1879.12.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 44

τῆς 22 Δεκεμβρίου 1879.

(Σάββατον.)

Ὥρᾳ 2 μ. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας καὶ ἐνεκρίθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν Μεγάλην Πρεσβείαν, ἥτις ἔλαβε τὴν τιμὴν νὰ κομίσῃ τὴν ἀπάντησιν τῆς Βουλῆς εἰς τὸν λόγον Του, ὁ Βασιλεὺς ἀνταπήντησε: «Μετ’ εὐχαριστήσεως ἀκούω, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει ἐνασχοληθῆ εἰς τὴν τακτοποίησιν τῶν οἰκονομικῶν τοῦ Κράτους, ὥστε συνεταὶ οἰκονομίαι νὰ μὴ ἀναστείλωσι τὴν θεραπείαν τῶν πραγματικῶν ἀναγκῶν τῆς Πατρίδος. Ὀφείλομεν μετ’ ἀφοσιώσεως νὰ ἐργασθῶμεν ὑπὲρ τῆς ἐσωτερικῆς βελτιώσεως τοῦ τόπου καὶ ὑπὲρ παντὸς ὅ,τι ἀφορᾷ εἰς τὸ μέλλον τῆς Πατρίδος. Πέπεισμαι δὲ, ὅτι ὁ λαὸς καὶ ἡ Βουλὴ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτοῦ, ὡς πάντοτε, θέλουσιν ἐξακολουθήσει μὲ τὸ αὐτὸ φιλόπατρι πνεῦμα τὴν περὶ τούτου ἀρξαμένην ἐργασίαν.»

§2ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλλω ἀντίγραφον Διατάγματος περὶ παρατάσεως τῶν προνομίων τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης.

§3ΒΑΛΤΙΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.) Λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω νομοσχέδιον περὶ Χωροφυλακῆς.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸς συγκρότησιν τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, κατὰ τὴν ἐντολὴν τῆς Βουλῆς, διώρισα τοὺς κκ. Ζαΐμην, Ἀθ. Πετιμεζᾶν, Ζηνόπουλον, Παπαμιχαλόπουλον, Ῥικάκην, Ῥοντήρην καὶ Σπ. Βαλαωρίτην, οὓς παρεκάλεσα νὰ συνέλθουν τὴν προσεχῆ Δευτέραν, ὥραν 10 π. μ., πρὸς ἔναρξιν τῶν ἐργασιῶν των. Παρακαλῶ δὲ καὶ πάντας τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς νὰ ὑποβάλωσιν, εἴτε προφορικῶς εἴτε ἐγγράφως, εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ὅσας βελτιώσεις νομίζουν καταλλήλους διὰ τὸν ἐκλογικὸν νόμον. Ὁ Εὐστ. Λαμψιάδης, ἀόμματος, πρώην συντάκτης τῶν πρακτικῶν τῆς Βουλῆς, ζητεῖ νὰ τῷ χορηγηθῇ περίθαλψις προσωρινὴ ἐκ τοῦ ταμείου τῆς Βουλῆς. Θὰ παραπεμφθῇ ἡ ἀναφορά του εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ λογιστικοῦ. Ὁ Βουλευτὴς κ. Δημητρακάκης καὶ πολλοὶ ἄλλοι ὑποβάλλουν νομοσχέδιον περὶ μὴ κατασχέσεως τῆς ἀποζημιώσεως τῶν Βουλευτῶν. Θὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§5Θ. ΖΕΡΒΟΣ. Κύριε ὑπουργὲ τῆς Δημοσίας Ἐκπαιδεύσεως καὶ κύριοι Βουλευταὶ, αἱ ἀποφοιτῶσαι νέαι ἀπὸ τὸ Ἀρσάκειον γυμνάσιον πρέπει νὰ ἔχωσι τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, ὅπως διδαχθῶσιν οἰανδήποτε ἐπιστήμην θελήσωσιν. Οἱ καλαμαράδες καὶ ἄλλοι καθηγηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου δὲν τὰς ἐδέχθησαν, ὡς μὴ ὑπάρχοντος τοιούτου νόμου. Λοιπὸν ἐγὼ προτείνω τὸ ἀκόλουθον νομοσχέδιον· «Αἱ ἀποφοιτήσασαι τοῦ Ἀρσακείου νέαι ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸ Πανεπιστήμιον, διὰ νὰ μανθάνωσιν ὁποίαν ἐπιστήμην θέλουσι.» (Χειροκροτήματα.)

§6Δ. ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ἀφοῦ χθὲς ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν προμηθειῶν, νομίζω καλὸν ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης νὰ παρακληθῇ νὰ διατάξῃ τὸν εἰσαγγελέα νὰ μᾶς ἐκθέσῃ εἰς ποῖον σημεῖον εὑρίσκονται τὰ περὶ τῆς Συναλλαγματικῆς τῶν 30 χιλιάδων φράγκων.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ποῖος νὰ ἐκθέσῃ;

§8ΒΡΑΤΣΑΝΟΣ. Ὁ εἰσαγγελεύς.

§9ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ ἀνάκρισις δὲν δύναται νὰ ἐκτεθῇ.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Κωνστ. Στράτος δι’ ἀναφορᾶς του παραπονεῖται κατὰ τοῦ διοικητοῦ Βάλτου Μοσχονησίου. Θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἀναφορῶν.

§11ΤΙΝΕΣ. Τί λέγει ἡ ἀναφορὰ, κύριε Πρόεδρε; ν’ ἀναγνωσθῇ.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸν κανονισμὸν, θὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§13ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη, κ. Πρόεδρε, λέγει περὶ κακώσεων καὶ καταπιέσεων εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἑνὸς ὑπουργοῦ ὑπὸ τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς. Λοιπὸν, νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, δὲν εἶναι ὀρθόν. Πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ ὅμως λέγει ὁ Κανονισμός.

§15ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἠμποροῦμεν ὅμως νὰ τὴν ἀναγνώσωμεν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλὴ, μάλιστα.

§17ΤΙΝΕΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§18ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν εἶναι καλὸν, κύριε Πρόεδρε, νὰ εἴπωμεν, ὅτι εἶναι καθιερωμένον νὰ μὴ ἀναγινώσκηται κἀμμία ἀναφορά.

§19ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη, κύριε Πρόεδρε, ἀφορᾷ τὴν ἐνέργειαν τῆς Κυβερνήσεως, καὶ διὰ τοῦτο φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 57 τοῦ Κανονισμοῦ «αἱ πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφοραὶ παραπέμπονται ὑπὸ τοῦ Προέδρου εἰς τὴν ἁρμοδίαν ἐπιτροπήν.»

§21ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀλλ’ ὑπονοεῖ, ὅτι, ἀφ’ οὗ λάβῃ γνῶσιν ἡ Βουλή.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ διάταξις εἶναι ῥητή. Ἐὰν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορά, ἂς ἀποφασίσῃ.

§23ΤΖΑΝΕΣ. Εἶναι δευτέρα φορά, καθ’ ἣν ὁ παραπονούμενος ἀπευθύνει τὰ παράπονα αὐτὰ εἰς τὴν Βουλήν. Κάλλιον θὰ ἦτο ν’ ἀπεστέλλετο ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν διὰ νὰ λάβῃ αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς καὶ πληροφορήσῃ τὴν Βουλὴν, Ἄν ἦναι ἀληθῆ τὰ παράπονα, ὁ κ. Ὑπουργὸς δύναται νὰ ἄρῃ τὸ σκάνδαλον.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιτρέπει ἡ Βουλὴ ν’ ἀναγνωσθῇ;

§25ΤΙΝΕΣ. Ναί.

§26ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀναφορὰ νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι.)

§28ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν δύνασθε, κ. Πρόεδρε, νὰ τὸ θέσητε εἰς ψηφοφορίαν.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ βουλὴ παρεδέχθη ν’ ἀναγνωσθῇ. (Ἀναγινώσκεται.)

§30ΒΑΛΤΙΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.) Κύριοι Βουλευταί, ὅλοι γνωρίζομεν τὴν γεωγραφίαν τῆς Ἑλλάδος εἰς τὸ βορειοδυτικὸν μέρος τῆς Ἑλλάδος, συνορεύουσα μὲ τὴν Ἤπειρον, κεῖται ἡ ἐπαρχία Βάλτου. Ἡ ἐπαρχία αὕτη ἀτυχῶς ἔμενε διαρκῶς ἐγκαταλελειμμένη, οὐδεμία πρόνοια ὑπὲρ τῆς εὐημερίας τοῦ τόπου ἐλήφθη ποτέ· οὐδέποτε ἐλήφθη φροντὶς, ὅπως ἐκεῖ καταστῇ σεβαστὸς ὁ νόμος. Δὲν τὸ κρύπτω, ὅτι, ἀφ’ ἧς ἦλθον εἰς τὰ πράγματα, ἀνεξαρτήτως παντὸς κομματισμοῦ, διότι προσκαίρως εἶμαι ἀναμεμιγμένος εἰς τὰ πολιτικὰ, καθόσον μοῦ ἀρέσκει τὸ στάδιόν μου, ἀνεξαρτήτως παντὸς ἄλλου σκοποῦ, ἐνόμισα καθῆκόν μου νὰ φροντίσω περὶ τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, ἐξ ἧς κατάγομαι· καὶ εἰς τὸν Νομάρχην αὐτὸν τῆς Αἰτωλοακαρνανίας ἔγραψα, ὅτι ἐπιθυμῶ ἅπαξ τοὐλάχιστον νὰ ἐφαρμοσθῇ ἐκεῖ ὁ νόμος. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ φαντασθῆτε, κύριοι, τί εἶναι ἡ ἐπαρχία Βάλτου, παρὰ ἐὰν γνωρίζητε τὸν τόπον· εἶναι ἀπολύτως ἐγκαταλελειμμένη. Πρὶν, βουλευτὴς τῆς Ἐπαρχίας ἦτο ὁ παραπονούμενος· δὲν ἔχω τίποτε κατ’ αὐτοῦ, ἤλπιζον, ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ ἴδιος δὲν θὰ εἶχε τίποτε κατ’ ἐμοῦ. Κατὰ τὰς ἐκλογὰς ὑπῆρξε πάλη, καὶ ἔτυχε νὰ νικήσω καὶ νὰ ἦμαι μεταξὺ ὑμῶν ὡς βουλευτής· αὐτὸ δὲν τοῦ ἤρεσε. Παραπονεῖται, ὅτι εἰς τὴν ἐκλογὴν ἐπεμβήκαμεν, καὶ παραπονεῖται, διότι δὲν εἶναι βουλευτής· εἰς μίαν ἄλλην ἐκλογὴν θὰ ἦναι ἴσως, καὶ ἐγὼ δὲν θὰ ἦμαι. Ἡ ἐπαρχία ἐκείνη ἐδεσπόζετο μέχρι τοῦδε ὑπὸ τῶν φυγοδίκων. Ἀφ’ ἧς ὅμως ἡμέρας διωρίσθη ὁ Μοσχονήσιος, εἷς τῶν ἐκλεκτοτέρων ἀξιωματικῶν τοῦ πεζικοῦ, εἰς τὴν διοίκησιν τοῦ μεταβατικοῦ, ἡ ἐπαρχία πλησιάζει νὰ καθαρισθῇ· διότι οἱ φυγόδικοι συλλαμβάνονται καὶ ἀποστέλλονται εἰς τὸ Μεσολόγγιον, καθ’ ὃ κατηγορούμενοι ἐπὶ φόνῳ κτλ. Αὐτὸ δὲν ἤρεσεν εἰς τὸν κ. Στράτον, ὅστις καὶ ἐκατηγόρησε τὸν Μοσχονήσιον ὡς ἐπεμβάντα εἰς τὰς ἐκλογάς. Πράγματι ἐδικάσθη ὁ Μοσχονήσιος ὅτι ἐπεμβῆκεν εἰς τὰς ἐκλογὰς, ἀλλ’ ἠθωώθη πανηγυρικῶς, διότι ὑπερέβημεν τὸν κ. Στράτον κατὰ τοσαύτας ψήφους, οὐχὶ διὰ τῶν ἐπεμβάσεων, οὐχὶ διότι ὑπερέχομεν κατὰ τὴν ἐπιῤῥοὴν, ἀλλὰ διότι ἔλειψαν ἀπὸ τὴν ψηφοφορίαν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἀπὸ τὸ Ῥαδοβίζιον ἐρχόμενοι διὰ τῆς ὁροθετικῆς γραμμῆς, ἐθεωροῦντο δημόται τῆς Ἑλλάδος καὶ ἐψήφιζαν ὑπὲρ αὐτοῦ. Τίποτε ἄλλο δὲν ἔχω νὰ εἴπω.

§31ΡΙΚΑΚΗΣ. Παρεπέμφθη;

§32ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Παρεπέμφθη, ἀλλ’ ἠθωώθη πανηγυρικώτατα.

§33ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Χαίρω πολὺ, κύριε Πρόεδρε, ἀκούων, ὅτι ἀφότου ἐγένετο δυνατὸν νὰ προσληφθῇ εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ὁ κ. Βαλτινὸς ἐδόθη τέλος πάντων καὶ προσοχὴ, ὅπως εἰς τὴν Ἐπαρχίαν Βάλτου ἰσχύσῃ ὁ νόμος. Χαίρω, λέγω, διότι κάλλιον ἀργὰ παρὰ ποτέ. Τοῦτο λέγει ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἐγὼ δὲ ὀφείλω νὰ τὸ παραδεχθῶ. Ἀλλ’ ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι ὅταν ἕνας λοχαγὸς ἐπὶ κεφαλῆς ἀρκετῆς δυνάμεως, ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον ὑπηρετῶν ἐκεῖ, διήγειρε τὸ μῖσος ὁλοκλήρου ἑνὸς κόμματος τῆς Ἐπαρχίας....

§34ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Τὸ μῖσος ἑνός....

§35ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ. Δὲν εἶμαι ἐναντίος εἰς τὴν καλὴν διοίκησιν, εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν ληστῶν καὶ φυγοδίκων· ἀπ’ ἐναντίας μάλιστα εἶμαι ὑπὲρ τῆς παγιώσεως τῆς δικαιοσύνης. Ἀλλ’ ὅταν ἕνας ὑπάλληλος διαρκῶς μένων εἰς ἕνα τόπον διεγείρῃ τὴν ἀγανάκτησιν καὶ τὸ παράπονον ὁλοκλήρου μιᾶς κοινωνίας, ἐπιτρέψατέ μοι, κύριε Πρόεδρε, νὰ παρατηρήσω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι ἡ διοίκησις αὐτὴ δὲν λέγεται διοίκησις· ἀπ’ ἐναντίας λέγεται πίεσις στρατιωτικὴ τῆς ἰσχυούσης πολιτικῆς, καὶ πρώτιστον συμφέρον ἔχει ἡ Κυβέρνησις καὶ ὁ Ὑπουργὸς νὰ καταδιώξουν τὴν φυγοδικίαν, τὴν ληστείαν, ἀλλὰ σύναμα, καταδιώκοντες τὴν φυγοδικίαν, καταδιώκοντες τὴν ληστείαν, νὰ μὴ διεγείρωσι παράπονα εἰς τὸν τόπον. Εἰς περίστασιν δὲ, καθ’ ἣν ὑπάλληλός τις διαρκὴς διεγείρῃ τὴν ἀγανάκτησιν καὶ τὰ παράπονα ὁλοκλήρου λαοῦ, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ εἴπω πρὸς τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι δὲν ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του.

§36ΒΑΛΤΙΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.) Ὁ Κώστας Στράτος παραπονεῖται, διότι συλλαμβάνονται οἱ φυγόδικοι, ὁ δὲ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του. Λαμβάνω δὲ ἀφορμὴν ἀπὸ τὴν περίστασιν αὐτὴν νὰ εἴπω πρὸς τὸν κύριον Πετιμεζᾶν, ὅτι ἀπόσπασμα τοῦ μεταβατικοῦ, κατὰ τοῦ ὁποίου μοὶ ἐγένετο ἀναφορὰ, ὅτι παρεξετράπη, ἀνεκλήθη, καὶ εἶναι εἰς προφυλάκισιν ὁ ἐπὶ κεφαλῆς αὐτοῦ, διότι ἐγὼ καὶ ὡς Ὑπουργὸς καὶ ὡς ἄτομον δὲν δέχομαι, οὔτε ὑπὲρ ἐμαυτοῦ, οὔτε ὑπὲρ ἄλλου, νὰ γίνεται παρανομία καὶ ἀταξία.

