1877.12.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 35

Τῆς 16 Δεκεμβρίου 1877.

(Παρασκευὴ)

Ὥρα 2 μ. μ.

Εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς 19 συνεδριάσεως ἔλαβε χώραν γραφικόν τι λάθος, ὅπερ κατὰ τὸ λεκτικὸν μεταβάλλει ἄρθρον τι τοῦ νομοσχεδίου περὶ προξενικῶν ὑπαλλήλων· (ἀναγινώσκει). Αὐτὸ τὸ μέρος ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ, ἀλλ’ ὁ συντάκτης τῶν πρακτικῶν περιέλαβε εἰς τὰ πρακτικὰ ἕτερον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον δὲν μεταβάλλει μὲν τὴν οὐσίαν ἀλλὰ δὲν εἶναι καλὸν νὰ τεθῇ ἄλλο ἀπὸ τὸ ψηφισθέν· (ἀναγινώσκει). Ζητεῖται λοιπὸν ἤδη νὰ προστεθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ τὸ ἕτερον ἄρθρον, τὸ ὁποῖον καὶ ἐψηφίσθη.

§2ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐδῶ διατηροῦνται δύω εἰδῶν πρακτικά· κυτάξετε εἰς τὰ ἐστενογραφημένα πρακτικὰ τί παρεδέχθη ἡ Βουλή.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἀντίῤῥησιν ἡ Βουλή;

§4ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§5Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχω ἐγὼ ἀντίῤῥησιν. Ὅταν συνεζητήσαμεν τὸν περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμον καὶ ἐγένετο λάθος τι καὶ ἐζητήθη ἡ διόρθωσις, ὁλόκληρος ἡ Βουλὴ ἀντεστάθη καὶ εἶπε, δὲν διορθώνω πρακτικὰ ἐπικυρωμένα, καὶ ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν τοιαύτην ἀρχήν. Ἄν ἔγεινε λάθος τι, ἡ Βουλὴ εἶναι ἐδῶ καὶ ἄς φέρουν πρότασιν διὰ νὰ τὸ διορθώσωμεν.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κάμνω τὴν παρατήρησιν ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τοῦ νόμου· ὁ νόμος ἔχει ὅπως ἐψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς· παρατηρῶ μόνον ὅτι τὰ πρακτικὰ δὲν ἔχουσι καλῶς.

§7ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τὸ λάθος, κύριοι, εἶναι φανερὸν καὶ πρέπει νὰ διορθωθῇ ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν.

§8Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁ κ. Πετιμεζᾶς δὲν ἔχει δίκαιον, καθόσον τότε ἐπρόκειτο περὶ τῶν καταλόγων, καὶ ἡ Βουλὴ ἤθελε νὰ διορθώσῃ τὸ λάθος· σήμερον ὅμως ἐκ τῶν ἐστενογραφημένων πρακτικῶν καταφαίνεται τὸ λάθος, διότι ἄλλην πρότασιν παρεδέχθη ἡ Βουλὴ καὶ ἄλλην ἔχουσι τὰ πρακτικά.

§9ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ἐγὼ ἀπορῶ πῶς ὁ συντάκτης τῶν πρακτικῶν δύναται νὰ γράψῃ πρακτικὰ ὅπως ἐδῶ γίνονται αἱ συνεδριάσεις.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ νὰ διορθωθοῦν τὰ πρακτικά;

§11ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§12ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν). Κύριοι, προχθὲς ἐψηφίσατε νομοσχέδιον περὶ συστάσεως γυμνασίου ἐν Αἰγίῳ· τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶχεν ὑποβληθῆ τὸ παρελθὸν ἔτος, ὅτε ἴσχυεν τὸ διάταγμα τοῦ 1874, ἀλλ’ ἐψηφίσθη ἐφέτος· ἀντὶ ὅμως τοῦ 74 λήξαντος ἐγένετο νέον διάταγμα πρὸς ἀντικατάστασιν τὸ 75· ὑποβάλλω λοιπὸν ἐκ νέου τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς τὴν Βουλὴν, μεταβαλὼν μόνον τὴν χρονολογίαν.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ ν’ ἀναγνωσθῇ;

§14ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως Γυμνασίου ἐν Αἰγίῳ καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς ἀ. ἀνάγνωσιν.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Ζακύνθου Κολυβᾶς ὑπέβαλε νομοσχέδιον περὶ μισθώσεως ἐπὶ 99 ἔτη ἐπαρχιακοῦ οἰκοπέδου Ζακύνθου· θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. Οἱ κύριοι ὑπουργοὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Στρατιωτικῶν παρακαλοῦν τὴν Βουλὴν νὰ προβῇ εἰς τὴν ά. ἀνάγνωσιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ παρατάσεως ἰσχύους τοῦ προσωρινοῦ διοργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ καὶ τροποποιήσεως αὐτοῦ.

§16ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, ν’ ἀναγνωσθῇ. (Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ εἰρημένον νομοσχέδιον κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον ἄνευ ἀντιῤῥήσεως).

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβαίνομεν εἰς τὴν ά. συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθέσεως τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ τῆς ἐπικαρπίας ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν εἰς ά. συζήτησιν· ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§18ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 1 καὶ γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 2.

§19ΚΑΡΤΣΟΝΑΣ. Πῶς θὰ πληρώσουν τὰς δόσεις;

§20ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὑπάρχουν ἐπαρχίαι τινὲς εἰς τὰς ὁποίας δὲν ὑπάρχουν ὄψιμα, ἀλλ’ αὗται εἶναι ὀλίγισται· οἷον ἡ Ἄνδρος, ἡ Σύρος, ἡ Κέα, ἡ Ἀττικὴ, τὸ Οἴτυλον· ἀλλ’ αὗται δὲν ἔχουν καμμίαν ἐπιῤῥοήν· ὡς πρὸς τὰς δόσεις δὲ ὑπάρχει τὸ ἄρθρον 11, τὸ ὁποῖον λέγει «ἐν τῇ διακηρύξει τῆς ἐνοικιάσεως ὁρίζονται πάντες οἱ οὐσιώδεις ὅροι (ἀναγινώσκει). Ὥστε ἡ διακήρυξις θὰ περιλαμβάνῃ ῥητὴν ἡμέραν διὰ κάθε τμῆμα πότε θὰ πληρώνεται ἑκάστη δόσις.

§21ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, ὅτι χθὲς, γενομένου λόγου περὶ τοῦ νομοσχεδίου οὗ τινος ἀρχίσαμεν τὴν συζήτησιν, ἐπροτάθη ὅτι πρέπει νὰ ἀποσταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Οἰκονομικῶν, ὁ δὲ κύριος ὑπουργὸς χωρὶς νὰ ἐναντιωθῇ εἰς τὴν πρότασιν αὐτὴν εἶπεν, ὅτι καλλίτερον εἶναι νὰ ἀναβληθῇ ἡ περὶ τούτου ἀπόφασις τῆς Βουλῆς μέχρις οὗ ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν· νομίζω λοιπὸν ὅτι, ἀφοῦ παρεδέχθημεν τὴν ἀρχὴν, πρὶν προχωρήσωμεν, πρέπει νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα ἐὰν πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἢ ὄχι.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὴν παραδοχὴν τῆς ἀρχῆς δὲν ἐγένετο καμμία ἀντίῤῥησις ἐὰν κρίνῃ ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν καὶ κατόπιν νὰ παραπέμψῃ εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§23ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν, ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα εἴτε πρὸ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου νὰ παραπέμπῃ ταῦτα εἴτε μετὰ τὴν παραδοχὴν τῆς ἀρχῆς· ἤδη πλέον δὲν δύναται.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐγένετο οὐδεμία ἀντίῤῥησις μετὰ τὴν παραδοχὴν τῆς ἀρχῆς.

§25ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Τὸ αὐτὸ συνέβη καὶ εἰς τὸν ὑποβληθέντα ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ· εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ κύριος ὑπουργὸς ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον πρὸ πολλῶν ἡμερῶν, ἀλλὰ δὲν παραπέμφθη εἰς τὴν ἐπιτροπήν· ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔπρεπε νὰ τὸ ζητήσῃ διότι ἴσως ἡ Βουλὴ δὲν ἤθελε νὰ δοθῇ· προχθὲς ὅμως παραπέμφθη, ἡ ἐπιτροπὴ συνῆλθε καὶ ἐσκέφθη καὶ σήμερον ἐπρόκειτο νὰ συνταχθῇ ἡ ἔκθεσις· ἀλλ’ ἐντούτοις συνεζητήθη ἄνευ ἐκθέσεως. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ δύναται νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της καὶ μετὰ τοῦτο.

§26ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα.

