1878.10.11

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 17

τῆς 11 Ὀκτωβρίου 1878.

(Τετάρτη.)

Ὥρα 2 μ. μ.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας καὶ ἐνεκρίθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν εἰς γʹ συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐπιμελητηρίων.

§2ΤΣΑΜΑΔΟΣ. Παρακαλῶ, κ. Πρόεδρε. Ὁ κ. Ἀριστάρχης Βέης, ὅστις εἶναι γνωστὸς καὶ διὰ τὴν καταγωγήν του, καὶ διὰ τὴν κοινωνικήν του θέσιν, καὶ τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα συνδέεται πολὺ στενῶς μὲ τὴν Ἑλλάδα, προσφέρει τὰ εὐχαριστήριά του πρὸς τὴν Βουλήν, διὰ τὴν συνδρομὴν τὴν ὁποίαν δίδει εἰς αὐτὸν ἡ Κυβέρνησις κατὰ μῆνα ὡς βοήθημα, καὶ συγχρόνως προσφέρει εἰς τὸ ἔθνος, πρὸς ἔνδειξιν τῆς εὐγνωμοσύνης του, τρισχίλια ἀντίτυπα τῶν συγγραμμάτων του καὶ ἄλλα ἐπιστημονικὰ καὶ φιλολογικὰ βιβλία καὶ χειρόγραφα. Συγχρόνως δὲ παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, ἵνα τῷ δοθῇ χρηματικὴ βοήθεια, ὅπως μεταβῇ εἰς Μασσαλίαν παρὰ τῷ ἐκεῖ διακεκριμένῳ ὀφθαλμοϊατρῷ, πρὸς θεραπείαν του. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ στείλῃ τὴν ἀναφοράν του εἰς τὴν ἐπὶ τῶν ἀναφορῶν ἐπιτροπὴν, ἔπειτα δὲ νὰ συστήσῃ αὐτὴν πρὸς τὸ Ὑπουργεῖον, διότι εἶμαι μάρτυς τῆς ἐλεεινῆς καταστάσεως, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκεται, ὡς συγκατοικῶν μετ’ αὐτοῦ εἰς τὸ αὐτὸ ξενοδοχεῖον.

§3ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, νὰ συστηθῇ.

§4ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Ὑποβάλλω νομοσχέδιον ἀφορῶν τὴν διάθεσιν τῆς ἐγχωρίου περιουσίας ἐν Κεφαλληνίᾳ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ διαθέσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας Κεφαλληνίας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Αʹ.

Περὶ ἐκποιήσεως καὶ διανομῆς τῆς ἐγχωρίου περιουσίας. Ἄρθρον 1. Ἐκ τῶν ἐπὶ τῆς νήσου Κεφαλληνίας κτημάτων, ὅσα δυνάμει τοῦ ἀπὸ 14|26 Μαΐου 1845 Ιʹ. νόμου τοῦ 8 Κοινοβουλίου καὶ τοῦ ΡΝʹ. νόμου τοῦ 1866 διαχειρίζεται ἡ ἐγχώριος διοίκησις τῆς νήσου ταύτης, ἐπιτρέπεται νὰ ἐκποιηθῶσι· 1) Τὰ ἀγροτικὰ κτήματα, οἷον ἀγροὶ, σταφιδάμπελοι, ἄμπελοι καὶ ἐλαιῶνες· 2) Ἡ ἐν Δρεπανίῳ οἰκία καὶ τὸ ἐν Σάμῃ παλάτιον. Ἡ ἐκποίησις ἐπεκτείνεται καὶ ἐπὶ τῶν ἀγροτικῶν κτημάτων τῶν κατεχομένων παρὰ τρίτων, διαχειριζομένων ἄλλοτε παρὰ τῆς ἐγχωρίου Ἐπιτροπῆς. Ἄρθρον 2. Τὸ τίμημα τῶν κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον ἐκποιητέων κτημάτων, μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν ἀναγνωρισθέντων χρεῶν τῆς ἐγχωρίου περιουσίας, θέλει διανεμηθῆ εἰς ἴσας μερίδας, ἐξ ὧν ἡ μία κατατίθεται ἐντόκως, ἐπιμελείᾳ τῆς διοικητικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐν τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ διὰ λογαριασμὸν τῆς νήσου Κεφαλληνίας, ἡ δ’ ἑτέρα διανέμεται εἰς τοὺς δήμους τῆς νήσου, κατὰ λόγον τοῦ πληθυσμοῦ αὐτῶν, ἵνα χρησιμεύσῃ πρὸς ἐξόφλησιν τῶν χρεῶν αὐτῶν καὶ πρὸς ἀνέγερσιν κοινωφελῶν δημοτικῶν καταστημάτων. Ἄρθρον 3. Ἡ ἐκποίησις τῶν ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 ἀναφερομένων κτημάτων θέλει γίνει κατὰ τὰς διατάξεις τῶν νόμων καὶ Β. Διαταγμάτων περὶ ἐκποιήσεως τῶν ἐθνικῶν φθαρτῶν κτημάτων. Δι’ εἰδικοῦ Β. Διατάγματος θέλουσι κανονισθῆ τὰ περὶ ἐκτιμήσεως τῶν κτημάτων, ἐνεργείας τῆς δημοπρασίας, ὑποβολῆς καὶ ἐγκρίσεως τῶν πρακτικῶν, ἐκδόσεως τῶν παραχωρητηρίων καὶ λοιπά. Ἄρθρον 4. Τὰ δεκατημόρια, τὰ πεμπτημόρια, ἡ ὁλικὴ τιμὴ καὶ δόσεις τοῦ τιμήματος τῶν ἐκποιουμένων κτημάτων θέλουσι κατατίθεσθαι ἐπὶ ἀποδείξει τοῖς μετρητοῖς ἐν τῷ ὑποκαταστήματι τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης, μέχρις οὗ γενῇ ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 2 διανομή, ἀπαγορευομένης πάσης κατασχέσεως ἢ συμψηφισμοῦ αὐτῶν. Ἄρθρον 5. Οἱ ἔχοντες ἀπαιτήσεις κατὰ τῆς ἐγχωρίου περιουσίας, ἐκκαθαρισμένας ἢ μὴ, ὀφείλουσιν ἐπὶ ποινῇ ἐκποιήσεως νὰ ὑποβάλωσιν αὐτὰς ἐνώπιον τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 6 διοικητικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐντὸς ἓξ μηνῶν ἀπὸ τῆς συστάσεως αὐτῆς, πρὸς ἐξέλεγξιν. Καὶ εἰ μὲν ἡ ἀπαίτησις ἀναγνωρισθῇ, ἡ Ἐπιτροπὴ ἐντέλλει τὴν πληρωμὴν δι’ ἐντάλματος, φέροντος τὴν ὑπογραφὴν τοῦ Προέδρου καὶ δύω τοὐλάχιστον ἐκ τῶν μελῶν αὐτῆς, ἐκ τῶν κατατιθεμένων παρὰ τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ χρημάτων· εἰ δὲ θεωρηθῇ ἀνεκκαθάριστος, ἢ δὲν ἀποφανθῇ ἡ Ἐπιτροπὴ ἐντὸς ἑνὸς μηνὸς ἀπὸ τῆς ὑποβολῆς, ὁ πιστωτὴς δύναται νὰ προσφύγῃ εἰς τὰ τακτικὰ δικαστήρια καὶ μετὰ τὴν τελεσίδικον ἀπόφασιν αὐτῶν νὰ προβῇ εἰς καταναγκαστικὰ μέτρα κατὰ τῆς ἐγχωρίου περιουσίας πρὸς ἀπόκτησιν τοῦ ποσοῦ, ὅπερ δικαιοῦται νὰ λάβῃ.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Βʹ.

Περὶ προσωρινῆς διοικήσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας. Ἄρθρον 6. Μετὰ τὴν δημοσίευσιν τοῦ παρόντος νόμου, τὴν διοίκησιν τῆς ἐγχωρίου περιουσίας ἀναλαμβάνει Ἐπιτροπή, συγκειμένη ἐκ τοῦ Νομάρχου, ὡς Προέδρου, τοῦ Εἰρηνοδίκου τῆς πρωτευούσης τοῦ νομοῦ καὶ τριῶν πολιτῶν ἐκ τῶν μονίμως κατοικούντων καὶ διαμενόντων ἐν τῇ ἕδρᾳ τοῦ Νομάρχου, ἐκλεγομένων ὑπὸ τῶν δημοτικῶν συμβουλίων τῆς νήσου κατὰ τὸν ἑξῆς τρόπον· τὰ δημοτικὰ συμβούλια ὀφείλουσι, τῇ προσκλήσει τοῦ Νομάρχου, νὰ συνέλθωσιν εἰς ἔκτακτον συνεδρίασιν ἐντὸς δέκα ἡμερῶν καὶ νὰ ἐκλέξωσι τοὺς ἀντιπροσώπους των ἕκαστον ἀνὰ ἕνα, εἴτε ἐκ τῶν ἰδίων μελῶν εἴτε καὶ ἔξωθεν, οἵτινες ὑποχρεοῦνται νὰ συνέλθωσιν εἰς ἡμέραν καὶ ὥραν προσδιοριζομένην παρὰ τοῦ Νομάρχου ἐντὸς ὀκτὼ ἡμερῶν ἐν τῷ καταστήματι τῆς Νομαρχίας ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ πρεσβυτέρου τὴν ἡλικίαν καὶ νὰ ἐκπλέξωσι τὰ ἀνωτέρω ἐκ τῶν πολιτῶν τρία μέλη κατὰ πλειονοψηφίαν· ἐν ἰσοψηφίᾳ, ἀποφασίζει ὁ κλῆρος. Ἄρθρον 7. Ἅμα τῇ καταρτίσει κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον τῆς Ἐπιτροπῆς, ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 11 τοῦ ΡΝʹ. νόμου ὑφισταμένη Ἐπιτροπὴ διαλύεται καὶ ὀφείλει νὰ παραδώσῃ αὐτῇ ἐντὸς δέκα ἡμερῶν ἀπὸ τῆς προσκλήσεώς της δι’ ἀκριβοῦς πρωτοκόλλου ἅπασαν τὴν ὑπηρεσίαν καὶ τὸ ἀρχεῖον τῆς διοικήσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας· τὰ καθήκοντα τῆς νέας ταύτης ἐπιτροπῆς θέλουσι κανονισθῆ διὰ Β. Διατάγματος, αἱ δὲ πράξεις αὐτῆς ὡς πρὸς τὴν διαχείρισιν τῆς ἐγχωρίου περιουσίας, κοινοποιούμεναι διὰ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια τῆς νήσου, καθίστανται ὁριστικαὶ, ἐὰν ἐντὸς δεκαπέντε ἡμερῶν ἀπὸ τῆς εἰς τοὺς προέδρους αὐτῶν ἐπιδόσεως μὴ ἐκκληθῶσιν ἁρμοδίως ἐνώπιον τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργείου, ὅπερ ἀποφασίζει ὁριστικῶς. Ἄρθρον 8. Ἡ διάλυσις καὶ ἀντικατάστασις τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 11 τοῦ ΡΝʹ. Νόμου διαχειριστικῆς ἐπιτροπῆς οὐδεμίαν μεταβολὴν φέρει εἰς τὴν κατάστασιν τῶν ἐκκρεμῶν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων δικῶν, οὔτε συνεπάγεται βιαίαν τινὰ διακοπὴν κατὰ τὰς διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας.

ΚΕΦΑΛΑΙΟΝ Γʹ.

Περὶ ἀγαθοεργῶν καταστημάτων. Ἄρθρον. 9. Οἱ τόκοι τῶν ἐν τῇ Ἐθνικῇ Τραπέζῃ κατατεθειμένων χρημάτων, ἅτινα δὲν δύνανται νὰ διατεθῶσιν ἄλλως καὶ τὰ ὁποῖά εἰσιν ἀπηλλαγμένα πάσης κατασχέσεως, τὰ ἐνοίκια τοῦ καταστήματος τῆς οἰνοποιΐας, ὡς καὶ πᾶν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον κληροδότημα, δωρεὰ ἢ ἄλλη συνεισφορὰ θέλουσι χρησιμεύσει πρὸς σύστασιν καὶ συντήρησιν τῶν ἑξῆς ἀγαθοεργῶν καταστημάτων· 1) νοσοκομείου, 2) βρεφοκομείου, 3) πτωχοκομείου, καὶ 4) φρενοκομείου. Ἄρθρον 10. Ἡ σύστασις καὶ διοίκησις τῶν ἀγαθοεργῶν τούτων ἐν Κεφαλληνίᾳ καταστημάτων καὶ ἡ διαχείρισις τῶν πρὸς συντήρησιν αὐτῶν πόρων ἀνατίθεται εἰς Ἀδελφάτον, ἑδρεῦον ἐν Ἀργοστολίῳ καὶ συγκείμενον ἐκ τοῦ Ἀρχιερέως τῆς νήσου, ὡς Προέδρου, τοῦ Δημάρχου Κρανίων καὶ τεσσάρων πολιτῶν ἐκ τῶν μονίμως κατοικούντων καὶ διαμενόντων ἐν Ἀργοστολίῳ ἐκλεγομένων ὑπὸ τῶν δημοτικῶν συμβουλίων, καθ’ ὃν τρόπον ὁρίζει τὸ ἄρθρον 6 τοῦ παρόντος Νόμου, καὶ ἑνὸς ἰατροῦ, διοριζομένου ὑπὸ τοῦ Νομάρχου. Ἡ ἐκλογὴ τῶν τεσσάρων πολιτῶν ἀνανεοῦται κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον κατὰ τριετίαν· δύνανται δὲ νὰ ἐκλεχθῶσι καὶ διορισθῶσιν ἐκ νέου τὰ αὐτὰ πρόσωπα. Κανονισμὸς τοῦ Ἀδελφάτου, διὰ Β. Διατάγματος ἐγκρινόμενος, ὁρίσει τὰ καθήκοντα αὐτοῦ. Αἱ περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῶν ἀγαθοεργῶν καταστημάτων καὶ τῆς περιουσίας αὐτῶν διατάξεις τοῦ δημοτικοῦ Νόμου, τοῦ ἀπὸ 1 Δεκεμβρίου 1836 Β. Διατάγματος ἐφαρμόζονται ἀναλόγως καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι αἱ ἀποφάσεις τοῦ Ἀδελφάτου ὑποβάλλονται εἰς τὰ δημοτικὰ συμβούλια ὅλων τῶν δήμων τῆς νήσου καὶ δι’ αὐτῶν εἰς τὴν ἔγκρισιν τοῦ Νομάρχου, οὗ αἱ ἀποφάσεις εἶναι ὁριστικαὶ, ἐὰν δὲν ἐκκληθῶσιν ἐντὸς δεκαπέντε ἡμερῶν ἀπὸ τῆς ἐπιδόσεως αὐτῶν εἰς τοὺς Προέδρους τῶν δημοτικῶν συμβουλίων. Ἄρθρον 11. Μετὰ τὴν σύστασιν τοῦ Ἀδελφάτου ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 6 τοῦ παρόντος Νόμου προσωρινὴ Ἐπιτροπὴ διαλύεται, τὸ δὲ ἀρχεῖον τῆς ἐγχωρίου διαχειρίσεως κατατίθεται διὰ τακτικοῦ πρωτοκόλλου ἐν τῷ ἀρχειοφυλακείῳ Κεφαλληνίας· ἡ ὑπολειπομένη περιουσία αὐτῆς μεταβιβάζεται εἰς τὴν διαχείρισιν καὶ ἐπιμέλειαν τοῦ Ἀδελφάτου, καθὼς καὶ ἡ ἐξακολούθησις τῶν δικῶν ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων, τὸ δὲ ἀποτέλεσμα τῶν δικῶν τούτων καὶ τῶν εἰσπρακτέων καὶ πληρωτέων ὁρᾷ ἐξ ἀναλογίας τὰ ἀγαθοεργὰ καταστήματα καὶ τοὺς δήμους, κατὰ τὰς διατάξεις τοῦ ἄρθρου 2 τοῦ παρόντος Νόμου. Ἄρθρον 12. Αἱ περὶ παλαιῶν χρεῶν τῶν δήμων διατάξεις τοῦ ἀπὸ 24 Ἰανουαρίου 1852 ΡΠΘʹ. Νόμου ἐφαρμόζονται καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἕνεκα τούτου οὐδεμία κατάσχεσις ἐπιτρέπεται, ἐὰν προηγουμένως δὲν συμμορφωθῶσιν οἱ ἔχοντες ἀπαιτήσεις μὲ αὐτάς. Γενικαὶ διατάξεις. Ἄρθρον 13. Τὰ μέλη τῶν κατὰ τὸν παρόντα Νόμον Ἐπιτροπῶν καὶ τοῦ Ἀδελφάτου ὑπηρετοῦσιν ἀμισθὶ· αἱ συνεδριάσεις αὐτῶν ἀπαρτίζονται διὰ τῆς παρουσίας τῶν πλειόνων μελῶν αὐτῶν, αἱ δ’ ἀποφάσεις καταρτίζονται διὰ τῆς ἀπολύτου πλειονοψηφίας τῶν παρόντων· ἐν περιπτώσει ἰσοψηφίας, ὁ Πρόεδρος φέρει τὴν νικῶσαν. Ἄρθρον 14. Αἱ κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ παρόντος Νόμου παραβάσεις τῶν δημάρχων, δημαρχικῶν καὶ εἰδικῶν παρέδρων καὶ δημοτικῶν συμβούλων τιμωροῦνται πειθαρχικῶς παρὰ τοῦ Νομάρχου, οἱ δὲ λοιποὶ δημόσιοι ὑπάλληλοι παρὰ τοῦ ἁρμοδίου Ὑπουργοῦ μὲ πρόστιμον δραχμῶν 10 ἕως 100· καὶ ἐὰν εἴτε ἐξ ὀκνηρίας, ῥαθυμίας ἢ ἀμελείας αὐτῶν προκύψῃ ζημία τις, ὑπόκεινται καὶ εἰς ἀποζημίωσιν εἰς ὄφελος τῶν ἀγαθοεργῶν καταστημάτων. Ἄρθρον 15. Ἅπασαι αἱ διατάξεις τοῦ νόμου περὶ εἰσπράξεως τῶν δημοσίων ἐσόδων καὶ περὶ καταδιώξεως τῶν καθυστερούντων κλπ. ἰσχύουσιν ἐξ ἀναλογίας καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Τὴν δὲ δικαιοδοσίαν τοῦ ταμίου ἐξασκεῖ εἰδικὸς εἰσπράκτωρ, διοριζόμενος ὑπὸ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 6 Ἐπιτροπῆς ἢ τοῦ Ἀδελφάτου. Ἄρθρον 16. Ἡ κατὰ τὸν παρόντα νόμον περιουσία τῶν ἀγαθοεργῶν καταστημάτων εἶναι ἀνεξάρτητος τῆς λοιπῆς περιουσίας τῶν δήμων καὶ οὐδέποτε ὑπόκειται εἰς τὰ βάρη αὐτῶν. Ἄρθρον 17. Ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου καταργοῦνται αἱ περὶ διοικήσεως καὶ διαχειρίσεως τῆς ἐγχωρίου περιουσίας Κεφαλληνίας διατάξεις τοῦ ΡΝʹ νόμου. Οἱ ὑπουργοὶ