§37ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Παρακαλῶ, κύριοι, αὐτὴν τὴν συζήτησιν νὰ μὴ τὴν ἐξακολουθήσητε, διότι ἐὰν οἱ φυγόδικοι καὶ οἱ ὑποθάλποντες αὐτοὺς ἀκούσωσιν, ὅτι εἰς τὴν Βουλὴν εὑρίσκουσιν ὑπεράσπισιν τὰ παράπονά των, ἡ ὑπηρεσία αὐτὴ θὰ καταστραφῇ, καὶ δὲν θὰ ἔχωμεν ἡσυχίαν καμμίαν. Σᾶς φέρω ἓν παράδειγμα. Ἐν Κυνουρίᾳ ἡ στρατιωτικὴ ἀρχὴ καταδιώκει ἐπιφόβους φυγοδίκους, Καββουραίους καλουμένους, δυσαρεστοῦσα πολλοὺς, οἵτινες εἶναι ἐναντίοι... Μάρτυς ὁ κ. Βουλευτής....

§38ΘΕΡΜΟΓΙΑΝΝΗΣ. Καμμία καταδίωξις δὲν κατώρθωσε νὰ φέρῃ ἀποτέλεσμα.

§39ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καταδιώκεται μετ’ αὐστηρότητος λοιπὸν ἡ φυγοδικία· πιστεύσατε, ὅτι τὸ γραφεῖον εἶναι πλῆρες ἀναφορῶν καὶ παραπόνων, ὅτι καταπιέζονται οἱ κατηγορούμενοι, ὅτι ὑπερασπίζουσι καὶ ὑποθάλπουσι τοὺς φυγοδίκους. Ἐὰν, πρὶν ἢ βεβαιωθῶμεν ὅτι τὰ γινόμενα παράπονα εἶναι βάσιμα, ἀρχίζωμεν νὰ συζητῶμεν ἐνταῦθα κατὰ τῆς στρατιωτικῆς ἀρχῆς, δὲν θὰ συλληφθῇ οὐδεὶς φυγόδικος. Ἀφήσατε νὰ ἐξετάσωμεν, καὶ ἔπειτα ἠμπορεῖτε νὰ ζητήσητε τὸν λόγον.

§40ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂς μοὶ ἐπιτρέψῃ ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ τῷ παρατηρήσω, ὅτι ἐγὼ οὐδέποτε εἶχα φυγοδίκους· ἀπ’ ἐναντίας μάλιστα, ἀνήκω εἰς ἐπαρχίαν, ἡ ὁποία εἶναι εἰς κατάστασιν ἡσυχοτάτην. Ὅ,τι εἶπα, εἶναι μᾶλλον ὑπὲρ τῆς τάξεως ἢ τῆς ἀταξίας· τὸ εἶπα πρὸς τὸ συμφέρον αὐτὸ τῆς τάξεως. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν, ὅτι πρὶν ἔλθῃ, οὐδεμία φροντὶς ἐλήφθη ὑπὲρ τῆς τάξεως εἰς τὴν ἐπαρχίαν αὐτήν.

§41ΒΑΛΤΙΝΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.) Εἶπα, ὅτι ποτὲ δὲν ἐλήφθη φροντίς.

§42ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτὸ λέγω καὶ ἐγώ. Δὲν παρεμβάλλομεν ἡμεῖς προσκόμματα εἰς τὴν διατήρησιν τῆς τάξεως, ἀλλὰ τοὐναντίον, ὑποστηρίζομεν τὴν Κυβέρνησιν, ὅταν ἐργάζεται ὑπὲρ αὐτῆς. Δὲν ἐννοῶ ἐγώ, ὅτι ὁ λοχαγὸς δὲν πρέπει νὰ ἐκπληρώσῃ τὰ καθήκοντά του, ἀλλὰ λέγω, ὅτι καθῆκον τοῦ λοχαγοῦ δὲν εἶναι νὰ καταδιώκῃ χρηστοὺς πολίτας, διεγείρων τὰ παράπονα ὁλοκλήρου ἐπαρχίας.

§43ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Οὐδένα καταδιώκει.

§44ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἀνεγνώσαμεν πολλὰ ἐπανειλημμένως πρὸ τῶν ἐκλογῶν, κατὰ τὰς ἐκλογὰς, μετὰ τὰς ἐκλογάς. Τὸ συμφέρον αὐτὸ τῆς τάξεως, τὸ συμφέρον αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως, τὸ συμφέρον αὐτὸ τοῦ ἰδίου Ὑπουργοῦ ἀπαιτεῖ νὰ διορθωθοῦν τὰ πράγματα. Καὶ δὲν θὰ ὑποθέσωμεν ποτὲ, κ. πρόεδρε, ὅτι δι’ ἑνὸς μόνον ἀξιωματικοῦ ἐπέρχεται ἡ τάξις εἰς μίαν ἐπαρχίαν, καὶ μάλιστα ὅταν ὁ ἀξιωματικὸς οὗτος ἐκπληροῖ τὸ καθῆκόν του κατὰ τρόπον τοιοῦτον, ὥστε νὰ διεγείρῃ τὰ παράπονα ὁλοκλήρου τῆς ἐπαρχίας. Δὲν συζητοῦμεν λόγῳ ἀντιπολιτεύσεως, ἀλλ’ ἐκ καθήκοντος, τὸ ὁποῖον ἔχομεν, νὰ προστατεύσωμεν τοὺς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι παραπονοῦνται, ὅτι ἀδίκως καταπιέζονται ἐκ μέρους τῶν ὀργάνων τῆς ἐξουσίας.

§45ΕΛΕΥΘ. ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Κατὰ τὸ ἔτος 1871 ὁ λοχαγὸς Μοσχονήσιος ἦτο ἐπὶ τῆς καταδιώξεως τῆς ληστείας εἰς τὰς ἐπαρχίας Βάλτου καὶ Ξηρομέρου, ὅστις διὰ τῶν αὐστηρῶν μέτρων του κατέστρεψε τὰς τρομερωτέρας ληστρικὰς συμμορίας τοῦ Δελῆ, τῶν Τσερλογιανναίων, καὶ ἄλλας πολλάς· καὶ τότε τὰ αὐτὰ παράπονα ὑπεβλήθησαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐναντίον του, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἀπέστειλε τὸν κ. Χοϊδᾶν καὶ ἐμὲ ὡς ἀνακριτικοὺς ὑπαλλήλους (θόρυβος), καὶ ὄχι μόνον ἀπεδείχθησαν τὰ παράπονά των ἀνυπόστατα, ἀλλὰ ὁ κ. Χοϊδᾶς προέβη καὶ εἰς πολλὰς συλλήψεις, δυνάμει ἐνταλμάτων, συλλαβὼν τὸν δήμαρχον Ἴσκον, ἀδελφὸν τοῦ συναδέλφου μας, τὸν κ. Καραγιαννόπουλον, καὶ αὐτοὺς τοὺς ποιμένας τοῦ κ. Στράτου, διότι ὑπέθαλπον τὰς ληστείας. Ἕτερος ἀξιωματικὸς, διωρισμένος πρὸ τοῦ Μοσχονησίου εἰς Βάλτον πρὸς καταδίωξιν τῶν φυγοδίκων, ὁ λοχαγὸς Δουμπιώτης, παρεπέμφθη εἰς τὸ Στρατοδικεῖον ἐπὶ καταπιέσει τῶν Βαλτινῶν, ἀλλὰ τὸ Στρατοδικεῖον ἠθώωσε παμψηφεὶ αὐτόν. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι δὲν ἠμπορεῖ κανεὶς νὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν του ἐκεῖ. Ὁ λοχαγὸς Μοσχονήσιος εἶναι ἐκ τῶν ἱκανωτέρων ἀξιωματικῶν ἐπὶ τῆς καταδιώξεως τῆς ληστείας, τῆς ζωοκλοπῆς, τῆς φυγοδικίας καὶ λοιπῶν ἐγκλημάτων. Ἀπὸ τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ μέχρι τοῦ λοχαγοῦ προβιβάζεται οὗτος κατ’ ἐκλογὴν, διὰ τὴν ἱκανότητά του· καὶ διὰ τὰ ἀνδραγαθήματά του, ἡ κυβέρνησις τῷ ἀπένειμε τὸν Σταυρὸν τοῦ Σωτῆρος. Ἀλλ’ οἱ κύριοι οὗτοι θέλουν νὰ μὴ καταδιώκωνται οἱ φυγόδικοι, οἱ λησταὶ καὶ οἱ κακοῦργοι, τοὺς ὁποίους ὑποθάλπουν.

§46Γ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Κύριοι, δὲν ἀναβαίνω τὸ βῆμα, διὰ νὰ ἀναιρέσω οὔτε τὸν προλαλήσαντα συνάδελφόν μου κ. Μυκώνιον, οὔτε τοὺς λόγους τοῦ προλαλήσαντος Βουλευτοῦ Καλαβρύτων· ἔρχομαι μόνον νὰ εἴπω τοῦτο, ὅτι εἶναι ἀληθὲς, ἀληθέστατον, ὅτι δὲν ἐκτελοῦνται οἱ νόμοι εἰς τὴν ἐπικράτειαν.

§47ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ποῦ;

§48Γ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Παντοῦ.

§49ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Εἰς ὅλον τὸ Κράτος;

§50Γ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἀγνοῶ ἂν εἰς ὅλον τὸ Κράτος· ἐγὼ λέγω εἰς τὰς ἐπαρχίας, ὅπου γνωρίζω. Εἶπον κατὰ τοῦ Μοσχονησίου· ἐγὼ δὲν ἔρχομαι νὰ κατηγορήσω τὸν ἄνθρωπον. Εἶπον καὶ δι’ ἕνα ἄλλον λοχαγόν. Οὐχ ἧττον, ἐπειδὴ τὴν ἡμέραν αὐτὴν τὴν ἐθεωρήσαμεν ὡς ἡμέραν συζητήσεως παραπόνων, θὰ μοὶ δώσητε τὴν ἄδειαν νὰ εἴπω καὶ ἐγὼ ὀλίγα τινὰ διὰ τὴν Τριχωνίαν, ἂν θέλετε.

§51ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§52Γ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Πρὸ 4 σχεδὸν ἐτῶν δὲν ἤμην εἰς τὸ κοινοβούλιον. Εἰς τὴν Τριχωνίαν ἀπὸ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην διατελεῖ, ὡς ὑπομοίραρχος τοῦ τόπου ἐκείνου, ἄνθρωπος γεννηθεὶς καὶ ἀνατραφεὶς καὶ ἀποκατασταθεὶς εἰς τὸν τόπον ἐκεῖνον, ἄνθρωπος, ὅστις ἀνήκει εἰς τὸν τόπον, εἶναι πολιτογεγραμμένος ἐκεῖ, καὶ ἐφέτος ἠτοιμάζετο γιὰ βουλευτὴς, καὶ ἔδωκε μεγάλην ἐλευθερίαν εἰς τοὺς φυγοδίκους, περιφερομένους καὶ εἰς τὴν πόλιν Ἀγρινίου καὶ εἰς τὴν ἀγοράν· κανένα δὲν κατεδίωξεν, ἑπομένως πολλαὶ ἀναφοραὶ ἐδόθησαν εἰς τοὺς κατὰ καιρὸν ὑπουργοὺς, διὰ νὰ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ ἐκεῖ, καὶ πολλαὶ καταγγελίαι, ὅ,τε ὑπομοίραρχος καὶ ἀποσπασματάρχης τοῦ Δήμου Θέρμου Λοχίας Μαγκλάρης (θόρυβος)· ἡ Κυβέρνησις διέταξε νὰ γείνῃ ἡ ἀνάκρισις ἐπιτοπίως ἀπὸ τῆς 12 Νοεμβρίου, ἀλλ’ ἔκτοτε παρῆλθον δύω σχεδὸν μῆνες, καὶ ὅμως οὐδεμία ἐγένετο ἐνέργεια κατὰ τοῦ λοχίου αὐτοῦ, ὅστις συνέλαβε τὸν ἐν Κερασιαῖς Ἀθανάσιον Σβαρνᾶν, ὅστις ἐτόλμησε νὰ ἔλθῃ ἐπὶ κεφαλῆς δεκαπέντε καὶ ψηφοφορήσῃ τὴν μερίδα μου· ἀφοῦ δὲ τὸν συνέλαβε, τὸν ἐφόρτωσε τὰς κάπας, καὶ τὸν ἐξυλοκόπησεν ἀνηλεῶς· συγχρόνως δὲ ἔφαγε τὰ σφάγια τοῦ ἐκ τοῦ ἰδίου χωρίου Β. Αἰκατερινάκη, ὁμοίως ὡς τὸν ἀνωτέρω καὶ αὐτὸν κακοποιήσας. Λόγῳ δὲ ὑπονοιῶν πρὶν τῆς ἐκλογῆς, τοὐτέστιν εἰς τὰς παραμονὰς, ἔφαγε διὰ τῆς βίας τὰ σφάγια τοῦ ἐκ τοῦ χωρίου...... Μάνθου Γιαννοπούλου, ὅπως καταστῇ τὸ φόβητρον διὰ τῆς τοιαύτης διαγωγῆς καὶ ἐπηρεάσῃ τοὺς ἐκλογεῖς ὑπὲρ τῆς ἀντιθέτου μερίδος, δηλονότι ὑπὲρ τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων. Καὶ ἄλλα πάμπολλα τοιαύτης φύσεως ἀνομήματα διεπράξατο ὁ λοχίας Μαγκλάρης.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ Μοσχονησίου.

§54Γ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἴσα, ἴσα, κοντὰ εἰς αὐτὸν νὰ βαλθῇ καὶ ὁ Βλαχόπουλος, κ. πρόεδρε.

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἡμέρα διὰ τοιαύτας συζητήσεις· ἄλλην ἡμέραν συζητεῖτε περὶ αὐτοῦ.

§56Γ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Τοσάκις, κ. πρόεδρε, ὑπεβλήθησαν ἀναφοραὶ ἐκ μέρους τῶν κατοίκων ἐκείνων. Ὁ προλαλήσας σᾶς εἶπεν, ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ καταπιέζηται τὸ πλεῖστον μιᾶς ἐπαρχίας. Εἶναι ἀληθὲς, κ. πρόεδρε τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, ὅτι ὑπεβλήθησαν παράπονα καὶ κατηγορίαι κατ’ αὐτοῦ, διὰ νὰ μετατεθῇ καθ’ ὃ ἐγχώριος (θόρυβος). Βεβαιωθῆτε, κύριοι, ὅτι φοβερώτεροι κομματάρχαι εἶναι οἱ ἐκπληροῦντες τὴν ὑπηρεσίαν τῆς χωροφυλακῆς, διότι εἰς αὐτοὺς ἀνάγονται τὰ πάντα, αὐτοὶ συνοδεύουν τοὺς εἰσπράκτορας, αὐτοὶ εἰσέρχονται εἰς τὰς καλύβας, αὐτοὶ εἶναι ἐν γένει οἱ ἀντιπροσωπεύοντες τὸν νόμον καὶ ἐκπληροῦντες αὐτόν (θόρυβος)· ὁμιλῶ μετ’ ἀγανακτήσεως, διότι πολλάκις παρέβλεψα καὶ δὲν ἠθέλησα νὰ εἴπω τίποτε ἐναντίον αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων.

§57ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀλλ’ εἶναι καὶ ἀληθὲς, ὅτι μᾶς εἶπαν τὴν στιγμὴν ἐκείνην, ὅτι, ἐὰν μεταθέσωμεν τὸν Βλαχόπουλον ἀπὸ τὸν τόπον ἐκεῖνον, θὰ παρεξηγηθῶμεν, ὅτι ἐπεμβαίνομεν εἰς τὰς ἐκλογάς· διὰ τοῦτο δὲν τὸν μετεθέσαμεν.