§27ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Δὲν εἶναι ἀληθὲς τὸ λεχθὲν ὅτι ἡ Βουλὴ χθὲς ἀπεφάσισε. Γενομένης παρατηρήσεως περὶ παραπομπῆς τοῦ νομοσχεδίου εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἔλαβον τὸν λόγον καὶ εἶπον, ὅτι κατὰ τὸν Κανονισμὸν πρέπει νὰ βαδίζωσι τὰ πράγματα· ἑπομένως ἀπὸ χθὲς δὲν ἠδύνατο νὰ γείνῃ παραπομπὴ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, διότι ὁ Κανονισμὸς διατάττει, ὅτι τὸ νομοσχέδιον φέρεται εἰς συζήτησιν, ἡ δὲ Βουλὴ ἀποφασίζει μετὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἀρχῆς, ἂν θὰ τὸ παραπέμψῃ ἢ μή, Ἐπαναλαμβάνω ὅ,τι εἶπον καὶ χθές· ὑποθέτω τὰς προτάσεις αὐτὰς περὶ παραπομπῆς εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὡς μὴ ἐχούσας σκοπὸν νὰ ματαιώσωσι τὴν συζήτησιν.

§28ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαίως ὄχι.

§29ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δυστυχῶς ἔκαμον τὸ λάθος, καὶ τὸ λάθος προέρχεται ἀπὸ ἀδυναμίαν, ὅτι δὲν εἰσήγαγον τὸ νομοσχέδιον κατὰ τὰς πρώτας ἡμέρας τῆς συνόδου, ἀλλὰ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν, καὶ ὁ καιρὸς τώρα εἶναι στενόχωρος. Γνωρίζετε δὲ, ὅτι διὰ νὰ ἐφαρμοσθῇ νέος τρόπος βεβαιώσεως τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ τοῦ φόρου τῶν ζώων ἀπαιτεῖται προπαρασκευὴ διοικητικὴ, πρὸς δὲ τούτοις ἀπαιτεῖται ὁ λαὸς νὰ γνωρίζῃ ἐκ τῶν προτέρων καὶ ἐγκαίρως εἰς ποίαν φορολογίαν θὰ ὑποβληθῇ. Διὰ τοῦτο ὅσοι νομίζουν, ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, πρέπει νὰ λάβουν τὸν λόγον νὰ ἐξηγήσωσι τὰς αἰτίας διατὶ κάμνουν τὴν πρότασιν ταύτην, καὶ ἂν νομίζωσι ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ προβῇ εἰς τὴν συζήτησιν τὴν ὁποίαν θὰ ἐπαναλάβῃ καὶ αὔριον καὶ μεθαύριον, χωρὶς νὰ μεσολαβήσωσι τὰ φῶτα καὶ αἱ γνώσεις μιᾶς ἐπιτροπῆς, καὶ ἂν ἡ Βουλὴ ἀποδεχθῇ τὴν γνώμην των, τὸ πρᾶγμα ἔχει καλῶς, ἄλλως δὲν θὰ παραπεμφθῇ. Ἁπλῶς ὅμως νὰ γίνεται πρότασις, ἐπειδὴ ὑπάρχει ἐπιτροπὴ καὶ ἐπικρατεῖ ἡ ἀρχὴ τοῦ νὰ συζητῶνται τὰ νομοσχέδια, εἴτε ἀμέσως, εἴτε μετὰ τὴν βάσανον τῆς ἐπιτροπῆς, τοῦτο δὲν ἀρκεῖ.

§30ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶπον καὶ χθὲς, ἐπαναλαμβάνω καὶ ἤδη, ὅτι ἂν δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀσχοληθῇ ἡ ἁρμοδία ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλε ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν περὶ μεταβολῆς τοῦ συστήματος τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τοῦ φόρου ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν καὶ τοῦ φόρου τῶν ζώων, δι’ οὐδὲν ἄλλο νομοσχέδιον εἶναι ἀνάγκη νὰ ἀποφανθῇ ἐπιτροπή τις. Ἡ διάταξις, κύριοι, τοῦ Κανονισμοῦ ὅτι πρέπει νὰ ὑποβάλλωνται τὰ νομοσχέδια εἰς προεξέλεγξιν εἶναι τόσον στοιχειώδης ὥστε ἀπορῶ πῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν προκαλεῖ συζήτησιν ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου. Ὁ κ. ὑπουργὸς θέλει νὰ συζητήσωμεν καὶ ἀποδείξωμεν τὴν ἀνάγκην τῆς παραπομπῆς εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ νομοσχεδίου του καὶ τότε νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ, δηλαδὴ προκαλεῖ συζήτησιν ἐπὶ διατάξεως περιεχομένης ἐν τῷ Κανονισμῷ τῆς Βουλῆς καὶ ἐφαρμοζομένης πρὸ δεκαπενταετίας ἄνευ καταχρήσεως, ἐκτὸς μόνον ὅταν ἡ Βουλὴ ἐθεώρησε νομοσχέδιόν τι λίαν κατεπεῖγον, ἢ δὲν εἶχε ἀνάγκην προεξετάσεώς τινος· ἀπορῶ δὲ πῶς ἡ διάταξις αὕτη τοῦ Κανονισμοῦ τίθεται εἰς ἀμφιβολίαν ὑπὸ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐν ᾧ τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὑπέβαλε, εἶναι μεγάλης σπουδαιότητος, μεταβάλλοντα ῥιζηδὸν τὸ σύστημα τῆς βεβαιώσεως καὶ τὸ σύστημα τῆς εἰσπράξεως τῶν φόρων τῶν τε δημητριακῶν καρπῶν καὶ τῶν ζώων. Ἐν τοῖς νομοσχεδίοις τούτοις περιέχονται διατάξεις, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὴν γνώμην μου καὶ κατὰ τὴν γνώμην πολλῶν ἄλλων συναδέλφων, μεθ’ ὧν ὡμίλησα, εἶναι ἀνεφάρμοστοι, ἡ πεῖρα δὲ θὰ ἀποδείξῃ τὴν ἀλήθειαν τῶν λόγων μου. Ἀλλὰ διατί ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀντιλέγει εἰς τὸ νὰ παραπεμφθοῦν τὰ νομοσχέδια εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἡ ὁποία θ’ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐντὸς βραχυτάτης προθεσμίας, τὴν ὁποίαν ἔχουσα ἡ Βουλὴ ὑπ’ ὄψιν καθὼς καὶ τὴν εἰσήγησιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ θὰ ἐπιτελέσῃ εὐχερέστερον τὸ ἔργον της; Καὶ ἂν δὲν ὑπῆρχε τοιαύτη διάταξις ἐν τῷ Κανονισμῷ, ὤφειλεν ἡ Βουλὴ νὰ λάβῃ εἰδικόν τι μέτρον διὰ τὴν προεξέλεγξιν τῶν ὑποβληθέντων αὐτῇ νομοθετημάτων ἕνεκα τῆς μεγάλης σπουδαιότητος αὐτῶν. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν καθὼς καὶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μὴν ἐπιμένῃ εἰς τὸ νὰ μὴ παραπεμφθῶσι τὰ νομοσχέδια ταῦτα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, νὰ ὑποχρεωθῇ δὲ αὕτη νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ ἀμφοτέρων τῶν νομοσχεδίων, ἂν οὐχὶ ἐντὸς τῆς αὔριον τοὐλάχιστον τὴν προσεχῆ Δευτέραν, ὅπως ἀρχίσῃ ἡ τακτικὴ συζήτησις. Χθὲς ὅτε ἔκαμον τὴν πρότασιν ταύτην ὁ κ. ὑπουργὸς ἐζήτησε νὰ ἐφαρμοσθῇ ὁ Κανονισμὸς· ἀληθῶς δὲ περιέχεται ἡ διάταξις ἐν τῷ Κανονισμῷ καθ’ ἣν μετὰ τὴν παραδοχὴν τῆς ἀρχῆς τῶν νομοσχεδίων ἡ Βουλὴ ἀποφασίζει ἂν θὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἀλλ’ ἕως τόρα δὲν ἐπικράτησεν ἡ τακτικὴ αὕτη, ἀλλὰ πρὸ τῆς παραδοχῆς τῆς ἀρχῆς παραπέμπονται τὰ νομοσχέδια εἰς τὰς ἁρμοδίας ἐπιτροπὰς, καὶ ἀπόδειξις τούτου εἶναι τὰ κατὰ τὴν παροῦσαν σύνοδον ὑποβληθέντα νομοσχέδια ὑπὸ τῶν ἄλλων κ. ὑπουργῶν, ἅτινα παρεπέμφθησαν εἰς τὰς οἰκείας ἐπιτροπὰς πρὸ τῆς παραδοχῆς τῆς ἀρχῆς αὐτῶν παρὰ τῆς Βουλῆς. Δὲν βλέπω λοιπὸν τὸν λόγον, δι’ ὃν ὁ κ. ὑπουργὸς ἐνίσταται κατὰ τῆς τοιαύτης παραπομπῆς, ὡς ἂν ἐπρόκειτο, νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὰς Ἑλληνικὰς Καλένδας, ἢ ὡς ἂν ἐπρόκειτο νὰ ἐξετασθῶσιν ὑπὸ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι οὐδεμίαν ἔχουσι γνῶσιν ἢ πεῖραν ὅπως γνωμοδοτήσωσι περὶ τῶν νέων μέτρων τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν.

