄνωθεν τῶν κτημάτων αὐτῶν, ὡς γνωρίζετε, κεῖται ὁ Ὑμητός. Περὶ τούτων δὲ τῶν κτημάτων δὲν πρόκειται σήμερον· ἂς ἐξακολουθήσουν νὰ βόσκουν ἐν αὐτοῖς ποίμνια προβάτων καὶ αἰγῶν. Ἐπειδὴ δὲ ὡμίλησα περὶ Ὑμητοῦ, θὰ σᾶς ἀνακοινώσω, ὅτι ἐγὼ τοὐλάχιστον ἐπεθύμουν, ὥστε τὰ ποίμνια τῶν αἰγῶν καὶ ἡ χρῆσις τῶν ἀσβεστοκαμίνων νὰ παύσῃ καὶ ἐπὶ τῶν κτημάτων αὐτῶν, διότι ὅλοι πάσχετε ἐκ τῆς λειψυδρίας, ἥτις μαστίζει τὰς Ἀθήνας καὶ ἡ ὁποία προέρχεται κυρίως ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῶν δασῶν, διότι αἱ ἀσβεστοκάμινοι καὶ αἱ αἶγες κατέστρεψαν τὰ πέριξ δάση. Ἐπιφυλάττομαι δὲ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου τῆς ἀναδασώσεως τῶν περιχώρων νὰ ὑποβάλω εἰδικὸν Νομοσχέδιον. Μεσημβρινὰ ὅρια ἔρχονται κατόπιν ἡ θάλασσα τοῦ Φαλήρου καὶ ἡ θέσις ἡ λεγομένη Καλαμάκι. Δυτικῶς κεῖται τὸ Κερατσίνι, οἱ ἅγιοι Ἀσώματοι, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὸν κ. Παχὺν, τὸ Κανιάρον, τὸ Χαϊδάριον, τὸ ὁποῖον ἀνήκει εἰς τὸν κ. Νάζον, τὰ Ἄσπρα Χώματα, τὸ Βαθὺ Ῥεῦμα καὶ τὸ Κακουργιάνι. Ἀρκτικῶς ἔρχονται κατόπιν τὰ Πεῦκα τοῦ Βέρδη, τὰ ὅρια τοῦ Δήμου Ἀχαρνῶν, ἡ Εὔμορφη Ἐκκλησία καὶ τὰ Τουρκοβούνια. Ἰδοὺ, κύριοι, τὰ ὅρια τοῦ Λεκανοπεδίου, ἐν ᾧ ἀπηγορεύθη ἄλλοτε ἡ βόσκησις· ἀπηγορεύθη δὲ αὕτη ὡσαύτως καὶ κατὰ τὸν παλαιὸν καὶ νέον ἐλαιῶνα τῶν χωρίων Ἀμαρουσίου, Χαλανδρίου, Καλογρέζας καὶ Μπραχαμίου. Ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς διαβεβαιώσω, ὅτι ἐντὸς τοῦ λεκανοπεδίου τούτου, ὅπως εἶναι ὡρισμένον, δὲν ὑπάρχουσι κτήματα συνεχῆ, ἀνώτερα τῶν 200 στρεμμάτων ἐκτάσεως, ἀνήκοντα εἰς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν ἰδιοκτήτην, πλήν τινων Μοναστηριακῶν, τὰ ὁποῖα κεῖνται πρὸς ἀνατολὰς τῆς πόλεως καὶ τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι λειβάδια καὶ οὔτε δύνανται νὰ χαρακτηρισθῶσιν ὡς τοιαῦτα. Πάντες ὅσοι περιήλθετε ἴσως τὰ περίχωρα θὰ ἴδετε, ὅτι δὲν ὑπάρχουν λειβάδια, ἀλλὰ ποὺ μὲν γαῖαι καλλιεργήσιμοι, πού δὲ ἀκαλλιέργητοι, ἐντὸς τῶν ὁποίων φύονται θυμάρια. Τί δὲ πράττουσιν οἱ ἔχοντες ποίμνια; συντάσσουσιν εἰκονικὰ συμβόλαια καὶ παρουσιάζονται ὡς ἐνοικιασταὶ δῆθεν τεμαχίων τοιούτων καλλιεργησίμων ἢ ἀκαλλιεργήτων γαιῶν ἄνω τῶν 500 στρεμμάτων, καὶ ἐντεῦθεν εἰσορμοῦν ἐντὸς τῶν κτημάτων μας. Ἐπειδὴ ἡ ἀγροφυλακὴ τῆς πόλεως Ἀθηνῶν εἶναι δυστυχῶς ἀθλιεστάτη, καὶ πρέπει νὰ ληφθῇ σύντονος πρόνοια περὶ καταργήσεως αὐτῆς καὶ ἀναθέσεως τῆς φυλάξεως τῶν κτημάτων εἰς τὰς Δημοτικὰς ἀρχὰς, συμβαίνει, ὥστε οἱ ἐνοικιάζοντες τὰς ἐκτάσεις ταύτας τῶν ἄνω δῆθεν 500 στρεμμάτων ποιμένες νὰ εἰσέρχωνται νύκτωρ ἐντὸς τῶν παρακειμένων κτημάτων καὶ νὰ καταστρέφωσι τὰς φυτείας, τοὺς κήπους καὶ τὰ ἐλαιόδενδρα, ἀποκόπτοντες αὐτά. Διὰ τοῦ Νομοσχεδίου λοιπὸν δὲν ζητοῦμεν παρὰ νὰ προστατεύσωμεν τὰ κτήματα, χωρὶς νὰ ζημιώσωμεν οἱονδήποτε, ὡς φρονοῦσιν ὁ προαγορεύσας καὶ τὰ ἀξιότιμα μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς, ἅτινα ὑπέβαλον τὴν περὶ ἧς ἡ συζήτησις τροπολογίαν.

§128ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς μέλος τῆς Ἐπιτροπῆς θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ δώσω μερικὰς πληροφορίας. Ἀναντίῤῥητον εἶναι, ὅτι ὁ Δῆμος καὶ ἡ πολιτεία καθῆκον ἔχουσι νὰ ἐξασφαλίζωσι τὴν ἰδιοκτησίαν τῶν ἀτόμων, ἐκ τούτου δ’ ἕπεται, ὅτι δικαίωμα ἔχουσι καὶ ὀφείλουσι νὰ λαμβάνωσι προληπτικὰ μέτρα διὰ τῆς ἐπιβολῆς περιορισμῶν ἐπὶ τῆς ἐλευθέρας χρήσεως τῆς ἰδιοκτησίας, ἐφ’ ὅσον διὰ ταύτης δύναται νὰ προσβληθῇ ἢ καὶ διατρέξῃ κίνδυνόν τινα ἰδιοκτησία γειτονική. Δὲν εἶναι ἄρα ἐναντίον τοῦ θεμελιώδους θεσμοῦ νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ βοσκὴ ποιμνίων εἰς μέρη τινὰ, καὶ οὕτω νὰ τεθῇ περιορισμὸς εἰς τὴν ἐλευθέραν χρῆσιν ἰδιοκτησιῶν τινῶν. Ἕνεκα τούτου, καὶ ὀρθὸν καὶ δίκαιον εἶναι νὰ ἀπαγορευθῇ ἡ βοσκὴ ποιμνίων ἐντὸς ἰδιοκτησιῶν μικρᾶς ἐκτάσεως; εἴτε ὑπὸ τῆς Δημοτικῆς Ἀρχῆς ἀστυνομικῶς εἴτε ὑπὸ τῆς πολιτείας διὰ νόμου. Καθ’ ὅσον ἡ βοσκὴ τῶν ποιμνίων ἢ ποιμνιοστάσια ἐντὸς κτημάτων μικρᾶς ἐκτάσεως, ἤτοι 15 καὶ 20 στρεμμάτων, ἐπάγουσιν εἰς τὰ πλησίον κτήματα τὸν κίνδυνον νὰ ὑποστῶσι ζημίας, οἱ δὲ ἀγροφύλακες, ὡς ἡ πεῖρα ἀπέδειξεν, ἢ ἐν γνώσει δὲν ἐκπληροῦσι τὰ καθήκοντά των δεόντως, ἢ δὲν εἶναι πολλάκις μάλιστα εἰς κατάστασιν νὰ τὰ ἐκπληρώσουν ὡς ἐκ τοῦ ἀνεπαρκοῦς ἀριθμοῦ αὐτῶν καὶ ὡς ἐκ τοῦ γλίσχρου μισθοῦ, ὃν λαμβάνουσιν, ἔτι δὲ καὶ ὡς ἐκ τῆς ποιότητος τῶν διοριζομένων. Ἀλλὰ τὰ τοιαῦτα περισταλτικὰ τῆς ἐλευθέρας χρήσεως τῆς ἰδιοκτησίας μέτρα ἔχουσιν ὅρια, ἡ ὑπέρβασις τῶν ὁποίων εἶναι ἀδίκημα. Ἐὰν, ὡς ἐξέθηκα, δικαιολογῆται ἡ ἀπαγόρευσις τῆς βοσκῆς ποιμνίων εἰς μικρᾶς ἐκτάσεως γαίας, ἤθελεν εἶσθαι προφανὲς ἀδίκημα τὸ νὰ ἐπεκταθῇ τὸ μέτρον τοῦτο καὶ εἰς ἰδιοκτησίας μεγάλης ἐκτάσεως, τουτέστι 500 ἢ χιλίων στρεμμάτων, διότι ἡ μεγάλη αὕτη ἔκτασις ἐξαλείφει τὸν λόγον τοῦ κινδύνου νὰ ζημιωθῶσι γαῖαι καὶ ἰδιοκτησίαι. Ὅθεν ἡ ἐπιτροπή σας, παραδεχομένη τὴν ἀρχὴν τῆς ἀπαγορεύσεως τῆς βοσκῆς εἰς τὸ λεκανοπέδιον Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, ἐξῄρεσε τῆς ἀπαγορευτικῆς διατάξεως τὰς μεγάλης ἐκτάσεως ἰδιοκτησίας, προὐνόησε δὲ καὶ περὶ τῆς ἐξασφαλίσεως τῶν γειτνιαζουσῶν ἰδιοκτησιῶν, προτείνουσα νὰ δίδῃ ὁ τοιοῦτος ἰδιοκτήτης προηγουμένως ἐγγύησιν εἰς τὴν δημοτικὴν Ἀρχὴν μέχρι 5,000 δραχμῶν, ὥστε ν’ ἀποδώσῃ ἀποζημίωσιν εἰς τὸν γείτονα, ὁσάκις τὰ ἐν τῷ κτήματί του βόσκοντα ποίμνια φέρουσι βλάβην εἰς γειτνιάζουσαν ἰδιοκτησίαν.

§129ΡΙΚΑΚΗΣ. Καὶ ποῦ τὸ στηρίζετε αὐτό;

§130ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠθελήσαμεν νὰ ἀναγράψωμεν μίαν ἐξασφάλισιν κατὰ τῆς καταστροφῆς, ἥτις ἠδύνατο νὰ ἐπέλθῃ εἰς τοὺς τρίτους, διότι ἔχει ἕκαστος βεβαίως ἐλευθέραν τὴν χρῆσιν τῆς ἰδιοκτησίας του, ἀλλ’ ὀφείλει νὰ μεταχειρίζηται ταύτην οὕτως, ὥστε ἡ χρῆσις νὰ μὴν ἦναι ἐπιβλαβὴς εἰς τὸν γείτονα. Αὐτὰ ὑποστηρίζει ἡ Ἐπιτροπή, ὅπως συμβιβάσῃ τὴν ἐλευθέραν χρῆσιν τῆς ἰδιοκτησίας πρὸς τὴν ἐξασφάλισιν τῶν γειτονικῶν κτημάτων.

§131Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Διὰ τῆς τροπολογίας, τὴν ὁποίαν φέρομεν, δὲν γίνεται καμμία παραβίασις τῆς χρήσεως τῆς ἰδιοκτησίας, διότι δὲν ἐννοοῦμεν παρὰ μόνον τὸ λεκανοπέδιον Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, τὸ ὁποῖον εἶναι ὅλον φυτευμένον καὶ ἔχει κήπους καὶ ἐλαιῶνας. Εἶναι δὲ γνωστὰ τὰ ὅριά του διὰ τῶν ἀστυνομικῶν διατάξεων.

§132ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Δὲν μοὶ φαίνεται, κύριοι, δυνατὸν νὰ ὑποστηριχθῇ σήμερον, ὅτι τὸ Νομοσχέδιον, ὡς προτείνεται ἀπὸ τοὺς κ.κ. Βουλευτὰς Ἀττικῆς, προσβάλλει τοὺς περὶ ἰδιοκτησίας θεσμούς. Εἶναι πασίγνωστον σήμερον, ὅτι οἱ περὶ ἰδιοκτησίας θεσμοὶ ὑπόκεινται εἰς πλείστους ὅσους περιορισμοὺς, ὅλοι οἱ ἀστυνομικοὶ θεσμοὶ κατὰ τὸ μᾶλλον ἢ ἧττον φέρουν περιορισμοὺς εἰς τὴν χρῆσιν τῆς ἐλευθέρας ἰδιοκτησίας, ὥστε ὁ κανὼν «Ὁ χρώμενος τῷ ἑαυτοῦ δικαιώματι οὐδένα βλάπτει» δὲν εἶναι ἀληθής· καταντᾷ ζήτημα πραγματικὸν πότε δύναται νὰ γείνῃ περιορισμὸς καὶ πότε ὄχι. Ἀφοῦ οἱ κ. κ. Βουλευταὶ Ἀττικῆς ἔρχονται ἐντεταλμένοι ἀπὸ τοὺς ἐντολεῖς των νὰ ὑποστηρίξουν τοιαύτην πρότασιν, πρέπει νὰ ἔχουν πολὺ ἰσχυροὺς λόγους. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προτείνουν Νόμον βλάπτοντα τὰ συμφέροντα τῆς Ἀττικῆς ἢ τῆς περιφερείας τὴν ὁποίαν ὁρᾷ τὸ Νομοσχέδιον, καὶ τολμῶ νὰ κάμω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν εἰς τοὺς κ.κ. Βουλευτὰς Ἀττικῆς, τὴν ὁποίαν ἐξάγω ἀπὸ τοὺς θεσμοὺς τοὺς Ἀγγλικούς. Ἐν Ἀγγλίᾳ γίνεται σπουδαία διάκρισις μεταξὺ προβάτων καὶ αἰγῶν, καὶ ὁ περιορισμὸς ἀφορᾷ τὰς αἶγας.

