1877.12.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 40

τῆς 22 Δεκεμβρίου 1877.

(Πέμπτη.)

Ὥρα 2½ μ. μ.

Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἶναι ἡ συζήτησις τῶν νομοσχεδίων κατὰ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ὁ κ. Λομβάρδος ἔχει τὸν λόγον.

§2ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κύριοι, ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου τοῦ κ. Κολυβᾶ περὶ ἐνοικιάσεως δημοτικῶν γηπέδων πρὸς ἀνίδρυσιν βιομηχανικοῦ καταστήματος. Ἤθελα παρακαλέσει, ἐὰν ᾖναι δυνατὸν, νὰ γείνῃ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ, διότι πρόκειται περὶ βιομηχανικῆς ἐπιχειρήσεως, διὰ τὴν ὁποίαν θέλουν κατατεθῆ πλέον τῶν 300 χιλιάδων δραχμῶν· ὥστε πρέπει νὰ ἠξεύρῃ ὁ ἄνθρωπος αὐτὸς τί νὰ κάμῃ. Εἶναι ἐπαρχιακὴ ἀνάγκη. Ἰδοὺ τὸ νομοσχέδιον (τὸ ἀναγινώσκει). Πρώτη ἀνάγνωσις εἶναι, ἐτυπώθη, διενεμήθη καὶ ἐστάλη εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§3ΤΙΝΕΣ. Ἐρωτήσατε, κύριε πρόεδρε.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν;

§5ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.

§6ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Λομβάρδος ζητεῖ τὴν μεταβολὴν τῆς ἡμερησίας διατάξεως· ὥστε πρέπει νὰ ἴδωμεν ἂν ᾖναι 10 ἄλλοι οἵτινες τὸ παραδέχονται.

§7ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὑποθέτω, ὅτι θὰ ᾖναι ὑπὲρ τῆς ἀναγνώσεως πλέον τῶν 10 (ἐγείρονται 11).

§8ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, οἱ 10 ἠγέρθησαν, διὰ νὰ συζητηθῇ ἡ πρότασις· ἂς παρέλθῃ ἐπὶ τὸ βῆμα ὁ κ. Λομβάρδος, ἵνα μᾶς εἴπῃ τοὺς λόγους τοῦ κατεπείγοντος.

§9ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω νὰ καταγίνῃ εἰς συζήτησιν ἡ Βουλὴ δι’ αὐτό. Πρώτη ἀνάγνωσις εἶναι (θόρυβος).

§10ΜΙΛΗΣΗΣ. Λοιπὸν ἐρωτήσατε τὴν Βουλὴν, κύριε Πρόεδρε.

§11ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Αὐτὴ εἶναι περιουσία τοῦ δήμου.

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ προβῶμεν εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν, νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί).

§13ΤΙΝΕΣ. Παρεδέχθη.

§14ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι.

§15ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. Ἀναγινώσκει τὸ νομοσχέδιον.

§16ΜΙΛΗΣΗΣ. Πρὸς τί ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον; δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασις. Ζητοῦμεν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν.

§17ΡΑΛΛΗΣ. Διὰ νὰ ζητήσητε ὀνομαστικὴν κλῆσιν, ἀπαιτεῖται νὰ ἦσθε 15.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον παρεδέχθη, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν πρώτην ἀνάγνωσιν.

§19ΛΑΠΑΣ. Ἡμεῖς λέγομεν, κύριε πρόεδρε, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν, ἄλλοι λέγουν ὄχι. Κάμετε ὅ,τι θέλετε.

§20ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἂς μείνῃ δι’ αὔριον ἡ πρώτη ἀνάγνωσις.

§21Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὰ φορολογικὰ, κύριε πρόεδρε· ὅλα τὰ ἄλλα πρέπει νὰ ὑπάγουν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν. Θὰ ἦμαι τώρα ὑπὲρ τοῦ Κανονισμοῦ.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὸ μικροῦ, κύριοι, ὁ κ. Λομβάρδος ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσιν, ἠρώτησα τὴν Βουλὴν, καὶ ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισεν. Ἐπειδὴ δὲ ἐγένετο ἔνστασις, ὁ κ. Λομβάρδος λέγει νὰ ἀναβληθῇ σήμερον· ἂν ἐγκρίνῃ ἡ Βουλὴ, τώρα ἢ αὔριον νὰ συζητηθῇ εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν....

§23ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ συζητηθῇ σήμερον εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, τὸ δὲ προεδρεῖον ἀπήγγειλεν ὅ,τι ἀπεφάσισεν ἡ Βουλή.

§24ΜΙΛΗΣΗΣ. Μὴ ἐπιμένετε, ἡ Βουλὴ δὲν ἀπεφάσισεν.

§25ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ χρονοτριβῶμεν, ἂς μείνῃ δι’ αὔριον.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴτε ἀπεφάσισεν, εἴτε μὴ, εἴπατε, κύριε Λομβάρδε, ὅτι παραδέχεσθε ἵνα μείνῃ δι’ αὔριον.

§27ΡΑΛΛΗΣ. Ἂς σηκωθοῦν 15.

§28Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἂν ἀπεφάνθη τὸ προεδρεῖον, πρέπει νὰ ζητήσουν τὴν ὀνομαστικὴν κλῆσιν 15.

§29ΖΩΧΙΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ Κυβέρνησις ἐζήτησε χθὲς τὴν πίστωσιν τοῦ δωδεκατημορίου, γνωρίζετε δὲ ὅτι εἶναι ἀμφίβολον ἂν αὔριον θὰ ὑπάρχῃ συνεδρίασις. Μὴ παίζωμεν μὲ αὐτά. Ἡ Κυβέρνησις εἶπεν ὅτι ἀπὸ τῆς 1ης Ἰανουαρίου δὲν φορολογεῖ· τὸ νομοσχέδιον τοῦ κυρίου Λομβάρδου ἠμπορεῖ νὰ ἦναι ἱερὸν καὶ ἅγιον, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖ νὰ παρεντεθῇ μεταξὺ αὐτῶν τῶν νομοσχεδίων.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὴν κρίσιν μου, εἶναι λελυμένον τὸ ζήτημα. Ἐὰν ἡ Βουλὴ θέλῃ, νὰ ἀναγνωσθῇ αὔριον τὸ νομοσχέδιον. Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἔλθῃ αὔριον εἰς πρώτην συζήτησιν, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί).

§31ΤΙΝΕΣ. Δὲν παρεδέχθη.

§32ΕΤΕΡΟΙ. Παρεδέχθη.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τί νὰ γείνῃ;

§34Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τί λέγει ἡ Κυβέρνησις, ἥτις ἀπαιτεῖ νὰ ψηφισθῶσι τὰ νομοσχέδιά της;

§35ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νὰ ψηφισθοῦν τὰ νομοσχέδια τὰ φορολογικά.

§36Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἴπατέ το, νὰ τὸ ἀκούσῃ ὁ κ. πρόεδρος.

§37ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ψηφίσωμεν τὸ ἀντίθετον· οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν συζήτησιν διὰ τὴν αὔριον, νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται ὀλίγοι).

§38ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Αὔριον ἀποφασίζομεν περὶ αὐτοῦ, κύριε πρόεδρε.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀποφασίζομεν αὔριον.

§40ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ παροῦσα Βουλὴ, ὅταν ἦλθεν, ἦλθε μὲ τὸν πέλεκυν εἰς τὰς χεῖρας νὰ κόψῃ καὶ ὑπουργοὺς καὶ Δεσποτάδες. Βλέπετε, ὅτι εἰς τὴν Ἑπτάνησον καὶ εἰς ἄλλα μέρη δὲν δέχονται τοὺς ἐπισκόπους εἰς τὰς ἐκκλησίας. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ὑπέβαλε νομοσχέδιον περὶ τροποποιήσεως τοῦ 6 ἄρθρου (θόρυβος μέγας)· ὅλα ψεύτικα λοιπὸν εἶναι αὐτὰ τὰ ὁποῖα κάμνετε, καὶ τίποτε ἄλλο.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ συμβάσεως μεταξὺ Ἑλλάδος καὶ Γαλλίας. (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται παραδεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς τρίτην καὶ τελευταίαν συζήτησιν.) Δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ πιστώσεως διὰ τὴν πληρωμὴν τῶν ἐξόδων τοῦ μηνὸς Ἰανουαρίου τοῦ 1878 (Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον εἰς δευτέραν συζήτησιν). Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς καὶ τῶν ζώων κατὰ τὸ ἔτος 1878. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§42ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 2.