§31Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μετὰ τὰς ἐξηγήσεις τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος δὲν μένει ἀμφιβολία εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τὸ μέτρον ὅπερ προτείνεται ὑπ’ αὐτοῦ εἶναι περιττόν. Σᾶς εἶπεν ὅτι εἶναι ἀνάγκη νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὰ νομοσχέδια, διότι περιέχουν διατάξεις ἀνεφαρμόστους καὶ ἐπρότεινεν, ὅπως δώσητε προθεσμίαν εἰς τὰς ἐργασίας τῆς ἐπιτροπῆς 24 ὡρῶν ἢ 48! Ἀλλὰ, κύριοι, ὅταν πρόκηται περὶ εἰσαγωγῆς νέου συστήματος, ὅλον τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς, καὶ τὸ σπουδαῖον μέρος τῆς ἐργασίας αὐτῆς συνίσταται εἰς τὴν ἐκτίμησιν τῆς ἀρχῆς, τὴν ὁποίαν τὸ σύστημα εἰσάγει. Τὸ νομοσχέδιον εἰσάγει τὴν ἀρχὴν τῆς εἰς χρήματα ἐνοικιάσεως, καὶ τῆς παρὰ τοῦ φορολογουμένου εἰς εἶδος πληρωμῆς. Ἂν λοιπὸν τὸ νομοσχέδιον σφάλλῃ κατὰ τὰς εἰδικὰς διατάξεις, θὰ διορθωθῇ κατὰ τὴν συζήτησιν, καὶ θὰ λάβωμεν τὴν εὐκαιρίαν νὰ τὸ διορθώσωμεν, ἀφοῦ ἡ ἀρχὴ αὐτὴ εἶναι δυνατή. Θὰ ἐνόουν, ἐὰν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἤθελε λάβει τὸν λόγον καὶ προσβάλει τὴν ἀρχὴν καὶ τὸ σύστημα τὸ εἰσαγόμενον καὶ ἔλεγεν, ὅτι εἶναι ἀσύμφερον εἰς τὸν τόπον· ἀλλὰ διότι περιέχει κατὰ τὴν γνώμην του διατάξεις ἀνεφαρμόστους, δὲν ἕπεται, ὅτι πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἵνα κατασκευάσῃ ἐκείνη τὰς διατάξεις. Ἀλλ’ ἔστω· ἐρωτῶ, διὰ ποῖον λόγον πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἀφοῦ αὕτη θὰ ὑποχρεωθῇ μετὰ 48 ὥρας νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της; ἐργασία τῆς ἐπιτροπῆς ἐντὸς 24 ὡρῶν ἢ 48 ποίαν σημασίαν θὰ ἔχῃ, ἀφοῦ καὶ ὁ Κανονισμὸς ἔταξε προθεσμίαν 5 ἡμερῶν τοὐλάχιστον διὰ νὰ ἐργασθῇ ἐπωφελῶς μία τις ἐπιτροπή; Ἡ ἐργασία δὲ αὕτη δὲν θὰ συνίσταται εἰμὴ εἰς τὸ ν’ ἀντικαταστήσῃ τὸν προφορικὸν λόγον διὰ τοῦ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπει ὁ Κανονισμός. Ἡ συζήτησις θὰ ἐξακολουθήσῃ ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας καὶ τὰ ἀξιότιμα μέλη τῆς ἐπιτροπῆς δύνανται νὰ λάβωσι τὸν λόγον. Ἐκτὸς τούτου, ὡς παρετήρησα καὶ εἰς ἄλλην συνεδρίασιν, δὲν εἰσήγαγον νέον σύστημα, ἀλλ’ ἐπήνεγκον μεταβολὰς ἐντὸς τοῦ συστήματος τῆς ἀποδεκατώσεως, εἰς τὸ ὁποῖον ἔχομεν τόσον μακρὰν πεῖραν, ὥστε δὲν ὑπάρχει κανεὶς τῶν βουλευτῶν ὁ ὁποῖος, καὶ ἂν ὡς ἐκ τῆς κοινωνικῆς θέσεώς του δὲν ἐνασχολεῖται εἰς τὴν γεωργίαν, νὰ μὴ γνωρίζῃ τὰ πρῶτα μέρη τοῦ ὑπάρχοντος συστήματος· εἶναι ἐκ τῶν νομοσχεδίων ἐκείνων εἰς τὰ ὁποῖα ἡ συζήτησις ὁλοκλήρου τῆς Βουλῆς εἶναι πολὺ πλέον πρόσφορος καὶ θὰ φέρῃ καλλιτέρους καρποὺς παρὰ τὴν συζήτησιν, ἡ ὁποία θὰ γείνῃ ἐν τῷ δωματίῳ τῆς ἐπιτροπῆς. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ δὲν εἶναι ἀξία τῆς παραδοχῆς σας, διότι δὲν πρόκειται περὶ καταπολεμήσεως τῆς ἀρχῆς ἐπὶ τῆς ὁποίας τὸ νομοσχέδιον στηρίζεται, ἀλλὰ περὶ τῶν λεπτομερειῶν, τὰς ὁποίας θεωρεῖ ὡς ἀνεφαρμόστους, καὶ πρόκειται αὐτὴ ἡ ἐργασία τῆς Βουλῆς νὰ γείνῃ ὅλως διόλου τυπικὴ καὶ ἑπομένως ἄχρηστος, διότι θὰ γείνῃ ἐντὸς βραχέος χρονικοῦ διαστήματος.