§58Γ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Δι’ ἐπανειλημμένων ἀναφορῶν πρὸς τὴν Αὐτοῦ Μεγαλειότητα τὸν Βασιλέα καὶ πρὸς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον παρέστησαν, ὅτι ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς ἐξήσκει τοιαύτην ἐπιῤῥοὴν εἰς τὴν ἐπαρχίαν ἐκείνην, καὶ δὲν ἐδόθη ἡ ἐλαχίστη ἀπάντησις· ἐγὼ προκαλῶ τὸν κ. Πρόεδρον τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, τὸν κ. Λομβάρδον καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ἐὰν κατὰ τὸ 1874, ὅταν ἀπέθανεν ὁ μακαρίτης Σκαλτσᾶς, καὶ ἐγένετο ἐκλογὴ εἰς τὴν Τριχωνίαν, καὶ ἐξελέχθη βουλευτὴς ὁ κ. Βιλαέτης, ἐὰν τότε δὲν ἐπενέβη ἡ στρατιωτικὴ ἐξουσία, καὶ ὁ νῦν κ. Πρωθυπουργὸς, ὁ κ. Δηλιγιάννης καὶ ὁ κ. Λομβάρδος ὡμίλησαν τότε κατὰ τῆς στρατιωτικῆς ἐπεμβάσεως, ὅπου καὶ τότε παρενέβη εἰς τὴν ἐκλογὴν ὁ νῦν διοικῶν τὴν ὑπομοιραρχίαν Ἀγρινίου κ. Βλαχόπουλος, καὶ ἡ Βουλὴ ἠκύρωσε τὴν ἐκλογὴν, διότι ἐπείσθη, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα αὐτῆς ἐπηρέασεν ἡ βία τοῦ ἰδίου Βλαχοπούλου· καὶ γενομένης μετὰ ταῦτα ἐπαναληπτικῆς ἐκλογῆς, ἀνεδείχθη ὡς βουλευτὴς ὁ κ. Ἰωάννης Δεληγιάννης, ὑπερβὰς τὸν ἀντίπαλόν του κατὰ ψήφους πεντακοσίας. Πῶς ὁ κ. Πρωθυπουργὸς τότε ἐγνώρισεν, ὅτι ὁ Βλαχόπουλος εἶναι ἐγχώριος καὶ νῦν ἀρνεῖται τοῦτο, μὴ ἀποδίδων δικαιοσύνην εἰς τοὺς παραπονουμένους;

§59ΒΑΛΤΙΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀκούσῃ τὴν ἀπάντησίν μου εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. προλαλήσας. Πράγματι δι’ ἕνα ἀποσπασματάρχην, Μαγκλάραν λεγόμενον, ἦλθεν εἰς τὸ Ὑπουργεῖον καί μοι παρεπονέθη. Κατὰ τὸ ἐμὸν σύστημα φρονῶ, ὅτι ἡ ἐξουσία πρέπει νὰ ἦναι προσεκτικὴ νὰ μὴ γίνηται ὄργανον ἐπεμβάσεων φατριαστικῶν. Ὁ κ. Στάϊκος ἀντιφέρεται πρὸς τὸν ἕτερον Βουλευτὴν Τριχωνίας, τίποτε παράδοξον νὰ ἦτο τὸ παράπονόν του ἄτοπον· μολαταῦτα ὁ κ. Στάϊκος γνωρίζει κάλιστα, ὅτι διέταξα τὰς ἀρχὰς νὰ ἐνεργήσουν ἀνακρίσεις· περὶ τοῦ πότε τελειόνουν αἱ ἀνακρίσεις, δὲν εἶμαι ἐγὼ ὑπεύθυνος· ὅταν τὸ Ὑπουργεῖον λάβῃ τὸ ἐξαγόμενον τῶν ἀνακρίσεων, τότε δύναται καὶ ὁ κύριος καὶ πᾶς ἕτερος νὰ παραπονεθῇ κατὰ τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν μὴ πράξῃ ὅ,τι ὀφείλει. Πρὶν παραπονεθῇ ὁ κ. Στάϊκος, εἰς ἐφημερίδα ἀνέγνωσα κατὰ τύχην παρεμβάσεις ἀποσπασμάτων εἰς τὸν Δῆμον Ψωφίδος τῆς Ἐπαρχίας Καλαβρύτων· οἴκοθεν διέταξα ἀνακρίσεις, καὶ ὁ κ. Πετιμεζᾶς ἴσως ἐνθυμεῖται, ὅτι τὰ παράπονα ἐκεῖνα ἦσαν πρὸ δύω μηνῶν· καὶ κατὰ τοῦ Μαγκλάρα ἐὰν ἔλθουν αἱ ἀνακρίσεις, θὰ μὲ εὕρῃ ὁ παραπονούμενος ἀδυσώπητον. Περισσότερον ἴσως θὰ παραπονεθοῦν οἱ κύριοι Βουλευταὶ οἱ ἐντεῦθεν καθήμενοι κατ’ ἐμοῦ, παρὰ οἱ ἐδῶθεν, προκειμένου περὶ δικαιοσύνης ἐκ μέρους τοῦ Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§60Θ. ΖΕΡΒΟΣ. Ἐπὶ τῆς ἐπερωτήσεως τοῦ κ. Σταΐκου καὶ τοῦ ζητήματος τούτου ὀφείλω καὶ ἐγὼ νὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους Ὑπουργοὺς τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξουν, ὅπως αἱ στρατιωτικαὶ ἀρχαὶ φέρωνται καλῶς. Εἰς ἡμᾶς φέρονται πολὺ καλῶς, ἀλλὰ ἀκούω παράπονα εἰς τὰς ἄλλας ἐπαρχίας, καὶ μοῦ κάμνουν κακὸν εἰς τὸ αὐτί· παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἀκούω αὐτὰ τὰ παράπονα εἰς τὸ πρώην ἐλεύθερον κράτος.

§61ΣΑΡΑΒΑΣ. Ὁ Λογιστικὸς νόμος, κ. Πρόεδρε, ἐπιβάλλει εἰς τὸν ἐπὶ τῆς Δημοσίας ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸν τὴν ὑποχρέωσιν, ἵνα κατ’ ἔτος παρουσιάζῃ εἰς τὴν Βουλὴν κατάλογον τῶν δημοσίᾳ δαπάνῃ ἐκπαιδευομένων καθὼς καὶ τῶν ἐκ τῶν κληροδοτημάτων ὑποτρόφων. Ὁ κατάλογος οὗτος πρέπει, ὡς ῥητῶς ὁ νόμος διατάσσει, νὰ περιέχῃ οὐχὶ μόνον τὸ ὄνομα, ἐπώνυμον, καὶ τὴν πατρίδα τῶν δημοσίᾳ δαπάνῃ ἐκπαιδευομένων, ἀλλὰ, καὶ ἐπὶ τούτου ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῆς ἐκπαιδεύσεως, καὶ τὴν αἰτίαν, ἕνεκα τῆς ὁποίας αὐτοὶ ἐκρίθησαν ἄξιοι τῆς ἰδιαιτέρας φροντίδος τῆς Κυβερνήσεως. Θὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον ἐπὶ τῆς Δημοσίας ἐκπαιδεύσεως Ὑπουργὸν καὶ φίλον μου κ. Αὐγερινὸν ἵνα, συμμορφούμενος πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ Λογιστικοῦ Νόμου, ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν πίνακα, περὶ τοῦ ὁποίου ἀνέφερον, καὶ, εἰ δυνατὸν, ὁ πίναξ οὗτος νὰ περιέχῃ ὅλους τοὺς δημοσίᾳ δαπάνῃ ἐκπαιδευομένους τῆς τελευταίας τετραετίας, διότι κατὰ τὴν τελευταίαν τετραετίαν δὲν ὑποθέτω νὰ παρουσιασθῇ τοιοῦτος κατάλογος. Δὲν πιστεύω δὲ οὐδεμία ἀντίῤῥησις νὰ ὑπάρξῃ, διότι πρόκειται περὶ ὑποχρεώσεως, τὴν ὁποίαν ῥητὸς νόμος ἐπιβάλλει. Δευτέρα παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ἔχω νὰ κάμω, εἶναι ἡ ἀκόλουθος. Ὅλοι ἐνθυμούμεθα, κ. Πρόεδρε, μετὰ πόσης προθυμίας, μετ’ ἐνθουσιασμοῦ μάλιστα, δύναμαι εἰπεῖν, ἔσπευσαν νὰ προσφέρωσι τὰς ὑπηρεσίας των οἱ κεκλημένοι διὰ τοῦ Νόμου τῆς ἐφεδρείας νὰ ὑπηρετήσωσιν ὑπὸ τὰς σημαίας τῆς πατρίδος· ἀλλ’ ἡ προθυμία αὕτη, ἀλλ’ ὁ ἐνθουσιασμὸς οὗτος, μετ’ ὀλίγον ἐψυχράνθη, καὶ ἐψυχράνθη, διότι ἀτυχῶς καὶ κατὰ τὰς κρισίμους ἐκείνας περιστάσεις ἔλαβον χώραν αἱ συνήθεις ἀσχημίαι, αἱ ὁποῖαι πάντοτε λαμβάνουσι χώραν, ὁσάκις πρόκειται περὶ στρατολογίας. Περὶ τούτου εἶναι περιττὸν νὰ κάμω λόγον, διότι ἄλλοτε ἐγένετο λόγος εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ αὐτὸς ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως ὠνόμασεν ὅλας αὐτὰς τὰς ἐνεργείας σωματεμπορίαν. Μοὶ φαίνεται, ὅτι, ὅσον αὐστηρὸς καὶ ἂν θεωρηθῇ ὁ χαρακτηρισμὸς οὗτος, εἶναι ὁ κατάλληλος. Προτίθεμαι ν’ ἀπασχολήσω ἡμέραν τινὰ τὴν Βουλὴν περὶ τῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν ὅλα ταῦτα τὰ στρατολογικὰ ὄργια, καὶ νὰ ζητήσω λόγον ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν τί ἔκαμε, διὰ νὰ προλάβῃ αὐτὴν τὴν σωματεμπορίαν, ἢ διὰ νὰ τιμωρήσῃ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι, ἀφοῦ ἡ σωματεμπορία κατηργήθη εἰς τοὺς μαύρους τῆς Ἀφρικῆς, τὴν καθιέρωσαν εἰς τὴν ἐλευθέραν Ἑλλάδα· ἐπειδὴ ὅμως ὅ,τι λέγω, τὸ λέγω πάντοτε στηριζόμενος ἐπὶ τῶν πραγμάτων, διὰ νὰ μὴ δώσω ποτὲ τὸ δικαίωμα εἰς οὐδένα ἀντὶ ὑπερασπίσεως νὰ παρουσιάζηται μὲ τὴν συνήθη λέξιν, ὅτι συκοφαντεῖται, παρακαλῶ τὸν κ. ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸν νὰ παρουσιάσῃ σημειώσεις ἀκριβεῖς πόσοι ἔφεδροι ἐξῃρέθησαν ἀπὸ ἕνα ἕκαστον Δῆμον, καὶ τίνων ἕνεκα λόγων ἐξῃρέθησαν, πρὸς δὲ δυνάμει τίνος νόμου συνεστήθησαν τὰ συμβούλια πρὸς ἐξαίρεσιν τῶν ἐφέδρων, διότι ἐξακολουθῶ φρονῶν, ὅτι νόμος τοιοῦτος δὲν ὑπῆρχεν. Ἔρχομαι εἰς τρίτον ἀντικείμενον. Τὸ ἔλλειμμα τοῦ προϋπολογισμοῦ θέλει ἐφελκύσει βεβαίως σπουδαίως τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς, καὶ θὰ τὴν ἀναγκάσῃ νὰ ἐπιβάλῃ νέας θυσίας εἰς τὸν λαόν. Περὶ τοῦ ἐλλείμματος τούτου ὀφείλομεν νὰ σκεφθῶμεν οὐ μόνον πῶς νὰ τὸ ἀναπληρώσωμεν, ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν αἰτίων, τὰ ὁποῖα τὸ προεκάλεσαν, ὥστε νὰ μὴ τὸ ἴδωμεν ἐπανερχόμενον εἰς τὸ μέλλον. Τὸ ἔλλειμμα τοῦτο, χωρὶς νὰ κάμω μακρὸν λόγον σήμερον, προέρχεται βεβαίως ὄχι μόνον ἐκ τῶν ἐκτάκτων ἀναγκῶν, τὰς ὁποίας ἀνέφερεν ὁ Κ. Πρωθυπουργὸς, ἀλλὰ προσέτι καὶ ἐκ τῶν τακτικῶν ἐλλειμμάτων, τὰ ὁποῖα ἐσημειώθησαν εἰς τὸν πίνακα, τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρουσίασε. Νομίζω λοιπὸν ἀναγκαῖον ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παρουσιάσῃ πίνακα ἀκριβῆ τῶν ἐκτάκτων καὶ ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων, αἱ ὁποῖαι ἐλήφθησαν καθ’ ὅλον τὸ διάστημα ἀπὸ τοῦ 1862– 1879, τουτέστι καθόλον τὸ διάστημα, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει ὁ πίναξ, τὸν ὁποῖον ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρουσίασεν εἰς τὴν Βουλὴν, διότι νομίζω, ὅτι καὶ τοῦτο θὰ συντελέσῃ εἰς τὸ ν’ ἀνεύρωμεν τὰς αἰτίας, ἕνεκα τῶν ὁποίων οἱ προϋπολογισμοί, καίτοι πάντοτε παρουσιάζονται ἰσοσκελεῖς, ἐπὶ τέλους ἀφίνουν ἐλλείμματα 2, 3 καὶ 4 ἑκατομμυρίων, ταῦτα δὲ ἐπισωρευόμενα μᾶς ἔφεραν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ ἔχωμεν σήμερον προϋπολογισμὸν μὲ 11 ἑκατομμύρια ἔλλειμμα. Αὗται αἱ πληροφορίαι εἶναι, φρονῶ, ἀναγκαιόταται, καὶ θέλουν χρησιμεύσει πρὸ πάντων κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ δὲν θὰ δυσκολευθῶσιν, ὑποθέτω, νὰ τοὺς παρουσιάσωσι.

§62ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὑποστηρίζω τὴν γνώμην τοῦ κ. Σαράβα ἀλλὰ καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὸ δεύτερον ζήτημα περὶ ἐφέδρων, νὰ λάβωμεν σημείωσιν ὄχι μόνον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐξῃρέθησαν, ἀλλὰ καὶ τῶν καταταχθέντων καὶ τοὺς ἀριθμούς των, καὶ τοῦτο ὄχι μόνον διὰ τοὺς ἐφέδρους, ἀλλὰ καὶ διὰ τοὺς ἐκτάκτους ἐθνοφύλακας.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ Ἐπιτροπαὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Γεωργίας ὑπέβαλον τὴν ἔκθεσίν των ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ φυλλοξήρας. Θέλει τυπωθῆ. Πολλοὶ Βουλευταὶ ὑποβάλλουν πρότασιν νόμου περὶ ἀνακτήσεως τῶν πολιτικῶν δικαιωμάτων τῶν καταδικασθέντων Ζώτου, Βουδούρη, καὶ Ἀντζουλίνου. Θὰ τυπωθῇ. Ζητεῖται νὰ προταχθῇ ἡ τρίτη συζήτησις τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐγγεγραμμένα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὑπ’ ἀριθ. 4–6, ὥστε, κατὰ τὴν μυστικὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ συντάξεως τῆς χήρας Δεληγεώργη, νὰ συνταχθοῦν τὰ πρακτικά, διότι τὰ νομοσχέδια εἶναι κατεπείγοντα.

§64ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. (Ἐπιψηφίζονται τὰ νομοσχέδια. 1) Περὶ ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως δραχ. 290,118 15/00 ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν τῆς χρήσεως 1879. 2) Περὶ πιστώσεως διὰ τὰς δαπάνας τῶν μηνῶν Ἰανουαρίου καὶ Φεβρουαρίου 1880, κατὰ τὸ σχέδιον τῆς Ἐπιτροπῆς)

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθέσεως δραχμῶν 1,500,000 ἐκ τοῦ δανείου τῶν 60 ἑκατομμυρίων φράγκων, πρὸς θεραπείαν τῶν κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1879 ἀναγκῶν τοῦ Κράτους.