§44ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὸ δεύτερον ἄρθρον καταργεῖ διαφόρους ὑφισταμένους φόρους. Ἐκ τῶν καταργουμένων φόρων, ὁ ἐπὶ τοῦ βάμβακος διήγειρε πολλὰς ἀντιῤῥήσεις ἐκτὸς τῆς Βουλῆς· οἱ ἱδρυταὶ τῶν ἐγχωρίων καταστημάτων τῆς νηματουργίας ἔκαμον τὴν παρατήρησιν, ὅτι ἡ κατάργησις τοῦ ἐγγείου φόρου θέλει φέρει τὰ καταστήματα αὐτὰ εἰς μεγάλην στενοχωρίαν καὶ θέλει τὰ ἀναγκάσει νὰ σταματήσουν τὰς ἀγοράς των· ἐξ ἄλλου μέρους ἡ ἐμπορικὴ τάξις, μαθοῦσα τὴν διαμαρτύρησιν τῶν καταστημάτων, διεμαρτυρήθη καὶ αὐτὴ κατὰ τῆς ἀξιώσεως αὐτῶν, καὶ τοιουτοτρόπως ἡ Κυβέρνησις εὑρίσκεται μεταξὺ τῶν δύω ἀντιθέτων συμφερόντων. Σκεφθεῖσα ἡ Κυβέρνησις, ὅτι ἕνεκα τῆς καταστάσεως τῶν συναλλαγῶν καὶ ἐπειδὴ ἡ κατάργησις τοῦ φόρου τοῦ βάμβακος ἐπέρχεται αἴφνης, χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ὁ ἀπαιτούμενος χρόνος ὅπως προμηθεύσωσι καὶ ἀποκτήσωσι κατάλληλα καταστήματα διὰ τὴν προμήθειαν οἱ καταστηματάρχαι, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἡ Κυβέρνησις ἀπεφάσισε νὰ μὴ ἐπέλθῃ κατὰ τὸ ἔτος 1878 ἡ κατάργησις. Βεβαίως, ἂν θὰ ὑπάρχῃ τὸ αὐτὸ πνεῦμα εἰς τὴν Κυβέρνησιν κατὰ τὸ 1879, θὰ καταργηθῇ ὁ φόρος οὗτος, καὶ αὐτὴ ἡ ἐκ τοῦ νόμου διαγραφὴ θεωρεῖται, κατὰ τὴν ἰδικήν μας γνώμην, ὡς διαγραφὴ προσωρινὴ, ἡ ὁποία θέλει χρησιμεύσει εἰς τὰ καταστήματα, ὅπως κάμουν τὰς προβλέψεις των.

§45ΤΙΝΕΣ. Νὰ σημειωθῇ αὐτὸ εἰς τὰ πρακτικά.

§46ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ὡς δήλωσις τοῦ ὑπουργοῦ. Δὲν ἔχω τίποτε ἄλλο νὰ προσθέσω παρὰ ὅτι πρέπει νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ, ὅτι ἡ διαγραφὴ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2 εἶναι διαγραφὴ προσωρινὴ, δηλ. τὸ πνεῦμα τῆς Κυβερνήσεως εἶναι ὅτι κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος πρέπει νὰ καταργηθῇ· ἀλλ’ αὐτὸ πρέπει νὰ σημειωθῇ ὡς γνώμη τοῦ ὑπουργοῦ, οὐχὶ ὡς ἀπόφασις τῆς Βουλῆς.

§47ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ θελήσωμεν νὰ καταστήσωμεν τὴν γεωργίαν φόρου ὑποτελῆ εἰς τὰ νηματουργεῖα· ἀλλ’ ὅπως κατωρθωθῇ αὐτὸ τὸ καλὸν διὰ τῆς καταργήσεως τοῦ ἐγγείου φόρου, πρέπει νὰ καταργηθῇ καὶ τὸ τέλος τῆς εἰσαγωγῆς, ὥστε νὰ δυνηθῇ νὰ εἰσαχθῇ ἔξωθεν βάμβαξ.

§48ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ κατάργησις τοῦ τέλους τῆς εἰσαγωγῆς δὲν εἶναι ἀντικείμενον τοῦ παρόντος νόμου.

§49ΡΑΛΛΗΣ. Ἐπειδὴ ἐδώκατε ἀφορμὴν, ἔκαμα αὐτὴν τὴν παρατήρησιν.

§50ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πιστεύω ὅτι, ὅταν γείνῃ ἡ κατάργησις τοῦ ἐγγείου φόρου τοῦ βάμβακος, θὰ γείνῃ κατάργησις καὶ τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους· ἀλλ’ ἀντικείμενον τοῦ παρόντος νόμου δὲν εἶναι τοῦτο. Φρονῶ ὅμως ἤδη, ὅτι τὰ δύο συμφέροντα τὰ ὁποῖα ἦλθον εἰς ἀντίκρουσιν δὲν δύνανται νὰ συμβιβασθῶσιν εἰμὴ διὰ τῆς καταργήσεως καὶ τῶν δύο φόρων· ἀλλ’ ἐπειδὴ ἐνταῦθα πρόκειται περὶ τοῦ ἐπετείου φορολογικοῦ νόμου, λέγω ὅτι ἡ ἀναβολὴ τῆς καταργήσεως εἶναι προσωρινή.

§51ΦΙΛΗΜΩΝ. Νομίζω, ὅτι, ὅταν ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἔκαμεν εἰσήγησιν ἐπὶ τοῦ φόρου τούτου, ὡμίλησε περὶ τῶν κλωστηρίων καὶ ἀνεγνώρισε τὴν ἀνάγκην, ὅτι πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἡ Κυβέρνησις ἐπίκουρος τῶν καταστημάτων, ἐκ τῶν ὁποίων τὰ ὠφελήματα εἶναι παντοῖα. Νομίζω δὲ, ὅτι τότε ὁ κύριος ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι θέλει δεχθῆ τὸ σύστημα τῆς ἐλευθέρας εἰσαγωγῆς τοῦ βάμβακος τοῦ ἐξωτερικοῦ, καὶ διὰ τοῦτο ἐπιθυμῶ νὰ ἐξηγηθῇ ἐπ’ αὐτοῦ.

§52ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τῷ ὄντι, ὅταν εἰσήγαγον τὸν νόμον, ἢ μᾶλλον ὅταν ὡμίλησα περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, τότε εἶπον, ὅτι νομίζω ὅτι πρέπει νὰ καταργηθῇ τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος, ἀλλ’ ὡς συνέπεια τῆς καταργήσεως τοῦ ἐγγείου φόρου· ἑπομένως μὴ καταργουμένου αὐτοῦ, δὲν πρέπει νὰ καταργηθῇ καὶ τὸ τέλος. Τῷ ὄντι φρονοῦσιν, ὅτι εἰς τὴν Ἑλλάδα ἠμποροῦν νὰ προμηθευθοῦν τὰ καταστήματα βάμβακα ἀρκετὰ εὐθηνὸν, ἐὰν κατορθώσουν νὰ συστήσουν σχέσεις μὲ τοὺς τόπους τοὺς πολὺ μεμακρυσμένους, ὅπως εἶναι αἱ Ἰνδίαι· τότε ἡ κατάργησις θὰ ἦναι πολὺ συμφέρουσα εἰς αὐτοὺς καὶ θέλει ἀναπτύξει τὴν βιομηχανίαν των, διότι θὰ ἀγοράζωσι βάμβακα ὑπὸ ὅρους πολὺ συμφερωτέρους. Ἀλλ’ ἀφοῦ ὁ ἔγγειος φόρος διατηρεῖται καὶ εἶναι ἀρκετὰ βαρὺς, διότι εἶναι 8 δραχμαὶ τὸν στατῆρα, νομίζω ὅτι θὰ ἦναι ἄδικον καὶ ὅλως ἀπρονόητος πρᾶξις, ἂν ἦναι συγχωρημένη ἡ ἔκφρασις, νὰ καταργήσωμεν τὸν δασμὸν ἀφ’ ἑνὸς, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως νὰ διατηρήσωμεν τὴν φορολογίαν αὐτήν. Τὰ δύω συμφέροντα πρέπει νὰ διατηρηθῶσιν ἐν ἁρμονίᾳ, ἀλλὰ δὲν διάκεινται ἐν ἁρμονείᾳ, ὅταν καταργῶμεν τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος, διατηροῦμεν δὲ τὸ ἐξαγωγικόν.

§53ΦΙΛΗΜΩΝ. Δὲν νομίζετε, ὅτι ἐρχόμεθα εἰς συμβιβασμὸν ἂν καταργηθῇ ἐφέτος κατὰ τὸ ἥμισυ τὸ ἐξαγωγικὸν τέλος; καὶ τοῦτο πάλιν ὡς δοκιμὴ δι’ ἕν ἔτος, καὶ μετὰ τὸ τέλος τοῦ ἔτους νὰ καταργηθῇ ὁλόκληρος.

