1880.02.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 64

τῆς 5 Φεβρουαρίου 1880.

(Τρίτη.)

Ὥρᾳ 2½ μ. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας καὶ ἐνεκρίθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τινὲς Βουλευταὶ ὑποβάλλουν πρότασιν Νόμου περὶ συστάσεως Ναυτικῆς σχολῆς ἐν Αἰγίνῃ. Ὁ κ. Τζάνες ὑποβάλλει τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ ζωοκλοπῆς. Ὁ Νικόλαος Ψευταγωγιάτης ζητεῖ συνδρομὴν δραχμῶν χιλίων, διὰ τὴν ἐκ πυρκαϊᾶς ἐπελθοῦσαν αὐτῷ καταστροφήν. Θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν. Ὁ Σπυρίδων Χ. Βλάχος ἐξαιτεῖται τὴν τροποποίησιν τοῦ Νόμου ΣΕʹ τοῦ 1852, ὅπως ἀπονεμηθῇ σύνταξις εἰς τοὺς ἐπιζῶντας ἀγωνιστὰς τοῦ 1821, τοὺς ἔχοντας πλέον μὲν τῶν 25, ἔλαττον δὲ τῶν 30 ἐτῶν ὑπηρεσίαν. Πολλοὶ δὲ συνταξιοῦχοι παραπονοῦνται, ὅτι δὲν τοῖς ἐπιτρέπεται νὰ λαμβάνωσι τὴν σύνταξίν των, διότι μισθοδοτοῦνται, ὡς διατελοῦντες εἰς θέσεις, καὶ ζητοῦσι νὰ νομοθετηθῇ ὑπὲρ αὐτῶν τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ λαμβάνωσιν ἐκτὸς τοῦ μισθοῦ των καὶ τὴν σύνταξιν, καθόσον δὲν δύνανται νὰ συντηρηθῶσι. Θὰ παραπεμφθῶσιν αἱ ἀναφοραὶ αὗται εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ζητεῖ νὰ προστεθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς δαπάνη 2,000 δραχμῶν, ὅπως προστεθῶσι καὶ ἔκτακτοι ἐργάται εἰς τὸ Ἐθνικὸν Τυπογραφεῖον, πρὸς ἔγκαιρον ἐκτύπωσιν τῶν Νομοσχεδίων. Ἐγκρίνει ἡ Βουλή;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ, παρακαλῶ τοὺς κ.κ. Βουλευτὰς νὰ διορθώνωσι τὰς ἀγορεύσεις των, εἰ δυνατὸν, ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου, διότι τὸ στενογραφικὸν γραφεῖον εἶναι ἤδη ἐνήμερον, ἀλλά τινες τῶν ἀγορευόντων, διὰ νὰ διορθώσωσι τὰς ἀγορεύσεις των, ἀπαιτοῦν νὰ τὰς λαμβάνωσι κατ’ οἶκον, τὰς ἀποστέλλουν δὲ πολὺ ἀργὰ, καὶ ἐκ τούτου ἐπέρχεται βραδύτης εἰς τὴν ἐκτύπωσιν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ νὰ δημοσιεύωνται ἐγκαίρως τὰ πρακτικὰ, πρέπει οἱ ἀγορεύοντες νὰ διορθώνουν τὰς ἀγορεύσεις των ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου, ἢ ὁσάκις λαμβάνουσιν αὐτὰς κατ’ οἶκον, πρέπει τὴν ἐπιοῦσαν τὸ πρωῒ ἀμέσως νὰ τὰς ἀποστέλλωσιν.

§4ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τότε, κύριε Πρόεδρε, εἶναι ἠναγκασμένος ὁ ἀγορεύων νὰ μὴ τυπώσῃ τὸν λόγον του. Διὰ τοῦτο τὸ Προεδρεῖον καλὸν εἶναι νὰ λάβῃ πρόνοιαν, ὥστε νὰ διορθώνωνται ἐγκαίρως αἱ ἀγορεύσεις.

§5Α. ΡΟΥΚΗΣ. Δὲν εἶναι καλλίτερον τὸ Προεδρεῖον νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῶν στενογράφων, οἱ δὲ ρήτορες νὰ ἦναι προσεκτικώτεροι εἰς τὰς ἀγορεύσεις των, νὰ μὴ ἔχωσι δὲ τὸ δικαίωμα νὰ τὰς λαμβάνωσι πρὸς διόρθωσιν καὶ τὰς μεταβάλλωσι κατ’ ἀρέσκειαν....

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν αὐτό.

§7Α. ΡΟΥΚΗΣ. Διότι, κύριε Πρόεδρε, αὐτὸ γίνεται χάριν ἐπιδείξεως, θέλουν νὰ κάμωσι φιγούραν εἰς τὰς ἐπαρχίας των. Καλὸν εἶναι νὰ μὴ ἐπιτρέπηται εἰς τοὺς ρήτορας νὰ διορθόνουν τὰς ἀγορεύσεις των.

§8ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὸ προεδρεῖον νὰ λάβῃ ὅλα τὰ μέτρα, ὅπως διορθόνωνται ταχέως αἱ ἀγορεύσεις.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τοὺς κυρίους Βουλευτὰς, ἂν ἦναι δυνατὸν, νὰ διορθόνουν τὰς ἀγορεύσεις των ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου.

§10ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐνίοτε μᾶς τὰς στέλλουν εἰς τὰς 11, τὰ μεσάνυκτα.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ ὑπάλληλοι τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου δὲν ἀναχωροῦν πρὶν ἢ ἀντιγραφῶσιν ὅλα τὰ στενογραφήματα. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἐπιστρέφωνται ἐγκαίρως αἱ ἀγορεύσεις, διότι τινὲς τὰς κρατοῦν παραπολύ.

§12ΤΙΝΕΣ. Ἐὰν δὲν τὰς ἐπιστρέψουν;

§13ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Νὰ παραλείπωνται, ἔπειτα δὲ νὰ δημοσιεύωνται εἰς παράρτημα.

§14ΦΙΛΗΜΩΝ. Περὶ τῶν στενογράφων δύω λέξεις. Εἶναι βέβαιον, τι πολλάκις περιπίπτουσιν οὗτοι εἰς λάθη λίαν σπουδαῖα, ἀλλὰ προέρχεται τοῦτο ὄχι μόνον ἐκ τῆς ταχύτητος τῆς ὁμιλίας τῶν ἀγορευόντων, ἀλλὰ καὶ ἕνεκα τοῦ θορύβου, ὅστις γίνεται κατὰ τὰς συζητήσεις. Σεῖς αὐτὸς, κύριε Πρόεδρε, δὲν δύνασθε πολλάκις ν’ ἀντιλαμβάνησθε τί λέγει ὁ ὁμιλῶν, ὡς καὶ ἡμεῖς, ἔτι καὶ πλησίον τοῦ βήματος ἱστάμενοι. Ἐὰν ἐπιθυμῶμεν οἱ στενογράφοι νὰ ἐκτελῶσι τὸ ἔργον των καλῶς, ὀφείλομεν ἡμεῖς νὰ τηρῶμεν τάξιν περισσοτέραν εἰς τὰς ἀγορεύσεις, ν’ ἀκούωμεν ἐν ἡσυχίᾳ, καὶ νὰ μὴ θορυβῶμεν· τότε καὶ τὰ στενογραφήματα θὰ ἦναι τελειότερα καὶ ἡ ὑπηρεσία θὰ γίνεται καλλίτερον καὶ εὐκολώτερον.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλεται πρότασις νόμου ἀπό τινας Βουλευτὰς περὶ συστάσεως εἰδικῶν ἁλαταποθηκῶν. Θὰ τυπωθῇ.

§16ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ τῶν μηχανικῶν ὑπεβλήθη, νομίζω.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀλλὰ δὲν ἐτυπώθη ἀκόμη.

§18ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ διατάξητε νὰ τυπωθῇ, διὰ νὰ τελειώσῃ.

§19ΠΟΛΛΟΙ. Ἅμα τυπωθῇ, νὰ προταχθῇ, κύριε, Πρόεδρε.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· ἅμα τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις, θὰ προταχθῇ.

§21ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Παιδείας). Ἐπὶ τῇ ἐπερωτήσει τοῦ ἐξ Ὀλυμπίας Βουλευτοῦ κ. Χριστοπούλου, πληροφορῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ὁ Βασίλειος Μιχαλόπουλος, ἐξετασθεὶς κατὰ τὰ 1871, ἔλαβε πτυχίον Δημοδιδασκάλου ἀπὸ τὰ 1874· εἶναι δὲ ἀπὸ τὰ 1871 διωρισμένος δημοδιδάσκαλος.

§22ΛΣ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἔλαβε πτυχίον, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον μετὰ ἓν ἔτος νὰ δώσῃ ἐξετάσεις.

§23ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Ὁ μακαρίτης Βυζάντιος αὐτὸ εἶχε σημειωμένον, αὐτὸ, τὸ ὁποῖον σᾶς λέγω.

§24Α. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν λάβητε τὴν καλωσύνην νὰ ζητήσητε πληροφορίας, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι εἶναι ἀληθὲς ὅ,τι σᾶς λέγω.

