1880.01.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 46

τῆς 3 Ἰανουαρίου 1880.

(Πέμπτη.)

Ὥρᾳ 3 μ. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθη τὸ ὑπόλοιπον μέρος τῶν πρακτικῶν τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐνεκρίθη.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ Βουλευταὶ Ἰθάκης ὑποβάλλουσι πρότασιν νόμου περὶ διανομῆς τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς Νήσου Ἰθάκης. Θὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§2ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τοῦ πρώτου Τμήματος τῆς Βουλῆς εἰσηγουμένου καὶ τῆς Βουλῆς ἐπικροτούσης, ἀπεφασίσθη, ἵνα ἕνεκεν τῶν ἀγώνων τῆς ἡρωϊκῆς Κρήτης ἐπιτραπῇ, ὅπως οἱ δῆμοι Ἀδάμαντος καὶ Μινώας ἑκάτερος ἐκλέξῃ Βουλευτὴν, καὶ συνεπείᾳ τῆς ἀποφάσεως ταύτης, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς καὶ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλε πρότασιν περὶ τούτου. Παρακαλῶ, ἵνα τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο συμπεριληφθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον πρὸ παντὸς ἄλλου νομοσχεδίου.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δυστυχῶς δὲν ἐτυπώθη.

§4ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὑπέβαλον τροπολογίαν, ἡ ὁποία ἐτυπώθη καὶ διενεμήθη· ὥστε δύναται νὰ συζητηθῇ αὕτη.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ ὑποβαλλόμενα Νομοσχέδια ἀποστέλλονται εἰς τὸ Τυπογραφεῖον. Ὑπεβλήθησαν δὲ μέχρι τοῦδε 96 Νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τυπωθῶσιν ὅλα.

§6ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου μοὶ φαίνεται περιττὴ ἡ προχώρησις εἰς ἓν Νομοσχέδιον, καθόσον ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐξέφρασε τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον ἠμποροῦσε κατ’ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ν’ ἀκολουθήσῃ διὰ τὴν πραγματοποίησιν ἐκείνης τῆς ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν φέρει ἡ Ἑλλὰς ἀπέναντι τῶν ἀγωνιζομένων ἀδελφῶν ἡμῶν, καὶ ἰδίως τῶν Κρητῶν. Διὰ νὰ γείνῃ ὁριστικὸν τὸ μέτρον περὶ τῆς ἀναδείξεως ἑνὸς Βουλευτοῦ ἐκ τοῦ συνοικισμοῦ, ἀπαιτεῖται τὸ στοιχεῖον τῆς πληροφορίας περὶ τοῦ ποσοῦ τοῦ πληθυσμοῦ· τὸ ποσὸν τοῦ πληθυσμοῦ τὸ ἐξηκρίβωσεν ἡ Κυβέρνησις εἰς τὸ στάδιον τὸ προπαρασκευαστικὸν τῶν ἐκλογῶν, καὶ ἀπεφάνθησαν αἱ ἀρχαὶ αἱ τοπικαί, ὁ Νομάρχης, οἱ δήμαρχοι, τὰ δημοτικὰ Συμβούλια, ὅτι ἐκ τῶν ἐρευνῶν, αἱ ὁποῖαι συμφώνως μὲ τὸν νόμον ἐγένοντο πρὸς πληροφορίαν περὶ τοῦ πληθυσμοῦ, δηλαδὴ ἐκ τῆς ἀπογραφῆς, παρουσιάζεταί τι πλημμελές, τὸ πλημμελὲς τοῦ νὰ μὴ ἀπογραφῶσι πάντες οἱ ἀποτελοῦντες μέρος εἰς τὸν συνοικισμόν, ἀλλὰ μόνον οἱ τὴν ἡμέραν ἐκείνην εὑρεθέντες κάτοικοι, ὅπερ προῆλθεν ἐξ ἐσφαλμένης ἀντιλήψεως τῆς διατάξεως τοῦ Νόμου· ἐξ αὐτοῦ δὲ προέκυψεν ὁ μὴ ἀληθὴς πληθυσμός, ἐνῷ, ἐὰν τὸ πλημμελὲς αὐτὸ ἔλειπεν, ἡ ἀπογραφὴ ἤθελε παρουσιάσει τὸν ἀληθῆ πληθυσμόν. Ἐπειδὴ ὅμως ἐκ τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ὁ κ. Νομάρχης, κατὰ διαταγὴν βεβαίως τοῦ Ὑπουργείου, μεταβὰς ἐπὶ τόπου καὶ ἀντιληφθεὶς τὸν ἀληθῆ πληθυσμὸν, ἔλαβεν, ἐξάγεται, ὅτι ὑπάρχουσι 650 οἰκογένειαι......

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοιαύτην συζήτησιν δὲν ἔχομεν σήμερον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§8ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Πρόκειται περὶ εἰσαγωγῆς Νόμου.

§9ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶναι βεβαιωμένος ὁ ἀριθμός.

§10ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὁ πληθυσμὸς ὑπάρχει· ὁ Νομάρχης βεβαιοῖ τοῦτο.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἅμα τυπωθῇ τὸ Νομοσχέδιον, θὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§12ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑποβάλλω Νομοσχέδιον περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ δενδροκομείου, καὶ ἕτερον περὶ καθυστερούντων κληρωτῶν.

§13ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τὶ ἀπεφασίσθη κ. πρόεδρε;

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἅμα τυπωθῇ τὸ Νομοσχέδιον, θὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§15ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ὑποβάλλω Νομοσχέδιον περὶ τῆς κατὰ θάλασσαν δυνάμεως.

§16ΒΑΛΤΙΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.) Ὑποβάλλω Νομοσχέδιον, ὅπερ καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον εἶχε εἰσαχθῆ καὶ δὲν εἶχε συζητηθῆ περὶ...

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ὑπῆρχε πολὺ ἐργασία εἰς τὸ Τυπογραφεῖον τὸ Ἐθνικὸν, ἔδωσα εἰς ἰδιωτικὸν τυπογραφεῖον ἓν μέρος τῶν στενογραφημένων πρακτικῶν πρὸς ἐκτύπωσιν. Καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὰ νομοσχέδια, ἐὰν δὲν ἐτυπώθησαν ὅλα, τοῦτο δὲν ἀφορᾷ ἐμὲ, διότι τὸ Προεδρεῖον, ἅμα ὑποβάλλωνται, τὰ στέλλει εἰς τὸ τυπογραφεῖον.

§18ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὑποβάλλω εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφοράν τινα ἐμπόρων τοῦ Πειραιῶς, οἵτινες παραπονοῦνται διὰ τὸ ἀκόλουθον γεγονός. Τὴν 31 Ὀκτωβρίου ἔφθασαν εἰς τὸν λιμένα τοῦ Πειραιῶς φορτία μὲ γεώμηλα, ἅτινα, ἕνεκα τῆς κακοκαιρίας, δὲν ἠδυνήθησαν νὰ τὰ ἐκφορτώσωσιν οἱ κύριοι αὐτῶν, τὰ ἀφῆκαν δὲ εἰς τὰς λέμβους. Τὴν ἑπομένην ἡμέραν, 1 Νοεμβρίου, ἐξεδόθη ἐγκύκλιος, ἧς δυνάμει ἐμποδίσθη, ἕνεκα τῆς φυλλοξήρας, ἡ εἰσαγωγὴ τινῶν εἰδῶν ἐμπορευμάτων, μεταξὺ δὲ τούτων καὶ τῶν γεωμήλων. Οὕτω οἱ ἔμποροι ἠναγκάσθησαν νὰ ἀφήσουν ἐκτεθειμένα τὰ γεώμηλα εἰς τὸ ὕπαιθρον, νὰ τὰ ἀποστείλωσιν ὀπίσω εἰς τὴν Γαλλίαν, ὅπου ἔφθασαν ταῦτα σεσηπότα καὶ κατεστραμμένα, ὑποστάντες μεγάλας ζημίας. Τὸ νέον νομοσχέδιον ὁμιλεῖ περὶ τῶν ἀποζημιώσεων δι’ ἐκείνους, οἵτινες δύνανται νὰ ζημιωθῶσιν, ἕνεκα τῶν κατὰ τῆς φυλλοξήρας προληπτικῶν μέτρων. Τόσῳ δὲ μᾶλλον μοὶ φαίνεται, ὅτι οἱ ἀναφερόμενοι δικαιοῦνται εἰς τὴν ἀποζημίωσιν, ὅσῳ, ὡς ἰσχυρίζονται, ἐγκαίρως δὲν ἐγένετο ἡ περὶ τῆς ἀπαγορεύσεως εἰδοποίησις, ὅπως διατάξωσι τὴν ἀναβολὴν τῆς ἀποστολῆς αὐτῶν. Καὶ ἐν Γαλλίᾳ διετάχθη ἄλλοτε ἡ ἀπαγόρευσις, ἀλλ’ ὅμως πρὸ ἡμερῶν δέκα ἐγένετο ἡ δέουσα προειδοποίησις, ὅπως μὴ ζημιωθῶσιν οἱ τυχὸν διατάξαντες παραγγελίας ἔμποροι. Προσθέτω δὲ, ὅτι οἱ ἀναφερόμενοι σήμερον εἰς τὴν Βουλὴν ἔμποροι προέβησαν εἰς αἴτησιν θεραπείας, ἀλλ’ ὑποβάλλουσι τὴν ἀναφορὰν, ὅπως ἐν τῷ νόμῳ περιληφθῇ καὶ διάταξις περὶ ἀποζημιώσεως αὐτῶν, προληφθῇ δὲ οὕτω ὁ δικαστικὸς ἀγών.

§19ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ Ὑπουργεῖον πρὸ ἡμερῶν πολλῶν εἰδοποίησε ποῖα ἐμπορεύματα θέλουσιν ἐμποδισθῆ δι’ ἐγκυκλίου νὰ ἔλθωσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ εἶπεν, ὅτι αὐτὰ τὰ ἐμπορεύματα, ὅταν τὰ φέρουν, δὲν θέλουσι γείνει δεκτά. Τοῦτο ἐγένετο πρὸ 20 ἡμερῶν, πρὶν ἐκδοθῇ τὸ διάταγμα.

§20ΤΖΑΝΕΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, πρὸς τὴν ἐκπλήρωσιν τοῦ καθήκοντός μου ὡς ἀποτελοῦντος μέρος τοῦ κοινοβουλίου καὶ ὡς ἀντιπροσωπεύοντος τὴν ἐπαρχίαν Καλαμῶν καὶ τὸ Ἔθνος, φρονῶ δίκαιον, λυσιτελὲς καὶ συμφέρον, νὰ ὑποβάλω σπουδαῖόν τι νομοσχέδιον· τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τὸ συνοδεύω μετ’ ἐκθέσεως δικαιολογητικῆς, τὴν ὁποίαν θὰ παρακαλέσω πάντας τοὺς συναδέλφους ν’ ἀναγνώσωσιν· οἱ λόγοι, ἕνεκα τῶν ὁποίων εἰσάγω τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο, εἰσὶ σπουδαῖοι. Πάντες ὑμεῖς γινώσκετε, καὶ δὲν δύνασθε νὰ τὸ ἀρνηθῆτε, εἰς ποίαν ἐλεεινὴν κατάστασιν περιέστη τὸ σύστημα τὸ λεγόμενον ὁρκωτικόν. Κύριοι, ἀπεμπόλησις γίνεται εἰς τὰς Ἐπαρχίας τοῦ Κράτους τῆς λεγομένης ὁρκωτικῆς δικαιοσύνης· αὕτη εἶναι ἡ ἀφορμὴ, ἕνεκα τῆς ὁποίας λαμβάνω τὸ θάῤῥος μετ’ ἄλγους ψυχικοῦ νὰ εἰσαγάγω Νομοσχέδιον ἀφορῶν εἰς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο, ἀλλὰ καὶ ἐξ ἄλλου λαμβάνω τὸ θάῤῥος νὰ εἰσαγάγω τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο, διότι φρονῶ, ὅτι διὰ τούτου δὲν προσβάλλεται ἡ ἐλευθερία τοῦ τόπου, διότι αἱ ἐλευθερίαι, ἐὰν δὲν ἐξασκῶνται ἠθικῶς καὶ ὠφελίμως, τείνουσιν εἰς τυραννίαν, καὶ εἰσὶν ὅλως ἀνωφελεῖς. Εἰσάγω τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο, καὶ προσδοκῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ σύσσωμος θέλει τὸ ἀποδεχθῆ, ἅμα τὸ ἀναγνώσῃ, καὶ δὲν θέλω λάβει τὸν λόγον κατὰ τὴν συζήτησίν του, καθόσον ἐν τῇ ἐκθέσει τῇ δικαιολογητικῇ ἐκθέτω πάντα; τοὺς λόγους. Ἐκ τῆς ἐξακολουθήσεως, κύριοι, τῆς λεγομένης ὁρκωτικῆς δικαιοσύνης, ἐν ᾗ περιέστη καταστάσει, προῆλθον ἄπειρα ἄτοπα, διότι μετεχειρίσθησαν τὰ πλέον ἀνίερα μέσα, καὶ ἐξηχρείωσαν τὰς συνειδήσεις τῶν ἐνόρκων δικαστῶν, καὶ κατέστησαν τὰ Κακουργοδικεῖα τοιαῦτα, πρὸς ἐκπλήρωσιν εὐτελῶν καὶ μηδαμινῶν παθῶν, αὐτοὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες εὑρίσκουσι τὰ ἑαυτῶν συμφέροντα εἰς τὴν ἐξαχρείωσιν τῆς Δικαιοσύνης τῆς Πατρίδος των. (Ἀναγινώσκει τὸ Νομοσχέδιον καὶ παραδίδει αὐτὸ πρὸς τὸν κ. Πρόεδρον.)

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ.

§22ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὰ ὑποβαλλόμενα Νομοσχέδια παρὰ τῆς Κυβερνήσεως δὲν συνοδεύονται ὑπὸ ἐκθέσεων, περιεχουσῶν τὰς καταστατικὰς πληροφορίας, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἀναγκαῖαι πρὸς τὴν κατάληψιν καὶ ὑποστήριξιν αὐτῶν. Ἐκ τῶν Νομοσχεδίων τούτων διενεμήθη ἤδη τὸ περὶ φορολογίας τοῦ καπνοῦ, ὅπερ οὐδεμίαν ἔχει εἰσαγωγικὴν ἔκθεσιν. Ἐν τούτοις ἀπαιτοῦνται πολλαὶ πληροφορίαι, διὰ νὰ ἐκτιμηθῶσι δεόντως τὰ τοῦ νομοσχεδίου τούτου. Τὰς πληροφορίας ταύτας κατέγραψα ἐνταῦθα, καὶ εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ σημείωμα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ἡ Κυβέρνησις. Τὸ αὐτὸ δύναμαι νὰ εἴπω καὶ ὡς πρὸς τὸ ἕτερον Νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πρὸ μικροῦ ὑπέβαλεν ὁ κ. πρωθυπουργὸς περὶ τῶν κληρούχων τῶν τελευταίων ἐτῶν, τουτέστιν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ ὑποβληθῶσι καταστάσεις περὶ τῶν κληρούχων τῶν πέντε τελευταίων ἐτῶν, ἤτοι πόσοι κατετάχθησαν ἐξ ἑκάστης κλάσεως καὶ πόσοι καθυστέρησαν καθ’ ἕκαστον ἔτος.