§54ΛΑΠΑΣ. Κύριοι, καθὼς γνωρίζετε, καὶ ἐγὼ ἔχω κλωστήριον πρὸ πολλῶν ἐτῶν, καὶ ἔχω τὸ αὐτὸ συμφέρον τοῦ νὰ καταργηθῇ καὶ τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος ἐπὶ τοῦ βάμβακος. Ἀλλὰ γενικώτερον συμφέρον μὲ ἀναγκάζει νὰ ἦμαι ἐναντίος, καὶ πρώτην φορὰν παρουσιάζεται βεβαίως ἄνθρωπος νὰ σᾶς ὁμιλήσῃ ἐναντίον τοῦ συμφέροντός του. Βεβαιωθῆτε ὅτι, ἂν δὲν ὑποστηρίξωμεν τὰς ἐπαρχίας αἱ ὁποῖαι ὁπωσδήποτε καλλιεργοῦν τὸν βάμβακα, πιστεύσατε ὅτι θὰ ζημιώσητε καὶ τὸ δημόσιον καὶ ὅλους αὐτοὺς τοὺς γεωργοὺς, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀπολαμβάνουν ἐκ τῆς καλλιεργείας αὐτῆς, ἀλλὰ μᾶλλον ζημιοῦνται. Δὲν ἔχομεν πολλὰς ἐπαρχίας αἱ ὁποῖαι καλλιεργοῦν τὸν βάμβακα; εἶναι ἡ Φθιῶτις, ἡ Λεβαδεία, ἡ Λοκρὶς, τὸ Ἄργος, ἡ Ἠλεία, καὶ ἐν μέρει τὸ Μεσολόγγιον. Σᾶς εἶπον προηγουμένως ὅτι ἐγὼ ὁμιλῶ ἐναντίον τοῦ συμφέροντός μου, διότι, ἂν παραδείγματος χάριν, εὕρω τὸ βαμβάκι εὐθηνότερον νὰ τὸ ἀγοράσω, θὰ ἔχω περισσοτέραν ἀπολαυὴν· ἀλλ’ ἂν θελήσητε νὰ καταργήσητε τὸν φόρον τοῦ ἔξωθεν εἰσαγομένου βάμβακος, βεβαιωθῆτε ὅτι θὰ καταστρέψητε αὐτὰς τὰς ἐπαρχίας. Τώρα ἡμεῖς ἂς λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ κλωστήρια, τὰ ὁποῖα ὑπάρχουν, καὶ τὰ ὑφαντήρια· ἂν δὲν ἐπαρκῇ δι’ αὐτὰ τὸ βαμβάκι τὸ ὁποῖον ἐξάγει ὁ τόπος, τότε δὲν εἶναι βλαβερόν νὰ καταργηθῇ τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος· ἀλλὰ βεβαιωθῆτε, κύριοι, ὅτι μὲ τὸ βαμβάκι τὸ ὁποῖον κάμνει ὁ τόπος μας δύνανται ὄχι μόνον νὰ οἰκονομηθῶσιν ὅλα αὐτὰ τὰ κλωστήρια καὶ ὑφαντήρια, ἀλλὰ καὶ περισσεύει ἀκόμη. Διὰ τί λοιπὸν νὰ ἐξάγεται τὸ χρηματικὸν ἀπὸ τὸν τόπον μας καὶ νὰ πηγαίνῃ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν, εἰς τὴν Ἀφρικὴν, εἰς τὴν Ἀλεξάνδρειαν, καὶ εἰς ἄλλα μέρη τῆς Τουρκίας; Τοῦτο βεβαίως θὰ ἦναι ἐναντίον τοῦ συμφέροντος καὶ τοῦ τόπου καὶ τοῦ δημοσίου. Φαντασθῆτε ὅτι ἕνας ὁ ὁποῖος θὰ καλλιεργήσῃ 10 στρέμματα βαμβάκι, ἂν δὲν τοῦ μένῃ μία μικρὰ ὠφέλεια, εἶναι ἠναγκασμένος νὰ παύσῃ ἀπὸ τοῦ νὰ καλλιεργῇ τὸν βάμβακα. Ἐγὼ θέλω τρία τέσσαρα ἀλέτρια νὰ καλλιεργήσω τὸ χωράφι, θέλω δύω τρία σκαλίσματα, θέλω ἀνθρώπους νὰ συνάξω τὸν βάμβακα, ἂν δὲ καὶ ὁ καιρὸς δὲν ὑπάγῃ εὐνοϊκὸς, χάνω ὅλα τὰ ἔξοδα τὰ ὁποῖα ἔκαμα. Λοιπὸν νὰ φροντίσωμεν διὰ τὰ συμφέροντα τοῦ τόπου καὶ τοῦ δημοσίου, καὶ ὄχι νὰ σκεφθῶμεν ποῖον εἶναι τὸ συμφέρον τοῦ Ῥετσίνα ἢ τοῦ Λάππα καὶ λοιπῶν, οἱ ὁποῖοι ἔχουν κλωστήριον. Σᾶς παρατηρῶ ἀκόμη καὶ τὸ ἑξῆς· κάμετε λογαριασμὸν πόσο βαμβάκι θέλει ἡ ἐντοπία κατανάλωσις, καὶ θὰ ἰδῆτε ὅτι τὸ ποσὸν τοῦ βάμβακος, τὸ ὁποῖον παράγει ὁ τόπος, ὄχι μόνον εἶναι ἀρκετὸν διὰ τὴν ἐγχώριον βιομηχανίαν, ἀλλὰ καὶ περισεύει καὶ ἐξάγεται καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικόν· προσέξατε ἑπομένως μὴ καταστρέψητε τὴν γεωργίαν, καταργοῦντες τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος τοῦ βάμβακος. Ὁ κ. ὑπουργὸς βεβαίως εἶναι εἰς θέσιν νὰ ἐκτιμήσῃ ἀμφοτέρων τῶν μερῶν τὰ συμφέροντα καὶ νὰ ἐκτιμήσῃ τοὺς λόγους μου, καὶ ἢ νὰ καταργήσῃ ἀμφοτέρους, τῆς εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς, ἢ νὰ ἀφήσῃ τὰ πράγματα ὅπως ἔχουσι.

§55ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ ἐμὲ, κύριε πρόεδρε, κάλλιστα ἔπραξεν ἡ Κυβέρνησις, ἀρνηθεῖσα τὴν προταθεῖσαν καινοτομίαν τὸ καθεστὼς εἶναι προτιμότερον, καὶ μάλιστα εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις, ὅτε ἐπιφέρομεν καινοτομίας εἰς τὰ φορολογικὰ, δύναται νὰ συνταράξῃ καὶ παραβλάψῃ τὰ συμφέροντα τοῦ Κράτους. Ἀλλ’ ἂν πρόκηται νὰ προνοήσωμεν ὑπὲρ τῶν βιομηχανικῶν καταστημάτων, νομίζω ὅτι ἐπὶ τοῦ παρόντος, ἐμμένοντες εἰς τὸν φορολογικὸν νόμον ὡς ἐτροποποιήθη ἐσχάτως, καλὸν εἶναι νὰ παρακαλέσωμεν τὸν ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ σκεφθῇ βραδύτερον, ἂν ᾖναι δυνατὸν, ὡς πρὸς τὸν βάμβακα τὸν ἔξωθεν εἰσαχθησόμενον, ἂν ᾖναι δυνατὸν νὰ εἰσαγάγῃ τὸ σύστημα τὸ εἰσαχθὲν εἰς τὰ σιτηρὰ τὰ ἔξωθεν εἰσαγόμενα καὶ ἁλωνιζόμενα, ἢ μεταποιούμενα εἰς ἄλευρα εἰς τὸν Πειραιᾶ ἢ ἄλλας ἐπαρχίας· διότι οὕτω θέλομεν κατορθώσει νὰ δώσωμεν ἐργασίαν εἰς τὰ βιομηχανικὰ καταστήματα. Νομίζω ὅμως, ὅτι αὐτὸ δὲν εἶναι τοῦ παρόντος καιροῦ.

§56ΖΩΧΙΟΣ. Θέλετε νὰ κάμητε γάμον, ἀλλὰ δὲν ἐρωτᾶτε καὶ τὸν κελλάρην. Βέβαια ὅμως πρέπει νὰ ἐρωτήσητε καὶ αὐτὸν, διότι ἂν δὲν ἔχῃ νὰ παρουσιάσῃ τι εἰς τοὺς γάμους, εἶναι περιττὸν νὰ κάμητε γάμους. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν πλέει μὲ οὔριον ἄνεμον, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἀκόμη δὲν ἀπεφάνθη. Ἐγὼ δὲ δὲν πιστεύω ὅτι ὁ ἄνεμος εἶναι οὔριος, διότι ὁ ὑπουργὸς σοφῶς ποιῶν εἶπεν· Ἄν. Ὅταν δὲ παρεντίθηται τὸ Ἄν, ἐννοεῖται ὅτι ὅλα τὰ κατόπιν δὲν εἶναι ἀσφαλῆ. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὁ προϋπολογισμός μας ἐν καλῇ καταστάσει· εἶπε δὲ ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὅτι, ἂν εἰσπράξωμεν χρήματα, προτιθέμεθα δι’ ἔργων πολλά. Νομίζω ὅμως ὅτι πρέπει νὰ παύσῃ πρὸ πάντων ἡ καταναγκαστικὴ κυκλοφορία τῶν γραμματίων τῶν τραπεζῶν, καὶ αὐτὸ θὰ ᾖναι αὔριον τὸ κύριον ζήτημα τὸ Ἑλληνικὸν, καὶ ὄχι τὸ περὶ βιομηχανίας καὶ φασολίων. Αὐτὸ πραγματικῶς εἶναι τὸ μεγάλο φασοῦλι.