§25ΠΟΛΛΟΙ. Ὅλοι οἱ Δημοδιδάσκαλοι ἐξετάζονται ἐκ νέου.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ Βουλευταὶ κ. κ. Λομβάρδος καὶ Λούντζης ὑποβάλλουν σχέδιον νόμου περὶ ἀπαγορεύσεως τῆς βοσκῆς εἰς τὴν Νῆσον Ζακύνθου, καὶ τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ Νόμου περὶ δημοτικῆς φορολογίας, ὡς πρὸς τὰς νήσους Ζακύνθου καὶ Κεφαλληνίας. Θὰ τυπωθῶσι.

§27ΤΖΑΝΕΣ. Εἶναι ὁμολογουμένη, κύριοι Βουλευταὶ, ἡ δυσχέρεια, εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθε τὸ Κράτος, ἕνεκα τῶν οἰκονομικῶν, καὶ περὶ τούτου πάντες φροντίζομεν· ἀφ’ ἑτέρου εἶναι ὁμολογούμεναι αἱ ἀνάγκαι τῶν ἐπαρχιῶν. Τοιαῦται ἀνάγκαι, ἐκ τῶν ὁποίων ἀπειλοῦνται κίνδυνοι εἰς σπουδαῖα συμφέροντα ἰδιωτικὰ καὶ συνάμα εἰς συμφέροντα δημόσια, ὑπάρχουσιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καλαμῶν, ὧν ἡ θεραπεία ἐπείγει. Καὶ πρῶτον, παρὰ τὴν δυτικὴν πλευρὰν τῆς πόλεως Καλαμῶν εἶναι ἀνάγκη πρωτίστη νὰ ἐγερθῇ τεῖχος, ὅπως διασωθῇ σπουδαία περιουσία ἰδιωτική, ἐκ τῆς ὁποίας ἐξαρτῶνται καὶ μεγάλα συμφέροντα δημόσια. Δεύτερον, ἡ πλημμύρα τοῦ Παμίσου, κατὰ μίαν θέσιν ὀνομαζομένην «Γύρα», εἶναι τοιαύτη, ὥστε, ὅταν συμβῇ, καταστρέφει ὅλην ἐκείνην τὴν πεδιάδα. Τρίτον, χείμαῤῥός τις, διερχόμενος διὰ τῆς κωμοπόλεως Θουρίας, ἀπειλεῖ νὰ καταστρέψῃ ὁλόκληρον τὸ χωρίον Μικρομάνης καὶ συνάμα τὰ πέριξ κτήματα. Ἔχων ὑπ’ ὄψιν μου τὰς οἰκονομικὰς τοῦ Κράτους δυσχερείας, καὶ ἔναυλον ἔχων εἰσέτι εἰς τὰς ἀκοάς μου, καὶ σεῖς ἐπίσης εἰς τὰς ὑμετέρας, τὶ εἶπεν ἐπίσημον ὄργανον ἀντιπροσωπεῦον τὰς ἀρχὰς ἑνὸς τῶν σπουδαιοτέρων ἡγετῶν τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὅτι δηλονότι ἄνεμος φυσᾷ ἐκ Μεσσηνίας, σκοπῶν νὰ καταστήσῃ ῥοσφετολόγιον, διὰ τῆς προσβολῆς τοῦ Νόμου περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, τὰς δικαστικὰς θέσεις, ταῦτα πάντα μὲ ἠνάγκασαν, πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς θεραπείας τῶν ἐν τοῖς Δήμοις Καλαμῶν, Θουρίας καὶ Ἄριος ἀναγκῶν, νὰ συντάξω σχέδιον Νόμου, διὰ τοῦ ὁποίου ζητῶ, ἵνα ἡ Κυβέρνησις κηρυχθῇ προστάτις καὶ ἐπόπτις ἐπὶ τῆς κατασκευῆς τῶν τριῶν εἰρημένων ἔργων, καὶ διὰ τὴν κατασκευὴν νὰ μὴ βαρυνθῇ τὸ δημόσιον ποσῶς, ἀλλὰ νὰ ἐπιβάλῃ φόρον ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς ὅλων τῶν προϊόντων, σύκων, σταφίδος καὶ λοιπῶν. Τὸ σχέδιόν μου τοῦτο μετὰ τῆς ἀπαιτουμένης ἐκθέσεως καταθέτω εἰς τὸ Προεδρεῖον, καὶ παρακαλῶ νὰ δοθῇ εἰς τύπωσιν. Χθὲς ἀγορεύων ὁ ἀξιότιμος ἐκ Ζακύνθου Βουλευτὴς κ. Λομβάρδος, μετεχειρίσθη μίαν ἠκρωτηριασμένην Ἰταλοελληνικὴν λέξιν, ἥτις πολλὴν κακὴν αἴσθησιν ἔκαμεν εἰς τὰς ἰδικάς μου καὶ εἰς τὰς ὑμετέρας ἀκοὰς, διότι τοιαύτη λέξις, ἐξερχομένη ἐκ τοῦ ἕρκους τῶν ὀδόντων τοῦ κ. Λομβάρδου, δὲν εἶναι λέξις ἀνάλογος πρὸς τὸ παρελθόν του, τὸ ἐνεστὼς καὶ τὸ μέλλον του· μετεχειρίσθη τὴν λέξιν comestati. Θὰ ἐρωτήσω τὸν κ. Λομβάρδον ἐὰν ἐννοῇ, ὅτι οἱ συντρέχοντες μίαν Κυβέρνησιν, διασώζοντες ὅμως καὶ τὴν τιμήν των καὶ τὴν συνείδησίν των, ἂν ἦναι δυνατὸν νὰ ὀνομασθῶσι comestati· καὶ τὸν ἐρωτῶ ἀκόμη, ἐὰν, ὅταν ἔλθῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Μεσολογγίου Βουλευτὴς κ. Τρικούπης, δύναται νὰ ὀνομασθῇ ὁ κ. Λομβάρδος, ἀκολουθῶν αὐτὸν, εἷς τῶν comestati.

§28ΤΙΝΕΣ. Τί ἐννοεῖ ἡ λέξις;

§29ΤΖΑΝΕΣ. Δὲν ἐννοεῖτε; Ἐγὼ ἐννοῶ πολὺ καλὰ τὴν λέξιν, καὶ δὲν θέλω νὰ δώσω τὸ δικαίωμα εἰς τὸν κ. Λομβάρδον νὰ διαστρέψῃ τὴν ἔννοιαν αὐτῆς. Πρὸ τῆς ἑνώσεως τῆς ἀδελφῆς Ἑπτανήσου μετὰ τοῦ ἐλευθέρου Κράτους.......

§30ΤΙΝΕΣ. Εἶνε περιττὸν, κ. Τζάνε, τὸ γνωρίζομεν.

§31Α. ΖΕΡΒΟΣ. Οὐχὶ πρὸ τῆς ἑνώσεως, ἀλλὰ 30 ἔτη ἀκόμη πρὸ τῆς ἑνώσεως.

§32ΤΙΝΕΣ. Ἔστω.

§33ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Τὸ comestati τὸ εἶπον διὰ τὸν ἑαυτόν μου, καὶ δὲν ἐνόησα ἄλλον.

§34ΤΖΑΝΕΣ. Νὰ σημειωθῇ λοιπὸν, κύριοι, παρακαλῶ, ὅτι τὸ comestati ὁ κ. Λομβάρδος τὸ λαμβάνει διὰ λογαριασμόν του.

§35ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ, κύριοι, δὲν εἶπον μόνον τοῦτο, ἀλλ’ εἶπον καὶ κάτι τι περισσότερον, ὅτι ἐγείναμεν χειρότεροι καὶ ἀπὸ τοὺς κομεστάδες. Ὅταν ὑπεστηρίζαμεν τὴν Κυβέρνησιν κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον, εἶπον, ὅτι εἴμεθα χειρότεροι ἀπὸ τοὺς κομεστάδες, διότι οἱ κομεστάδες, ὅταν παρουσιάζετο ὁ Γραμματεὺς τοῦ Ἁρμοστοῦ καὶ ἀνεγίνωσκεν εἰς ἕνα ἕκαστον τῶν Βουλευτῶν τοὺς Νόμους, ἔλεγον come sta, ἀφοῦ προηγουμένως ἠρώτα αὐτοὺς ἂν ἔχουν νὰ κάμουν καμμίαν παρατήρησιν. Ἀλλ’ ὅταν εἰς τὴν παρελθοῦσαν Περίοδον ἀνεγίνωσκον τὰ Νομοσχέδια οἱ κκ. Ὑπουργοί, ὄχι μόνον δὲν μᾶς ἠρώτων, ἀλλ’ ἡμεῖς καὶ μὲ χειροκροτήματα τὰ ἐψηφίζαμεν. Τοῦτο λοιπὸν εἶπον διὰ τὴν Βουλὴν ἐκείνην, εἰς τὴν ὁποίαν ὁ κ. Τζάνες δὲν ἦτο.