§66ΠΑΛΑΤΙΑΝΟΣ. Διὰ τοῦ Νομοσχεδίου τοῦ ὑπὸ συζήτησιν ἡ Κυβέρνησις ζητεῖ νὰ ἐπιτραπῇ εἰς αὐτὴν νὰ διαθέσῃ τὸ ποσὸν 1,500,000 ἐκ τοῦ εἰσπραχθέντος ποσοῦ τῶν 60 ἑκατομμυρίων. Βεβαίως, κύριοι, δὲν ἀμφισβητῶ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κάμνῃ νόμους καὶ νὰ ἀκυροῖ ἢ αὐτούς· ἰσχυρίζομαι μόνον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ πράξῃ τοῦτο ὁσάκις δὲν ἀποδεικνύεται ἡ πραγματικὴ ὠφέλεια, ἀπ’ ἐναντίας προκύπτει ἠθικὴ βλάβη. Εἰδικὸς σκοπὸς τοῦ νόμου τοῦ δανείου τῶν 60 ἑκατομμυρίων ὅλοι γνωρίζετε ποῖος εἶναι, ἢ μᾶλλον εἰπεῖν οἱ σκοποὶ τοῦ νόμου. Σκοπὸς αὐτοῦ ἦτο ἡ ἄρσις τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, καὶ τὰ κεφάλαια τοῦ δανείου ἦσαν διὰ τοῦ νόμου τούτου προωρισμένα δι’ αὐτὸν τοῦτον τὸν σκοπόν, λαμβάνομεν δὲ τώρα 1,500,000 ἐκ τοῦ δανείου τούτου· καὶ αὐτὸ λέγω, ὡς πρὸς τὴν σχετικὴν ὠφέλειαν· ὡς πρὸς τὴν ἠθικὴν ἔποψιν, λέγω, ὅτι ἔχει καὶ ἄλλην αἰτίαν, καὶ ἡ αἰτία εἶναι τὰ συμφέροντα τρίτων, τὰ κεκτημένα δικαιώματα. Ἂς ἴδωμεν, κύριοι, πρὸς στιγμὴν τὴν ἱστορίαν τοῦ νόμου τῶν 60 ἑκατομμυρίων. Κατὰ τὸ 1879 τὸν Ἰανουάριον ἔγεινε νόμος, σκοπὸς τοῦ ὁποίου ἠκούσατε ποῖος ἦτο· κατὰ τὸν Ἀπρίλιον ἔγεινε σύμβασις, κατὰ τὸν Μάϊον ἔγεινεν ἡ ἐγγραφή. Τὸ κοινὸν τῆς Ἑλλάδος καὶ οἱ ἔξω κεφαλαιοῦχοι, λαβόντες γνῶσιν τοῦ νόμου, ἐνεγράφησαν εἰς τὸ δάνειον, καὶ διατί ἐνεγράφησαν; στηριζόμενοι εἰς τὸν νόμον, εἶπεν ὁ καθείς, ἔχω κεφάλαια, ἀγοράζω ὁμολογίας, καὶ ἂν ἐκτελεσθῇ ὁ νόμος καθὼς πρέπει, τὰ κεφάλαιά μου θὰ αὐξήσουν, καὶ τοιουτοτρόπως ὠφελῶ τὸν ἑαυτόν μου καὶ ὠφελῶ καὶ τὴν Πατρίδα μου· τί συνέβη; συνέβη ὅτι κατὰ τὸν μῆνα Αὔγουστον ἐθέσαμεν χεῖρα εἰς τὰ κεφάλαια τοῦ δανείου, κατὰ τὸν Ὀκτώβριον θέτομεν ἐκ νέου χεῖρα εἰς τὰ κεφάλαια τοῦ δανείου. Ἐρχόμεθα τέλος πάντων σήμερον, καὶ ἐκ νέου θέλομεν νὰ θέσωμεν χεῖρα εἰς τὰ κεφάλαια τοῦ δανείου, ζητοῦντες 1,500,000. Ἐρωτῶ, κύριοι, ποῦ εἶναι ἡ προσπάθεια, διὰ τῆς ὁποίας θέλετε ὑμεῖς (διότι τὸ πταῖσμα εἶναι ἰδικόν σας), νὰ ἀνυψώσητε τὴν πίστιν τῆς Ἑλλάδος; εἶναι αὐτὸς ὁ τρόπος; καὶ σεῖς πταίετε, ἐπειδὴ νόμον κάμνετε τὸν Ἰανουάριον, ἐπειδὴ τὸν Μάϊον, τὸν Αὔγουστον δὲν τὸν ἐκτελεῖτε, τὸν Ὀκτώβριον δὲν τὸν ἐκτελεῖτε, καὶ τὸν Δεκέμβριον τοῦ ἰδίου ἔτους εἴμεθα εἰς τὰ αὐτά. Εἶναι αὐτὸς ὁ τρόπος, κύριοι, διὰ νὰ ὑψωθῇ ἡ πίστις τῆς Ἑλλάδος, ἐπαναλαμβάνω; βεβαίως ὅλοι γνωρίζετε, ὅτι δὲν εἶναι αὐτὸς ὁ τρόπος, δὲν εἶναι βεβαίως, κ. Ῥοντήρη, αὐτὸς ὁ τρόπος, διὰ νὰ εὕρωμεν τὸ πινάκιον τοῦ χρηματιστηρίου τοῦ Λονδίνου. Καλὰ εἶναι τὰ λόγια. Ἀλλὰ πῶς θὰ γείνῃ;

§67ΛΑΠΑΣ. Σὲ παρακαλῶ, κύριε Παλατιανέ, ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ κάμῃ νόμους;

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Λάπα, μὴ διακόπτετε.

§69ΠΑΛΑΤΙΑΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ Βουλή, ἡ Κυβέρνησις, ἡ Ἑλλὰς ὅλη πρέπει ἀνδρικώτερον νὰ φερθῇ. Ἂς εἴπωμεν ἔχομεν χρέη καὶ ἂς κάμωμεν καὶ ἄλλα, ἂς εὕρωμεν πόρους, ἂς κάμωμεν θυσίας, ἀλλ’ ἂς ἐκπληρώσωμεν τὰ χρέη ἡμῶν καὶ ἐκτελέσωμεν τοὺς νόμους.

§70ΡΙΚΑΚΗΣ. Τί νὰ κάμωμεν; ἐξηγήθητε.

§71ΠΑΛΑΤΙΑΝΟΣ. Νὰ ἄρωμεν τὴν ἀναγκαστικὴν κυκλοφορίαν.

§72ΡΙΚΑΚΗΣ. Πῶς;

§73ΠΑΛΑΤΙΑΝΟΣ. Δὲν ἐναπόκειται εἰς ἐμὲ νὰ ἐξεύρω τὸν τρόπον. Ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ κάμῃ νὰ ἐκτελεσθῇ ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον ἐψήφισε πρὸ 11 μηνῶν· ἐγὼ λέγω, κάλλιον θὰ ἦτο ἓν νέον δάνειον, διὰ νὰ ἀρθῇ ἡ ἀναγκαστικὴ κυκλοφορία.

§74ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν σοῦ δίδει κανείς.

§75ΠΑΛΑΤΙΑΝΟΣ. Λοιπὸν διὰ τῆς οἰκονομίας, διὰ τῆς αὐξήσεως τῶν πόρων, διὰ τῆς θυσίας πρέπει νὰ θεραπευθῇ, τὸ πῶς εἰς ὑμᾶς ἐναπόκειται· πρέπει νὰ ἀρθῇ ἡ ἀναγκαστικὴ κυκλοφορία ἡ ὁποία εἶναι βάσανον μέγα διὰ τὸν Λαόν. Ὡς ἐκ τούτου, κατ’ ἐμέ, καλὸν ἤθελεν εἶσθαι νὰ καταψηφισθῇ τὸ Νομοσχέδιον, διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους εἶπον. Ἐὰν ὅμως ἡ Βουλὴ κρίνῃ καλὸν νὰ ψηφίσῃ τὸ Νομοσχέδιον, προτείνω δεύτερον ἄρθρον: «Τὸ ἐν τῷ εἰρημένῳ ἄρθρῳ ποσὸν τοῦ ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἑκατομμυρίου ἀποδοθήσεται ἐντὸς τῆς ά ἑξαμηνίας τοῦ 1880 πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς ἄρσεως τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας κατὰ τὸν νόμον 3–4 Ἰανουαρίου 1879.»

§76ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἀπὸ ποῖον ἀποδοθήσεται;

§77ΠΑΛΑΤΙΑΝΟΣ. Θὰ ἐξεύρῃ ἡ Βουλή.

§78ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν ὑπάρχουν χρήματα.

§79ΠΑΛΑΤΙΑΝΟΣ. Εἶμαι λοιπὸν κατὰ τοῦ πρώτου ἄρθρου· ἀλλ’ ἂν ψηφισθῇ, προτείνω καὶ δεύτερον, καθὼς εἶπον.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ Νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. «Ἄρθρον μόνον. Ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ διαθέσῃ πρὸς θεραπείαν τῶν κατὰ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1879 ἀναγκῶν τοῦ Κράτους ἐκ τῶν παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ ἐπὶ παρακαταθήκῃ εὑρισκομένων χρημάτων ἐκ τοῦ εἰσπραχθέντος ποσοῦ τοῦ δανείου τῶν 60,000,000 φράγκων καὶ πρὸ τῆς πληρώσεως τῶν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 12 τοῦ ἀπὸ 3 καὶ 4 Ἰανουαρίου 1879 περὶ τοῦ εἰρημένου δανείου νόμου προσδιορισθεισῶν ἀναγκῶν, τὸ ποσὸν ἑνὸς καὶ ἡμίσεως ἑκατομμυρίου δραχμῶν.» Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ὁ κύριος Παλατιανὸς προτείνει καὶ 2 ἄρθρον. Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται ὀλίγοι.) Ἀπεῤῥίφθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν βʹ ἀνάγνωσιν τοῦ Νομοσχεδίου περὶ προξενείων.

§81ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι θὰ ἐξηγήσῃ τοὺς λόγους, δι’ οὓς ὑποβάλλει τὸ Νομοσχέδιον.

§82ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Οἱ λόγοι εἶναι οἱ αὐτοί, δι’ οὓς προετάθη καὶ εἰς τὴν παρελθοῦσαν Βουλήν, καὶ αὕτη τὸ ἐνέκρινεν, ἡ ἀμφίβολος δηλαδὴ ἀποκατάστασις τῶν πραγμάτων ἐν τῇ Ἀνατολῇ, καὶ ἰδίως ἡ ἐκκρεμότης τῶν ὑποθέσεων. Ἀφ’ ἑτέρου αἱ δαπάναι, τὰς ὁποίας ἡ ἐκτέλεσις τοῦ νόμου θέλει συνεπιφέρει, διότι ὁ προϋπολογισμὸς θέλει αὐξήσει κατὰ 350,000 δραχμῶν.

§83ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ἀνέφερεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργός, ὅπως ἀναβληθῇ ἡ ἰσχὺς τοῦ ψηφισθέντος κατὰ τὸ 1877 Νόμου περὶ Προξενείων, μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι ἱκανοὶ νὰ πείσωσι τὴν Βουλήν, ὅπως ἀποδεχθῇ τὸ παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ὑποβαλλόμενον Νομοσχέδιον. Ὁ Νόμος ὁ ψηφισθεὶς τότε ἦτο πρῶτον Νόμος περὶ προσόντων, καὶ πᾶσα ἡ Βουλή, νομίζω, ἐπιθυμεῖ νὰ ἴδῃ ἐφαρμοζόμενον Νόμον περὶ προσόντων ἐν τῇ ἐξωτερικῇ ὑπηρεσίᾳ· ἦτο δεύτερον Νόμος ἀναγκαῖος διὰ τὸν κανονισμὸν τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας ἐν γένει, ἀλλ’ ἀναγκαῖος ἰδίως κατὰ τὰς παρούσας περιστάσεις. Ὡς ἐκ τῆς ἐκρύθμου καταστάσεως τῶν πραγμάτων ἐν τῇ Ἀνατολῇ, ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ πολλὴν προσοχὴν εἰς τὰ τῶν Προξενείων, λέγοντες δὲ Προξενεῖα ἐννοοῦμεν κυρίως τὰ ἐν τῇ Ἀνατολῇ, τὰ ἐν τῷ Ὀθωμανικῷ Κράτει. Ὁ λόγος λοιπόν, τὸν ὁποῖον προτείνει ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς ὑποστήριξιν τοῦ Νομοσχεδίου αὐτοῦ, τὸ ἔκρυθμον τῶν περιστάσεων, εἶναι λόγος, ὁ ὁποῖος πρέπει νὰ πείσῃ τὴν Βουλὴν νὰ μὴ ἀναστείλῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ Νόμου. Ἕνεκα τῆς ἐκρύθμου καταστάσεως τῆς Ἀνατολῆς, ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ποιήσῃ πᾶσαν θυσίαν χάριν τοῦ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος Ἑλληνισμοῦ, καὶ ἡ πρωτίστη θυσία εἶναι ἡ ὑπὲρ τοῦ καταλλήλου ὀργανισμοῦ τῶν Προξενείων. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς ἐν τῇ γενικῇ συζητήσει εἶπεν, ὅτι ἡ Κυβέρνησις εἶναι διατεθειμένη νὰ πράξῃ πᾶν τὸ ἐφ’ ἑαυτῇ καὶ πράττει πᾶν τὸ ἐφ’ ἑαυτῇ ὑπὲρ τοῦ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος Ἑλληνισμοῦ. Ἀλλ’ ὁ Νόμος ὁ Προξενικὸς ἀναντιῤῥήτως ἔχει σκοπὸν τὴν ἐξυπηρέτησιν τῶν συμφερόντων τοῦ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος Ἑλληνισμοῦ, τούτου δὲ τοῦ Νόμου προτείνει ὁ κ. Ὑπουργὸς εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἀναστολήν. Προτείνει δὲ τὴν ἀναστολὴν τῆς ἰσχύος τοῦ Νόμου τούτου ἐπικαλούμενος καὶ ἐπιχείρημα οἰκονομικόν, ἐνῷ τοὐναντίον ὁ Νόμος οὗτος οὐ μόνον δὲν φέρει ἐν συνόλῳ αὔξησιν δαπάνης, ἀλλὰ φέρει αὔξησιν ἐσόδων ἀνωτέραν τῆς τῶν ἐξόδων. Εἶναι ἀληθές, ὅτι κατὰ τὸν Νόμον οἱ μισθοὶ αὐξάνουσιν, οἱ Πρόξενοι θέλουσι λαμβάνει ἐπαρκῆ μισθόν, ὅπως ἀξιοπρεπῶς ἀντιπροσωπεύωσι τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἑπομένως κατὰ τὸν Νόμον θέλει δυνηθῆ ἡ Κυβέρνησις νὰ διορίσῃ εἰς προξενικὰς θέσεις τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα δὲν δέχονται σήμερον καὶ τὰ ὁποῖα εἶναι κατάλληλα νὰ ὑπηρετήσωσι τὸν ἑλληνισμὸν ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος· ἀλλ’ ὁ Νόμος δὲν φέρει μόνον αὔξησιν ἐξόδων, ἀλλὰ φορολογεῖ καὶ τοὺς ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος Ἕλληνας, καὶ οἱ πρόσθετοι φόροι, οὐχὶ μόνον ἀνταποκρίνονται πρὸς τὴν αὔξησιν τῶν δαπανῶν, αἵτινες διὰ τοῦ Νόμου τούτου κανονίζονται, ἀλλ’ ἀφίνουσι καὶ περίσσευμα. Ὥστε οὔτε ὁ λόγος ὁ οἰκονομικός, ὃν προέταξεν ὁ κ. Ὑπουργός, ὑπὲρ τῆς ἀναστολῆς τοῦ Νόμου, οὔτε ὁ λόγος ὁ ἐκ τῆς καταστάσεως τῶν πραγμάτων ἐν τῇ Ἀνατολῇ στηρίζεται ἐπὶ τῶν πραγμάτων· δὲν εἶναι δ’ ἱκανοὶ τοιοῦτοι λόγοι, ἵνα πείσωσι τὴν Βουλήν, ὅπως παραδεχθῇ τὸ ὑποβαλλόμενον Νομοσχέδιον. Ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ ταύτῃ παρατηρῶ εἰς τὸν κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργόν, ὅτι κατὰ τὴν γενικὴν συζήτησιν τῷ ἀπετάθη ἐπανειλημμένως ἡ ἐρώτησις ὁποίαν χρῆσιν ἐποιήσατο ἡ Κυβέρνησις τῶν 500,000 δραχμῶν, αἵτινες ἐψηφίσθησαν χάριν τοῦ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος Ἑλληνισμοῦ, διότι παρατηρῶ, ὅτι οὐ μόνον τὸν Νόμον περὶ Προξενείων, ὅστις ἀποβλέπει εἰς τὴν πρόοδον τοῦ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος Ἑλληνισμοῦ, ἐπιθυμεῖ νὰ καταργήσῃ, ἀλλὰ καὶ τὴν πίστωσιν τὴν τότε δοθεῖσαν κατήργησε, μὴ ποιησάμενος χρῆσιν αὐτῆς ὑπὲρ τοῦ ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος Ἑλληνισμοῦ. Περιῆλθεν εἰς τὴν Βουλὴν ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον κατετέθη εἰς τὸ γραφεῖον, ὅπως λάβῃ γνῶσιν ἕκαστος τῶν Βουλευτῶν. Ἐκ τούτου ἐξάγεται, ὅτι οὐδεμία δραχμὴ ἐδόθη ἐκ τοῦ προσθέτου ποσοῦ πρὸς τοὺς σκοπούς, δι’ οὓς ἐψηφίσθη ἡ πίστωσις. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ὑποβάλῃ πίνακα τῆς διαχειρίσεως τῶν 500,000 δραχ.