§32ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐὰν ἦτο ἀληθὲς, ὅτι τὰ νομοσχέδια ἔπρεπε νὰ παραπέμπωνται εἰς τὰς ἐπιτροπὰς διὰ νὰ ἐξετάζωσιν αὗται καὶ ἀποφαίνωνται ἐὰν πρέπει νὰ γίνουν δεκτὰ κατ’ ἀρχὴν, τότε ὁ Κανονισμὸς δὲν ἤθελεν ἐπιτρέψει ὥστε νὰ παραπέμπωνται εἰς τὰς ἐπιτροπὰς μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς. Ἐν τούτοις εἰς τὸν Κανονισμὸν εἶναι ἀναγεγραμμένον τὰ νομοσχέδια νὰ παραπέμπωνται συνήθως μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς, καὶ ὁ κανὼν οὗτος εἶναι κατ’ ἐμὲ πολὺ ὀρθὸς καὶ εὔλογος, κατ’ ἐξαίρεσιν δὲ ἡ Βουλὴ δύναται, ἐὰν θέλῃ, καὶ πρὸ τῆς συζητήσεως τῆς ἀρχῆς νὰ παραδίδῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Εἶναι ἑπομένως ἀναγκαῖον νὰ ἐξετασθῶσι τὰ νομοσχέδια μὲ ὅλην τὴν ὑπομονὴν διὰ νὰ φωτισθῇ ἡ Βουλὴ περὶ τῆς παραδοχῆς ἢ μὴ αὐτῶν. Δὲν βλέπω λοιπὸν τί κακὸν προκύπτει, ἂν ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος δὲν προσέβαλε τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου καὶ ἡ Βουλὴ ἐδέχθη ταύτην, διότι τὸ νομοσχέδιον ἠμπορεῖ κατ’ ἀρχὴν νὰ ᾖναι καλὸν, οὐχ ἧττον ὅμως πολλαὶ τῶν διατάξεων αὐτοῦ νὰ ἐγείρουν ἀμφιβολίας. Διὰ νὰ γνωρίσητε δὲ, κύριοι, ὅτι δὲν εἶναι ὅλως διόλου εὔκολον τὸ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου αὑτοῦ χωρὶς πολλὴν νὰ καταβάλλωμεν ἐπ’ αὐτοῦ μελέτην, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἀναφέρω δύω διατάξεις αὐτοῦ ἐξ ὧν θέλετε ἐννοήσει, ὅτι οὐδεμία ὠφέλεια θέλει ἐπέλθει οὔτε πρὸς τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου, τὸ ὁποῖον φρονεῖ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι θέλει ἐξασφαλίσει, οὔτε πρὸς τὰ συμφέροντα τῶν φορολογουμένων, οὓς νομίζει, ὅτι θέλει ἀπαλλάξει ἀπὸ πολλὰς καταπιέσεις. Κατὰ τὸ νομοσχέδιον ἐπιτρέπεται ἡ ἐνοικίασις εἰς χρήματα. Τὸ σύστημα τοῦτο, ὅπως εἶπε καὶ ὁ κύριος ὑπουργὸς, δὲν εἶναι πρωτοφανές· ὑπῆρχε καὶ ἄλλοτε, ἐγκατελείφθη ὅμως διότι ἔδιδε χώραν εἰς καθυστερήσεις πολὺ μεγαλειτέρας τῶν σημερινῶν. Ἀλλὰ διὰ νὰ ἀποφύγῃ αὐτὰ, ὁ κύριος ὑπουργὸς παραδέχεται ὥστε οἱ μέλλοντες ἐνοικιασταὶ νὰ προκαταβάλλουν τὰ ⅔ τοῦ ἐνοικίου. Διὰ νὰ γείνῃ ὅμως τοῦτο ὁ συναγωνισμὸς θέλει περιορισθῆ καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ Δημοσίου θέλουσι πάθει πολύ. Τοῦτο δὲ τὸ ἐννοεῖ καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς, καὶ διὰ τοῦτο ἀναγκάζεται διὰ τοῦ νομοσχεδίου νὰ κάμῃ μίαν ἔκπτωσιν, ἥτις ἀναβαίνει εἰς 21%· διότι εἰς ἓν ἄρθρον τοῦ νομοσχεδίου λέγει, ὅτι προτιμῶνται οἱ ἐνοικιάζοντες διὰ χρημάτων καὶ ἐὰν τὸ ἐνοίκιον ᾖναι κατώτερον τῶν 5%, ἐξ ἄλλου δὲ ἀποδέχεται 16% ἔκπτωσιν λόγῳ τόκου ἢ προεξοφλήσεως διὰ τὰς δόσεις, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον βλέπετε, ὅτι τὸ Δημόσιον χάνει 21%. Ἰδοὺ λοιπὸν ἓν ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐξετασθῇ ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις ἔχει τὸν καιρὸν καὶ τὰ μέσα νὰ ζητήσῃ πάσας τὰς ἀναγκαίας διασαφήσεις. Ὑπάρχει καὶ ἄλλη διάταξις τοῦ νομοσχεδίου, καθ’ ἣν ὅταν ὁ ἐνοικιαστὴς ἀμφισβητήσῃ τὸν ἀγρὸν τοῦ φορολογουμένου ὡς ἐθνικὸν, ἀποφασίζουν ὁ πάρεδρος καὶ ὁ ἱερεύς. Ἐὰν οὗτοι συμφωνήσουν μὲ τὸν ἐνοικιαστὴν, ὁ φορολογούμενος εἶναι ὑπόχρεως νὰ δώσῃ τὸν φόρον· ἐὰν ὅμως οὗτοι συμφωνήσουν μὲ τὸν φορολογούμενον, τότε τὴν ἐπικαρπίαν τὴν λαμβάνει ὁ πάρεδρος ἢ ὁ ἱερεὺς εἰς τὴν οἰκίαν του, καὶ εἶναι ἠναγκασμένοι εἰς μὲν τὴν πρώτην περίστασιν ὁ φορολογούμενος εἰς δὲ τὴν δευτέραν ὁ ἐνοικιαστὴς νὰ τρέξωσιν εἰς τὰ δικαστήρια καὶ νὰ λύσουν τὴν διαφοράν των. Ὥστε βλέπετε, ὅτι ἀρκεῖ νὰ εἴπῃ ὁ ἐνοικιαστὴς ὅτι εἶναι ἐθνικὸς ὁ ἀγρὸς διὰ νὰ ἀναγκάσῃ τὸν φορολογούμενον νὰ δώσῃ ἐπικαρπίαν, καὶ ἐὰν συμβῇ νὰ συμφωνήσουν μετὰ τοῦ ἐνοικιαστοῦ ὁ πάρεδρος καὶ ὁ ἱερεὺς, τὴν λαμβάνει ὁ ἐνοικιαστής, ἐὰν δὲ ὄχι μεταφέρεται εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ παρέδρου ἢ τοῦ ἱερέως. Αὗται καὶ πολλαὶ ἄλλαι διατάξεις πρέπει νὰ ἐξετασθῶσι μὲ πολλὴν ὑπομονὴν, μόνη δὲ ἡ ἐπιτροπὴ ἔχει ἁρμοδιότητα καὶ καιρὸν νὰ τὰς ἐξετάσῃ ἀποχρώντως. Διὰ τοῦτο θαυμάζω πῶς τοιοῦτον νομοσχέδιον δὲν θέλουν νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ἐκ τῆς ἐργασίας τῆς ὁποίας θέλει φωτισθῆ ἡ Βουλή.

§33ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (ὑπουργ. τῶν Οἰκονομικῶν). Εὐχαριστῶ τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα, διὰ τὰς ἐξηγήσεις τὰς ὁποίας ἔδωκε, διότι καὶ αἱ ἐξηγήσεις αὗται ἀπέβησαν, ὅπως καὶ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἐξ Ἐπιδαύρου Λιμηρᾶς κατὰ τῆς προτάσεως, ἡ ὁποία μᾶς ἀπασχολεῖ. Ὁ κ. Σωτηρόπουλος μᾶς εἶπεν, ὅτι ἀρκεῖται ν’ ἀναφέρῃ δύω ἐλαττώματα τοῦ νόμου διὰ νὰ σᾶς παραστήσῃ τὴν ἀνάγκην τῆς παραπομπῆς πρὸς ἐξέτασιν εἰς τὴν ἐπιτροπήν. Τὸ παράδειγμα τὸ πρῶτον εἶναι, ὅτι παραχωρεῖται διὰ τοῦ νόμου τούτου εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν ἔκπτωσις πρὸς 21%, ἡ δὲ τοιαύτη παραχώρησις, ἡ μεγάλη καὶ φοβερὰ, ἀποτέλεσμα θέλει ἔχει σημαντικὴν βλάβην τοῦ Δημοσίου, καὶ ἑπομένως τὸ νομοσχέδιον δὲν ὑποστηρίζει τὸ δημόσιον συμφέρον, ὅπως εἶναι εἰσηγμένον. Ἂς ἐξετάσωμεν ἐὰν ᾖναι ἀληθῆ ὅσα ἰσχυρίσθη. Τὸ νομοσχέδιον λέγει, ὅτι ἐπὶ τῆς πρώτης δόσεως, ἥτις συνίσταται εἰς τὸ ⅓ τοῦ ἐνοικίου, πληρώνεται τόκος 10%, ἀλλ’ ἐπὶ τρεῖς μῆνας μόνον. Ὡσαύτως πληρώνεται τόκος 6% πρὸς τὸν ἐγγυητὴν ἐπὶ τῶν ⅔, ἤτοι τῆς δευτέρας καὶ τρίτης δόσεως· πληρώνεται δὲ ὁ τόκος οὗτος τῶν 6% εἰς τὸν ἐγγυητὴν ἐπὶ ἓξ μῆνας. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὑπάρχει διαφορὰ, καὶ ὅτι τὸ 6 καὶ 10% δὲν κάμνουν 16, ὥστε νὰ προστεθῇ εἰς τὰ δέκα καὶ ἓξ (16) τὸ 5% τῆς προτιμήσεως μεταξὺ ἐνοικιάσεως εἰς χρήματα καὶ ἐνοικιάσεως εἰς εἶδος. Τῷ ὄντι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἀριθμητικῶς καλῶς ἀντελήφθη τὸ νομοσχέδιον, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ ἁπλῆς προσθέσεως. Ὡς πρὸς τὴν ἔκπτωσιν ταύτην τῶν 5% παρατηρῶ τὰ ἑξῆς: Τὸ νομοσχέδιον διαλαμβάνει, ὅτι κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος ἐπιτρέπεται προσφορὰ καὶ εἰς εἶδος, καθὼς ἐπίσης τὸ νομοσχέδιον διαλαμβάνει, ὅτι ἐνοικιάσεις εἰς τὸ ἑξῆς δύνανται νὰ γίνωσι καὶ διετεῖς. Τὸ νομοσχέδιον δίδει ὁδηγίαν τινὰ εἰς τὸν μέλλοντα νὰ ἐκτελέσῃ τὸν νόμον ὑπουργὸν, καὶ λέγει εἰς αὐτὸν, ὅτι μεταξὺ τῶν τριῶν αὐτῶν προσφορῶν αἱ διετεῖς προσφοραὶ εἶναι προτιμότεραι· ἀλλὰ καὶ αἱ μονοετεῖς εἰς χρήματα εἶναι προτιμότεραι τῶν εἰς εἶδος, πλὴν ἐὰν ᾖναι κατώτεραι τῶν 5%· ἀλλὰ καὶ εἰς τοιαύτην περίστασιν θέλει ὁδηγηθῆ ἐκ τῶν διαφόρων περιστάσεων, τὰς ὁποίας ὁ νόμος διαλαμβάνει καὶ αἱ ὁποῖαι ἀφορῶσιν εἰς τὸ δημόσιον συμφέρον. Ὥστε κατ’ ἀρχὴν, ἐὰν ὑπάρχῃ προσφορὰ εἰς εἶδος καὶ προσφορὰ εἰς χρήματα, τὸ ὑπουργεῖον πρέπει νὰ προτιμήσῃ τὴν εἰς χρήματα προσφορὰν καὶ ἂν ᾖναι ζημία κατὰ 5%. Τὰ πλεονεκτήματα τοῦ συστήματος, κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ συντάξαντος τὸ νομοσχέδιον, εἶναι τόσον μεγάλα, ὥστε ἡ ἐλάττωσις τοῦ ἐνοικίου κατὰ 5% εἶναι ἀξία καταφρονήσεως· ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ προσέξητε εἰς τὴν ἐνδεχομένην ἔκπτωσιν, διότι δὲν θὰ συμβῇ πάντοτε. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἀληθὲς, ὅτι ἡ ἐλάττωσις εἶναι 16, διότι τὰ 10% εἶναι διὰ τὰ ⅓ τῆς ἐνοικιάσεως καὶ οὐχὶ ἐπὶ ὅλον τὸ ἔτος ἀλλὰ διὰ τρεῖς μῆνας. Ἐπίσης δὲ καὶ τὸ 6% διὰ τὰ ⅔ θὰ ᾖναι δι’ ἓξ μῆνας καὶ οὐχὶ διὰ δώδεκα μῆνας· ἑπομένως τὰ 6 καὶ 10 δὲν κάμνουν 16% ἐπὶ τοῦ ἐνοικίου. Τώρα σᾶς ἐρωτῶ: ἐὰν ὁ κ. Σωτηρόπουλος ἐτύγχανε μέλος τῆς ἐπιτροπῆς ἐπὶ τῶν οἰκονομικῶν ........