§133ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καὶ τὰ πρόβατα;

§134ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Οἱ κύριοι Βουλευταὶ Ἀττικῆς ὡρμήθησαν ἐκ τῶν ἀναγκῶν τοῦ τόπου, ὅπως ὑποβάλωσι τὴν πρότασιν οὕτω καὶ ἐν Ἀγγλίᾳ, ἐκ τῶν ἀναγκῶν τοῦ τόπου ὁρμηθέντες, ἀπέκλεισαν τὰς αἶγας. Ἂς γείνῃ δὲ παρ’ ἡμῖν ὁ περιορισμὸς τῶν αἰγῶν δι’ ἓν ἔτος τοὐλάχιστον. (Θόρυβος.)

§135ΦΙΛΗΜΩΝ. Τὰ πρόβατα κατατρώγουν τὰς ἀμπέλους.

§136ΚΑΣΙΜΑΤΗΣ. Ἂν φρονῆτε, ὅτι ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἰσχύει ἀλλοῦ, δύναται νὰ ἰσχύσῃ καὶ παρ’ ἡμῖν, τότε τὸ πρᾶγμα συμβιβάζεται, διότι δὲν πρέπει νὰ λησμονῆτε, ὅτι ὁ ἀπαγορευτικὸς νόμος φέρει μὲν ὄφελος εἰς τὸν ἕνα, φέρει ὅμως ζημίαν εἰς τὸν ἄλλον, διότι ὁ ἔχων νομὰς δὲν δύναται νὰ τὰς μεταχειρισθῇ· ἑπομένως δὲν εἶναι ὀρθὸν πέραν τοῦ μέτρου νὰ ἐκτείνωμεν τὴν ἀπαγόρευσιν, ἀλλὰ μέχρι τοῦ σημείου, εἰς ὃ συμβιβάζονται ἀμφότερα. Αὐτὴν τὴν παρατήρησιν κάμνω καὶ τὴν φέρω ὡς τροπολογίαν εἰς τὴν κρίσιν τῆς Βουλῆς, διότι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ συμβιβάσωμεν ἄλλως καὶ τὴν κτηνοτροφίαν καὶ τὴν γεωργίαν. Προτείνω ἑπομένως ἡ ἀπαγόρευσις μόνον νὰ ὁρισθῇ εἰς τὰς αἶγας καὶ τοὺς τράγους, καὶ ἂν ἴδωμεν, ὅτι ἐξακολουθεῖ ἡ καταστροφὴ τῶν κτημάτων, τότε προβαίνομεν καὶ εἰς τὴν ἀπαγόρευσιν τῶν προβάτων.

§137ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Φρονῶ, ὅτι καμμία ἀπαγορευτικὴ διάταξις δὲν ὑφίσταται ἐπὶ τοῦ προκειμένου, οὔτε δήμευσις ἰδιοκτησίας· τόσον δὲ εἶναι βέβαιον τοῦτο, ὅσον ὑπάρχει ἀστυνομικὴ διάταξις, ἡ ὁποία ἀπαγορεύει ἴσα ἴσα τὴν βόσκησιν τῶν ζώων εἰς τὰ μέρη, τὰ ὁποία διαλαμβάνει καὶ ὁ νόμος. Ἀλλὰ καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ περιορισμοῦ τῆς ἰδιοκτησίας ἂν ἐξετάσωμεν τὸ πρᾶγμα, λέγω δὲν εἶναι περιορισμὸς τῆς ἐλευθέρας ἰδιοκτησίας νὰ ἔρχηται τρίτος τις νὰ τὴν καταστρέφῃ;

§138ΡΟΥΚΗΣ. Ζητήσατε ἀποζημίωσιν.

§139ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ὁ καταστρέφων διὰ τῶν ποιμνίων του τὰς ἰδιοκτησίας, δὲν ζημιοῖ μόνον τοὺς ἰδιοκτήτας, ἀλλὰ καὶ τὸ δημόσιον, διότι δὲν δύναται νὰ εἰσπράξῃ φόρους ἐκ κατεστραμμένου κτήματος. Ἄλλως τε, κύριοι, τὸ λεκανοπέδιον Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς εἶναι κῆπος καὶ μέσα εἰς αὐτὸν δὲν πρέπει νὰ βόσκωσι ποίμνια· εἰς τοὺς ἀγροφύλακας δὲν ἔχομεν καμμίαν ἐμπιστοσύνην. Παρακαλῶ, κύριοι, καὶ πιστεύω, ὅτι θέλετε δεχθῆ τὸ νομοσχέδιον ὡς ἔχει.

§140Α. ΣΚΟΥΖΕΣ. Μεθ’ ὅσα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Κυθήρων, νομίζω καθῆκόν μου νὰ εἴπω ὀλίγα, ἵνα διαφωτίσω τὴν Βουλήν, διότι, ἐπειδὴ εἶναι τοπικὸν ζήτημα, πολλοὶ τῶν κυρίων Βουλευτῶν δὲν γνωρίζουσι τὰ διατρέχοντα. Δὲν ζητοῦμεν, κύριοι, νὰ ἐμποδίσωμεν τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἰδιοκτησίας, ἀλλὰ νὰ θέσωμεν φραγμὸν εἰς τὰς γενομένας καταχρήσεις. Ἐντὸς τοῦ λεκανοπεδίου ὑπάρχουσι μικρὰ κτήματα δέκα καὶ εἴκοσι στρεμμάτων, ἑπομένως ἐντὸς αὐτῶν δὲν δύνανται νὰ βοσκήσουν εἰμὴ 5 ἢ 10 πρόβατα· ὅταν ὅμως ἐπ’ αὐτῶν βάλωσιν ἑκατόν, ἀναγκαία συνέπεια εἶναι, ὅτι τὴν νύκτα θὰ τὰ φέρωσιν εἰς τὰ παρακείμενα κτήματα καὶ καταστρέφωσι τὰς φυτείας, ἀμπέλους, δένδρα καὶ ἐλαιῶνας· οἱ ἀγροφύλακες ἀδυνατοῦν νὰ ἐμποδίσουν τὸ κακόν, οὐδὲ εἶναι τόσον αὐστηρᾶς ἠθικῆς, ὥστε νὰ μὴ συμβαίνωσι καὶ καταχρήσεις. Συμβαίνουσι δ’ ὡς ἐκ τούτου καὶ διαπληκτισμοὶ καὶ φόνοι ἐνίοτε. Ζητοῦμεν λοιπὸν νὰ τεθῇ εἷς φραγμός, ὥστε νὰ μὴ δύνανται νὰ βόσκουν ποίμνια ἐντὸς ἀγρῶν τόσον μικρᾶς ἐκτάσεως· διότι εἶναι ἄνθρωποι, εὐάριθμοι βεβαίως, οἵτινες τὸ ἔχουν ἐπάγγελμα, ἔχοντες μικρόν τι κτῆμα, νὰ διατηρῶσι μέγα ποίμνιον ἐπὶ ζημίᾳ τῶν γειτόνων, οἱ ὁποῖοι ἔχουν δικαίωμα νὰ παραπονῶνται, ὅτι δὲν ἔχουν ἀσφάλειαν τῶν κτημάτων των, διὰ τὰ ὁποία πληρόνουσι φόρους. Ἡμεῖς λοιπὸν δὲν ζητοῦμεν ἄλλο ἢ νὰ τεθῇ φραγμὸς εἰς τὴν κατάχρησιν τὴν προκύπτουσαν ἐκ τῆς προφάσεως τῆς ἀπεριορίστου χρήσεως τῶν τόσον μικρᾶς ἐκτάσεως κτημάτων. Περὶ τούτου λοιπὸν καὶ μόνου πρόκειται.

§141Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπιτρέψατέ μοι, κύριοι, νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ ὀλίγας λέξεις μεθ’ ὅσα εἶπον οἱ ἔντιμοι συνάδελφοί μου. Δὲν πρόκειται περὶ μεγάλων καὶ μικρῶν ἐκτάσεων. Ἐν τῷ λεκανοπεδίῳ Ἀθηνῶν δὲν ἔχομεν λειβάδια, τὸ μόνον δὲ, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει, εἶναι τὸ βοϊδολείβαδον τοῦ κ. Καλλιφρονᾶ· ἐντὸς τοῦ λεκανοπεδίου δὲν ὑπάρχουν παρὰ γαῖαι καλλιεργούμεναι. Ὅλαι αἱ ἀντιῤῥήσεις αἱ ἀντιταχθεῖσαι προῆλθον ἐκ τῆς ἀγνοίας τῆς ἱστορίας τοῦ ἀγροτικοῦ ζητήματος τῶν Ἀθηνῶν, τὸ ὁποῖον ὑφίσταται ἀπὸ τὸ 1870. Ἐπὶ πέντε ἔτη ἠγωνίσθην νὰ κατορθώσω τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Νόμου, ὅστις ἔληξε τὸ παρελθὸν ἔτος, πρὸς τοῦτο δὲ παρουσίαζον ἀναφορὰς ἐπὶ ἀναφορῶν καθ’ ἑκάστην εἰς τὴν Βουλήν· ἰδοὺ δὲ τί συνέβαινεν. Ἐνῷ δὲν ἔχομεν λειβάδια, ἐνῷ δὲν ἔχομεν βοσκησίμους γαίας, πολλοὶ συνεταιρίζοντο καὶ ἐνοικίαζον καλλιεργησίμους γαίας, τὰς ὁποίας ἐχαρακτήριζον ὡς λειβάδια, ἐκεῖθεν δὲ τὴν νύκτα ἔφερον τὰ ποίμνιά των εἰς τὰ κτήματα τῶν Ἀθηνῶν καὶ τὰ κατέστρεφον. Σᾶς ἀναφέρω ὡς παράδειγμα τί συνέβαινε μὲ τὸ πεδίον τοῦ Ἄρεως, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ἱκανὸν νὰ διαθρέψῃ ὄχι πρόβατα, ἀλλ’ οὐδὲ χελώνας. Ἐν τούτοις ὁ ἐν μακαρίᾳ τῇ λήξει συνώνυμός μου τὸ ἐνοικίαζεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὡς λειβάδιον, καὶ ἐκεῖθεν ὁρμώμενος, κατέστρεφε τὰ κτήματα. Ἡ Βουλὴ, πεισθεῖσα τότε εἰς τὰς καθημερινὰς παραστάσεις, ἐψήφισε τὸν Νόμον, ὅστις ἔληξε πρό τινων μηνῶν. Εἰς τὸν Νόμον δ’ ἐκεῖνον εἴχομεν τὴν ἁπλότητα νὰ νομίζωμεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ καθιερώσωμεν τὰς ὡραίας ἀρχὰς, τὰς ὁποίας ἠκούσατε πρὸ ὀλίγου ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, δὲν ἠθελήσαμεν δὲ νὰ περιορίσωμεν τὴν ἐλευθερίαν τῆς διαχειρίσεως τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας, καὶ διὰ τοῦτο ἐθέσαμεν δεύτερον ἄρθρον, κατὰ τὸ ὁποῖον αἱ ἐκτάσεις τῶν 500 στρεμμάτων ἠδύναντο νὰ χρησιμεύσουν ὡς βοσκήσιμοι γαῖαι. Τὸ ἄρθρον ἐκεῖνο κατέστρεψε τὸν σκοπὸν τοῦ νόμου, διότι ἐγένοντο συνεταιρισμοὶ καὶ κατώρθωναν νὰ ἐνοικιάζουν ἔκτασιν 500 στρεμμάτων γῆς οὐχὶ βοσκησίμων, ἀλλὰ καλλιεργησίμων· οὕτω τὰς γαίας, αἱ ὁποῖαι εἶχον καλαμιὰ, διότι πρὶν ἦσαν ἐσπαρμέναι, ἐχαρακτήριζον ὡς βοσκησίμους, ἐκεῖθεν δὲ ὡρμῶντο εἰς τὰ κτήματα τῶν Ἀθηνῶν καὶ τὰ κατέστρεφον. Ζητοῦμεν λοιπὸν ἤδη τὴν διαγραφὴν τοῦ 2 ἄρθρου, τὸ ὁποῖον εἰς οὐδὲν ἄλλο ἔφερεν ἢ εἰς τὴν καταδολίευσιν τοῦ Νόμου.