Τῶν Ἐσωτερικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

Τῶν Οἰκονομικῶν

Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.

Πρὸ ἡμερῶν εἴχομεν ὑποβάλει νομοσχέδιον περὶ ἐκτάκτων πιστώσεων ἐκ 12,000,000. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ἡ Βουλὴ κατὰ τὸ παρελθὸν διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ διὰ νόμου μᾶς ἐχορήγησε πιστώσεις 54,000,000, ἐξ αὐτῶν δὲ ἐξωδεύσαμεν 45,000,000, ἀνάγκην πιστώσεως δὲν ἔχομεν, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐπιμένομεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς πιστώσεως τῶν 12,000,000. Ἀνάγκην χρημάτων ὅμως ἔχομεν.

§5ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Τὸ ἴδιον εἶναι.

§6ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀνάγκην πιστώσεως δὲν ἔχομεν, ἀνάγκην χρημάτων ὅμως ἔχομεν, καὶ διὰ τοῦτο θὰ παρακαλέσωμεν τὴν Βουλὴν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν συζήτησιν τῶν συμβάσεων, τῆς μιᾶς τοὐλάχιστον μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, ἐὰν θέλῃ νὰ τὴν δεχθῇ. Τὰ χρήματα αὐτὰ τὰ θέλομεν, ἵνα ά) πληρώσωμεν διὰ τὸ πλοῖον, τὸ ὁποῖον κατασκευάζεται· βʹ) πληρώσωμεν διὰ τὸ πλοῖον, τὸ ὁποῖον ἐπιδιορθοῦται εἰς τὴν Γαλλίαν· γ) προμηθευθῶμεν ἐνδύματα διὰ τὸν στρατὸν καὶ δʹ) συντηρήσωμεν τὸν στρατὸν μέχρι τέλους τοῦ ἔτους. Τὸ ποσὸν αὐτὸ ὅλον δὲν ἀναβαίνει παρὰ εἰς 7 ἢ 8 ἑκατομμύρια. Κύριοι, ζητήματα βεβαίως καὶ συζητήσεις πολλαὶ θὰ ἐγερθῶσιν ἐπὶ τῆς συζητήσεως αὐτῆς, τὴν ὁποίαν φέρομεν. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ νὰ συζητήσωμεν αὐτὰ τὰ ζητήματα ὅλα κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν συμβάσεων, ἔχει καλῶς· ἐὰν ὅμως οἱ κύριοι θέλωσι νὰ συζητήσωσιν αὐτὰ τὰ ζητήματα, ὅσα νομίζουσιν ὅτι πρέπει νὰ συζητηθῶσι, καὶ αὐτὸ τὸ δεχόμεθα μετ’ εὐχαριστήσεως. Ἕν μόνον θέλω παρακαλέσει τὴν Βουλὴν, ἐὰν θέλῃ νὰ συζητήσῃ χωριστὰ, πρὸ τῆς συμβάσεως, νὰ ἀφήσωμεν τὴν συζήτησιν αὐτὴν αὔριον, διότι σήμερον δὲν εἶμαι εἰς κατάστασιν.

§7ΠΟΛΛΟΙ. Πολὺ καλὰ, αὔριον.

§8ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Θ’ ἀποφασίσωμεν, ἀφοῦ συζητήσωμεν περὶ αὐτοῦ.

§9ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὅπως θέλετε.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ σύμβασις, περὶ ἧς πρόκειται, ἀπεστάλη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν.

§11ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ποία; Διότι εἶναι δύο.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ αἱ δύο εἶναι εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν οἰκονομικῶν.

§13ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Κύριοι, ὁ κ. Πρωθυπουργὸς προτείνει νὰ προβῶμεν κατεπειγόντως εἰς τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων, ἅπερ ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλὴν περὶ δανείων· ταὐτοχρόνως δὲ εἰδοποιεῖ τὴν Βουλὴν, ὅτι εἶχεν ἀπατηθῆ ἡ Κυβέρνησις, νομίζουσα ὅτι εἶχεν ἀνάγκην ἐκτάκτου πιστώσεως 12,000,000, ἧς χάριν ἐζήτει τὰ δάνεια ταῦτα.

§14ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἐξηγήθην καλῶς· τὴν ἄδειαν τὴν ἔχομεν νὰ ἐξοδεύσωμεν, ἀλλὰ χρήματα δὲν ἔχομεν.

§15ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀλλ’ ὅτε ἐζητεῖτε 12,000,000 ἔκτακτον πίστωσιν, ἐζητεῖτε συγχρόνως καὶ ἄδειαν πρὸς συνομολόγησιν δανείων, ὅπως καλυφθῇ ἡ ἔκτακτος ἐκείνη πίστωσις. Ἤδη ἡ πίστωσις ἐκείνη δὲν εἶναι ἀναγκαία· δὲν εἶναι ἄρα ἀναγκαῖα καὶ τὰ δάνεια· ἐὰν πράγματι ἔχητε ἄλλην ἀνάγκην τῶν χρημάτων, ἧς ἕνεκα ζητεῖτε τὰ δάνεια, ὀφείλετε νὰ μᾶς ὑποβάλητε ἔκθεσιν. Ἡμεῖς γινώσκομεν τοῦτο, ὅτι ἔχομεν δύο προτάσεις τῆς Κυβερνήσεως ἀλληλενδέτους· ἔχομεν μίαν πρότασιν, δι’ ἧς αἰτεῖτε πίστωσιν 12,000,000 δραχμῶν ἔκτακτον, καὶ ἑτέραν, διὰ τῆς ὁποίας, κατὰ τὸν λογιστικὸν νόμον, ὁρίζετε καὶ τὸν τρόπον καθ’ ὃν θέλετε λάβει τὰ χρήματα· τὸν δὲ τρόπον τοῦτον κανονίζετε διὰ δύο συμβάσεων μετὰ τῆς Ἰονικῆς καὶ Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ δι’ αὐξήσεως τῶν ἐντόκων γραμματίων. Ἤδη ἐξέλιπεν ἡ ἐκ τῆς πιστώσεως τῶν 12,000,000 ἀφορμή· δὲν ἔχει ἄρα ἀνάγκην, κατὰ τὴν ἰδίαν αὐτῆς μαρτυρίαν, ἡ Κυβέρνησις τῶν δανείων. Ὅπως δ’ ἀποδεικνύεται ὅτι τὰ πράγματα τῆς Κυβερνήσεως ἐγίνωσκε κάλλιον αὐτῆς ἡ ἀντιπολίτευσις, ὅτε τῇ ἔλεγεν, ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην τῆς ἐκτάκτου πιστώσεως, οὕτω πιστεύω ὅτι καὶ τώρα ἡ ἀντιπολίτευσις κάλλιον γινώσκει τὰ πράγματα, ὅτε τῇ λέγει, ὅτι δὲν ἔχει ἀνάγκην τοιούτων δανείων. Τῶν δανείων δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἀνάγκην, εἰμὴ μόνον ἐὰν ἀποδείξῃ ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ὑπάρχει ἔλλειμα τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀφοῦ ὡς πρὸς τὰς ἐκτάκτους πιστώσεις ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς ἀπέδειξε χθὲς ἀγορεύων περὶ αὐτῶν, ὅτι ὡς πρὸς ταύτας ὑπάρχει ἰσοζύγιον, καὶ ὅτι μάλιστα, ἡ Κυβέρνησις ἐδαπάνησε μετὰ τοσαύτης φειδοῦς, ὥστε ἠδυνήθη νὰ πραγματοποιήσῃ ἐπ’ αὐτῶν καὶ οἰκονομίας· ὁ κ. Ὑπουργὸς ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς εἶπεν, ὅτι, ἐνῷ ἡ Κυβέρνησις εἶχεν ἄδειαν παρὰ τῆς Βουλῆς, ὅπως δαπανήσῃ εἰς ἐκτάκτους καὶ τακτικὰς στρατιωτικὰς ἀνάγκας 18,000,000 δραχμῶν, κατώρθωσε μέχρι τοῦδε, τουτέστιν ἐπὶ διάστημα ¾ τοῦ ἔτους, νὰ μὴ δαπανήσῃ τὰ ¾ τοῦ ποσοῦ ἐκείνου ἀρκεσθεῖσα εἰς ποσὸν πολὺ μικρότερον· ἕπεται ἄρα, ὅτι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον τῇ μένει διὰ τὸ ὑπόλοιπον τοῦ ἔτους, θὰ ἦτο ἀρκοῦν εἰς πᾶσαν Κυβέρνησιν, πολλῷ δὴ μᾶλλον εἰς Κυβέρνησιν, ἡ ὁποία ἀποδεικνύεται μετὰ τοσαύτης φειδοῦς διαχειριζομένη τὰ δημόσια. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀνήγγειλεν ἐπισήμως εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι σχεδὸν ὑπεγράφη σύμβασις περὶ δανείου 50,000,000 δραχμῶν πραγματικῶν, ἐκ τῶν ὁποίων βεβαίως τὰ 37,000,000 δραχμῶν, ἢ καὶ ποσὸν ὀλίγῳ ἀνώτερον, θέλουσι διατεθῆ πρὸς ἄρσιν τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας. Ἀλλ’ ἐνῷ ἀφ’ ἑνὸς ἐκ τοῦ δανείου τούτου θὰ ὑπολειφθῇ ποσὸν ἱκανὸν, ἵνα καλύψῃ πᾶν τυχὸν ἔλλειμμα, ἂν ἔλλειμμα ὑπάρχῃ, ὅπερ ἐγὼ δὲν πιστεύω, πῶς δυνάμεθα ἀφ’ ἑτέρου σήμερον νὰ συζητῶμεν νομοσχέδια, στηριζόμενα ἐπὶ τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας, ἐνῷ ὁ κ. Πρωθυπουργὸς μᾶς λέγει, ὅτι πλησιάζει νὰ φέρῃ εἰς πέρας διαπραγμάτευσιν περὶ δανείου, σκοπὸν ἔχοντος τὴν ἄρσιν τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας; Ἡ Ἰονικὴ Τράπεζα, ἥτις ἄλλοτε ἐξέδιδεν εἰς κυκλοφορίαν γραμμάτια 7 ἑκατομμύρια δρ., ἔλαβε τὴν ἄδειαν μέχρι τοῦδε νὰ ἐκδίδῃ εἰς κυκλοφορίαν 12 ἑκατομμύρια τραπεζικὰ γραμμάτια· ἤδη ὁ κ. Ὑπουργὸς προτείνει διὰ τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ μᾶς ὑπέβαλεν, ἐπικυροῦντος τὴν ὑπογραφεῖσαν σύμβασιν, ὅπως ἀπὸ 12,000,000 ἀναβιβάσωμεν τὸ ποσὸν τῶν τραπεζικῶν τούτων γραμματίων, τῶν ἐχόντων ἀναγκαστικὴν κυκλοφορίαν, εἰς 21,000,000. Τοιαύτη κυκλοφορία τραπεζικῶν γραμματίων ἐντὸς τοσοῦτον περιωρισμένου κύκλου, ἀφοῦ ἐκτείνεται ἐπὶ μόνας ἑπτὰ νήσους, καὶ κυρίως ἐπὶ τρεῖς ἢ τέσσαρας, δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἄλλο ἀποτέλεσμα, ἢ νὰ φέρῃ ὑποτίμησιν τῶν γραμματίων μεγίστην, ἥτις ὑποτίμησις οὐδὲν ἄλλο εἶναι εἰμὴ φορολογία τοῦ λαοῦ τῶν Ἰονίων νήσων. Ἂν τὴν πρότασιν ταύτην ἔφερεν ὁ κ. Ὑπουργὸς ὡς μέτρον ἐπιβαλλόμενον αὐτῷ, λέγων, ὅτι ἔχει ἡ κυβέρνησις ἀπόλυτον ἀνάγκην χρημάτων δι’ ὡρισμένους σκοποὺς, χρήματα δὲ εἰς μεταλλικὸν δὲν δύναται νὰ πορισθῇ καὶ οὐδένα ἄλλον τρόπον, ὅπως ἐπαρκέσῃ εἰς τὴν ἀνάγκην, ἠδυνήθη νὰ ἐπινοήσῃ, θὰ ἐλαμβάνομεν ὁπωσδήποτε ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν ταύτην, θὰ συνεζητοῦμεν αὐτὴν, καὶ ἂν ἐπειθόμεθα, ὅτι ὑφίστατο ἀνάγκη ἀναπόδραστος, δὲν ἦτο δὲ δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ ἄλλο, τρόπος πρὸς ἱκανοποίησιν αὐτῆς, θὰ ἠδυνάμεθα νὰ τὴν παραδεχθῶμεν· ἀλλὰ καὶ πάλιν φρονῶ, ὅτι θὰ ἦτο δυνατὸν νὰ ἐξευρεθῇ τρόπος ἄλλος, μὴ ἀπειλῶν διὰ τοιούτων ὀλεθρίων ἀποτελεσμάτων τὰς Ἰονίους νήσους. Ἀφοῦ δὲ διὰ ἐξωτερικοῦ δανείου αἴρεται προσεχῶς ἡ ἀναγκαστικὴ κυκλοφορία τῶν τραπεζικῶν γραμματίων ἔν τε ταῖς Ἰονίοις νήσοις καὶ ἐν τῇ ἄλλῃ Ἑλλάδι, ὅ,τι εἶπον περὶ τῆς συμβάσεως πρὸς τὴν Ἰονικὴν Τράπεζαν, τὸ αὐτὸ λέγω καὶ περὶ τῆς ἑτέρας προτάσεως, τῆς ἀφορώσης εἰς δάνειον ἐκ τραπεζικῶν γραμματίων ἐπὶ τῇ ἀναγκαστικῇ κυκλοφορίᾳ παρὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης. Ἤδη ἡ Ἐθνικὴ Τράπεζα ἔχει ἄδειαν νὰ θέτῃ εἰς κυκλοφορίαν ἀναγκαστικὴν τραπεζικὰ γραμμάτια μέχρι ποσοῦ 75,000,000 δραχμῶν, προτείνεται δὲ νὰ δώσωμεν ἄδειαν ἵνα θέσῃ εἰς κυκλοφορίαν καὶ ἄλλα 5,000,000· τοῦτο δὲ, ἐνῷ περιεμένομεν αὔριον εἴδησιν περὶ συνομολογήσεως τοῦ ἐξωτερικοῦ δανείου, καθὰ λέγει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς—καίτοι ὁμολογῶ ὅτι αἱ ἰδικαί μου πληροφορίαι εἶναι ἀντίθετοι τῶν τῆς κυβερνήσεως, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ δίδω πίστιν εἰς ὅσα ἐπισήμως ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου λέγονται παρὰ τῆς Κυβερνήσεως,—ἐνῷ, λέγω, περιεμένομεν εἴδησιν, ἧς συνέπεια ἔσται οὐ μόνον ἡ μὴ πραγματοποίησις τῆς πρὸς τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν συμβάσεως, ἀλλὰ καὶ ἡ ἀπόδοσις εἰς ταύτην πάντων τῶν ἀπέναντι τῆς ἀναγκαστικῆς κυκλοφορίας προκαταβληθέντων παρ’ αὐτῆς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν. Ἀλλὰ καὶ περὶ τῶν ἐντόκων γραμματίων τὸ αὐτὸ λέγω, ἤτοι θεωρῶ τὴν πρότασιν περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ αὐτῶν ἀπαράδεκτον, διότι τῶν ἐντόκων γραμματίων δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ μετατραπῇ ὁ προορισμὸς, καθισταμένων παγίου χρέους τοῦ δημοσίου. Τὰ ἔντοκα γραμμάτια ἔχουσιν εἰδικὸν προορισμὸν, καὶ πρὸς τοιοῦτον σκοπὸν ἐκδίδονται ἁπανταχοῦ. Κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἀνεβιβάσθη τὸ ποσὸν αὐτῶν ἀπὸ 6,000,000 δρ. εἰς 9,000,000 δρ., ἤδη δὲ προτείνει ἡ κυβέρνησις ἵνα αὐξήσωμεν τὸ ποσὸν εἰς 14,000,000 δρ. Ἀλλ’ οὕτω παύουσι ταῦτα ἔχοντα τὸν οὐσιώδη χαρακτῆρα τῶν ἐντόκων γραμματίων, δὲν ἀφορῶσι πλέον εἰς προεξοφλήσεις τῶν ἐσόδων τῆς τρεχούσης χρήσεως, ἀλλὰ καθίστανται χρέος πάγιον ὑπὸ τύπον ἐπιβλαβῆ πρὸς τὸ δημόσιον, ὑποχρεούμενον ἑκάστοτε εἰς ἀπόδοσιν τοῦ κεφαλαίου αὐτῶν, ἤτοι εἰς ἐργασίαν τραπεζικὴν, ἣν δὲν δύναται πάντοτε εὐχερῶς νὰ ἐκπληρώσῃ. Ἀλλὰ τὸ χείριστον, καὶ ἀπορῶ πῶς ἔπραξε τοῦτο ὁ κύριος Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, προτείνεται ἡ αὔξησις τοῦ ποσοῦ τῶν ἐντόκων γραμματίων συνάμα μετὰ μέτρου ἄλλου, πρὸς οὗτινος τὴν ἐπιτυχίαν ἀντιστρατεύεται ἡ αὔξησις. Ὁ κ. Ὑπουργὸς ἀνήγγειλεν, ὅτι προτίθεται ν’ ἀποπειραθῇ τὴν ἐλάττωσιν τοῦ τόκου τῶν ἐντόκων γραμματίων ἕως 6%.