§34ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καὶ πρόεδρος.

§35ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. ... Στοχασθῆτε ὁποίαν ἔκθεσιν ἤθελε μᾶς δώσει! Μετὰ μεγίστης θερμότητος ἤθελεν ἐκθέσει τὰ ἐλαττώματα αὐτὰ τοῦ νομοσχεδίου, λαμβάνων ἀφορμὴν ἐξ ὅσων εἶπε καὶ ἤθελε παραστήσει εἰς τὴν Βουλὴν τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὡς ἄξιον νὰ καταδικασθῇ καὶ ἀποβληθῇ· διότι καὶ ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ πραγματοποιηθῇ, ἐκ τῶν προτέρων, θὰ ἔλεγε, γνωρίζομεν ὅτι θέλει φέρει ἐλάττωσιν εἰς τὰς προσόδους τοῦ Κράτους κατὰ 21%. Λοιπὸν βλέπετε, κύριοι, ὅτι ὁ κ. Σωτηρόπουλος, συνηγορήσας κατὰ τῆς προτάσεώς μου, ἀπέδειξεν ὅτι καλλίτερον εἶναι νὰ συζητηθῇ ὁ νόμος παῤῥησίᾳ καρὰ ἰδιαιτέρως, διότι ἡ ἰδιαιτέρα αὐτοῦ ἔκθεσις θὰ ἦτο μεστὴ σφαλμάτων, ἐὰν θελήσωμεν νὰ κρίνωμεν ἐξ ὅσων ἠκούσαμεν μέχρι τοῦδε. Δεύτερον ἐλάττωμα ἐπαρουσίασεν ὁ κ. Σωτηρόπουλος τὴν λύσιν τῆς διαφορᾶς μεταξὺ φορολογουμένου καὶ ἐνοικιαστοῦ περὶ ἐπικαρπίας. Σᾶς εἶπεν ὅτι ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν ἱερέα καὶ ἀπὸ τὸν εἰδικὸν πάρεδρον νὰ χαρίσῃ τὴν περιουσίαν τοῦ φορολογουμένου εἰς τὸν ἐνοικιαστὴν καὶ τ’ ἀνάπαλιν Αὐτὸ, κύριοι, δὲν εἶναι ἀληθές. Γνωρίζομεν, ὅτι κυριωτέρα διαφορὰ μεταξὺ ἐνοικιαστοῦ καὶ φορολογουμένου εἶναι ἡ τοῦ ζητήματος, ἐὰν ὁ καρπὸς, ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ φορολογηθῇ, προέρχεται ἀπὸ ἰδιωτικὸν ἢ δημόσιον ἀγρόν. Κατὰ πρῶτον σᾶς κάμω τὴν παρατήρησιν ὅτι αὐτὸ τὸ ζήτημα ἔχασε μέγα μέρος τῆς δυνάμεώς του ἀπὸ τῆς ἡμέρας τῆς διανομῆς τῆς ἐθνικῆς γῆς, ἵνα μὴ εἴπω τὸ ὅλον τῆς δυνάμεως αὐτοῦ, διότι τοιοῦτοι ἀγροὶ τὴν σήμερον κατὰ τοὺς ὑπολογισμοὺς τοὺς ὁποίους ἐκάμαμεν εἰς τὸ ὑπουργεῖον δὲν ἀποδίδουν εἰς τὴν φορολογίαν πλέον τῶν 100,000 ἕως 110,000 κοιλῶν. Αὐτὴ εἶναι ἡ κατάστασις, εἰς ἣν ἔφθασεν ἡ φορολογία τὴν σήμερον· εἶναι δηλ. ἡ ἐκ τοιούτων ἀγρῶν φορολογία τὸ ⅑. Ἀλλ’ ὅμως τὸ ζήτημα ὑφίσταται καὶ τὸ νομοσχέδιον ἔπρεπε νὰ λάβῃ πρόνοιαν. Τί διατάττει λοιπόν; ὁ κ. Σωτηρόπουλος ἐκλαμβάνει ὅτι ἐξαρτᾶται ἀπὸ τὸν ἐνοικιαστὴν νὰ εἴπῃ «εἶναι ἐθνικὸς ὁ ἀγρὸς» καὶ ἀμέσως θὰ λάβῃ τὸν καρπόν. Δὲν εἶναι τοῦτο ἀληθές· πρέπει ὁ ἐνοικιαστὴς νὰ ἰσχυρισθῇ ὅτι τῷ ὄντι εἶναι ἐθνικὸς ὁ ἀγρὸς καὶ νὰ ἔχῃ πρόχειρόν τινα ἀπόδειξιν διὰ νὰ πείσῃ μάλιστα ἀνθρώπους, οἵτινες θὰ ἦναι μᾶλλον ὑπὲρ τοῦ φορολογουμένου παρὰ ὑπὲρ τοῦ ἐνοικιαστοῦ. Αὐτοὶ δὲ δὲν πρόκειται νὰ ἀποφασίσουν ὁριστικῶς περὶ τῆς ἰδιότητος τοῦ ἀγροῦ· ἀλλὰ μέχρις οὗ τὸ ζήτημα ἀποφασισθῇ θὰ ὁρίσωσι ποῦ θὰ μείνῃ τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας, εἰς χεῖρας τοῦ ἐνοικιαστοῦ ἢ εἰς χεῖρας τοῦ ἱερέως ἢ παρέδρου. Ἐγὼ ἐνόμιζα ὅτε συνέταξα αὐτὴν τὴν διάταξιν ὅτι συνέταττον διάταξιν, ἥτις ἤθελεν ἀποβῆ κατὰ τοῦ ἐνοικιαστοῦ, καὶ παραδόξως σήμερον ἀκούω παρὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Σωτηροπούλου, τοῦ τοσαύτην πεῖραν ἔχοντος περὶ τὰ τοιαῦτα, ὅτι θὰ ἦναι κατὰ τοῦ φορολογουμένου καὶ ὑπὲρ τοῦ ἐνοικιαστοῦ. Ἐγὼ ἐνόμιζα, ὅτι καὶ ὁ ἱερεὺς καὶ ὁ εἰδικὸς πάρεδρος ὡς συμπατριῶται καὶ συμπολῖται καὶ συγκάτοικοι θὰ ἦσαν μᾶλλον ὑπὲρ τοῦ φορολογουμένου. Ἐνταῦθα μάλιστα πρόκειται περὶ ἐνοικιαστοῦ ὅστις, κατὰ τὰς λέξεις τοῦ κ. Σωτηροπούλου, θὰ ναυαγήσῃ, ἑπομένως δὲν θὰ ἔχῃ τὰ μέσα τόσον ἄφθονα ὅπως δωροδοκήσῃ τοὺς παρέδρους καὶ τοὺς ἱερεῖς εἰς βαθμὸν ὥστε νὰ περιφρονήσωσι τὰς σχέσεις των πρὸς τὸν φορολογούμενον καὶ γίνωσιν αἰχμάλωτοι τοῦ ἐνοικιαστοῦ πρὸς καταδυνάστευσιν τῶν συγχωρίων των. Εἰσάγει δὲ τὸ νομοσχέδιον διάταξιν ἡ ὁποία, νομίζω, εἶναι σωτήριος, διότι λύει αὐτὴν τὴν διαφορὰν τάχιστα· καὶ τὴν λύει ὄχι μόνον τάχιστα, ἀλλὰ καὶ προχείρως, διότι κατὰ τὸ νομοσχέδιον τὸ Δημόσιον δὲν ἐνοικιάζει τὴν ἰδιοκτησίαν του ἀλλ’ ἐνοικιάζει τὴν φορολογικὴν κατάστασιν εἰς ἣν εὑρίσκετο ὁ ἀγρὸς κατὰ τὸ τελευταῖον ἔτος τῆς φορολογίας· ἑπομένως ὁ εἰρηνοδίκης δὲν θὰ ἐξετάσῃ ἐὰν τῷ ὄντι ἀνῆκεν ὁ ἀγρὸς εἰς τὴν κυριότητα τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ θὰ ἐξετάσῃ πῶς ἐφορολογήθη πέρυσιν. Ἐνόμισα, ὅτι εἰς τοῦτο πρέπει νὰ περιορίζεται ἡ ἀμφισβήτησις ἐπὶ τῆς φορολογίας μεταξὺ ἐνοικιαστοῦ καὶ φορολογουμένου. Ἐνόμισα, ὅτι δὲν εἶναι ὁ κατάλληλος τόπος καὶ καιρὸς νὰ ἐξακριβωθῇ ἡ περιουσία τοῦ Δημοσίου. Ἐνόμισα, ὅτι τὸ Δημόσιον κατὰ τὴν ἐνοικίασιν τοῦ φόρου παρεχώρησεν εἰς ἀναμίσθωσιν ὅσα ἐνοικίασε καὶ ἐφορολόγησε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος καὶ τίποτε περισσότερον· ὥστε τὸ ἔργον τοῦ δικαστοῦ εἶναι ἁπλούστατον· ἡ θέσις τοῦ τε ἐνοικιαστοῦ καὶ τοῦ φορολογουμένου ἐπίσης ἁπλοποιεῖται. Βεβαίως ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας, ὅπως εἶπεν, ὑποθέτει ὅτι ὁ ἐνοικιαστὴς ἐνοικιάζει τὴν κυριότητα τοῦ Δημοσίου, ἀλλὰ τοῦτο, καθὼς σᾶς προεῖπον, δὲν εἶναι ἀληθές. Τὴν σήμερον, ὅπως ἔχουσι τὰ πράγματα, ὁ ἐνοικιαστὴς καταπιέζει καὶ καταπιέζεται, ἐνῷ διὰ τοῦ συστήματος αὐτοῦ τὸ πρᾶγμα ἁπλοποιεῖται· ἀλλὰ καὶ ἐὰν διὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν ἡπλοποιεῖτο, δὲν ἔχει ἀμφιβολίαν ὅτι ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μας θέλει μᾶς συντρέξει εἰς τὴν ἁπλοποίησιν τοῦ ἔργου. Βλέπετε ὅτι καὶ κατὰ τὸ δεύτερον αὐτὸ ἐπιχείρημα τοῦ ἀξιοτίμου κ. Σωτηροπούλου ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ ἔκθεσις, ἣν ἐπιθυμεῖ νὰ ἴδῃ ἐρχομένην ἀπὸ τὴν ἐπιτροπὴν, ἤθελεν ἔχει βάσιν ἐσφαλμένην ἢ τοὐλάχιστον ἤθελεν ἀποδώσει εἰς τὸ νομοσχέδιον βάσιν, ἣν ἡ φαντασία ἐξύφανε καὶ παρέστησεν ὡς σαθράν, ἐνῷ δὲν εἶναι τοιαύτη· καὶ δὲν πιστεύω ὅτι ἀπὸ τοιαύτην ἔκθεσιν ἐπὶ τοιούτων ἰδεῶν καὶ συλλογισμῶν στηριζομένην ἠθέλατε ὠφεληθῆ πολύ.