§57ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί σχέσιν ἔχουν αὐτά;

§58ΖΩΧΙΟΣ. Πρόκειται νὰ ἐλαττώσητε φόρους.

§59ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κατὰ τὴν ἰδέαν σας.

§60ΖΩΧΙΟΣ. Κατὰ τὴν ἰδέαν μου! Δὲν πρέπει νὰ ἐλαττώσωμεν τοὺς φόρους, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, διότι αὔριον οὐδεὶς ὑπουργὸς δὲν θὰ τολμήσῃ νὰ τοὺς ἐπαναφέρῃ. Καταλαμβάνετε; Ἰδοὺ ποῦ κεῖται ἡ δυσκολία. Σήμερον δὲ ἔχομεν τὴν Οἰκουμενικὴν Κυβέρνησιν ἡ ὁποία εἶναι ἰσχυρὰ, αὔριον ὅμως, ἐὰν μείνῃ ὁ κύριος Τρικούπης ἀπ’ ἔξω καὶ ἀναδειχθῇ ὁ Ζωχιὸς ὑπουργὸς, μὲ ἀφίνει νὰ προσθέσω φόρον; Ἔχομεν δὲ καὶ τὸν μέγαν ἐφιάλτην, ὅστις ἐπικάθηται ἐπὶ τοῦ στήθους ἡμῶν, ἕνεκα τῶν περιστάσεων. Ποῖος δὲ εἶναι αὐτὸς ὁ ἐφιάλτης; Τὸ χαρτονόμισμα, τὸ ὁποῖον προσπαθοῦν ὅλα τὰ ἔθνη νὰ τὸ καταργήσουν, ἡμεῖς δὲ δὲν θὰ δυνηθῶμεν νὰ τὸ ἀποσείσωμεν οὔτε μετὰ ἑκατὸν ἔτη. Ὁ Θεὸς μόνον μίαν φορὰν ἤνοιξε τοὺς καταῤῥάκτας τοῦ οὐρανοῦ, καὶ ἔβρεξε πολύ. Ἀλλὰ πῶς βρέχει συνήθως; ψιχαλίζει, ὅλαι δὲ αὐταὶ αἱ μικραὶ ψιχάλαι σχηματίζουν τὸν ποταμὸν τῶν Ἀμαζόνων. Λοιπὸν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ ἤμεθα φειδωλοί, ἕως οὗ ἴδωμεν τὴν κατάστασιν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Πρὶν ἴδητε αὐτὴν, νομίζω ὅτι δὲν πρέπει νὰ σπεύσωμεν. Σᾶς λέγω δὲ καὶ τοῦτο· εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ εἴπομεν κατ’ αὐτάς· Τί βασανίζομεν τὸν ἑαυτόν μας, ἐξελέγχοντες τὸν προϋπολογισμόν; Ἂς τὸν δώσωμεν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως ἔχει. Εἴπομεν πρὸς τούτοις· Ἂς τὸν κρατήσωμεν νὰ τὸν ἐξελέγξωμεν, ἴσως παρακινηθῶσιν οἱ ὑπουργοὶ καὶ φανοῦν φειδωλότεροι. Ἂν ὅμως σεῖς λύσητε τὸν δημόσιον σάκκον καθὼς λύουν οἱ ἐρωτόληπτοι τὰ βαλάντιά των, τὰ ὁποῖα τὰ ἔχουν δεδεμένα μὲ πράσου φύλλον, τὸ ζήτημα μεταβάλλεται. Λοιπὸν μὴ σπεύδετε, περιμείνατε νὰ ἴδητε τὴν κατάστασιν τὴν οἰκονομικὴν τοῦ τόπου, ἡ ὁποία δὲν εἶναι εὐχάριστος, καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι ἡ κυκλοφορία χαρτίνου νομίσματος.

§61ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Πέρυσι, κύριοι, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου τὸ ὁποῖον εἶχεν ὑποβάλει ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν περὶ............. εἶχον ὑποβάλει καὶ ἐγὼ νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον ἐπιστρέφεται ὁ φόρος ὁ ληφθεὶς ἀπὸ τὰς πρώτας ὕλας αἱ ὁποῖαι ἔρχονται ἐνταῦθα, κατεργάζονται καὶ ἐξέρχονται πάλιν εἰς τὸ ἐξωτερικόν. Αὐτὴ ἡ ἀρχὴ εἶναι σύμφωνος ἐντελῶς μὲ τὰς ἀρχὰς τῆς πολιτικῆς οἰκονομίας· αἱ πρῶται ὕλαι αἱ ὁποῖαι εἰσέρχονται εἰς τὸ Κράτος διὰ νὰ κατεργασθῶσιν, ἵνα πάλιν ἐξέλθωσι, δὲν πρέπει νὰ πληρόνωσι φόρον. Διὰ τούτου καὶ οἱ βιομήχανοι ὠφελοῦνται καὶ οἱ ἐργάται τρέφονται, καὶ διὰ τοῦτο εἰς πολλὰ εἴδη διὰ βασιλικῶν διαταγμάτων καὶ διὰ νόμων ὡρίσθη οὕτως· π. χ. τὰ δέρματα, τὰ εἰσαγόμενα διὰ νὰ κατεργασθῶσι καὶ νὰ ἐξέλθωσι, δὲν πληρόνουσι φόρον, τὰ δίπυρα, τὰ ἄλευρα κτλ. Τὸ αὐτὸ πρέπει νὰ γείνῃ καὶ ὡς πρὸς τὸν βάμβακα, ὅταν εἰσάγηται διὰ νὰ κατεργασθῇ καὶ ἐξέλθῃ, διότι ἄλλως συναγωνισμὸς δὲν δύναται νὰ γείνῃ τῶν ἡμετέρων βιομηχανικῶν καταστημάτων πρὸς τὰ ἐξωτερικά.

§62ΛΑΠΑΣ. Ὁ φόρος διὰ τὰ νήματα εἰς τὴν ἐξαγωγὴν δὲν πληρόνεται; τὸ ἠξεύρεις;

§63ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὅπου ὑπάγῃ, θὰ πληρώσῃ φόρον εἰσαγωγικόν. Θὰ ἐξέλθῃ νὰ ὑπάγῃ εἰς τὸ ὀθωμανικὸν κράτος, θὰ πληρώσῃ φόρον κατὰ τὴν εἰσαγωγήν, ἑπομένως πληρόνει διπλοῦν φόρον ἐναντίον ὅλων τῶν ἀρχῶν· ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν πρόκειται. Σήμερον πρόκειται περὶ τοῦ φόρου τοῦ βιομηχάνου· ἔχομεν, κύριοι, εὐτυχῶς κλωστήρια, ὑφαντήρια· εἴδατε ὅτι ταῦτα ἀναφέρονται εἰς ὅλας τὰς ἐκθέσεις περὶ τῆς προόδου τῆς Ἑλλάδος, καὶ ὅμως ταῦτα γνωρίζετε πάντες, ὅτι πρὸ ὀλίγου χρόνου ἐσταμάτησαν ἐντελῶς.

§64ΛΑΠΑΣ. Νὰ σοῦ εἰπῶ διατί ἐσταμάτησαν; Ἐσταμάτησα καὶ ἐγώ· διότι ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ μία ἑταιρία μεταξὺ τῶν κλωστηρίων, διὰ νὰ λείψῃ ὁ συναγωνισμός.