§23ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Λαμβάνων ἀφορμὴν ἐκ τοῦ Νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Καλαμῶν κ. Τζάνες, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ὑπάρχουσιν ἐκκρεμεῖς ἐργασίαι ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῆς Δικαιοσύνης, αἱ ὁποῖαι νομίζω, ὅτι ἀπαιτοῦσιν αἱ ἀνάγκαι τοῦ Κράτους νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς τὴν Βουλήν. Πρώτη ἐργασία εἶναι ἡ γενομένη κατὰ τὸ 1874 ὑπὸ ἐπιτροπῆς ἀνωτέρων δικαστικῶν ὑπαλλήλων καὶ ἄλλων νομομαθῶν περὶ τοῦ ὁρκωτικοῦ συστήματος, κατὰ τὴν ὁποίαν τροποποιεῖται ὁ ὑπάρχων νόμος συμφώνως πρὸς τὸν τελευταῖον Γαλλικὸν Νόμον, ληφθέντος ὑπ’ ὄψιν καὶ τοῦ νέου Ἰταλικοῦ νόμου, καὶ κατὰ τὰς ὑπὸ τῆς παρ’ ἡμῖν ἐφαρμογῆς καταδειχθείσας ἀνάγκας. Δευτέρα ἐργασία εἶναι ἡ τοῦ σχεδίου Ἀστικοῦ Κώδηκος, τοῦ ὁποίου, νομίζω, ἡ ἀνάγκη εἶναι ἐπείγουσα· διότι εἶναι γνωστὸν εἰς πάντας, ὅτι ἔχομεν νόμους, τοὺς ὁποίους οἱ πλεῖστοι ἀγνοοῦσι, πολλάκις δὲ καὶ αὐτοὶ οἱ νομομαθέστεροι δὲν δύνανται νὰ ἑρμηνεύσωσιν.

§24Θ. ΖΕΡΒΟΣ. Ὁ Κώδηξ εἶναι τὸ μᾶλλον κατεπεῖγον.

§25ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὑποβάλλω Νομοσχέδιον περὶ μονιμότητος τῶν δημοσίων ὑπαλλήλων. (Τὸ ἀναγινώσκει.)

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§27ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι, γνωστὸν εἶναι, ὅτι εἰς ὅλα τὰ κράτη τῆς ὑφηλίου, ὅταν μία ἐπαρχία ὑποστῇ δυστυχίαν τινὰ ἐξ ἀνωτέρας δυνάμεως, ἤτοι ἐκ θεομηνίας, λόγου χάριν, ἐκ πλημμύρας, ἐπιζῳοτίας καὶ καθεξῆς, ἐπέρχεται ἀρωγὸς οὐ μόνον ἡ ἐπικράτεια, εἰς ἣν ἡ χώρα αὐτὴ ἀνήκει, ἀλλὰ καὶ ἄλλαι ἐπικράτειαι καὶ ἔθνη. Σήμερον μάλιστα τὰς φιλανθρώπους τάσεις ἅπασα ἡ οἰκουμένη δεικνύει, καὶ ἡμεῖς πολλάκις ἐδείξαμεν τὴν τοιαύτην τάσιν μάλιστα πρὸς πολλὰ μακρὰν ἡμῶν δυστυχήσαντα. Τί δὲ συνέβη ἐγγύτατα ἡμῶν; Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τροιζηνίας ἐπῆλθε καταστροφή. Ἡ ἐπαρχία τῆς Τροιζηνίας, τὴν ὁποίαν ἠκούομεν ἀπὸ τοῦ 1824, ὅτε συνεκροτοῦντο ἐκεῖ ὑπὸ τὰς λεμονέας ἐθνικαὶ συνελεύσεις, ὅτι κατεστολίζετο ἀπὸ λεμονόδενδρα, σήμερον εἶναι ἡ ἔρημος Σαχάρα· τὰ δάση ἐκεῖνα τὰ ἐπ’ αἰῶνας καλύπτοντα τὴν γῆν καὶ ἐπὶ τοῦ ἐδάφους; τῶν ὁποίων ἀκτὶς ἡλίου δὲν ἔπιπτεν ἕνεκα τοῦ φυλλώματος, σήμερον μετεβλήθησαν εἰς ἀγροὺς ἐρήμους, ἡλιοκαύστους· δὲν δύνασθε νὰ γνωρίσητε ἐάν ποτε καὶ ποῦ ὑπῆρχον τοιαῦτα δάση. Τὰ περιβόλια λοιπὸν κατήντησαν, κύριοι, ἔρημα· ἀλλὰ πολλὰ τῶν περιβολίων τούτων ἦσαν βεβαρυμένα μὲ χρέη πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν, εἰς τὴν πληρωμὴν τῶν δόσεων τῆς ὁποίας ἐπῆλθε καθυστέρησις, διότι οὔτε εἰσοδήματα ἔδιδον τὰ κτήματα αὐτά, καὶ διότι ἦσαν βιασμένοι οἱ κάτοικοι ν’ ἀνανεώσωσιν αὐτὰ διὰ νέας φυτείας, καὶ ἐπελθούσης τῆς καταστροφῆς, οἱ ἄνθρωποι προέβησαν εἰς ἐμφυτεύσεις δι’ ἁδρῶν δαπανῶν νέων δένδρων. Ἀλλὰ ἡ Τράπεζα ἡ Ἐθνική, εἰς οὐδεμίαν ὄψιν λαμβάνουσα τὸ δυστύχημα τὸ ἐπελθὸν, ἐκοινοποίησεν ἐπιταγὰς καὶ ἐξεποίησε τὰ κτήματα αὐτά, τῶν ὁποίων ἡ σημερινὴ ἀξία, διὰ νὰ ἐπικαλεσθῶ ἓν παράδειγμα πρόχειρον, πολὺ ἠλαττώθη. Ὁ κ. Κουμουνδοῦρος ἠγόρασεν ἓν κτῆμα τῆς Μονῆς δι’ ἑκατὸν χιλιάδας δραχμῶν, μετὰ δὲ τὴν καταστροφὴν τὸ κτῆμα αὐτὸ ἐξεποιήθη διὰ 15,000 δραχμῶν. Καὶ σήμερον, ἐὰν ἐκποιηθῶσι τὰ κτήματα, εἰς κτῆμα 50,000 δραχμῶν δὲν θὰ προσφερθῇ τιμὴ πλέον τῶν 5,000 δραχμῶν. Ἀλλὰ ἡ Τράπεζα μὴ πληρωνομένη ἐγκαίρως τοὺς τόκους προβαίνει εἰς τὴν ἐκποίησιν τῶν κτημάτων, καὶ οὕτως ἀναγκάζονται οἱ ἰδιοκτῆται ἢ νὰ δανείζωνται νὰ πληρώσωσι τὸν τόκον εἰς τὴν τράπεζαν, καὶ οὕτω πληρόνουσιν ἄλλον τόκον, ἢ μὴ δυνάμενοι νὰ πράξωσι τοῦτο, στεροῦνται τῶν κτημάτων των. Γνωρίζω, ὅτι τὸ νομοθετικὸν Σῶμα δὲν δύναται εἰς τῆς Τραπέζης τὸ ἐσωτερικὸν νὰ ἐπιβληθῇ· ἀλλὰ μία ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἀρκεῖ, νομίζω, ὅπως ἡ Κυβέρνησις συστήσῃ τὴν ἐπιείκειαν εἰς τὴν Τράπεζαν ὡς πρὸς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, ὅπως φανῇ ἐπιεικὴς καὶ ἀναστείλῃ ἐπὶ πενταετίαν τὰς καταδιώξεις, ἕως οὗ τὰ κτήματα μετὰ τὴν ἀνανέωσιν ἔλθωσιν εἰς κατάστασιν νὰ ἐπαρκέσωσιν εἰς τὰς δαπάνας αὐτῶν τῶν κτημάτων καὶ ἑνὸς μικροῦ χρεωλυσίου πρὸς τὴν τράπεζαν, καὶ ἡ φιλανθρωπία καὶ τὸ ἐθνικὸν συμφέρον ἐπιβάλλει τοῦτο. Ὅτι δὲ ἡ φιλανθρωπία τὸ ἐπιβάλλει, κρίνω περιττὸν νὰ τὸ καταδείξω, θὰ καταδείξω ὅμως τὸ ἕτερον, ὅπερ εἶναι καὶ συμφέρον τοῦ δημοσίου. Ἐκ τῆς ἐπαρχίας ταύτης τὸ δημόσιον ἐλάμβανε 50,000 δραχ. κατ’ ἔτος, σήμερον ὅμως δὲν ὠφελεῖται τίποτε, ὅταν ὅμως δυνηθῶσιν οἱ ἰδιοκτῆται ν’ ἀνανεώσωσι τὰ κτήματά των, πάλιν θὰ ἀπολαμβάνωσιν, ἐνῷ, ἐὰν κατακυρωθῶσιν εἰς τὴν Τράπεζαν, ἡ Τράπεζα δὲν θὰ δύναται νὰ τὰ διατηρήσῃ νὰ ἐμφυτεύσῃ, καὶ τοιουτοτρόπως καὶ ἡ Τράπεζα θέλει ζημιωθῇ καὶ τὸ Ἔθνος, οἱ δὲ πολῖται θὰ ὑποκύψωσιν εἰς πειρασμούς βεβαίως δὲν ἐννοῶ, ὅτι τὸ ἔγκλημα θὰ τοὺς παρασύρῃ, ἀλλὰ θὰ ἦναι ἡ κατάστασις αὐτῶν οὐχὶ εὐάρεστος. Παρακαλῶ λοιπὸν, ὅπως ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ, ἵνα ἡ Κυβέρνησις συστήσῃ εἰς τὴν Τράπεζαν μίαν ἐπιείκειαν καὶ ἀναστολὴν ἐπὶ 5 ἔτη.

§28ΤΙΝΕΣ. Πῶς θ’ ἀναμιχθῇ ἡ Κυβέρνησις;

§29ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τὸ εἶπον καὶ προηγουμένως, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ νομοθετήσωμεν, ἀλλὰ ἁπλῶς ἡ Κυβέρνησις νὰ συστήσῃ τὴν ὑπόθεσιν.

§30ΤΙΝΕΣ. Τί σχέσιν ἔχει ἡ Κυβέρνησις;

§31ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε Μπουφίδη, σεῖς διὰ τὴν Ἐπαρχίαν σας φροντίζετε.

§32ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἡ ἐπαρχία μου δὲν ζητεῖ τίποτε· ἡμεῖς πληρόνομεν ἐξ ἰδίων καὶ πάλιν εὑρίσκομεν ἐμπόδια.

§33ΚΟΡΙΖΗΣ. Διὰ τὸν δῆμον τῶν Ἀθηνῶν πληρόνει τὸ δημόσιον..... (θόρυβος).

§34ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Σήμερον ἀνέγνωσα εἰς μίαν ἐφημερίδα, εἰς τὸν Κόσμον τοῦ Πειραιῶς, ὅτι πρόκειται ἡ Ἀμφιτρίτη ν’ ἀποσταλῇ εἰς μακρυνὸν μέρος νὰ καθαρισθῇ, καὶ θὰ δαπανηθῇ πρὸς τοῦτο ἥμισυ ἑκατομμύριον τοὐλάχιστον· φρονῶ, ὅτι τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ ληφθῇ, πρὶν ἢ ψηφισθῇ ὁ προϋπολογισμὸς καὶ διευκρινισθῇ ἡ θέσις τῆς Ἑλλάδος ἐξωτερικῶς, διότι τὸ πλοῖον αὐτὸ δὲν παρέχει χρησιμότητα εἰς τὸ ναυτικὸν, εἶναι σαθρὸν, εἶναι δὲ τόσον καταβροχθιστικὸν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὥστε δι’ ἓν ταξείδιον ἀπὸ Πειραιῶς εἰς Πεταλιοὺς ἐξοδεύονται 10–12 χιλιάδες φράγκα, ἐνῷ ἄλλο πλοῖον θὰ ἐδαπάνα μόνον δύο χιλιάδας δραχμάς· κατὰ τοῦ πλοίου, κύριοι, αὐτοῦ ἀπεφάνθη, νομίζω, καὶ ἐπιτροπὴ ἐξ ἀξιωματικῶν τοῦ Βασιλ. Ναυτικοῦ, καὶ εἶναι πρόδηλον, ὅτι εἰς μάτην θὰ δαπανηθῶσιν αἱ 500,000 δραχμαί. Ἐκτὸς δὲ τούτου, κύριοι, παρουσιάζει τὸ ἀτόπημα, ὅτι ἕνεκα τῆς προσορμίσεώς του ἐν Πειραιεῖ δεσμεύει τὸ τρίτον τοῦ λιμένος Πειραιῶς, τόσον εἶναι ἐπίμηκες (ἱλαρότης.) Ὑπάρχουν παράπονα ὅλων τῶν ναυτιλλομένων, διότι, ὅταν στρέφῃ τὸ πλοῖον, μεταβαλλομένου τοῦ ἀνέμου, καταλαμβάνει μίαν εὐρυτάτην περιφέρειαν (γέλως). Μὴ γελᾶτε, κύριοι· εἶναι ζητήματα σπουδαῖα, τὰ ὁποῖα ἀποῤῥοφοῦν τὸ αἷμα τοῦ Ἕλληνος· εὑρισκόμεθα εἰς τὸ χεῖλος τοῦ βαράθρου, τὸ ὁποῖον, ἂν δὲν σκάπτεται ἐξωτερικῶς, σκάπτεται ἐσωτερικῶς. Δεύτερον, κύριοι, σχετικὸν μὲ τοῦτο εἶναι ἕτερον ζήτημα· εἶναι ἡ διατήρησις πρὸς ζημίαν τοῦ Δημοσίου Ταμείου τῆς Σχολῆς τῶν Ναυκλάστρων· ὑπάρχουν τέσσαρες Καθηγηταὶ, μηχανικὸς Ἄγγλος, ἑξήκοντα ναῦται, ἡ δαπάνη ἀναβαίνει εἰς 50,000 δρ. κατ’ ἔτος ἄνευ οὐδεμιᾶς ὠφελείας, ὅλον αὐτὸ τὸ προσωπικὸν εἶναι ἀργόν, μισθοδοτοῦνται οἱ ναῦται διὰ νὰ χρησιμεύωσιν ὡς ὑπηρέται εἰς τὰς οἰκίας τῶν ἀξιωματικῶν· τὰ θεωρεῖτε μικρὰ αὐτὰ τὰ πράγματα; Θὰ ἦτο συντελεστικώτερον, ἂν ἐπέμπετο εἷς ἀξιωματικὸς μορφωμένος εἰς τὴν Εὐρώπην, ὅπου αἱ τοιαῦται παιδεῖαι εἶναι ὑψωμέναι, ὅπου νὰ μορφωθῇ καὶ νὰ ἦναι ἐνήμερος εἰς τὴν πρόοδον τῶν Ναυκλάστρων, ἐνῷ σήμερον ἐπρομηθεύθημεν δι’ ἑκατὸν ἔτη ὑλικὸν διὰ Ναύκλαστρα καὶ τορπίλλας, ἐνῷ πιθανὸν, ὅτε θὰ τὰ μεταχειρισθῶμεν, νὰ γίνηται ὁ πόλεμος δι’ ἀεροστάτων. Διὰ νὰ σᾶς παραστήσω δὲ τὴν ἀτέλειαν τῆς σχολῆς, ὅτι στερεῖται ὕψους καὶ νοημοσύνης, φέρω εἰς ἀπόδειξιν τὸ ὅτι δὲν ἠδυνήθησαν οὔτε ὄνομα εὔφημον νὰ εὕρωσι διὰ τὰς torpilles, καὶ τὰς ὠνόμασαν ναύκλαστρα, δὲν τὰς ὠνόμαζον τὰς μὲν τορπιλλοφόρους νηωλέτιδας, τὴν δὲ torpille νηολόνθην. Βλέπετε λοιπόν, ὅτι καὶ εἰς τοῦτο ἀπέτυχον, καὶ μεταχειρίζονται καὶ τὴν μιξοβάρβαρον λέξιν τορπιλλοφόρους, διότι δὲν ἠδύναντο νὰ εἴπωσι ναυκλαστροφόρους. Ἐκ τούτου κατανοεῖτε, ὅτι ὅλα ταῦτα εἶναι μία στάκτη εἰς τὰ ὄμματα τοῦ κοινοῦ καὶ οὐδὲν ἕτερον· ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ Βουλὴ θέλει περὶ αὐτῶν τῶν ἀντικειμένων σπουδαιότερον σκεφθῆ. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς Ἀμφιτρίτης φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ λάβῃ ἀπόφασιν ν’ ἀνασταλῇ ἡ ἀποστολὴ αὐτῆς, ὅπως μὴ γείνῃ ματαία δαπάνη.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπεστάλησαν, κύριοι, τὰ πρακτικὰ τῆς ἐπαναληπτικῆς ἐκλογῆς Κραναίας, καὶ θὰ γείνῃ ἤδη ἡ κλήρωσις τοῦ τμήματος, εἰς τὸ ὁποῖον θὰ σταλῇ. Γενομένης κληρώσεως, ἔλαχεν ἡ ἐκλογὴ εἰς τὸ ὄγδοον τμῆμα.