§36ΖΩΧΙΟΣ. Ἐγὼ παραδέχομαι, ὅτι τὸ νομοσχέδιον εἶναι πάσης κατακρίσεως ἄξιον, ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου. Ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ παραπέμψῃ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, ναὶ ἢ ὄχι; Περὶ τούτου πρόκειται. Ἂς ἴδωμεν δὲ τί λέγει ὁ Κανονισμός, ὁ νόμος τῆς Βουλῆς, καὶ κατὰ τὸν νόμον τῆς Βουλῆς ἂς προβῶμεν. «Ἄρθρον 36. Ἡ Βουλὴ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς ἢ καὶ πρὸ αὐτῆς δύναται»· τουτέστιν ἐὰν θέλῃ, ναί, ἐὰν δὲν θέλῃ, ὄχι. Καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ πῶς λύεται; διὰ ψηφοφορίας.

§37ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἔχει......

§38ΖΩΧΙΟΣ. Προσθέτει δέ. «Ἐὰν τὸ κρίνῃ ἀναγκαῖον» δύναται νὰ τὸ παραπέμψῃ, ἂν δὲν τὸ κρίνῃ, ὄχι· «ὁρίζουσα τὸν χρόνον κλπ.» Λοιπὸν τώρα, ἀντὶ νὰ συζητῶμεν, ἐὰν τὸ νομοσχέδιον ᾖναι κακόν, ψυχρὸν ἢ ἀνάποδον, πρέπει νὰ ἀποφανθῶμεν, ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη νὰ στείλωμεν αὐτὸ εἰς τὴν οἰκείαν ἐπιτροπὴν, ἢ ὄχι·

§39Κ. ΘΕΟΔΩΡΟΥ. Αὐτὴ εἶναι ὅλη ἡ συζήτησις καὶ εἰς τοῦτο στηρίζεται.

§40ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ ὡμίλησα διὰ τοῦτο τὸ «δύναται» καὶ παρεκάλεσα τὴν Βουλήν.

§41ΖΩΧΙΟΣ. Κύριε συνάδελφε· εἶχον μεγάλην πεποίθησιν εἰς τὰς γνώσεις σου, καὶ ἐπεθύμουν νὰ σὲ ἀκούω, ἀλλ’ ἀφοῦ σήμερον εἶπες ὅτι 5 καὶ 4 κάμουν 21, δὲν σὲ ἀκούω, οὔτε σὲ ἀκολουθῶ· (ἱλαρότης), δὲν ἐνόησα δὲ τίποτε ἄλλο εἰμὴ ὅτι πρόκειται πάλη κεραμέως πρὸς κεραμέα.

§42ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐγώ, κύριε πρόεδρε νομίζω, ὅτι αὐτὰ τὰ ὁποῖα εἶπεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἶναι ὑπὲρ τῆς προτάσεως νὰ παραπεμφθῇ τὸ νομοσχέδιον εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, διότι ἀφοῦ ἄνθρωπος οἷος ὁ κ. Σωτηρόπουλος δὲν ἠδυνήθη νὰ κατανοήσῃ ὅλας τὰς διατάξεις τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλὰ περιέπεσε εἰς πλάνας ἕνεκα τῶν ὁποίων τὸν κατεδίκασεν ὁ κ. ὑπουργὸς, τί κακὸν θὰ πάθωμεν ἡμεῖς οἱ ἄλλοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχομεν εἰδικὴν πεῖραν περὶ τὰ οἰκονομικά; Θὰ περιπέσωμεν εἰς τὴν πλάνην τοῦ νὰ ψηφίσωμεν νομοσχέδιον τοῦ ὁποίου τὰς διατάξεις νὰ μὴ ἤμεθα εἰς θέσιν νὰ κατανοήσωμεν ἐντελῶς. Κύριοι, ἂς εἴμεθα συνεπεῖς, ἡ πορεία τοῦ Κοινοβουλίου ἡ τακτικὴ εἶναι αὕτη: τὰ νομοθετήματα πρέπει νὰ προεξελέγχωνται ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς, διὰ τοῦτο δὲ καὶ ἐξελέξαμεν τοιαύτας ἐπιτροπὰς, ὄχι διὰ νὰ λάβουν μέρος μερικοὶ καὶ διὰ νὰ τοιχοκολληθοῦν τὰ ὀνόματα τῶν ἐπιτροπῶν ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου, ἀλλὰ διὰ νὰ ἐργασθῶσι. Πότε δὲ, κύριε πρόεδρε, ἡ προεξέλεγξις αὕτη εἶναι περιττή; ὅταν τὸ κατεπεῖγον προβάλλεται. Λοιπὸν ἤθελα παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ μᾶς ἀνακοινώσῃ ποῖος λόγος κατεπείγων ὑπαγορεύει νὰ μὴ διέλθῃ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο τὸ σπουδαιότατον τὴν ἀπαιτουμένην ἐξέλεγξιν τῆς ἁρμοδίας οἰκονομικῆς ἐπιτροπῆς. Ἐὰν ὑπάρχῃ λόγος τοιοῦτος, ἐγὼ τοὐλάχιστον δὲν ἔχω καμμίαν δυσκολίαν νὰ ἀναγνωρίσω τὸν λόγον τοῦτον καὶ νὰ ἀποφανθῶ κατὰ τῆς παραπομπῆς· ἐὰν ὅμως, κύριε πρόεδρε, λόγος τοιοῦτος δὲν ὑπάρχῃ μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν δύναται νὰ δικαιολογηθῇ ἡ ἔλλειψις τῆς προεξελέγξεως.

§43ΡΙΚΑΚΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἡ θεωρία ἣν ἔκαμεν ὁ κ. Μίλησης ἀντίκειται εἰς τὸν Κανονισμόν, διότι ὁ Κανονισμὸς δὲν λέγει, ὅτι πρέπει νὰ παραπέμπῃ, ἀλλ’ ὅτι δύναται καὶ νὰ παραπέμψῃ· ὥστε παραδέχεται ὡς γεγονὸς καὶ κατ’ ἀρχὴν τὴν προηγουμένην συζήτησιν, ὡς ἐξαίρεσιν δὲ τὴν παραπομπήν· πρέπει λοιπὸν νὰ ὑπάρχουν λόγοι, οἱ ὁποῖοι νὰ ὑπαγορεύουν τὴν ἀνάγκην τῆς παραπομπῆς.