§65ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὅταν ὑπάρχῃ συμφέρον, οὐδεὶς σταματᾷ τὰς ἐργασίας του· εὑρίσκοντο εἰς δυσχερείας, ἕνεκα τῶν μεγάλων τελῶν, διότι μόνος ὁ βάμβαξ ὁ ἐγχώριος δὲν ἀρκεῖ, ὁ δὲ εἰσαγόμενος ἔξωθεν εἶπον ὅτι ὑποβάλλεται εἰς διπλῆν φορολογίαν, καὶ διὰ τοῦτο ἐδυσκολεύοντο οἱ βιομήχανοι νὰ ἀγοράζωσι βάμβακα, πληρόνοντες τὸν φόρον τῆς εἰσαγωγῆς· ἀλλὰ σᾶς εἶπον ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Βλέπομεν ὅτι τὰ καταστήματα αὐτὰ ὑποφέρουν, καὶ ἂν θελήσητε νὰ καταργήσητε τὸν φόρον τοῦ βάμβακος κατὰ τὴν ἐξαγωγήν, τίποτε ἄλλο δὲν θὰ πράξητε παρὰ νὰ φέρητε τὸν ὄλεθρον 2,500 τοὐλάχιστον ἐργατῶν οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς τὰ καταστήματα ἐκεῖνα· θὰ καταστρέψητε τὴν βιομηχανίαν τὴν Ἑλληνικὴν, διὰ τὴν ὁποίαν καυχώμεθα καὶ τὴν ὁποίαν δεικνύομεν εἰς τοὺς ξένους, καὶ μετὰ ταῦτα θὰ ἀναγκασθῆτε νὰ ἀγοράζητε τὰ νήματα καθὼς τὰ ἠγοράζατε πάντοτε· σήμερον τὰ καταστήματα ταῦτα δίδουσιν εἰς ὅλην τὴν Ἑλλάδα τὰ νήματα, μεθαύριον θὰ ἀγοράζητε ἀπὸ τὸ ἐξωτερικὸν καὶ θὰ πληρώνητε πολὺ περισσότερα. Ἀλλὰ νομίζω περιττὸν νὰ ὁμιλήσω περισσότερον μετὰ τὴν διαβεβαίωσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν. Ἐφέτος, ἕνεκα τῶν οἰκονομικῶν λόγων καὶ ἕνεκα τοῦ ἐκτάκτου τούτου μέτρου ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ ζημιωθῶσι πολλοὶ, θὰ παρακαλέσω ἐφέτος νὰ καταργηθῇ αὐτὴ ἡ διάταξις καὶ νὰ μείνωμεν εἰς τὰ κανονισμένα· θὰ παρακαλέσω δὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν, ὅπως σκεφθῇ ἐπὶ τῆς προτάσεως τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον πέρυσι καὶ τὴν ὁποίαν οἱ ἔντιμοι συνάδελφοί μου ἐπεκαλέσθησαν.

§66ΡΟΥΚΗΣ. Ὁ Κολιάτσος, ὁ Φιλήμων, ὁ Λάππας ὁμιλοῦν διὰ τὸ συμφέρον τῆς βιομηχανίας· ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ ὁμιλήσουν οἱ εἰδήμονες τί συμφέρει εἰς τὸν τόπον. Περιμένομεν νὰ φωτισθῶμεν ἀπὸ τοὺς εἰδήμονας.

§67ΦΙΛΗΜΩΝ. (Ὅρα παράρτημα Β.)

§68ΖΩΧΙΟΣ. Τρία ἐπὶ τοῦ προκειμένου συμφέροντα συγκρούονται, τὸ τῆς γεωργίας, τὸ τῆς βιομηχανίας, καὶ τὸ τοῦ δημοσίου. Ἐγὼ συντάσσομαι μετὰ τοῦ δημοσίου. Δὲν εἶναι ἀληθῆ ὅσα εἶπεν ὁ κ. Φιλήμων περὶ Ἀμερικῆς. Εἰς τὴν Ἀμερικὴν ὑπάρχουν φόροι βαρεῖς καὶ εἰσαγωγῆς καὶ ἐξαγωγῆς. Μᾶς εἶπεν, ὅτι εἰσάγονται κατ’ ἔτος εἰς τὴν Ἑλλάδα 2,000,000 ἐκ τῶν κλωστηρίων. Δὲν μᾶς δεικνύει, ποῦ εἶναι αὐτὰ τὰ χρήματα κρυμμένα;

§69ΦΙΛΗΜΩΝ. Εἰς τὴν εὐπορίαν καὶ εὐημερίαν τοῦ τόπου· αὐτὰ δὲν μετροῦνται.

§70ΖΩΧΙΟΣ. Ταύτην τὴν στιγμὴν ἐγὼ ἓν μόνον σκέπτομαι. Σκέπτομαι πῶς νὰ ἐμποδίσω τὴν ἐλάττωσιν τοῦ φόρου, διότι πᾶσα φόρου ἐλάττωσις σήμερον εἶναι ὀλεθρία. Ὁ κ. Λάππας ἐξετάζει τὸ ζήτημα ὑπὸ μίαν μόνον ἔποψιν, καὶ ἔχει δίκαιον. Ἐγὼ δὲν ἐμβαίνω εἰς αὐτὴν τὴν ἐξέτασιν, τοῦτο δὲ θέλω νὰ σᾶς ἐρωτήσω. Ἀφοῦ ὁμιλεῖτε περὶ θυσιῶν, αἱμάτων, καταστροφῶν, ποῦ εἶναι αἱ θυσίαι σας; Εἰς τὴν Γαλλίαν, προκειμένου λόγου περὶ τῆς πληρωμῆς τῶν πέντε δισεκατομμυρίων, οὐδεὶς ἐλάλησε περὶ ἐλαττώσεως φόρων, καὶ ἀπορῶ πῶς τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς παρούσης συνόδου, ἐπικειμένων τῶν ἑορτῶν, σεῖς παραιτεῖτε τὰ ἄλλα ζητήματα, τὰ μεγάλα καὶ σπουδαῖα, καὶ ὁμιλεῖτε περὶ ἐλαττώσεως φόρων, ἐνῷ δὲν γνωρίζετε εἰς ποίαν οἰκονομικὴν κατάστασιν εὑρίσκεται ὁ τόπος. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ὑπέβαλε προϋπολογισμὸν εἰς ὃν προσέθηκε καὶ παράρτημα καὶ οἰκονομικὴν ἔκθεσιν, ἐν ᾗ βλέπομεν, ὅτι τὸ ἔτος 1871 ἀφῆκεν ἔλλειμμα, ὡσαύτως δὲ τὰ ἔτη 1873, 1874, 1875 καὶ 1876. Τί κάθεσθε λοιπὸν καὶ συζητεῖτε περὶ βάμβακος; Προκειμένου δὲ λόγου περὶ ἐλλείμματος, ἀναφέρετε τὴν Εὐρώπην· αὐτὸ τίθεται ὡς πρῶτον καὶ κύριον ζήτημα. Ἡ Ἰταλία φορολογεῖται καὶ διὰ τὰ ἀλεστικὰ, διότι εὑρίσκεται οἰκονομικῶς εἰς κακὴν κατάστασιν· παρεδέχθη καὶ λαχεῖα δημόσια, διὰ νὰ κερδίζῃ κατ’ ἔτος 50 ἢ 60 ἑκατομμύρια δραχμῶν. Ὅταν τόπος τις εὑρίσκηται εἰς δύσκολον οἰκονομικὴν κατάστασιν, διὰ παντὸς τρόπου ζητεῖ νὰ αὐξήσῃ τὰ δημόσια αὐτοῦ εἰσοδήματα, διότι ὅταν τὰ δημόσια εἰσοδήματα ᾖναι εἰς καλὴν κατάστασιν, εἰς καλὴν κατάστασιν εἶναι καὶ τὰ ἰδιωτικά.

§71Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μὴ σκοτίζεσθε, οἰκονομικῶς δὲν χάνονται τὰ ἔθνη.

§72ΖΩΧΙΟΣ. Τὴν τρίτην Σεπτεμβρίου ἀνετράπη ὁ Ὄθων, διὰ τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα.

§73Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸν ἀνέτρεψεν ὁ Παλμεστρών.

§74ΦΙΛΗΜΩΝ. Τὸν ἀνέτρεψεν ὁ τόπος. (Θόρυβος.)

§75ΖΩΧΙΟΣ. Ἂς ἀφήσωμεν τὰ Ἑλληνικὰ ζητήματα. Ἂς μεταβῶμεν δὲ εἰς τὴν ἱστορίαν. Ὁ Βασιλεὺς τῆς Γαλλίας ἐκαρατομήθη, διότι κατέβαλεν αὐτὸν τὸ οἰκονομικὸν ζήτημα.

§76ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Αἱ ἰδέαι του μᾶλλον.

§77ΖΩΧΙΟΣ. Βλέπω, ὅτι κατὰ τὴν γνώμην ἀξιοτίμων τινῶν συναδέλφων εἶναι περιττὸν νὰ συζητῶμεν τὸ ζήτημα οἰκονομικῶς, εἶναι δὲ μωροὶ οἱ ἀσχολούμενοι περὶ αὐτοῦ, διότι λέγουν, ὅτι καμμίαν ἐπήρειαν δὲν ἔχουν εἰς τὸν τόπον τὰ οἰκονομικά. Ἐγὼ ἐν τούτοις ἔχω τὴν ἐναντίαν γνώμην. Ἐγὼ λέγω, ὅτι, ὅταν οἰκονομικῶς κακῶς ἔχωμεν, τὰ πράγματα τὰ δημόσια δὲν βαδίζουσι καλῶς. Τὸ ζήτημα δὲ ἐξηντλήθη. Δὲν δύναμαι ὅμως ἐγὼ νὰ δώσω τὴν ψῆφόν μου πρὸς ἐλάττωσιν οὐδενὸς φόρου, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι χθὲς ἐθέσαμεν νέους φόρους ἀφορήτους.