§16ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Εἰς 7%.

§17ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Προτείνει νὰ ἐλαττώσῃ τὸν τόκον ἀπὸ 8 εἰς 6% διὰ τὰ τρίμηνα γραμμάτια, καὶ εἰς 7% διὰ τὰ ἑξάμηνα. Εὐάρεστον θὰ ἦναι, ἐὰν ἐπιτύχῃ τὸ πείραμα, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν ὁ κ. Ὑπουργὸς, ὅτι δὲν εἶναι βεβαία ἡ ἐπιτυχία, ὅταν γινώσκωμεν, ὅτι πρὸ ὀλίγου χρόνου κάτοχος ἱκανοῦ ἀριθμοῦ ἐντόκων γραμματίων, θέλων νὰ ἐκποιήσῃ αὐτὰ, ἠναγκάσθη νὰ τὰ διαθέσῃ ἐπὶ ἐκπεσμῷ, καίτοι ἀποφέροντα τόκον 8%. Ὅταν ἐν τοιαύτῃ καταστάσει τῆς ζητήσεως πρὸς τὴν προσφορὰν ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προτείνῃ ἐλάττωσιν τοῦ τόκου τῶν ἐντόκων γραμματίων, ἂν συνάμα συνδυάζῃ τὸ μέτρον τοῦτο μετὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ποσοῦ τῶν γραμματίων, παρασκευάζει ἄφευκτον τὴν ἀποτυχίαν. Ὁσάκις γίνεται αὔξησις δανείου τινὸς, πάντοτε ἐπέρχεται ὑποτίμησις αὐτοῦ, καὶ διὰ τοῦτο παρατηρεῖται, ὅτι, ὁσάκις Κράτος τι πρόκειται νὰ δανεισθῇ, ὁρίζει τὴν τιμὴν τοῦ νέου δανείου ἀνωτέραν τῆς τρεχούσης, τουτέστιν ἐκδίδει πάντοτε τὴν πραγματικὴν καταβολὴν κατὰ ποσοστόν τι κατωτέραν τῆς ἀγοραίας διατιμήσεως τῶν ἐπὶ τῷ αὐτῷ τόκῳ δανείων. Ὁ κανὼν εἶναι γενικὸς, ὅτι ἡ προσθήκη εἰς τὴν κυκλοφορίαν ποσοῦ νέου χρεωγράφων φέρει ἀναγκαίως ἔκπτωσιν τῆς τιμῆς τοῦ δανείου. Θέλων ἄρα ὁ κ. Ὑπουργὸς νὰ προβῇ εἰς τοιαύτην δοκιμὴν, ὤφειλε νὰ συνδυάσῃ αὐτὴν πρὸς ἐλάττωσιν μᾶλλον ἢ πρὸς αὔξησιν τοῦ ποσοῦ τῶν ἐντόκων γραμματίων. Ἡ αὔξησις τοῦ ποσοῦ τούτου κατὰ τὸ ἥμισυ περίπου οὐ μόνον θέλει ἐμποδίσει τὴν ἐπιτυχίαν τοῦ μέτρου, ἀλλ’ ἴσως θέλει καταστήσει δυσχερῆ τὴν διάθεσιν τῶν ἐντόκων γραμματίων καὶ ἐπ’ αὐτῷ τῷ μέχρι τοῦδε τόκῳ αὐτῶν. Τοιαῦται εἶναι αἱ προτάσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὁ κ. Πρωθυπουργὸς προτείνει τὸ κατεπεῖγον. Νομίζω, ὅτι περὶ τοιούτων προτάσεων προκειμένου, δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ παραδεχθῇ τὴν πρότασιν, ἀλλ’ ὀφείλει ν’ ἀπαντήσῃ, ὅτι περιμένει πρῶτον νὰ μάθῃ περὶ τοῦ ἐξωτερικοῦ δανείου, ἐὰν ὅσα ἐπηγγέλθητε, κύριε Πρωθυπουργὲ, ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ἦναι πραγματικά· ἐὰν τουτέστι τὸ δάνειον τὸ ἐξωτερικὸν τῶν 50 ἑκατομμυρίων πραγματοποιῆται ἢ οὔ· ὅτι θέλει προσέτι νὰ γινώσκῃ ὡς πρὸς τὰς προτάσεις ταύτας, τὰς ὁποίας ὑποβάλλετε εἰς τὴν Βουλὴν, τί προτίθεσθε νὰ πράξητε περὶ ἐφεδρείας, διότι συνεδέσατε τὰ δάνεια ταῦτα πρὸς τὰ τῆς ἐφεδρείας. Εἴπετε πρὸ ὀλίγου εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ζητεῖτε τὰ δάνεια ταῦτα δι’ ἄλλον σκοπὸν ἐκείνου, δι’ ὃν πρότερον τὰ ἐζητεῖτε. Ὅτε εἰσηγάγετε τὰ νομοσχέδια, εἴπατε, ὅτι ἐζητεῖτε τὰ δάνεια ἀπέναντι τῆς συγχρόνως αἰτουμένης ἐκτάκτου πιστώσεως, ἤδη δὲ λέγετε ὅτι ἐκτάκτων πιστώσεων δὲν ἔχετε ἀνάγκην, ὅτι ἔχετε πίστωσιν ἀρκοῦσαν, ἧς ἀπέναντι ἔχετε ἀνάγκην δανείων, διότι δὲν ἐλήφθη ἐν καιρῷ πρόνοια, ὅπως δοθῇ ἄδεια συνομολογήσεως δανείων ἴσων πρὸς τὰς πιστώσεις. Προσεθέσατε ὅμως, ὅτι ζητεῖτε τὰ δάνεια ταῦτα, ἵνα ἐπαρκέσητε εἰς δαπάνας, τὰς ὁποίας καὶ ἀπηριθμήσατε, περιλαβόντες ἐν τῇ ἀπαριθμήσει καὶ τὴν συντήρησιν τῆς ἐφεδρείας. Ἡ Βουλὴ, καὶ ἂν θεωρήσῃ ἀναγκαίαν τὴν ψήφισιν δανείων, δὲν θέλει βεβαίως ἀρκεσθῆ εἰς τὴν τοιαύτην ἀπαρίθμησιν· ἂν δώσῃ πρὸς ὑμᾶς ἄδειαν πρὸς συνομολόγησιν δανείων, θέλει βεβαίως εἰδικεύσει τὸν σκοπὸν, πρὸς ὃν διατεθήσεται τὸ προϊὸν τῶν δανείων. Ἐὰν, τῷ ὄντι, ἔχητε ἀνάγκην δανείου χάριν τῆς δαπάνης πρὸς ἐκτέλεσιν τῆς παραγγελίας, ἣν ἐδώκατε εἰς Τουλὼν πρὸς κατασκευὴν πολεμικοῦ πλοίου, πιστεύω, ὅτι οὐδεὶς θέλει ἀρνηθῆ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ μέσα πρὸς τὴν δαπάνην ταύτην, ἀλλὰ θέλομεν παράσχει τὰ μέσα πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦτον, καὶ πρὸς τοῦτον μόνον· ἐὰν ἔχητε ἀνάγκην νὰ δαπανήσητε διὰ τὴν συμπλήρωσιν τῆς μετασκευῆς τοῦ ἀτμοδρόμωνος, δὲν θέλει ἀρνηθῆ ἡ Βουλὴ τὴν δαπάνην ταύτην, ἀλλὰ θέλει ἐπιτρέψει αὐτὴν εἰδικῶς πρὸς τοῦτον καὶ μόνον τὸν σκοπόν. Ἐὰν ὅμως θέλητε νὰ δαπανήσητε ὑπὲρ τῆς ἐφεδρείας, θέλουσιν ἐξετασθῆ τὰ καθέκαστον τῆς δαπάνης· διότι, ἐὰν πρόκηται περὶ δαπάνης εἰς διατήρησιν τῆς ἐφεδρείας ὑπὸ τὰ ὅπλα σήμερον, πιστεύω ὅτι μέγα μέρος τῆς Βουλῆς, δὲν ἠξεύρω ἂν θὰ ἦναι ἡ πλειονοψηφία ἢ ἡ μειονοψηφία αὐτῆς, δὲν θέλει ἐπιτρέψει τὴν δαπάνην· ἂν ὅμως, ὡς εἴπετε, πρόκειται καὶ περὶ τῶν στολῶν τῶν ἐφέδρων, ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τοῦτο, ὅπερ δὲν συνδέεται μετὰ τοῦ ζητήματος τῆς ἀμέσου προσκλήσεως τῆς ἐφεδρείας, φρονῶ, ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει ψηφίσει τὴν δαπάνην. Δὲν θέλομεν τὴν ἐφεδρείαν παροῦσαν ὑπὸ τὰ ὅπλα σήμερον, πιθανὸν ὅμως νὰ θεωρήσωμεν τὴν πρόσκλησιν αὐτῆς χρήσιμον αὔριον ἢ κατόπιν, καὶ ἀναγνωρίζομεν τὴν ἀνάγκην ὅπως αἱ στολαὶ αὐτῶν ὦσι παρεσκευασμέναι ἀπὸ τοῦδε. Ἡμεῖς εἴπομεν ὅτι παραδεχόμεθα τὴν ἀρχὴν, ἣν προτείνει αὐτὴ ἡ Κυβέρνησις, τῆς διατηρήσεως τακτικοῦ στρατοῦ 18,600 ἀνδρῶν· εἴπομεν ὅμως, ὅτι θέλομεν καὶ διοργάνωσιν τοῦ στρατοῦ τοιαύτην, ὥστε νὰ δύνηται ὁ ἀριθμὸς αὐτοῦ ἐν ἀνάγκῃ ἀμέσως νὰ διπλασιάζηται. Ὅταν ἐπιστῇ ἡ ἡμέρα τοῦ διπλασιασμοῦ τούτου, δέον προσερχόμενοι οἱ ἔφεδροι εἰς τὰς τάξεις νὰ εὑρίσκωσιν ἕτοιμα πάντα τ’ ἀναγκαιοῦντα αὐτοῖς, καὶ πρὸς τοῦτο δέον ἀπὸ τοῦδε νὰ ληφθῇ πρόνοια. Αὐτοὶ ἄρα ἐκεῖνοι, οἵτινες θέλουσιν ἀρνηθῆ εἰς τὴν Κυβέρνησιν τὰ μέσα ἵνα καλέσῃ σήμερον ὑπὸ τὰ ὅπλα νέας σειρὰς ἐφεδρείας, θέλουσι δώσει αὐτῇ τὰ μέσα, ὅπως παρασκευάσῃ ἀπὸ τοῦδε πάντα τ’ ἀπαιτούμενα, ἵνα, εὐθὺς ὡς ἡ ἀνάγκη τῆς πατρίδος ἐπιβάλῃ τὴν πρόσκλησιν τῆς ἐφεδρείας, δυνηθῇ αὕτη νὰ ἐκπληρώσῃ ἀμέσως τὰ στρατιωτικὰ αὐτῆς καθήκοντα. Θέλομεν λοιπὸν ἀρνηθῆ τὴν ἔγκρισιν τῆς δαπάνης μόνον ἐφ’ ὅσον ἀφορᾷ αὕτη εἰς τὴν κατὰ τὴν στιγμὴν ταύτην πρόσκλησιν καὶ τήρησιν ὑπὸ τὰ ὅπλα νέων σειρῶν ἐφέδρων· διὰ τῆς ψήφου δ’ αὐτῆς ἡ Βουλὴ θέλει ἐκφράσει γνώμην ἂν καλῶς ἢ κακῶς ἔπραξε τὸ Ὑπουργεῖον προσκαλέσαν τὴν τρίτην καὶ τετάρτην σειρὰν τῆς ἐφεδρείας. Ἐκ τούτου λαμβάνω τὸ ἐνδόσιμον, ἵνα φέρω μίαν παρατήρησιν. Μεθ’ ὅσα χθὲς εἶπεν ὁ κ. Πρωθυπουργὸς ἀπαντῶν εἰς ἐπερώτησιν, τουτέστιν ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο τῆς προσκλήσεως νέων ἐφέδρων ἤθελε συζητηθῆ καὶ ἀποφασισθῆ, ὅταν μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἤθελεν ὑποβάλει εἰς τὴν Βουλὴν τὰ περὶ πιστώσεων σχετιζομένων πρὸς τὴν ἐφεδρείαν, δὲν ἤλπιζα ὅτι ἐξερχόμενος τοῦ περιβόλου τούτου θ’ ἀνεγίνωσκον διάταγμα καλοῦν τοὺς ἐφέδρους· ἐφρόνουν τοὐναντίον, ὅτι ἡ ὑπόσχεσις του ἐκείνη θὰ ἐτηρεῖτο εὐλαβῶς.