§142Α. ΡΟΥΚΗΣ. Ἂν ὑποθέσητε, ὅτι ἔχω 500 στρέμματα καλλιεργημένα, δὲν μοῦ ἐπιτρέπεται νὰ ἐνοικιάσω τὴν καλαμιὰ, καὶ ἂν μὲ ἀποκλείσητε διὰ τοῦ Νόμου, δὲν ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ ἐγείρω ἀγωγήν;

§143ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχει δικαίωμα εἰς ἀγωγὴν, διότι οὐδεὶς ἔχει βοσκησίμους γαίας. Πρέπει νὰ ἐννοήσητε, ὅτι, ἂν ὑπῆρχεν εἷς καὶ μόνος ἰδιοκτήτης ἐν Ἀθήναις ἔχων βοσκησίμους γαίας, καὶ ἐβλάπτετο ἐκ τοῦ Νόμου, θὰ εὑρίσκετο καὶ βουλευτὴς Ἀττικῆς, ὅστις νὰ ὑπερασπισθῇ τὰ δικαιώματά του. Ἐν τούτοις, βλέπετε, ὅτι καὶ οἱ ὀκτὼ χαριτόβρυτοι βουλευταὶ τῆς Ἀττικῆς ζητοῦμεν τὸ αὐτὸ, καὶ μᾶς φαίνεται κἄπως παράδοξον, ὅτι ζητεῖτε νὰ κηδεμονεύσητε τοὺς συμπολίτας ἡμῶν, τοὺς ὁποίους ἡμεῖς ἰδιαιτέρως ἀντιπροσωπεύομεν.

§144ΡΟΥΦΟΣ. Κύριοι, τὸ εἰδικὸν Νομοσχέδιον περὶ τοῦ λεκανοπεδίου Ἀθηνῶν προεκλήθη, διότι ὁ νόμος περὶ ἀγροφυλακῆς ἀπέτυχε καθ’ ὁλοκληρίαν, καὶ οἱ κ. κ. Βουλευταὶ Ἀθηνῶν εἰδικῶς ἐπρονόησαν περὶ Νομοσχεδίου ἐξασφαλίζοντος τὰ κτήματά των. Ἀπορῶ δὲ, κύριοι, πῶς, ἀφοῦ ἡ ὑπόθεσις αὕτη ἐφέρθη ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἀφοῦ ἔληξεν ἡ προθεσμία τοῦ νόμου, καὶ ζητεῖται ἀνανέωσις, δὲν ἐλήφθη πρόνοια γενικὴ περὶ ἐξασφαλίσεως τῶν κτημάτων. Κύριοι, τὰ κτήματα τῶν Ἀθηνῶν οὔτε τὰς προσόδους δίδουν πρὸς τὸ Δημόσιον, τὰς ὁποίας δίδουν ἄλλα κτήματα ἐν Ἑλλάδι, οὔτε τοὺς ἰδιοκτήτας ἀμείβουν. Αἱ φυτεῖαι τῆς Πελοποννήσου ἀπὸ τῆς Κορίνθου μέχρι τῶν Καλαμῶν δίδουν τὰ μεγαλείτερα εἰσοδήματα εἰς τὸ Κράτος καὶ συντρέχουν εἰς τὴν συντήρησιν τῶν μέσων τῆς ὑπάρξεως τοῦ Δημοσίου. Περὶ τῶν κτημάτων αὐτῶν δὲν ἐλήφθη πρόνοια, καὶ σᾶς εἶπον, ὅτι ὁ νόμος προεκλήθη, διότι ἀπέτυχεν ὁ νόμος περὶ ἀγροφυλακῆς. Ἤθελον λοιπὸν παρακαλέσει, ὅπως ἐξασφαλίσωμεν τὴν ἰδιοκτησίαν καὶ εἰς τὰς λοιπὰς ἐπαρχίας, διότι δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ὑποβάλληται νομοσχέδιον εἰδικὸν δι’ ἑκάστην ἐπαρχίαν περὶ ζητήματος ἀφορῶντος ὅλον τὸ Κράτος. Ὅπως αἱ Ἀθῆναι ζητοῦσι νὰ ἐξασφαλίσουν τὸ λεκανοπέδιόν των, οὕτω καὶ αἱ Πάτραι νὰ ἐξασφαλίσουν τὰ κτήματα τῆς ἀρκτικῆς καὶ μεσημβρινῆς πεδιάδος, τὸ αὐτὸ καὶ ἡ Αἰγιάλεια καὶ ἡ Ὀλυμπία καὶ ἡ Τριφυλία καὶ ἡ Πυλία καὶ αἱ Καλάμαι. Εἶναι λοιπὸν, κύριοι, ἀνάγκη νὰ ληφθῇ ἓν μέτρον γενικόν, νὰ μεταβληθῇ ὁ ὑπάρχων νόμος περὶ ἀγροφυλακῆς καὶ νὰ τεθῶσι διατάξεις τινὲς, δι’ ὧν νὰ ἐπιτρέπηται εἰς τοὺς δήμους, εἰς τοὺς ὁποίους ὑπάρχουν κτήματα προσβαλλόμενα ἐκ τῆς παραμονῆς κτηνῶν, δι’ ἀστυνομικῶν διατάξεων νὰ τὰ ἐμποδίζωσι, διότι, κύριοι, ἄλλοτε ὑπῆρχεν ἐν Ἑλλάδι συνήθεια νὰ ἐκδίδωνται ἀστυνομικαὶ διατάξεις, διὰ τῶν ὁποίων ν’ ἀπαγορεύηται ἡ διαμονὴ τῶν ποιμνίων ἐν περιφερείαις τισίν. Ὅτε προσηρτήθη ἡ Ἑπτάνησος, ἐν Ζακύνθῳ ἐξεδόθη τοιαύτη διάταξις· παρεβίασάν τινες τὴν διάταξιν, εἰσήχθησαν εἰς τὸ πταισματοδικεῖον καὶ κατεδικάσθησαν. Κατόπιν, ἀναιρέσεως γενομένης, ὁ Ἄρειος Πάγος ἀπεφήνατο, ὅτι διάταξις, μὴ στηριζομένη ἐπὶ νόμου, δὲν ὑπάρχει, καὶ ἑπομένως κακῶς κατεδικάσθησαν οἱ παραβιάσαντες τὰς διατάξεις τὰς ἀστυνομικάς. Νομίζω λοιπὸν, κύριοι, ὅτι δίκαιον εἶναι νὰ ληφθῇ γενικὴ πρόνοια περὶ τῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα ἐπίσης εἶναι προσοδοφόρα καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι ἐπίσης τοιαῦτα, οἷα τὰ εὑρισκόμενα ἐν τῷ λεκανοπεδίῳ τῶν Ἀθηνῶν, ὥστε νὰ γείνῃ ἄλλος γενικὸς Νόμος ἐξασφαλίζων τὰ κτήματα ὅλων τῶν ἐπαρχιῶν, ὅπου ὑπάρχει τοιαύτη ἀνάγκη.

§145Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Ὅ,τι εἶπεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς ἐκ Πατρῶν κ. Ῥοῦφος περὶ τῆς ἀνάγκης ἀναδιοργανώσεως τῆς ἀγροφυλακῆς καθ’ ὅλον τὸ Κράτος, εἶναι βεβαίως ὀρθόν· ἀλλὰ τὸ ζήτημα τῆς ἀγροφυλακῆς, κύριοι, ὅπως γνωρίζετε, συνδέεται στενῶς μὲ τὸ ζήτημα τῆς δημοτικῆς διοικήσεως, καὶ ἰδίως τῆς ἀστυνομίας. Ἐὰν οἱ Νόμοι περὶ ἀγροφυλακῆς δὲν ἐκτελῶνται καὶ δὲν ἐφαρμόζωνται ἐν τῇ ἐπικρατείᾳ, τοῦτο πηγάζει, διότι εἰς τὰ πλεῖστα μέρη τῆς Ἐπικρατείας ἀστυνομία δὲν ὑφίσταται. Ἀλλὰ καὶ ἐὰν πρόκηται νὰ ληφθῶσι μέτρα περὶ ἀγροφυλακῆς, τοῦτο δὲν εἶναι λόγος προσήκων καὶ δυνάμενος ν’ ἀναβάλῃ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Νομοσχεδίου περὶ οὗ πρόκειται, διότι πρὸ 5 ἐτῶν ἡ ἀνάγκη τοῦ Νομοσχεδίου τούτου ἀπεδείχθη καταφανὴς, καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ ἡ Βουλὴ εὑρέθησαν σύμφωνοι, ἵνα ψηφισθῇ ὁ Νόμος αὐτὸς, οὗ ἡ ἰσχὺς ἔληξεν. Ἐὰν τὸ ζήτημα δὲν ἦτο τοσοῦτον δίκαιον ὅσον μοὶ φαίνεται, βεβαίως ἕκαστος ἡμῶν εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ τὸ ἀποκρούσῃ, ἔστω καὶ ἂν πάντες οἱ Βουλευταὶ τῶν Ἀθηνῶν ἤθελον εὑρεθῇ σύμφωνοι. Καὶ κατὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Ῥάλλης δὲν εἶχε δίκαιον ὑποστηρίξας, ὅτι, ὅταν οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας ἦναι σύμφωνοι νὰ ὑποστηρίξωσι τὸ Νομοσχέδιον, οἱ ἄλλοι δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ ἀντιταχθῶσι κατ’ αὐτοῦ. Ἡ ἀρχὴ αὕτη, κύριοι, δὲν εἶναι ὀρθή. Ἀλλ’ ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τοῦ Νομοσχεδίου, διότι εὑρίσκω, ὅτι οἱ ἀξιότιμοι Βουλευταὶ Ἀττικῆς ἔχουν πληρέστατον δίκαιον. Ἔχουσι δὲ πληρέστατον δίκαιον, διότι τὰ κτήματα τῶν ἐντολέων των πάσχουσι δεινῶς καὶ ἀπειλοῦνται καθ’ ἑκάστην ὑπὸ καταστροφῶν. Βεβαίως ὁ νόμος αὐτὸς δύναται νὰ φέρῃ περιορισμὸν τῆς χρήσεως τῆς ἰδιοκτησίας ἑκάστου. Ἀλλὰ εἰς ὅλα τὰ ἔθνη, κύριοι, ὅπου ἡ ἰδιοκτησία εἶναι σεβαστὴ, εἰς ὅλας τὰς εὐνομουμένας ἐπικρατείας τίθενται περιορισμοὶ, ὅταν διὰ τῆς ἀπολύτου χρήσεως τῆς ἰδιοκτησίας δύνανται νὰ ἐπέλθωσι βλάβαι καὶ ζημίαι πρὸς ἄλλους· ἡ χρῆσις τῆς ἰδιοκτησίας εἶναι ἐπὶ τοσοῦτον σεβαστὴ, ἐφ’ ὅσον δὲν πρόκειται νὰ ἐπέλθῃ βλάβη εἰς τὴν ἰδιοκτησίαν καὶ τὰ συμφέροντα τῶν ἄλλων. Ἐνταῦθα ὅμως διὰ τῆς χρήσεως αὐτῆς τῆς ἰδιοκτησίας πρόκειται νὰ καταστραφῶσι μεγάλα συμφέροντα ἄλλων, εἰς ὅλα δὲ τὰ εὐνομούμενα ἔθνη τὸ δικαίωμα τῆς νομῆς τῶν ζώων δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀπεριόριστον. Ὁ κ. Κασιμάτης σᾶς ἀνέφερε περὶ τῆς Ἀγγλίας, ὅτι ἐκεῖ ἀπαγορεύεται ἡ νομὴ εἰς τὰς αἶγας, ἀλλὰ καὶ εἰς ἄλλα ἔθνη ἀπαγορεύεται ἡ νομὴ ἐν ὡρισμένῳ χώρῳ καὶ τῶν αἰγῶν καὶ τῶν προβάτων καὶ τῶν βοῶν. Καὶ ὄχι μόνον ὁ περιορισμὸς αὐτὸς ὑπάρχει, ἀλλὰ ἔχουν καὶ ἄλλον περιορισμόν. Εἴς τινας πόλεις τῆς Εὐρώπης δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ἕνα ἰδιοκτήτην νὰ ἀνεγείρῃ ἐν τῇ πόλει ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον ἠμπορεῖ νὰ βλάψῃ τὴν ὑγείαν τῶν κατοίκων. Ὑπάρχουν νομοθετήματα ἰδιαίτερα, κατὰ τὰ ὁποῖα ἡ ἰδιοκτησία λαμβάνει περιορισμούς. Ἐκτὸς, κύριοι, τῶν γενικῶν αὐτῶν ἀρχῶν, διατί καταπολεμεῖτε τὸ Νομοσχέδιον, ὅταν πραγματικῶς οὐδὲ τὸ δικαίωμα τοῦτο τῆς ἰδιοκτησίας πρόκειται νὰ λάβῃ περιορισμόν τινα; Σᾶς εἶπον καὶ ὁ κ. Ψύλλας καὶ ὁ κ. Ῥάλλης καὶ ὅλοι οἱ Βουλευταὶ τῆς Ἀττικῆς, ὅτι ἐντὸς τοῦ λεκανοπεδίου τῶν Δήμων Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς δὲν ὑπάρχουσι νομαὶ, δὲν πρόκειται ἑπομένως νὰ καταστραφῇ τὸ δικαίωμα οὐδενός.