§44ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι ἀρκετὰ ἐλέχθησαν. Ὁ κύριος Παπαμιχαλόπουλος ἐπρότεινε τὸ νομοσχέδιον νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν, αὕτη δὲ ἐντὸς 48 ὡρῶν νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν της. Τὴν πρότασιν αὐτὴν τὴν ὑπεστήριξαν καὶ ἄλλοι. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν αὐτὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§45ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑποβάλλω νομοσχέδιον ἀφορῶν τὸν κανονισμὸν τῆς λίμνης Ζέας δι’ οὗ κανονίζονται τὰ ὅρια καὶ ὁ τρόπος καθ’ ὃν δύνανται νὰ ἀποζημιωθῶσιν οἱ ἰδιοκτῆται.

§46ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ ἐγὼ παρακαλῶ τοὺς κυρίους ὑπουργοὺς νὰ μὴ ἀφήσουν κανένα θεσμὸν τὸν ὁποῖον νὰ μὴ τροποποιήσουν κατὰ τὴν ἐνεστῶσαν Σύνοδον. Ἀναγινώσκονται καὶ γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2 καὶ 3. Καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου ὁ ἀντιπρόεδρος κ. Μανέτας. (Ἐπιψηφίζονται καὶ τὰ ἑπόμενα ἄρθρα τοῦ νομοσχεδίου περὶ διαθέσεως τοῦ ἐγγείου φόρου καὶ τοῦ δικαιώματος τῆς ἐπικαρπίας ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν ὡς καὶ σύνολον μὲ τὰς ἑπομένας ἐπί τινων ἄρθρων διασαφήσεις. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 4.

§47ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ 10% ἐννοεῖται ἐτησίως;

§48ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Βεβαίως.

§49ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τότε πρέπει, νομίζω, νὰ τεθῇ «ἐτησίως.»

§50ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Διὰ νὰ μὴν ἐκληφθῇ ἄλλο; ἀλλὰ τί; τί νὰ ἐκληφθῇ ἄλλο;

§51ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. 10% διὰ τὴν τριμηνίαν. Ἐπίσης «τὸ ἀπὸ τῆς καταβολῆς» νὰ διασαφηνισθῇ παρακαλῶ.

§52ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δηλ. ἂν δὲν καταβάλῃ, δὲν ἔχει δικαίωμα τόκου.

§53ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποία εἶναι ἡ προθεσμία τῆς καταβολῆς;

§54ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὴν προθεσμίαν τῆς καταβολῆς ὁρίζει τὸ ἄρθρον 2, ἔπειτα συμπληροῖ τὸ ἄρθρον 11· «ἐν τῇ διακηρύξει τῆς ἐνοικιάσεως ὁρίζονται πάντες οἱ οὐσιώδεις ὅροι αὐτῆς. Τάσσεται δὲ ῥητὴ ἡμέρα πρὸς πληρωμὴν ἑκάστης δόσεως τοῦ ἐνοικίου ἑκάστου τμήματος κτλ.» Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 13.

§55ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νὰ διαγραφῇ τὸ δεύτερον μέρος, ἤτοι «πρὸς τοῦτο θέλει....» καὶ ἐφεξῆς, διότι κατὰ λάθος ἔμεινε· τὸ εἶχεν ἄλλη διάταξις, ἡ ὁποία διεγράφη, καὶ μὲ τὴν ὁποίαν συνεδέετο, πρέπει κατὰ συνέπειαν νὰ διαγραφῇ καὶ αὐτό. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 14.

§56ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Πῶς θὰ γείνῃ δεκτὴ ἐνοικίασις τῶν προσόδων, ἀφοῦ ὁ φορολογικὸς νόμος ψηφίζεται δι’ ἓν ἔτος;

§57ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν μεταβάλλεται.

§58ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂν μεταβληθῇ.

§59ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Θὰ γείνῃ ἀνάλογος ἐλάττωσις.

§60ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε, διότι ἔχετε τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας, τὸ ὁποῖον σᾶς δεσμεύει· δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εὕρητε τὴν ἀναλογίαν ἂν ᾖναι ἀναμεμιγμένα ἐθνικὰ μὲ ἰδιόκτητα, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ εὕρητε ποίαν ἔκπτωσιν ἢ αὔξησιν εἰς τὸ ἐνοίκιον πρέπει νὰ κάμητε.

§61ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὑπάρχει ἡ διάταξις αὐτὴ, διότι ὅπως πιστεύω εἶσθε σύμφωνος καὶ ὑμεῖς διὰ τῆς διετοῦς ἐνοικιάσεως ἔχομεν ἀπόκτημα σπουδαῖον.

§62ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θὰ ἐνοικιάσῃ κανεὶς διὰ δύω ἔτη.

§63ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ πεῖρα θὰ τὸ ἀποδείξῃ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι καλλίτερον θὰ ἦτον, ἐὰν ἐνοικιάζοντο αἱ πρόσοδοι διὰ πέντε ἔτη, φθάνει μόνον νὰ ἔχετε ἐγγυήσεις, διότι εἰς πολυετῆ ἐνοικίασιν ἂν δὲν ὠφεληθῇ ἀπὸ τὰ πρώϊμα θὰ ὠφεληθῇ ἀπὸ τὤψιμα, ἢ ἂν δὲν ὠφεληθῇ ἀπὸ τὸ πρῶτον ἔτος θὰ ὠφεληθῇ ἀπὸ τὸ δεύτερον, ἐνῷ εἰς στενὸν διάστημα χρόνου ἠμπορεῖ νὰ ζημιωθῇ καὶ ἀπὸ τὰ πρώϊμα καὶ ἀπὸ τὰ ὄψιμα. Κατὰ δὲ τὰ δύω ἔτη θὰ ἔχητε τέσσαρας συγκομιδὰς, καὶ καθὼς γνωρίζετε οἱ καιροὶ, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ βοηθοῦν, εἰς τὴν μὲν παραγωγὴν ἠμποροῦν νὰ βλάπτουν, εἰς τὴν δὲ τ’ ἀνάπαλιν· διὰ τοῦτο ἐθεώρησα ὅτι πολὺ συμφέρει εἰς τὸ Δημόσιον νὰ ὑπάρχῃ ἐν τῷ νόμῳ· ὁ δὲ φορολογικὸς νόμος ὁ τότε θὰ φροντίσῃ νὰ θέσῃ ἓν ἄρθρον καὶ θὰ εἰπῇ ὅτι εἰς τὰς διετεῖς ἐνοικιάσεις θὰ γίνεται οὕτω. Τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου καταλαμβάνει ὁ κ. Πρόεδρος. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 22.

§64ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζετε, ὅτι αὐτὸ τὸ ἄρθρον ἀνατρέπει τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ προηγουμένου ἄρθρου; Κατ’ αὐτὴν «ὁσάκις ὅμως δὲν ὑπάρχει διαφωνία μεταξὺ ἐνοικιαστοῦ καὶ φορολογουμένου, ἡ σύμπραξις αὐτῶν δὲν εἶναι ἀναγκαία»· ἀλλὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 22 «ἡ βεβαίωσις καὶ παράδοσις τοῦ φόρου πιστοποιεῖται πάντοτε διὰ διπλοτύπου ὑπογεγραμμένου ὑπὸ τοῦ ἱερέως, τοῦ ἐνοικιαστοῦ καὶ τοῦ φορολογουμένου κτλ.». Λοιπὸν τὸ ἄρθρον 22 νομίζω, ὅτι ἀντιβαίνει εἰς τὴν τελευταίαν παράγραφον τοῦ 21, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ σύμπραξις τοῦ ἱερέως δὲν εἶναι ἀναγκαία, ὅταν δὲν ὑπάρχῃ διαφωνία μεταξὺ ἐνοικιαστοῦ καὶ φορολογουμένου.

§65ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίθεσις, διότι ὁ ἱερεὺς καὶ ὁ πάρεδρος ὀφείλουν πάντοτε νὰ ἐκδίδουν διπλότυπα βεβαιώσεως καὶ παραδόσεως· κατὰ τὰς περιπτώσεις ὅμως κατὰ τὰς ὁποίας αὐτοὶ δὲν ἤθελον εἶσθαι παρόντες, διότι δὲν ἐδέησε νὰ τοὺς ἐπικαλεσθῶσι, θὰ ἐκδίδεται διπλότυπον ἐπὶ τῇ βεβαιώσει ἀμφοτέρων· ὁ ἐνοικιαστὴς καὶ ὁ φορολογούμενος θέλουσιν εἴπει, τὸ ἐμετρήσαμεν, δὲν ἦτο παρὼν ὁ πάρεδρος, ἦσαν ἑπτὰ κοιλὰ, ἔπρεπε νὰ πάρῃ τόσα ὁ ἐνοικιαστὴς τὰ ἐπῆρε.

§66ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Βεβαιοῦται ἐπὶ τῇ ὁμολογίᾳ τῶν διαφερομένων.

§67ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μάλιστα· ἀλλὰ ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ κάτι τι πρὸς διευκρίνισιν.