§36ΔΟΥΜΑΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς διαφόρους ἀναφορὰς τῶν ἐμπόρων τοῦ Ἐμπορικοῦ Ἐπιμελητηρίου Σύρου περὶ τῆς ἀνεπαρκείας τῶν ἀποθηκῶν τῆς διαμετακομίσεως. Τὰ ἐμπορεύματα, Κύριοι, ἕνεκα τούτου, εἶναι ἐκτεθειμένα εἰς τὸ ὕπαιθρον καὶ λίαν στενοχωρημένα εἰς μικρὰς ἀποθήκας, ὅπου καταστρέφονται· εἶναι ἄδικον, ἐνῷ τόσα πληρώνουσιν οἱ ἔμποροι, νὰ μὴ ἔχωσι τὰ ἐμπορεύματά των, ἤτοι τὴν περιουσίαν των ἐξησφαλισμένην. Ὁ Τελώνης ἐν Σύρῳ κατέχει διὰ τὴν οἰκογένειάν του ὀκτὼ δωμάτια, ἐνῷ ὑπάρχει τοιαύτη ἔλλειψις χώρου πρὸς τοποθέτησιν τῶν ἐμπορευμάτων. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ διατάξῃ οὐχὶ νὰ ἀπέλθῃ ἐκεῖθεν, ἀλλὰ νὰ παραχωρήσῃ τὰ τρία δωμάτια νὰ χρησιμεύωσιν ὡς ἀποθῆκαι. Παρακαλῶ, κύριοι, τὴν Κυβέρνησιν νὰ μελετήσῃ τὸ ζήτημα, ὥστε, ὅταν ἔλθῃ ὁ προϋπολογισμὸς, νὰ φέρῃ τὴν ἀναγκαίαν πίστωσιν πρὸς συμπλήρωσιν τῶν ἀποθηκῶν τῆς διαμετακομίσεως Σύρου. Θὰ παρακαλέσω καὶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τὴν διόρθωσιν τῆς μιᾶς καὶ μόνης ἐπαρχιακῆς ὁδοῦ, ἣν ἔχει ἡ Σύρος, ἡ ὁποία ἄρχεται ἀπὸ τὰς ἀποθήκας τῆς διαμετακομίσεως καὶ φθάνει εἰς τὴν πόλιν· ἔχει ἀνάγκην δαπάνης πεντακοσίων μέχρι χιλίων δραχμῶν.

§37ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§38ΔΟΥΜΑΣ. Ἡ ὁδὸς αὕτη εἶναι ἀδιάβατος, καὶ ὑποφέρουν οἱ ἄνθρωποι μεταφέροντες τὰ ἐμπορεύματα. Συγχρόνως παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν τὸ παραλλήλως τῆς ὁδοῦ ταύτης οἰκόπεδον, ὅπερ ἐξέθηκε τοσάκις εἰς δημοπρασίαν καὶ δὲν ἠγοράσθη, ἀντὶ νὰ ἐπαναλάβῃ τὴν δημοπρασίαν, νὰ παραχωρήσῃ αὐτὸ εἰς τὸν Δῆμον, ὅστις τὸ ἀναλαμβάνει μὲ τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μολώσῃ ὅλον αὐτὸ τὸ μέρος, καὶ οὕτως ἡ ὁδὸς εὐρύνεται καὶ ἐμπορεύματα προσωρινῶς δύνανται νὰ μένωσι. Παρακαλῶ τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰς προτάσεις μου ταύτας, διότι ἀποβλέπουσι σπουδαῖα συμφέροντα καὶ τοῦ κοινοῦ καὶ τοῦ δημοσίου.

§39ΚΟΡΙΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ὁ κ. πρωθυπουργὸς εἶναι ἐν γνώσει τῆς καταστροφῆς, ἡ ὁποία ἐπῆλθεν εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Τροιζηνίας εἰς τὰς λεμονέας· θὰ παρακαλέσω λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ ὑποβάλῃ νομοσχέδιον, ὅπως ἐπέλθῃ ἀρωγὸς εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Τροιζηνίας, διότι οὕτω καὶ τὸ Δημόσιον ζημιοῦται.

§40ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (πρωθυπουργός). Ἡ κατάστασις τοῦ Πόρου εἶναι ἐλεεινή, δὲν εἶναι δὲ σπουδαῖον καὶ συντελεστικὸν ὅ,τι ζητεῖ ὁ κ. Βουλευτὴς Τροιζηνίας. Ἔχομεν, κύριοι, αἰτήσεις νὰ προμηθεύσωμεν δάνειον, ἵνα ἀγοράσωσι νέα δένδρα καὶ φυτεύσωσιν.

§41ΚΟΡΙΖΗΣ. Ὄχι δάνειον· νὰ μᾶς δώσητε τὰ δένδρα, καὶ ἡμεῖς τὰ φυτεύομεν.

§42ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Εἶπον δάνειον, διότι αὐτὸ εἶχον εἰς τὸν νοῦν μου. Οἱ κάτοικοι ἐζήτησαν βοήθειαν μέχρις ἑξήκοντα χιλιάδων δραχμῶν, ὅπως ἀγοράσουν δένδρα. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι τὸ πολὺ, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ κάμῃ τὸ ἔθνος, εἶναι νὰ ἐγγυηθῇ, ὅπως αὐτοὶ δανεισθῶσιν· ἀλλὰ νὰ δανείσῃ τὸ ἔθνος, ὅπως ζητοῦσι, τὸ θεωρῶ σήμερον δύσκολον.

§43ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὅλαι αἱ Ἐπαρχίαι πάσχουν.

§44ΚΟΡΙΖΗΣ. Θέλομεν δένδρα, ὄχι χρήματα.

§45ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὰ δένδρα εἶναι χρήματα. Δὲν δυνάμεθα ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ πράξωμεν, εἰμὴ ὅ,τι ἐπράξαμεν καὶ εἰς ἄλλας ὁμοίας περιστάσεις.

§46ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Βεβαίως δὲν θ’ ἀπαντήσω εἰς ὅσα ἀπὸ τοῦ βήματος εἶπεν ὁ βουλευτὴς Τροιζηνίας, διότι δὲν πρόκειται περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ. Διαψεύδω ὅμως μὲ τὸν ἐπισημότερον τρόπον, ὅτι ἐκ τῶν πληρωμάτων τοῦ Βασιλικοῦ στόλου ὑπηρετεῖ τις ὡς ὑπηρέτης.

§47ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν ἐννοῶ, ὅτι ὑπηρετεῖ μὲ τὸ βιβλίον τῆς διοικητικῆς ἀστυνομίας.

§48ΤΖΑΝΕΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ μᾶς εἴπῃ ποίας εἰδήσεις ἔχει περὶ τῆς πυρκαϊᾶς τῆς λυμαινομένης τὴν πόλιν τῶν Καλαμῶν· καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης, καθ’ ἃς ἔχω εἰδήσεις, μανθάνω, ὅτι ἀπετεφρώθη μέγα μέρος ἀπὸ τῆς χθὲς νυκτὸς, καὶ ἐξακολουθεῖ ἡ πυρκαϊὰ μέχρι τοῦδε· ἀπετεφρώθη ἓν ὁλόκληρον τετράγωνον. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔλθῃ ἀρωγὸς εἰς τοὺς παθόντας· ἡ οἰκογένεια Ἀναγνωσταρᾶ ἔμεινε μόνον μὲ τὸ ὑποκάμισον· ἀπετεφρώθησαν τέσσαρα ὑποδηματοποιεῖα, δύο ζαχαροπλαστεῖα καὶ ἄλλα οἰκήματα· καὶ ἐκ τούτου ἔπαθον πολλοὶ ἐργοστασιάρχαι, οἷον ὁ Κουρκουτᾶς, ὁ Καρβελᾶς καὶ οἱ Παπαζαφειρίου καὶ πολλοὶ ἄλλοι.