§36ΚΑΡΑΛΗΣ. Κατὰ τὴν χθεσινὴν συνεδρίασιν, κύριοι, ὑπεβλήθη ἀναφορὰ ἐκ μέρους τῶν καπνεμπόρων Σύρου, διὰ τῆς ὁποίας παραπονοῦνται κατὰ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν καπνῶν. Διὰ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης δὲν παραπονοῦνται ἁπλῶς, ἀλλὰ προτείνουν καὶ νέον σύστημα φορολογίας, μετὰ πολλῶν δὲ ἐπιχειρημάτων ἀναπτύσσουν τὸ παρ’ αὐτῶν προτεινόμενον σύστημα. Παρακαλῶ ἑπομένως τὴν Βουλὴν, ὅπως ἐπιτρέψῃ τὴν τύπωσιν τῆς ἀναφορᾶς καὶ τὴν διανομὴν αὐτῆς πρὸ τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τῆς Κυβερνήσεως.

§37ΤΙΝΕΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§38ΚΑΡΑΛΗΣ. Μάλιστα, ἀλλὰ νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ, διότι τὸ προτεινόμενον ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς σύστημα εἶναι ἄξιον μελέτης. Ἄλλως καὶ ἐπὶ ἄλλων ἀναφορῶν ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ τυπωθῶσι, καὶ δὲν ἐννοῶ διατί νὰ μὴ ἀποφασίσῃ τὸ αὐτὸ καὶ διὰ τὴν ἀναφορὰν τῆς Σύρου.

§39ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡμεῖς ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπήν· ἂς σταλῇ λοιπὸν καὶ ἡ ἀναφορά των αὕτη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, καὶ μετὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, ἂς τυπωθῇ.

§40ΚΑΡΑΛΗΣ. Ἔχω δύω μόνον ἀντίτυπα τῆς ἀναφορᾶς ταύτης, διότι δὲν μοὶ ἔπεμψαν πλείονα· ἑπομένως παραδίδω τὸ μὲν ἓν εἰς τὸ προεδρεῖον, τὸ δὲ ἄλλο, παρακαλῶ, νὰ χρησιμεύσῃ πρὸς τύπωσιν.

§41ΤΙΝΕΣ. Ἂς διανεμηθῶσι τοιαῦτα ἀντίτυπα εἰς τοὺς βουλευτάς.

§42ΚΑΡΑΛΗΣ. Δὲν ὑπάρχουσιν ἄλλα, καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ τυπωθῇ εἰς τὸ ἐθνικὸν τυπογραφεῖον καὶ νὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς κυρίους βουλευτάς. Ἐπίσης, ὅπως γείνῃ ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν καπνῶν μετὰ τῆς δεούσης ἀκριβείας, νομίζω, ὅτι καλὸν ἤθελεν εἶσθαι νὰ ὑποβληθῶσιν οἱ ζητηθέντες ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Τρικούπη πίνακες.

§43ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.) Ὑπεβλήθησαν ὅλοι αὐτοὶ οἱ πίνακες, καὶ παρακαλῶ νὰ τυπωθῶσιν ὅλοι, διότι ἐτυπώθη εἷς μόνον.

§44ΚΑΡΑΛΗΣ. Μόνον ὁ πίναξ περὶ καπνεμπόρων ἐτυπώθη, καὶ παρακαλῶ ὅπως ὑποβληθῶσι καὶ οἱ λοιποὶ πίνακες, τῶν ὁποίων ἔχομεν ἀνάγκην κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν καπνῶν. Φρονῶ ἑπομένως, ὅτι πρέπει νὰ μᾶς ὑποβληθῶσιν οἱ πίνακες οἱ δεικνύοντες τὴν ἐτησίαν ἐν Ἑλλάδι κατανάλωσιν· δεύτερον ζητῶ τοὺς πίνακας, διὰ τῶν ὁποίων θὰ πληροφορηθῶμεν τίνα ποσὰ εἰσέπραττε τὸ δημόσιον, ὅταν οἱ τουρκικοὶ καπνοὶ ἐπλήρωναν δασμὸν 50 λεπτὰ τὴν ὀκὰν, πόσα εἰσεπράττοντο, ὅταν ὁ φόρος ἀνεβιβάσθη εἰς τρεῖς δραχμὰς, καὶ πόσα εἰσεπράχθησαν τελευταῖον, ὅταν ὁ φόρος κατεβιβάσθη εἰς δραχμὴν μίαν καὶ πεντήκοντα. Κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔχω, ἐν Σύρῳ εἰσεπράττοντο ἄλλοτε 220 περίπου χιλιάδες δραχμῶν, καὶ τοῦτο ὅταν ὁ φόρος ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς τῶν καπνῶν ἦτο 50 λεπτὰ κατ’ ὀκάν· ἤδη δὲ μόλις τὸ δημόσιον εἰσπράττει 25 χιλιάδας δραχμῶν. Ἐπίσης, κύριοι, πρὸ ἡμερῶν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς κ. Δούμας παρεκάλεσε τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν, ὅπως φροντίσῃ περί τινος ὁδοῦ, ἀγούσης ἀπὸ τὸ Τελωνεῖον εἰς τὴν πόλιν. Ἡ ὁδὸς αὕτη εὑρίσκεται εἰς ἐλεεινὴν κατάστασιν, διότι ἡ μὲν δημοτικὴ ἀρχὴ δὲν λαμβάνει καμμίαν φροντίδα περὶ αὐτῆς, φρονοῦσα, ὅτι ἡ ὁδὸς αὕτη εἶναι δημοσία, ἡ δὲ κυβέρνησις, νομίζουσα, ὅτι εἶναι δημοτικὴ, παραμελεῖ τὴν διόρθωσιν καὶ ἐπισκευὴν αὐτῆς. Παρακαλῶ ἑπομένως, ὅπως διευκρινισθῇ, ἐὰν ἡ ὁδὸς αὕτη ἦναι δημοσία ἢ δημοτική.

§45ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως ταύτης τοῦ κ. Δούμα ἐξήτασα καὶ εὗρον, ὅτι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ κάμωμεν τίποτε, διότι ἡ ὁδὸς εἶναι ἐντὸς τῆς πόλεως, καὶ ἑπομένως εἶναι δημοτική.

§46ΚΑΡΑΛΗΣ. Ἐπίσης, κύριοι, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν διαμετακόμισιν. Ὀφείλω νὰ παρατηρήσω πρὸς ὑμᾶς, ὅτι ἐν τῇ διαμετακομίσει ὑπάρχουσιν ἐμπορεύματα ἀξίας πλέον τῶν 10 ἑκατομ. δραχμῶν, ὁ δὲ χῶρος εἶναι πολὺ στενὸς, ὥστε ὅλα σχεδὸν τὰ ἐμπορεύματα ἐκεῖνα εἶναι ἐκτεθειμένα καὶ φύρδην μίγδην ἀναμεμιγμένα τὰ μὲν ἐπὶ τῶν δέ. Ἐν τῷ τελωνείῳ κατοικεῖ ὁ τελώνης, ὅστις, ἐνῷ λαμβάνει ἐκτὸς τοῦ μισθοῦ καὶ τοῦ ἐπιμισθίου αὐτοῦ καὶ 2% ἐπὶ τῶν εἰσπράξεων τοῦ δημοτικοῦ φόρου, ἔχει καταλάβει πρὸς ἰδίαν του χρῆσιν 10 ἢ 12 δωμάτια, ἐνῷ ἠδύναντο ταῦτα νὰ χρησιμεύσωσιν ὡς ἀποθῆκαι, καὶ ἰδίως ὡς ἀποθῆκαι καπνῶν.

§47ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.) Ὡς πρὸς τὸ πρῶτον πληροφορῶ τὸν κύριον βουλευτὴν, ὅτι διέταξα τὰς ἁρμοδίας ἀρχὰς νὰ συντάξωσι τὸ ἀναγκαιοῦν διάγραμμα καὶ τὸν προϋπολογισμὸν διὰ τὰς ἀποθήκας τῆς διαμετακομίσεως. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸ δεύτερον, θὰ ἐξετάσω, καὶ ἐὰν πράγματι εὑρεθῇ ὁ τελώνης, ὅτι παρὰ τὸν νόμον κατοικεῖ εἰς τὸ τελωνιακὸν κατάστημα, θὰ διατάξω νὰ τὸ ἐκκενώσῃ ἀμέσως, διὰ νὰ χρησιμεύσῃ ὁ χῶρος αὐτὸς εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ τελωνείου.

§48ΚΑΡΑΛΗΣ. Κατὰ τὸν περὶ χαρτοσήμου νόμον ἠλαττώθησαν σπουδαίως, ὡς γνωρίζετε, τὰ δικαιώματα τῶν συμβολαιογράφων. Δυστυχῶς, ἐνῷ οἱ ὑπάρχοντες συμβολαιογράφοι μόλις δύνανται νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰ ἔξοδά των, ἔμαθον, ὅτι ἐν Σύρῳ διωρίσθησαν καὶ νέοι συμβολαιογράφοι, ἐνῷ οἱ ὑπάρχοντες πένονται, καὶ σκέπτονται, παραιτούμενοι, νὰ ζητήσωσιν ἴσως νέον ἐπάγγελμα.

§49ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης.). Ὁ ἀριθμὸς τῶν συμβολαιογράφων, κύριε βουλευτὰ, κανονίζεται παρὰ τοῦ νόμου. Δὲν δύναται λοιπὸν νὰ διορισθῇ συμβολαιογράφος, ἐὰν δὲν παρουσιασθῇ κενὴ θέσις· αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε, ὅτι συνέβη, ἐὰν συνέβη, εἶναι ἐντὸς τοῦ νόμου.