§18ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁμολογῶ, κύριοι, ὅτι σήμερον πρώτην φορὰν δὲν ἐνόησα τὸν κ. Τρικούπην· ὡς πρὸς τοῦτο ἐστάθην ἀτυχής. Ἔχομεν ἔκτακτον πίστωσιν 54 ἑκατομμυρίων, ἐξωδεύσαμεν ἀπὸ τὰ δάνεια 45 ἑκατομμύρια, διὸ μᾶς μένει κατὰ συνέπειαν πίστωσις ἀδιάθετος 10 ἑκατομμυρίων. Χρήματα δὲν ἔχομεν· δὲν ζητοῦμεν λοιπὸν νέαν πίστωσιν, δὲν ζητοῦμεν ἄδειαν νέαν ἀπὸ τὴν Βουλήν, ἵνα δαπανήσωμεν, διότι ἔχομεν τὴν ἄδειαν. Ἐὰν νομίζητε ὅμως ὅτι πρέπει νὰ λάβωμεν καὶ δευτέραν ἄδειαν, εἶναι ἄλλο πρᾶγμα· ἀλλ’ ἤδη ἔχομεν τὴν ἄδειαν αὐτὴν νὰ δαπανήσωμεν 10 ἑκατομμύρια δι’ ἐκτάκτους ἀνάγκας.

§19ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Δὲν εἶπα τοῦτο· εἶπον, ὅτι ἡ ἄδεια συνδυάζεται μετὰ δανείου ἐψηφισμένου ἤδη.

§20ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν ἄδειαν νὰ δαπανήσωμεν 54 ἑκατομμύρια, ἐδαπανήσαμεν δὲ 45, ὅσα ἐδανείσθημεν.

§21ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πότε ἐλάβετε τὴν ἄδειαν νὰ δαπανήσητε, καὶ δὲν σᾶς ἐδόθησαν καὶ τὰ δάνεια νὰ πληρώσητε;

§22ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δυνάμει τοῦ νόμου τῆς 17 Δεκεμβρίου ἔχομεν τὴν ἄδειαν νὰ δαπανήσωμεν 9,000,000 δραχμάς· δυνάμει τοῦ νόμου τῆς 27 Ἰουνίου ἔχομεν τὴν ἄδειαν νὰ δαπανήσωμεν 35 ἑκατομμύρια· δυνάμει τοῦ νόμου τῆς 25 Ἰανουαρίου ἔχομεν τὴν ἄδειαν νὰ δαπανήσωμεν 10 ἑκατομμύρια· τὸ ὅλον 54 ἑκατομμύρια. Λοιπὸν βλέπετε, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀνάγκην νέας ἀδείας.

§23ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ δὲν λέγω, ὅτι δὲν ἔχετε τὴν ἄδειαν νὰ δαπανήσητε, ἀλλὰ δι’ ὅσα ἐλάβετε τὴν ἄδειαν νὰ δαπανήσητε, ἐλάβατε καὶ τὴν ἄδειαν νὰ δανεισθῆτε.

§24ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐλάβομεν τὴν ἄδειαν νὰ δαπανήσωμεν 54 ἑκατομμύρια καὶ νὰ δανεισθῶμεν 45 ἑκατομμύρια· αὐτὸ εἶναι, κύριοι.

§25ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι σημειωμένον ἐδὼ, εἰς τὴν κατάστασιν.

§26ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ, τὸ ὁποῖον σᾶς λέγω, εἶναι ἀληθὲς, διότι εἶναι νόμος γνωστὸς εἰς πάντας, διότι εἶναι κατακεχωρισμένος εἰς τὴν «Ἐφημερίδα τῆς Κυβερνήσεως».

§27ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀλλ’ ἡ κατάστασις τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν περιέχει ἄλλα· ἑπομένως ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσωμεν περαιτέρω πληροφορίας.

§28ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.) Δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν αὐτὴ ἡ κατάστασις μὲ τὸ ζήτημα, περὶ οὗ ὁμιλεῖ ὁ κ. Πρωθυπουργός. Ἡ κατάστασις ἀποβλέπει εἰς τὰ ἐξοδευθέντα, καὶ οὐχὶ εἰς τὰς πιστώσεις.

§29ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Χθὲς ἤλθετε εἰς τὸ βῆμα νὰ μᾶς δώσητε λόγον περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν δανείων, τὰ ὁποῖα ἐλάβετε, καὶ μᾶς εἴπετε ὅτι τὰ δάνεια εἶναι αὐτὰ, τὰ ὁποῖα ἐγὼ ἤδη λέγω, καὶ αἱ πιστώσεις εἶναι αὐταὶ, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἤδη λέγω, καὶ ὅτι τὸ ποσὸν τῶν πιστώσεων δὲν εἶναι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ὑμεῖς ἤδη λέγετε.

§30ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ἡ κατάστασις ἀναφέρει διόλου περὶ πιστώσεων; Παρακαλῶ νὰ μοὶ δείξητε τὸ μέρος αὐτό.

§31ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂς ἦναι· αὐτὸ δὲν εἶναι τὸ ζήτημα.

§32ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΤΩΝ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ὄχι δά· ἂς μᾶς φωτίσῃ, κ. Πρόεδρε.

§33ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὁ κ. Τρικούπης, κύριοι, παρακαίρως ἤγειρε τὸ ζήτημα ἐπὶ τῶν συμβάσεων· βεβαίως, ὅταν αἱ συμβάσεις ἐξετασθῶσιν ἀπὸ τὴν Βουλὴν, τότε θὰ ἴδωμεν καὶ τὸ καλὸν καὶ τὸ κακὸν αὐτῶν, καὶ θὰ ἀναπτυχθῇ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς κατὰ τὶ ὠφελοῦν καὶ κατὰ τὶ βλάπτουν· ἡ Βουλὴ δὲ εἶναι κυρία νὰ κρίνῃ, ἂν πρέπῃ νὰ τὰς δεχθῇ ἢ ὄχι. Ἀλλὰ σήμερον, ἐὰν θέλητε νὰ ἐγείρητε τὸ ζήτημα, εἶναι πρόωρον. Σᾶς τὸ εἶπα, κύριοι, ἀπὸ τοῦ βήματος, καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι κατὰ τὰς τελευταίας εἰδήσεις, τὰς ὁποίας εἴχομεν περὶ δανείου 50 ἑκατομμυρίων φράγκων, ἡ σύμβασις εἶναι ἐν τῷ ὑπογράφεσθαι· δὲν εἶπα βεβαίως ὅτι ὑπεγράφη, ἴσως τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὑπογράφεται, δυνατὸν καὶ ν’ ἀποτύχῃ· αὐτὸ δὲν ἐξαρτᾶται ἀπὸ ἡμᾶς. Ἀλλὰ μέχρις οὗ ἡ σύμβασις ὑπογραφῇ καὶ παραδεχθῇ παρὰ τῆς Βουλῆς καὶ τὸ δάνειον πραγματοποιηθῇ, ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ζήσωμεν καὶ θεραπεύσωμεν τὰς ἀνάγκας· τοῦτον τὸν σκοπὸν ἔχουσιν αἱ συμβάσεις τὰς ὁποίας ὑπεβάλομεν. Ἐὰν τῳόντι τὸ δάνειον ἐγκαίρως ὑπογραφῇ, αἱ συμβάσεις δὲν θὰ πραγματοποιηθῶσιν· ἐὰν τὸ δάνειον κατόπιν τῶν συμβάσεων ὑπογραφῇ, αἱ συμβάσεις δὲν ἔχουσιν ἀποτέλεσμα, διότι τὸ δάνειον θὰ χρησιμεύσῃ πρὸς ἄρσιν τῶν συμβάσεων. Ἀλλὰ δὲν δυνάμεθα νὰ τρέχωμεν ἐπὶ ἀβεβαίοις, καὶ ὀφείλομεν διὰ τοῦτο νὰ προβλέψωμεν, ἵνα ἔχωμεν χρήματα ἐν ἀνάγκῃ. Ἔχομεν δὲ κατεπειγούσας ἀνάγκας, διότι θέλομεν νὰ φέρωμεν τὴν τρίτην καὶ τετάρτην σειράν τῆς ἐφεδρείας· σᾶς τὸ λέγω καθαρά, θέλομεν ἡ ἐφεδρεία αὐτὴ νὰ κληθῇ, νὰ γυμνασθῇ ἐπιτοπίως, καὶ ἐν ἀνάγκῃ νὰ συγκεντρωθῇ· αὐτὴ εἶναι ἡ ἰδέα μας καὶ ἡ πεποίθησίς μας. Ἀλλ’ ἤδη δὲν εἶναι ἡ στιγμὴ νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τῆς ἐφεδρείας· ἂν ὅμως τὸ θέλετε, εἴμεθα ἕτοιμοι. Τὸ ζήτημα μεταξὺ ἡμῶν καὶ τῶν κυρίων συνίσταται εἰς τοῦτο, πρέπει νὰ ἔλθῃ ἡ ἐφεδρεία ἢ ὄχι, καὶ εἰς τὴν πίστωσιν, τὴν ὁποίαν ζητοῦμεν, ἐννοοῦμεν νὰ συμπεριληφθῇ καὶ τὸ ἔξοδον τῆς ἐφεδρείας· ἂν δὲ δὲν δώσητε χρήματα, δὲν δυνάμεθα νὰ συγκαλέσωμεν τὴν ἐφεδρείαν, διότι δὲν ἔχομεν οὔτε νὰ τὴν διαθρέψωμεν, οὔτε νὰ τὴν ἐνδύσωμεν. Ἡμεῖς, κύριοι, δὲν ἀποφεύγομεν, οὔτε κρύπτομεν διατί ζητοῦμεν τὴν πίστωσιν· θέλομεν νὰ φέρωμεν τώρα τὴν ἐφεδρείαν.

§34ΖΑΛΛΩΝΗΣ. Οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν τῶν ἐρχομένων ἐκ τῶν ἐπαρχιῶν ἀγνοεῖ τὸν γογγυσμὸν, τὸν ὁποῖον ἐγείρει πανταχοῦ εἰς τὰς ἐπαρχίας ἡ λέξις ἐφεδρεία· κατέστη μέγα σκάνδαλον παρὰ τῷ ἑλληνικῷ λαῷ. Ἡ δυσαρέσκεια δὲ αὕτη εἶχε καὶ ἔχει βεβαίως τὰς αἰτίας της, διότι, ὡς ἠκούσατε, πολλαὶ δυστυχῶς παρανομίαι ἔλαβον χώραν, καὶ ἕνεκα τῶν παρανομιῶν τούτων καὶ ἄλλων ἀδικημάτων, δικαίως ὁ λαὸς σήμερον, ἀκούων τὴν λέξιν ἐφεδρεία, ἀγανακτεῖ. Ἀλλὰ, κύριοι, οὐδεὶς, καὶ προπάντων τὸ Κοινοβούλιον, εἰς τὰς κρισίμους περιστάσεις, εἰς ἃς εὑρισκόμεθα, καὶ μετὰ τὰ γεγονότα τὰ ἐν τῇ Ἀνατολῇ, οὐδεὶς παραδέχεται, ὅτι τὸ ἔθνος πρέπει ν’ ἀφοπλισθῇ. Ἀποβλέποντες δὲ εἰς τὴν μεγίστην ἀνάγκην τῆς προστασίας τῶν συμφερόντων τοῦ ἔθνους, καὶ θέλοντες ἀφ’ ἑτέρου νὰ θεραπεύσωμεν τὰ δίκαια παράπονα τοῦ λαοῦ, ὅπως καὶ οὗτος ἀνακουφισθῇ καὶ τὸ ἔθνος οὐδόλως καταβιβασθῇ ἀπὸ τὸ ὕψος, εἰς τὸ ὁποῖον ὀφείλει νὰ ἦναι κατὰ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, πλεῖστοι τῶν φίλων συνελθόντες διετυπώσαμεν μίαν πρότασιν, τὴν ὁποίαν λαμβάνομεν τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὴν κρίσιν καὶ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, καὶ παρακαλοῦμεν τὸ Προεδρεῖον ν’ ἀναγνώσῃ αὐτήν. Ἀναγινώσκεται. «Ἄρθρον 1. Οἱ δυνάμει τῶν κειμένων Νόμων περὶ ἐκτάκτου ἐφεδρείας ὑπόχρεοι εἰς ὑπηρεσίαν θέλουν τοῦ λοιποῦ ἐκγυμνάζεσθαι καὶ ὑπηρετεῖ πάντες ἐν ταῖς οἰκείαις αὐτῶν ἐπαρχίαις. Ἄρθρον 2. Διὰ Β. Διατάγματος δύνανται οἱ ρηθέντες ἔφεδροι ἐν ὁμολογουμένῃ ἐκτάκτῳ ἀνάγκῃ στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας νὰ ὑπηρετήσωσι καὶ ἐκτὸς τῶν οἰκείων ἐπαρχιῶν, τηρουμένων τῶν περὶ τούτου διατάξεων τοῦ περὶ ἐφεδρείας Νόμου. Ἄρθρον 3. Διὰ Β. Διατάγματος θέλουν κανονισθῆ τὰ περαιτέρω, καθ’ ὅσον δὲν προεῖδον οἱ περὶ ἐκτάκτου ἐφεδρείας Νόμοι. Ἄρθρον 4. Διὰ τὴν ὑπηρεσίαν ταύτην χορηγεῖται ἀνάλογος εἰδικὴ πίστωσις. Ι. Μπόγδανος, Γ. Δ. Βούλγαρης, Ι. Ζαλλώνης, Σ. Θ. Ζερβὸς, Β. Κ. Νικολόπουλος, Γ. Γεροθανάσης, Χ. Κατσικογιάννης, Μ. Κανελλόπουλος.»