§78ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Εὐχαριστῶ τὸν προλαλήσαντα, διότι εὑρέθη σύμφωνος μὲ τὴν γνώμην μου. Ἀφοῦ ὁ προϋπολογισμός, ὁ ὑποβληθείς, παρουσιάζει ἔλλειμμα, ὁ λόγος περὶ ἀτελείας καὶ καταργήσεως φόρων δὲν εἶναι ὀρθός, ἀντιβαίνει εἰς τὴν οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ τόπου, ἀνεξαρτήτως ὅτι ὠφελεῖ τὴν γεωργίαν ἢ τὴν βιομηχανίαν. Ὅλαι δὲ αἱ ἐπαρχίαι δὲν ἔχουν βάμβακας, δύω ἢ τρεῖς μόνον ἔχουν· διατί τότε νὰ μὴ ζητήσωμεν νὰ καταστήσωμεν ἀτελῆ καὶ ἄλλα εἴδη εἴς τινας ἄλλας ἐπαρχίας; Ἡ κατάργησις τοῦ φόρου τούτου φέρει ἐλάττωσιν εἰς τὰ εἰσοδήματα τοῦ τόπου, ἐνῷ ἡμεῖς καθιερώσαμεν ἐκτάκτους φόρους......

§79ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἀκούομεν.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, κύριοι, ἵνα συνεννοηθῶμεν.

§81ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Νὰ καθήσωσι, κύριε Πρόεδρε, οἱ ἱστάμενοι ὄρθιοι.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, κύριοι. Αὐτὸ εἶναι ἀνυπόφορον.

§83ΔΥΩ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Καλὸν εἶναι, κύριε Πρόεδρε, νὰ διακόψωμεν ἐπὶ πέντε λεπτὰ τὴν συνεδρίασιν.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, κύριοι. Δὲν δυνάμεθα νὰ διακόψωμεν· θὰ προβῶμεν. Ὁ κύριος Ῥάλλης ἔχει τὸν λόγον.

§85Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Καθ’ ἣν ἐποχὴν ἓν Κράτος εὑρίσκεται εἰς στενοχωρίας οἰκονομικάς, ὀφείλει νὰ προσπαθήσῃ ν’ αὐξήσῃ τοὺς πόρους του. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὅμως, ἂν καταργηθῇ ὁ φόρος τοῦ βάμβακος, τὸ δημόσιον δὲν θὰ πάθῃ οὐδεμίαν ζημίαν· ἀπ’ ἐναντίας θέλει ὠφεληθῆ, διότι θὰ αὐξήσῃ ἡ ἐξαγωγὴ τοῦ νήματος καὶ τῶν νηματουργείων τῶν ἐν Πειραιεῖ, οὕτω δὲ θέλει αὐξήσει καὶ ἡ πρόσοδος τοῦ δημοσίου. Ὁ πλοῦτος ὁ δημόσιος οὐδὲν θέλει πάθει ἐκ τῆς καταργήσεως ἑνὸς φόρου ἐπὶ τῆς πρώτης ὕλης. Καὶ τί νομίζετε ὅτι τὸ δημόσιον ἀπολαμβάνει ἐκ τοῦ φόρου τοῦ βάμβακος; 16,000 μόνον δραχμὰς κατ’ ἔτος.

§86ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἀνεξαρτήτως τῶν ὠφελειῶν περὶ παραγωγῆς τοῦ δημοσίου πλούτου, προκειμένου λόγου νὰ δώσω τὴν ψῆφόν μου, ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω διατὶ θὰ καταψηφίσω αὐτὴν τὴν πρότασιν. Ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τῆς καταργήσεως αὐτοῦ τοῦ φόρου....

§87ΦΙΛΗΜΩΝ. (Ὅρα παράρτημα Βʹ).

§88ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ εἴπω δύω λέξεις μόνον εἰς ἀπόκρουσιν τῶν λόγων τοῦ κ. Δημητριάδου· ἡ ὅλη παραγωγὴ τοῦ βάμβακος ἀναβαίνει εἰς 1,300,000 ἢ 1,600,000, ἐνῷ τὰ κλωστήρια γνωρίζει ὁ κ. Δημητριάδης πόσον βάμβακα ἀπαιτοῦν; 2,500,000. Τὸν ἐπίλοιπον λοιπὸν βάμβακα πόθεν θὰ τὸν προμηθευθοῦν; ἔξωθεν. Διατὶ λοιπὸν θέλει νὰ τοὺς ἐπιβάλῃ φόρον;

§89ΛΑΠΑΣ. Ἐγὼ θέλω σᾶς εἴπει τὰ πράγματα ὅπως ὑπάρχουν· ὁ βάμβαξ, ὁ ὁποῖος γίνεται εἰς τὴν Λεβαδείαν ἀναβαίνει εἰς 5, 6 καὶ 7 ἑκατομμύρια κατ’ ἔτος.

§90ΡΑΛΛΗΣ. Ἐκκοκισμένος πόσος;

§91ΛΑΠΑΣ. Ὁ βάμβαξ ἐκεῖ, ὅταν ᾖναι εὐτυχία, ὅταν ἡ καλλιέργεια γείνῃ μεγάλη καὶ ὁ καιρὸς εἶναι καλὸς, ἀναβαίνει εἰς 10 ἑκατομμύρια· ὅταν ὅμως δὲν ᾖναι ὁ καιρὸς τόσον κατάλληλος, θὰ γείνῃ βάμβαξ 6 ἑκατομμύρια τοὐλάχιστον. Λοιπὸν δύο ἐπὶ τρία κάμνουν 6· ἄρα δύο ἑκατομμύρια βαμβάκι ἐκκοκισμένον κάμνει μόνον ἡ Λεβαδεία, ἡμεῖς ἂς παραδεχθῶμεν 1,500.000. Ἔλθετε τώρα εἰς τὴν Λοκρίδα· εἰς τὸ Δαδὶ μόνον κάμνουν 500 χιλ. ἐκκοκισμένον. Ἔχομεν 1,500,000 τῆς Λεβαδείας καὶ 500 χιλ. τῆς Λοκρίδος, τὸ ὅλον 2 ἑκατομμύρια. Ἔλθετε καὶ εἰς τὴν Φθιώτιδα· κ. Χαντζῖσκε καὶ Δυοβουνιώτη, εἰς πόσον ποσὸν ἀναβιβάζεται ἡ παραγωγὴ τοῦ τόπου σας;

§92ΔΥΟΒΟΥΝΙΩΤΗΣ. Τρία ἑκατομμύρια.

§93ΛΑΠΑΣ. Ἐγὼ παραδέχομαι 500 χιλ. ἐκκοκισμένου βάμβακος, ἀφοῦ εἶναι 3 ἑκατομμύρια ἀνεκκόκιστος. Λοιπὸν ἔχομεν 2½ ἑκατομμύρια. Ποῦ εἶναι ὁ βουλευτὴς τοῦ Ἄργους νὰ μοὶ εἴπῃ πόσα ἑκατομμύρια κάμνει τὸ Ἄργος; Λοιπὸν βλέπετε, κύριοι, ὅτι τὸ βαμβάκι τὸ ὁποῖον ἔχομεν ἀπὸ τὴν Ἑλλάδα εἶναι ἀρκετὸν διὰ τὰ ἐν Ἑλλάδι κλωστήρια· ἑπομένως ὁ ὑπουργὸς ἂς ὑποστηρίξῃ ὅ,τι ἐγκρίνει σύμφωνα μὲ τὸ δίκαιον καὶ συμφέρον τοῦ τόπου καὶ τοῦ δημοσίου, ἐγὼ δὲ νομίζω ὅτι ἐξεπλήρωσα τὸ καθῆκόν μου.