§146ΡΟΥΚΗΣ. Ὅπου δὲν ὑπάρχει, μάλιστα· ἀλλ’ ὅπου ὑπάρχει;

§147Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Οἱ ἀμφισβητοῦντες τοῦτο δύνανται νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὸ σχεδιάγραμμα τοῦ δημοτικοῦ Συμβουλίου τῶν Ἀθηνῶν, διὰ νὰ πεισθῶσιν, ὅτι ἐντὸς τοῦ ὁριζομένου μέρους δὲν ὑπάρχουσι κυρίως λειβάδια, καθὼς τὰ ἐν τῇ Στερεᾷ Ἑλλάδι ἢ τῇ Πελοποννήσῳ. Λοιπὸν δὲν διορῶ οὐδεμίαν ἀντίῤῥησιν βάσιμον κατὰ τοῦ Νομοσχεδίου. Πρόκειται νὰ λάβωμεν μέτρα, διὰ νὰ προφυλάξωμεν τὰς ἰδιοκτησίας τῶν Ἀθηνῶν, χωρὶς νὰ φέρωμεν βλάβην εἰς οὐδεμίαν ἰδιοκτησίαν τινός. Ἴσως φέρωμεν δυσκολίας τινὰς εἴς τινας ποιμένας, ἀλλ’ αἱ δυσκολίαι αὗται δὲν πρέπει νὰ σᾶς ἐπηρεάσωσι κατὰ τῆς παραδοχῆς τοῦ Νομοσχεδίου. Διὰ τοῦτο εἶμαι κατὰ τῆς ἀναβολῆς καὶ ὑπὲρ τοῦ Νομοσχεδίου. Τὴν ἀναβολὴν, τὴν ὁποίαν ἐπρότεινον, δὲν τὴν ἀποδέχομαι, διότι, καὶ ἂν ἔλθῃ νόμος περὶ ἀγροφυλακῆς, πότε, σᾶς ἐρωτῶ, θὰ τὸν συζητήσωμεν; Ἡμεῖς ἀπωλέσθημεν ἐν τῷ μέσῳ τοῦ ἀχανοῦς πελάγους τῶν νόμων· δὲν ἠξεύρομεν τίνα Νομοσχέδια νὰ συζητήσωμεν καὶ ποῖα ν’ ἀναγνώσωμεν, ὥστε, καὶ ἂν ἔλθῃ τοιοῦτον Νομοσχέδιον, δὲν θὰ ψηφισθῇ κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην, καὶ ἐν τούτοις ἡ ἰδιοκτησία ἐν Ἀθήναις θὰ εὑρίσκηται εἰς τὴν διάθεσιν τῶν προβάτων καὶ τῶν αἰγῶν.

§148ΡΟΥΦΟΣ. Ἐγὼ δὲν ὑπεστήριξα τὴν ἀναβολὴν, διὰ νὰ μὴ ἐπιψηφισθῇ τὸ Νομοσχέδιον, ἀλλ’ εἶπον, ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ γενικὸν μέτρον περὶ ὅλων τῶν κτημάτων, τὰ ὁποῖα ὑπόκεινται εἰς τὰς φθορὰς καὶ βλάβας, ὅπως καὶ τὰ εὑρισκόμενα ἐν τῷ λεκανοπεδίῳ τῶν Ἀθηνῶν.

§149ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπειδὴ βλέπω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἀναβολῆς, δὲν θέλω ὁμιλήσει· παρατηρῶ ὅμως εἰς τοὺς Βουλευτὰς τῶν Ἐπαρχιῶν, ὅτι οἱ Βουλευταὶ τῆς Ἀττικῆς δίδουν τὸ καλὸν παράδειγμα. Ἐὰν δὲ ἦναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ τοιοῦτο μέτρον καὶ εἰς τὰς Ἐπαρχίας των, ὅπως τὸ ἐπιτύχωσι, δὲν ἔχουν παρὰ νὰ ἐπεκτείνωσι τὴν ἰσχὺν τοῦ Νομοσχεδίου καὶ εἰς τὰς Ἐπαρχίας των. Τώρα τί ζητοῦμεν ἡμεῖς; Ζητοῦμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὰς ἰδιοκτησίας ἀπὸ τὴν καταστροφήν· ἀλλ’ ἐὰν οἱ ἀντιτείνοντες κατορθώσωσι νὰ φέρωσι νόμον περὶ ἀγροφυλακῆς, ὁ ὁποῖος νὰ ἐξασφαλίζῃ τὰ κτήματα, θὰ τοὺς εὐχαριστήσωμεν καὶ θὰ τοὺς ὑποστηρίξωμεν. Δὲν εἶπον δὲ ἐγώ ποτε ὅτι, ἀφοῦ εἴμεθα σύμφωνοι καὶ οἱ ὀκτὼ Βουλευταὶ τῆς Ἀττικῆς, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ὁμιλήσῃ ἄλλος ἐπ’ αὐτοῦ. Ἀφοῦ τὸ Νομοσχέδιον τὸ ὑποβάλλομεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς, θὰ ἦτο κἄπως ἀνόητον ἐὰν ἔλεγον, ὅτι οὐδεὶς ἄλλος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ λάβῃ τὸν λόγον, ἐκτὸς ἡμῶν, ἐπ’ αὐτοῦ.

§150ΡΟΥΦΟΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν ἐνοήθην· ἐγὼ δὲν εἶμαι ὑπὲρ τῆς ἀναβολῆς τοῦ Νομοσχεδίου, ἀλλὰ εἶπον, ὅτι εἶμαι ὑπὲρ γενικωτέρων μέτρων, ἐξασφαλιζόντων καὶ τὰς λοιπὰς Ἐπαρχίας ἀπὸ τὰς φθορὰς ἐκ τῶν ποιμνίων. Ἐπειδὴ δὲ παρατηρῶ, ὅτι κατὰ τῆς ἀναβολῆς οἱ κ.κ. Βουλευταὶ τῆς Ἀττικῆς καὶ ὁ κ. Ζαΐμης ἀντεστάθησαν, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει θὰ ὑποβάλων τροπολογίαν, ὥστε ὁ νόμος αὐτὸς νὰ δύναται νὰ ἔχῃ ἰσχὺν καὶ διὰ τὴν πεδιάδα τὴν ἀρκτῴαν καὶ τὴν δυτικὴν τῶν Πατρῶν. Τὴν τροπολογίαν αὐτὴν θὰ τυπώσω, ὅτι δύναται νὰ ἔχῃ ἰσχὺν ὁ νόμος καὶ ἐκεῖ.

§151ΦΙΛΗΜΩΝ. Παρακαλῶ, κύριοι, νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οἱ Δῆμοι Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς εὑρίσκονται εἰς ἐξαιρετικὴν θέσιν, παραβαλλόμενοι πρὸς τοὺς δήμους τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν. Ἡ ἀστυνομία ἐνταῦθα δὲν ἀνήκει εἰς τὴν Δημοτικὴν ἀρχὴν, ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν· ἑπομένως ἡ φύλαξις τῶν κτημάτων δὲν εἶναι ἀποτελεσματικὴ, διότι δὲν εἶναι ἀνατεθειμένη εἰς τὸ Δημοτικὸν Συμβούλιον, μόνον ἁρμόδιον καὶ συμφέρον ἔχον εἰς τοῦτο. Ἐπειδὴ δὲ ἀνήκει ἡ Ἀγροτικὴ Ἀστυνομία εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, τοὺς ἀγροφύλακας δὲν διορίζουσιν, ὡς εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας ἐπικρατεῖ, οἱ ἰδιοκτῆται, συνερχόμενοι καὶ συνεννοούμενοι. Ἐν Ἀθήναις, ἀντὶ τούτου, ἰδοὺ τί συμβαίνει· ὁ ἀστυνόμος ὑποβάλλει κατάλογον ἀγροφυλάκων εἰς τὸ Συμβούλιον, τοῦτο δὲ συνήθως ἀμέσως ἐπικυροῖ αὐτόν. Ὅσῳ δὲ ἀγαθὸς καὶ ἀκριβὴς ἂν ἦναι ὁ ἀστυνόμος, ἐλεύθερος δὲν δύναται νὰ μείνῃ ἐκ τῶν ἐπιῤῥοῶν ἐν τῇ ἐκλογῇ τῶν ἀγροφυλάκων. Ἐὰν λοιπὸν ἐζητήσαμεν ἐξαιρετικὰς διατάξεις, τὸ ἐπράξαμεν, διότι εὑρισκόμεθα εἰς ἐξαιρετικὴν θέσιν ἀπέναντι τῶν ἄλλων Δήμων. Ἐὰν ὅμως γείνῃ γενικὸς νόμος, ὅστις νὰ θεραπεύσῃ αὐτὴν τὴν ἀνάγκην, τότε θὰ ὑπαγώμεθα εἰς αὐτόν, καὶ τότε θὰ παύσῃ καὶ τοῦ προσωρινοῦ νόμου αὐτοῦ ἡ ἰσχύς. Αὐτὰ ὀφείλω νὰ εἴπω εἰς ἀπάντησιν τῶν ὅσων εἶπεν ὁ κ. Ῥοῦφος.

§152ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκ μέρους τοῦ κ. Κασιμάτη προεκλήθησαν δύω τροπολογίαι, ἀλλὰ πρέπει νὰ γνωρίζῃ, ὅτι τὸ ἐμπόδιον τῆς νομῆς περιορίζεται μόνον ἐντὸς τοῦ λεκανοπεδίου.

§153ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Εἰς ὅλας τὰς ἐπαρχίας ἔχουν περιορισμοὺς, ἀλλὰ ὅλα αὐτὰ γίνονται δι’ ἀστυνομικῆς διατάξεως. Λοιπὸν οἱονδήποτε Νόμον καὶ ἂν ψηφίσωμεν, ἐὰν αἱ ἀρχαὶ δὲν ἦναι ἱκαναὶ νὰ τὸν ἐκτελέσωσι, δὲν γίνεται τίποτε. Εἰς τὴν Λακεδαίμονα εἶναι ἀπηγορευμένον δι’ ἀστυνομικῆς διατάξεων, καὶ φυλάττεται αὐστηρῶς, νὰ εἰσέρχωνται εἰς ἐλαιοφυτείας οἱ βόες καὶ τὰ αἰγίδια, τὰ δὲ πρόβατα καὶ χοῖροι ἐπὶ τῆς ἐποχῆς τοῦ ἐλαιοκαρποῦ, εἰς δὲ τὰς ἀμπέλους εἶναι ἀπηγορευμένη ἡ βόσκησις εἰς ὅλα τὰ ζῶα. Παραπονοῦνται οἱ Ἀθηναῖοι, ὅτι ἡ ἀγροφυλακή των δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν, καὶ διὰ τοῦτο ζητοῦσι τὸν ἐξαιρετικὸν Νόμον. Ἐγὼ ἤμην ἐδῶ ὅταν ἔγεινεν ἡ διοικητικὴ ἀστυνομία, καὶ γνωρίζω, ὅτι διὰ λόγους ἀσφαλεστέρους ὑπὲρ τῆς φυλάξεως τῶν κτημάτων ὑπήχθη ἡ ἀγροφυλακὴ εἰς τὴν διοικητικὴν ἀστυνομίαν. Ἐὰν πρότερον ἡ δημοτικὴ ἀγροφυλακὴ ἦτο ἄτακτος, καὶ τώρα ἡ διοικητικὴ ἔγεινεν ἄτακτος, ἂς ζητήσωσι διὰ νόμου ν’ ἀποσπάσωμεν τὴν ἀγροφυλακὴν ἀπὸ τὴν διοικητικὴν ἀστυνομίαν, καὶ τοῦτο τὸ ἐννοῶ. Πρὸς ἀσφαλῆ φύλαξιν τῶν κτημάτων καθιερώθη εἰς τὸν ὀργανισμὸν τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας ἀγροφυλακὴ μὲ δεκαὲξ ἐφίππους ἀγροφύλακας, ὅπερ δὲν ὑπάρχει οὐδαμοῦ. Ἕπεται λοιπὸν, ὅτι μόνον Νόμον, ἵνα ἀναλάβῃ τὴν ἀγροφυλακὴν ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ, δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν.

§154ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ τοῦτο, διότι ἡ διοικητικὴ Ἀστυνομία ἐγένετο διὰ τὴν δημοσίαν ἀσφάλειαν.

§155ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Πρότερον ἐλαμβάνετο μεγαλειτέρα πρόνοια, τώρα δὲ γίνεται τὸ ἐναντίον· ὥστε πρέπει ἡ ἀγροφυλακὴ νὰ ἀποσπασθῇ καὶ νὰ ἐπανέλθῃ πάλιν.

§156ΦΙΛΗΜΩΝ. Αὐτοὶ οἱ λόγοι δὲν εἶναι διὰ νὰ σαφηνισθῇ, ἀλλὰ εἶναι πεῖσμα. (Θόρυβος.)

§157ΦΛΕΣΣΑΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, δὲν συμφωνῶ παντάπασι μετὰ τοῦ προαγορεύσαντος κυρίου Δημητρακάκη, οὔτε μετὰ τῶν λοιπῶν ἀγορευσάντων κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἡ διοίκησις τῶν κτημάτων ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ τῶν Ἀθηνῶν εἶναι διάφορος ἐκείνης τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν, διότι κατὰ τὸν νόμον περὶ ἀγροφυλακῆς οἱ κάτοικοι τῶν δήμων τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν δύνανται νὰ ἐκλέξωσι τοὺς ἀγροφύλακάς των, ὅταν ἡ δημοτικὴ ἀρχὴ δὲν δεικνύῃ τὴν καλὴν πρόθεσιν, ὅπως φροντίσῃ περὶ τῆς ἐπιμελοῦς ἐπιτηρήσεως καὶ ἐξασφαλίσεως τῶν κτημάτων τῶν φορολογουμένων. Τοῦτο ἐν Ἀθήναις δὲν δύναται νὰ λάβῃ χώραν, διότι ἡ διοίκησις καὶ ἡ ἐπιμελὴς ἐπιτήρησις τῶν κτημάτων ἀνετέθη εἰς τὴν διοικητικὴν ἀστυνομίαν, καὶ ὁ ἀστυνόμος διορίζει τοὺς ἀγροφύλακας, ἐνῷ ἡ ἀστυνομία τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν διορίζεται ὑπὸ τῶν δημάρχων καὶ εἶναι ἀνατεθειμένη ἡ ἐπιμέλεια τῆς τιμωρίας τῶν ζημιούντων τὰ κτήματα εἰς τὸν ἀστυνόμον, καθ’ ἣν δὲ περίπτωσιν ἴδωσιν, ὅτι δὲν ἐξετελέσθη ὁ νόμος, οἱ κάτοικοι διορίζουν τοὺς ἰδικούς των· κατὰ συνέπειαν δὲν δυνάμεθα νὰ ὑπαγάγωμεν εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν καὶ τὰς λοιπὰς ἐπαρχίας, εἰς ἣν ὑπηγάγομεν τοὺς δήμους Ἀθηνῶν καὶ Πειραιῶς, διότι δὲν δύναμαι νὰ πιστεύσω, ὅτι ὁ ἀγροτικὸς ἀστυνόμος Ἀθηνῶν δύναται νὰ δώσῃ τὴν προσοχήν, τὴν ὁποίαν δύναται νὰ δώσῃ ὁ τῶν λοιπῶν ἐπαρχιῶν, διότι ἐνταῦθα ὁ ἀστυνόμος εἶναι διοικητικὸν ὄργανον, ὅστις θεωρεῖ ὡς πάρεργον τὴν διοίκησιν τῶν κτημάτων. Κατὰ συνέπειαν συμφωνῶ μὲ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς Ἀθηνῶν, καὶ πρέπει νὰ ὑποστηριχθῇ ὁ νόμος· ἄλλως τε τὰ κτήματα τῶν Ἀθηνῶν δύνανται νὰ καταστραφῶσι παντελῶς.