§50ΚΑΡΑΛΗΣ. Δὲν λέγω τὸ ἐναντίον. Ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ γίνωνται καὶ καθ’ ἑκάστην διορισμοὶ, καὶ νὰ καθιστῶμεν χείρονα ἔτι τὴν θέσιν τῶν ὑπαρχόντων συμβολαιογράφων. Τελευταῖον ἤδη τὸν λόγον, ὀφείλω, κατ’ ἐντολὴν τῶν πλείστων δικηγόρων Σύρου, νὰ εὐχαριστήσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, διότι ἀνέστειλε τὰς δικαστικὰς μεταβολὰς, αἱ ὁποῖαι ἐπρόκειτο νὰ γείνουν ἐν τῷ Πρωτοδικείῳ Σύρου.

§51ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ποῦ ἦταν αὐταὶ αἱ μεταβολαὶ, εἰς τὸν νοῦν των;

§52ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Καμμία δικαστικὴ μεταβολὴ δὲν ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ.

§53ΚΑΡΑΛΗΣ. Ἐγὼ κατὰ καθῆκον ὀφείλω νὰ σᾶς εὐχαριστήσω.

§54ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω, κύριοι, ὄχι διὰ νὰ ὑποβάλω παράπονα ἐπαρχιακὰ, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐπικαλεσθῶ τὴν συνδρομὴν τῆς Βουλῆς εἰς μίαν σύστασιν, τὴν ὁποίαν προτίθεμαι νὰ κάμω εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Νομίζω, ὅτι ὁσάκις παρουσιάζεται εὐκαιρία νὰ ἐκφράσωμεν τὴν εὐγνωμοσύνην πρὸς ἄνδρας, οἱ ὁποῖοι ἠγωνίσθησαν διὰ τὸν τόπον αὐτὸν, πιστεύω, ὅτι μετ’ εὐχαριστήσεως ἐκπληροῦμεν τὸ καθῆκον τοῦτο. Χθὲς, κύριοι, ἀπεβίωσεν εἷς ἀγωνιστὴς ἐκ Κεφαλληνίας, ὁ Κουρκουμέλης, ὅστις ἐπὶ 50 ἔτη ὑπηρέτησε τὴν πατρίδα λίαν ἐντίμως, διότι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ Φαβιὲ εἰς τὸν τακτικὸν στρατὸν καταταχθεὶς, ἔλαβε μέρος εἰς διαφόρους μάχας κατὰ τὸν ἀγῶνα, καθ’ ὅλον δὲ τὸ λοιπὸν διάστημα ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν του πιστῶς καὶ ἐντίμως. Ὁ ἀγωνιστὴς αὐτὸς ἀπέθανεν ἐπὶ τῆς ψάθης, ἐγκαταλιπὼν ἓξ θυγατέρας καὶ χήραν. Οὐδέποτε καθ’ ὅλον τὸ μακρὸν διάστημα τοῦ βίου του ἐπεβάρυνε τὴν Κυβέρνησιν, οὔτε συνδρομήν τινα ὑπὲρ τῶν τέκνων του ἐζήτησεν, ἀλλ’ ἔζη πάντοτε ἐντίμως καὶ ὑπέφερεν ὅλας τὰς στενοχωρίας, ἃς ἡ πενία τῷ ἐπέβαλεν. Ἐπικαλοῦμαι λοιπὸν τὴν σύστασιν τῆς Βουλῆς ὑπὲρ τῶν ἓξ θυγατέρων αὐτοῦ καὶ τῆς χήρας, καὶ παρακαλῶ τὸν κ. Πρωθυπουργὸν νὰ δώσῃ περίθαλψιν ἐκ τῶν βοηθημάτων καὶ λάβῃ ἰδιαιτέραν πρόνοιαν διὰ τὴν οἰκογένειαν αὐτήν.

§55ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα, εἶναι δικαιότατον.

§56ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Πόθεν;

§57ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἀπ’ αὐτὰ ὅπου ἔχετε......

§58ΣΕΡΒΟΣ. Κύριοι βουλευταί, ἐπικαλοῦμαι ἐπ’ ὀλίγας στιγμὰς τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, καὶ ἰδιαιτέρως τὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν ἐσωτερικῶν, ἐφ’ ἑνὸς ἀντικειμένου καὶ σπουδαίου καὶ συνάμα κατεπείγοντος. Κατὰ τὴν 9)21 Ἀπριλίου τοῦ 1880 λήγει ἡ διάρκεια τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης, ἥτις συνεστήθη πρὸ 40 ἐτῶν ἐν Ἑπτανήσῳ, καὶ ἑπομένως εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, διότι μετ’ αὐτοῦ συνδέονται συμφέροντα σπουδαιότατα τῆς Ἑπτανήσου. Τόσον δὲ μᾶλλον εἶναι ἀνάγκη νὰ ληφθῇ πρόνοια περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, καθόσον κατὰ τὸ 1873 ἐζητήθη νὰ βελτιωθῇ ἡ κατάστασις τῆς Ἑπτανήσου ἐκ τῆς Τραπέζης αὐτῆς, ἐπ’ ὠφελείᾳ τῶν τε ἰδιοκτητῶν καὶ ἰδιαιτέρως τῶν γεωργῶν, δηλ. τῆς γεωργικῆς τάξεως, ἡ ὁποία, καθὼς ἠξεύρετε, ἂν ὑπάρχῃ καὶ εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας ἐν οὐχὶ καλῇ καταστάσει, ὑπάρχει καὶ ἐν Ἑπτανήσῳ. Τὸ 1873 συνεζητήθη τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, καὶ ἡ Ἰονικὴ Τράπεζα ἔκαμε προτάσεις, καθ’ ἃς ἐκανονίζοντο πολλὰ συμφέροντα, καὶ αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐνδεχόμενον νὰ ἐπαναληφθῶσι καὶ σήμερον. Κατὰ τὸ 1874 ἐπίσης ἐπανελήφθησαν αἱ αὐταὶ προτάσεις καὶ μὲ μεγαλειτέραν ἔντασιν, διότι ἐπρόκειτο νὰ προστεθῶσιν εἰς τὰ ὑποκαταστήματα τῆς Τραπέζης, τὰ ὑπάρχοντα καὶ δύο ἄλλα. Κατὰ τὸ 1878 ἐπὶ τέλους ἐγένετο καὶ σύμβασις μὲ τὸν τότε καὶ νῦν Πρωθυπουργὸν καὶ Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀποβλέπουσα τὸ ἀντικείμενον τοῦτο καὶ τὰς ἐργασίας αὐτῆς τῆς Τραπέζης. Πρό τινων ὅμως ἡμερῶν ἐξεδόθη ἓν Βασιλικὸν Διάταγμα, κατὰ τὸ ὁποῖον ἀνανεοῦται ἡ Ἰονικὴ Τράπεζα, χωρὶς ὅμως νὰ γείνωσι δεκτὰ τὰ ἄλλοτε προταθέντα εὐεργετήματα ὑπὲρ τοῦ λαοῦ τῆς Ἑπτανήσου καὶ ἰδίως τῆς γεωργικῆς τάξεως, ἐνῷ τὸ ἀντικείμενον εἶναι φύσεως βουλευτικῆς. Τοῦτο πρέπει νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, καὶ ὄχι μόνον ἐν τῷ ὀνόματί μου, ἀλλὰ πολλῶν ἄλλων ἐκ τῶν συναδέλφων, οἵτινες ἐν γένει ἐνδιαφέρονται ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου....

§59ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλοι οἱ Ἑπτανήσιοι ἐνδιαφερόμεθα.

§60ΣΕΡΒΟΣ. Λέγω λοιπὸν, ὅτι, ἀφοῦ εἴμεθα ὅλοι σύμφωνοι, εἶναι ἀνάγκη, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ σπουδαίου ἀντικειμένου καὶ κατεπείγοντος, νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν πρὸς συζήτησιν πρὸ τῆς ἐνάρξεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅπως λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ Βασιλικὸν Διάταγμα τὸ ἐκδοθὲν καὶ κανονίσῃ τὰ δικαιώματα καὶ καθήκοντα τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης ἐξ ἑνὸς, καὶ τὰ δικαιώματα καὶ καθήκοντα τῆς Ἑπτανήσου ἀφ’ ἑτέρου.

§61ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ προσδιορισθῇ τὸ Σάββατον· ἄλλως τε μίαν ἡμέραν πρὸ τῆς ὑποβολῆς τῆς ἐκθέσεως.

§62Α. ΖΕΡΒΟΣ. Κύριε πρόεδρε, εἶναι τὸ ζήτημα κατεπεῖγον, καὶ πρέπει νὰ συζητηθῇ ὅσον τὸ ταχύτερον.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὴν ἐπιοῦσαν τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν θὰ ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§64ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐν πάσῃ δὲ περιπτώσει τὸ Σάββατον.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§66Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Πότε θὰ ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις ἐρωτῶμεν; (Θόρυβος.)

