1878.01.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 50

τῆς 22 Ἰανουαρίου 1878.

Ἀπαρτίας γενομένης, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, τὰ πρακτικὰ τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως θέλουν ἀναγνωσθῆ αὔριον, διότι δὲν κατηρτίσθησαν εἰσέτι, καθὸ λίαν ἐκτεταμένα. Ὁ κ. ἐπὶ τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπουργὸς ἔχει τὸν λόγον.

§2Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ἡ εἴδησις, κύριοι, ὅτι ἐξεῤῥάγη ἐπανάστασις ἐν Θεσσαλίᾳ, ἑπόμενον ἦτο ν’ ἀπασχολήσῃ τὴν Ἑλληνικὴν Κεβέρνησιν. Ἐγνωρίζομεν ἤδη ὅτι ὁσάκις ἐπανάστασις ἢ κινήματα παραπλήσια ἐξεῤῥάγησαν ἐν ταῖς Τουρκικαῖς ἐπαρχίαις, καὶ ἐν ἄλλοις χρόνοις ἀκόμη, ὅτε ἡ Υ. Πύλη ἠδύνατο νὰ μετακινήσῃ τοὺς τακτικοὺς στρατοὺς της πρὸς κατάπαυσιν τῶν ἐπαναστάσεων ἢ τῶν κινημάτων τούτων, ὅτι ἔλαβον χώραν συμβεβηκότα ἀξιοθρήνητα. Ἑπομένως ὠφείλομεν νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ὅτι ἐν τῇ Θεσσαλίᾳ, ἂν ἡ ἐπανάστασις ἐλάμβανεν ἐπίτασιν μεγαλειτέραν, τὰ μέτρα, τὰ ὁποῖα ἠδύνατο νὰ λάβῃ ἡ Ὀθωμανικὴ κυβέρνησις, ἦτο ν’ ἀποστείλῃ στρατόν, καὶ ἐπειδὴ δὲν εἶχε πλέον τακτικὸν στρατὸν, τὸν ὁποῖον ἔχει ἀπησχολημένον εἰς τὸν Ῥωσσοτουρκικὸν πόλεμον, ἤθελεν ἀναγκασθῇ νὰ στείλῃ σώματα ἄτακτα. Ἑπομένως καθῆκον εἶχεν ἡ Ἑλλην. Κυβέρνησις νὰ ἀπασχοληθῇ περὶ τὴν περίπτωσιν ταύτην, ἂν ἄτακτα σώματα, τασσόμενα πρὸς κατάπαυσιν τῆς ἐπαναστάσεως, προέβαινον εἰς πράξεις, αἵτινες εἶναι οἰκεῖαι εἰς αὐτὰ καὶ ἐκ τῆς ἀνατροφῆς καὶ ἐκ τῆς ἀμαθείας καὶ ἐκ τῆς ἀπληστίας καὶ τῆς ἀγριότητος, τὴν ὁποίαν τοῖς ἐμπνέει πολλάκις ὁ θρησκευτικὸς φανατισμός, ἠθέλομεν ἔχει εἰς τὰς γείτονας ἐπαρχίας ἐπαναλήψεις σκηνῶν, τὰς ὁποίας καὶ ἡμεῖς καὶ ἡ Εὐρώπη ὅλη ἐθρήνησε πλέον ἢ ἅπαξ. Ἡ διάπραξις τοιούτων σκηνῶν ἤθελε βεβαίως προκαλέσει ἀνησυχίας ἐν τῷ ἐσωτερικῷ τῆς Ἐπικρατείας, καὶ ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ μεριμνήσῃ περὶ τῆς γενικῆς ἀσφαλείας τοῦ Κράτους συγχρόνως. Ἡ σκέψις, ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἡ Ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἐνόμισεν, ὅτι ἔπρεπε νὰ παραδεχθῇ, ἦτον ἐν περιπτώσει δοθείσῃ νὰ διατάξῃ τὰ στρατεύματα, τὰ ὁποῖα ἦσαν ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ταῖς μεθορίοις, νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸ Τουρκικὸν ἔδαφος διὰ νὰ διατηρήσωσι τὴν τάξιν καὶ νὰ προστατεύσωσι τὴν τιμὴν, τὴν ζωὴν καὶ τὴν ἰδιοκτησίαν καὶ τῶν χριστιανῶν καὶ αὐτῶν ἀκόμη τῶν μουσουλμάνων· ἑπομένως νὰ ἐκπληρώσῃ ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἦτο βέβαια, ὅτι δὲν ἤθελεν ἐκπληρωθῆ, ἐξεναντίας ἤθελε διακινδυνεύσει οὐσιωδῶς. Καὶ αὗται ἦσαν αἱ σκέψεις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως· αἱ σκέψεις αὗται ἐνισχύθησαν ἔτι μᾶλλον ἐκ τῶν συμβεβηκότων· αἱ εἰδήσεις, τὰς ὁποίας ἐλαμβάνομεν ἐκ τῆς Θεσσαλίας, ἦσαν, ὅτι ἡ ἐπανάστασις προοδεύει, ὅτι ἐξαπλοῦται κατὰ τὰ πλεῖστα μέρη, καὶ προσέτι, ὅτι τὰ ἄτακτα στρατεύματα τῶν Γκέγκιδων, τῶν Βασιβουζούκων καὶ Ζεϊμπέκων εἶχον ἐντολὴν νὰ καταστείλωσιν αὐτήν. Ὅταν δὲ τὸ τελευταῖον ἀτμόπλοιον τὸ διελθὸν ἐκ Βώλου ἀφίκετο εἰς τὸν Πειραιᾶ, ἐκόμισε τὴν εἴδησιν, ὅτι ἤρξαντο ἤδη σκηναὶ παραπλήσιαι εἰς Μονὴν, ἡ ὁποία ἔκειτο ἐν τῇ περιφερείᾳ τῆς ἐπαρχίας Βώλου, ἔνθα εἶχον προσφύγει ἐπαναστάται· μετὰ ἀνταλλαγὴν πυροβολισμῶν ἢ μάχην τινὰ οἱ ἐπαναστάται ἐγκατέλιπον τὴν Μονήν· τὴν ἐπιοῦσαν τὸ πρωΐ οἱ πολιορκοῦντες εἰσῆλθον εἰς τὴν Μονὴν, οἱ νέοι καλόγηροι ἠδυνήθησαν καὶ ἔφυγον, δύω δὲ γέροντες μὴ δυνηθέντες νὰ φύγωσιν ἐκάησαν ἐν τῇ Μονῇ, καὶ ἐπειδὴ ἀκόμη δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ κατακαύσωσι τὰ τείχη τῆς Μονῆς, διότι ἦσαν ἀσβεστόκτιστα, οἱ πολιορκοῦντες εἰσελθόντες εἰς τὴν Ἐκκλησίαν ἔλαβον τὰς ἁγίας εἰκόνας, κατέκαυσαν αὐτὰς, ἐπῆραν τὰ στασίδια καὶ τὰ ἔθεσαν ἐν τῷ μέσῳ διὰ νὰ κατακαύσουν τὴν Μονήν. Εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἡ Μονὴ κατελεηλατήθη καὶ τὰ ἱερὰ σκεύη αὐτῆς ἐσυλήθησαν καὶ ἐπωλήθησαν εἰς τὴν ἀγοράν. Ἡ ἀξιοθρήνητος αὕτη σκηνὴ ἠνάγκασε τὴν Κυβέρνησιν νὰ προβῇ εἰς τὴν ἐφαρμογὴν τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα ἐμελέτα, ἑπομένως ἔδωκε διαταγὴν εἰς τὸν ἀρχηγὸν τοῦ ἐν Φθιώτιδι στρατοῦ κ. Σκαρλάτον Σοῦτσον νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας καὶ νὰ λάβῃ κατοχὴν πρὸς συντήρησιν τῆς τάξεως· αἱ ὁδηγίαι, ἃς τῷ ἐδώκαμεν, εἶναι νὰ προστατεύσῃ τὴν τιμὴν, τὴν ζωὴν καὶ τὴν ἰδιοκτησίαν ὄχι μόνον τῶν χριστιανῶν, ἀλλὰ πάντων τῶν κατοικούντων ἐν ταῖς ἐπαρχίαις ἐκείναις. Καθῆκον εἶχεν ἡ Κυβέρνησις ν’ ἀνακοινώσῃ τὰ μέτρα ταῦτα εἰς ὑμᾶς διὰ νὰ λάβητε γνῶσιν αὐτῶν.