§84Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν.). Ὁ περὶ προξενείων νόμος, κύριοι, ἐψηφίσθη εἰς ἐποχὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν μοὶ φαίνεται, ὅτι περὶ παντὸς ἄλλου ἔπρεπε νὰ μεριμνᾷ ἡ Ἑλλάς, παρὰ περὶ τοῦ κανονισμοῦ τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας. Κατὰ Δεκέμβριον τοῦ 1877, ὅτε εἶχε λήξει ὁ Ῥωσσοτουρκικὸς πόλεμος, ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ συνῆλθε καὶ ἐσκέπτετο ποίας προξενικὰς ἀρχὰς νὰ διορίσῃ ἐν Ἰωαννίνοις, ἐν Πρεβέζῃ, ἐν Λαρίσσῃ καὶ Κρήτῃ. Ὁ νόμος ἐψηφίσθη, καὶ εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ἡμεῖς ὑποτάσσομεν τὴν κεφαλήν, ἀλλὰ μετ’ οὐ πολὺ συνῆλθε τὸ Συνέδριον τοῦ Βερολίνου καὶ ἐξέδωκε τὰ πρωτόκολλον 13, τὸ ὁποῖον ἐπραγματεύετο περὶ τῆς τύχης τῶν μερῶν τούτων. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι τὸ πρωτόκολλον 13 θέλει ἐκτελεσθῆ, δὲν δυνάμεθα ὅμως νὰ γνωρίζωμεν μέχρι τίνος σημείου θέλουσιν ἐκταθῆ τὰ Ἑλληνικὰ ὅρια, ἡμεῖς δὲ καλούμεθα νὰ ἐκτελέσωμεν τὸν νόμον, ὁ ὁποῖος κανονίζει τὰ τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας τῆς Ἑλλάδος, καὶ ἐντὸς αὐτῆς τῆς ἐκτάσεως, ἡ ὁποία θέλει προστεθῆ εἰς τὸ Ἑλληνικὸν Βασίλειον. Ἀλλὰ δὲν εἶναι μόνον τοῦτο τὸ ἄτοπον. Σᾶς εἶπεν ὁ προαγορεύσας τὰ καλά, τὰ ὁποῖα θέλομεν ἀπολέσει, ἂν ὁ νόμος ἀναβληθῇ δι’ ἓν ἔτος ἀκόμη, ὅτι ἐπὶ ἓν ἔτος θέλει μείνει ἐλευθέρα καὶ ἄνευ περιορισμοῦ ἡ Κυβέρνησις νὰ διορίζῃ προξένους, ἐνῷ, ἂν ὁ νόμος ἐκτελεσθῇ, θέλουσιν ἐφαρμοσθῆ τὰ προσόντα εἰς τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν. Βεβαίως δὲν εἶμαι ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦσι ν’ ἀσκῶσιν ἀπεριόριστον ἐξουσίαν· ἐφ’ ὅσον ὅμως δύναμαι νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν ἐκ τῆς μακρᾶς πείρας, ἣν ἔχω τῶν δημοσίων πραγμάτων, καὶ ὁ προξενικὸς κλάδος καὶ ὁ πρεσθευτικὸς κλάδος δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ σᾶς παράσχωσι φυτώρια ἕτοιμα, ἐξ ὧν δύνασθε ν’ ἀντλήσητε τὰ πρόσωπα, ὧν θέλετε νὰ κάμητε χρῆσιν. Σᾶς φέρω παράδειγμα μίαν θέσιν, τὴν τοῦ γραμματέως τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει Πρεσβείας, ἥτις ἐκενώθη διὰ τοῦ θανάτου τοῦ μακαρίτου Καλλέργη, καὶ ἐπὶ 14 μῆνας δὲν δύναμαι νὰ εὕρω πρόσωπον κατάλληλον διὰ γραμματέα τῆς Πρεσβείας, διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ προσόντα, δὲν θέλουν νὰ δεχθῶσι, πολλοὶ δ’ ἐξ αὐτῶν εἶναι καὶ ἄνθρωποι ἐντελῶς ἄχρηστοι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, ἐκεῖνοι δέ, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ ὑπηρετήσωσι, δὲν ἔχουσι τὰ προσόντα, ὥστε μένει κενὴ ἡ θέσις. Σᾶς φέρω, κύριοι, καὶ ἕτερον παράδειγμα. Πρὸ ὀλίγων μηνῶν παρῃτήθη ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἡμῶν κ. Ψύλλας, καὶ ἡ θέσις αὐτοῦ μένει κενή, διότι ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ προσόντα, δὲν δύνανται νὰ ἐκτελέσωσι τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ τμηματάρχου ἐν τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅσοι δὲ δύνανται ν’ ἀναλάβωσι τὴν ὑπηρεσίαν, αὐτοὶ δὲν ἔχουν τὰ προσόντα. Τῶν προσόντων ἡ νομοθέτησις εἶναι χρησιμωτάτη, ὅταν ὑπάρχωσιν ἄνθρωποι οὕτω πως διαμεμορφωμένοι, ὥστε παρουσιάζουσιν εἰς τοὺς κατωτάτους βαθμοὺς τῆς ἱεραρχίας τὰ ἀναγκαῖα προσόντα ἵνα δύνανται νὰ προαχθῶσιν εἰς ἀνωτέρους βαθμούς· δὲν πιστεύω δὲ νὰ ἦναι εἰς τοιαύτην κατάστασιν ὁ προξενικὸς καὶ πρεσβευτικὸς κλάδος. Ἴσως εἶχον συμφέρον, ἂν ἐσκεπτόμην μετ’ ἰδιοτελείας, ἴσως εἶχον συμφέρον ν’ ἀφήσω νὰ κηρυχθῇ ἐν ἰσχύϊ ὁ νόμος, διότι ἠδυνάμην κατὰ τὸ διάστημα τοῦτο νὰ διορίσω τοὺς ἀρεστοὺς ἐμοί, καὶ ν’ ἀποκτήσωσι τὴν μονιμότητα, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος δίδει. Ἀλλὰ νομίζω, ὅτι τὸ συμφέρον τοῦ Κράτους ἀπῄτει νὰ μὴ προβῶ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου. Τὸ δεύτερον κέρδος, τὸ ὁποῖον θέλομεν ἀπολέσει, ἂν ἀναβληθῇ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ νόμου, εἶναι ὅτι δὲν λαμβάνεται ἡ προσήκουσα μέριμνα περὶ τῶν πραγμάτων τῆς Ἀνατολῆς, ἡ ὁποία εἶχε ληφθῆ διὰ τοῦ νόμου τούτου. Ὁ ἐκδοθεὶς νόμος, κύριοι, κανονίζει τὰ τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας ἐν ὅλαις ταῖς χώραις τῆς Ἀνατολῆς, ἐῤῥύθμισε ταῦτα, ὅπως αἱ ἀνάγκαι αἱ πρὸ τοῦ πολέμου εἶχον παρασταθῆ εἰς τὴν Ἀνατολήν, θέλει ἰδεῖ π. χ., ὅτι τὰ κατὰ τὴν Ῥουμανίαν καὶ τὰς παρακειμένας χώρας κανονίζονται ἄλλως, παρ’ ὅπως ἔπρεπε νὰ κανονισθῶσι μετὰ τὸν Ῥωσσοτουρκικὸν πόλεμον. Καὶ ὅμως ἔλαβον τὴν μέριμναν περὶ τῶν ἀμέσως ἐπικειμένων ἀναγκῶν, καὶ εἰσήγαγον νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον πληροῖ τὰς ἀνάγκας τὰς ὑπαρχούσας. Ἡ τρίτη, παρεμπίπτουσα ὅμως καὶ μὴ συναφὴς μὲ τὸ προξενικὸν νομοσχέδιον παρατήρησις, τὴν ὁποίαν ὁ προαγορεύσας ἀπηύθυνεν, εἶναι, ὅτι ἡ πίστωσις τῶν 500,000 δραχμῶν, ἡ ὁποία περιελήφθη ἐν τῷ προϋπολογισμῷ, δὲν διετέθη παντάπασιν ὑπὲρ τῶν σκοπῶν, δι’ οὓς ἡ πίστωσις προωρίσθη· προσέθηκε μάλιστα, ὅτι νομίζει, ὅτι οὐδὲ λεπτὸν ἐδαπανήθη, καὶ διὰ τοῦτο μ’ ἐκάλεσε νὰ εἰσαγάγω πίνακα τῶν δαπανῶν, αἱ ὁποῖαι ἐκ τῆς πιστώσεως ταύτης ἐγένοντο. Εἶμαι ἕτοιμος, κύριοι, εἰς πάντα Βουλευτὴν νὰ δώσω πληροφορίας περὶ τῶν 500,000. Παρακαλῶ ὅμως τὴν Βουλὴν νὰ μὴ μοὶ ἐπιβάλῃ τὴν ἀνάγκην νὰ φέρω τὸν πίνακα τοῦτον. Ἂν ἡ πίστωσις αὕτη ἐχορηγήθη πρὸς ἕνα σκοπόν, ἂν ὁ σκοπὸς ἦναι αὐτὸς ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον ἕκαστος ὑμῶν ἔχει ἐν τῇ διανοίᾳ του, νομίζω, ὅτι ἡ δημοσίευσις τοῦ τρόπου τῆς διαθέσεως, ἡ γνωστοποίησις τῶν ἀναγκῶν, αἵτινες ἐπληρώθησαν διὰ τῶν χρημάτων αὐτῶν, ἥκιστα συμβιβάζεται μὲ τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ τόπος, καὶ μὲ τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον εἶχεν ἡ Βουλή. Τῷ ὄντι χθὲς παρουσίασεν ὁ ἀξιότιμος Βουλευτὴς Ἀττικῆς ὑπόμνημα εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ παρεκάλεσε τοὺς κ. κ. Βουλευτὰς ν’ ἀναγνώσωσιν αὐτὸ, καὶ ἐγὼ παρακαλῶ ν’ ἀναγνώσωσι τὸ ὑπόμνημα. Δὲν εἶναι ὅμως ἀκριβὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἰσχυρίσθη ὁ κ. Βουλευτὴς, ὅτι ἐκ τοῦ ὑπομνήματος τούτου δηλοῦται, ὅτι ἐκ τῆς πιστώσεως δὲν ἐδόθη οὐδὲ λεπτόν. Τὸ ὑπόμνημα σκοπεῖ νὰ διαφωτίσῃ τὴν ἀντιπροσωπείαν τοῦ Ἔθνους καὶ τὴν Κυβέρνησιν περὶ τῶν ἀναγκῶν, αἵτινες ὑφίστανται καὶ χρήζουσι θεραπείας· δὲν καταγγέλλει τὴν Κυβέρνησιν τῆς Ἑλλάδος ὡς καθυστερήσασαν εἰς τὰς ὑποχρεώσεις αὐτῆς. Ὁμιλῶ περὶ πράγματος, τὸ ὁποῖον, ἂν δὲν ἦναι γνωστὸν ἐν Ἀθήναις, εἶναι ὅμως γνωστὸν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς χώρας, περὶ ὧν πρόκειται, καὶ ὅταν ἀναγνώσωσι τὰς συζητήσεις ταύτας, θέλουσιν ἰδεῖ, ὅτι ὁ ἰσχυρισμὸς τοῦ Βουλευτοῦ ἐκ Μεσολογγίου δὲν εἶναι ἀκριβής.

§85ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὀφείλω νὰ ἐπανορθώσω ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς ἐπὶ τοῦ ὑπομνήματος, ὅτι δηλαδὴ δὲν περιέχει ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον εἶπον ὅτι περιέχει. Βεβαιῶ τὴν Βουλὴν, ἡ ὁποία δύναται νὰ ἐξακριβώσῃ τὸ πρᾶγμα ἐν τῷ γραφείῳ, ὅτι αὐταῖς λέξεσι περιέχεται ἐν τῷ ὑπομνήματι, ὅτι οὐδὲ λεπτὸν ἐδόθη ἐκ τῆς πιστώσεως πρὸς τοὺς σκοπούς, ὑπὲρ ὧν αὕτη ἐψηφίσθη. Δὲν εἶναι τοῦτο πόρισμα, τὸ ὁποῖον ἐξήγαγον ἐκ τῆς ἀναγνώσεως αὐτοῦ, ἀλλὰ περιέχεται αὐταῖς λέξεσιν ἐν τῷ ὑπομνήματι. Ἐδόθησαν ἐκ τῆς πιστώσεως χρήματά τινα, ἀλλ’ ἐδόθη τὸ αὐτὸ ποσὸν, μάλιστα ἠλαττωμένον, ὅπερ ἐδίδετο καὶ πρότερον. Ὅταν λοιπὸν λέγω ὅτι δὲν ἐδόθησαν ἐκ τῆς πιστώσεως αὐτῆς χρήματα πρὸς τὸν σκοπὸν, δι’ ὃν ἐψηφίσθη, ἐννοῶ τὴν πίστωσιν, ἐφ’ ὅσον αὕτη ηὔξησε τὸ ποσὸν τὸ προεψηφισμένον. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἀρχικῆς πιστώσεως, ἡ ὁποία διετέθη ἴσως καὶ αὐτὴ οὐχὶ ὁλόκληρος πρὸς τὸν σκοπὸν, εἰς ὃν ἦτο προωρισμένη. Δὲν δύναμαι δὲ καὶ νὰ παραδεχθῶ τὴν ἀξίωσιν τοῦ κυρίου Ὑπουργοῦ ὅπως μὴ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν πίνακα, τὸν ὁποῖον ἐζητήσαμεν· ἂν θέλῃ νὰ μὴ δημοσιευθῇ, βεβαίως δὲν ἔχομε ἤδη λόγον ἵνα ἀπαιτήσωμεν τὴν δημοσίευσιν, ἀφοῦ μάλιστα δὲν τὸν γινώσκομεν· ἀλλ’ ἀφοῦ λέγει, ὅτι ἰδιαιτέρως δύναται νὰ τὸν ἀνακοινώσῃ εἰς πάντα Βουλευτὴν, θέλοντα νὰ λάβῃ γνῶσιν αὐτοῦ, δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀντίῤῥησις ὅπως καταθέσῃ τὸν πίνακα εἰς τὸ Προεδρεῖον καὶ λάβωσι γνῶσιν πάντες. Περὶ τοῦ νομοσχεδίου παρατηρῶ τὰ ἑξῆς. Ὡς πρὸς τὰ προσόντα, δὲν εἶναι ἀκριβὲς τὸ λεχθὲν παρὰ τοῦ κ. Ὑπουργοῦ, ὅτι τὸν δεσμεύουσιν οὕτως, ὥστε νὰ μὴ δύναται νὰ εὕρῃ τοὺς καταλλήλους ὅπως καθέξωσι τὰς θέσεις· τὸν δεσμεύουσι μόνον, ὅπως μὴ διορίσῃ εἰς τὰς θέσεις ταύτας τοὺς ἀκαταλλήλους. Ἀνέφερον ὡς παράδειγμα τὴν κενωθεῖσαν θέσιν γραμματέως τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβείας, καὶ εἶπεν, ὅτι δὲν ἠδυνήθη νὰ εὕρῃ πρόσωπον κατάλληλον ἔχον τὰ προσόντα· καὶ ὅμως ποῖα εἶναι τὰ προσόντα γραμματέως πρεσβείας; Ἀρκεῖ νὰ ὑπηρέτησέ τις ἐλάχιστον χρόνον ὡς ὑποπρόξενος, ἵνα δύνηται νὰ διορισθῇ γραμματεὺς πρεσβείας, διότι τὸ προσὸν τῆς πολυετοῦς ὑπηρεσίας καὶ τῆς ὑπηρεσίας εἰς ἀνωτέραν θέσιν ἀπαιτεῖται διὰ τὸν γραμματέα τὸν ἀφομοιούμενον πρὸς τμηματάρχην πρώτης τάξεως, ἐνῷ ὁ ἐν Κωνσταντινουπόλει γραμματεὺς δύναται νὰ ἔχῃ κατὰ τὴν θέλησιν τοῦ ὑπουργοῦ βαθμὸν κατώτερον μέχρις ὑπουργικοῦ γραμματέως δευτέρας τάξεως. Τί ἐμπόδιζε λοιπὸν τὸν κύριον ὑπουργὸν νὰ διορίσῃ πάντα, ὅστις διετέλεσε χρόνον τινὰ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῇ προξενικῇ; Ἀλλὰ θέλει νὰ διορίσῃ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον οὐδεμίαν ἔχει πεῖραν τῶν τῆς ἐξωτερικῆς ὑπηρεσίας. Βεβαίως οὕτως ὁ νόμος τὸν δεσμεύει, καὶ ἵνα τὸν δεσμεύσῃ, ἐψηφίσθη. Εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς ὡς ἕτερον λόγον τῆς ἀναστολῆς τοῦ νόμου, ὅτι ἐπῆλθον μεταβολαὶ ἐν Ἀνατολῇ ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ψηφίσεως αὐτοῦ. Μεταβολαὶ ἐπῆλθον καὶ θὰ ἐπέρχωνται πάντοτε ἐν τῇ Ἀνατολῇ, καὶ ἂν ὁ κ. ὑπουργὸς θὰ ἐπικαλῆται πάντοτε τὰς μεταβολὰς, ἵνα ἀποφύγῃ τὸν δεσμὸν τῶν προσόντων, ποτὲ δὲν θὰ ἰσχύσῃ νόμος προξενικὸς περὶ προσόντων. Τὰ προξενεῖα ἐν Ἰωαννίνοις, ἐν Λαρίσσῃ, ἐν Βώλῳ καὶ Πρεβέζῃ εὐχόμεθα τάχιστα ν’ ἀποβῶσιν ἄχρηστα· σήμερον ὅμως εἶναι ἀνάγκη αὐτῶν, καὶ κατὰ τὸν νόμον δυνάμεθα νὰ παράσχωμεν εἰς τοὺς ἐκεῖ προξένους τὰ μέσα, ὅπως ἀξιοπρεπῶς ἀντιπροσωπεύσωσι τὸ Ἔθνος· ἂν δὲ παραστῇ ἀνάγκη διορισμοῦ προσώπου εἴς τι τῶν προξενείων ἐκείνων, ὡς ἐκ τοῦ νέου νόμου, δύναται νὰ δεχθῇ τὸ καταλληλότερον, διότι παρέχονται διὰ τοῦ νέου νόμου τοῖς προξένοις κατὰ τὰ μέρη ἐκεῖνα περισσότεραι ἀπολαυαί, ἀνάλογοι πρὸς τὴν ἀξίαν, τὴν ὁποίαν ὀφείλουσι νὰ ἔχωσιν. Ἀλλὰ κατὰ τί δύναται νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν ψῆφον τῆς Βουλῆς ὡς πρὸς τὴν ἰσχὺν τοῦ νόμου ἡ ὑπόθεσις, ὅτι, ὡς ἐλπίζομεν τάχιστα, αἱ 4 αὐταὶ προξενικαὶ θέσεις θὰ ὦσι περιτταί; Ἀφοῦ θὰ ὦσι περιτταί, δὲν θὰ γείνωσι διορισμοί. Ἀλλὰ μήπως ὁ νόμος ἀφορᾷ μόνον εἰς τὰς τέσσαρας ταύτας θέσεις; Ἀφορᾷ εἰς πάσας τὰς θέσεις τὰς προξενικὰς ἐν τῇ Ἀνατολῇ, καὶ εἶναι βέβαιον ὅτι, ἂν εἶχεν ἡ Κυβέρνησις τὸν νόμον ἐκεῖνον ἰσχύοντα καὶ ἠδύνατο νὰ διορίζῃ κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου προξένους εἰς τὰ κέντρα, ὅπου ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ ἐργάζηται ὑπὲρ τοῦ Ἑλληνισμοῦ, θὰ ἠδύνατο νὰ παρέχῃ εἰς τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα......