§67Κ. ΦΛΕΣΣΑΣ. 100 κάτοικοι τῆς κωμοπόλεως Μικρομάνης τῆς Θουρίας, διὰ τῆς παρούσης ἀναφορᾶς των πρὸς τὴν Βουλὴν, παραπονοῦνται, ὅτι, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις εὐηρεστήθη νὰ διατάξῃ τὸν νομομηχανικὸν Καλαμῶν νὰ κάμῃ τὸ σχεδιάγραμμα πρὸς κατασκευὴν τῆς κοίτης τοῦ χειμάῤῥου Θουρίας, καὶ ἐνῷ τὸ ἔργον κατεκυρώθη εἰς τὸν ἐργολάβον Κωνστ. Πόλιον, καὶ οὗτος ἤρξατο τῆς κατασκευῆς τοῦ πρὸς τὰς μεσημβρινὰς ὄχθας τείχους, αἴφνης ἡ Κυβέρνησις διέταξε νὰ παύσῃ ἡ ἐργασία· κατὰ συνέπειαν ὁ χείμαῤῥος εἰσέβαλεν εἰς τὰ πολυτιμότερα κτήματα τοῦ χωρίου, κατέστρεψεν αὐτὰ καὶ ἠπείλησε νὰ καταστρέψῃ τὴν κωμόπολιν καὶ καταστήσῃ αὐτὴν νῆσον, συνεπῶς ἡ συγκοινωνία διεκόπη ἐπὶ 5 ἡμέρας. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀποστείλῃ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον, ὅπως ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα πρὸς θεραπείαν τοῦ κακοῦ.

§68ΤΖΑΝΕΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε εἶναι σχετικὸν μὲ τὸ σχέδιον τοῦ νόμου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλον, καὶ συνηγορεῖ ὑπὲρ τῆς ἀληθείας τῶν ὅσων ὑπεστήριξα ἐκ τοῦ βήματος. Εἶναι ἀναγκαῖον, βλέπετε, νὰ καταβληθῇ πρόνοια περὶ τῆς κατασκευῆς τῆς κοίτης τοῦ χειμάῤῥου Θουρίας.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις νὰ σταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον Ὑπουργεῖον.

§70ΡΟΥΦΟΣ. Δὲν πρόκειται νὰ σᾶς ἀπασχολήσω, κύριοι, ἐπὶ ἐπαρχιακῶν συμφερόντων· θὰ εἴπω μόνον ὀλίγας λέξεις ἐπὶ ἀντικειμένου, τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει τὴν Ἑλλάδα ὁλόκληρον. Θετικῶς ἐπληροφορήθην, ὅτι δύω ἑταιρίαι παρουσιασθεῖσαι ἐζήτησαν ν’ ἀναλάβωσι τὴν κατασκευὴν σιδηροδρόμου ἐν Ἑλλάδι καὶ ἰδίως τῶν πρώτων γραμμῶν, μιᾶς ἐν Πελοποννήσῳ, καὶ μιᾶς εἰς τὴν Στερεὰν Ἑλλάδα μέχρι Λαρίσσης. Πληροφοροῦμαι δὲ, ὅτι ἡ Κυβέρνησις διαπραγματεύεται μετ’ αὐτῶν.

§71ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν πρότασιν.

§72ΡΟΥΦΟΣ. Δύνασθε, κύριε Πρωθυπουργὲ, νὰ μὴ ἔχητε πρότασιν ὁριστικὴν, ἀλλ’ ἤλθατε εἰς ἀνταλλαγὴν σκέψεων μετὰ τῶν ἑταιριῶν περὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, καὶ ἤθελον σᾶς παρακαλέσει νὰ ἐπιταχύνητε πᾶσαν σχετικὴν ἐργασίαν, ὥστε νὰ καταλήξητε εἰς ἀποτέλεσμα δυνάμενον κατὰ τὴν προκειμένην Σύνοδον νὰ ὑποβληθῇ καὶ ἐπιψηφισθῇ ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§73ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅποιος μοῦ ὡμίλησε, τοῦ εἶπον: φέρε πρότασιν. Τί ἠδυνάμην νὰ κάμω περισσότερον;

§74ΡΟΥΦΟΣ. Νομίζω, κύριε Πρωθυπουργὲ, ὅτι ὀφείλει ἡ Κυβέρνησις νὰ καταγείνῃ μετ’ ἐπιμελείας εἰς τὸ ζήτημα αὐτὸ, ζήτημα πραγματικῆς προόδου τοῦ τόπου. Ὅταν εὑρίσκετε ἐργολάβους ἔργων, οἱ ὁποῖοι ἀναδέχονται ν’ ἀναλάβωσι τὴν ἐκτέλεσιν τοιούτων καὶ ὑπὸ ὅρους συμφερωτάτους, ὀφείλετε νὰ εὐκολύνητε τὰς διαπραγματεύσεις. Οἱ ἐργολάβοι σᾶς καθυπέβαλον, ὅτι θέλουν ν’ ἀναλάβουν τὰ ἔργα, καὶ ἐν συνόψει σᾶς ἐξήγησαν τοὺς ὅρους· δὲν δύνανται δὲ νὰ ὑποβάλωσιν ἐγγράφους προτάσεις, ἂν ὁριστικῶς δὲν μείνωσι σύμφωνοι κατ’ ἀρχὴν μετὰ τῆς Κυβερνήσεως. Τὸ Ὑπουργεῖον ὀφείλει νὰ ἐπισπεύσῃ τὰς διαπραγματεύσεις, ὥστε κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον νὰ ὑποβάλῃ τὴν σύμβασιν περὶ συγκοινωνίας, ἵνα μὴ ἀπολεσθῇ τὸ ἔτος· ἔχουσιν ὑποβληθῆ 200 περίπου νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δὲν θὰ ἦναι δυνατὸν νὰ συζητηθῶσι καὶ νὰ ἐπιψηφισθῶσι. Καὶ δὲν θὰ ἦναι ἄδικον, ἐὰν δὲν συζητηθῶσι, διότι ἀνάγονται εἰς διάφορα ἀντικείμενα μικρὰ τῆς διοικήσεως τοῦ Κράτους, ἐκτὸς ὀλιγίστων ἐξαιρέσεων. Τὸ πρῶτον κατ’ ἐμὲ σπουδαιότατον ζήτημα, περὶ τοῦ ὁποίου ὀφείλει νὰ σκεφθῇ καὶ προνοήσῃ ἡ Βουλὴ καὶ ὑπὲρ οὗ ὀφείλει νὰ ἐργασθῇ ἡ Κυβέρνησις, εἶναι τὸ ζήτημα τῆς συγκοινωνίας. Ἐὰν ἀφήσητε νὰ παρέλθῃ καὶ τὸ ἔτος τοῦτο ἄνευ νόμου περὶ ὁδοποιΐας, νόμου περὶ συγκοινωνίας, καὶ ἰδίως περὶ σιδηροδρόμων, νομίζω, ὅτι θὰ ἦναι τὸ μεγαλείτερον τῶν σφαλμάτων, τὰ ὁποῖα θὰ πράξωμεν, καταγινόμενοι εἰς ζητήματα ἐπουσιώδη καὶ μὴ κατεπείγοντα. Ἡ συγκοινωνία εἶναι ἡ πρόοδος καὶ ἡ εὐημερία τῆς Ἑλλάδος, καὶ ὑπὲρ αὐτῆς ἐξαιρετικῶς πρέπει νὰ ἐργασθῶμεν σπουδαίως καὶ σοβαρῶς.

§75ΚΟΤΑΡΗΣ. Ἐξ ὅσων ἠδυνήθην, κύριοι, νὰ ἀντιληφθῶ, ἤρχισα νὰ πιστεύω, ὅτι ἡ κατάστασίς μας βαίνει ἐπὶ τὸ βέλτιον. Βλέπω τὴν ἀδημονίαν τῶν βουλευτῶν διὰ τὴν μὴ ὑποβολὴν εἰσέτι τῆς ἐκθέσεως ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ· νομίζω, ὅτι τοῦτο δὲν πρέπει νὰ φέρῃ εἰς ἀδημονίαν τὴν Βουλήν, διότι ἴσως μετ’ οὐ πολὺ μᾶς παρουσιασθῇ νὰ συζητήσωμεν ταὐτοχρόνως προϋπολογισμὸν καὶ ἀπολογισμόν, ὥστε δὲν εἶναι ἐπάναγκες νὰ ἐπιδιώξωμεν τὴν ταχεῖαν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ καταθέσῃ, ἐὰν εὐαρεστῆται, εἰς τὸ Προεδρεῖον κατάστασιν προσηκόντως δικαιολογημένην περὶ τῶν 20,000 δραχμῶν, τὰς ὁποίας ἐψηφίσαμεν διὰ περίθαλψιν τῶν προσφύγων, διότι κάπως ψιθυρίζεται, ὅτι ἡ διανομὴ δὲν ἐγένετο δικαία· τοῦτο δὲν δύναμαι νὰ πιστεύως ἐγὼ, ἀλλ’ ὀφείλομεν νὰ τὸ ἐξετάσωμεν, διὰ νὰ ἀποφύγῃ καὶ τὸ Ὑπουργεῖον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ψιθυρίζεται. Ὡς πρὸς τὸ Νομοσχέδιον δὲ αὐτὸ, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπὸ συζήτησιν τὸ πρῶτον, ὅταν ἦναι καιρὸς, παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε, νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κατὰ τὴν ἔκτακτον Σύνοδον Πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Παπαμιχαλόπουλος ὑπέβαλεν ἀπολογισμὸν τῶν γενομένων δαπανῶν. Θὰ παραπεμφθῇ πρὸς ἐξέλεγξιν εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ ἐπιτροπήν. Εἰσερχόμεθα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§77Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ νὰ μᾶς εἴπῃ πότε θὰ εἰσαχθῇ ἡ ἔκθεσις.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἔδωσε προθεσμίαν μέχρι τῆς αὔριον, ὁ δὲ Πρόεδρος δὲν εἶναι ἐδῶ νὰ σᾶς ἀπαντήσῃ.