§3ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ.....

§4ΡΙΚΑΚΗΣ.....

«Παρετήρησεν εἷς τῶν βουλευτῶν Ζακύνθου ὅτι ἡ γενικὴ σιωπὴ τῆς Βουλῆς, μεθ’ ἧς ἐδέχθη τοιαύτην διακοίνωσιν, εἶναι ἐπικύρωσις τῆς διαγωγῆς τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῶν μέτρων αὐτῆς, θέλει δὲ ἐξακολουθήσει ἐφαρμόζουσα τὰ μέτρα ταῦτα, κατὰ παντὸς ἐξωτερικοῦ ἐμποδίου». «Ἑνὸς τῶν βουλευτῶν Πατρῶν παρατηρήσαντος ὅτι ἡ Βουλὴ ἐγκρίνει τὴν διαγωγὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὰ μέτρα αὐτῆς ὑπὸ τὰς περιστάσεις ὑπὸ τὰς ὁποίας ἐξετελέσθησαν, ὁ βουλευτὴς Ζακύνθου ἐπανέλαβεν, ὅτι καὶ ὑπὸ τὰς σημερινὰς περιστάσεις καὶ μετὰ τὰ σημερινὰ τηλεγραφήματα ἐνισχύομεν τὴν Κυβέρνησιν νὰ βαδίσῃ ἐμπρὸς, καὶ ὁ ἔχων ἐναντίαν γνώμην ἂς τὴν ἐκφράσῃ· ἡ Βουλὴ παμψηφεὶ παρεδέχθη τὴν διαγωγὴν τῆς Κυβερνήσεως καὶ τὴν ἐνισχύει νὰ βαδίσῃ ἐμπρὸς καὶ μετὰ τὰς εἰδήσεις, ἃς ἐλάβομεν σήμερον». «Ἡ δὲ Βουλὴ οὐδενὸς ἀντιλέγοντος ἐπεδοκίμασε τὴν γνώμην ταύτην».

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν, κύριοι, τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀναβολῆς τῆς ἐκλογῆς τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν εἰς δευτέραν συζήτησιν· (ἀναγινώσκει).

§6ΡΑΛΛΗΣ. Ὑποβάλλω, κύριε πρόεδρε, τὴν ἑξῆς τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τούτου· (ἀναγινώσκει).

§7ΤΙΝΕΣ. «Καὶ παραγραφάς»;

§8ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ παραγραφὰς δὲν εἶναι ἀναγκαῖον, διότι οὐδεὶς ἠμπορεῖ νὰ ἐμποδίσῃ ἂν δὲν δυνηθῶ νὰ ἐνεργήσω πράξεις νομίμους, νὰ ἀποδείξω τὸ ἀδύνατον.

§9ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου Ῥάλλη δὲν ἔχω ἀντίῤῥησιν, ἀλλὰ δὲν εἶναι μοὶ φαίνεται καλῶς διατετυπωμένη, διότι ἡ πρότασις αὕτη λέγει «ἐπίσης ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἀναστείλῃ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ χρόνον τὰς..... προθεσμίας». Δὲν πρόκειται νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ἀναστολὴ τῶν προθεσμιῶν· ὁ νόμος νὰ τὸ διατάξῃ.

§10ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπειδὴ ἀπὸ τοῦδε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προβῶμεν εἰς ἀναστολὴν...

§11ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε νὰ γείνῃ διὰ διατάγματος.

§12ΡΑΛΛΗΣ. Δι’ αὐτὸ λέγω «κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον».

§13ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχετε δίκαιον.

§14ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἤθελον ὑποβάλει μίαν παρατήρησιν, ὅτι ὡρισμένως νὰ ἀναβάλωμεν τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς, διότι ἡ ἀβεβαιότης, εἰς ἣν θὰ εὑρισκώμεθα, δύναται νὰ ᾖναι ἐπιβλαβής· ἐνῷ ἐὰν ᾖναι γνωστὸν, ὅτι ἀναβάλλονται εἰς ὡρισμένην ἐποχὴν, κατ’ αὐτὸ τὸ διάστημα δύνανται καὶ οἱ ἐκλογεῖς καὶ οἱ θέλοντες νὰ ἐκλεχθῶσι νὰ εὑρίσκωνται εἰς περισσοτέραν ἀσφάλειαν. Βεβαίως ἀπέναντι τῶν σημερινῶν περιστάσεων, εἰς ἃς εὑρισκόμεθα, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ προΐδῃ τις, ἐὰν πρὸ τοῦ Μαΐου θὰ εὑρισκώμεθα εἰς θέσιν νὰ κάμωμεν ἐκλογὰς, ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ὁ κ. ὑπουργὸς δύναται νὰ προσδιορίσῃ μίαν ἐποχὴν μακρυτέραν ὡρισμένην ἐντὸς τῆς ὁποίας αἱ ἐκλογαὶ νὰ ἐνεργηθῶσι.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν.