§158ΡΑΛΛΗΣ. Ἡμεῖς δὲν ἐννοοῦμεν νὰ καταστήσωμεν τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο ἀντικείμενον ἀντιπολιτεύσεως, διότι ἡμεῖς θέλομεν νὰ θεραπεύσωμεν ἁπλῶς μίαν τοπικὴν ἀνάγκην. Δὲν δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν τὴν κατάργησιν τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, διότι αὕτη ἀφορᾷ εἰς τὴν δημόσιον ἀσφάλειαν, διὰ τοῦτο δὲ καὶ ζητοῦμεν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον οὐδὲν ἐκ τῶν κειμένων θίγει. Ἡ ἀγροφυλακὴ συνδέεται ἐν Ἀθήναις μετὰ τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας, ἐντεῦθεν δὲ δὲν ἐννοοῦμεν νὰ τροποποιήσωμεν καὶ τὰς πρὸς αὐτὴν σχετικὰς διατάξεις.

§159Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.) Τὸ Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς τὴν Βουλήν, εἰσήχθη ὑπὸ τῶν κ.κ. βουλευτῶν, ἑπομένως νομίζω, ὅτι χωρὶς νὰ παρεξηγηθῶ καὶ χωρὶς εἰς τοὺς λόγους μου νὰ ἀποδοθῇ ἄλλη ἔννοια, δύναμαι νὰ ἐκθέσω τὴν γνώμην μου. Τὸ Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον συνεζητήθη, δὲν σκοπεῖ νὰ βελτιώσῃ ἢ συμπληρώσῃ τὸν ὀργανισμὸν τῆς ἀγροφυλακῆς ἢ τὴν νομοθεσίαν περὶ ἀγροφυλακῆς. Ὁμολογῶ, ὅτι ὁ νόμος, ὁ ἰσχύων, εἶναι ἀτελὴς, καὶ ὅτι κατὰ τὴν ἐκτέλεσιν ἀπέτυχεν· ὁμολογῶ δὲ, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀναθεωρηθῇ ὁ νόμος οὗτος τοῦ 1856, καὶ τροπολογηθῇ οὕτως, ὥστε νὰ ἦναι δυνατὸν νὰ ἐπιτύχῃ τὸν σκοπὸν, ὃν ὀφείλει νὰ ἐπιδιώκῃ. Ἀλλὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἐπροτάθη εἰς τὴν Βουλὴν, δὲν εἶναι νόμος ὀργανώνων τὴν ἀγροφυλακὴν, ἀλλὰ νόμος τῆς οὐσίας, νόμος ἀπαγορευτικὸς, σκοπῶν ν’ ἀναπληρώσῃ παραπλήσιόν τι πρὸς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον δύνανται νὰ ἐπιζητήσωσι δι’ ἀστυνομικῆς διατάξεως. Παραπλήσια μέτρα εἶναι δυνατὸν δι’ ἀστυνομικῆς διατάξεως νὰ πραγματοποιηθῶσιν, ἀλλ’ οὐχὶ τοῦτο τὸ προτεινόμενον διὰ τοῦ νομοσχεδίου, διὰ τοῦτο ἔπρεπε νὰ λάβῃ τὴν κύρωσιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας. Ἀληθῶς δι’ αὐτοῦ πρόκειται νὰ στερηθῇ τις ἑνὸς τῶν τρόπων τῆς χρήσεως τῆς ἰδιοκτησίας του· δὲν δύναται δὲ νὰ ὑποχρεωθῇ εἰς τοῦτο δι’ ἁπλῆς ἀστυνομικῆς διατάξεως, ἀλλ’ ἀπαιτεῖται νόμος. Αἱ παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἠκούσαμεν περὶ τῆς ἀνεπαρκείας τῆς ἀγροφυλακῆς ἐν Ἀθήναις καὶ τὰ λοιπὰ, τὰ ὁποῖα ἐλέχθησαν περὶ αὐτῆς, δὲν εἶναι ἀκριβῆ, διότι, ἐὰν ἡ ἀγροφυλακὴ δὲν λειτουργῇ τελεσφόρως ἐν Ἀθήναις, δὲν εἶναι ἕνεκα τῶν πλημμελειῶν τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον εἰσήγαγεν ὁ νόμος περὶ διοικητικῆς ἀστυνομίας. Ἰδίως, νομίζω, ἐξεταστέον τὸ ζήτημα, ἂν πρέπῃ νὰ ἐπιβληθῇ περιορισμὸς τῆς χρήσεως τῆς ἰδιοκτησίας, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ συμφωνῶ, ὅτι πρέπει καὶ συμφέρει νὰ ἐπιβληθῇ περιορισμὸς, διότι οἱ κύριοι τῶν κτημάτων δὲν ἔχουσιν ἄλλο δικαίωμα παρὰ ἓν δικαίωμα νὰ καρπῶνται ἐκ τῶν κτημάτων τοὺς καρποὺς, τοὺς ὁποίους τὸ εἶδος καὶ ἡ φυσικὴ χρῆσις αὐτῶν παράγει· ἡ κάρπωσις δὲ διὰ νομῆς εἶναι ἐντελῶς τυχαῖον συμβεβηκὸς, οὔτε δύναται νὰ ἀξιώσῃ τις, ὅτι ζημιοῦται, ἐὰν ἐπιβληθῇ εἰς αὐτὸν ὁ περιορισμὸς οὗτος. Τὰ κτήματα δὲ τῶν Ἀθηνῶν, τὰ εὑρισκόμενα ἐν τῇ λεκάνῃ, ὡς ἠκούσατε, δὲν εἶναι νομαὶ, ἀλλὰ κτήματα, τῶν ὁποίων ἡ κάρπωσις δὲν εἶναι ἡ νομὴ, ἀφοῦ καλλιεργοῦνται διὰ φυτείας καὶ σπορᾶς. Ἑπομένως, νομίζω, ὅτι δύναται ἡ χρῆσις αὐτῶν νὰ περιορισθῇ πρὸς ὑποστήριξιν τῆς γεωργίας, ἤτοι χάριν γενικοῦ συμφέροντος, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ὑποταχθῇ τὸ μικρὸν τοῦτο συμφέρον. Εἶναι δὲ ἀναγκαῖος ὁ περιορισμὸς οὗτος; Ἡ πεῖρα ἀπέδειξε τὴν ἀνάγκην αὐτὴν, καὶ τοῦτο βεβαιοῖ ὁ νόμος, ὅστις ἐψηφίσθη. Ἡ ἀναγνώρισις τῆς ἀνάγκης ὑπῆρξε δι’ αὐτοῦ παρὰ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας, καθ’ ἧς δὲν ἀντετάχθη οὐδεὶς, οὐδὲ τὸ δημόσιον φρόνημα. Διὰ τοῦτο, νομίζω, ὅτι ἡ μὲν παρατήρησις ἢ εὐχὴ τοῦ ἐκ Πατρῶν Βουλευτοῦ, τοῦ ν’ ἀναβληθῇ τὸ Νομοσχέδιον μέχρις οὗ ληφθῶσι μέτρα γενικὰ, ὅτι ἡ εὐχὴ αὕτη εἶναι ὀρθὴ, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἐμποδίσῃ τὴν πρόοδον τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἀποτελεῖ νόμον τῆς οὐσίας, οὐδὲ ὑπάρχει λόγος ἀναβολῆς, ἐξυπηρετεῖται δὲ καὶ γενικὸς σκοπὸς, ἤτοι ἡ ὑποστήριξις κλάδου οὐσιώδους τῆς γεωπονίας ἐν τῇ λεκάνῃ τῶν Ἀθηνῶν.

§160Γ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἐπειδὴ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀνεγνώρισε τὴν ἀνάγκην, ὅτι πρέπει νὰ ἔλθῃ Νόμος περὶ ἀγροφυλακῆς, ἐγὼ παραιτοῦμαι τοῦ λόγου.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύττω περατωμένην τὴν συζήτησιν· θὰ ἐρωτήσω διὰ τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς.

§162ΤΙΝΕΣ. Τὴν ἀπέσυρεν.

§163ΡΟΥΦΟΣ. Ἐγὼ ἐξήγησα τὴν πρότασίν μου· ἐγὼ ἐζήτησα τὴν ἀναβολὴν, ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι θὰ ἔλθῃ Νομοσχέδιον πλῆρες, διὰ τοῦ ὁποίου νὰ μεταβάλληται ὁ Νόμος περὶ ἀγροφυλακῆς καὶ διὰ τοῦ ὁποίου νὰ ἐξασφαλίζωνται τὰ κτήματα ὄχι μόνον τῶν Ἀθηνῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων ἐπαρχιῶν, καὶ σᾶς ἐξήγησα διατί.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ Νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ 1. ἄρθρον.

§165ΡΟΥΚΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τεθῶσι τὰ ὅρια τοῦ λεκανοπεδίου αὐτοῦ;

§166ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ νὰ τελειώσῃ αὐτὴ ἡ ἀμφισβήτησις ἐπὶ τῶν ὁρίων, παρακαλῶ νὰ τεθῇ ἡ ἑξῆς τροπολογία «τὰ ὅρια ἅτινα ὁρισθήσονται διὰ πράξεως τοῦ δημοτικοῦ συμβουλίου».

§167ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν ν’ ἀφήσωμεν εἰς τὸ δημοτικὸν συμβούλιον τὸ δικαίωμα τοῦτο.

§168ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ νομίζω σήμερον, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιψηφισθῇ τὸ ἄρθρον ὅπως ἐτροπολογήθη, καὶ αὔριον, εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν, γίνεται σκέψις περὶ τῶν ὁρίων τοῦ λεκανοπεδίου.

§169ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ψηφίζεται τὸ 1. ἄρθρον. Ἄρθρον 2.

§170ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὰς τροποποιήσεις τοῦ 1 ἄρθρου νομίζω ὅτι ἡ τροπολογία εἰς τὸ 2 ἄρθρον δὲν ἔχει πρακτικὴν ἀξίαν, καὶ τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς δὲν πιστεύω νὰ ἐπιμένωσιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν τῆς ἐπιτροπῆς εἰς τὸ 2 ἄρθρον νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Εἶτα ἐγένετο δεκτὸν τὸ ἄρθρον, ὡς ἀνεγνώσθη, ὡς καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ Νομοσχεδίου περὶ ζωοκλοπῆς.

§172ΤΙΝΕΣ. Αὔριον, αὔριον.