§49ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ ληφθῇ πρόνοια.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐτυπώθησαν καὶ διενεμήθησαν πολλὰ νομοσχέδια. Παρακαλῶ λοιπὸν ν’ ἀποφασισθῇ ἂν θὰ σταλῶσιν εἰς τὰς ἁρμοδίας ἐπιτροπὰς, ἢ θὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§51ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ τυπωθῶσιν ὅλα πρότερον, καὶ ἔπειτα ἀποφασίζομεν.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις· νὰ σταλῶσιν εἰς τὰς ἐπιτροπάς. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Πρῶτον ἀντικείμενον εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς περὶ τῶν προμηθειῶν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§53ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Κύριοι βουλευταί. Πρώτην φορὰν ἀνέρχομαι εἰς τὸ βῆμα, καὶ πρώτην φορὰν θὰ πραγματευθῶ περὶ ὑποθέσεως λίαν σπουδαίας. Εἶμαι στρατιώτης, δὲν εἶμαι ῥήτωρ, θὰ ζητήσω οὕτω τὴν ἐπιείκειάν σας, ἂν ὑποπέσω εἰς λάθη· ἐν τούτοις μὲ ἐνθαῤῥύνει ἡ ὑπόθεσις, διότι τὰ πράγματα εἶναι αὐταπόδεικτα καὶ ἡ ἀλήθεια εἶναι φανερά. Ὅλοι ἐνθυμεῖσθε, ὅτι τὴν 11 Ἰανουαρίου 1878, ἤτοι μετὰ τὴν πτῶσιν τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως, ἐσχηματίσθη Κυβέρνησις ὑπὸ τὴν Προεδρείαν τοῦ ἐντίμου καὶ νῦν Προέδρου τῆς Κυβερνήσεως κ. Κουμουνδούρου. Εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἐκεῖνο προσελήφθη Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁ κ. Σωτήριος Πετιμεζᾶς. Εἰς τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις, εἰς ἃς εὑρέθη ἡ πατρὶς τότε, ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἐξουσιοδότησε τὴν Κυβέρνησιν, καὶ πολλαὶ πιστώσεις ἐδόθησαν διὰ τὴν προετοιμασίαν τοῦ Ἔθνους, καὶ πρὸ πάντων εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅπως προμηθεύσῃ πολεμοφόδια, διπυρίτην καὶ ἀρβύλας. Μετὰ τὴν προμήθειαν καὶ κατὰ τὴν προμήθειαν, πολλὰ διεδόθησαν εἰς τὴν κοινωνίαν, καὶ ὅλος ὁ κόσμος ἔμαθεν, ὅτι ὁ τρόπος τῆς προμηθείας τῶν πραγμάτων αὐτῶν δὲν ἐγένετο, ὡς ὤφειλε, κατὰ τοὺς κειμένους νόμους, καὶ τοῦτο ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς τὴν κοινωνίαν νὰ κρίνῃ τὸν τότε Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅστις δὲν συνεμορφώθη μὲ τοὺς νόμους. Πρὸ πάντων δὲ ἀξιωματικοί τινες, προσκεκολλημένοι εἰς τὴν ἐν Παρισίοις Ἑλληνικὴν Πρεσβείαν, διέδωκαν, ὅτι ὁ τρόπος τῶν προμηθειῶν ἐγένετο ὅλως διόλου ἰδιοῤῥύθμως. Ἡ ἀντιπροσωπεία τοῦ Ἔθνους τότε ἐπελάβετο τῆς ὑποθέσεως, καὶ πρῶτος ὁ βουλευτὴς Οἰτύλου κ. Μαυρομιχάλης ἀνελθὼν ἐπὶ τοῦ βήματος κατέκρινε τὰς προμηθείας, αἵτινες ἐγένοντο παρὰ τοῦ Ὑπουργοῦ. Ὁ κ. Μαυρομιχάλης ἐν ἀρχῇ ἐζήτησε τὴν κατάθεσιν διαφόρων ἐγγράφων, εἶτα δὲ εἶπε τὰ ἑξῆς, «συνεπὴς πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν (ἀναγινώσκει τὰ πρακτικά). Μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Μαυρομιχάλη, πολλοὶ καὶ διάφοροι βουλευταὶ ἔφερον τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, πολὺς δὲ λόγος ἐγένετο τότε περὶ μιᾶς συναλλαγματικῆς 37,000 φράγκων, ἥτις ἐστάλη ἐπ’ ὀνόματι τοῦ νῦν ἀποστράτου ταγματάρχου Ῥοδίου καὶ ἥτις ἔχει σχέσιν μεγάλην μὲ τὰς προμηθείας. Ἐζήτησα παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης νὰ μᾶς εἴπῃ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκεται ἡ ἀνάκρισις, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν μᾶς εἶπεν οὐδέν· οὐχ ἧττον ἐγὼ χρεωστῶ νὰ εἴπω ὅ,τι διαδίδεται, καὶ ἂς φέρῃ τὰ ἔγγραφα νὰ μὲ διαψεύσῃ. Ἡ συναλλαγματικὴ ἐκείνη ἐστάλη λόγῳ προμηθείας παρὰ τοῦ ἐργολάβου τοῦ ἐν Παρισίοις διὰ τὰς ἀρβύλας· ἀλλὰ κύριοι, δὲν πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν τώρα περὶ τῶν καταχρήσεων τῶν γενομένων, ἀλλ’ ἂν ἡ ἐπιτροπὴ, ἥτις ἐπελήφθη τῆς ὑποθέσεως, εἶχε δίκαιον νὰ ἀποφασίσῃ, ὅτι αἱ προμήθειαι αἱ γενόμεναι δὲν ἐγένοντο, ὡς ἔπρεπε νὰ γείνωσι. Πρῶτον ἄρχομαι ἀπὸ τὰς ἀρβύλας· θὰ ἀκολουθήσω τὴν ἐναντίαν διεύθυνσιν ἐκείνης, ἣν ἠκολούθησεν ὁ κ. Πετιμεζᾶς. Ἐπὶ τῆς Οἰκουμενικῆς Κυβερνήσεως ὁ λίαν ἔντιμος Ὑπουργὸς τότε κ. Ζυμβρακάκης παρήγγειλε κατ’ ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου νὰ κατασκευασθῶσιν εἰς τὴν Γαλλίαν 10,000 ζεύγη ἀρβυλῶν σύμφωνα μὲ τὸ συμφωνητικὸν καὶ μὲ τὸ δεῖγμα, τὸ ὁποῖον ἔστειλεν εἰς τὴν πρεσβείαν, παρήγγειλε δὲ συγχρόνως νὰ ἐπιτηρῇ ἡ πρεσβεία τὸν ἐργολάβον, ὥστε νὰ ἐκτελέσῃ σύμφωνα μὲ τὸ δεῖγμα τὴν ἐργασίαν, ἡ δὲ πρεσβεία ἐπεφόρτισεν ἀξιωματικὸν νὰ ἐπιτηρῇ τὸν ἐργολάβον. Ἀλλὰ μετὰ τὴν πτῶσιν τοῦ κ. Ζυμβρακάκη, ὅτε ἦλθεν ὁ κ. Πετιμεζᾶς Ὑπουργὸς, ὁ ἐργολάβος, συνεννοούμενος ἀπ’ εὐθείας μὲ αὐτόν, χωρὶς ὁ κ. Πετιμεζᾶς νὰ ἔχῃ τὴν ἄδειαν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ὡς θέλω σᾶς ἀποδείξει ἀπὸ τὰ πρακτικὰ, ἔρχεται, λέγω, ὁ ἐργολάβος εἰς συνεννόησιν, καὶ τοῦ προτείνει νὰ τῷ χορηγήσῃ 10,000 ζεύγη ὑποδημάτων, τὰ ὁποῖα αὐτὸς εἶχε κατεσκευασμένα, καὶ τὰ ὁποῖα εἶχον ὀλιγωτέραν τιμήν. Ἰδοὺ ἡ ἐπιστολὴ τοῦ ἐργολάβου πρὸς τὸν κ. Πετιμεζᾶν. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἐπιστολὴ τοῦ ἐργολάβου). Ὁ κ. Πετιμεζᾶς τότε ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, χωρὶς νὰ ζητήσῃ τὴν γνώμην τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἔρχεται εἰς ἄμεσον συνεννόησιν μὲ τὸν ἐργολάβον, καὶ τηλεγραφικῶς λέγει νὰ τῷ πέμψῃ τὰς 10,000 ζεύγη. (Ἀναγινώσκει.) Πρὶν ἐκθέσω τὰ καθέκαστα αὐτῆς τῆς ὑποθέσεως, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ κάμω μίαν μικρὰν παρέκβασιν. Ὁ κ. Δούμας, βουλευτὴς Σύρου, καὶ τότε ἠρώτησεν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸν κ. Πετιμεζᾶν περὶ τῶν διαδιδομένων, ὅτι παρήγγειλεν ἀρβύλας εἰς Παρισίους· ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἀπαντῶν λέγει, ὅτι οὐδὲ ἓν ζεῦγος ἐπρομήθευσεν, ἐνῷ ἀποδεικνύεται, ὅτι ἐπρομήθευσε 10,000. (Ἀναγινώσκει τὰ πρακτικά.) Ἐννοεῖτε, ὅτι ταῦτα εἶναι ἀληθῆ, διότι εἶναι εἰς τὰ πρακτικὰ γραμμένα· καὶ μ’ ὅλα ταῦτα ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἀρνηθεὶς ἐνώπιον τοῦ Κοινοβουλίου τὴν προμήθειαν τῶν ἀρβυλῶν αὐτῶν, ἔγραφεν εἰς τὸν Godillot νὰ τοῦ πέμψῃ τὰς ἀρβύλας. Τώρα δὲν θέλω νὰ ἐξετάσω ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα, διότι δὲν εἶμαι δικηγόρος· ἔρχομαι μόνον νὰ εἴπω περὶ τῆς ποιότητος τῶν σανδαλίων, τὰ ὁποῖα διανεμηθέντα εἰς τὸν στρατὸν ἐγέννησαν πλῆθος παραπόνων, διότι ἦσαν κακῆς ποιότητος. Διὰ νὰ ἐπιφέρουν ὅμως μίαν ἰσοῤῥοπίαν, τὰ ἀνέμιξαν μὲ τὰς καλὰς ἀρβύλας, τὰς προμηθευθείσας παρὰ τοῦ Κ. Ζυμβρακάκη, διὰ τοῦτο μερικοὶ τὰ εὗραν καλὰ, διότι ἔτυχε νὰ λάβουν ἀπὸ τὰ πρῶτα, τὰ ὁποῖα ἦσαν καλλίστης ποιότητος, καὶ βεβαίως οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἀποφανθέντες, ὅτι ἦσαν καλὰ, εἶχον δίκαιον. Ἀλλὰ τὰ σανδάλια τῆς δευτέρας προμηθείας ἦσαν κακῆς ποιότητος, καὶ δὲν διετηρήθησαν οὔτε ἕξ ἡμέρας, καθὼς λέγει καὶ ἡ ἐπιτροπὴ, διότι δὲν ἦσαν ἐῤῥαμμένα, ἦσαν μόνον καρφωτὰ, καὶ καθὼς ἐξεκαρφώθησαν, κατέπεσαν οἱ πάτοι. Ἀφίνω δὲ εἰς ἕκαστον νὰ κρίνῃ τί συνέβη διὰ τὴν προμήθειαν τῶν ἀρβυλῶν, καὶ ἂν ὅλα αὐτὰ τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο, ἐγένοντο συμφώνως μὲ τοὺς κειμένους νόμους, καὶ ἡ ἐπιτροπὴ δὲν εἶχε δίκαιον νὰ εἴπῃ, ὅτι κακῶς ἐγένοντο. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὸν διπυρίτην, ὅλοι τὸν εἴδομεν εἰς ποίαν κατάστασιν ἦτον, ἐὰν δὲ ἀναγνώσητε καλῶς τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, θέλετε ἰδεῖ πόσα ἐμπερδεύματα ἐγένοντο εἰς αὐτὴν τὴν ὑπόθεσιν, εἶναι λαβύρινθος ἀδιέξοδος· ἐδῶ παρουσιάσθησαν ἐργολάβοι, οἱ ὁποῖοι ἔδωκαν ὀλιγώτερον, ὕστερον δὲν ἐσυμφώνησεν ὁ ἐργολάβος ὡς πρὸς τοὺς ὅρους, ἔπειτα κατετέθησαν συναλλαγματικαὶ τοῦ Πίκεριν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ὅρων τοῦ συμβολαίου, αἱ ὁποῖαι δὲν ἤξιζον τίποτε· θέλω μόνον σᾶς παρακαλέσει ν’ ἀναγνώσητε τὴν ἔκθεσιν. Ἐν τούτοις ἡ ἐπιτροπὴ ἤρχισε νὰ παραλαμβάνῃ, ἀλλὰ μήπως ἦτον εἰς κατάστασιν νὰ γνωρίζῃ ἐὰν ὁ διπυρίτης αὐτὸς εἶχε τὰ συστατικὰ, τὰ ὁποῖα ὁρίζει τὸ συμβόλαιον, ἦτο ἀπὸ ἄλευρον ἢ ἀπὸ ἄσβεστον· τὸν εἶδε καλὸν καὶ τὸν παρέλαβεν. Ὅταν ὅμως ἐστάλη εἰς τοὺς Κρῆτας, τὸν ἔῤῥιπτον εἰς τὴν θάλασσαν, καὶ δὲν τὸν ἔδιδον οὔτε εἰς τοὺς χοίρους. Τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ἰδὸν τὴν ἀχρηστίαν τοῦ διπυρίτου, ἀπεφάσισε νὰ ἐκποιήσῃ αὐτὸν καὶ ἐπωλήθη τρία λεπτὰ τὴν ὀκᾶν.

§54ΝΙΚΟΚΑΒΟΥΡΑΣ. Ἔχετε δείγματα ἀπ’ αὐτὸν τὸν διπυρίτην;

§55ΒΡΑΤΖΑΝΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω.

§56ΖΕΡΒΟΣ. Πρὶν ἔλθωμεν ἐδῶ, μᾶς εἶπον, ὅτι θὰ παρουσιάσουν ἐδῶ πλῆθος ἀρβυλῶν καὶ διπυρίτου, ἀλλὰ δὲν εἴδομεν τίποτε.

§57ΒΡΑΤΖΑΝΟΣ. Εἶναι γεμάται αἱ ἀποθῆκαι, ἠμποροῦμεν νὰ φέρωμεν ὅσον θέλετε.

§58Α. ΡΟΥΚΗΣ. Ἐγὼ δὲν ἠξεύρω ἂν ἔχωμεν ἐδῶ Βουλευτὰς παπουτσίδες διὰ νὰ ἐξετάσουν τὰς ἀρβύλας.

§59ΒΡΑΤΖΑΝΟΣ. Ὁ Κ. Πετιμεζᾶς μᾶς ἀνέγνωσεν ἐπιστολὴν τοῦ ἰατροῦ Σκούφου, ὁ ὁποῖος λέγει, ὅτι ὁ διπυρίτης εἶναι ἐξαίσιος· ἀλλ’ ὁ ἴδιος ἰατρὸς λέγει, ὅτι δὲν ἦτο καθαρὸς ὁ διπυρίτης, εἶχεν ἄλευρον γαιωμήλων, καὶ δὲν ἦτον εἰς κατάστασιν νὰ φαγωθῇ, ἐὰν ἔμενεν ὀλίγον καιρόν.... Ἰδοὺ ἡ περικοπή. (Ἀναγινώσκεται ἡ ἐπιστολὴ τοῦ ἰατροῦ). Κύριοι Βουλευταί. Ὁ Κ. Σωτ. Πετιμεζᾶς προχθὲς εἶπεν, ὅτι δὲν ἔχουν νὰ κάμουν μὲ ἐμὲ ὡς Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἔχουν νὰ κάμουν μὲ ἐμὲ ὡς ἄτομον· ἐγὼ ὅμως λέγω, ὅτι οὐδέποτε κανεὶς ἐσκέφθη νὰ εἴπῃ, ὅτι ἔχει νὰ κάμῃ μὲ τὸν κ. Πετιμεζᾶν ὡς ἄτομον, ἔχει νὰ κάμῃ μὲ τὰς πράξεις του. Τὰς πράξεις του ἡ κοινωνία καταδικάζει, τὰς πράξεις του ἡ Βουλὴ ἀποδοκιμάζει. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐξετάσασα τὰς προμηθείας αὐτὰς εὗρεν, ὅτι ἐγένοντο καὶ παρὰ τὸν νόμον καὶ αὐθαιρέτως· δὲν εἶχεν ὅμως ἄλλο καθῆκον παρὰ μόνον ν’ ἀποφασίσῃ, ἐὰν αἱ προμήθειαι ἐγένοντο, ὅπως ἔπρεπε νὰ γείνωσιν. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι πράγματι ἡ ἐπιτροπὴ ἀπέδειξε τρανώτατα, ὅτι αἱ προμήθειαι δὲν ἐγένοντο, ὡς ἔπρεπε, διότι, ἐὰν ὁ στρατὸς ἐξεστράτευε, καὶ τῷ ἐδίδετο αὐτὸς ὁ διπυρίτης, ἤθελεν ἀποθάνει, καὶ ὁ στρατιωτικὸς ποινικὸς νόμος λέγει, ὅτι ὁ δολιεύων τὰ τρόφιμα τοῦ στρατοῦ ἐν ἐκστρατείᾳ τιμωρεῖται μὲ θάνατον. Τίποτε περισσότερον δὲν ἔχω νὰ σᾶς εἴπω. Ἡμεῖς ἐκλήθημεν ἐνταῦθα διὰ νὰ ἐπιβλέπωμεν τὰς πράξεις τῶν ὑπουργῶν, καὶ δὲν θὰ δυνηθῶμεν ν’ ἀκυρώσωμεν μίαν ἀπόφασιν ἐπιτροπῆς τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία ἀπεφάσισεν, ὅτι αἱ προμήθειαι ἐγένοντο κακῶς.

§60ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Πρόκειται νὰ ἐξελέγξωμεν πράξεις ἑνὸς ὑπουργοῦ εἰς ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι ἐνόμιζον, ὅτι τὸ ἔθνος θὰ ἐξεστράτευε, καὶ ὅπως ὁ προλαλήσας συνάδελφός μας εἶπεν, ἡ νόθευσις τῶν τροφίμων καὶ τοῦ ὁπλισμοῦ εἰς τοιαύτας περιστάσεις εἶναι προδοσία. Δυστυχῶς ὅμως παρατηρῶ, ὅτι δὲν καταβάλλεται ὅση ἔπρεπε προσοχή.