§16Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Ὅ,τι εἶπεν ὁ κ. Ῥικάκης εἶναι ἀδύνατον νὰ τὸ γνωρίζῃ ἡ Κυβέρνησις, διότι εἶναι ἀδύνατον νὰ γινώσκωμεν πότε θέλουν ἐκλείψει ἐκ τῆς Ἑλλάδος αἱ ἔκτακτοι περιστάσεις· ἑπομένως ὁποίαν ἐποχὴν καὶ ἂν προσδιορίσωμεν ὅπως ἐπρότεινεν ὁ κ. Ῥικάκης εἶναι ἀδύνατον νὰ ἤμεθα ἐντὸς τῆς ἀληθείας, καὶ διὰ τοῦτο εἶναι προτιμότερον νὰ μείνῃ εἰς τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν τῆς Κυβερνήσεως ὁ χρόνος, διότι εἶναι ἀδύνατον ἐν τῇ ἀβεβαιότητι, ἐν ᾗ διατελοῦμεν σήμερον, νὰ προσδιορίσωμεν τὴν ἐποχὴν καθ’ ἣν θέλουν ἐκλείψει αἱ ἔκτακτοι περιστάσεις.

§17ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ παραταθῇ ἡ προθεσμία ἐπὶ ἓν ἔτος· (θόρυβος).

§18Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Εἰς ἐκτάκτους περιστάσεις δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὁρίζωμεν τὰ τοιαῦτα.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ῥικάκης δὲν πιστεύω νὰ ἐπιμένῃ.

§20ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ ὑπέβαλον εἰς τὸν κ. πρωθυπουργὸν τὴν γνώμην μου διὰ νὰ ἴδω ἐὰν τὴν παραδέχεται.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται τὸ 1 ἄρθρον. Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ὡσαύτως ἔχομεν ὡς βʹ. ἄρθρον «ἐπίσης ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν ν’ ἀναστείλῃ κατὰ τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ χρόνον τὰς ..... προθεσμίας...

§22ΤΙΝΕΣ. «Καὶ παραγραφάς».

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι.....

§24ΤΙΝΕΣ. Νὰ λείψῃ τὸ «καὶ χρόνον».

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι λοιπὸν τὸ 2 ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ψηφοφορεῖται τὸ σύνολον· οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἔχομεν ἤδη τὸ ἕτερον νομοσχέδιον «ἄρθρον μόνον. Ἐπιτρέπεται εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ παραχωρήσῃ εἰς τὴν ἑταιρίαν Λόϋδ, ὡς καὶ εἰς πᾶσαν ἄλλην ξένην ἑταιρίαν τὴν ἄδειαν τῆς ἐκτελέσεως ἀκτοπλοΐας μεταξὺ τῶν λιμένων τῆς Ἑλλάδος εἰς οὓς καταπλέουσιν ἤδη τὰ ἀτμόπλοια αὐτῆς ἢ καὶ μεταξὺ ἄλλων λιμένων μέχρι τῆς ἐπαναλήψεως τῆς τακτικῆς συγκοινωνίας παρὰ τῶν ἀτμοπλοίων τῆς Ἑλληνικῆς ἀτμοπλοΐας.» Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον. Ἤδη ἔχομεν εἰς γʹ. συζήτησιν τὸ περὶ προσωρινῶν στρατιωτικῶν μέτρων. (Γίνεται παραδεκτὸν εἰς γʹ. καὶ τελευταίαν συζήτησιν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ νὰ λάβωμεν ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν καὶ νὰ στείλωμεν αὐτὸ πρὸς κύρωσιν;

§26ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἤδη ἔχομεν ἐπίσης τὴν γʹ. συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ βαθμοῦ τοῦ προέδρου τοῦ ἀναθεωρητικοῦ δικαστηρίου. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς γʹ. καὶ τελευταίαν συζήτησιν). Ἐπίσης ἔχομεν εἰς γʹ. συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τῆς μετὰ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης συμβάσεως περὶ δανείου 10,000,000 δραχμῶν. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς γʹ. καὶ τελευταίαν συζήτησιν μετὰ τοῦ προσθέτου δευτέρου ἄρθρου). Ἔχομεν ἐπίσης εἰς γʹ. συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως τοῦ ἀπὸ 21 Ὀκτωβρίου π. ε. Βασιλικοῦ διατάγματος. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως κατ’ ἀρχήν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς γʹ. καὶ τελευταίαν συζήτησιν). Ἔχομεν εἰς βʹ. συζήτησιν τὸ περὶ διορισμοῦ δικαστικοῦ κλητῆρος εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν. (Ἀναγνώσκεται καὶ γίνεται παραδεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς βʹ. συζήτησιν). Ἔχομεν τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ πληρωμῆς συντάξεων τοῦ 1876. (Ἀναγνώσκεται καὶ γίνεται παραδεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς ά. συζήτησιν). Αὔριον, κύριοι, θὰ ἔχωμεν τὸν νόμον περὶ ἐξόδων. Περιμείνατε ὀλίγον νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς συνεδριάσεως καὶ ἐπικυροῦνται). Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 4 παρὰ 10|60).