§79Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐπειδὴ πληροφοροῦμαι, ὅτι θὰ βραδύνῃ ἡ ὑποβολὴ τῆς ἐκθέσεως, φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν θὰ πράξῃ κακῶς, ἐὰν πρὸς εὐκολίαν τῆς ἐπιτροπῆς διακόψῃ τὰς ἐργασίας της δύω ἢ τρεῖς ἡμέρας.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται πρότασις περὶ διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς.

§81ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅπως ἤκουσα, δὲν μένουν εἰμὴ μόνον τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν, ὁ δὲ κ. Κορωναῖος προχθὲς κατὰ τὴν συνεδρίασιν σᾶς παρεκάλεσε νὰ δώσητε προθεσμίαν μέχρι τῆς Τετάρτης συμπεριλαμβανομένης, ὅτε εἶπεν, ὅτι νομίζει, ὅτι θὰ ἦναι εἰς κατάστασιν ἡ ἐπιτροπὴ νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της. Ἐὰν τώρα λέγῃ, ὅτι δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν, διότι δὲν ἔχει καιρὸν νὰ ἐργασθῇ, δὲν ἔχομεν ἀντίῤῥησιν.

§82ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἂς μᾶς πληροφορήσωσι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς εἰς ποίαν κατάστασιν εὑρίσκεται ἡ ἐργασία.

§83Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀκούω ἓν ἐκ τῶν σπουδαίων μελῶν τῆς ἐπιτροπῆς, τὸν κ. Ῥοντήρην, λέγοντα, ὅτι ὅλη ἡ ἐργασία ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐγένετο κατὰ τὰς ἡμέρας τῶν διακοπῶν τῶν συνεδριάσεων, καὶ ὅτι, διὰ νὰ τελειώσῃ τέλος πάντων αὐτὴ ἡ ἐργασία τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ, θεωρεῖ ἀναγκαῖον νὰ διακοπῶσιν αἱ συνεδριάσεις σήμερον καὶ αὔριον, ὅπως τελειώσῃ τὴν ἔκθεσίν της. Κύριε Πρόεδρε, ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι εἶναι πλέον ἐντροπὴ διανύομεν ἢ μᾶλλον τελειόνομεν τὸν 4ον μῆνα, καὶ ἀκόμη δὲν ἔχομεν ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, τουτέστι δὲν εἰργάσθημεν ἐπὶ τῆς κυριωδεστέρας ἐργασίας, τὴν ὁποίαν ἔχομεν νὰ κάμωμεν ἐντὸς τῆς Βουλῆς. Εἰς καμμίαν ἄλλην περίστασιν αὐτὴ ἡ βραδύτης ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν παρουσιάσθη, εἶναι δὲ πρωτοφανὴς εἰς τὴν παροῦσαν σύνοδον. Ἔχουν καθῆκον λοιπὸν τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς νὰ ἐργασθῶσιν· ἐὰν δὲ νομίζουν, ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ τοῖς δώσωμεν καιρὸν διὰ τῆς διακοπῆς, ἂς διακόψωμεν καὶ σήμερον καὶ αὔριον τὰς συνεδριάσεις.

§84ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριοι, χθὲς τὸ ἑσπέρας ἐπρόκειτο νὰ συνέλθῃ ἡ ἐπιτροπὴ νὰ ἐργασθῇ, εὗρον δὲ καθ’ ὁδὸν ἓν μέλος, τὸ ὁποῖον ἤρχετο ὅπως ἐργασθῇ· μετ’ ὀλίγον εἶδον τὸ μέλος αὐτὸ ἀναχωροῦν, τὸ ἠρώτησα, καὶ μοῦ εἶπεν, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶχε καιρὸν νὰ ἐργασθῇ, διότι μόλις ἐξέρχονται ἐκ τῶν συνεδριάσεων τοῦ κοινοβουλίου εὑρίσκονται πάλιν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ λάβωσι τὸν κόπον ὅπως συνεδριάσωσι, καὶ ὡς ἐκ τούτου προέρχεται ἡ βραδύτης. Μάλιστα μοὶ προσέθεσεν, ὅτι ὑποθέτει ὅτι αἱ δυσκολίαι αὗται προέρχονται ἐκ μέρους τῆς Κυβερνήσεως, καθ’ ὅσον ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἀνήκει εἰς τὴν Κυβέρνησιν. Ἵνα μὴ λοιπὸν ὑπάρχῃ ἡ μομφὴ αὐτὴ, νομίζω, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἡ ἰδία ὀφείλει νὰ ζητήσῃ τὴν διακοπὴν τῶν συνεδριάσεων, ὅπως ἐκλείψῃ καὶ ἡ ἀφορμὴ τῆς βραδύτητος καὶ ἡ παρεξήγησις.

§85ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ εἶχε πολὺν ζῆλον καὶ εἰργάσθη μετὰ ζήλου, ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ προϋπολογισμοῦ εἶχε καὶ τόσας πιστώσεις νὰ ἐξετάσῃ. Ἐὰν ἠθέλαμεν, κύριοι, νὰ ἐργασθῶμεν ἐπιπολαίως, ἠδυνάμεθα ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας νὰ φέρωμεν ἐκθέσεις καὶ ἐπὶ τῶν πιστώσεων καὶ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ· ἀλλ’ ἠθελήσαμεν νὰ φέρωμεν σπουδαίας ἐκθέσεις ἐπὶ τῶν πιστώσεων καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐχάσαμεν βεβαίως μερικὰς συνεδριάσεις, δι’ ἔλλειψιν ἀπαρτίας, ἀλλ’ οὐχ ἧττον δὲν προέβημεν εἰς τὴν βάσανον οὐδεμιᾶς πιστώσεως, χωρὶς νὰ εὑρεθῇ τις εἰς τὴν ἀνάγκην, καὶ δικαίως, νὰ ζητήσῃ ἀπολογισμὸν τῆς σχετικῆς πιστώσεως, ἡ ὁποία εἶναι ἐγγεγραμμένη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ. Ἐζητήθησαν πληροφορίαι καὶ ἐδόθησαν, ἐζητήθησαν πίνακες καὶ ἐστάλησαν· ἐκτὸς τούτου, ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπεφάσισε νὰ μὴ προβῇ εἰς τὴν ἐξέτασιν οὐδενὸς τμήματος τοῦ προϋπολογισμοῦ, πρὶν ἢ καλέσῃ τὸν ἁρμόδιον Ὑπουργὸν καὶ συζητήσῃ μετ’ αὐτοῦ τὰ καθέκαστα. Αὐτὸ λοιπὸν συνέβη, καὶ ἐσυζητήσαμεν ἕκαστον κλάδον τοῦ Ὑπουργείου δὶς, ἅπαξ μετὰ τοῦ Ὑπουργοῦ καὶ ἅπαξ χωρὶς αὐτοῦ. Τώρα ἡ τάσις τῆς Βουλῆς εἶναι οἰκονομία. Ὅταν λοιπὸν ἐμπνεώμεθα πάντες ἐκ τοῦ πνεύματος τῶν οἰκονομιῶν, δὲν δικαιοῦται ἡ ἐπιτροπή, ὅπως ἐξετάσῃ ἕκαστον κλάδον καὶ δώσῃ λόγον δι’ ἕκαστον μέρος; διὰ τοῦτο ἐγένοντο παρατηρήσεις καὶ συζητήσεις. Τώρα μέχρι τίνος σημείου ἐφθάσαμεν; Σᾶς λέγω, ὅτι πολλὰς ἡμέρας διενυκτερεύσαμεν μέχρι τῆς 12 ἐργαζόμενοι νυκτός· ἀλλὰ, κ. Πρόεδρε, τὸ μὲν πνεῦμα πρόθυμον, ἡ δὲ σὰρξ ἀσθενής. Ἀπεδείχθη, ὅτι, ἐὰν δὲν ἐγίνετο διακοπὴ τῶν ἐργασιῶν τῆς Βουλῆς, δὲν ἤθελε κατορθωθῆ τίποτε. Κατ’ αὐτὰς τὰς ἡμέρας εἰργάσθημεν ἐπὶ τοῦ τμήματος τῶν ἐσόδων, ὡς καὶ τῶν ἐξόδων τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, ἐσταματήσαμεν δὲ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν. Ἔληξεν ἡ προθεσμία, τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ἡ Βουλὴ καὶ ὁ συνάδελφος ἡμῶν κ. Κορωναῖος ἐζήτησεν, μέχρι τῆς Τετάρτης νὰ τελειώσωμεν τὸ ἔργον. Ἀλλ’ ἐνομίζαμεν, ὅτι τὴν Δευτέραν, Τρίτην καὶ Τετάρτην ἠθέλαμεν ἐργασθῆ καὶ πρὸ καὶ μετὰ μεσημβρίαν, ἢ τοὐλάχιστον θὰ εἴχομεν τὴν ἡμέραν ἐλευθέραν. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν ἀπεφάνθη οὕτως. Χθὲς τὸ ἑσπέρας ἐστάθη ἀδύνατον νὰ συνέλθωμεν καὶ προβῶμεν, διότι ἔχει ὅρια καὶ ὁ ζῆλος, ὅρια καὶ ὁ κόπος.