§61Σ. ΝΟΤΑΡΑΣ. Διότι δὲν εἶναι πραγματικὰ αὐτά.

§62ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ ὑπουργικοῦ ζητήματος, ἠθέλομεν ὅλοι προσέξει, ἀλλὰ τώρα ἄλλος, καθὼς ἠκούσατε, λέγει, ὅτι δὲν εἶναι πραγματικά, καὶ ὅμως ὑπάρχουν ἀποδείξεις, καὶ ζητοῦν ν’ ἀποφανθῶμεν σήμερον, ὅτι ὁ κ. Πετιμεζᾶς τότε ἐνήργησε καλῶς, καὶ ἀδίκως τῷ ἀπέδωκε τὴν μομφὴν ἡ ἐπιτροπή.

§63Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρῶτον ἡ ἐπιτροπὴ δὲν μοὶ ἀποδίδει μομφήν.

§64ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Ἰδοὺ ποῖον εἶναι τὸ συμπέρασμα τῆς ἐπιτροπῆς. (Ἀναγινώσκει.) Ἡ ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται, ὅτι οὔτε ὁ διπυρίτης, οὔτε αἱ ἀρβύλαι ἦσαν εἰς καλὴν κατάστασιν. Εἰς ποῖον λοιπὸν ἀποδίδεται ἡ μομφή; Εἰς ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος τὰς ἐπρομήθευσε. Τώρα λέγει. Τί πταίω ἐγώ; Ἐγὼ ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δὲν παραλαμβάνω. Ἀλλὰ ἐτιμώρησε κανένα; Διωρίσθη ἐπιτροπή, ἡ ὁποία ἐγνωμοδότησεν, ὅτι δὲν ἦσαν εἰς καλὴν κατάστασιν. Πῶς τὰς παρεδέχθη; Ἰδοὺ εἶναι τὸ μυστήριον. Ἐὰν ὅμως ἀναγνώσητε μετὰ προσοχῆς τὴν ἔκθεσιν, θὰ τὸ ἀνακαλύψητε. Καὶ ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἐπιτροπή. (Ἀναγινώσκει.) Ὁ Λαμπίκης ζητεῖ κέρδος ἀπὸ τὸν Λάμπρον ἑκατὸν χιλιάδας δραχμῶν, διότι ἐμεσίτευσε πρὸς τὸν κύριον Πετιμεζᾶν.

§65Γ. ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Ἐὰν ἐρωτήσητε τὸν κ. Λαμπίκην, σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι θὰ σᾶς εἰπῇ, ὅτι ἔχει σχέσεις μὲ ὅλους τοὺς πολιτικοὺς τῆς Ἑλλάδος.

§66ΡΙΚΑΚΗΣ. Καὶ τῆς Γαλλίας ἀκόμη.

§67ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Τὸ ἀτύχημα εἶναι, ὅτι ὁ Λάμπρος ἦτο ὁ ἐργολάβος, καὶ περισσότερον ἀτύχημα εἶναι, ὅτι ἐκινήθη ἀγωγή, καὶ τοῦτο διαψεύδει, αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε. Πρὸ τῆς ὑπουργείας τοῦ κ. Πετιμεζᾶ εἶχε προμηθεύσει ὁ πρὸ αὐτοῦ Ὑπουργὸς τοιοῦτον διπυρίτην, καὶ ὁμολογουμένως ἦτο καλλίστης ποιότητος, ὁ δὲ προμηθευθεὶς μεταγενεστέρως ἦτο κακίστης ποιότητος, καὶ ἐστάλη εἰς Κρήτην, ὅτε ἐκεῖ ἐπολέμουν εἰς τὰ ὄρη καὶ δὲν εἶχον ἄρτον, τὸν ἐπερίμενον δὲ ἀπὸ τὴν ἐλευθέραν Ἑλλάδα, ἡ ὁποία πάντοτε εἶναι ἀρωγὸς εἰς αὐτούς. Τί εὗρον ὅμως; ἀντὶ διπυρίτου, ἔλαβον σακιὰ μόνον, διότι ὁ διπυρίτης δὲν ἦτο πρὸς τροφὴν οὔτε τῶν χοίρων. Τί ὅμως ἀνεκάλυψα; Καὶ ἕτερον μυστήριον· καὶ πῶς ἐξηγεῖται αὐτὸ τὸ μυστήριον; ἐδόθη ἀναφορὰ ἀπὸ τὸν κ. Λάμπρον νὰ προσφέρῃ τὸν διπυρίτην αὐτὸν πρὸς 28 δραχμὰς τὸ καντάριον, καὶ αὐτὴ ἡ ἀναφορά, ὡς ἀναφέρει ἡ ἐπιτροπὴ ἐν τῇ ἐκθέσει της, ὑπῆρχεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Καὶ τί ἔγεινεν; ἀνελήφθη, καὶ ἀντ’ αὐτῆς ἐτέθη ἄλλη. Καὶ πῶς τὸ λέγει ἡ ἐπιτροπή; (ἀναγινώσκει.) Εἶναι πλέον ἔργον τῆς ἐπιτροπῆς αὐτό; δὲν ἦτον ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν; πῶς ἀνελήφθη ἡ ἀναφορὰ, ἡ ὁποία ἔδιδε πρὸς 28 δραχμὰς τὸν στατῆρα, καὶ ἀντ’ αὐτῆς ἐτέθη ἄλλη δίδουσα πρὸς 37 δραχμὰς τὸν στατῆρα; Ἴσως μᾶς εἴπῃ τότε ὁ Ὑπουργὸς, ὅτι εἷς πρωτοκολλιστὴς, εἷς ἀρχειοφύλαξ, τὴν ἀφῄρεσεν ἀπὸ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἀλλὰ τοῦ λέγομεν καὶ ἡμεῖς, τότε τί τὸν ἔκαμες σὺ τὸν πρωτοκολλιστὴν ἢ τὸν ἀρχειοφύλακα ἐκεῖνον; καὶ πῶς τοὐλάχιστον δὲν ἔκαμες λόγον;

§68Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔγεινε δημοπρασία· νοιώθεις τί θὰ εἰπῇ αὐτό; Ἔγεινε δημοπρασία, καὶ τὴν ἐνέκρινε καὶ ἡ νομικὴ σχολή. Τί εἶναι αὐτὰ, ὅπου λές;

§69ΚΑΤΣΑΝΔΡΗΣ. Εἰς ὅλας τὰς περιστάσεις πρέπει νὰ φανῆτε ἐπιεικεῖς. Ἀλλ’ εἰς περιστάσεις, καθ’ ἃς ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ὀφείλει νὰ συνεισφέρῃ τὸν ὀβολόν του, οὐδέποτε πρέπει νὰ παραβλέψητε. Ὑπάρχουν πολλὰ διδόμενα’ ἂν ὅλα ἠθέλομεν τὰ πιστεύσει, ἤθελε μᾶς ἐγερθῆ ἡ ἀγανάκτησις. Ἀλλὰ δυστυχῶς τὰ πράγματα εἰς τόν τόπον μας ἐξογκοῦνται. Ἀλλὰ ὅταν βλέπωμεν μίαν ἐπιτροπὴν, ἥτις συμπαθείας μᾶλλον πρὸς τὸν κ. Πετιμεζᾶν εἶχε, νὰ ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν της, δὲν πρέπει νὰ τὸ ἐκπληρώσῃ ἡ Βουλή; Πιστεύω, ὅτι οὐδέποτε θέλει ἀποδεχθῆ ἡ Βουλὴ τὴν αἴτησιν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ νὰ ἀπαλλαχθῇ τῆς μομφῆς, διότι μομφὴ εἶναι, ὅταν ἔρχεται μία ἐπιτροπὴ καὶ τοῦ ἀποδίδῃ τοιαῦτα.

§70ΒΑΛΤΙΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.) Τὸ ζήτημα, κύριοι, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Βουλὴν, βεβαίως εἶναι σπουδαῖον· ὁμολογῶ δὲ, ὅτι δὲν ἤθελον λάβει τὸν λόγον, ἐὰν δὲν ἤμην ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν. Ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν, ὁποιοσδήποτε καὶ ἂν ἦναι, εἰς τὰς πράξεις του εἶναι δεσμευμένος ὑπὸ τῶν νόμων καὶ τῶν κανονισμῶν· ἂν λανθασθῇ ἢ σφάλῃ ἐν γνώσει, βεβαίως εἶναι ὑπόλογος· τοῦτο καὶ μόνον ἴσως εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ἐξετασθῇ καὶ τώρα καὶ πάντοτε· οὐδέποτε ὅμως δύναταί τις νὰ ζητῇ λόγον ἀπὸ ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν διὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν δύναται αὐτὸς ἀφ’ ἑαυτοῦ νὰ κανονίσῃ ἢ καὶ νὰ ἐπιβλέψῃ. Λαμβάνω λοιπὸν τὸν λόγον, διότι, ὡς εἶπον, εἶμαι ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν, καὶ μὰ τὴν ἀλήθειαν, ἂν δὲν σκεφθῇ καλῶς ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν θέλει ἐκδώσει, ἴσως δὲν θὰ εὑρίσκεται πλέον ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν, δεχόμενος νὰ διευθύνῃ τὰ τοῦ στρατοῦ. Κύριοι, ἰδοὺ τί συμβαίνει πάντοτε· ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν κανονίζει τὰ διαβήματά του ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ νόμου διὰ τὰς προμηθείας· ἅμα ἔλθουν αἱ προμήθειαι, δὲν ὑπάρχει ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν πλέον δι’ αὐτὰς, ἀλλὰ τὰ ὄργανα αὐτοῦ· ἦλθον αἱ προμήθειαι τῶν ἀρβυλῶν, ἦλθεν ἡ προμήθεια τοῦ διπυρίτου· ἐὰν καλῶς ἢ κακῶς εἰργάσθη ὁ ὑπουργὸς εἰς τὴν ἐξεύρεσιν τοῦ τρόπου τῆς προμηθείας, ἐκεῖ μόνον δυνάμεθα νὰ ἐπιστήσωμεν τὴν προσοχήν μας, ἀλλ’ ἡ παραλαβὴ δὲν ἐπιβαρύνει ποτὲ τὸν ὑπουργὸν, διότι, καθὼς εἶπον πρὶν, εἶναι λίαν ἐπικίνδυνον νὰ ἀναθέτωμεν εἰς βάρος τῶν ὑπουργῶν τὴν ὑπόθεσιν ταύτην. Οἱ κανονισμοὶ δεσμεύουσι τοὺς ὑπουργούς. Ὁ ὑπουργὸς ἓν καὶ μόνον ἔχει νὰ πράξῃ, νὰ διορίσῃ ἐπιτροπὰς πρὸς παραλαβήν· αἱ ἐπιτροπαὶ παραλαμβάνουν, παραδέχονται ἢ δὲν παραδέχονται τὰ πράγματα. Τώρα γεννᾶται τὸ ζήτημα πάλιν, τὸ ἐσφαλμένον τῶν κανονισμῶν· διοριζόμεθα νὰ παραλάβωμεν ἀρβύλας, τσόχας, κλινοσκεπάσματα, διάφορα πράγματα καὶ τὸν διπυρίτην· οὐδεὶς ἀξιωματικὸς εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἐξελέγξῃ καθ’ ὅλην τὴν ἔκτασιν τὰ πράγματα καὶ ἀποφανθῇ ἂν ἦναι ἢ δὲν ἦναι καλά· καὶ ἔρχομαι ἐπὶ τῶν πραγμάτων. Τί γίνεται; ἂν ἡ μία ἐπιτροπὴ δὲν παραδεχθῇ τὴν προμήθειαν, διορίζεται ἑτέρα ἐπιτροπὴ ἀπὸ τοὺς λεγομένους εἰδήμονας. Λοιπὸν νὰ σᾶς εἴπω ἐγὼ ἓν παράδειγμα, κύριοι· τῷ 1877 ἤρχοντο κλινοσκεπάσματα, ἡ στρατιωτικὴ ἐπιτροπὴ τὰ ἀπέῤῥιψεν· οἱ εἰδήμονες, οἱ ὁποῖοι ἐπεθύμουν νὰ γείνουν δεκτὰ, τὰ ἐκήρυξαν πραγματικῶς ὡς καλῶς ἔχοντα· τότε διωρίσθην ἐγὼ ἀπὸ τὸν πρόεδρον τοῦ πρωτοδικείου ἐπιδιαιτητὴς, ὡς ἔλεγε τὸ συμβόλαιον, διότι εὑρέθησαν εἰς διχογνωμίαν αἱ δύο ἐπιτροπαί. Ὅλον λοιπὸν τὸ βάρος ἔπιπτεν εἰς ἐμὲ, ὁ ὁποῖος δὲν ἐννοοῦσα τίποτε ἀπὸ αὐτὰ τὰ πράγματα· διὰ νὰ καλυφθῶ λοιπὸν, σᾶς τὸ λέγω μὲ ὅλην τὴν εἰλικρίνειαν, δὲν τὰ ἀπεδέχθην, κατεβίβασα τὴν τιμήν· εἶπον, δὲν τὰ δέχομαι, ἂν ὅμως ἡ στρατιωτικὴ ὑπηρεσία ἔχῃ ἀπόλυτον ἀνάγκην νὰ τὰ λάβῃ, διότι δὲν εἶχεν ἄλλα, νὰ καταβιβασθῇ ἡ τιμὴ κατὰ τρεῖς δραχμάς· πιστεύσατε, καὶ ἐκεῖ ἐπάνω ἐκέρδιζον οἱ προμηθευταὶ, καὶ τὰ πράγματα δὲν ἦσαν καλά. Λοιπὸν τί νὰ κάμῃ ἡ ἐπιτροπή; εὕρετε σεῖς οἱ νομοθέται σύστημα καταλληλότερον· δὲν ἠμπορεῖτε ὅμως νὰ ἐπιβαρύνετε τοὺς ἀξιωματικοὺς, ὅτι ἐδέχθησαν τὴν γαλέταν. Ἐγὼ σᾶς λέγω, ὅτι ἐδέχθησαν γαλέτα κακὴν, δὲν ἠμπορεῖ ὅμως νὰ κατηγορηθῇ ὁ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν διὰ τὴν παραλαβὴν ταύτην· ὅλαι δὲ αἱ ἐπιτροπαὶ θὰ ἀρνῶνται ἀπὸ φόβον μὴ καταδιωχθῶσιν. Ἐξεύρετε σύστημα καταλληλότερον· ἂν ἀφήσετε αὐτὸ εἰς τὸ ἐμπόριον, θὰ σᾶς κλέπτουν, κύριοι, μὴ σᾶς κακοφαίνεται, θὰ μᾶς ἀναγκάζουν νὰ παραλαμβάνωμεν πράγματα ἐλεεινά. Ἐξεύρετε τρόπον διὰ τὰς παραλαβὰς, καὶ τότε δικάζετε τοὺς ὑπουργοὺς διὰ τὸν τρόπον τῆς προμηθείας. Αὐτὰ εἶχον νὰ εἴπω, διὰ νὰ κανονίσω τὰς σκέψεις τῶν μελῶν τοῦ Νομοθετικοῦ σώματος.