§94ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὅταν, κύριοι, πρόκηται νὰ καταργηθῇ εἷς φόρος, πρέπει πρῶτον νὰ μάθωμεν τὸν λόγον τῆς καταργήσεως. Ἐγὼ ὅμως δὲν ἤκουσα διατὶ ζητοῦν νὰ καταργήσουν τὸν φόρον τῆς ἐξαγωγῆς. Θὰ μοὶ εἴπητε, ὅτι εἶναι ἐπικίνδυνος ἡ καλλιέργεια. Ἡ σταφὶς δὲν εἶναι ἐπικίνδυνος; προχθὲς πολλοὶ δὲν κατεστράφησαν ἀπὸ τὸ εἶδος αὐτό; Λοιπὸν πρῶτον δὲν βλέπω τὴν ἀνάγκην καὶ τὸν λόγον· δεύτερον, ἂς ἐξετάσωμεν ἂν θὰ ὠφελήσῃ τὴν ἐπικράτειαν, διότι δὲν πρέπει νὰ προσέχωμεν μόνον ἐὰν μία τάξις ἐξαιρετικῶς θὰ ὠφεληθῇ. Ἡ ἐπικράτεια θὰ ὠφεληθῇ, ἐρωτῶ, ὅταν ἓν προϊὸν τὸ ἀφήσῃ ἐλεύθερον εἰς τὴν ἐξαγωγὴν καὶ δὲν τὸ κρατήσῃ ἐντὸς τοῦ τόπου; ὅταν ὁ τόπος ἔχει ἀνάγκην ἄρτου, ἐπιτρέπει τὴν ἐξαγωγὴν τῶν σιτηρῶν του; Τί συνάγεται ἐκ τῆς στατιστικῆς τοῦ 1875, ὅταν ὁ τόπος κατήργησε τὸν φόρον ἐπὶ 300 χιλιάδων ὀκάδων; κατόπιν εἰσήχθη 10πλάσιον ποσόν. Λοιπὸν, κύριοι, τὸ συμφέρον τοῦ τόπου ποῖον εἶναι; τὸ προϊὸν νὰ τὸ μεταχειρισθῶμεν ἐδῶ, ἢ ὄχι; Θὰ ὠφελήσωμεν, λέγουν, τοὺς ἐμπόρους. Βλέπετε, κύριοι, καὶ ἓν ἄλλο, ὅτι ὁ συναγωνισμὸς δὲν εἶναι μεταξὺ γεωργίας καὶ βιομηχανικῶν καταστημάτων, διότι καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς μᾶς εἶπεν ὅτι μετὰ τὰς διαμαρτυρήσεις τῶν βιομηχανικῶν καταστημάτων, ἔλαβε διαμαρτύρησιν τῶν ἐμπόρων τοῦ Πειραιῶς. Περιέμενον νὰ ἀκούσω, ὅτι ἔλαβεν ἀπὸ τοὺς γεωργοὺς, ἀλλὰ πράγματι δὲν συνέβη τοῦτο· καὶ τῳόντι τὸ ἐμπόριον θὰ ὠφεληθῇ, διότι ὁ γεωργὸς πάντοτε θὰ τὸ πωλήσῃ εἰς τὴν ἰδίαν τιμὴν καὶ θὰ τὸ ἀγοράσῃ εἰς νῆμα κατόπιν πολὺ ἀκριβώτερα κατὰ 7 καὶ 8 δραχμὰς, διότι ὁ ἔμπορος θὰ τὸ στείλῃ εἰς τὴν Ἀγγλίαν καὶ θὰ ὠφεληθῇ, καὶ δι’ αὐτὸν τὸν λόγον τὸ ἐμπόριον διαμαρτύρεται κατὰ τῆς διατηρήσεως τοῦ φόρου. Ἑπομένως, κύριοι, νομίζω ὅτι ἓν προϊὸν τῆς κοινωνικῆς ἀνάγκης δὲν πρέπει νὰ τὸ ἐξετάσωμεν περιωρισμένως, ἀποβλέποντες εἰς τὸ συμφέρον τῆς γεωργίας ἢ τῆς βιομηχανίας, ἀλλ’ ἀποβλέποντες εἰς τὸ γενικὸν συμφέρον, τὸ ὁποῖον θὰ ἐπέλθῃ ἀπὸ τὸ ὁποῖον θὰ λάβωμεν μέτρον. Ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει οὐδεὶς λόγος τοιοῦτος, συμφωνῶ μὲ ἐκείνους, οἵτινες εἶπον ὅτι πρέπει νὰ μείνῃ ὅπως ἔχει, ὅπερ συμμερίζεται καὶ ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν.

§95ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ λόγος, κύριοι, δι’ ὃν ἐπροτάθη ἡ κατάργησις τοῦ ἐγγείου φόρου ἐπὶ τοῦ βάμβακος, δὲν εἶναι ἡ προστασία τῆς γεωργίας, ἀλλὰ μᾶλλον εἰπεῖν ἡ προστασία τῆς βιομηχανίας, διότι ἐκ τῆς τελευταίας προῆλθεν ἡ πρότασις. Οἱ βιομήχανοι παρεκάλεσαν τὴν κυβέρνησιν νὰ εἰσάξῃ τὸ σύστημα τῆς ἀτελείας τοῦ βάμβακος, ὅπως εὐκολυνθῶσιν εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ βάμβακος, ὁ ὁποῖος θὰ πληρώνῃ τὸ τέλος, ἀλλὰ τέλος τὸ ὁποῖον θὰ πληρώνηται ὅταν ἐξάγηται εἰς νῆμα. Τότε πρὸς αὐτὴν τὴν πρότασιν τῆς βιομηχανίας ἡ κυβέρνησις ἀπήντησε· μάλιστα, ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ τοῦτο ὑπὲρ τῶν καταστημάτων των διὰ καταργήσεως τοῦ τέλους ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς, ἀλλ’ εἰς τοιαύτην περίστασιν δὲν δύναται νὰ μείνῃ ὑπὸ τὴν πίεσιν ἡ γεωργία. Διατί; διότι τί σημαίνει ἡ διευκόλυνσις τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ ξένου βάμβακος διὰ νόμου, κατὰ τὴν πρότασιν τῶν βιομηχανικῶν καταστημάτων; Σημαίνει, ὅτι κατανάλωσις τοῦ βάμβακος γενομένη ὑπὸ τοὺς ὅρους τῆς σημερινῆς ἰδιοκτησίας, θέλει εὐκολύνει τὴν γεωργίαν ἑνὸς ἄλλου τόπου, διότι ὁ νόμος δὲν σκοπεύει ἄλλο τίποτε εἰμὴ νὰ διευκολύνῃ ὅ,τι σήμερον δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν ξένην γεωργίαν. Κατ’ ἀρχάς, ὅπως σᾶς εἶπον καὶ ὅταν εἰσήγαγον τὸν προϋπολογισμόν, εἶπον, ὅτι δὲν ἔχομεν ἀντίῤῥησιν εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ ἐγγείου φόρου, διότι, ὅταν μᾶς ἔφερον τὴν ἀναφορὰν οἱ βιομήχανοι τοῦ Πειραιῶς, τοὺς εἴπομεν ὅτι αὐτὸ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ τὸ δεχθῶμεν, διότι τὸ θεωροῦμεν ἐπικίνδυνον καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς μέτρον τὸ ὁποῖον εἶναι ἥμισυ, ἠμποροῦμεν νὰ δεχθῶμεν τὴν κατάργησιν τοῦ ἐγγείου φόρου, ἀλλὰ καὶ τὴν κατάργησιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους· κατ’ ἀρχὰς δὲν μὲ ἔφερον ἀντίῤῥησιν, ἔπειτα δὲ εἶδον ὅτι αὐτὸ δὲν τοὺς συμφέρει, καὶ διὰ τοῦτο ἔκαμον διαμαρτύρησιν. Σᾶς ἐξηγῶ τὰ πράγματα, διὰ νὰ σᾶς παραστήσω ποία εἶναι ἡ ἰδέα ἡ ὁποία ἐγέννησε τὴν ἰδέαν τῆς καταργήσεως. Αὐτοὶ ἐζήτησαν τὴν κατάργησιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους τοῦ βάμβακος καὶ διὰ τοῦτο ἐδέχθησαν νὰ καταργηθῇ καὶ τοῦ ἐγγείου φόρου, διότι ἄλλως θὰ ἦτο ἄδικον νὰ καταργήσωμεν μὲν τὸν φόρον ἐπὶ τῆς εἰσαγωγῆς, νὰ διατιμήσωμεν ὅμως αὐτὸν ἐπὶ τῆς ἐξαγωγῆς· ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν ἠθέλαμεν νὰ φέρωμεν τὸν πόλεμον κατὰ τῆς γεωργίας.

§96ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτό, κύριε ὑπουργὲ, εἶναι ὑπὲρ τῆς γεωργίας, διότι ἡ ἐξαγωγὴ εἶναι ὠφέλιμος ὄχι διὰ τοῦτο, ἀλλὰ διότι προέρχεται ὠφέλεια ἐκ τοῦ συναλλάγματος 10% εἰς τοὺς ἐμπόρους, διότι ὅταν σήμερον ἐξάγω βάμβακα, ὠφελοῦμαι τὴν διαφορὰν τοῦ συναλλάγματος.

§97ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἀλλὰ θέλετε νὰ ἐμποδίσητε τὴν εἰσαγωγήν. Εἶναι δὲ νόστιμον νὰ προτείνητε αὐτὸ τὸ πρᾶγμα ὑμεῖς· ἠμπορούσαμεν νὰ τὸ προτείνωμεν ἡμεῖς, καὶ οὐχὶ σεῖς. Μᾶς προσθέτουν δὲ ἕτεροι, καταργήσατε τὸν ἔγγειον φόρον κατὰ τὸ ἥμισυ καὶ καταργήσατε τὸν φόρον τῆς εἰσαγωγῆς κατὰ τὸ ὅλον. Μία τοιαύτη πρότασις, προτεινομένη αἴφνης, ἠμπορεῖ νὰ φέρῃ σύγχυσιν καὶ περιπλοκάς, καὶ διὰ τοῦτο ζητοῦμεν ἐξήγησιν. Ἐρωτῶμεν, διατί θέλετε τὴν ἐλευθέραν εἰσαγωγὴν καὶ διατί δὲν θέλετε τὴν ἐλευθέραν ἐξαγωγήν; Ἐκ τῆς ἀπαντήσεως εἰς τὰ δύο αὐτὰ ἐρωτήματα, θὰ ἐννοήσωμεν τί σημαίνει τὸ ἥμισυ τοῦ φόρου καὶ τί τὸ ὅλον, καὶ ἂν ἡ πρότασις αὕτη ᾖναι ὠφέλιμος.