§86ΤΙΝΕΣ. Λοιπὸν νὰ διακόψωμεν.

§87ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐντὸς δύω μόνον ἡμερῶν βεβαίως φρονῶ, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ τελειώσωμεν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ σκεφθῆτε, ὅτι καὶ ὁ εἰσηγητὴς ἔχει ἀνάγκην μιᾶς ἢ δύω ἡμερῶν, ὅπως κάμῃ τὴν ἔκθεσιν. Ὁ Εἰσηγητὴς, ὅστις κρατεῖ σημειώσεις, δὲν ἔχει σχέδιον τοῦ ὅλου οἰκονομικοῦ συστήματος, διότι ἡ ἐπιτροπὴ θὰ ἐξαγάγῃ ὅλα αὐτὰ τὰ πορίσματα. Μάλιστα τὸν ἐρωτήσαμεν, δύνασθε ἐντὸς μιᾶς ἡμέρας; αὐτὸς δὲ μᾶς εἶπεν, ὅτι ἐντὸς δύω ἡμερῶν, καὶ πάλιν, καί τοι ἐξ ἡμῶν εἶναι ὁ ἐργατικώτερος. Δὲν μοὶ φαίνεται λοιπὸν, ὅτι ἐντὸς δύω ἡμερῶν, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ κατορθωθῇ τοῦτο.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί προτείνετε;

§89ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐγὼ δὲν προτείνω τίποτε· ἀλλὰ λέγω, ὅτι διακοπὴ χρειάζεται, διὰ νὰ ἐργασθῇ ἡ ἐπιτροπή. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχητε ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι καὶ ὁ εἰσηγητὴς ἔχει ἀνάγκην δύω ἡμερῶν διὰ τὴν ἔκθεσιν· ὥστε πρέπει νὰ διακόψωμεν τὰς συνεδριάσεις ἐπὶ δύω ἡμέρας.

§90ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Κύριοι βουλευταί, νομίζω, ὅτι χωρὶς νὰ διακόψῃ ἡ Βουλὴ τὰς ἐργασίας της, ἡ ἐπιτροπὴ δύναται νὰ ἐργασθῇ τὸ ἑσπέρας, ὅπως πάντοτε, καὶ νὰ παρουσιάσωμεν τὴν ἔκθεσίν μας ἐγκαίρως. Ἡ διακοπὴ τῆς χθὲς ἐγένετο κατὰ πρότασιν τοῦ κυρίου Κορωναίου, διότι ἐθεώρει, ὅτι δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἀφοῦ ὀργανικὸς νόμος δὲν ὑπάρχει· κατὰ συνέπειαν τῆς παρατηρήσεως ταύτης συνεφωνήσαμεν ἅπαντες καὶ δὲν συνεδριάσαμεν, μέχρις οὗ ἀποφασισθῇ τὸ ζήτημα τοῦ ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ. Ἀδίκως παραπονοῦνται Βουλευταί τινες ἐναντίον μας, ἀφοῦ ἡμεῖς καθ’ ἑσπέραν ἐργαζόμεθα, καὶ θὰ ἐργασθῶμεν καὶ τὸ ἑσπέρας, καὶ πιστεύω, ὅτι θέλομεν διέλθει ὅλον τὸν προϋπολογισμὸν τῶν Ὑπουργείων τῶν Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι εἶναι δύσκολον. Ἀλλὰ τὸ ζήτημα ἐμελετήθη ἀρκούντως, διότι, παρόντων τῶν Ὑπουργῶν, ἐξητάσαμεν ἕνα ἕκαστον κλάδον, καὶ ἐν τῇ κεφαλῇ ὅλων ἡμῶν ὑπάρχει τίνι τρόπῳ δύναται νὰ γείνῃ οἰκονομία ἐπὶ ἑκάστου Ὑπουργείου. Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ἐβράδυνεν ἡ ἐπιτροπὴ τὰς ἐργασίας της. Διατὶ νὰ διακόψῃ τὰς ἐργασίας της ἡ Βουλὴ, ἀφοῦ οὐδὲν ἐμπόδιον μᾶς φέρει; Ἐκ μέρους ἡμῶν, ἀδιακρίτως κόμματος, ὑπάρχει πρόθεσις νὰ φέρωμεν οἰκονομίας ἐπωφελεῖς· εἶπον τινὲς, ὅτι παραλύομεν τὰς συνεδριάσεις τῆς ἐπιτροπῆς ἐκ τῆς συμπολιτεύσεως ἐπὶ τρεῖς τέσσαρας ἡμέρας, ὅπερ δὲν εἶναι ἀληθὲς, διότι ἡμεῖς πάντοτε εἴμεθα τακτικοὶ φοιτηταὶ, καὶ τοῦτο ἂς τὸ ὁμολογήσῃ ὁ κ. Κορωναῖος, καὶ δὲν θὰ ἀρνηθῇ, ὅτι εἴμεθα πρόθυμοι πάντοτε, ἐνῷ μόνον τρεῖς ἢ τέσσαρες τῶν ἀντιπολιτευομένων ἤρχοντο τακτικῶς, οἱ δὲ λοιποὶ μᾶς ἠρνοῦντο τὴν συνδρομήν των, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐπεραιώθη εἰσέτι ἡ ἔκθεσις. Ἐν τέλει δὲ παρατηρῶ εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι μέχρι τῆς αὔριον θὰ ἔχωμεν τὸ ἔργον περαιωμένον· προσθέσατε δὲ καὶ μίαν εἰσέτι ἡμέραν διὰ νὰ συνταχθῇ ἡ ἔκθεσις, καὶ τότε θὰ δυνηθῇ νὰ προβῇ εἰς τὰς ἐργασίας της ἡ Βουλὴ. Παρατηρῶ δὲ εἰς τοὺς κυρίους Βουλευτὰς ἐκείνους, οἵτινες, χωρὶς νὰ ἦναι ἐν γνώσει τῶν διατρεξάντων, ἔρχονται νὰ κατηγορήσωσι τὴν ἐπιτροπὴν καὶ νὰ ἐπιῤῥίπτωσιν εἰς αὐτὴν μομφὰς ἀτόπους.