§71Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Λυποῦμαι πολὺ, κύριοι, ὅτι τὸ πρῶτον ὁμιλῶ εἰς τὴν νέαν Βουλὴν κατόπιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν· δὲν εἶμαι μετ’ αὐτοῦ σύμφωνος. Ὑπὸ τὴν ἐν γένει ἔποψιν τῶν στρατιωτικῶν προμηθειῶν, εἶναι ἀλήθεια, ὅτι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀντιπροσωπεύεται ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ δι’ ἀξιωματικῶν, ἐπὶ τῇ βάσει τῆς γνωμοδοτήσεως τῶν ὁποίων δικάζει ἢ ἀκυροῖ. Ὡς πρὸς τὴν ἀπόλυτον θεωρίαν τοῦ ζητήματος τῶν προμηθειῶν, βεβαίως δὲν ἐπιβαρύνεται ἠθικῶς ὁ Ὑπουργὸς, διότι ὁ Ὑπουργὸς ἐνεργεῖ δι’ ἄλλων ὀφθαλμῶν· ἐπειδὴ ὅμως τὸ σύστημα τῶν στρατιωτικῶν προμηθειῶν εἶναι λίαν δαπανηρὸν εἰς τὸ Κράτος, πάντοτε τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐφρόντιζε νὰ ζητῇ ἀποχρώσας ἐγγυήσεις περὶ τῆς καλῆς ποιότητος τῶν πραγμάτων. Ἐπειδὴ δυστυχῶς ἡ βιομηχανία τοῦ τόπου δὲν παρέχει τὴν ἀναγκαίαν ὕλην διὰ τὴν ἐνδυμασίαν τοῦ στρατοῦ, ἐδέησε πάντοτε νὰ ἀποτεινώμεθα εἰς τὸ ἐξωτερικόν· ἐπειδὴ δὲ τὸ ἐμπόριον, ὡς ὀρθῶς παρετήρησεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν ἐννοεῖ παρὰ νὰ κερδίζῃ ἀπλήστως, ἐξευρέθη ἄλλοτε μέθοδος, διὰ τῆς ὁποίας τὸ δημόσιον, διὰ νὰ μὴ ζημιοῦται, ἐπρομηθεύετο ἀπὸ τὰς ἀποθήκας τοῦ Γαλλικοῦ στρατοῦ, αὐτὸ δὲ χρεωστεῖται εἰς τὸν τότε Ὑπουργὸν μακαρίτην Βότσαρην. Ὅταν, κύριοι, πρὸ ὀλίγων ἐτῶν ἐδέησε νὰ γείνωσιν ἔκτακτοι προμήθειαι κατεπείγουσαι καὶ δαπανηραὶ, ἐσκέφθη ἡ τότε Κυβέρνησις νὰ ἐξεύρῃ τὰ μέσα, διὰ τῶν ὁποίων ἠδύνατο καὶ ὀλιγώτερον νὰ δαπανήσῃ καὶ καλλιτέρας προμηθείας νὰ κάμῃ, καθόσον τὰ πάντα ἐπρόκειτο νὰ προμηθευθῶσιν ἀπὸ τὸ ἐξωτερικόν· ἡ Κυβέρνησις τότε τοῦ μακαρίτου Δεληγεώργη ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε κέντρον τῶν στρατιωτικῶν προμηθειῶν νὰ κάμῃ τὸ μέρος ἐκεῖνο, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἐπρομηθεύετο τὰ περισσότερα εἴδη, καὶ τοιοῦτον ἐξελέξατο τὴν πρωτεύουσαν τῆς Γαλλίας, εἰς δὲ τὸν ἐν Παρισίοις Πρέσβυν ἡμῶν ἀνέθεσε τὴν ἐπαγρύπνησιν τῶν προμηθειῶν. Ἐπειδὴ ὅμως αἱ προμήθειαι διελάνθανον τὴν εἰδικότητα τοῦ Πρέσβεως, ἐδέησε νὰ μεταβῶσι στρατιωτικοὶ εἰδικοί, καὶ μολονότι καθόσον ἀφορᾶ τὸν ὁπλισμὸν καὶ τὰ πολεμοφόδια αἱ προμήθειαι ἐγένοντο ἀπὸ καταστήματα, τὰ ὁποῖα προμηθεύουσιν εἰς ὅλους τοὺς εὐρωπαϊκοὺς στρατοὺς, οὐχ ἧττον ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον νὰ ἐπιτηρῇ τὴν ἐργασίαν ἀξιωματικὸς Ἕλλην ἐντὸς τοῦ ἐργοστασίου, καὶ τοῦτο ἐγένετο, διὰ νὰ καλύψῃ πράγματι ὁ Ὑπουργὸς τὴν εὐθύνην του, καὶ προφυλάξῃ τὸ Δημόσιον ἀπὸ τυχοῦσαν ζημίαν.

§72ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Πρὸς τιμὴν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ λέγω, ὅτι γνωρίζω, ὅτι οἱ ἐργολάβοι παρεπονέθησαν, ὅτι δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ὠφεληθῶσιν....................

§73Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Οὔτε 5%. Μάλιστα, τοῦτο εἶναι ἀληθὲς, καθόσον ἐν ἄλλο Κράτος, τὸ ὁποῖον ἔκαμε προμηθείας ἀπὸ τὸ αὐτὸ κατάστημα καὶ τὸ ὁποῖον ἀπέστειλεν εἰδικοὺς ἀξιωματικοὺς, ὑπέστη ζημίας, ἕνεκα τῆς κακῆς προμηθείας τοῦ ἐργοστασιάρχου πληρώσαντος ἔξοδα προμηθείας· ὅταν δὲ οἱ ἡμέτεροι ἀξιωματικοὶ μετέβησαν ἐκεῖ, ὑπέθετον οἱ ἐργοστασιάρχαι, ὅτι ὤφειλον νὰ τοῖς προτείνωσι νὰ λάβωσι τὰ ἔξοδα τῆς προμηθείας, ἀλλ’ ἀποκρουσθείσης τῆς αἰτήσεώς των, ἐχορήγησαν πρᾶγμα ἀντάξιον τοῦ τιμήματος. Εἶπον, κύριοι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἐγκατέστησεν ἀντιπρόσωπόν της τὸν ἐν Παρισίοις Πρέσβυν, ἀπέστειλε δὲ παρ’ αὐτῷ καὶ ἀξιωματικοὺς, διὰ νὰ τὸν διευκολύνουν εἰς ὅλα τὰ εἴδη τῶν προμηθειῶν. Κύριοι, ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου καθυστερεῖ κατὰ τοῦτο καὶ δίδει ἀφορμὰς ἴσως ἀτόπων ὑπονοιῶν, διότι ἐνῷ ἤδη ἦτον ἐγκατεστημένος ἀντιπρόσωπος ὁ κ. Ὑψηλάντης, ἐνῷ οἱ ἀξιωματικοὶ εὑρίσκοντο εἰς Παρισίους, ἐνῷ ἡ προμήθεια ἐγίνετο μέχρις ἐκείνης τῆς στιγμῆς διὰ τῆς Γαλλικῆς Πρεσβείας, ἐνῷ τὰ ὑποδήματα, τὰ ὁποῖα παρηγγέλθησαν διὰ τοῦ κ. Ζιμβρακάκη, παρελήφθησαν τῇ ἐπιτηρήσει τοῦ Ἕλληνος ἀξιωματικοῦ, ἡ προμήθεια ἡ δευτέρα δὲν ἐγένετο κατὰ τοὺς αὐτοὺς τύπους. Ἐδῶ, νομίζω, ὅτι ἔσφαλε τότε ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁ ὁποῖος ἴσως εἴτε διὰ τὸ κατεπεῖγον τῶν περιστάσεων, εἴτε διὰ νὰ χρησιμοποιήσῃ καὶ τὰς ἐλαχίστας στιγμὰς τοῦ χρόνου, δὲν ἐνήργησε τὴν περὶ ἧς ὁ λόγος προμήθειαν διὰ τῆς ἐν Παρισίοις πρεσβείας καὶ τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ κατὰ τοῦτο ἐνδέχεται νὰ ἐφέρθη εἰλικρινέστατα, οὐχ ἧττον ὅμως ἔδωκεν ἀφορμὴν εἰς ἀτόπους ὑπονοίας.

§74Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχετε λάθος, ὅτι ἐγὼ δὲν ἐτήρησα ὅλους αὐτοὺς τοὺς τύπους· δὲν ἐνθυμεῖσθε τὰ ἔγγραφα τῆς πρεσβείας, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέγνωσα καὶ τὰ ὁποῖα λέγουν, ὅτι ἔλαβε μεθ’ ἑαυτοῦ ὁ πρέσβυς τοὺς πραγματογνώμονας τοῦ Γαλλικοῦ στρατοῦ, καὶ παρέλαβε τὰ πράγματα ὡς καὶ τὰ τοῦ κ. Ζιμβρακάκη; δὲν σᾶς ἠρώτησα μάλιστα, ὅταν ὡμιλούσατε περὶ ὑποδημάτων, ἔχετε ὑπ’ ὄψιν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα; καὶ μοῦ εἴπατε ὄχι.

§75Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἐνθυμοῦμαι.

§76Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἰδοὺ μόνον ἐγὼ τί δὲν ἐτήρησα. Ἦτον ὑπόλοιπον τῆς προμηθείας τοῦ Ἰταλικοῦ στρατοῦ, καὶ ἐπειδὴ ἐπερίσσευον εἰς τὸν Γοδιλλιὼ, μοῦ ἔγραψε καὶ μοῦ εἶπε: σᾶς τὰ δίδω, ἀντὶ 9 φράγκα καὶ 30, μόνον 8 φράγκα. Γράφω λοιπὸν εἰς τὸν πρέσβυν, ὅτι, ἂν τὰ ὑποδήματα ἦναι καλὰ, πάρετέ τα καὶ στείλατέ τα διὰ μεγίστης ταχύτητος· τί νὰ εἰπῆτε εἰς ἕνα πρέσβυν; πήγαινε ἐδῶ καὶ πήγαινε ἐκεῖ; λοιπὸν ἐντὸς τῆς αὐτῆς ὥρας ἔγεινεν ἡ παραγγελία καὶ ἡ παραδοχὴ, διότι δὲν εἴχομεν παπούτσια, καὶ τὰ ἠγόρασα εὐθηνότερον καὶ διήρκεσαν καὶ περισσότερον, καὶ ὁ κ. Μπούμπουλης εἶναι τίμιος ἄνθρωπος καὶ ἂς εἴπῃ πῶς τὰ εὗρεν· ἀφίνω δὲ τὸ ἄλλο, ὅτι τὰ παπούτσια τὰ πληρόνουν οἱ στρατιῶται, καὶ ἤθελον χαλάσει τὸν κόσμον, ἂν ἦσαν κακῆς ποιότητος· καὶ μόλον τοῦτο τὰ ὑποδήματα αὐτὰ τὰ ὀνομάζουν Γκρά. Ἀλήθεια εἶναι, κ. Μυκώνιε, κ. Μακρῆ, κ. Κρεστενίτη; αὐτοὶ οἱ πραγματογνώμονες τοῦ Γαλλικοῦ στρατοῦ τὰ παρέλαβον· εἶναι τὰ ἔγγραφα.

§77Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὥστε μόνον κατὰ τοῦτο διαφωνῶ, ὅτι ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος αἱ προμήθειαι, αἱ ὁποῖαι ἐγίνοντο, δὲν ἐνεργήθησαν κατὰ τοὺς τύπους, καθ’ οὓς μέχρι τοῦδε ἐγένοντο· καὶ μέχρι τοῦδε δὲν ἐγένετο οὐδὲν παράπονον ἐκ τῆς τηρήσεως τῶν τύπων αὐτῶν.

§78ΡΑΛΛΗΣ. Ἐδίστασα, κύριοι, ἐπὶ στιγμὴν ἂν ὤφειλον νὰ λάβω τὸν λόγον, καὶ ἐδίστασα, διότι ἐσκεπτόμην ὅτι 600,000 δραχμῶν, ἀπωλέσθησαν ἤδη διὰ τὸ δημόσιον ἀνεπιστρεπτεὶ, ὁ δὲ Ὑπουργὸς ὁ ὑπαίτιος τῆς ζημίας ταύτης δὲν εἶναι πλέον Ὑπουργός· ἑπομένως ἠδύνατό τις νὰ θεωρήσῃ ὡς ἀρκοῦσαν ἱκανοποίησιν διὰ τὸ Ἑλληνικὸν δημόσιον καὶ τὴν Ἑλληνικὴν κοινωνίαν τὴν ἔκθεσιν τὴν ὁποίαν συνέταξεν ἐπιτροπὴ συγκειμένη ἐκ μελῶν τῆς πλειονοψηφίας καὶ τῆς μειονοψηφίας τῆς παρελθούσης Περιόδου τῆς Βουλῆς, καὶ διὰ τῆς ὁποίας ἂν ὄχι ἄλλο, ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἰς τὸ μέλλον καθίστατο προσεκτικὸς νὰ φυλάττῃ τοὺς κανονισμούς, οἵτινες εἶναι ἡ σωτηρία τοῦ δημοσίου προκειμένου περὶ προμηθειῶν. Τοὺς δισταγμούς μου ὅμως τούτους τοὺς κατέστρεψεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁ νῦν, διότι δὲν πρόκειται πλέον περὶ τῶν ἤδη ἀπολεσθεισῶν 600,000, πρόκειται περὶ ζημιῶν εἰς τὸ μέλλον, καθόσον, γινομένης δεκτῆς τῆς θεωρίας τὴν ὁποίαν ἀνέπτυξεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, δὲν θὰ ἔχωμεν πλέον οὐδεμίαν ἀσφάλειαν, οὐδεμίαν ἐγγύησιν περὶ τῶν προμηθειῶν, αἵτινες θὰ γείνουν εἰς τὸ μέλλον, διότι εὑρισκόμεθα εἰς τὰς παραμονὰς, κατὰ τοὺς λόγους τοῦ Πρωθυπουργοῦ, προμηθειῶν νέου διπυρίτου καὶ νέων ἀρβυλῶν. Ἔρχεται δὲ ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ἀπεκδυθῇ ἀπὸ τοῦδε πάσης εὐθύνης διὰ τὰς μελλούσας προμηθείας.