§86Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Εἰς τὰ κέντρα, τὰ ὁποῖα λέγετε, ὑπάρχουν πρόξενοι ἀξιόλογοι, τοὺς ὁποίους ἐσεβάσθησαν ὅλαι αἱ Κυβερνήσεις.

§87ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Διατί θέλετε νὰ μετατρέψητε τοὺς λόγους μου εἰς κατηγορίαν; Ἔχομεν ἀρίστους προξένους, ἀλλ’ εἶναι βέβαιον, ὅτι κατὰ τὸν νέον νόμον, ὅταν εἰς αὐτοὺς παράσχωμεν τὰ μέσα, ὧν ἔχουσιν ἀνάγκην, θὰ κατορθώσωμεν ὅ,τι ὀφείλομεν νὰ ἐπιζητῶμεν. Εἶναι βέβαιον, κύριε Ὑπουργέ, ὅτι πρόσωπά τινα κατέχοντα τὰς σπουδαιοτέρας θέσεις δὲν θέλουν νὰ μείνωσιν εἰς τὰς θέσεις αὐτὰς, καὶ μένουν ἐπὶ τῇ προσδοκίᾳ, ὅτι θέλει ἰσχύσει ὁ νέος νόμος, ὁ ὁποῖος τὰς θέσεις αὐτῶν ἐξυψοῖ καὶ ὡς πρὸς τὸν βαθμὸν καὶ ὡς πρὸς τὸν μισθόν. Οὔτε εἶναι ἀληθὲς ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν Ὑπουργὸς περὶ τῶν προξενείων τῆς Ῥουμανίας· ὁ τελευταῖος πόλεμος δὲν μετέβαλε τὴν κατάστασιν τῶν πραγμάτων ἐκεῖ οὕτως, ὥστε νὰ ἦναι ἀνάγκη νὰ ἐπέλθωσι μεταβολαὶ τῶν προξενικῶν θέσεων. Ἄν δ’ ὑπάρχῃ ἀνάγκη μεταβολῆς τινος ἐν τῷ νόμῳ, ταύτην θέλομεν συζητήσει ἐπὶ τῇ εὐκαιρίᾳ τοῦ εἰσαχθέντος περὶ μεταβολῶν νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὀφείλομεν νὰ συνδυάσωμεν πρὸς τὸν νόμον, ὅστις πρόκειται νὰ ἰσχύσῃ ἀπὸ τῆς ά Ἰανουαρίου 1880. Τὸ ζήτημα τὸ οἰκονομικὸν ἀπέδειξα, ὅτι δὲν εἶναι λόγος ἀναβολῆς· τοῦτο μάλιστα πρέπει νὰ μᾶς παρακινήσῃ ἵνα ἐπισπεύσωμεν, διότι διὰ τοῦ νόμου τούτου πρόκειται νὰ αὐξήσωσι τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους, καὶ μετὰ τὰς προσθέτους δαπάνας.

§88ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἀντιτίθεμαι εἰς τὴν ἀναβολὴν τοῦ νόμου τοῦ προξενικοῦ, ὃν ἐψηφίσαμεν πρὸ δύο ἐτῶν, διότι ὁ νόμος οὗτος ἐψηφίσθη, ὅπως καταστήσῃ ἀξιοπρεπεστέραν τὴν ἀντιπροσωπείαν τῆς Ἑλλάδος κατὰ τὴν Ἀνατολήν, καὶ κατὰ τὸ πλεῖστον ἀνταποκρίνεται εἰς τὸν σκοπὸν τοῦτον. Πρέπει νὰ μεταβῆτε, κύριοι, εἰς τὴν Ἀνατολήν, ἵνα πεισθῆτε εἰς ποίαν ταπεινωτικὴν θέσιν εὑρίσκονται οἱ πρόξενοι ἡμῶν, ἕνεκα τοῦ γλίσχρου τῶν μισθῶν καὶ τῶν πόρων, οὓς τοῖς δίδομεν πρὸς συντήρησιν καὶ ἀξιοπρεπῆ παράστασιν αὐτῶν. Πέρυσι διῆλθον διὰ τῆς Σμύρνης, ὅπου ὑπάρχει γενικὸς πρόξενος τῆς Ἑλλάδος. Καὶ ὅμως οὗτος ἦτο κατηναγκασμένος νὰ κατοικῇ ἐντὸς ξενοδοχείου, παρέκειτο εἰς τὸ δωμάτιόν του τὸ ἑστιατόριον, δι’ οὗ ἔπρεπέ τις νὰ διέλθῃ, ὅπως μεταβῇ εἰς τὸ δωμάτιον τοῦ Προξένου. Τὰ ἄλλα Κράτη, ἅτινα ἔχουσι Προξένους ἐν τῇ Ἀνατολῇ, παρέχουσιν ἄφθονα εἰς αὐτοὺς τὰ μέσα πρὸς συντήρησιν. Ἐννοῶ τί θὰ εἴπωσιν, ὅτι δὲν ἔχομεν ἱκανοὺς πόρους, ὅπως ὑποστηρίξωμεν ἀξιοπρεπῆ τὴν ἀντιπροσωπείαν ἡμῶν ἐν τῇ Ἀνατολῇ· ἀλλὰ ἡ δαπάνη δὲν πρέπει νὰ βαρύνῃ ἐπὶ τοσοῦτον, ὅταν πρόκηται διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ἐθνικοῦ συμφέροντος. Εἶχον μεταβῆ διὰ τοῦ σιδηροδρόμου ἐκ Σμύρνης εἰς Μαγνησίαν, ὡς εἰκὸς δὲ, ἐπεθύμησα νὰ ἴδω τὸν ὑποπρόξενον ἡμῶν. Μετέβην εἰς τὴν κατοικίαν του. Ὅταν εἰσῆλθον εἰς αὐτὴν, ἐνόμισα, ὅτι εὑρισκόμην εἰς τὸ δωμάτιον τοῦ θυρωροῦ· διότι δύο καθίσματα ἦσαν ἐν τῷ δωματίῳ τούτῳ καὶ μία τράπεζα. Ἀλλ’ ὅμως τὸ δωμάτιον τοῦτο ἦν ἡ αἴθουσα τῆς ὑποδοχῆς τοῦ Προξένου. Ἡ αἴθουσα τοῦ Δικαστηρίου του, παρακειμένη, ἦν ἐλεεινοτέρα· εἷς δὲ ὑπηρέτης, ῥακένδυτος, ἀπετέλει τὸ ὅλον προσωπικὸν τῆς ἀκολουθίας του. Καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ ζήσῃ εὐπρεπέστερον ὁ ὑπάλληλος οὗτος, ἅτε λαμβάνων μόνον ἑκατονπεντήκοντα δραχμὰς μισθόν. Ἐὰν ὑπ’ ὄψιν λάβητε τὰ μεγάλα συμφέροντα, ἅτινα ἔχομεν ἐν τῇ Ἀνατολῇ, ὀφείλετε νὰ σκεφθῆτε σπουδαίως περὶ τῆς ἀντιπροσωπείας ἡμῶν ἐν αὐτῇ, καὶ ἢ νὰ καταστήσητε τὰ προξενεῖα ἡμῶν πλήρη καὶ τέλεια, ἢ νὰ τὰ καταργήσητε ὅλως. Κρεῖττον δὲ δὲν εἶναι καὶ ἡ ἀντιπροσωπεία ἡμῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει· ἕνεκα τοῦ οἰκτρῶς μικροῦ μισθοῦ αὐτοῦ, ὁ βʹ γραμματεὺς τῆς ἐν Κωνσταντινουπόλει πρεσβείας, ὁ Κριεζῆς, εἶναι ἠναγκασμένος νὰ κατοικῇ ἐν Γαλατᾷ, ὅπου τὰ ἐνοίκια εὐθηνότερα, καθ’ ἑκάστην πρωΐαν δὲ ν’ ἀναβαίνῃ πεζῇ εἰς Πέραν. Ἰδίοις ὀφθαλμοῖς τὸν εἶδον ἐν χειμῶνι πράττοντα τοῦτο. Δὲν δύναται δὲ νὰ συναναστρέφηται μετὰ τῶν συναδέλφων του τῶν ἄλλων Πρεσβειῶν, οὔτε νὰ παρευρίσκηται εἰς τὰς συναναστροφὰς αὐτῶν, διότι δὲν ἔχει ὅσα αὐτοὶ μέσα. Οἱ γραμματεῖς τῶν ἄλλων πρεσβειῶν κατοικοῦσιν ἐντὸς τῶν πρεσβειῶν, οὐδὲν δὲ δαπανῶσιν εἰς φωτισμὸν ἢ εἰς ὑπηρεσίαν ἢ εἰς ἐνοίκιον. Ὁ μισθὸς αὐτῶν ἀναβαίνει πολλάκις χίλια καὶ δισχίλια φράγκα, ἅτινα εἶναι ἀκριβῶς ἔξοδα παραστάσεως. Ὁ τελευταῖος κλητὴρ τῶν ἐν Κωνσταντινουπόλει εὐρωπαϊκῶν Πρεσβειῶν λαμβάνει μισθὸν ἀνώτερον τῶν Γραμματέων τῆς Ἑλλην. Πρεσβείας. Τὸ τοιοῦτον, Κύριοι, προσβάλλει θανασίμως τὰ συμφέροντα ἡμῶν, διότι καὶ ἐν Κωνσταντινουπόλει, καὶ καθ’ ἅπασαν τὴν Ἀνατολὴν, οἱ Πρόξενοι ἡμῶν δὲν εἶναι πράκτορες μόνον τῆς Ἑλλάδος, ἀλλὰ πάντων τῶν κατὰ τὴν Ἀνατολὴν Ἑλλήνων. Ἐὰν εἰς εἴκοσιν ἢ τεσσαράκοντα χιλιάδας ἀριθμοῦνται οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλει ὑπήκοοι Ἕλληνες, οἱ πραγματικοὶ ὑπήκοοι τῆς ἐκεῖ Πρεσβείας εἶναι αἱ τριακόσιαι χιλιάδες τῶν ἐκεῖ Ἑλλήνων, οἵτινες πρὸς αὐτὴν ἔχουσιν ἐστραμμένα τὰ βλέμματα καὶ αὐτὴν σέβονται. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ ἐψηφίσαμεν πρὸ δύο ἐτῶν, τοὐλάχιστον ἂν ὄχι καθολοκληρίαν, θεραπεύεται ἐν μέρει ἡ ἀνάγκη τῆς ἀξιοπρεπεστέρας παραστάσεως τῆς Ἑλλάδος, οἰκονομοῦνται δὲ αἱ δι’ αὐτὴν δαπάναι ἄνευ ἐπιβαρύνσεως μεγάλης τοῦ δημοσίου ταμείου, καθόσον ὑποβάλλονται ἐν μέρει εἰς συνδρομὴν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον καὶ οἱ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν κατοικοῦντες Ἕλληνες. Ἰδοὺ ὁ λόγος, δι’ ὃν πείθομαι, ὅτι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου τούτου δὲν πρέπει ν’ ἀναβληθῇ. Ἑτέρωθεν δὲ, ἂν ἀναβάλωμεν τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου, πιστεύσατε, ὅτι θὰ στρεφώμεθα ἐντὸς πλημμελοῦς κύκλου· θὰ ὑποχρεούμεθα νὰ παραδίδωμεν τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν εἰς πρόσωπα, ὄχι ἀντάξια τινῶν θέσεων· διότι βεβαίως, μὲ τοὺς σμικρίστους μισθοὺς, τοὺς σημερινοὺς, δὲν δυνάμεθα νὰ εὑρίσκωμεν διὰ τὰς θέσεις τῶν Προξένων πρόσωπα, οἷα τὰ συμφέροντα τῆς Ἑλλάδος ἀπαιτοῦσιν, οὔτε πρέπει νὰ ἐκπληττώμεθα, ἐὰν πολλάκις ἐῤῥέθησαν πικροὶ λόγοι κατὰ τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας ἡμῶν. Ἄς σκεφθῶμεν ὡριμώτερον καὶ πρακτικώτερον ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἢ πρέπει νὰ ὑπάρχωσι τὰ προξενεῖα ὁποῖα πρέπει νὰ ὦσιν, ἢ προτιμότερον εἶναι νὰ καταργηθῶσιν.