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ κύριοι Ὑπουργοὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν ὑποβάλλουσι πρότασιν περὶ χορηγήσεως πιστώσεως 10,000 δραχμῶν ἐπὶ τῆς χρήσεως 1878 τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργείου. «Πρὸς τὴν Βουλήν. Αἱ λυμαινόμεναι τὰς διαφόρους τουρκικὰς ἐπαρχίας, μετὰ τῶν ὁποίων τὸ Κράτος διατελεῖ εἰς καθημερινὴν σχεδὸν συγκοινωνίαν, ἐπιζωοτίαι, αἱ κατὰ τὸ παρελθὸν θέρος ἐνσκήψασαι τοιαῦται εἰς διαφόρους τοῦ Κράτους ἐπαρχίας, πλὴν ἄλλων ἐπιδημικῶν νοσημάτων, καὶ πρὸ πάντων ἡ ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουνίου λυμαινομένη δυστυχῶς τὰς ἐπαρχίας Λεβαδείας, Θηβῶν καὶ Μεγάρων καταστρεπτικὴ νόσος τοῦ τύφου τῶν βοῶν, ἐπέβαλον τῇ Κυβερνήσῃ νὰ ἐφαρμόσῃ συντόνως καὶ δραστηρίως ὅλα τὰ ὑπὸ τοῦ Ἰατροσυνεδρίου ὑποδειχθέντα ὑγειονομικὰ μέτρα, δι’ ὧν ἐπιτυχῶς κατωρθώθη νὰ μὴ ἐξακολουθῇ τὸ δεινὸν τοῦτο νόσημα εἰς ἄλλας ἐπαρχίας, ἀλλὰ νὰ περιορισθῇ εἰς τὰς ἀνωτέρω καὶ νὰ προσεγγίζῃ ἤδη εἰς τὸ τέρμα του. Ἐπειδὴ δὲ τὰ μέτρα ταῦτα ἐγέννησαν δαπάνας ἐπεκταθείσας καὶ εἰς τὸν ἐνταφιασμὸν ἔτι τῶν πλείστων ἐκ τῶν ἀποβιωσάντων χιλίων περίπου βοῶν, διότι οἱ κάτοικοι ἐκ πεπλανημένου φόβου δὲν ἐπείθοντο νὰ ἐκτελέσωσι τοιαύτην ἐργασίαν ἐφ’ οἵᾳ δήποτε ἀποζημιώσει, ἡ δὲ Κυβέρνησις εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην ὅπως μὴ μένωσιν ἄταφα τὰ πτώματα ἐπὶ ἡμέρας, ὡς συνέβη, ἐπὶ γενικωτέρᾳ βλάβῃ τῆς δημοσίας ὑγιείας, καὶ σῶμα ἰσχυρὸν σκαπανέων ν’ ἀποστείλῃ πρὸς τοῦτο ἐκ Χαλκίδος καὶ τὰς προτάσεις τῶν ἀρχῶν νὰ ἐγκρίνῃ περὶ μισθώσεως καὶ ἀποστολῆς ἐξ ἄλλων μερῶν ἐργατῶν ἐπὶ ἁδρᾷ ἀποζημιώσει, καὶ ἐπειδὴ ἐξηντλήθη ἤδη ἡ διὰ τοῦ ἐφετεινοῦ προϋπολογισμοῦ χορηγηθεῖσα ἐπὶ τοῦ Κεφ. 5, ἄρθρου 10 τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπὸ τὴν διεύθυνσίν μου Ὑπουργείου πίστωσις, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω ἐσωκλείστως σχέδιον Νόμου, δι’ οὗ χορηγεῖται ἐπὶ τοῦ ἀνωτέρω Κεφαλαίου καὶ ἄρθρου ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν δέκα χιλιάδων, ἀριθ. 10,000, καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν ἵνα ἐπιψηφίσῃ κατεπειγόντως αὐτὸ πρὸς ἀποπληρωμὴν τῶν γενομένων καὶ γενησομένων μέχρι τέλους τοῦ λήγοντος ἔτους ἐκτάκτων τοιούτων ἐξόδων. Ἀθῆναι, τῇ 9 Ὀκτωβρίου 1878.

Ὁ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν Ὑπουργὸς

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Ἄρθρον μόνον. Περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 10,000 ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1878. Χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις δραχμῶν δέκα χιλιάδων (10000), καταλογιζομένη ὑπὸ τὸ Κεφάλαιον 5, ἄρθρον 10 τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν «Ὑγειονομικὰ ἔξοδα ἐν γένει.» Οἱ Ὑπουργοὶ

τῶν Ἐσωτερικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

τῶν Οἰκονομικῶν

Μ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ.

Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.»

μᾶς ὑπέβαλε τὸν ἀπολογισμὸν τῆς δαπάνης, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἡ σημερινὴ Κυβέρνησις, καθὼς καὶ τὰ προκάτοχα ὑπουργεῖα· ἀλλ’ εἰς τὸν ἀπολογισμὸν αὐτὸν δὲν βλέπω εἰμὴ ποσὰ μεγάλα ἐξ ἑκατομμυρίων. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς ὑποβάλῃ καὶ πίνακα λεπτομερῆ, διὰ νὰ ἴδωμεν καὶ ἡμεῖς ποῦ τὰ ποσὰ αὐτὰ ἐξωδεύθησαν.

§36ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Προηγουμένως ἔκαμον ἔνστασιν κατὰ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τοῦ νὰ μὴ παραδεχθῇ ἡ Βουλὴ τὸ κατεπεῖγον.

§37ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν εἶπον κατεπεῖγον· εἶπον, ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ χωρίσῃ τὸ ζήτημα, αὔριον νὰ τὸ συζητήσωμεν, διότι σήμερον, εἶπον, δὲν εἶμαι εἰς κατάστασιν νὰ συζητήσω· ὅταν αἱ ἐπιτροπαὶ τελειώσουν τὴν ἐργασίαν αὐτὴν διὰ τὰς συμβάσεις, παρεκάλεσα τὴν Βουλὴν νὰ προβῇ ἀμέσως.

§38ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ ἔλαβον ἀφορμὴν νὰ ὁμιλήσω, ἐπειδὴ παρεκαλέσατε τὴν Βουλὴν νὰ προβῇ εἴτε σήμερον εἴτε αὔριον.

§39ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὄχι, δὲν εἶπον αὐτὰ περὶ τῆς συμβάσεως, ἀλλὰ περὶ τῆς συζητήσεως, ἂν θέλετε, χωριστοῦ ζητήματος. Ἡ οἰκία τοῦ κ. Σίμου, εἰς τὴν ὁποίαν ἦτο τὸ Τηλεγραφεῖον, ὑπέστη ζημίας τινὰς, τὰς ὁποίας τὸ δημόσιον ὀφείλει νὰ πληρώσῃ· μοῦ ἐζητήθη νὰ πληρώσω ἀπὸ τὸ κεφάλαιον τοῦ προϋπολογισμοῦ τὸ ἀφορῶν τὴν ἐπιδιόρθωσιν δημοσίων οἴκων, ἀλλὰ δὲν εἶναι δημόσιος ὁ οἶκος οὗτος. Ζητοῦμεν λοιπὸν πίστωσιν, ὅπως πληρώσωμεν 3,908 δραχμὰς καὶ 60 λεπτά.

§40ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ὑποβληθὲν νομοσχέδιον πιστώσεως θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. «Πρὸς τὴν Βουλὴν Ἡ οἰκία τοῦ κυρίου Εὐσταθίου Σίμου διετέλεσε πολυετῶς ὑπὸ μίσθωσιν ὡς τηλεγραφικὸν κατάστημα Ἀθηνῶν, ἐγκατελείφθη δὲ ἀρτίως μισθωθείσης ἑτέρας οἰκίας. Κατὰ τὸ σχετικὸν συμβόλαιον τῆς ἐνοικιάσεως, τὸ Δημόσιον ἐπιβαρύνεται μὲ τὰς ἐκ κακῆς χρήσεως ἢ ἐξ ἀμελείας προσγινομένας εἰς τὴν οἰκίαν ταύτην φθορὰς, ὁριζομένας ὑπὸ δύω πραγματογνωμόνων. Ὅθεν γενομένης ὑπ’ αὐτῶν τῆς δεούσης ἐξετάσεως, ἐγνώσθη ὁριστικῶς κατὰ τὸ συνταχθὲν πρωτόκολλον ὅτι τὸ Δημόσιον ὀφείλει ν’ ἀποδώσῃ εἰς τὸν κύριον Εὐστάθιον Σῖμον δραχμὰς τρεῖς χιλιάδας ἐννεακοσίας ὀκτὼ καὶ λεπτὰ ἑξήκοντα λόγῳ ἀποζημιώσεως διὰ τὰς ἐκ κακῆς χρήσεως καὶ ἐξ ἀμελείας προξενηθείσας φθορὰς εἰς τὴν οἰκίαν του· ἑπομένως ἐγένετο ἡ δέουσα πρὸς πληρωμὴν ἐντολή. Ἐπειδὴ ὅμως εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐξόδων τοῦ καθ’ ἡμᾶς Ὑπουργείου τρέχοντος ἔτους δὲν περιέχεται ἄρθρον περιλαμβάνον τοιαύτας δαπάνας, ἀσύμφορον δὲ καθίσταται ν’ ἀναβληθῇ ἡ πληρωμὴ τῆς ἀποζημιώσεως ταύτης δι’ ἔλλειψιν πιστώσεως, διότι θὰ προκαλέσῃ ἀναποφεύκτως τὴν πληρωμὴν τόκων, προσφεύγοντος τοῦ δικαιούχου εἰς τὰ δικαστήρια, ἐθεώρησα σκόπιμον νὰ προκαλέσω τὴν πληρωμὴν τῆς δαπάνης ταύτης ἐκ τοῦ Κεφαλαίου 9, ἄρθρου 4 τοῦ προϋπολογισμοῦ τρέχοντος ἔτους. Ὅθεν λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὸ προσῆκον σχέδιον Νόμου καὶ ἐπικαλεσθῶ τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 11 8βρίου 1878.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.

ΣΧΕΔΙΟΝ ΝΟΜΟΥ.

Ἄρθρον μόνον. Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν Ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ ἐντείλῃ ἐπὶ τοῦ Κεφαλαίου 9, ἄρθρου 4 τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τρέχοντος ἔτους 1878 τὴν πληρωμὴν τῆς ἐκ δραχμῶν τριῶν χιλιάδων ἐννεακοσίων ὀκτὼ καὶ λεπτῶν ἑξήκοντα (3908: 60) ὁρισθείσης ἀποζημιώσεως πρὸς τὸν Εὐστάθιον Σῖμον διὰ τὰς προξενηθείσας ἐκ κακῆς χρήσεως καὶ ἐξ ἀμελείας φθορὰς εἰς τὴν οἰκίαν του, διατελέσασαν ὑπὸ μίσθωσιν ὡς τηλεγραφικὸν κατάστημα Ἀθηνῶν.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν

Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ.»

§41Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι προλαμβάνω τὴν ἐπιθυμίαν τῆς Κυβερνήσεως καὶ ἀνταποκρίνομαι ἐπίσης εἰς τὴν ἐπιθυμίαν καὶ τοῦ Ἔθνους καὶ τοῦ Κοινοβουλίου, ἂν ζητήσω ἐξηγήσεις τινὰς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὡς πρὸς τὸν τρόπον, δι’ οὗ ἐζήτησε νὰ δώσῃ λογοδοσίαν. Κύριοι, ὁ ἔντιμος Πρωθοπουργὸς μετὰ τὴν ἀνάῤῥωσίν του ἐθεώρησεν ὑψίστου καθήκοντος ὑποχρέωσιν οὐ μόνον νὰ δώσῃ λόγον τῆς πολιτείας αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν δημοσίων χρημάτων, ὡς ἀφορώσης οὐχὶ τὴν πολιτείαν μόνον τῆς Κυβερνήσεως, ἀλλὰ καὶ αὐτὴν τὴν τιμήν της. Συνεπὴς πρὸς τὴν ἐπιθυμίαν αὐτὴν ὁλοκλήρου τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου καὶ τῆς εὐθύνης τῆς προσωπικῆς, τὴν ὁποίαν ὑπέχω κατὰ τὴν δίμηνον ἢ τρίμηνον διαχείρισιν πλέον τῶν 3 ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐδαπάνησα, θέλω παρακαλέσει τὴν Κυβέρνησιν, πρὸς τὸ συμφέρον αὐτῆς τῆς ἰδίας, πρὸς τὴν ὑπόληψιν τοῦ Νομοθετικοῦ σώματος καὶ πρὸς τὰς ἀπαιτήσεις τῆς κοινῆς γνώμης, νὰ καταθέσῃ τ’ ἀναγκαῖα ἔγγραφα, διὰ τῶν ὁποίων νὰ φιμώσῃ τὰ στόματα τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἵτινες κατηγοροῦσι τὴν διαχείρισιν τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ καὶ ἐν τῷ ἐσωτερικῷ. Ἡ κατάστασις αὕτη προῆλθεν ἐπὶ τοσοῦτον, ὥστε ὑπεχρέωσε τὸν ἔντιμον ἐκ Σύρου Βουλευτὴν κ. Σοῦτσον νὰ κάμῃ ἐπερώτησιν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν καὶ νὰ εἴπῃ, ἂν καταγγελίαι συγκεκριμέναι, ὁποῖαι ἐδόθησαν εἰς τὰς δικαστικὰς ἀρχὰς, περὶ καταχρήσεων ὑπαλλήλων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ἐξακολουθῶσιν ἢ ἐσταμάτησαν. Εἶχον δὲ καὶ τὴν ἀτυχίαν ἐγὼ προσωπικῶς, διερχόμενος πρὸ 4 μηνῶν ἐκ Παρισίων, νὰ μάθω τὰ αὐτά. Ἔχω δὲ διπλῆν τὴν ὑποχρέωσιν, ἀνεξαρτήτως τοῦ ἀξιώματός μου ὡς Βουλευτοῦ καὶ ὡς ὑπηρετοῦντος ἐπὶ πολλὰ ἔτη εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ καὶ ὡς διαχειρισθέντος πλέον τῶν 4 ἑκατομμυρίων, ὡς Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ν’ ἀποδειχθῇ πῶς ἐδαπανήθησαν τὰ ποσὰ καὶ τί διὰ τῆς δαπάνης ταύτης ἠγοράσθη. Ἐκτὸς τούτου, κύριοι, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, καὶ ἰδίως τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ καταθέσῃ ἐνώπιον τῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἰς τὴν ὁποίαν ἐξετάζονται ὅλαι αἱ πιστώσεις καὶ ὅλαι αἱ δαπάναι, ὅλα τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα καὶ ὅλην τὴν ἐπίσημον ἀλληλογραφία, τὴν διαμειφθεῖσαν μεταξὺ τῶν ἐργοστασιαρχῶν τῆς Εὐρώπης καὶ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καθὼς καὶ τὰ πρακτικὰ τῶν δημοπρασιῶν αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν. Συνάμα θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὸ Ὑπουργεῖον τοῦ ὁποίου ἐνεγράφη πίστωσις πλέον τῶν 3 ἑκατομ. ἐκτάκτων δαπανῶν, νὰ μᾶς ὑποβάλῃ τὰ ἔγγραφα καὶ τὰς ἀποδείξεις ἐκείνων, εἰς οὓς ἐχορηγήθησαν δημόσια χρήματα. Δὲν ἐννοοῦμεν νὰ σᾶς ὑποβάλωμεν εἰς τὰς διατυπώσεις τοῦ λογιστικοῦ Νόμου, διότι κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἐλάβετε πλήρη ἐμπιστοσύνην νὰ τὰ δαπανήσητε. Ἔχομεν ὅμως ἀνάγκην νὰ μάθωμεν ποῦ τὰ ἐδαπανήσατε.

§42ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εὔκολον εἶναι, ἀρκεῖ νὰ τὸ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή.

§43Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἐννοῶ νὰ καταθέσητε τὰ ἔγγραφα εἰς τὸ Προεδρεῖον, ἀλλ’ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἥτις συγκροτεῖται καὶ ἐκ τῆς πλειονοψηφίας καὶ ἐκ τῆς μειονοψηφίας, ἵν’ αὕτη ἀποφανθῇ δι’ ἐκθέσεως, ἐξ ἧς, εἴτε ἐπιτραπῇ ἡ δημοσία συνεδρίασις, εἴτε δὲν ἐπιτραπῇ, θ’ ἀποδεικνύηται, ἂν τὰ χρήματα πραγματικῶς ἐδαπανήθησαν........

§44ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν τὸ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλή, εὐχαρίστως.

§45Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἔχουν ἀπόλυτον συμφέρον, διότι ἡ σιωπὴ δίδει μεγάλην εὐκαιρίαν εἰς τοὺς συκοφάντας.

§46ΣΟΥΤΣΟΣ. Ἐννοεῖτε ὅλας τὰς Κυβερνήσεις;

§47ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐννοῶ, ἀφ’ ἧς ἐποχῆς ἄρχεται ἡ συνοπτικὴ κατάστασις, ἣν ὑπέβαλε χθὲς ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, δηλαδὴ ἀπὸ τῆς πρώτης Κυβερνήσεως τοῦ κ. Κουμουνδούρου μέχρι σήμερον.

§48ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Παρακαλῶ καὶ ἐγὼ τὸν κ. Ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ τὸν λογαριασμόν, τὸν ὁποῖον παρέδωκεν ὁ πρώην Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅταν ἀπεχώρησε τῆς Ἐξουσίας.

§49ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ κ. Δεληγεώργης ὑπέβαλε λογαριασμὸν διαχειρίσεως, ἐμπεριλαμβάνεται ὅμως καὶ οὗτος εἰς τὴν ἰδικήν μου γενικὴν πρότασιν περὶ καταθέσεως ὅλων τῶν ἐγγράφων.