§79ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν μὲν ἐνοήσατε.

§80ΡΑΛΛΗΣ. Ὤφειλεν ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, πρὶν ἢ λάβῃ τὸν λόγον, νὰ ἀναγνώσῃ τὸ φυλλάδιον, τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς· θὰ ἔβλεπε δὲ, ὅτι ὁ προκάτοχός του ἀκριβῶς κατηγορεῖται, διότι ἐξετέλεσε προμηθείας ἐναντίον τῶν κανονισμῶν οἱ ὁποῖοι διέπουν τὰς προμηθείας τοῦ στρατοῦ.

§81ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Αὐτὸ μόνον μένει νὰ ἐξετασθῇ.

§82ΡΑΛΛΗΣ. Ἐξητάσθη.

§83ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Εἶπον, ὅτι ὁ τρόπος διὰ τοῦ ὁποίου εἷς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διενεργεῖ τὰς προμηθείας, αὐτὸς μόνος, κατ’ ἐμὲ κριτὴν, δύναται νὰ ἀπασχολήσῃ τὴν Βουλὴν· καθ’ ὅσον δ’ ἀφορᾷ τὴν παραλαβὴν, δὲν εἶναι ὑπόλογος ὁ Ὑπουργὸς ἂν ἡ ἐπιτροπὴ παρέλαβε κακὸν πρᾶγμα.

§84ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ἀνεγινώσκετε τὸ φυλλάδιον, θὰ ἐβλέπετε, ὅτι καὶ ἡ προμήθεια ἐγένετο κακῶς, καὶ ἡ παραλαβὴ ἐγένετο ἐναντίον τῶν κανονισμένων· δὲν ἐγένετο δὲ ἡ παραλαβὴ ὑπ’ εὐθύνην τῆς ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ὑπ’ εὐθύνην τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§85Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λέγετε ὅτι ἔγεινεν ἐναντίον τοῦ κανονισμοῦ, καὶ ὅμως δὲν ἀναφέρετε ἓν ἄρθρον τοῦ κανονισμοῦ.

§86ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχετε ὑπομονήν. Δύω, κύριοι, εἶναι αἱ προμήθειαι περὶ ὧν ἠσχολήθη ἡ ἐπιτροπή. Ἡ προμήθεια 10,000 ζευγῶν ἀρβυλῶν καὶ ἡ προμήθεια τοῦ διπυρίτου· ἂς ἐξετάσωμεν πῶς ἔλαβε χώραν ἡ μία καὶ πῶς ἡ ἄλλη. Ἡ μὲν προμήθεια τῶν ἀρβυλῶν ἐγένετο δι’ ἑνὸς τηλεγραφήματος τοῦ ὑπουργοῦ πρὸς αὐτὸν τὸν προμηθευτὴν Γοδιλλιὼ, ἀπεστάλησαν δὲ ἀπ’ εὐθείας, χωρὶς νὰ λάβῃ γνῶσιν ἡ πρεσβεία ἐν Παρισίοις, ἡ ὁποία εἶχε τὴν ἐποπτείαν ὅλων τῶν προμηθειῶν· δὲν ἐπίστευον, δὲ ὅτι ἦτο δυνατὸν δημοσίᾳ ἐδῶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς καὶ ὅλου τοῦ κόσμου νὰ διαστρέφωμεν τὰ πράγματα μὲ τόσον θάῤῥος. Τὴν 8 Φεβρουαρίου 1878 ε. ν. ὁ Γοδιλλιὼ γράφει πρὸς τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, — ὁ Γοδιλλιὼ εἰς τὸν ὁποῖον εἶχον παραγγελθῆ 10,000 ζευγῶν ἀρβυλῶν ἀπὸ τὸν πρώην Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, τὸν κ. Ζιμβρακάκην, — γράφει, καὶ ἐνῷ δὲν εἶχεν ἀκόμη ἐκτελέσει τὴν παραγγελίαν τοῦ κ. Ζιμβρακάκη, προσφέρει 10,000 ἀρβυλῶν ἑτοίμων, ὁ δὲ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τηλεγραφήματος, τὸ ὁποῖον ὑπάρχει ἐν τῇ ἐκθέσει, σελ. 3, τηλεγραφεῖ πρὸς τὸν Ἀλέξανδρον Γοδιλλιὼ: «Παραδεχόμεθα τὴν προσφορὰν ὑμῶν τῶν 10,000 ζευγῶν ἀρβυλῶν, πρὸς 8 φράγκα. Παραγγέλεσθε, ὅπως ἀποστείλητε ταῦτα διὰ μεγάλης ταχύτητος· ἡ Πρεσβεία θέλει πληρώσει.» Λοιπὸν ἡ πρεσβεία μίαν εἶχεν ἐντολὴν, νὰ πληρώσῃ, δὲν εἶχεν ἐντολὴν νὰ θεωρήσῃ καὶ νὰ παραλάβῃ. Δὲν ἐπρόκειτο ἐν Παρισίοις νὰ γείνῃ δοκιμασία, ἐπρόκειτο δὲ νὰ ἀποσταλῶσιν ἀπ’ εὐθείας τὰ παραγγελθέντα.

§87Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅταν ἀρνῆσθε τὰ γεγονότα....

§88ΡΑΛΛΗΣ. Σημειώσατε, κύριοι, τὸ ἑξῆς, ὅτι τὴν ἐπιστολὴν τῆς 8 Φεβρουαρίου τοῦ Γοδιλλιὼ συνώδευσαν δύω δείγματα.

§89Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε.

§90ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ σᾶς κοπῇ ὁ λόγος.

§91Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θὰ μοῦ κοπῇ ὁ λόγος;!!!

§92ΡΑΛΛΗΣ. Τὴν συνώδευσαν δύο ζεύγη ἀρβυλῶν. Ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἰσχυρίζεται, ὅτι παρελήφθησαν μετὰ δοκιμασίαν αἱ ἀρβύλαι, ἀλλὰ γινώσκετε ποῦ εὑρέθησαν τὰ δύο ζεύγη ταῦτα τ’ ἀποσταλέντα ὡς δείγματα; εὑρέθησαν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, οὐδ’ ἐπεστράφησαν ποτὲ εἰς Παρισίους. Δὲν ὑπῆρχε λοιπὸν συμβόλαιον διαγράφον τοὺς ὅρους τῆς κατασκευῆς, ὅπως τὸ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ ἐκεῖ δοκιμαστὴς, ἀλλ’ οὔτε δείγματα, πρὸς τὰ ὁποῖα νὰ παραβάλῃ τὰ παραδιδόμενα. Πῶς ἦτο δυνατὸν ἐντεῦθεν νὰ λάβῃ χώραν δοκιμασία; Καὶ διὰ τοῦτο ἀκριβῶς κατηγορεῖται ὁ ποτὲ ὑπουργὸς τῶν στρατιωτικῶν, διότι διέταξεν οὗτος καὶ παρελήφθησαν 10,000 ἀρβυλῶν ἄνευ ἀνάγκης, καθόσον ὑπῆρχον τότε αἱ προηγουμένως παραγγελθεῖσαι, καὶ κατὰ παράβασιν τῶν κανονισμένων, καθ’ ὃν τρόπον ἤδη γνωρίζετε. Διὰ τοῦτο, ἤλεγξα καὶ τὸν νῦν Ὑπουργὸν τῶν στρατιωτικῶν, ὅστις ὤφειλε ν’ ἀναγνώσῃ τὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ ἴδῃ περὶ τίνος πρόκειται. Τώρα, αὐτὸ καὶ μόνον ὅτι οὕτως ἐγένοντο ἡ παραγγελία καὶ ἡ παραλαβὴ, ἤρκει πρὸς κατηγορίαν. Ἀλλ’ ὅταν ἔχετε διαφόρους ἐκθέσεις ἐπιτροπῶν, καὶ ἂς ἔλθῃ καὶ ὁ κ. Μακρῆς, καὶ εἴτις ἄλλος, νὰ τὰς διαψεύσῃ, καθ’ ἃς τὰ 10,000 αὐτὰ ζεύγη ἦσαν ἐντελῶς ἄχρηστα, καὶ διὰ τοῦτο ἠθέλησαν νὰ τ’ ἀναμίξουν μ’ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἐπρομηθεύθη ὁ πρώην ὑπουργὸς κ. Ζιμβρακάκης, τί θέλετε δυνηθῆ νὰ εἴπητε; Αἱ πρῶται ἀρβύλαι ἦσαν λαμπραὶ, ἐκεῖναι δὲ, τὰς ὁποίας ἐπρομηθεύθη ὁ πρώην ὑπουργὸς κ. Πετιμεζᾶς, εὑρίσκονται εἰσέτι εἰς τὰς ἀποθήκας τοῦ δημοσίου.

§93ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Καμμία δὲν ὑπάρχει.

§94ΡΑΛΛΗΣ. Ἀκούσατε τί λέγει εἰς τὴν σελίδα 6ην ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, «Κατὰ δὲ τὴν ἐπίσημον πληροφορίαν, ἣν ἔλαβεν ἡ ἐπιτροπὴ, ὑπάρχουσιν εἰσέτι ἐν μὲν τῷ ἐπιμελητηρίῳ τῆς Ἀνατολικῆς Ἑλλάδος 5107 ζεύγη, ἐν δὲ τῷ τῆς Δυτικῆς 1264.» Εἰς Παρισίους, εἶπον, δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ λάβῃ χώραν δοκιμασία, διότι παρηγγέλθη ὁ Γοδιλλιὼ ν’ ἀποστείλῃ τὰς ἀρβύλας ἀπ’ εὐθείας, δὲν ὑπῆρχε δὲ συμβόλαιον περιλαμβάνον τοὺς ὅρους τῆς κατασκευῆς, δὲν ὑπῆρχεν οὐδὲ ὅρος παραλαβῆς, διότι ἔμεινον τὰ δείγματα ἐδῶ. Λοιπὸν δὲν ἐγένετο δοκιμασία ἐν Παρισίοις, ἀλλ’ οὔτε ἀλλοῦ.

§95ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ. Ὁ Ὑπουργὸς τότε ὤφειλε νὰ διορίσῃ ἐπιτροπὴν πρὸς παραλαβήν· διωρίσθη ἐπιτροπὴ, καὶ τί λέγει αὕτη;

§96Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶμαι ἕτοιμος νὰ σᾶς δώσω πληροφορίας.

§97ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ. Ὅλαι αἱ προμήθειαι ἐκ τοῦ ἐξωτερικοῦ παραλαμβάνονται δι’ ἐπιτροπῆς. Σᾶς ἐρωτῶ λοιπόν ἐὰν τὰς ἀρβύλας, ὅταν ἦλθον ἐδῶ, διωρίσθη ἐπιτροπὴ νὰ τὰς θεωρήσῃ καὶ νὰ τὰς παραλάβῃ.

§98Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὰς παρέλαβεν ἡ πρεσβεία.

§99ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ. Τότε ἔχεις συμφέρον νὰ φέρῃς αὐτὰ τὰ ἔγγραφα, διὰ νὰ τὸ ἀποδείξῃς (θόρυβος).

§100ΡΑΛΛΗΣ. Ἀκριβῶς, διότι δὲν ἐτηρήθησαν ταῦτα πάντα, λέγω, ὅτι δὲν ἔλαβε χώραν παραλαβὴ μετὰ δοκιμασίαν.

§101ΤΡΙΓΓΕΤΑΣ. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς διϊσχυρίζεται ὅτι ἐγένετο.

§102ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ ἐν Παρισίοις, σᾶς εἶπον, διότι διετάχθη ἀπ’ εὐθείας ὁ Γοδιλλιὼ ν’ ἀποστείλῃ τὰς ἀρβύλας, καὶ διὰ μεγάλης ταχύτητος.

§103Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κ. Μπούμπουλης δύναται νὰ σᾶς λύσῃ τὸ πρᾶγμα.