§89ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, τὸ ζήτημα, ἐπαναλαμβάνω, τυγχάνει ὂν λίαν σπουδαῖον, εἴπερ τι καὶ ἄλλο, σπουδαῖον. Ζητεῖται ἡ ἀναστολὴ νόμου περὶ πληρώσεως ἀνάγκης ἐπειγούσης ἕνεκα τῶν περιστάσεων, ὑπὸ τὰς ὁποίας διατελεῖ ὁ Ἑλληνισμὸς ἐν τῇ Ἀνατολῇ. Προτείνονται λόγοι ἐκ μέρους τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν εἰς ὑποστήριξιν τοῦ εἰσαχθέντος νομοσχεδίου, ἐπροτάθησαν λόγοι σπουδαῖοι ἐκ μέρους τῶν ἀξιοτίμων βουλευτῶν Μεσολογγίου καὶ Ἀττικῆς ὑπὲρ τῆς μὴ ἀναστολῆς τοῦ νόμου. Ἡμεῖς οἱ μὴ ἀποτελέσαντες μέρος τῆς Βουλῆς, ἥτις ἐψήφισε τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, διατελοῦμεν ἐν ἀγνοίᾳ, καὶ δὲν γνωρίζομεν τίνες ἐκ τῶν λόγων εἰσὶ βάσιμοι, οἱ λόγοι τῆς ἀναστολῆς τοῦ νόμου, ἢ οἱ λόγοι, διὰ τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ ἐκτέλεσις. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ διανεμηθῇ καὶ εἰς ἡμᾶς ὁ νόμος αὐτὸς, ἀφοῦ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα εἶναι, ἂν πρέπῃ νὰ ἀνασταλῇ ἡ ἐκτέλεσις τοῦ νόμου. Νομίζω, ὅτι δὲν θὰ ἦναι μεγάλη δαπάνη εἰς τὸ τυπογραφεῖον, ἐὰν ἐκτυπωθῇ ὁ νόμος, νὰ διανεμηθῇ εἰς τοὺς μὴ ἀποτελοῦντας μέρος τῆς τελευταίας Βουλῆς, ὅπως ἐν γνώσει τοῦ νόμου γείνῃ ἀπόφασις, ἂν πρέπῃ ἢ ὄχι νὰ ἀνασταλῇ ὁ ἐν λόγῳ νόμος. Διὰ τὸν λόγον τοῦτον προτείνω τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου.

§90ΤΙΝΕΣ. Εἶναι δευτέρα ἀνάγνωσις.

§91ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν πειράζει.

§92ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζεται ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς ἀπὸ 10; (ἐγείρονται πλέον τῶν 10).

§93Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (Ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὁ νόμος περὶ προξενείων, τοῦ ὁποίου ἡ ἀναστολὴ ζητεῖται, διαιρεῖται πρῶτον εἰς διατάξεις ἀναγομένας εἰς τὸν ὀργανισμὸν τῶν ἀρχῶν τῶν προξενικῶν, δεύτερον εἰς ἄλλας ἀναγομένας εἰς τὴν ὑπηρεσίαν αὐτῶν, τρίτον εἰς τὸν κανονισμὸν τῶν προσόντων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ ἔχῃ τις, διὰ νὰ διορισθῇ καὶ ἐξακολουθῇ τὸ στάδιον τοῦτο, τέταρτον εἰς τὸν προσδιορισμὸν τῶν καθηκόντων αὐτῶν τῶν τε ἀνακριτικῶν καὶ τῶν ἀναγομένων εἰς τὰς σχέσεις των πρὸς ἄλλας ἀρχὰς καὶ τῶν τῆς ἀνατεθειμένης αὐτοῖς διοικήσεως. Καὶ αἱ μὲν διατάξεις περὶ τῆς ἀνακριτικῆς ἐξουσίας τῶν προξένων ὑπάρχουσιν ἐν ἰσχύϊ καὶ ἄνευ τοῦ νόμου τοῦ 1877, ἐν ᾧ σχεδὸν μετεγράφησαν αἱ τῶν νῦν ἰσχυόντων νόμων. Αἱ δὲ ἄλλαι διατάξεις εἰσὶν ἡ σύστασις προξενικῶν ἀρχῶν, τὰ προσόντα τῶν προξένων καὶ ἡ μονιμότης αὐτῶν. Καὶ περὶ μὲν τῆς συστάσεως προξενικῶν ἀρχῶν, ὅπου ὑπάρχει ἀπόλυτος νῦν ἡ ἀνάγκη, ἢ τῆς μεταβολῆς τοῦ βαθμοῦ αὐτῶν, ἢ τῆς παροχῆς εἰς αὐτοὺς τῶν ἀναλόγως τῆς καταστάσεως τοῦ τόπου ἀναγκαιούντων μέσων, προὐνόησα ἤδη προτείνας νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον κανονίζονται τὰ περὶ τούτου ἐν Μακεδονίᾳ, ἐν Ἀνατολικῇ Ῥουμελίᾳ, ἐν Βουλγαρίᾳ καὶ ἐν Ῥουμανίᾳ· διὰ δὲ τὰ κανονίζοντα τὴν ἀπονομὴν τῆς πολιτικῆς καὶ ποινικῆς δικαιοσύνης εἰς τὰ κέντρα τοῦ ἑλληνισμοῦ ἐνόμισα, ὅτι δύναται νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ πρὸ τοῦ νόμου ἰσχύουσα νομοθεσία, οὐδ’ ἔκρινα ἀπολύτως ἀναγκαῖον νὰ κανονισθῶσι νῦν τὰ τῶν προξενικῶν δικαστηρίων Σμύρνης καὶ Ἀλεξανδρείας, ἔνθα μάλιστα λειτουργοῦσι νῦν καὶ τὰ μικτὰ δικαστήρια.

§94ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶναι τοῦτο ἀκριβές. Ἄλλο ζητεῖται διὰ τοῦ νόμου, διότι ὁ νόμος ἀφορᾷ εἰς τὴν δικαιοδοσίαν τὴν μὴ περιλαμβανομένην ἐν τῇ ἁρμοδιότητι τῶν μικτῶν δικαστηρίων.

§95Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μάλιστα. Ἡ μονιμότης ἄλλως τῶν προξενείων ἂν ἀναγραφῇ ἀπὸ τοῦδε, ἤθελεν εἶσθαι ἐπικίνδυνος, διότι θέλουσιν ἐξασφαλισθῆ εἰς τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν πρόσωπα, ὧν τινα εἰσὶν ἀκατάλληλα, μὲ προφανῆ ζημίαν τῆς ὑπηρεσίας, ἐνῷ ἐκ τῆς ἀναβολῆς δὲν ἐπέρχεται βλάβη, ἀλλ’ ἀποτροπὴ βλάβης. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω κατὰ τῆς ἀναβολῆς τῆς ἐπιψηφίσεως τοῦ νομοσχεδίου, διότι, ἐὰν δὲν ψηφισθῇ τὸ νομοσχέδιον μέχρι τῆς αʹ. τοῦ ἔτους, θέλει λάβει ἰσχὺν ὁ νόμος τῆς πρώτης τοῦ ἔτους, καὶ θέλουσι παραχθῆ δικαιώματα ἐπὶ ζημίᾳ τῆς ὑπηρεσίας.

§96ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριε πρόεδρε, θαυμάζω τὴν γονιμότητα τοῦ κ. Ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν περὶ τὴν σύνταξιν νομοσχεδίων, δὲν γνωρίζω ὅμως ἂν ἡ Βουλὴ θὰ ἔχῃ ἴσην γονιμότητα περὶ τὸ ψηφίζειν αὐτά. Παμπληθῆ καθ’ ἑκάστην ὑποβάλλονται νομοσχέδια· βλέπω μετ’ εὐχαριστήσεως, ὅτι ἡ Βουλὴ κατέχεται ὑπὸ ζήλου λίαν ἀξιεπαίνου· οὐχ’ ἧτον δικαιοῦμαι ν’ ἀμφιβάλλω ἂν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐπαρκέσῃ περὶ τὴν συζήτησιν καὶ τὴν ψήφισιν τόσων νομοσχεδίων. Προηγεῖται ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὁ δὲ προϋπολογισμὸς τοῦ 1880 δὲν θὰ ἦναι κοινὸς προϋπολογισμός, ἐὰν αἰσθανώμεθα τὴν θέσιν εἰς τὴν ὁποίαν περιῆλθεν ἡ πατρὶς ἡμῶν. Ἡ δὲ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τούτου οὐδόλως ἀμφιβάλλω, ὅτι θὰ ἀποῤῥοφήσῃ τὸ μεγαλείτερον μέρος τῆς Συνόδου. Ἄλλα νομοσχέδια ἐπίσης κατεπείγοντα θέλουν ἀπασχολήσει τὴν Βουλήν. Ποῦ λοιπὸν χρόνος, ποῦ καιρός, ὅπως προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν πολλῶν ὑποβαλλομένων νομοσχεδίων, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι καὶ τὸ νομοσχέδιον τὸ περὶ οὗ πρόκειται; Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη τακτοποιήσεως καὶ ἀναδιοργανώσεως τῆς προξενικῆς ὑπηρεσίας, καὶ ὑπάρχει καὶ ἐπείγουσα, κύριοι, διότι δικαιοῦταί τις εἰπεῖν, ὅτι δὲν ἔχομεν προξενικὰς ἀρχάς, ἡ δὲ ὑπηρεσία εἶναι ἤδη παραδεδομένη κατὰ μέγα μέρος εἰς ἀνθρώπους, οἵτινες δὲν εἶναι ἄξιοι τῆς ὑψηλῆς αὑτῶν ἀποστολῆς, δέον νὰ δοθῇ πέρας εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, καθόσον ἤδη, ἕνεκα τῆς ἐκκρεμότητος, καὶ οἱ ἔχοντες ἱκανότητα δὲν δύνανται ν’ ἀνταποκριθῶσιν εἰς τὴν ἀποστολήν των. Δὲν λέγω ὅτι πρέπει ν’ ἀναγκάσωμεν ἀνεξετάστως τὸν κ. Ὑπουργὸν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος πιθανὸν κατ’ αὐτὸν νὰ ἦναι ἐσφαλμένος. Ζητῶ μόνον νὰ πεισθῇ ἡ πλειονοψηφία τῆς Βουλῆς περὶ τοῦ τί ἀπαιτοῦσι, τό γε νῦν ἔχον, τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου. Ἐὰν πεισθῶμεν, ὅτι ἡ περαιτέρω ἀναβολὴ ἀντιστρατεύεται πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνισμοῦ, τότε δὲν πρέπει βεβαίως νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Ἐπιμένω λοιπὸν εἰς τὴν ἀναβολὴν καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ἵνα δεχθῇ αὐτήν, ὅπως ἐν ἐπιγνώσει τῶν πραγμάτων, ἐν συνειδήσει πεφωτισμένῃ, ἀποφανθῶμεν ἂν πρέπῃ νὰ ἀναβληθῇ καὶ πάλιν ἡ ἐκτέλεσις ἑνὸς τοιούτου νόμου μετὰ πολλὰς συζητήσεις.

§97Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Δὲν ἐξετέλεσα τὸν νόμον ὄχι αὐτοβούλως, διότι δὲν εἶχον τὸ δικαίωμα ν’ ἀναστείλω τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου κατὰ τὸ Σύνταγμα· δὲν τὸν ἐξετέλεσα κατὰ τὸ 1879, ἐμποδιζόμενος ὑπὸ μεταγενεστέρου νόμου.

§98ΔΡΑΓΟΥΜΗΣ. Ἡ γνώμη τοῦ κ. Μεσσηνέζη εἶναι ὀρθοτάτη. Πῶς ἠμποροῦμεν νὰ προβῶμεν εἰς συζήτησιν περὶ ἀναστολῆς τῆς ἐκτελέσεως ἑνὸς νόμου, ἀφοῦ τοῦ μὲν νόμου τούτου ἀγνοοῦμεν τὰς διατάξεις, τὸ δὲ περὶ τῆς ζητουμένης ἀναστολῆς του νομοσχέδιον, ὃ εἰσήγαγεν ὁ κ. Ὑπουργός, δὲν διενεμήθη εἰσέτι;

§99ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι.) Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§100ΤΙΝΕΣ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως. Γίνεται ἡ ψηφοφορία, εἶτα δὲ ἡ διαλογή.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις ἀπεῤῥίφθη διὰ ψήφων 82 κατὰ 56, ψηφοφορησάντων ἐν ὅλῳ 138. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον καὶ γίνεται δι’ ἀναστάσεως δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συντάξεως τῆς χήρας τοῦ μακαρίτου Δεληγεώργη. (Γίνεται μυστικὴ διὰ σφαιριδίων ψηφοφορία, εἶτα δὲ ἡ διαλογή.)

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο δεκτὸν διὰ ψήφων 85 κατὰ 45, ψηφοφορησάντων ἐν ὅλῳ 132· εὑρέθησαν δὲ καὶ 2 σφαιρίδια εἰς τὸ μέσον τῆς κάλπης, ἀλλὰ ταῦτα δὲν ἐπηρεάζουν τὸ ἀποτέλεσμα. (Ἀναγινώσκονται καὶ ἐγκρίνονται τὰ πρακτικά.)

§104ΤΙΝΕΣ. Νὰ ψηφισθῇ ὁ προϋπολογισμὸς τῆς Βουλῆς.

§105ΕΤΕΡΟΙ. Τὴν Δευτέραν.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλήν, ἂν ἦναι δυνατόν, νὰ συνεδριάσωμεν αὔριον. Οἱ παραδεχόμενοι τοῦτο παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πολλοί.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§107ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν πρέπει ν’ ἀναβάλωμεν τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς Βουλῆς, καθόσον οἱ κ.κ.ἀξιωματικοὶ ἔχουσι 4, 5 μῆνας νὰ πληρωθῶσι, διότι ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν λέγει: δὲν μοῦ δίδει ἡ Βουλή.

§108ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφ. Αʹ ἄρθρ. 1, ἀποζημίωσις Βουλευτῶν, δρ. 350,000.

§110ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Τὸ Σύνταγμα λέγει, ὅτι οἱ ἐκπληρώσαντες τὰ καθήκοντά των Βουλευταὶ λαμβάνουσιν ὡς ἀποζημίωσιν 2,000 δραχμὰς δι’ ἑκάστην Σύνοδον, οἱ δὲ ὁπωσδήποτε μισθοδοτούμενοι πολιτικοὶ ἢ στρατιωτικοὶ λαμβάνουσι τὸ ἐλλεῖπον πρὸς συμπλήρωσιν τῶν 2,000 δραχμῶν. Ἐνῷ δὲ τοῦτο λέγει ῥητῶς τὸ Σύνταγμα καὶ διὰ τοὺς μὲν καὶ διὰ τοὺς δὲ, εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς ἐγγράφεται ὁλόκληρος ἡ ἀποζημίωσις τῶν πολιτικῶν, ὡς καὶ ἡ τῶν ἄλλων Βουλευτῶν τῶν μὴ μισθοδοτουμένων, ἡμᾶς δὲ ἀφίνουσι νὰ λάβωμεν τὴν ἀποζημίωσίν μας μετὰ τὸ τέλος τῆς Συνόδου, ἢ μᾶλλον εἰς τὴν ἑπομένην Σύνοδον, διότι πρέπει ἡ λογιστικὴ ἐπιτροπὴ νὰ τὴν προσδιορίσῃ, καὶ ἔπειτα ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή. Τοῦτο εἶναι ἄδικον, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ν’ ἀποφασίσῃ, ἐφ’ ὅσον διαρκεῖ ἡ Σύνοδος οἱ στρατιωτικοὶ νὰ μὴ λαμβάνουν τὰς ἀποδοχάς των, ἀλλὰ τὰς 2,000 δραχμάς. Διατὶ τάχα ἡ διάκρισις αὕτη; Κατὰ τὰ 1875 ὁ κ. Ζωχιὸς ἐπρότεινε καὶ ἡ Βουλὴ παρεδέχθη νὰ λαμβάνωσι καὶ οἱ στρατιωτικοὶ τὴν ἀποζημίωσίν των ὡς καὶ οἱ ἄλλοι.

§111ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ. Εἶμαι μέλος τῆς ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ ἐπιτροπῆς καὶ Πρόεδρος αὐτῆς. Πρὶν ἢ συντάξῃ τὸ σχέδιον τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ ἐπιτροπὴ ἠρώτησε τὰ Ὑπουργεῖα τῶν Στρατιωτικῶν, Οἰκονομικῶν καὶ Ναυτικῶν, τίνες τῶν κυρίων Βουλευτῶν μισθοδοτοῦνται ὁπωσδήποτε, καὶ ἂν ἐκτελῆται ἡ διάταξις τοῦ Συντάγματος, ἐλάβομεν δὲ κατάλογον ἐξ ἑκάστου Ὑπουργείου. Καὶ τὸ μὲν Ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐβεβαίωσεν, ὅτι γίνεται ἡ κράτησις ἐκ τῆς συντάξεως τῶν πολιτικῶν, ἀλλὰ τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἔγραψεν, ὅτι δὲν κρατεῖ καὶ δὲν ἔχει σκοπὸν ν’ ἀναμιχθῇ ὁλωσδιόλου, τὸ δὲ τῶν Ναυτικῶν, ὅτι δὲν κρατεῖ τίποτε. Συνετάξαμεν λοιπὸν τὸν προϋπολογισμόν, ὑπολογίσαντες μόνον ὡς πρὸς αὐτοὺς τὸ ὑπόλοιπον μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τοῦ μισθοῦ των ἐπὶ ἕξ μῆνας. Ἐὰν δὲ ἡ Σύνοδος διαρκέσῃ ὀλιγώτερον, τότε θὰ λάβωσι καὶ τὸ ἐλλεῖπον πρὸς συμπλήρωσιν τῶν 2,000 δραχμῶν. Δὲν τοὺς ἠδικήσαμεν, νομίζω· τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἶπεν, ὅτι δὲν κρατεῖ, ὅτι λαμβάνουν καὶ τὴν ἀποζημίωσιν καὶ τὸν μισθόν.