§50ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁ κύριος Πρωθυπουργὸς πρὸ ὀλίγου εἶπεν, ὅτι ἀνακριβῶς ἐξέθηκα τὰ περὶ δανείων· εἶχε δὲ τὴν καλοσύνην νὰ μοὶ ἐγχειρίσῃ τὸ σημείωμα, τὸ ὁποῖον περὶ τούτου ἔδωκεν αὐτῷ ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν· ἀλλὰ καὶ τὸ σημείωμα τοῦτο, ὡς καὶ ἡ παρατήρησις τοῦ κυρίου Πρωθυπουργοῦ, εἶναι ἀνακριβῆ. Κατὰ τὸ σημείωμα τοῦτο, ἀπέναντι τῆς πρώτης πιστώσεως τῶν 8,100,000 νέων δραχμῶν ἐψηφίσθη δάνειον 10 ἑκατομμυρίων φράγκων· ταῦτα δὲ, κατὰ τὸν νόμον τῆς 17 Δεκεμβρίου 1876. Δι’ ἑτέρου νόμου τῆς 27 Ἰουνίου 1877 ἐδόθη πίστωσις 35 ἑκατομμυρίων, ἀπέναντι δὲ τῆς πιστώσεως ταύτης ἐδόθη καὶ ἄδεια δανείου· ταῦτα λέγει τὸ σημείωμα. Διὰ δὲ τοῦ νόμου τῆς 25 Ἰανουαρίου 1878, κατὰ τὸ σημείωμα, ἐδόθη πίστωσις δέκα ἑκατομμυρίων ἄνευ δανείου, καὶ ὡς ἐκ τούτου ὑπάρχει ἔλλειμα. Ἀλλ’ ἰδοὺ ὁ νόμος τῆς 25 Ἰανουαρίου 1878, μαρτυρῶν, ὅτι ἀπέναντι τῆς πιστώσεως ἐπετράπη καὶ ἡ συνομολόγησις δανείου· ἑπομένως δὲν εἶναι ἀκριβὴς ἡ ἐξήγησις τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, ὅτι ἔχει ἀνάγκην ἀδείας δανείου, ἵνα ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ψηφισθείσας πιστώσεις. Δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ δύω δάνεια ἀπέναντι μιᾶς πιστώσεως.

§51ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι πρᾶγμα νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ κανείς.

§52ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ ἐν τούτοις εἰς τοῦτο ἐστηρίχθη ὅλον τὸ ἐπιχείρημα τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ, τουτέστιν εἰς τὸ ὅτι ἔχει πίστωσιν, ἀλλὰ δὲν ἔχει καὶ ἄδειαν δανείου ἀνταποκρινομένου πρὸς αὐτήν.

§53ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι Βουλευταί, οὔτε ἰσχυρίσθη ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, οὔτε ἠδύνατο νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι δὲν ἐλήφθη τὸ δάνειον τῶν 10 ἑκατομμυρίων ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν κατὰ τὸν παρελθόντα Ἰανουάριον, διότι εἶναι πρᾶγμα γνωστὸν καὶ πρόσφατον· ὁμοῦ μὲ τὸ δάνειον ἐκεῖνο τῶν 10 ἑκατομμυρίων ἀπαρτίζεται τὸ ποσὸν τῶν 45,800,000 διὰ τὸ ὁποῖον σᾶς ὑπέβαλον χθὲς κατάστασιν, καὶ ἐξηγοῦμαι, διότι τὰ πράγματα ἄνευ λόγου περιπλέκονται ἐνταῦθα, ἀγνοῶ διατί, ἴσως ἐκ κακῆς παραστάσεως, ἴσως ἐκ πεπλανημένης ἀντιλήψεως. Σᾶς εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι αἱ χορηγηθεῖσαι πιστώσεις πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τῶν νόμων, τοὺς ὁποίους ἐμνημόνευσε πρὸ ὀλίγου ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀνέρχονται εἰς 54,072,000· σᾶς εἴπομεν ὅτι τὰ δάνεια, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν καὶ διεχειρίσθημεν ἡμεῖς καὶ αἱ προκάτοχοι Κυβερνήσεις, ἀνέρχονται εἰς 45,830,418 20|00.

§54ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αὐτὰ δὲν τὰ ἀναφέρετε.

§55ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μεταξὺ αὐτῶν τῶν δανείων, κύριοι, τὰ ὁποῖα ἀπαρτίζουν τὸ ποσὸν τῶν 45,830,418 καὶ 20|00 ἐμπεριέχεται καὶ τὸ δάνειον, τὸ ὁποῖον ταύτην τὴν στιγμὴν ἀνακαλύπτει ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς Μεσολογγίου. Τί λέγει ἡ κατάστασις, κύριοι; ὅτι ἀπὸ τὸ δάνειον τῶν 10 ἑκατομμυρίων φράγκων εἰσεπράξαμεν 8,887,705 37|00· τί ἄλλο προσθέτει; ὅτι ἀπὸ τὸ δάνειον τῶν 6 ἑκατομμυρίων δραχμῶν τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης εἰσεπράχθησαν 5,978,624 καὶ 56|00· τελευταῖον τί λέγει; ὅτι ἐλάβομεν ἀπὸ τὴν Ἐθνικὴν Τράπεζαν 30,964,088 καὶ 27|00. Τὸ ποσὸν δὲ τοῦτο ἀπὸ ποῖα δάνεια ἀπαρτίζεται; Ἀπὸ τὸ δάνειον τὸ συνομολογηθὲν ἀπὸ τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν τὸν παρελθόντα Νοέμβριον, ἀνερχόμενον εἰς 21 ἑκατομμύρια, καὶ ἀπὸ τὸ δάνειον, τὸ ὁποῖον ἡμεῖς συνωμολογήσαμεν μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης τὸν Ἰανουάριον τοῦ 1878, ἀνερχόμενον εἰς 10 ἑκατομμύρια, καὶ τοῦτο εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀνεκάλυψεν ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς κ. Τρικούπης. Ὅλα ταῦτα ἀνέρχονται εἰς 45,830,418 20|00. Ἔχομεν διαφωνίαν τινά;

§56ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ διαφωνία μας εἶναι ἡ ἑξῆς: ὅτι ἡ πίστωσις τῶν 35 ἑκατομμυρίων ἀντιστοιχεῖ πρὸς δάνειον ἐπιτραπὲν, ὅτε ἐδόθη καὶ ἡ πίστωσις, καὶ ὅτι καὶ τὸ τελευταῖον τοῦ Ἰανουαρίου δάνειον ἀντιστοιχεῖ πρὸς πίστωσιν δοθεῖσαν.

§57ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἡ πίστωσις τῶν 35 ἑκατομμυρίων ἀντιστοιχεῖ πρὸς δάνειον 35 ἑκατομμυρίων, ἀλλὰ τὸ δάνειον, κύριοι, τῶν 15 ἑκατομμυρίων δὲν ἐπραγματοποιήθη, καὶ διὰ τοῦτο ἡ Οἰκουμενικὴ Κυβέρνησις συνωμολόγησεν ἕτερον δάνειον μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης, καὶ ἀντὶ 35 ἑκατομμυρίων, ἐπραγματοποιήθησαν 27 μόνον. Ἡ πίστωσις ὅμως ἔμεινεν ἀνέπαφος καὶ ὑπάρχει ὁλόκληρος, διότι εἶναι ἀνεξάρτητο; ἀπὸ τὴν χορήγησιν ἀδείας πρὸς συνομολόγησιν δανείου. Ἐπειδὴ λοιπὸν τὸ δάνειον τῶν 35 ἑκατομμυρίων δὲν ἐπραγματοποιήθη ὁλόκληρον, θὰ εἴπῃ ὅτι ἡ πίστωσις ἐκείνη ἀκυροῦται; βεβαίως ὄχι. Διατί λοιπὸν συγχύζετε τὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἁπλούστατα; Εἴχομεν τὴν ἄδειαν ἀπὸ τὴν Βουλὴν νὰ δαπανήσωμεν 54 ἑκατομμύρια, διὰ τὰς ἐκτάκτους ἀνάγκας τῆς Πατρίδος, καὶ ἐδαπανήσαμεν 45 ἑκατομμύρια καὶ 800 χιλιάδας, διότι τόσα ἠδυνήθημεν νὰ εἰσπράξωμεν ἐκ τῶν δανείων, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν τὴν ἄδειαν νὰ κάμωμεν. Τώρα λέγοντες ὅτι ἔχομεν πίστωσιν διαθέσιμον, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν χρήματα, λέγομέν τι ἀκατανόητον, τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ νοηθῇ, ὅταν δίδωμεν τὸν λογαριασμὸν ποῦ καὶ πῶς ἐδαπανήσαμεν τὰ χρήματα, τὰ ὁποῖα ἐλάβομεν; Τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλοῦν καὶ περιεπλέχθη δωρεάν. Πρέπει, κύριοι, τὰ πράγματα νὰ ἐκτίθενται καθαρῶς, ὅπως ἔχουσι, καὶ ἡ ἀλήθεια εἶνε αὕτη· «ὅτι ἔχομεν πίστωσιν 54 ἑκατομμυρίων, ὅτι ἐδαπανήσαμεν 45,800,000, καὶ ἔχομεν τὴν ἄδειαν νὰ δαπανήσωμεν προσέτι 9 ἑκατομμύρια, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν χρήματα» καὶ ζητοῦμεν, ἂν θέλητε, νὰ μᾶς δώσητε τοιαῦτα διὰ τὸν σκοπὸν, τὸν ὁποῖον σᾶς εἴπομεν ἐπανειλημμένως. Τί ἁπλούστερον τούτου;

§58ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ζητεῖτε τὴν ἄδειαν νὰ δανεισθῆτε ἐπὶ πλέον τῶν πιστώσεων. Ἐγὼ δὲ σᾶς λέγω ὅτι ἔχετε ἤδη τὴν ἄδειαν.

§59ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν τὴν ἄδειαν, ἀλλὰ δι’ ὃν λόγον σεῖς, τὸ Οἰκουμενικὸν Ὑπουργεῖον, δὲν ἠδυνήθητε νὰ πραγματοποιήσητε τὸ δάνειον ἐκεῖνο τῶν 15 ἑκατομμυρίων δι’ ἐγγραφῆς μετοχῶν, διὰ τὸν αὐτὸν λόγον δὲν δυνάμεθα καὶ ἡμεῖς νὰ τὸ πραγματοποιήσωμεν, καὶ ζητοῦμεν τὴν ἄδειαν νὰ δανεισθῶμεν κατ’ ἄλλον τρόπον.

§60ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τότε τὸ ζήτημα εἶναι ἄλλο.

§61ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα, κύριοι, ὅ,τι ἡ Οἰκουμενικὴ δὲν ἠδυνήθη νὰ κάμῃ, θέλετε νὰ τὸ κάμωμεν ἡμεῖς; καὶ τί ὠφελεῖ τοῦτο; Τὸ πρᾶγμα εἶνε καθαρὸν, ἡμεῖς ἔχομεν ἀνάγκην χρημάτων. Εἴπατε εἰς τὴν Κυβέρνησιν· «σᾶς δίδομεν ἢ δὲν σᾶς δίδομεν.» Τί κρύπτεσθε ὄπισθεν τῶν τύπων;

§62ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Σεῖς δὲν ἠξεύρετε τί τρέχει, καὶ σήμερον μᾶς τὰ φέρετε.

§63ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι οὐσία. Ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μᾶς ἐξελέγξητε. Μὴ κρύπτεσθε ὅμως ὄπισθεν τύπων, οὓς πρῶτος παρεβίασεν ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος καταγγέλλει τὴν παράλειψιν, μολονότι ἐγὼ ἰσχυρίζομαι ὅτι οὔτε τὸ Οἰκουμενικὸν Ὑπουργεῖον, οὔτε ἡμεῖς ἐπράξαμεν παράβασιν ἢ παράλειψιν. Ἔχομεν λοιπὸν πίστωσιν, ἀλλὰ δὲν ἔχομεν χρήματα. Ἔχομεν ἀνάγκας, τὰς ὁποίας ὀφείλομεν νὰ θεραπεύσωμεν· ζητοῦμεν ἀπὸ τὴν Βουλὴν χρήματα, ὑποδεικνύομεν δὲ καὶ τὸν τρόπον, δι’ οὗ δυνάμεθα νὰ εὕρωμεν. Ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως τῶν μέτρων, τὰ ὁποῖα προτείνομεν πρὸς εὕρεσιν τῶν χρημάτων, τότε θὰ συζητήσωμεν καὶ θὰ ἐξετάσωμεν ἂν ὁ προτεινόμενος τρόπος ᾖνε ὁ καταλληλότερος· τότε θὰ γείνῃ λόγος καὶ περὶ τῶν τραπεζικῶν γραμματίων τῆς Ἰονικῆς Τραπέζης, τότε θὰ γείνῃ λόγος καὶ περὶ τῶν τραπεζικῶν γραμματίων τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης καὶ περὶ τῆς αὐξήσεως τῶν ἐντόκων γραμματίων. Ἀλλὰ τὸ κύριον ζήτημα εἶναι, ὅτι ἡ Κυβέρνησις ἔχει ἀνάγκην χρημάτων, καὶ ζητεῖ ἀπὸ τὴν Βουλὴν τὸ μέσον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ δυνηθῇ νὰ ἐξοικονομήσῃ χρήματα, ὅπως ἀνταποκριθῇ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς Πατρίδος.

§64ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἀπὸ τοὺς νόμους, δυνάμει τῶν ὁποίων ἐλάβατε τὰ δάνεια καὶ τὰς πιστώσεις, ἐξάγω, ὅτι ἐτηρήθη τὸ σύστημα, ὅτι δι’ ἑκάστου νόμου νὰ δίδηται ἡ ἄδεια τοῦ δανείου, καὶ ὅτι, ἐὰν διὰ τοῦ δανείου δὲν ἐξηντλεῖτο ἡ πίστωσις, διὰ τοῦ νέου νόμου περὶ δανείου πάλιν ἐζητεῖτο νέα πίστωσις. Ἀφοῦ ἐξηκολουθήσατε αὐτὸ τὸ σύστημα τὸ λογιστικὸν, τὸ ὁποῖον διέπει τοὺς νόμους τῶν δανείων καὶ τῶν πιστώσεων, νομίζετε ὅτι δύνασθε ἤδη νὰ ἀνατρέξητε εἰς τὸν νόμον τῆς 27 Ἰουνίου καὶ νὰ ζητήσητε νὰ πραγματοποιήσητε τὸ ὑπόλοιπον τῆς πιστώσεως διὰ νέου δανείου;