§104ΡΑΛΛΗΣ. Ἰδοὺ τί ἐννοεῖ ὁ κ. Πετιμεζᾶς. Ὑπῆρχεν εἷς ἐλεγκτὴς compère τοῦ Γοδιλλιὼ, ὁ ὁποῖος δὲν εἶχεν οὔτε συμβόλαιον ὑπ’ ὄψιν, οὔτε δείγματα, οὔτε ἐντολὴν νὰ ἐξελέγξῃ, καὶ ἐν τούτοις εἴς τι ἔγγραφον ἀναφέρεται ὡς ἐξελέγξας. Καὶ μετὰ ταῦτα δὲ ὁ κ. Ὑπουργὸς δὲν ἐνόμισεν, ὅτι ἦτο ἀνάγκη νὰ συστηθῇ ἐπιτροπὴ πρὸς ἐξέλεγξιν, καὶ ἐγένετο ἁπλῶς ἀριθμητικὴ παραλαβὴ, ὡς ἀναφέρει ἔγγραφον τοῦ ὑπουργείου τῶν στρατιωτικῶν. Καταλαμβάνετε ἤδη ποῦ ὑπάρχει ἡ παράβασις. Τὸ δεύτερον ἀντικείμενον, περὶ οὗ πραγματεύεται ἡ ἔκθεσις, εἶναι ἡ προμήθεια 15 χιλ. στατήρων διπυρίτου. Παραλείπω τὸ τρόπον, καθ’ ὃν συνωμολογήθη, καὶ τὴν ζημίαν, τὴν ὁποίαν ὑπέστη ἐκ τούτου τὸ δημόσιον, καὶ ἔρχομαι μόνον νὰ ἐξετάσω τὸ ποιόν. Ἐκεῖνο δὲ, τὸ ὁποῖον ἀρκεῖ νὰ χαρακτηρίσῃ τὴν ποιότητα, εἶναι, ὅτι τὸ δημόσιον δὲν κατώρθωσε νὰ πωλήσῃ τὸν διπυρίτην οὔτε πρὸς τρία λεπτὰ τὴν ὀκᾶν. Τώρα πῶς παρελήφθη ὁ διπυρίτης; πράγματι ὅπως ἐβεβαίωσεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ὁ νῦν; Ἐξετελέσθησαν αἱ διατάξεις τοῦ συμβολαίου; Τίποτε δὲν ἐξετελέσθη. Ἡ ἐπιτροπὴ, τὴν ὁποίαν ἐσύστησεν ὁ τότε ὑπουργός, λέγει «δὲν εἶμαι ἁρμοδία ν’ ἀποφανθῶ περὶ τῆς ποιότητος, διότι δὲν ἔχω τὰς ἀναγκαίας τεχνικὰς γνώσεις, καὶ τὸ Ὑπουργεῖον ὀφείλει νὰ διορίσῃ ἕνα ἔμπειρον περὶ τὰ τοιαῦτα». Παρατηρεῖ ὅμως ὡρισμένην παραβίασιν τοῦ συμβολαίου. Ποία δὲ εἶναι ἡ παραβίασις αὕτη; Ὅτι ἐνῷ 10 τεμάχια πρέπει ν’ ἀποτελέσωσι τὴν ὀκᾶν κατὰ τὸ συμβόλαιον, ὁ διπυρίτης ὁ προμηθευθεὶς παρὰ τοῦ Λάμπρου εἰς ἕξ τεμάχια ἀπετέλει τὴν ὀκᾶν. Αὐτὸ λέγει ἡ ἐπιτροπὴ ἐν σελ. 10ῃ. «Παρετήρησε δὲ προσέτι, ὅτι, ἀντὶ τῶν εἰς τοὺς ὅρους τοῦ συμφωνητικοῦ διαλαμβανομένων δέκα τεμαχίων τὴν ὀκᾶν, ἀναλογοῦν ἕξ». Νομίζετε, ὅτι ὁ ὅρος οὗτος ἐτέθη ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε; Δέκα τεμάχια κατ’ ὀκᾶν μόνον ἄρτος ἀπὸ ἄλευρον καθαρὸν δύναται ν’ ἀποτελέσῃ· ὅταν δὲ ἡ ὀκᾶ ἀποτελεῖται ἀπὸ ἕξ τεμάχια, τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι ἀνεμίχθησαν καὶ ξέναι ὕλαι. Ἡ ἐπιτροπὴ οὕτως ἀπὸ τῆς πρώτης στιγμῆς παρατηρεῖ, ὅτι ὑπάρχει ὡρισμένη παράβασις τῶν ὅρων τοῦ συμβολαίου, καὶ σπουδαιοτάτη. Ἐν τούτοις τί ἔκαμεν ὁ τότε Ὑπουργός; νομίζετε ὅτι συνέστησεν ἄλλην ἐπιτροπὴν, τὴν ὁποίαν ἐθεώρησεν ἡ πρώτη ὡς ἀναγκαίαν διὰ τὴν ἐξεύρεσιν τῆς ποιότητος τοῦ διπυρίτου; Ἰδοὺ πῶς ἀπαντᾷ. Ἔγγραφον, ὑπ’ ἀριθ. 16,491. Σελ. 56. «Πρὸς τὸν πρόεδρον τῆς ἐπὶ τῆς ἐπιθεωρήσεως τοῦ διπυρίτου ἄρτου ἐπιτροπῆς. «Ἀριθ. 16,491. Κοινοποίησις Περὶ παραλαβῆς διπυρίτου ἄρτου. Πρὸς τὸν πρόεδρον τῆς ἐπὶ τῆς ἐπιθεωρήσεως τοῦ διπυρίτου ἄρτου Ἐπιτροπῆς. Φρουραρχεῖον Ἀθηνῶν. Παρουσιασθεὶς ἐνώπιόν μας ὁ ἐργολάβος τῆς προμηθείας τοῦ διπυρίτου ἄρτου, ἀνέφερεν, ὅτι παρουσιάσας πρὸς παράδοσιν περὶ τοὺς πέντε χιλιάδας στατῆρας τοιούτου, διατηρεῖ αὐτὸν εἰς τὰς φορτηγίδας, καὶ χάριν εὐκολίας μεταφορᾶς καὶ πρὸς ἀποφυγὴν ματαίων ἐξόδων. Ἐπειδὴ ἐκ τοῦ ἄρθρου τούτου τρεῖς χιλιάδες στατῆρες φορτωθήσονται πρὸς μεταφορὰν ἀλλαχοῦ, κατ’ αἴτησιν τῆς Ἐπιτροπῆς τῶν Κρητῶν, σᾶς παραγγέλλομεν νὰ ἐπισπεύσητε τὴν ἐκ τῶν φορτηγίδων παραλαβὴν καὶ φόρτωσιν τοῦ ἄρτου τούτου εἰς τὸν πρὸς ὃν ὅρον· ἄλλως, ἐὰν ἡ παραλαβὴ καὶ φόρτωσις θὰ βραδύνῃ, γνωστοποιήσατε εἰς τὸν ἐργολάβον, ὅτι ἀναδεχόμεθα τὴν δαπάνην δραχμῶν εἴκοσι καθ’ ἡμέραν, μέχρι τῆς ἐκφορτώσεως, περὶ ἧς θέλετε φροντίσει ὅσον τάχιστα. Τὸ δὲ ὑπόλοιπον ποσὸν τοῦ ἄρτου νὰ παραλάβητε καὶ μεταφέρητε εἰς τὰς ἀποθήκας τῆς σχολῆς, ἔνθα θέλετε τοποθετήσει αὐτὸν καταλλήλως. Εἰς τὸν ἐργολάβον θέλετε γνωστοποιήσει ἐπισήμως ὅτι, ἐὰν μέχρι τῆς ἑσπέρας τῆς αὔριον δὲν ἔχῃ ἕτοιμον πρὸς παράδοσιν ὁλόκληρον τὸ ποσὸν, πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ὁποίας ἀνεδέχθη ἐργολαβίας, θέλομεν κηρύξει αὐτὸν ἔκπτωτον, κατὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, οὐδεμίαν λαμβάνοντες ὑπ’ ὄψιν δικαιολόγησιν. Ἀναφέρατε τὴν παραλαβὴν καὶ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς παρούσης. Ἀθῆναι, τῇ 21 Ἀπριλίου 1878.

Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ.»

§105Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐλέγομεν, ὅτι θὰ κηρυχθῇ ἔκπτωτος, καὶ ἐκηρύχθη.

§106ΡΑΛΛΗΣ. Ἐνῷ ἀπεφασίσθη εἰς τὸ Ὑπουργικὸν συμβούλιον, πῶς δὲν ἠθελήσατε νὰ κηρύξητε ἔκπτωτον τὸν ἐργολάβον;

§107Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κ. Κουμουνδοῦρος, ὁ πρωθυπουργὸς, ἦλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν...

§108ΡΑΛΛΗΣ. Βλέπετε λοιπὸν, κύριοι, ὅτι καὶ αὐτὴ ἡ παραλαβὴ δὲν ἐγένετο ὅπως ὤφειλε νὰ γείνῃ. Δὲν θέλω νὰ ἐκταθῶ περισσότερον, διότι δὲν εἶναι σήμερον ἡμέρα διὰ τὴν ἀνάπτυξιν τῆς κατηγορίας. Ἀλλὰ διὰ πάντας τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ἀνέφερον, 26 συνάδελφοι καὶ ἐγὼ νομίζομεν, ὅτι δὲν ὑπῆρξεν ἁπλῆ ὀλιγωρία ἢ ἀμέλεια κατὰ τὰς προμηθείας ταύτας, ἀλλὰ καί τι πλέον, ἐθεωρήσαμεν δὲ καθῆκον ἡμῶν νὰ καταθέσωμεν πρότασιν περὶ προανακρίσεως κατὰ τοῦ πρώην Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν κ. Πετιμεζᾶ. Ὅταν ἐκπληρωθῶσιν οἱ ὅροι τοῦ περὶ εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν νόμου, τότε θέλω πάλιν λάβει τὸν λόγον καὶ ἀναπτύξει αὐτήν.

§109ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τὸ ἄρθρον 12 τοῦ περὶ εὐθύνης τῶν Ὑπουργῶν τὶ λέγει (τὸ ἀναγινώσκει)... ὅτι τὸ κατηγορητήριον πρέπει νὰ φέρῃ 20 ὑπογραφὰς Βουλευτῶν, καὶ ὅτι ἐντὸς 8 ἡμερῶν ἀπὸ τῆς καταθέσεως ἐγγράφεται εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Λοιπὸν θέλει ἀναγνωσθῆ, τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ εἰς τοὺς κ. κ. Βουλευτάς. (Ἀναγινώσκεται τὸ κατηγορητήριον.)

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν νόμον, θὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ, θὰ ἐγγραφῇ δὲ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἵνα συζητηθῇ κατὰ τὴν σειράν τῆς ἐγγραφῆς. Νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὴ ἡ περαιτέρω συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς.

§112Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον περὶ κατηγορίας, δὲν ἔχει οὐδεμίαν σχέσιν μὲ τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικείμενον καθόλου, διότι τὸ μὲν ἓν εἶναι ἐπὶ τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς, τὶ φρονεῖ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς γνωμοδοτήσεως τῆς ἐπιτροπῆς, τὸ ἄλλο εἶναι πρότασις κατηγορίας, ῥητῆς παραβάσεως. Μὴ νομίζητε δὲ, κύριοι, ὅτι ἡ πρότασις αὐτὴ ἔγεινε δι’ ἄλλον σκοπὸν παρὰ μόνον διὰ ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ μένῃ ὁ Σωτήριος Πετιμεζᾶς εἰς τὴν ἐκκρεμότητα, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται. Ἐλπίζω, ὅτι δὲν θὰ μὲ βιάσητε νὰ σᾶς φέρω ἀμέσως τὴν ἀπόδειξιν.

§113ΤΙΝΕΣ. Νὰ τὴν φέρετε.

§114Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Διότι πρὸ 5, 10 λεπτῶν ἐγένετο καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς ἄλλα πρόσωπα σπουδαῖα, ἡ πρότασις νὰ παύσῃ ἡ συζήτησις καὶ μείνουν τὰ πράγματα ὅπως ἔχουν....

§115ΡΑΛΛΗΣ. Ποῖος σᾶς ἔκαμεν αὐτὴν τὴν πρότασιν;

§116Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι ἀλήθεια, τὴν ὁποίαν κανεὶς δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἀμφισβητήσῃ. Ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ φοβηθῶ τίποτε διὰ τὰς πράξεις μου, ἀλλὰ δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ζητῆτε διὰ τοιούτων μέσων τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως, διότι μετὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς δύναται νὰ ἔλθῃ τὸ τοιοῦτον κατηγορητήριον. Διὰ τοῦτο, κύριοι, ἐγὼ ἐπιμένω, ὅτι πρέπει ἡ Βουλὴ νὰ συζητήσῃ τὴν γνώμην τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ ἀφοῦ ἀποφασίσῃ περὶ τῆς γνώμης τῆς ἐπιτροπῆς, νὰ ἔλθουν μετὰ ταῦτα νὰ κάμουν τὴν κατηγορίαν.

§117ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Νομίζω, ὅτι ἠμποροῦν νὰ συγχωνευθοῦν....

§118Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ παραδέχωμαι.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς.

§120ΣΑΡΑΒΑΣ. Αὐτὴν καὶ μόνην τὴν παρατήρησιν ἔχω νὰ κάμω εἰς τὸν κ. Πετιμεζᾶν: εἶπεν, ὅτι ὅσοι ὑπέβαλον τὸ κατηγορητήριον, τὸ ὑπέβαλον, ἐπὶ σκοπῷ τοῦ ν’ ἀναβάλουν τὴν συζήτησιν. Ἐπειδὴ εἶμαι εἷς τῶν ὑπογραψάντων, ὀφείλω νὰ δώσω τὸ ἐπ’ ἐμοὶ τὴν δέουσαν ἐξήγησιν εἰς τὸν κ. Πετιμεζᾶν. Ἅμα ἀνέγνων, κύριοι, καὶ τὸ ἀνέγνων δύω φορὰς, τὸ φυλλάδιον, δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω ἀπροκαλύπτως, ἐγεννήθη ἐν ἐμοὶ ἡ ὀδυνηροτέρα αἴσθησις· ἐνόμισα ἑπομένως, καίτοι λυπούμενος, διότι εἶναι λυπηρὸν νὰ εὑρίσκηταί τις εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ θέτῃ ὑπογραφὴν, διὰ τῆς ὁποίας νὰ ζητῇ νὰ παραπέμψῃ εἰς δίκην ἕνα πολιτευόμενον, ἐνόμισα, λέγω, ὅτι εἶχον καθῆκον ἀπαραίτητον νὰ ὑπογράψω· νομίζω δὲ, ὅτι διὰ τὴν τιμὴν τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, διὰ τὴν τιμὴν αὐτῆς τῆς Βουλῆς καὶ τοῦ Ἔθνους, πρέπει νὰ γείνῃ μία ἐκτεταμένη καὶ δημοσία συζήτησις, καὶ εὔχομαι, ὥστε ὁ κ. Πετιμεζᾶς νὰ ἐξέλθῃ ἀθῶος ὡς ἡ περιστερά. Ἠξεύρω, ὅτι τὸ Ἔθνος ἀπὸ καταδίκας δὲν κερδίζει τίποτε, ἀλλ’ εἰς ἣν θέσιν ἦλθον τὰ πράγματα μετὰ τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς, οὔτε σεῖς πρέπει νὰ θέλετε, κ. Πετιμεζᾶ, νὰ τελειώσῃ ἡ ὑπόθεσις καθ’ ὃν τρόπον προτείνετε, ἀλλὰ διὰ τοῦ δικαστηρίου.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παύει ἡ συζήτησις αὕτη.

§122Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δέχομαι τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Σαράβα, νὰ γείνῃ ἐκτεταμένη ἡ συζήτησις.

§123ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Φλωριᾶν νὰ ἐκθέσῃ τὰ τῆς διαπραγματεύσεως τῆς ἀναβολῆς, διότι δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ κρύπτῃ ὁ ὑπὸ κατηγορίαν ὅ,τι ἐγένετο χάριν αὐτοῦ.

§124ΦΛΩΡΙΑΣ. Ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω τὶ συνέβη πρὸ τῆς συζητήσεως. Ἐνόμισα, ὅτι δὲν συνέφερε κατὰ τὰς ἡμέρας ταύτας νὰ ἔχωμεν ἀντικείμενον συζητήσεως τὴν καταδίκην τοῦ κ. Πετιμεζᾶ· ἐπρότεινα λοιπὸν εἰς τὸν κ. Πετιμεζᾶν νὰ εὑρεθῇ τρόπος ἀναβολῆς, καὶ ἐγὼ ἤμην ἡ ἀφορμὴ νὰ γείνῃ αὐτὴ ἡ πρότασις πρὸς τὸν κ. Πετιμεζᾶν· ἀλλ’ ἡ ἔννοια, τὴν ὁποίαν ἠθέλησε ν’ ἀποδώσῃ ὁ κ. Πετιμεζᾶς, δὲν εἶναι ὀρθή.

§125ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς ἕτερον ἀντικείμενον. Πρώτη συζήτησις περὶ ἀναβολῆς τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ περὶ συστάσεως στρατιωτικῶν ἐπιμελητηρίων νόμου.

§126ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂς ἀναγνωσθῇ τὸ περὶ φυλλοξήρας.

§127ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Δὲν εἶναι ἀπαρτία.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 6 μ. μ.)