§173ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀναγκάζομαι, κύριοι, νὰ ὁμιλήσω κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ ὑπὸ συζήτησιν Νομοσχεδίου, ὄχι διότι δὲν θέλω νὰ ψηφισθῶσι διατάξεις τοιαῦται, δυνάμεναι νὰ κατορθώσωσι νὰ ἐκλείψῃ τὸ κακὸν, τὸ ὁποῖον ὁμολογουμένως κατεπλημμύρισε πολλὰς τῶν ἐπαρχιῶν τοῦ Κράτους, ἀλλὰ διότι φρονῶ, ὅτι τὸ Νομοσχέδιον ὅπερ εἰσάγεται, δὲν πληροῖ τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν εἰσάγεται, νομίζω δὲ, ὅτι οἱ προϋπάρχοντες νόμοι κατώρθωσαν πολὺ περισσότερον, ἀφ’ ὅσον θὰ κατορθώσῃ τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο, ἂν ψηφισθῇ· τοὐναντίον μάλιστα φρονῶ, ὅτι, ἂν ψηφισθῇ τὸ Νομοσχέδιον, ὡς ἔχει, (ἐκτός τινων διατάξεων, ἃς θ’ ἀναφέρω), θὰ γείνῃ αἰτία νὰ πολλαπλασιασθῇ τὸ ἔγκλημα τῆς ζωοκλοπῆς καὶ τολμῶ εἰπεῖν, ὅτι θὰ γείνῃ αἰτία ἐντὸς ὀλίγου νὰ ἴδωμεν νὰ ὑψοῖ τὴν εἰδεχθῆ κεφαλήν της ἐν Ἑλλάδι ἡ λῃστεία. Ἐν τῷ Νομοσχεδίῳ ὑπάρχουσι τοιαῦται διατάξεις, αἵτινες θὰ φέρωσιν ὡς ἀποτέλεσμα πρῶτον τὴν φυγοδικίαν καθ’ ὅλας τὰς ὀρεινὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, καὶ εἶτα, ὡς συνέπειαν ταύτης, τὴν λῃστείαν διὰ τῆς τελειοποιήσεως τῆς ζωοκλοπῆς μικρὸν καὶ κατ’ ὀλίγον εἰς ἐντελεστέραν καὶ τολμηροτέραν ἐξάσκησιν αὐτῆς ὑπὸ τῶν φυγοδίκων χρωμένων πρὸς τοῦτο καὶ τῇ βίᾳ. Ἀπορῶ δὲ πῶς ὁ συντάκτης τοῦ Νομοσχεδίου, ὅστις, κατὰ τὴν πεποίθησίν μου, συντάσσων τὸ Νομοσχέδιον, ἐφαντάσθη, ὅτι εἶχεν ἐνώπιόν του ὅλους τοῦ Κράτους τοὺς ζωοκλέπτας ἔχοντας μίαν κεφαλὴν καὶ ἐζήτησε δι’ ἑνὸς κτυπήματος ν’ ἀποκόψῃ αὐτὴν, χωρὶς ν’ ἀναλογισθῇ, ὅτι, ὅταν νομοθετῇ τις, δὲν πρέπει νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν μόνον τὸν ἔνοχον, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνον, ὅστις φέρεται ὡς ἔνοχος καὶ ὅστις ὅμως δὲν εἶναι ἔνοχος, ἵνα οὕτω, τιμωρῶν τὴν ἐνοχὴν, μεριμνᾷ συγχρόνως περὶ τῆς διαφυλάξεως τῶν δικαιωμάτων τῆς ἀθωότητος, ἀπορῶ, λέγω, πῶς τὰς κοινοτάτας ταύτας ἀρχὰς δὲν ἐτήρησε. Τοσούτῳ δὲ μᾶλλον ἔπρεπε νὰ προσέξῃ εἰς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, καθόσον εἶναι γνωστὸν παρ’ ἡμῖν, ὅτι πλεῖσται ψευδεῖς μηνύσεις ἐπὶ ζωοκλοπῇ ὑποστηρίζονται ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, ἕνεκα ἐλαττώματος, ὅπερ ὁ ὑπάρχων νόμος ἔχει καὶ τὸ ὁποῖον ὁ νῦν εἰσαγόμενος οὐ μόνον δὲν ἀπέφυγεν, ἀλλ’ ὑπεραυξάνει, διπλασιάζων τὴν ἀμοιβὴν, τὴν χορηγουμένην εἰς τὸν καταγγείλαντά τινα ὡς ζωοκλέπτην. Ἀλλὰ πόσα δὲν δύναταί τις νὰ εἴπῃ κατὰ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν Νομοσχεδίου; Ἐὰν ἐξαιρέσωμεν τὸ 1 καὶ 2 ἄρθρον, δυνάμει τῶν ὁποίων κανονίζεται ἡ ἀπόδειξις τῆς ἰδιοκτησίας τῶν μεγάλων ζώων, καὶ τὰ ὁποῖα δύνανται νὰ τροποποιηθῶσι καὶ νὰ κατασταθῶσι μᾶλλον τελεσφόρα, ὅλα τὰ ἄλλα ἄρθρα, κατὰ τὴν ἐμὴν πεποίθησιν, εἶναι διαγραπτέα. Τὸ 4 ἄρθρον, σκοποῦν νὰ ἀναγκάσῃ τοὺς κυρίους τῶν ζώων νὰ δηλώσωσιν ἐγκαίρως ταῦτα, καθιεροῖ κατὰ τοῦ μὴ δηλώσαντος ἐγκαίρως τὸ ζῶόν του ποινὰς αὐστηράς· ἀλλ’ ἐν τῷ πολλῷ πρὸς τιμώρησιν ζήλῳ του ὁ νομοθέτης ἀναγράφει ἐν τῷ ἄρθρῳ ἐντελῶς σολοίκως διάταξιν ποινικὴν κατ’ ἀνθρώπου, ὅστις δὲν παρεβίασεν οὐσιαστικόν τοῦ δικαίου ὁρισμὸν, ἀλλ’ ἁπλῆν τυπικὴν διάταξιν τοῦ νόμου. Καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ συντάκτης τοῦ Νομοσχεδίου ἀπεφάσισε νὰ συμπεριλάβῃ ἐν τῷ 4 ἄρθρῳ τὴν φράσιν, ὅτι «πᾶς κάτοχος ζώου μεγάλου, μὴ προσάγων τινὰ τῶν τίτλων αὐτοῦ, καταδιώκεται καὶ τιμωρεῖται ὡς ζωοκλέπτης.» Ὁ νομοθέτης ἐν ἀρχῇ ὁρίζει προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας οἱ κάτοχοι μεγάλων ζώων ὀφείλουσι νὰ δηλώσωσι τὴν κατοχὴν αὐτῶν, διὰ νὰ καταστήσῃ δὲ αὐτοὺς προσεκτικοὺς, ὅπως σπεύσωσι καὶ δηλώσωσιν, ἔφερε τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρ. 4, δι’ ἧς τίποτε ὀλιγώτερον χαρακτηρίζει αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους ὡς ζωοκλέπτας, ἂν τυχὸν παραμελήσωσι νὰ δηλώσωσι κατὰ τὰ προηγούμενα ἄρθρα. Ἀλλ’ ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν, ὑπάρχει νόμος εἰς τὸν κόσμον, ὅστις ν’ ἀπαγγέλλῃ ἐγκληματικὴν ποινὴν, νὰ τιμωρῇ μὲ εἱρκτὴν, ἢ καὶ μὲ βαρεῖαν ἐπανορθωτικὴν ποινὴν ἐκεῖνον, ὅστις δὲν παρεβίασεν οὐσιαστικὴν τοῦ δικαίου διάταξιν, ἀλλ’ ἁπλῶς τυπικὴν διάταξιν τοῦ νόμου; ὅλοι οἱ νόμοι τοῦ κόσμου, οἵτινες ἀναγράφουν διατάξεις ἐναντίον ἐκείνων, οἵτινες παρεβίασαν τυπικὴν διάταξιν τοῦ νόμου, περιορίζονται εἰς τὴν ἐπιβολὴν ποινῆς χρηματικῆς, ἢ οἱασδήποτε ἄλλης μικρᾶς ποινῆς ἐπανορθωτικῆς, οὐδέποτε δὲ ἐγκληματικῆς. Ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι μόνον τοῦτο περιέχει ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 4; ἂν ὁ νομοθέτης ἐπεζήτει νὰ ἐπιβάλληται βαρυτάτη ποινὴ καὶ κατὰ τοῦ παραβιάσαντος τὴν τυπικὴν αὐτὴν διάταξιν τοῦ 1 καὶ 2 ἄρθρου, ἠδύνατο τοὐλάχιστον ὡρισμένως νὰ εἴπῃ, ὅτι τιμωρῶ τὸν μὴ δηλώσαντα μὲ θάνατον, μὲ εἱρκτήν, ἀλλὰ δὲν ἠδύνατο, οὐδ’ ἐπιτρέπεται εἰς τὸν νομοθέτην διαστρέφοντα τὰ πραγματικὰ γεγονότα νὰ ὀνομάσῃ τὸν ἄνθρωπον, ὅστις δὲν ἔπραξε τὸ ἔγκλημα τῆς ζωοκλοπῆς, ζωοκλέπτην. Αἱ διατάξεις αὗται τοῦ Νομοσχεδίου ἀποδεικνύουσιν, ὅτι μετὰ πολλῆς ἐπιπολαιότητος ὁ συντάκτης αὐτοῦ τὸ ἔγραψεν. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου νομίζετε, ὅτι ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 7, διὰ τῆς ὁποίας ἐπιτρέπεται νὰ προφυλακίζηται ὁ ζωοκλόπος, νομίζετε, ὅτι ἡ διάταξις αὕτη τείνει εἰς τὸ νὰ ἐξαλείψῃ ἀπὸ τὸν τόπον τὴν ζωοκλοπήν; ἀπατᾶσθε· πρέπει νὰ μὴ ἔχῃ τις πεῖραν τῶν δικαστικῶν ἡμῶν πραγμάτων, ἵνα πιστεύῃ, ὅτι ἡ προφυλάκισις, περὶ ἧς σήμερον ὅλος ὁ κόσμος σκέπτεται, ἂν δὲν πρέπῃ νὰ καταργηθῇ, ὡς ἄδικος καὶ ἀνελεύθερος, ἵνα πιστεύῃ, ὅτι ἡ προφυλάκισις πρέπει νὰ ἀναγραφῇ καὶ εἰς τὸν Νόμον περὶ ζωοκλοπῆς, καὶ ν’ ἀναγραφῇ τόσον αὐθαιρέτως, ὅσον διὰ τοῦ ἄρθρου 7, τουτέστιν ν’ ἀφίνηται ἀόριστος ἡ διάρκεια αὐτῆς καὶ πρὸ πάντων τὸ δικαίωμα τῆς ἐνασκήσεως αὐτῆς εἰς τὸν ἀνακριτὴν καὶ τὸν εἰσαγγελέα, ἄνευ περιορισμοῦ τινος. Γνωρίζετε μέχρι σήμερον τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἔφερεν ἡ προφυλάκισις ἐπὶ ἄλλων ἐγκλημάτων, καὶ ἡ Κυβέρνησις ἡ παροῦσα, συνειδυῖα τὴν ἀνάγκην νὰ περιορίσῃ καὶ τὸ δικαίωμα πρὸς προφυλάκισιν καὶ τὸν χρόνον τῆς προφυλακίσεως, εἰσήγαγε πρὸς τοῦτο Νομοσχέδιον, τροποποιοῦν τὰς ἰσχυούσας διατάξεις τῆς ποινικῆς δικονομίας περὶ προφυλακίσεως, καὶ ἐπιτρέπον τὴν δι’ ἐγγυήσεως ἀπόλυσιν ἐπὶ ἄλλων ἐγκλημάτων πολὺ σοβαρωτέρων. Ἀπορῶ δὲ πῶς, ἀφοῦ αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε τοιοῦτον Νομοσχέδιον, εἰσάγει νῦν Νομοσχέδιον, δι’ οὗ ἐπιτρέπεται ἡ προφυλάκισις, ἐπὶ ἁπλοῦ πλημμελήματος, ἀπαγορευομένης μάλιστα τῆς δι’ ἐγγυήσεως ἀπολύσεως·

§174ΚΑΡΔΑΡΑΣ. Διότι δὲν ὑποφέρεται ἡ ζωοκλοπή.