§91Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἤκουσα μετὰ προσοχῆς τὸν προαγορεύσαντα. Ἀλλὰ ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι καθόλου δὲν εἶναι πιστευτὸς εἰς ὅσα εἶπεν ὁμιλήσας περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Σᾶς εἶπε μετὰ μεγάλης ἀφελείας, ὅτι δύο Ὑπουργεῖα ἔμειναν, τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν, τὰ δὲ ἄλλα ἐτελείωσαν. Ἀλλὰ, κύριε Πρόεδρε, σεῖς, ὅστις ἔχετε πεῖραν τῶν πραγμάτων, γνωρίζετε, ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς τῶν Ὑπουργείων Στρατιωτικῶν καὶ Ναυτικῶν ἔχει τὴν μεγαλειτέραν ἐργασίαν. Οὐδόλως δικαιολογεῖται ἡ πλειονοψηφία, διότι ἀποτελεῖ πλέον τῆς ἀπαιτουμένης ἀπαρτίας τῆς ἐπιτροπῆς καὶ δὲν δύναται νὰ παρεμβάλῃ αὐτῇ προσκόμματα ἡ μειονοψηφία, καθόσον ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἀπαρτίζεται, ὡς γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ, ἀπὸ τὰ δύω τρίτα, καὶ ἠδύνατο, ὅταν ἤθελε καὶ ἐπεθύμει, νὰ ἐργασθῇ καὶ φέρῃ εἰς πέρας τὸ ἔργον. Ἐπειδὴ δὲ ἤδη μὲ πληροφορεῖ ὁ κ. Μαυρομαρᾶς, ὅτι ἐκ τῆς μειοψηφίας οὐδεὶς οὐδέποτε ἔλειψεν, ἀπεναντίας πάντοτε παρεστάθησαν καὶ εἰργάσθησαν, ὁ κ. Κατσανδρῆς δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπιτιμᾷ μέλη, τὰ ὁποῖα διαρκῶς παρίστανται εἰς τὸ Κοινοβούλιον, διότι ὁ κ. Κατσανδρῆς ὡς κομήτης φαίνεται εἰς τὸ Κοινοβούλιον, καὶ δὲν ἠξεύρει οὐδὲ πότε εἰσάγεται, οὐδὲ πότε συζητεῖται ὁ προϋπολογισμός. Ἐὰν ἐλάμβανε τὸν κόπον νὰ μελετήσῃ τὰ πρακτικά, ἤθελε ἰδεῖ, ὅτι οὐδέποτε ἐβράδυνεν ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τόσον, ὅσον εἰς τὴν παροῦσαν Σύνοδον. Ἀπεναντίας μάλιστα, κύριε Πρόεδρε, θέλω ὑπομνήσει εἰς τοὺς κ.κ. Βουλευτάς, ὅτι συνήθως κατὰ τὰς τελευταίας συνεδριάσεις μετὰ τέσσαρας μῆνας δὲν εἴχομεν Βουλὴν, δὲν εἴχομεν ἀπαρτίαν· καὶ σεῖς εἶσθε μάρτυς, διότι εἶσθε καὶ Πρόεδρος, καὶ εἶσθε διαρκῶς εἰς τὴν Βουλήν. Εἶναι μοναδικὴ ἡ περίστασις αὕτη. Ἐξ ὅσων δὲ σᾶς εἶπεν ὁ κ. Κατσανδρῆς, καταντᾷ νὰ συμπεράνωμεν, κύριε Πρόεδρε, ὅτι ὅλην αὐτὴν τὴν ἑβδομάδα δὲν θὰ ἔχωμεν ἔκθεσιν. Ὁ κ. Ῥοντήρης, πλέον ἔμπειρος τοῦ κ. Κατσανδρῆ, σᾶς εἶπεν, ὅτι ἔχομεν ἀνάγκην διακοπῆς τοὐλάχιστον τριῶν ἡμερῶν ὅπως παρουσιασθῇ ἡ ἔκθεσις, διότι σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἀνθέξωσιν εἰς τοὺς κόπους καὶ τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς καὶ τῆς ἰδιαιτέρας ἐργασίας· καὶ ὅτι ὁ κύριος Ῥοντήρης εἶπε τὴν ἀλήθειαν, τὸ ἀποδεικνύουσιν αὐτὰ τὰ πράγματα, διότι, ἐνῷ ἐδώκαμεν δεκαήμερον προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας ὑπεσχέθη ἡ ἐπιτροπὴ νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσιν, ἔρχεται μετὰ δώδεκα ἡμέρας, καὶ σᾶς λέγει, ὅτι μένουσιν εἰσέτι δύω προϋπολογισμοὶ, τουτέστιν ἡ μεγαλειτέρα ἐργασία ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Ῥοντήρη εἶναι καὶ πρακτικὴ καὶ δικαία.

§92ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Εἶναι καὶ αὐτὴ ἡ δυσκολία, ὅτι 5 ἢ 6 μέλη ἐξ ἡμῶν εἶναι καὶ μέλη τῆς ἀνακριτικῆς ἐπιτροπῆς.

§93ΦΙΛΗΜΩΝ. Μοὶ φαίνεται, κύριε Πρόεδρε, ὅτι εἶναι πρωτοφανὲς καὶ εἰς τὰ κοινοβουλευτικὰ χρονικὰ, ὄχι ἡμῶν, ἀλλὰ καὶ τῶν ἄλλων ἐθνῶν, νὰ διακόπτωνται αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, ὅπως δοθῇ καιρὸς εἰς ἐπιτροπὴν νὰ περατώσῃ τὰς ἐργασίας της. Ἤθελον παραδεχθῆ τοῦ ἀξιοτίμου φίλου μου κυρίου Πετιμεζᾶ τὰς παρατηρήσεις, ἐὰν ἡ Ἐπιτροπή, ὑπὲρ ἧς ζητεῖται ἡ διακοπὴ τῶν συνεδριάσεων, δὲν ἦτο συγκεκροτημένη πρὸ μακροῦ χρόνου, καὶ ἐὰν πρὸ μακροῦ χρόνου δὲν εἶχεν ὑποβληθῆ ὁ προϋπολογισμός. Πῶς, καθ’ ὅλον αὐτὸ τὸ διάστημα ἡ Ἐπιτροπὴ δὲν εἰργάσθη καὶ δὲν κατέληξεν εἰς ἀποτέλεσμα; Βεβαίως ὅταν τὴν τελευταίαν ἡμέραν ἀπεφάσισε νὰ ἐργασθῇ, δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ κατορθώσῃ ὅ,τι ἐπιθυμοῦμεν· ἐκ πείρας δὲ γνωρίζομεν τί σημαίνει ἡ τοιαύτη ἀναβολή. Ἐθυσιάσθησαν ἤδη δύο συνεδριάσεις εἰς μάτην, θὰ ἀπολεσθῶσι καὶ δύο ἕτεραι, ἐνῷ προὐτάθη νὰ διακόψωμεν καὶ ἐπὶ δύο ἔτι ἡμέρας τὰ ἔργα ἡμῶν, ὅπως ὁ εἰσηγητὴς κατορθώσῃ νὰ συντάξῃ τὴν ἔκθεσίν του. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει τόσας ἄλλας ἐργασίας; Ὑπομιμνήσκω δὲ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ ἓν προηγούμενον. Κατὰ τὰ 1875 πέντε μέλη τῆς ἐπιτροπῆς ἦσαν διαρκῶς ἐπιφορτισμένα δυσάρεστον ἐντολὴν, ἦσαν δὲ κατηναγκασμένα ἐπὶ μῆνα νὰ παρίστανται διαρκῶς ἐν ἄλλῃ αἰθούσῃ· ἐγένετο τότε πρότασις νὰ διακοπῶσιν αἱ συνεδριάσεις ἵνα λαμβάνωσι μέρος εἰς τὰς συνεδριάσεις, ἡ δὲ Βουλὴ ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν. Μοὶ φαίνεται, ὅτι εἰς μάτην θὰ διακόψωμεν τὰς συνεδριάσεις ἡμῶν σήμερον, ἐνῷ ἔχομεν τόσα ἔργα ἐκκρεμῆ, καὶ ἐνῷ, ἐὰν ἀπεφάσιζον σπουδαίως νὰ ἐργασθῶσι τὰ μέλη τῆς ἐπιτροπῆς, ἠδύναντο ἤδη πρὸ ἡμερῶν νὰ ἔχωσι περατωμένην τὴν ἐργασίαν των. Ἐὰν αἱ ἐπιτροπαὶ δὲν περατῶσιν ἐγκαίρως τὰ ἔργα των, αἰτία τούτου δὲν εἶναι αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς, ἀλλὰ ἡ ἐλαχίστη ἀξία, ἣν ἀποδίδομεν εἰς τὸν χρόνον, καὶ ἡ ἀμέλεια ἡμῶν. Εἰμὶ καὶ ἐγὼ μέλος μιᾶς ἐπιτροπῆς, τῆς τῶν Ἐσωτερικῶν, ἀλλ’ ὅμως μετὰ δυσκολίας κατωρθώθη νὰ συνέλθωμεν δὶς ἢ τρὶς, οὐδέποτε δὲ πλήρης συνεδρίασεν ἡ ἐπιτροπὴ ἡμῶν. Ἐπαναλαμβάνω, τῆς βραδύτητος αἰτία εἶναι ἡ ἀμέλεια ἡμῶν, οὐχὶ αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς.

§94ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ἐγὼ φρονῶ, ὡς μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἐντὸς δύο ἡμερῶν νὰ τελειώσωμεν, ἀρκεῖ νὰ ὑπάρχῃ καλὴ θέλησις, διότι δὲν ἐννοῶ διατὶ χθὲς καὶ σήμερον δὲν ἐγένετο ἐργασία εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ τὸ παραδεχθῆ, ἡ ἐπιτροπὴ δύναται ὑπὸ τὴν ὑμετέραν διεύθυνσιν, κ. Πρόεδρε, νὰ φθάσῃ εἰς πέρας.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται λοιπὸν ἡ διακοπὴ τῶν συνεδριάσεων τῆς Βουλῆς διὰ σήμερον, αὔριον καὶ μεθαύριον.

§96ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε προχθὲς νὰ συζητηθῇ κατεπειγόντως τὸ Νομοσχέδιον περὶ ζωοκλοπῆς. Νὰ τὸ συζητήσωμεν σήμερον.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο κατὰ τὴν ἀπόφασίν της.

§98ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἐξακολουθήσῃ σήμερον ἡ συνεδρίασις.

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι νὰ διακοποῦν αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς αὔριον καὶ μεθαύριον νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί). Τὸ ἀποτέλεσμα ἀμφίβολον. Θὰ ἐρωτήσω τὸ ἀντίστροφον· οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν διακοπὴν τῶν συνεδριάσεων νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§100ΤΙΝΕΣ. Ὀνομαστικὴ κλῆσις.

§101ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τὸν ἑαυτόν μου ἐντρέπομαι νὰ κάμωμεν ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν δι’ αὐτὸ τὸ ζήτημα. Παρεδέχθη ἢ δὲν παρεδέχθη ἡ Βουλὴ, μοῦ εἶναι ἀδιάφορον. Ἂν οἱ κ.κ. Βουλευταὶ ἐπιμένουν, θέλοντες νὰ διακόψωμεν δύω ἡμέρας τὰς συνεδριάσεις, ἂς διακοπῶσι.

§102ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 4 μ. μ.)