§112ΣΤΑΪΚΟΣ. Δὲν τὸ θέλομεν αὐτό.

§113ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Δὲν ἐννοῶ διακρίσεις. Ἢ ὅλοι νὰ λαμβάνωμεν εἰς τὸ τέλος τὴν ἀποζημίωσιν, καὶ στρατιωτικοὶ καὶ πολιτικοί, ἢ ὅλοι εἰς τὴν ἀρχήν.

§114ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ. Νὰ πάρουν καὶ τὸ ἓν καὶ τὸ ἕτερον;

§115ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Ὄχι.

§116ΚΑΡΤΣΩΝΑΣ. Αὐτὸ ἐγίνετο μέχρι τοῦδε.

§117ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν). Ἐῤῥέθη, ὅτι τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν δὲν ἔκαμε τὰς κρατήσεις. Διαβεβαιῶ τὴν Βουλήν, ὅτι ὁσάκις εἰδοποιήθη τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν, πάντοτε ἡ κράτησις ἐγένετο τακτικὰ· οὐδέποτε ἐγένετο ἡ παραμικρὰ ἔλλειψις ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Ἑπομένως, ἂν ἀποφασισθῇ ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ θὰ λάβωσιν ὁλόκληρον τὴν ἀποζημίωσίν των, ἐξ ἅπαντος τὸ Ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἀπὸ τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ ναυτικοῦ θὰ κάμῃ τὴν κράτησιν.

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς Συνόδου.

§119ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Καὶ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν νὰ κάμῃ τὴν αὐτὴν δήλωσιν.

§120ΒΑΛΤΙΝΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν.). Αὐτὸ ὀφείλει ὁ Ὑπουργὸς νὰ τὸ κάμῃ. Τί δήλωσιν θέλετε;

§121ΔΗΜΗΤΡΑΚΑΚΗΣ. Ὁμολογουμένως, διὰ νὰ μὴν ὑπάρχῃ διάκρισις διὰ τοὺς στρατιωτικούς, νὰ πάρουν καὶ αὐτοὶ τὴν ἀποζημίωσίν των πλήρη, μὲ τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ. Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, ὅτι κατὰ τὴν παροῦσαν Σύνοδον θὰ γείνῃ κράτησις.

§122ΣΤΑΪΚΟΣ. Αἴσθημα ἀγανακτήσεως, αἴσθημα φιλοτιμίας προσβεβλημένης μὲ φέρει αὐτὴν τὴν στιγμὴν εἰς τὸ βῆμα. Οὐδεὶς τῶν ἀξιωματικῶν δὲν παραδέχεται, οὔτε καταδέχεται νὰ λάβῃ τι παρὰ τὸν νόμον. Οἱ ἀξιωματικοὶ πληρώνονται ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον· ζήτημα δὲ γεννᾶται, ἂν θὰ πληρωθοῦν πρὸ τῆς λήξεως τῆς Συνόδου ἢ μετ’ αὐτήν. Ἐὰν εἰς τὰ Ὑπουργεῖα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐμπιστεύεσθε ὅλην τὴν διαχείρισιν τοῦ Κράτους, δὲν ἐμπιστεύησθε αὐτὴν τὴν κράτησιν, τοιαύτη συζήτησις εἶναι ἀναξία Κοινοβουλίου......

§123Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν εἶναι τρόπος αὐτὸς, κ. Στάϊκε, δὲν ὁμιλοῦν οὕτω πρὸς τὸ Κοινοβούλιον. Δὲν ἔχω οὐδεμίαν ὑποχρέωσιν προσωπικὴν ἢ πολιτικὴν, διὰ νὰ ὑπερασπισθῶ τὸν κ. Κάρτσωναν ἢ τοὺς ἀποτελοῦντας τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ λογιστικοῦ. Ἔχω καθῆκον ὅμως νὰ τοὺς ὑπερασπίσω ὡς συναδέλφους ἐκπληρώσαντας τὸ καθῆκόν των. Ὁ κ. Στάϊκος δὲν ἔπρεπε νὰ ὁμιλήσῃ μετὰ τόσης ἀγανακτήσεως. Ὁ κύριος Κάρτσωνας καὶ ἡ λογιστικὴ ἐπιτροπὴ εἶπον, ὅτι ὅπως γίνεται ἡ κράτησις ἐκ τῆς συντάξεως καὶ τοῦ μισθοῦ τῶν ἄλλων, οὕτω νὰ γίνεται καὶ ἐκ τοῦ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς ξηρᾶς.

§124ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἀπατᾶσθε.

§125ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κ. Κάρτσωνας ἰσχυρίσθη, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν δι’ ἐγγράφου του —καὶ ἂν δὲν ἦναι ἀληθὲς, ἂς τὸ διαψεύσουν,—εἶπεν, ὅτι δὲν ἀναλαμβάνει τὴν ὑποχρέωσιν τῆς κρατήσεως ἐκ τοῦ μισθοῦ τῶν ἀξιωματικῶν.

§126ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Πρέπει νὰ δοθῇ ἡ ἀποζημίωσις, διὰ νὰ κάμω κρατήσεις.

§127ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ἡ ἀποζημίωσις θὰ πληρωθῇ ἐκ τοῦ ταμείου τῆς Βουλῆς, καὶ ἔπειτα θὰ γείνῃ ἡ κράτησις ἐκ τοῦ μισθοῦ.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν ῥητὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος, ἐκ τῆς βουλευτικῆς ἀποζημιώσεως δὲν λαμβάνουν οἱ ὁπωσδήποτε μισθοδοτούμενοι ἀπὸ τὸ δημόσιον ταμεῖον, εἰμὴ μόνον τὸ ἐλλεῖπον πρὸς συμπλήρωσιν τῆς ἀποζημιώσεως. Ἀλλ’ ἀπὸ τοῦ 1865 τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, τοῦ ὁποίου καὶ ἐγὼ διετέλεσα ὑπουργὸς, ἐκράτει τὰς συντάξεις τῶν λαμβανόντων τοιαύτας βουλευτῶν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν ἑκάστης Συνόδου, καὶ οὗτοι ἐλάμβανον πλήρη τὴν ἀποζημίωσίν των. Τοῦτο δὲ ἐγένετο, διότι τὸ ταμεῖον τῶν συντάξεων, πρὶν ἢ συγχωνευθῇ εἰς τὸ δημόσιον, δὲν εὐπόρει πάντοτε, καὶ οἱ συνταξιοῦχοι βουλευταὶ δὲν ἐλάμβανον ἐγκαίρως τὴν σύνταξίν των. Ἤδη ζητεῖται ὅ,τι ἐγένετο διὰ τοὺς πολιτικοὺς συνταξιούχους νὰ γείνῃ καὶ διὰ τοὺς ἐν διαθεσιμότητι στρατιωτικοὺς καὶ ναυτικούς, ἂν οἱ ἁρμόδιοι ὑπουργοὶ δηλώσουν ῥητῶς, ὅτι θὰ κρατῶσι τὴν μισθοδοσίαν αὐτῶν καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς Συνόδου.

§129ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἀναδέχομαι ὑπὸ προσωπικήν μου εὐθύνην.

§130ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Πρόεδρος τῆς Βουλῆς θ’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὰ ὑπουργεῖα τὰ πρακτικὰ, καὶ εἶναι ὑπόχρεοι οἱ ὑπουργοί.

§131ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἐγὼ δηλῶ ἀπὸ τοῦ βήματος, ὅτι, πρὶν ἢ λήξῃ ἡ Σύνοδος τῆς Βουλῆς καὶ τακτοποιηθῶσιν οἱ λογαριασμοὶ τῶν στρατιωτικῶν, δὲν θέλω νὰ συμπεριληφθῶ εἰς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, διότι πιθανὸν ὁ κ. Κάρτσωνας ἢ ὁ Πετιμεζᾶς νὰ ὑποθέσουν, ὅτι θέλω νὰ λάβω καὶ τὰ δύω.

§132ΒΑΛΤΙΝΟΣ. Μόνον ἓν θὰ σᾶς παρακαλέσω, νὰ μᾶς γράψετε ἀπὸ πότε θεωρεῖτε, ὅτι πρέπει νὰ παύσωμεν τὴν μισθοδοσίαν, διότι ἐπληρώθησαν τινές.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς ἐνάρξεως τῆς Συνόδου. Μετὰ τὰς ἐξηγήσεις αὐτὰς ἡ Βουλὴ παραδέχεται νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν πλῆρες τὸ ποσὸν τὸ ἀπαιτούμενον διὰ τὴν ἀποζημίωσιν ὅλων τῶν κυρίων βουλευτῶν, τουτέστι 418,000 δραχμαί;

§134ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφ. Β. Γίνεται δεκτὸν τὸ ἄρθρον 2. Κεντρικὸν Γραφεῖον τῆς Βουλῆς. Τὸ ὅλον δρ. 26,820.

§136ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Διατί ὁ ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ ὑπάλληλος νὰ μισθοδοτῆται ἐπὶ ἕξ μῆνας μόνον; Αὐτὸς ἔχει ἐργασίαν ἐπὶ ὅλον τὸ ἔτος.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διότι οὕτως ἀπεφάσισεν ἡ ἐπιτροπή.

§138ΤΙΝΕΣ. Τοῦτο εἶναι ἄδικον.

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ γίνεται λόγος περὶ τοῦ ὑπαλλήλου αὐτοῦ, πληροφορῶ τὴν Βουλὴν, ὅτι ἡ θέσις του κατὰ τὸν Κανονισμὸν εἶναι διαρκής. Ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ, λόγῳ οἰκονομίας, περιώρισε τὴν πίστωσιν εἰς ἕξ μῆνας.

§140ΤΙΝΕΣ. Καλά ἔκαμε.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ ὑπάλληλος αὐτὸς ἔχει τὸ λογιστικὸν τῆς Βουλῆς, συντάττει τοὺς ἀπολογισμοὺς, ἐπιθεωρεῖ τὰς ἀποδείξεις.

§142ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχει ἐργασίαν δι’ ὅλον τὸ ἔτος.

§143ΚΑΡΔΑΡΑΣ. Ἕξ μῆνας, καὶ πολὺ εἶναι. (Γίνονται δεκτὰ τὸ Κεφάλαιον Βʹ. καὶ τὸ ἄρθρον 1 τοῦ Κεφ. Γʹ.)

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 2. Ἔξοδα ὑπηρεσίας τοῦ Στενογραφικοῦ γραφείου, δραχμαὶ 3,000. Εἰς τὰ ἔξοδα αὐτὰ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ προσθέσῃ 1,000 δραχμάς, διότι εἶναι ἀνάγκη νὰ προσθέσωμεν ἐργάτας, πρὸς ταχεῖαν ἐκτύπωσιν τῶν πρακτικῶν. Ἐπειδὴ δὲ ὁ λόγος περὶ τούτου, θὰ παρακαλέσω τοὺς κκ. Βουλευτὰς νὰ διορθόνουν ἐντὸς τοῦ στενογραφείου τὰς ἀγορεύσεις των, ὅσοι δὲ τὰς λαμβάνουν ἐκτὸς, νὰ τὰς ἐπιστρέφωσι ταχέως. Παρακαλῶ δὲ καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τοῦ τυπογραφείου, διότι εἰς αὐτὸ ἐπεσωρεύθη ἄπειρος ἐργασία, καὶ ἀπὸ τριῶν ἤδη ἡμερῶν δὲν γίνεται οὐδεμία ἐργασία πρὸς τύπωσιν τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν. Τὸ τυπογραφεῖον καταγίνεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τὰ νομοσχέδια. Ἀφοῦ λοιπὸν θέλετε, καὶ πρέπει, νὰ τυπόνωνται τὰ πρακτικὰ, πρέπει καὶ ὑμεῖς νὰ μᾶς συνδράμητε, οἱ μὲν κύριοι Βουλευταὶ διορθόνοντες τὰς ἀγορεύσεις σας ταχέως, ἡ δὲ κυβέρνησις φροντίζουσα περὶ τοῦ τυπογραφείου.

§145ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Νὰ πάρετε ἓν πιεστήριον μόνον διὰ τὴν Βουλήν. Καθ’ ὅσον ἀποβλέπει τὴν διόρθωσιν τῶν πρακτικῶν, νὰ μὴ παρακαλῆτε τοὺς Βουλευτὰς, ἀλλὰ νὰ εἴπητε, ὅτι ἂν οἱ Βουλευταὶ ἐντὸς ὡρισμένου χρόνου δὲν διορθώσωσι τὰς ἀγορεύσεις των, θὰ στέλλωνται αὗται εἰς τὸ τυπογραφεῖον.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ τὴν αὔξησιν τοῦ ποσοῦ τῶν 3,000 δραχμῶν εἰς 4,000;

§147ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§148ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ βιβλιοθήκη τῆς Βουλῆς ἔχει καὶ ἄλλα ἔξοδα, τὰ ὁποῖα κατὰ τὸν Κανονισμὸν ψηφίζονται ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ Ἐφόρου. Ὁ κ. Ἔφορος ὅμως δὲν ἔκαμεν ἐφέτος τοιαύτην πρότασιν, διότι περιμένει, ὡς μοὶ εἶπε, νὰ τυπωθῇ ἡ ἔκθεσίς του περὶ βιβλιοθήκης, ἐκ τῆς ὁποίας θὰ εὑρεθῶσιν εἰς θέσιν οἱ κύριοι βουλευταὶ νὰ κρίνωσι καλλίτερον περὶ τῶν ἐξόδων, τὰ ὁποῖα ἀναγκαιοῦν. Διὰ τοῦτο τὰ ἔξοδα δὲν περιελήφθησαν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, καὶ θὰ ὑποβληθῇ συμπληρωτικὸς τοιοῦτος. Τοῦτο ὅμως δὲν κωλύει ἀπὸ τοῦ νὰ ψηφίσῃ ἀπὸ τοῦδε ἡ Βουλὴ δι’ ἔξοδα 2,000 δραχμὰς ὡς καὶ πέρυσι, δι’ ἔκτακτα ἔξοδα τοῦ Ἐφόρου, διότι αὐτὰ δὲν πηγάζουν ἀπὸ τὴν πρωτοβουλίαν τοῦ Ἐφόρου, τὰ ἐπρότεινε πέρυσιν ἡ λογιστικὴ ἐπιτροπή. Εἶμαι βέβαιος, ὅτι ἤθελε τὰ προτείνει καὶ ἐφέτος, ἀλλὰ τὰ παρέλειψε, διότι εἶναι εἰς τὸ αὐτὸ κεφάλαιον τῶν ἄλλων ἐξόδων, καὶ ἐνόμισεν, ὅτι πρέπει νὰ περιμείνῃ. Ἀλλ’ ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ψηφισθῶσιν ἐδῶ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§149ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θὰ προστεθοῦν 2,000 δραχμαί. Παρακαλῶ προσέτι, νὰ προσθέσῃ ἡ Βουλή, διὰ τὸν μισθὸν ἑνὸς κηπουροῦ τοῦ κήπου, 480 δραχμάς. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§151ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ σύνολον τοῦ προϋπολογισμοῦ ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§153ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§155ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Τρεῖς Βουλευταὶ τῆς παρελθούσης Περιόδου, ἅμα ἔλαβον γνῶσιν τῆς συγκαλέσεως τῆς τελευταίας ἐκτάκτου Συνόδου, ἔσπευσαν νὰ ἔλθουν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των, ἀλλὰ κατὰ δυστυχίαν ἔφθασαν τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς λήξεως αὐτῆς. Νομίζω, ὅτι εἶναι ἄδικον νὰ μὴ λάβουν τὰ ὁδοιπορικὰ ἔξοδα, εἰς ἃ ὑπεβλήθησαν.

§156ΤΗΛ. ΡΟΥΚΗΣ. Ἐὰν δικαιοῦνται αὐτοί, οἱ ὁποῖοι καθυστέρησαν, πολλῷ μᾶλλον δικαιοῦνται οἱ Βουλευταὶ τῆς ἐκτάκτου Συνόδου, ὅταν ἦτο ὁ Βροντίσης ταμίας (θόρυβος).

§157ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ ἀναβληθῇ.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται αὐτὸ τὸ ζήτημα. Αὔριον ἔχομεν συνεδρίασιν. (Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 6½ μ.μ.)