§65ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Νέα περιπλοκὴ, καὶ πάντοτε εἰς τὸ αὐτὸ περιστρεφόμεθα. Ὁ κύριος Βουλευτὴς Πατρῶν εἰσέρχεται εἰς τὴν διάνοιαν ἡμῶν καὶ εὑρίσκει ὅτι εἴχομεν εἰς τὸν νοῦν μας πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δὲν εἴχομεν· ἡμεῖς, διὰ τοῦ νόμου τοῦ κυροῦντος τὴν σύμβασιν τῶν δέκα ἑκατομμυρίων, ἐθεωρήσαμεν ἀναγκαῖον ὡς ἐκ περισσοῦ καὶ διότι ἡ πίστωσίς των 35 ἑκατομμυρίων ἦτο κατωτέρα τῶν δανείων, τὰ ὁποῖα εἴχομεν εἰς τὴν διάθεσίν μας, νὰ λάβωμεν καὶ νέαν πίστωσιν 10 ἑκατομμυρίων, διότι τὸ ποσὸν τῶν δανείων ἦτο κατώτερον τῆς πιστώσεως κατὰ 2 ἑκατομμύρια· ἀντὶ δὲ νὰ ζητήσωμεν πίστωσιν 2 ἑκατομμυρίων, ἐζητήσαμεν διὰ τοῦ εἰς τὴν Βουλὴν ὑποβληθέντος νομοσχεδίου 10 ἑκατομμύρια, διότι ἐνδεχόμενον ἦτο νὰ εὑρεθῶμεν εἰς ἀνάγκας, ἕνεκα τῶν σπουδαίων καὶ ἐκτάκτων περιστάσεων, νὰ δαπανήσωμεν πλειότερα, καὶ ἡ Βουλὴ τότε ὁμοθύμως ἐνέκρινε τὴν πίστωσιν ταύτην. Λοιπὸν τὸ γεγονὸς εἶναι, ὅτι ἔχομεν πίστωσιν ἀφ’ ἑνός, καὶ ἔλλειψιν χρημάτων ἀφ’ ἑτέρου· ἀπόκειται δὲ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἀποφασίσῃ ὅ,τι ἐγκρίνει ὡς πρὸς τὰ ζητούμενα δάνεια, ὅταν ἔλθῃ ἡ ὥρα τῆς συζητήσεως αὐτῶν. Ἤδη θέλω εἴπει ὀλίγας λέξεις εἰς ἀπάντησιν τῆς προκλήσεως τοῦ ἐντίμου Βουλευτοῦ Οἰτύλου κ. Μαυρομιχάλη. Πολὺ ὀρθῶς ὁ ἔντιμος Βουλευτὴς ἐζήτησε τὴν προσαγωγὴν τῶν ἐγγράφων, ἐξ ὧν ἀποδεικνύεται ἡ δαπάνη, ἥτις ἐγένετο ἀπὸ τὰ διάφορα Ὑπουργεῖα καὶ ἡ ὁποία ἀναφέρεται εἰς τὴν κατάστασιν τὴν χθὲς ὑποβληθεῖσαν. Δὲν ἀμφισβητῶ, τὸ κατ’ ἐμέ, παντάπασι τὸ ὀρθὸν καὶ εὔλογον τῆς ἀπαιτήσεως τοῦ κ. Βουλευτοῦ, ἀλλὰ τὰ δικαιολογητικὰ ἔγγραφα τῶν δαπανῶν τούτων ἀποτελοῦν σωρείαν ἐγγράφων δι’ ἑκάστην δαπάνην· ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ νὰ προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα αὐτὰ ἐνώπιόν σας, ἐλπίζω ὅτι ἡ Κυβέρνησις θὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ τὴν προσαγωγὴν αὐτῶν, καὶ θὰ διατάξω νὰ μεταφερθῶσιν ἐνταῦθα δι’ ἁμαξῶν, διότι δι’ ἁμαξῶν πρέπει νὰ μεταφερθῶσι τοιοῦτοι ὄγκοι ἐγγράφων. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ εἰδικῶς τὴν δαπάνην τῶν τριῶν ἑκατομμυρίων, τὰ ὁποῖα διετέθησαν διὰ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, ἐπίσης, κύριοι, ἐπειδὴ μάλιστα εἶμαι ἐγὼ ὡς πρὸς τοῦτο ἀπευθείας ὑπόλογος, οὐδεμίαν δυσκολίαν ἔχω νὰ προσαγάγω εἰς τὸ Κοινοβούλιον τὰ ἀποδεικνύοντα τὴν δαπάνην ταύτην ἔγγραφα, ἀρκεῖ νὰ τὸ ἀποφασίσῃ καὶ τοῦτο ἡ Βουλὴ, λαμβάνουσα ὑπ’ ὄψιν πάντοτε τὰς περιστάσεις, τὰς αἰτίας καὶ τὰς ἀνάγκας, ἕνεκα τῶν ὁποίων ἐγένοντο αἱ δαπάναι αὗται.

§66ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἔχετε ἀνάγκην νὰ ἀκούσητε τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς.

§67ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἰδίως δι’ αὐτὴν τὴν συγκεκριμένην περίστασιν ἔχω ἀνάγκην νὰ λάβω τὴν ῥητὴν ἄδειαν καὶ ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, διότι ἄλλως μοὶ εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸ πράξω.

§68ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργὸς). Μίαν λέξιν μόνον· ἐπειδὴ ὁ κ. Τρικούπης μὲ ἠδίκησε, καὶ δὲν ἐπιθυμῶ νὰ μείνῃ σημειωμένον ὅ,τι μοὶ ἀπέδωκεν ὁ κ. Τρικούπης. Χθὲς σᾶς εἶπον, ὅτι τὸ διάταγμα τὸ ἐκδοθὲν ἀποστέλλει εἰς τὰς οἰκίας τῶν μὲ ἄδειαν τὰς πρώτας σειρὰς τῶν ἐφέδρων, καὶ τοὺς τακτικοὺς ἐφέδρους, καὶ ὅτι προσκαλεῖ τὴν γʹ καὶ δʹ σειράν· ὁ κ. Τρικούπης μοὶ φαίνεται τότε μὲ διέκοψεν εἰπὼν, ὅτι δὲν δέχεται αὐτὸ, διότι ἀπαιτεῖ νὰ συζητηθῇ πρῶτον τὸ ζήτημα, καὶ ἀπήντησα, ὅτι, ἐπειδὴ ἐντὸς δύο ἢ τριῶν ἡμερῶν, μόλις θὰ φθάσουν τὰ ἔγγραφα εἰς τὰς ἐπαρχίας, καὶ ἐπειδὴ αὔριον ἢ μεθαύριον ἔχω σκοπὸν νὰ ζητήσω πίστωσιν περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου, τὸ ζήτημα θὰ λυθῇ ἐν τῇ Βουλῇ, πρὶν ἢ εἰς τὰς ἐπαρχίας ζητηθῶσιν οἱ ἔφεδροι. Ὁ κ. Τρικούπης, ἐὰν νομίζῃ ὅτι δὲν ἐτήρησα τὸν λόγον τὸν ὁποῖον ἔδωκα, ἀπατᾶται.

§69ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὄχι, δὲν ἔχω ἀμφιβολίαν, ὅτι οὕτω τὸ ἐνοήσατε ὑμεῖς, ἐγὼ δὲ τὸ ἐνόησα διαφορετικά. Θέλω ἤδη νὰ βεβαιωθῇ, ὅτι δὲν θὰ ἐνεργηθῇ τι περὶ ἐφεδρείας, πρὶν ἀποφασίσῃ περὶ ταύτης ἡ Βουλή.

§70ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Θὰ ἐνεργηθῇ, ἀφοῦ ἐπιψηφισθῇ ἡ πίστωσις, ἵνα ἐνδυθῶσι τοὐλάχιστον οἱ ἔφεδροι, διότι δὲν πρέπει βέβαια νὰ ὑπηρετῶσι γυμνοί.

§71Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παραδέχομαι ἐντελῶς τὰς προτάσεις τοῦ ἐντίμου Βουλευτοῦ Οἰτύλου κ. Μαυρομιχάλη, διότι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ λάβῃ γνῶσιν ὅλων τῶν δαπανῶν, καὶ ἡ Κυβέρνησις καὶ καθῆκον καὶ ἐπιθυμίαν βέβαια ἔχει νὰ καταθέσῃ ὅλα τὰ ἔγγραφα. Τὸ κατ’ ἐμὲ, δὲν συμφωνῶ νὰ ὑποβληθῶσιν ἔγγραφα περὶ τῆς διαχειρίσεως τῆς πιστώσεως τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν· ὡς πρὸς δὲ τὰς δαπάνας τῶν ἄλλων Ὑπουργείων, περὶ αὐτῶν δὲν ὑπάρχει δυσκολία, καὶ δὲν πρέπει νὰ ὑπάρχῃ, διότι ὁ ἔλεγχος ὁ κοινοβουλευτικὸς πρέπει νὰ μένῃ ἀκέραιος. Ἐπαναλαμβάνω λοιπὸν, ὅτι δὲν πρέπει οὔτε λόγος νὰ γείνῃ περὶ τῆς πιστώσεως ἐκείνης, ὄχι διότι ἔχομεν δυσκολίαν νὰ δώσωμεν λογαριασμὸν, ἀλλὰ διότι ὑπάρχουσιν ἄλλοι λόγοι, οὓς οὐδεὶς πολιτικὸς ἄνθρωπος δύναται νὰ παρίδῃ.

§72Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν ἀπομακρύνομαι τοῦ συμφέροντος, τὸ ὁποῖον ὑποδεικνύει ὁ ἔντιμος προαγορεύσας, διότι δὲν ἐζήτησα τὴν προσαγωγὴν τῶν ἐγγράφων ἐνώπιον τοῦ Σώματος.

§73Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νομίζει τάχα ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος, ὅτι ἐνδιαφέρεται μόνος αὐτὸς διὰ τὰ ἐθνικὰ ζητήματα, ἡμεῖς δὲ ὄχι; Ἡ Βουλὴ δύναται νὰ διορίσῃ ἐπιτροπὴν ἐκ πέντε μελῶν, τὰ ὁποῖα, ἂς ἦναι βέβαιος, θ’ ἀγαποῦν τὸν τόπον.

§74ΤΙΝΕΣ. Ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος δὲν ἠρνήθη.

§75ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε ἠρνήθην, οὔτε ἀρνοῦμαι, ὥστε ἡ ἀγανάκτησις σας δὲν ἔχει λόγον. Πρέπει νὰ λέγωνται τὰ πράγματα, ἄνευ ἀγανακτήσεως καὶ ἄνευ παραμορφώσεως. Ἐγὼ εἶπον, ὅτι, ἐὰν ἡ Βουλὴ ἀποφασίσῃ, ὄχι ἐνώπιον ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ἐνώπιον ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς θὰ καταθέσω τὰ ἔγγραφα. Τί ἀγανακτεῖ λοιπὸν ὁ κ. Πετιμεζᾶς;

§76Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, βλέπετε, ὅτι ἀνταπεκρίθην πρὸς ὅλας τὰς εὐαισθησίας, θελήσας νὰ μὴ ἀκολουθήσω τὴν γνώμην τινῶν συναδέλφων, οἵτινες ἐζήτησαν δι’ εἰδικῆς προτάσεως τὴν σύστασιν εἰδικῆς ἐπιτροπῆς· ἐζήτησα ἡ ἀλληλογραφία αὐτὴ νὰ κατατεθῇ εἰς μίαν ἐπιτροπὴν κανονικὴν, ἀνεγνωρισμένην, καὶ ἐντὸς τῆς ὁποίας ἡ Κυβέρνησις ἔχει τὰ δύο τρίτα τῶν ψήφων· εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Κράτους. Ἐκ τῆς ἐξελέγξεως αὐτῆς τὸ Σῶμα θὰ κρίνῃ, ἐὰν εἶναι ἀνάγκη δημοσίας συζητήσεως ἢ ὄχι. Νομίζω δὲ, κύριοι, ὅτι, ὅταν τὰ γεγονότα ἐτελέσθησαν, ὅταν ἐπιμόνως ζητῆται παρ’ ὅλων, οἱ ὁποῖοι προσέφερον τὰ χρήματά των καὶ οἱ ὁποῖοι προσκαλοῦνται ἐκ νέου νὰ δώσουν φόρους, νὰ ἴδωσι διὰ τῶν ἀντιπροσώπων των τὰ ἔγγραφα αὐτὰ, ὑπὸ ἐπιτροπῆς συναδέλφων· νομίζω, ὅτι οἱ ἔντιμοι συνάδελφοι, ἐὰν ἀνεύρωσι λόγους μὴ ἐπιτρέποντας τὴν ἐνώπιον τοῦ Σώματος συζήτησιν, ἡ Βουλὴ θέλει ἴσως ἀκούσῃ τὴν γνώμην των. Ἐνόσῳ ὅμως τοιαύτη γνώμη δὲν ἐξεφέρθη, ἐν ὅσῳ τοιαῦτα ἔγγραφα δὲν κατετέθεσαν, νομίζω ὅτι ἐκπληρῶ καθῆκον ἐπιβαλλόμενον καὶ ἀπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν γνώμην τῆς Κυβερνήσεως δύνανται νὰ θεωρηθῶσιν ὡς παραμονὴ γεγονότων ἄλλων, καὶ ἐπειδὴ ἐξανέστημεν κατὰ τῆς πολιτείας τῆς Κυβερνήσεως καὶ κατὰ τοῦ τρόπου τῆς δαπάνης τῶν δημοσίων χρημάτων, ἔχομεν καθῆκον νὰ ζητήσωμεν τὴν κατάθεσιν τῶν ἐγγράφων αὐτῶν. Διὰ τοὺς λόγους αὐτοὺς, παρακαλῶ νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐκ δὲ τῆς γνώμης αὐτῆς θέλει κρίνει ἡ Βουλὴ, ἂν ἐπὶ τῆς τοιαύτης διαχειρίσεως ἐπιτρέπεται δημοσία συζήτησις· μέχρις ὅμως τῆς στιγμῆς αὐτῆς νομίζω ὅτι εἶναι δίκαιον, ὅτι εἶναι πρέπον, ὅτι εἶναι σύμφωνον μὲ τὴν τιμὴν τοῦ Ἔθνους καὶ αὐτοῦ τοῦ Κοινοβουλίου, τὸ ὁποῖον καθ’ ἑκάστην δυσφημεῖται, νὰ κατατεθῶσι τὰ ἔγγραφα, καθ’ ὃν καιρὸν μάλιστα ἀπολεσθεῖσαι ἐλπίδες ἀνακαινίζονται, οἱ δὲ ἐχθροὶ τοῦ Κοινοβουλίου ἐπωφελούμενοι βυσσοδομοῦσι σχέδια, τὰ ὁποῖα, ἐφ’ ὅσον δὲν ἐκτυλίσσονται, θὰ ἦναι ἄδικον νὰ τὰ καταγγείλῃ τις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου.

§77ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (Πρωθυπουργός). Τὰ ἔγγραφα ὅλων τῶν Ὑπουργείων, πρὸ πάντων τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, εἶναι εἰς τὴν ἐλευθέραν διάθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς καὶ παντὸς Βουλευτοῦ. Ἐὰν εὑρεθῶμεν εἰς δυσκολίαν διὰ κονδύλιόν τι, θὰ φέρωμεν τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς.

§78Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Διὰ τὴν εὐκολίαν τοὐλάχιστον τῶν μελλόντων νὰ ἐξελέγξουν, θὰ σᾶς παρακαλέσωμεν, ἀντὶ νὰ ἐρχώμεθα εἰς τὸ γραφεῖόν σας, νὰ τὰ στείλητε ἐδῶ.

§79ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρὰ πάντα ἄλλον, ἡμεῖς ἔχομεν συμφέρον πλήρης νὰ δοθῇ δημοσιότης· ἑπομένως, ἐὰν γεννηθῇ ἡ παραμικρὰ ἀμφιβολία μεταξὺ τῆς ἐπιτροπῆς, αὐτὸ δὲν ἐμποδίζει τὴν μειονοψηφίαν νὰ λάβῃ τὰ ἔγγραφα καὶ νὰ τὰ ἰδῇ.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. (Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς γʹ μὲν ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀναβολῆς τῆς ἐφαρμογῆς τοῦ νόμου περὶ στρατιωτικῶν ἐπιμελητηρίων, εἰς ἃ δὲ τὸ περὶ κυρώσεως τῆς μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Πορτογαλλίας ἐμπορικῆς καὶ ναυτιλιακῆς συνθήκης.) Μεταβαίνομεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ πτωχεύσεως. (Ὅρα παράρτημα,)

§81ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κύριοι, ὁλόκληρον τὸ βιβλίον τοῦ Ἐμπορικοῦ Νόμου τὸ ἀφορῶν τὰς πτωχεύσεις καὶ τὰς χρεωκοπίας τροποποιεῖται διὰ τοῦ ὑποβληθέντος κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Σύνοδον νομοσχεδίου. Τώρα πρέπει νὰ ἐξευρεθῇ ὁ κατάλληλος τρόπος τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου τούτου, διότι ἀφ’ ἑνὸς μὲν τὰ ἄρθρα τοῦ Ἐμπορικοῦ Νόμου ἀντικαθίστανται ἓν πρὸς ἓν διὰ τῶν ἄρθρων τοῦ προσαγομένου νομοσχεδίου· ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὸ νομοσχέδιον τὸ συνοδεῦον τὰς μεταῤῥυθμίσεις ταύτας, ὅπερ ὁ ἔντιμος Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης, ὁ τότε, ὑπέβαλεν εἰς τὴν Βουλήν, περιλαμβάνει ἓν ἄρθρον, ὡς ἑξῆς· «Τὸ βιβλίον τρίτον τοῦ Ἐμπορικοῦ Νόμου, τὸ ἐπιγραφόμενον «περὶ πτωχεύσεως καὶ χρεωκοπίας», ἀπὸ τοῦ ἄρθρου 437 μέχρι τοῦ ἄρθρου 614 καταργεῖται καὶ ἀντικαθίσταται διὰ τῶν ἑπομένων διατάξεων. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 3 Δεκεμβρίου 1877.

Ὁ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸς

Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ.»

Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου τούτου καὶ κατόπιν νὰ ἀρχίσῃ ἡ ἀνάγνωσις τῶν τροποποιουμένων ἄρθρων.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον διαλαμβάνει, ὅτι τὸ βιβλίον τρίτον τοῦ Ἐμπορικοῦ Νόμου καταργεῖται καὶ ἀντικαθίσταται διὰ τῶν ἑπομένων διατάξεων. Αἱ ἑπόμεναι διατάξεις θεωροῦνται ὡς ἐδάφια καὶ μέρη τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, ἢ θεωροῦνται ὡς ἰδιαίτερα ἄρθρα;

§83ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡς ἰδιαίτερα ἄρθρα.

§84Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Αὐτὸς εἶναι νόμος, ὅστις χρήζει συζητήσεως καὶ ψηφίσεως κατ’ ἄρθρον.

§85ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἡ δυσκολία, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρισκόμεθα, προέρχεται ἐκ τοῦ ὅτι ἐπεκράτησεν ἐπὶ πολὺ ἡ ἰδέα ὅτι πρέπει ἐφ’ ἑκάστης συζητήσεως καὶ ψηφίσεως Νομοσχεδίου νὰ ἀναγινώσκεται τοῦτο ὁλόκληρον. Τὸ Σύνταγμα ἁπλῶς ὁρίζει τὴν συζήτησιν καὶ ψήφισιν κατ’ ἄρθρον, οὐχὶ δὲ τὴν ἀνάγνωσιν, ὡς ἐπεκράτησεν, εἰς δὲ τὰ ἄλλα Κοινοβούλια δὲν γίνεται ἀνάγνωσις. Εἰς τὸ Ἀγγλικὸν Κοινοβούλιον, ὅθεν παρελάβομεν τὸ ἔθιμον τοῦτο, δὲν ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον, ἀλλὰ μόνον μικρά τις περικοπὴ αὐτοῦ. Ἐὰν δὲ ἐνταῦθα εἰσήγομεν τὸ ἔθιμον τοῦτο, δὲν ὑπῆρχε τότε οὐδεμία δυσκολία, διότι ἤρκει νὰ ἀναγινώσκηται ὁ ἀριθμὸς ἑκάστου ἄρθρου, καὶ ἐὰν δὲν ὑπῆρχεν ἀντίῤῥησις, νὰ προβαίνῃ ἡ Βουλή. Οὕτω συνδυάζεται ὁ τρόπος τῆς τριπλῆς συζητήσεως μετὰ τῆς ταχύτητος.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πιστεύω νὰ χρειάζηται πολὺς καιρὸς διὰ τὴν ἀνάγνωσιν, ὥστε νὰ κάμωμεν αὐτὴν τὴν καινοτομίαν· ἓν τέταρτον τῆς ὥρας ἀρκεῖ.

§87Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τὸ νομοσχέδιον καὶ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἐστάλησαν πρὸς τὸν καθηγητὴν κύριον Ῥάλλην, οὗτος δ’ ἔγραψε παρατηρήσεις ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως καὶ σημειώσεις ἐν τῷ περιθωρίῳ τοῦ νομοσχεδίου. Αἱ σημειώσεις αὐταὶ συμπεριελήφθησαν ἐν τῷ νομοσχεδίῳ, τὸ ὁποῖον εἰσάγετε;

§88ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§89Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τότε εἶναι ἀνάγκη συζητήσεως.

§90ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Κατὰ τὴν γʹ συζήτησιν θὰ ὑποβάλω πᾶν ὅ,τι δύναται νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλὴν, ὡς καὶ τὰς παρατηρήσεις τοῦ κ. Ῥάλλη. (Ἐνταῦθα ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ εἰς ά συζήτησιν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὰ νομοσχέδια ά. περὶ πτωχεύσεως· βʹ περὶ δανείου δι’ ἀγορὰν βοῶν· γʹ περὶ συνδρομῆς ὑπὲρ τῶν ἐκ τῆς ἐπιζωοτίας ζημιωθέντων γεωργῶν τῶν ἐπαρχιῶν Λεβαδείας, Θηβῶν καὶ Μεγαρίδος· δʹ περὶ ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων τοῦ ἔτους 1876 ἐκ δραχμῶν 75,000· εʹ περὶ ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως τοῦ 1877 ἐκ δραχμῶν 262,500· ϛʹ περὶ ἐκτάκτων πιστώσεων τοῦ ἔτους 1878 ἐκ δραχμῶν 877,172 καὶ 85|00· ζʹ περὶ ἐκτάκτων πιστώσεων τοῦ ἔτους 1878 ἐκ δραχμῶν 131,860· ηʹ περὶ ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως τοῦ 1878 ἐκ δραχμῶν 28,864 καὶ 91|00. θʹ περὶ ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως τοῦ 1878 ἐκ δραχμῶν 50,000· ι. περὶ ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως τοῦ 1878, ἐκ δραχμῶν 13,674.)

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Κασβίκη περὶ τροποποιήσεων τοῦ ἄρθρου 202 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας.

§92Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νὰ σταλῇ εἰς τὸ Ἐφετεῖον, ἵνα γνωμοδοτήσῃ ἐπ’ αὐτῆς, διότι αἱ μεταῤῥυθμίσεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας δὲν πρέπει νὰ γίνωνται οὕτω.

§93ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Ἕν μέγιστον πρόσκομμα προσγίνεται εἰς τὴν ταχεῖαν διεκπεραίωσιν τῶν δικῶν, καὶ ὡς ἐκ τούτου οἱ ἐνάγοντες δὲν εὑρίσκουσι δικαιοσύνην, διότι πρόσκομμα μέγιστον παρεμβάλλουσιν οἱ ἐναγόμενοι, κυρίως εἰς τὰς μικρᾶς ἀξίας δίκας, διότι ἀφίνουν πρῶτον νὰ δικάζωνται ἐρήμην, κατόπιν δίδουν ἓν χαρτὶ, χωρὶς νὰ ἦναι ὑπόχρεοι εἰς προκαταβολὴν, διότι ὁ νόμος δὲν ὑποχρεοῖ αὐτοὺς, ἀλλὰ τὸν ἐνάγοντα· ἐκδίδεται ἀπόφασις ὁριστικὴ, κάμνουν ἔφεσιν προδικαστικὴν, ἀναίρεσιν, δὲν καταβάλλουν, καὶ τοιουτοτρόπως διαιωνίζεται ἡ δίκη, καὶ ὑπόθεσις 200 δραχμῶν δύναται νὰ ὑπερβῇ τὰς 600. Τοιαύτην δίκην εἶχον καὶ ἐγὼ ἐσχάτως, καὶ ὑπεβλήθην εἰς αὐτὴν τὴν τιμωρίαν. Ὑποβάλλω λοιπὸν νομοσχέδιον, καθ’ ὃ τὰ τέλη τοῦ χαρτοσήμου καταβάλλονται ἐπὶ συζητήσεως ἀγωγῶν ὑπὸ τοῦ ἐνάγοντος, ἐπὶ ἀνακοπῶν παρὰ τοῦ ἀνακόπτοντος, ἐπὶ ἐφέσεων παρὰ τοῦ ἐκκαλοῦντος, ἐπὶ ἀναιρέσεων παρὰ τοῦ ἀναιρεσείοντος.

«ΑΙΤΙΟΛΟΓΙΚΗ ΕΚΘΕΣΙΣ

Μακρὰ πεῖρα ἀπέδειξεν ὅτι ὅσον τὰ ἔξοδα τῶν δικῶν αὐξάνουσι τοσοῦτον ὁ ὑπὸ τοῦ νομοθέτου ἐπιδιωκόμενος σκοπὸς τῆς ταχείας καὶ ὀλιγοδαπάνου ἀπονομῆς τῆς δικαιοσύνης ἀποτυγχάνει· ἰδίως δὲ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ τελευταίου περὶ αὐξήσεως τῶν τελῶν τοῦ χαρτοσήμου Νόμου.... τινὰ τῶν πρωτοβαθμίων Δικαστηρίων, Εἰρηνοδικείων καὶ Πρωτοδικείων, παρερμηνεύοντα τὸ ἄρθρον 208 ἀριθ. 1 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας καὶ ἐνδίδοντα ταῖς στρεψοδικίαις τῶν ἐναγομένων, ἀπέκλεισαν ἐντελῶς τὴν θύραν τῆς δικαιοσύνης εἰς τοὺς πενεστέρους τῶν ἐναγόντων, ἀδυνατούντων νὰ ἐπιδιώξωσι δικαστικῶς τὰ δίκαια αὐτῶν, ἕνεκα τῆς μεγάλης δικαστικῆς δαπάνης, πολαπλασιαζομένης δι’ ἀνυποστάτων ἐνστάσεων καὶ ἀναβολῶν, καθ’ ὅσον ἐκτὸς τῆς καταβαλλομένης παρ’ αὐτῶν δαπάνης τῶν ἀγωγῶν, τῶν δικαιωμάτων πορείας τῶν δικαστικῶν κλητήρων καὶ τῶν κατὰ τὴν συζήτησιν τελῶν τῆς σημάνσεως, δικαζομένων ἐκ προθέσεως τῶν ἐναγομένων ἐρήμην, λόγῳ διαιωνίσεως τῶν δικῶν καὶ ἀρνουμένων μετὰ τὴν ἀνακοπὴν τῶν κατ’ αὐτῶν ἐκδοθεισῶν ἀποφάσεων, νὰ καταβάλλωσι τὰ τέλη τοῦ χαρτοσήμου τὰ πρὸς ἔκδοσιν τῶν ἀποφάσεων καὶ τῶν πρακτικῶν ἀναγκαιοῦντα, ἀναγκάζονται οἱ ἐνάγοντες νὰ καταβάλλωσι τὰ μετὰ τὴν ἀνακοπὴν τέλη τῶν κατ’ ἀντιμωλίαν συζητήσεων, εἰς ἃς οἱ ἐναγόμενοι ἐκ στρεψοδικίας ἔδωκαν ἀφορμὴν, καὶ καθὸ παραίτιοι τοιούτων δικῶν ὤφειλον νὰ καταβάλλωσιν αὐτά· ἂν δὲ αἱ ἀποφάσεις εἰσὶν ἐφέσιμοι καὶ δὲν διετάχθη ἡ προσωρινὴ ἐκτέλεσις αὐτῶν (ὅπερ ἐστὶ σύνηθες), τότε δὴ τότε ἡ ματαίωσις τοῦ σκοποῦ τῆς δικαιοσύνης εἶναι ἀναντίῤῥητος, καθ’ ὅσον ἀρκεῖ ὁ στρεψόδικος καταδικασθεὶς ἐναγόμενος νὰ ῥίψῃ μίαν ἀνυπόστατον ἔφεσιν καὶ δι’ αὐτῆς μόνης δαπανῶν δύω χαρτόσημα νὰ κρατήσῃ ἐκκρεμῆ τὴν δίκην ὅσον χρόνον θέλει, μὴ ὑποχρεούμενος νὰ προκαταβάλῃ ἄλλην δαπάνην διὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐφέσεώς του. Τούτων οὕτως ἐχόντων, πρὸς ἄρσιν τῶν παρεμβαλλομένων προσκομμάτων εἰς τὴν ταχεῖαν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης καὶ οἰκονομίαν ματαίων δαπανῶν, θεωρῶ τροπολογητέον τὸ ἄρθρον 208 ἀριθ. 1 τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας ὡς ἑξῆς· «Τὰ πρὸς σύνταξιν τῶν ἀποφάσεων καὶ τῶν πρακτικῶν τέλη τοῦ χαρτοσήμου καταβάλλονται ἐπὶ συζητήσεως ἀγωγῶν παρὰ τοῦ ἐνάγοντος, ἐπὶ ἀνακοπῶν παρὰ τοῦ ἀνακόπτοντος, ἐπὶ ἐφέσεων παρὰ τοῦ ἐκκαλοῦντος, ἐπὶ ἀναιρέσεων παρὰ τοῦ ἀναιρεσείοντος· ἐπὶ πάσης δ’ ἐνστάσεως παρὰ τοῦ ἐνισταμένου. Ὁ ἀρνούμενος νὰ προκαταβάλῃ τὰ τέλη τῆς σημάνσεως δὲν ἀκούεται παρὰ τῶν δικαστηρίων καὶ δικάζεται ἐρήμην ὡς μὴ ἐμφανισθείς.» Ἐν Ἀθήναις, τὴν 15 Νοεμβρίου 1877.

Ὁ Βουλευτὴς Εὐρυτανίας

Γ. Β. ΚΑΣΒΙΚΗΣ.»

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης τί λέγει;

§95ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶχον ὑπ’ ὄψιν μου τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ διὰ πρώτην φορὰν ἂς γείνῃ δεκτόν.

§96ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Λοιπὸν προτείνω νὰ τροποποιηθῇ τὸ ἄρθρον αὐτὸ, ἡ δὲ τροποποίησις εἶναι αὕτη «τὰ πρὸς σύνταξιν τῶν ἀποφάσεων καὶ τῶν πρακτικῶν τέλη τοῦ χαρτοσήμου καταβάλλονται ἐπὶ συζητήσεως ἀγωγῶν παρὰ τοῦ ἐνάγοντος, ἐπὶ ἀνακοπῶν παρὰ τοῦ ἀνακόπτοντος, ἐπὶ ἐφέσεων παρὰ τοῦ ἐκκαλοῦντος, ἐπὶ ἀναιρέσεων παρὰ τοῦ ἀναιρεσείοντος· ἐπὶ πάσης δὲ ἐνστάσεως παρὰ τοῦ ἐνισταμένου.»

§97ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τί θὰ εἴπῃ «ἐπὶ πάσης ἐνστάσεως»;

§98ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀπαλείψατέ το αὐτό.

§99ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐπὶ τῶν αἰτήσεων τί γίνεται;

§100ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Ἂς γείνῃ «ἐπὶ τῶν αἰτήσεων.» — «Ὁ ἀρνούμενος νὰ προκαταβάλῃ τὰ τέλη τῆς σημάνσεως δὲν ἀκούεται παρὰ τῶν δικαστηρίων καὶ δικάζεται ὡς μὴ ἐμφανισθείς.» Εἶναι πρότασις ἀναγκαιοτάτη· τὰ ἐφετεῖα τὴν ἐφαρμόζουν, ἀλλ’ εἰς τὰ πρωτοδικεῖα δὲν ἐφαρμόζεται. Λοιπὸν προτείνω τὴν παραδοχὴν αὐτῆς, διότι τὴν θεωρῶ νόμιμον καὶ δικαίαν· ἄλλως δὲν δύναμαι νὰ μείνω οὔτε ἐντὸς τῆς Βουλῆς.

§101ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§102ΤΙΝΕΣ (ἀνατείνοντες τὰς χεῖρας). Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§103ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν παρεδέχθη.

§104ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Νὰ διανεμηθῇ αὐτὴ ἡ πρότασις, διὰ νὰ τὴν μελετήσωμεν.

§105ΤΙΝΕΣ. Παρεδέχθη, διότι δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δημητριάδης ἔκαμεν ἀντίῤῥησιν.

§107ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Νὰ διανεμηθῇ, κ. Πρόεδρε.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε ζητήσατε τὴν ἀναβολήν.

§109ΤΙΝΕΣ. Τὴν παρεδέχθη ἡ Βουλή.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω πάλιν. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§111ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Νὰ διατάξητε νὰ διανεμηθῇ, κ. Πρόεδρε, πρὶν γείνῃ ἡ βʹ ἀνάγνωσις Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὴ κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ αὕτη ὑπεβλήθη πέρυσι, θὰ τυπωθῇ ἐκ νέου καὶ θὰ διανεμηθῇ· ἕνεκα τούτου, θ’ ἀναβληθῇ ἐπὶ δύο ἢ τρεῖς ἡμέρας ἡ βʹ συζήτησις.

§113ΤΖΑΝΕΣ. Τὸ «ἐπὶ πάσης δὲ ἐνστάσεως παρὰ τοῦ ἐνισταμένου» νὰ γείνῃ «ἐπὶ πάσης αἰτήσεως καὶ ἀντιῤῥήσεως....», διότι ἐκ στρεψοδικίας πολλοὶ προτείνουν ἀντιῤῥήσεις.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον θὰ ἔχωμεν τὴν βʹ ἀνάγνωσιν τῶν νομοσχεδίων, ὧν ἐγένετο σήμερον ἡ αʹ. Λύεται ἡ συνεδρίασις· ὥρᾳ 4 καὶ ¾ μ. μ.