§175ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀκριβῶς, διότι δὲν ὑποφέρεται ἡ ζωοκλοπὴ, διὰ τοῦτο πολεμῶ τὸ Νομοσχέδιον, ὅπερ θ’ ἀναγάγῃ τὴν ζωοκλοπὴν εἰς λῃστείαν ἕνεκα τῆς φυγοδικίας, δὲν πρέπει δὲ νὰ ἀμφιβάλλῃ τις ἐξ ὑμῶν, ὅτι, ἐάν τις κλέψῃ ἢ κατηγορηθῇ, ὅτι ἔκλεψε, καὶ γνωρίζῃ, ὅτι πρόκειται ἢ ὅτι δύναται νὰ προφυλακισθῇ, βεβαίως δὲν θὰ παρουσιασθῇ ἐνώπιον τοῦ ἀνακριτοῦ. Διότι, ἐκτὸς τοῦ ὅτι ἔχει τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἐπιπολαίως θὰ κριθῇ τὸ ζήτημα τῆς προφυλακίσεώς του, εἶναι πεπεισμένος, ὅτι θὰ ἔλθῃ ἐνώπιον τοῦ ἀνακριτοῦ ἐκεῖνος, ὅστις τὸν κατήγγειλε, καὶ θὰ βεβαιώσῃ διὰ σειρᾶς μαρτύρων τῆς ἀμοιβαίας βοηθείας, ὅτι ἀληθῶς ἔκλεψε, καὶ οὕτω ἀσφαλῶς θὰ τοποθετηθῇ δι’ ἓν ἐρίφιον ἀξίας ἐλαχίστης, ἐκεῖ ὅπου τὸν ἀναμένει δυστυχία καὶ καταστροφὴ τῆς ζωῆς ἢ τῆς ὑγείας του, διὰ νὰ ἐξέλθῃ βραδύτερον ἀνίκανος νὰ ζήσῃ· θὰ ἀναγκασθῇ λοιπὸν (καὶ θὰ πράξῃ λίαν ὀρθῶς) νὰ φυγοδικήσῃ, καὶ μετὰ ἕνα μῆνα ἀπὸ τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ Νόμου τούτου θὰ ἔχητε χιλιάδας φυγοδίκων. Οἱ δὲ φυγόδικοι οὗτοι τί νομίζετε θὰ πράξωσι, καὶ ἂν δὲν ἔχωσι διάθεσιν δι’ ἄλλα ἐγκλήματα; Θ’ ἀναγκασθῶσι νὰ προβῶσιν εἰς ἄλλα, διότι, διὰ νὰ ζήσωσι, θὰ ἀναγκασθῶσι νὰ κλέψωσιν ἀπὸ τὸ ποίμνιόν τινος ἓν πρόβατον, καὶ ὅταν ὁ ποιμὴν ἀντισταθῇ, θ’ ἀντεπεξέλθωσι κατ’ αὐτοῦ, καὶ ἐντεῦθεν θὰ ἔχωμεν μεγαλείτερα ἐγκλήματα, ὅτε πλέον θὰ ἦναι ἀπολύτως ἀδύνατον εἰς τὸν φυγόδικον νὰ προσέλθῃ εἰς τὴν δικαιοσύνην· τότε δὲ θὰ ἴδητε τὸν ἐν ἀρχῇ μικρὸν ζωοκλόπον ἀναγορευόμενον εἰς βασιλέα τῶν ὀρέων, καὶ θὰ ἐπαναφέρωμεν τὴν κατάστασιν ταύτην, ἀπὸ τὴν ὁποίαν, ἐνθυμεῖσθε, πόσον δυσκόλως ἀπηλλάγημεν. Ἀλλ’ ὅταν, κύριοι, πρόκηται νὰ νομοθετήσωμεν, πρὸ πάντων πρέπει νὰ συμβουλευθῶμεν τοὺς ἀνθρώπους τῆς πείρας· ἔπρεπε πρὸ πάντων ὁ συντάκτης τοῦ Νομοσχεδίου τούτου νὰ ζητήσῃ πληροφορίας παρ’ ἐκείνων, οἵτινες μέχρι τοῦδε ἐφήρμοσαν τὸν Νόμον τὸν ἰσχύοντα περὶ ζωοκλοπῆς, καὶ νὰ ζητήσῃ πληροφορίας περὶ τοῦ πῶς ἐλειτούργησεν ὁ Νόμος ἐκεῖνος, ποῖα ἀποτελέσματα ἔφερε, καὶ κατὰ τί ἐχώλαινεν· ἀλλ’ ἀντὶ νὰ ζητήσῃ τοιαύτας πληροφορίας, ἀνέγραψε κατὰ τοῦ ζωοκλέπτου διατάξεις, αἵτινες οὐδὲν πρακτικὸν ἀποτέλεσμα δύνανται νὰ ἔχωσιν. Εἶμαι δὲ βέβαιος, ὅτι δὲν ἐζήτησε τοιαύτας πληροφορίας, διότι, ἂν ἐζήτει, θὰ ἐμάνθανεν, ὅτι ἡ κυριωτέρα αἰτία, ἧς ἕνεκα αὐξάνουσιν αἱ ψευδεῖς καταμηνύσεις, εἶναι ἡ ἐν τῷ Νόμῳ ἀναγραφὴ διατάξεως, δι’ ἧς ἀναγνωρίζεται δικαίωμα διπλασίας ἀποζημιώσεως ὡς ἀμοιβῆς εἰς τὸν παθόντα διδομένης· τὴν διάταξιν δὲ ταύτην ἀντὶ νὰ τὴν ἀπαλείψῃ τὴν καθιστᾷ ἐντονώτερον τὸ Νομοσχέδιον, καὶ οὕτω τὴν ἀμοιβὴν ἀντὶ νὰ τὴν περιορίσητε τὴν διπλασιάζετε, ἵνα ἀναγάγητε πλέον εἰς Νόμον τὴν ψευδομαρτυρίαν καὶ νὰ κινδυνεύητε σεῖς οἱ ἴδιοι, ὡς καὶ πᾶς ἔντιμος πολίτης, νὰ καταγγελθῆτε καὶ νὰ κατηγορηθῆτε ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων ὡς ζωοκλέπται, διότι, ἂν μὲν ἀθωωθῆτε, δὲν ἔχει νὰ χάσῃ τι ὁ μηνυτὴς, ἂν ὅμως καταδικασθῆτε διὰ τὴν ψευδομαρτυρίαν του, ἔχει ἀρκετὰ νὰ ὠφεληθῇ. Τοιαῦτα πράγματα καὶ ὑπὸ τὸ κράτος τοῦ νῦν ἰσχύοντος Νόμου συχνότατα βλέπομεν, διότι καθ’ ἑκάστην ἔρχονται εἰς τὰ δικαστήρια ὁ παθὼν, οἱ δύω υἱοί του, ἡ σύζυγός του καὶ βεβαιοῦσιν ἐνόρκως, ὅτι εἶδον τὸν κατηγορούμενον κλέπτοντα· μάτην δ’ ἐκεῖνος φέρει μάρτυρας ν’ ἀποδείξῃ τὸ ἐναντίον, ν’ ἀποδείξῃ, ὅτι διετέλει ἀλλαχόθι, καθ’ ὃν χρόνον κατηγορεῖται, ὅτι ἐξετέλεσε τὸ ἔγκλημα. Ἡ δικαιοσύνη ἀμείλικτος στρέφεται κατ’ αὐτοῦ, καὶ ῥίπτεται εἰς τὰς φυλακὰς, ἐνῷ ὁ παθὼν μειδιᾷ ἀναλογιζόμενος πόσον γενναίως θ’ ἀποζημιωθῇ διὰ τὴν ἐξ ἄλλων αἰτίων πολλάκις ἢ ἐκ κλοπῆς ἐπελθοῦσαν ἀπώλειαν τοῦ ζώου του. Διὰ τοῦτο ὁ νομοθέτης πρέπει πρὸ πάντων νὰ μεριμνᾷ, ὅπως διὰ τοῦ νομοθετήματος ἐξασφαλίζωνται τὰ δικαιώματα τῶν ἀθώων, διότι πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του, ὅτι ὑπάρχουσι κακοήθεις, οἵτινες ἐκμεταλλευόμενοι τὰς περιστάσεις, ἐπιδιώκουσι τὴν ἀποζημίωσιν διὰ τῆς ἐκτελέσεως τῆς καταδικαστικῆς ἀποφάσεως, ἀδιαφοροῦντες ἐντελῶς, ἂν δι’ αὐτῆς τῆς πράξεως θὰ γείνωσιν αἰτία νὰ καταστραφῇ φυλακιζόμενος εἷς συμπολίτης των. Τὸ κακὸν δὲ τοῦτο ἀντὶ νὰ περιστείλῃ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν ὑπὸ συζήτησιν, τὸ ἐπαυξάνει, διότι παρατηρῶ εἰς τὸ τέλος μίαν διάταξιν, δι’ ἧς χορηγεῖται εἰς τὸν καταμηνύοντα ἢ τὸν ὑποδεικνύοντα πρόσθετος ἀμοιβὴ ἐκ τῆς ἐπιδικασθησομένης εἰς τὸ δημόσιον χρηματικῆς ποινῆς ἐκτὸς τοῦ διπλασίου, εἰς ὃ θὰ καταδικασθῇ ὁ κατηγορούμενος. Ἀλλὰ νομίζετε, ὅτι τὰς ἐλλείψεις μόνον ταύτας ἔχει τὸ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχέδιον; Ὁ μέχρι τοῦδε νόμος περὶ ζωοκλοπῆς ἐθεώρει ὅλα τὰ ἀδικήματα τῆς ζωοκλοπῆς ὡς πλημμελήματα, ἐγὼ δὲ βεβαιῶ τὴν Βουλὴν, διότι τὸ γνωρίζω ἐκ πείρας, ὅτι ἂν οἱ ζωοκλόποι ἐφοβήθησαν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς δίκης, ἐφοβήθησαν αὐτὸ οὐχὶ διὰ τὴν ποινὴν, ἀλλὰ διὰ τὰς δαπάνας, ἃς ὑφίστανται μέχρις οὗ ἐκδικασθῇ ἡ κατ’ αὐτῶν κατηγορία, καὶ τὰς μετὰ τὴν τυχὸν καταδίκην των· σήμερον δὲ σεῖς, ψηφίζοντες τὸ νομοσχέδιον, τοὺς ἀπαλάσσετε ἀπ’ αὐτὸν τὸν φόβον, ὃν εἶχον ἐκ τοῦ παλαιοῦ νόμου, διότι κάμνετε τὰς διακρίσεις μεταξὺ πλημμελήματος καὶ πταίσματος. Καὶ γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι ὅλαι αἱ ζωοκλοπαὶ τῶν μικρῶν ζώων θὰ ἀνάγωνται πλέον εἰς βαθμὸν πταίσματος, ὡς μὴ ὑπερβαινούσης τῆς ἀξίας μικροῦ τινος ζώου τὸ ποσὸν τῶν εἴκοσι δραχμῶν, καὶ θὰ δικάζωνται ἐν τῷ πταισματοδικείῳ· μὴ νομίζητε δὲ, ὅτι ἡ ταχύτης τῆς ἐκδικάσεως θὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα, διότι, ὡς σᾶς εἶπον, ὅταν ὁ κατηγορούμενος πρόκηται νὰ πληρώσῃ μόνον 8 δραχμῶν δαπάνας ἐν τῷ πταισματοδικείῳ, θὰ ἐπαναλάβῃ χιλιάκις τὴν κλοπὴν, διότι γνωρίζετε βεβαίως, ὅτι οἱ ζωοκλέπται τῶν μικρῶν ζώων δὲν κλέπτουν διὰ κερδοσκοπίαν ποτὲ, ἀλλὰ μόνον δι’ ἐκδίκησιν ἢ διὰ παλληκαριά.

§176ΤΙΝΕΣ. Ὄχι δὲν εἶναι ἀληθές.

§177ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὅταν λοιπὸν τοιοῦτον ἦναι τὸ ἐλατήριον, τὸ ὁποῖον κινεῖ αὐτὸν εἰς τὴν διάπραξιν τοῦ ἐγκλήματος, μὴ περιμένετε ποτὲ νὰ τὸν διορθώσητε φέροντες αὐτὸν ἐνώπιον τοῦ πταισματοδικείου, ὅπως καταδικασθῇ εἰς 5 ἡμερῶν κράτησιν καὶ ὀλίγον πρόστιμον· ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σήμερον τὸν φοβίζει, εἶναι ἡ δαπάνη, ἣν θὰ καταβάλῃ πρὸς διεκπεραίωσιν τῆς ὑποθέσεώς του. Ἄλλη διάταξις ἐν τῷ 12 ἄρθρῳ δὲν ἐπιτρέπει τὴν ἀνακοπὴν, ἂν δὲν παρουσιάσῃ ὁ κατηγορούμενος ἀπόδειξιν περὶ τῆς πληρωμῆς τῶν τελῶν, ἀλλ’ ἐὰν αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος ἐδικάσθη παρανόμως ἐρήμην, πρέπει νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ζωοκλόπος καὶ νὰ φυλακισθῇ μόνον καὶ μόνον, διότι ὁ εἰσαγγελεὺς παρέλειψε νὰ τὸν κλητεύσῃ νομίμως, καὶ τὸ δικαστήριον τὸν κατεδίκασε, χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἀποδεικτικὸν κλητεύσεως; Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν, κατὰ τὴν κρίσιν μου, οὐδεμία τῶν νεωτεριστικῶν διατάξεων τοῦ Νομοσχεδίου, ἥτις νὰ ἦναι συντεταγμένη ἐπιστημονικῶς καὶ λογικῶς· καὶ προσθέτω τοῦτο, ὅτι, ὡς ἔχουσιν αἱ διατάξεις, ἰδίως ἡ διαίρεσις τῶν ζωοκλοπῶν εἰς πλημμελήματα καὶ πταίσματα, καὶ αἱ διατάξεις τῆς προφυλακίσεως, θέλουσιν εἶναι πρόξενοι μεγάλων κακῶν. Καὶ μὴ προβῆτε εἰς τὴν ψήφισιν ἰδίως τοῦ ἄρθρου 7, πρὶν ἢ μελετήσητε ἐπισταμένως τὸ ζήτημα, διότι, ἐὰν ψηφίσητε τὴν προφυλάκισιν διὰ τὰς μικρὰς ζωοκλοπὰς, θὰ φέρητε τὸν τόπον εἰς ἣν κατάστασιν ἦτο, ὅτε τὸν κατεμάστιζεν ἡ λῃστεία, ἧς τόσον δυσκόλως ἀπηλλάγημεν. Ἰδοὺ διατὶ εἶπον, ὅτι εἶμαι ἐναντίος τῆς ἀρχῆς τοῦ Νομοσχεδίου, διότι, νομίζω, ὅτι ὅλα τὰ ἄρθρα αὐτοῦ πρέπει νὰ ἀπαλειφθῶσι, διότι πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ τὸ ἄρθρον 7, αἱ διατάξεις τῶν ἄρθρων 8 καὶ 9, ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 4, νὰ ἐξοβελισθῇ δὲ ὡς βλαβερὰ ἡ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας δίδεται προσθέτως εἰς τὸν καταμηνυτὴν ἑνὸς ζωοκλέπτου καὶ τὸ ἥμισυ τῆς χρηματικῆς ποινῆς τῆς ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ἐπιδικασθησομένης, καὶ τέλος, διότι πρέπει τὰ πάντα νὰ μεταβληθῶσι. Νομίζω δὲ, ὅτι ἐφ’ ὅσον δὲν εὑρίσκετέ τι καλλίτερον, πρέπει νὰ ἐμμείνητε εἰς τὸ προϋπάρχον. Ὁ προϋπάρχων νόμος δύναται, καλῶς ἐφαρμοζόμενος, νὰ φέρῃ καλλίτερα ἀποτελέσματα. Ἂς ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης εἰς τοῦτο, παραγγέλλων εἰς τὰς εἰσαγγελικὰς ἀρχὰς νὰ κατορθῶσι τὴν ἐκδίκασιν τῶν ὑποθέσεων ταχέως.

§178ΚΑΡΔΑΡΑΣ. Ὅταν κάμνῃ 3 καὶ 4 ἀνακοπάς.

§179ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ περιορίσητε αὐτὰ, διότι ἐξαίφνης ἠμπορεῖτε σεῖς ὁ ἴδιος νὰ εὑρεθῆτε τελεσιδίκως καταδικασμένος ἐπὶ ζωοκλοπῇ. Ἐκεῖνοι δὲ, οἱ ὁποῖοι συνέταξαν τὴν ποινικὴν δικονομίαν, δι’ ἧς ἐπιτρέπονται ταῦτα, δὲν ἦσαν ἄνθρωποι τυχαῖοι, εἶχον πολλὴν μάθησιν, καὶ ἦσαν ἀνώτεροι ἡμῶν.

§180ΚΑΡΔΑΡΑΣ. Διὰ τὴν Εὐρώπην.

§181ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Μὴ νομίζετε, ὅτι ἐκεῖ δὲν γίνονται ἐγκλήματα μεγαλείτερα. Κηρύττομαι λοιπὸν κατ’ ἀρχὴν ἐναντίος τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ἐτέθη ὑπὸ συζήτησιν.