§98ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἀπαλλάττομαι τῆς ἀπαντήσεως, καθόσον δὲν ἐπιμένομεν εἰς τὴν κατάργησιν τοῦ ἡμίσεως τοῦ φόρου· ὑποστηρίζομεν τὴν ἄλλην ἰδέαν τῆς καταργήσεως ἀμφοτέρων τῶν φόρων, διότι θέλω νὰ διαφύγω καὶ αὐτὴν τὴν ὑπόνοιαν, καὶ διὰ τοῦτο ὑποστηρίζω τὴν κατάργησιν ἀμφοτέρων τῶν φόρων. Περὶ τούτου δὲ δύναμαι νὰ εἴπω δημοσίᾳ, ὅτι οἱ διευθυνταὶ τῶν κλωστηρίων δὲν εἶναι ἐναντίοι.

§99ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πολὺ καλά, νὰ μείνωμεν ἐντὸς τοῦ νομοσχεδίου.

§100ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἐγὼ ἐμπιστεύομαι εἰς τὸν λόγον σας.

§101ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν πρόκειται, κύριοι, περὶ εἰσοδημάτων τοῦ δημοσίου, διότι εἰς τοιαῦτα πράγματα δὲν ἀποβλέπει τὸ δημόσιον εἰς χρηματολογίαν.

§102ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Φιλήμων, τί εἴπατε; Αὐτὸ εἶναι καταστρεπτικὸν διὰ τὴν βιομηχανίαν· καλλίτερον εἶναι τὰ πράγματα νὰ μείνουν ὅπως ἔχουν.

§103ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μετὰ τὰς ἐξηγήσεις, κύριοι, τὰς ὁποίας ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ δώσω εἰς τὴν Βουλὴν, παρατηρῶ ὅτι δὲν ὑπάρχουν παρὰ μόνον δύο συστήματα ἀληθῆ· τὸ ἓν σύστημα εἶναι, τὰ πράγματα νὰ μείνουν ὅπως ἔχουν, ἡ ἐσωτερικὴ παραγωγὴ νὰ πληρόνῃ κατὰ τὴν ἐξαγωγὴν φόρον ἔγγειον, καὶ ἡ ἐξωτερικὴ παραγωγὴ νὰ πληρόνῃ ἐπίσης φόρον εἰσαγωγῆς· ἰδοὺ τὸ ἓν σύστημα. Τὸ ἄλλο σύστημα εἶναι, ὅτι καταργεῖται καὶ τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος, καὶ οὕτω δύνανται τὰ βιομηχανικὰ καταστήματα ὅπου εὐκολυνθοῦν νὰ προμηθεύουν τὸν βάμβακα, καὶ ἂν δὲν ᾖναι ἐπαρκὴς ἡ εἰσαγωγικὴ παραγωγὴ, εἴτε διότι κατεστράφη, ἢ διότι δύνανται νὰ προμηθευθῶσιν εὐθηνότερα τὸν βάμβακα, ἢ δι’ ἄλλους λόγους νὰ ἠμποροῦν οἱ πληρώνοντες φόρων εὐκολώτερα νὰ ἠμποροῦν νὰ εἰσάξουν ὅ,τι ἐν τῷ τόπῳ δὲν ἔχουν· ἀλλ’ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, πρέπει καὶ ἡ ἐσωτερικὴ παραγωγὴ νὰ εὕρῃ τὴν τιμήν της ἀναλόγως τῆς ποιότητος καὶ τῆς ζητήσεως, καὶ νὰ δύναται εὐκόλως νὰ ἐξαχθῇ. Αὐτὰ εἶναι τὰ δύο ζητήματα, μέσον δὲν ὑπάρχει· ὥστε ἢ τὸ ἓν νὰ γίνῃ δεκτὸν, ἢ τὸ ἄλλο. Ἡ Κυβέρνησις, εἰσαγαγοῦσα τὸν νόμον, παρεδέχθη τὸ δεύτερον, διότι τὰ βιομηχανικὰ καταστήματα ἐπέμενον διὰ τὴν κατάργησιν τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους. Ὅταν ὅμως δι’ ἀναφορᾶς των τὰ βιομηχανικὰ καταστήματα παρέστησαν ὅτι πρόκειται νὰ καταστραφῶσιν ἐκ τούτου, ἡ Κυβέρνησις ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐσκέφθη ποῖον ἐκ τῶν δύω συστημάτων εἶναι ὠφέλιμον εἰς τὴν γεωργίαν καὶ εἰς τὴν βιομηχανίαν. Ἐπειδὴ δὲ ἐφέτος τὰ βιομηχανικὰ καταστήματα δὲν ἔχουν βάμβακα, ἐλπίζουν δὲ ὅτι τὸ ὑπάρχον ἐν Ἑλλάδι πρᾶγμα δύνανται νὰ τὸ προμηθευθῶσι, διότι τώρα δὲν ἔχουν καὶ τὸν καιρὸν νὰ προμηθευθῶσι, διὰ τοῦτο πρέπει νὰ προτιμήσωμεν τὰ πράγματα νὰ μείνουν ὅπως ἔχουν.

§104ΦΙΛΗΜΩΝ. Τότε ἂς μείνῃ ὅπως ἔχει, καὶ ἂς ἐπέλθῃ καὶ μικρὰ ζημία· ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐπέλθῃ κατόπιν κατάργησις γενική.

§105ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριοι, νὰ σᾶς εἴπω τὴν τελευταίαν στιγμὴν καθ’ ἣν πρόκειται νὰ ἀποφασίσωμεν, ὅτι τὰ βιομηχανικὰ καταστήματα διεπραγματεύθησαν πρὸ καιροῦ νὰ κατορθώσουν ὥστε νὰ εἰσάγουν βάμβακα ἰνδικὸν, καὶ ἐπειδὴ φαίνεται ὅτι ἡ γενομένη ἀπόπειρα εἶναι εἰς τὸ πέρας της, διὰ τοῦτο τὸ συμφέρον αὐτὸ εἶναι μέγα ἐκ τῆς καταργήσεως. Ἡ γεωργία ἀφ’ ἑτέρου, ἕνεκα τῆς καταργήσεως τοῦ ἐγγείου φόρου, δὲν θέλει παραβλαφθῇ· ἑπομένως θέλει καταργηθῇ καὶ ὁ ἔγγειος φόρος καὶ τὸ εἰσαγωγικὸν τέλος.

§106ΡΑΛΛΗΣ. Ἡ κατάργησις τοῦ εἰσαγωγικοῦ τέλους πῶς θὰ γείνῃ;

§107ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶναι φροντὶς τῆς Κυβερνήσεως.

§108ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ καταργούμενος φόρος τῆς ἐξαγωγῆς εἰς πόσον ποσὸν ἀναβαίνει;

§109ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἰς 3 χιλιάδας καντάρια.

§110ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ καταργηθοῦν καὶ τὰ δύο.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§112ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει.) Ἐδάφιον ζʹ. «τὰ ὄσπρια παντὸς εἴδους». (Γίνεται δεκτὸν δι’ ἀναστάσεως.)

§113Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Διὰ τὰ ὄσπρια νὰ γείνῃ ἐξήγησις, διότι εἶναι ὁ βίκος καὶ τὰ τοιαῦτα.

§114ΤΙΝΕΣ. Εἶναι γνωστά.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ά. συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ δυνάμεως τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ καὶ περὶ ναυτολογίας διὰ τὸ ἔτος 1878. (Γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον. Ὁμοίως καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ καὶ στρατολογίας διὰ τὸ 1878. Ὁμοίως εἰς βʹ. συζήτησιν τὸ νομοσχέδιον περὶ καταμετρήσεως τῶν ἐμπορικῶν πλοίων. Ὁμοίως εἰς βʹ. συζήτησιν τὸ περὶ εἰσπράξεως τῶν καθυστερούντων εἰς τὸ φρενοκομεῖον Κερκύρας. Ἐπίσης εἰς βʹ. συζήτησιν τὸ περὶ καταργήσεως, μετασχηματισμοῦ καὶ συστάσεως οἰκονομικῶν θέσεων. Ὁμοίως εἰς ά. ἀνάγνωσιν τὸ περὶ πληρωμῆς εἰς τοὺς ἐργολάβους δημοσίων ἔργων κτλ.) Λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 5 καὶ ¼ μ. μ.