§182ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας συνεπέρανε λέγων, ὅτι εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ὁ ὑπάρχων νόμος μέχρι τοῦδε δὲν ἔφερε τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα ἐπερίμενεν ὁ τόπος ὅταν ἐψηφίσθη, καὶ ὅτι ἡ ἔλλειψις αὕτη δύναται νὰ ἀναπληρωθῇ, ἐὰν ὁ Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης λάβῃ τὰ κατάλληλα μέτρα καὶ προσκαλέσῃ τὰς ἁρμοδίας ἀρχὰς, νὰ ἐφαρμόσωσι τὸν νόμον καλλίτερον· ἀντεστρατεύθη δὲ κατὰ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου, φρονῶν, ὅτι δι’ αὐτοῦ δὲν δύναται νὰ ἐπέλθῃ θεραπεία, ὅπως δὲ πείσῃ τὴν Βουλὴν, ἀνέλαβε νὰ ἀνασκευάσῃ ἄρθρον πρὸς ἄρθρον τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον. Ἀλλὰ ἐκ τῶν ὅσων εἶπε καὶ ἐκ τῆς πεποιθήσεως, τὴν ὁποίαν πάντως ἐσχημάτισε καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν μέχρι τοῦδε ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ ζωοκλοπῆς, ἀνάγκη παρίσταται, ὅπως ἐπιψηφισθῇ νέος νόμος, πρὸς ἀναπλήρωσιν τῶν κενῶν, τὰ ὁποῖα ἀπέδειξεν ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ μέχρι τοῦδε ἰσχύοντος νόμου. Δὲν πρέπει δὲ ν’ ἀποδίδωμεν τὰ ἀποτελέσματα εἰς τὴν μὴ δραστηρίαν ἐνέργειαν ἐκ μέρους τῶν δικαστικῶν ἀρχῶν, ἀλλ’ εἰς τὰς ἐλλείψεις τοῦ περὶ οὗ πρόκειται νόμου, τὰς ὁποίας τὸ νομοσχέδιον τοῦτο πρόκειται νὰ διορθώσῃ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι διατάξεις τινὲς τοῦ νομοσχεδίου χρῄζουσι τροποποιήσεως, καὶ ἐκ τῶν αὐτῶν ἰδεῶν ὁρμώμενος, ἐξ ὧν καὶ ὁ προλαλήσας, ἐπί τινων διατάξεων αὐτοῦ ὑπέβαλον τροπολογίας, καθὼς ὑπέβαλε τοιαύτας καὶ ἡ ἐπιτροπή· ἐὰν δὲ ὁ προλαλήσας ἤθελε λάβει ταύτας ὑπ’ ὄψιν, ἤθελε βεβαίως συμφωνήσει μεθ’ ἡμῶν, ὅτι τὰς ἐλλείψεις τοῦ Νομοσχεδίου δυνάμεθα νὰ διορθώσωμεν διὰ τροπολογιῶν, καὶ τοῦτο κατορθοῦται, ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν καθέκαστα συζήτησιν. Διότι ὀρθῶς μὲν παρετήρησεν, ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου 4 τιμωρεῖται ὡς ζωοκλόπος καὶ ἐκεῖνος ὅστις παραλείψει νὰ δηλώσῃ ἐγκαίρως τὸ ζῶον, ἀλλὰ περὶ τούτου ὑπέβαλον σχετικὴν τροπολογίαν, διότι διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου δὲν τιμωρεῖται μόνον ἐκεῖνος ὅστις ἠμέλησε νὰ δηλώσῃ ἐγκαίρως, ἀλλὰ καὶ ἐκεῖνος ὅστις ἴσως εὑρέθη εἰς ἀδυναμίαν νὰ δηλώσῃ, καθότι ἴσως δὲν ἠδύνατο νὰ γινώσκῃ, ὅτι περιῆλθεν εἰς τὴν κατοχήν του ζῶον ἢ ζῶα, τὰ ὁποῖα ὤφειλε νὰ δηλώσῃ, διότι ἐὰν εἰς τὴν ἀγέλην του, ἢ ὁ ἰδιοκτήτης ἐμπιστεύεται εἰς φύλακας, ἢ μισθωτοὺς, οὗτοι δὲ δὲν καταστήσωσιν ἐγκαίρως γνωστὸν εἰς αὐτὸν, ὅτι ἡ ἀγέλη αὐτοῦ ηὔξησεν ἕνεκα γεννήσεων, ὁ δὲ ἰδιοκτήτης παραλείψει νὰ δηλώσῃ, ὀφείλει νὰ παρουσιασθῇ ὡς ζωοκλόπος ἐνώπιον τοῦ ποινικοῦ Δικαστηρίου καὶ νὰ καταδικασθῇ ὡς τοιοῦτος, ἐνῷ οὔτε ἀμέλεια δύναται νὰ τῷ ἀποδοθῇ. Ὅταν δὲ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀνάπτυξιν τῶν χωρικῶν μας καὶ τὴν ὀλίγην ἐπιμέλειαν, τὴν ὁποίαν καταβάλλουσιν αἱ ἁρμόδιαι ἀρχαὶ, διὰ νὰ καταστήσωσι γνωστοὺς τοὺς νόμους εἰς αὐτοὺς, ἐννοεῖται, ὅτι πολλοὶ τοιοῦτοι θὰ ὑποπέσωσιν εἰς τοιαύτας παραβάσεις καὶ θὰ εἰσαχθῶσιν ἐνώπιον τῶν ποινικῶν δικαστηρίων, ταῦτα δὲ θὰ εὑρεθῶσιν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ παραβιάσωσιν ἴσως τὸν νόμον, διότι δὲν θὰ δυνηθῶσι νὰ καταδικάσωσιν ὡς ζωοκλόπους πολίτας, οἵτινες ἁπλῶς ὑπέπεσαν εἰς ἔλλειψιν ἕνεκα ἀμελείας ἢ καὶ ἀγνοίας. Ἀλλὰ τοιαῦται ἐλλείψεις διορθοῦνται εὐκόλως διὰ τροπολογιῶν, δὲν εἶναι ὅμως λόγος νὰ ἀντιστρατευθῶμεν κατὰ τοῦ Νομοσχεδίου, διότι τὴν ἀρχὴν τότε μόνον ὀφείλομεν νὰ πολεμήσωμεν, ὅταν πεισθῶμεν, ὅτι οἱ μέχρι τοῦδε ὑπάρχοντες νόμοι ἔφερον πραγματικῶς αἴσια ἀποτελέσματα, καὶ ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην πλέον νὰ μεριμνήσωμεν περὶ αὐτοῦ τοῦ κακοῦ, ὅπερ ὅμως δυστυχῶς δὲν ἔχει οὕτω.

§183ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἠμπορεῖτε νὰ μοὶ εἰπῆτε τί εἶναι ζωοκλοπὴ κατὰ τὸ Νομοσχέδιον;

§184ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὅ,τι ἐννοεῖ ὁ ποινικὸς νόμος καὶ οἱ μέχρι τοῦδε ἰσχύοντες νόμοι, ἐννοεῖ καὶ τὸ Νομοσχέδιον.

§185ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ὁ ποινικὸς Νόμος ἀναφέρει μόνον κλοπὴν, καὶ ὅτι εἶναι ἐπιβαρυντικὴ περίπτωσις μόνον ἡ κλοπὴ ζώων, τὰ ὁποῖα εἶναι εἰς τὸ ὕπαιθρον.

§186ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Διὰ τοῦ Νομοσχεδίου τούτου δὲν πρόκειται νὰ καθιερώσωμεν νέας ἀρχάς. Ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας ἐθεώρησε πλημμελὲς καὶ τὸ ἄρθρον 7 τοῦ Νομοσχεδίου. Ἀλλὰ παρατηρῶ, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ κατέστησε διὰ τροπολογίας τὴν διάταξιν ταύτην δυνητικὴν, διότι ἀφῆκε καθ’ ὁλοκληρίαν εἰς τὴν ἐξουσίαν τῶν ἁρμοδίων νὰ διατάξωσι τὴν προφυλάκισιν.

§187ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν παρουσιάζεται, καὶ ἔπειτα ἀπὸ κατσίκι, θὰ κλέψῃ βόϊδι.

§188ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Ὁ ἔχων τὴν διάθεσιν, κύριοι, δὲν φυγοδικεῖ μόνον ὅταν καταγγελθῇ, ἀλλὰ καὶ ὅταν ἦναι βέβαιος ὅτι θὰ καταδικασθῇ· ἐπαναλέγω ὅμως, ὅτι κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ Νομοσχεδίου, ἡ Βουλὴ δύναται νὰ καταργήσῃ τὴν διάταξιν ταύτην, ἐὰν φοβῆται, ὅτι θὰ προέλθωσι τὰ ἀποτελέσματα, τὰ ὁποῖα προεῖδεν ὁ προλαλήσας. Ἡ διάταξις τοῦ 12 ἄρθρου εἶναι βεβαίως καινοτομία, καὶ τοιαῦται ὀλίγαι εἰσάγονται, καθότι ἐν τῷ νέῳ Νομοσχεδίῳ τροπολογοῦνται μόνον τινὲς διατάξεις· ἡ δήλωσις π. χ. τῶν ζώων ὑπάρχει καὶ εἰς τὸν ἰσχύοντα νόμον, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἐφηρμόσθη, πρῶτον διότι ἀφέθη εἰς τὴν διάκρισιν τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, τὰ ὁποῖα οὐδέποτε ἀπεφάσισαν νὰ ἐφαρμόσωσι τὸν νόμον, καὶ δεύτερον, διότι ὁ νόμος δὲν ἦτο γενικός· ἤδη ὅμως πρόκειται νὰ καθιερωθῇ γενικὴ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας θὰ δυνηθῶμεν νὰ ἐξασφαλίσωμεν τὴν δήλωσιν, διὰ τῆς ὁποίας βεβαίως θὰ προλάβωμεν κατὰ πολὺ τὸ ἀδίκημα τῆς ζωοκλοπῆς. Ἡ διάταξις, διὰ τῆς ὁποίας ὑποχρεοῦται ὁ ἀνακόπτων ζωοκλόπος, σὺν τῇ ἀνακοπῇ νὰ καταβάλῃ καὶ τὰ ἔξοδα τῆς ἐρήμην διαδικασίας, δὲν ἀντιστρατεύεται ἀπολύτως εἰς τὴν δικαιοσύνην, διότι ὁ ἐρήμην καταδικαζόμενος πάντοτε ὑποχρεοῦται νὰ καταβάλῃ τὰ ἔξοδα, καὶ ἁπλῶς θὰ τὰ προκαταβάλῃ. Ἴσως θὰ ἦτο συντελεστικώτερον νὰ ἀρνηθῇ τις καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν ἀνακοπὴν, ἀλλ’ ὑπάρχουν πολλοὶ λόγοι ἀντικείμενοι εἰς τοῦτο· ὑποχρεούμενος ὅμως νὰ προπληρώσῃ τὰ ἔξοδα τῆς ἐρήμην διαδικασίας, θὰ τὸ συλλογισθῇ ὅταν διανοῆται νὰ δικασθῇ ἐρήμην, οἱ ἔχοντες δὲ πρᾶξιν τῶν δικαστηρίων γνωρίζουν κατὰ πόσον ἡ ἐρημοδικία συντελεῖ εἰς τὴν μὴ τιμωρίαν τῶν ἐγκληματούντων, διότι εἰς τὴν κατ’ ἀνακοπὴν δίκην δὲν ἐμφανίζονται οἱ μάρτυρες τῆς κατηγορίας, παρίσταται μόνος ὁ κατηγορούμενος μετὰ τῶν μαρτύρων αὐτοῦ, καὶ ἐὰν δὲν κατορθώσῃ νὰ καταστρέψῃ τὰς ἀποδείξεις, πολλάκις ὅμως γεννᾷ σπουδαίας ἀμφιβολίας, ὡς ἐκ τῆς ἐλλείψεως τῆς ἀντιπαραστάσεως, αἵτινες ἐπιφέρουσι τὴν ἀθώωσίν του. Εἶναι λοιπὸν καλὸν νὰ λάβωμεν μέτρον τι, διὰ νὰ καταναγκάσωμεν, εἰ δυνατὸν, τοὺς κατηγορουμένους νὰ δικάζωνται κατ’ ἀντιμωλίαν, ὑποχρεοῦντες αὐτοὺς νὰ πληρώσωσι πρὶν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον καὶ κατόπιν θὰ πληρώσωσι, καὶ ἐὰν ἀθωωθῶσι. Καὶ ἐπὶ ἄλλων διατάξεων καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ὑπέβαλε τροπολογίας καὶ ἐγὼ, καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ἴσως θὰ παρουσιασθῶσι τοιαῦται, καὶ τοιουτοτρόπως θὰ καταρτισθῇ τελειότερος νόμος, πληρουμένων τῶν κενῶν τοῦ ἰσχύοντος νόμου τὰ ὁποῖα ἅπαντες συνομολογοῦμεν. Ἕνεκα τούτων θὰ παρακαλέσω τὴν Βουλὴν νὰ ψηφίσῃ κατ’ ἀρχὴν τὸ νομοσχέδιον, καὶ κατόπιν εἰς τὰ καθέκαστα δύναται νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς τροπολογίας καὶ τὰς ἐπ’ αὐτοῦ παρατηρήσεις.

§189Θ. ΖΕΡΒΟΣ. Εἶναι καταστρεπτικὸν τὸ νομοσχέδιον καὶ δὲν πρέπει νὰ τὸ παραδεχθῇ ἡ Βουλή.

§190ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§191ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύω τὴν συνεδρίασιν ὥρᾳ 7¼.