§68ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἔχει κἀμμίαν ἀξίαν τὸ διπλότυπον.

§69ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει.

§70ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρῶτον τὸ κράτος πρέπει νὰ γνωρίζῃ τὴν βεβαιουμένην πρόσοδον, καὶ σᾶς βεβαιῶ ὅτι πολλάκις ἐσταμάτησα εἰς ὑπολογισμοὺς διὰ τὴν ἄγνοιαν τοῦ πράγματος· στοχασθῆτε ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἔχει τὰ στοιχεῖα καὶ οὐδέποτε τὰ ἔσχε ἀπὸ τῆς συστάσεως τῆς Βουλῆς, τοῦ νὰ γνωρίζῃ νὰ πληροφορήσῃ τὴν Κυβέρνησιν καὶ ἡ Κυβέρνησις τὸν τόπον ποία εἶναι ἡ παραγωγή· ἡ δὲ στατιστική, ἡ ὁποία ἐκδίδεται ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν εἶναι διόλου ἀκριβής· διότι ποῦ στηριζομένη λέγει τόσα παράγονται, ἀφοῦ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν δὲν ἠξεύρει ποία εἶναι ἡ βεβαιουμένη πρόσοδος εἰς δημητριακοὺς καρπούς; λοιπὸν πρώτη ἀνάγκη ἀναπόφευκτος ἔρχεται τώρα ἡ ἀνάγκη τῆς βεβαιώσεως τῶν δημοτικῶν φόρων, ἡ ὁποία γίνεται ἐπὶ τῇ εἰσπράξει τῶν................ Εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν ἠμποροῦμεν νὰ προσθέσωμεν δύω λέξεις, αἱ ὁποῖαι νὰ διαφωτίζουν τὸ ἄρθρον. Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 23.

§71ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ πάρεδρος καὶ ὁ ἱερεὺς θὰ λαμβάνωσι τὸ ἓν λεπτὸν καὶ ὅταν δὲν εἶναι παρόντες;

§72ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἠξεύρετε διατί; διότι ἐνδιαφέρεται ἡ πολιτεία νὰ ἔχῃ προθύμους τοὺς δύω αὐτῆς ἀντιπροσώπους της εἰς τὰς περιπτώσεις τῆς διαφωνίας· καὶ διὰ νὰ τοὺς ἔχῃ προθύμους, πρέπει νὰ ἔχουν μίαν ὠφέλειαν σταθεράν· τὸ δὲ δόσιμον αὐτὸ ὅπερ ἐπιβάλλεται εἰς τὸν γεωργὸν ὕστερον ἀπὸ τὰς εὐκολίας, αἱ ὁποῖαι τοῦ γίνονται εἶναι μηδαμινόν· ἓν ἀπὸ τὰ καλλίτερα ἁλώνια θὰ ἔχῃ 100 κοιλά· θὰ δώσῃ μίαν δραχμήν θὰ ἰδῆτε τὸν ἱερέα καὶ τὸν πάρεδρον νὰ μὴ λείπουν ποτέ.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τοῦ ἐπὶ τῶν ζώων καὶ βοσκῶν νόμου καὶ τοῦ περὶ διαθέσεως τῶν ἐθνικῶν λειβαδίων. Γίνεται δεκτὴ ἡ ἀρχὴ καὶ τὸ 1 ἄρθρον. Ἀναγινώσκεται τὸ 2 ἄρθρον.

§74ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν χρόνον τῆς βεβαιώσεως τοῦ φόρου τῶν χοίρων δὲν τὸν βλέπω.

§75ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Γίνεται συγχρόνως.

§76ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔγεινεν ἤδη βεβαίωσις;

§77ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Θὰ λάβωμεν μέτρον. Καθὼς γνωρίζετε τώρα ὁ φόρος τῶν χοίρων βεβαιοῦται ἓν ἔτος πρό· ἑπομένως ἤδη γίνεται ἡ ἀπαρίθμησις καὶ ἐξακολουθεῖ μέχρι τέλους Δεκεμβρίου· ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦμεν ἀφοῦ εἰσάγομεν νέον σύστημα νὰ ἔχωμεν πεποίθησιν εἰς τὴν ἀπαρίθμησιν αὐτὴν διὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος, καὶ αὐτὴ ἡ ἀπαρίθμησις θὰ ἀκυρωθῇ ἅμα ἡ Βουλὴ δεχθῇ τὸν νέον νόμον. Δηλώσεις τῶν χοίρων ἐνόμισα, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραδεχθῶ μὴ ἔχων λόγον ὅτι ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν γίνονται αἱ δηλώσεις δὲν εἶναι κατάλληλος πρὸς τοῦτο. Ὁ Φεβρουάριος εἶναι ἡ ἐποχὴ κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξακολουθεῖ ἀκόμη ἡ κατανάλωσις, διότι ἐντὸς τοῦ χειμῶνος γίνεται ἡ θραῦσις. Οἱ χοῖροι δὲν εἶναι πολλοί, τὸ εἰσπραττόμενον ποσὸν εἶναι 65,000 δραχμαὶ κατ’ ἔτος, ἐνῷ οἱ χοῖροι πληρώνουν μίαν δραχμὴν κατὰ κεφαλὴν ὅπως τὰ μεγάλα ζῶα. Λοιπὸν δίδουν 65,000 δραχμῶν εἰσόδημα, τὸ ὁποῖον συγκρινόμενον πρὸς τὸ 1,000,000 τῶν ἄλλων ζώων εἶναι ἐλάχιστον. Παραδέχομαι ὅτι ὁ νέος τρόπος αὐτὸς θ’ αὐξήσῃ τὸ εἰσόδημα, ἀλλὰ θ’ αὐξήσῃ καὶ τὸ ἄλλο, καὶ δὲν νομίζω ὅτι πρέπει νὰ παραδεχθῶ τὸ σύστημα τῆς δηλώσεως ἐπὶ τῶν χοίρων· ἄλλως τε ὁ ἐνοικιαστὴς ἔχει τοιοῦτον συμφέρον ὥστε βεβαίως οἱ χοῖροι δὲν θὰ τὸν διαφύγουν.

§78ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Πρέπει νομίζω νὰ προσδιορισθῇ ἡ ἐποχὴ τῆς ἀπαριθμήσεως.

§79ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μέχρι τέλους Ἰουνίου· μολαταῦτα ἐὰν νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ ἐπέλθῃ καμμία μεταβολὴ πρὸς τοῦτο, νὰ τὴν κάμωμεν.

§80ΓΕΡΟΘΑΝΑΣΗΣ. Τὸν Σεπτέμβριον νὰ γίνεται.

§81ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἂς τὸ σκεφθῶμεν διὰ τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν. Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 2. 3, 4, 5, 6, 7, 8, 9, 10, 11, καὶ 12. Ἀναγινώσκεται τὸ 13 ἄρθρον.

§82ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχουν κτηνοτρόφοι, οἱ ὁποῖοι διαρκῶς μεταβαίνουν ἀπὸ μίαν εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν.

§83ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 13 ἐδαφ. 2 εἶναι ἀναγκαιοτάτη διὰ νὰ ἐμποδίσῃ τὰς συνεννοήσεις τῶν κτηνοτρόφων μετὰ τῶν ἐνοικιαστῶν. Ἀφοῦ ἀποπερατωθῶσιν αἱ ἐνοικιάσεις, καθεὶς ἐννοεῖ, ὅτι ὁ ἐνοικιαστὴς ἔχει τὸ συμφέρον νὰ προσελκύσῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν του ζῶα. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον διατάττει ὅτι μετὰ τὴν ἐνοικίασιν ἡ μετάβασις τῶν ζώων ἀπὸ ἐπαρχίας εἰς ἐπαρχίαν δὲν ἔχει καμμίαν σημασίαν. Τὰ ζῶα θὰ φορολογηθοῦν ἀπὸ ἐκεῖνον τὸν ἐνοικιαστὴν εἰς τὴν περιφέρειαν τοῦ ὁποίου εἶχον δηλωθῆ· διότι αὐτὸς τοὺς ὑπολογισμούς του ὅταν προσῆλθεν εἰς τὴν δημοπρασίαν τοὺς ἔκαμεν ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὑπαρχόντων εἰς τὴν ἐπαρχίαν του ζώων. Τί ἤθελε συμβῆ ἄνευ αὐτῆς τῆς διατάξεως; Ὁ ἐνοικιαστὴς ἤθελεν εἴπει εἰς τὸν κτηνοτρόφον τοῦ παρακειμένου τμήματος: ἔλα ἐδῶ νὰ σὲ φορολογήσω ἐγὼ καὶ σοῦ πέρνω τὸ ἥμισυ τοῦ φόρου. Τὸν συμφέρει δὲ διότι τὸ ἥμισυ αὐτὸ εἶναι πλέον τοῦ ὑπολογισμοῦ του, τὸ ἀφαιρεῖ δὲ ἀπὸ τὸν γείτονα.

§84ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐννοῶ τοῦτο, ἀλλὰ τὰ ζῶα ἀπὸ τὰς ὀρεινὰς ἐπαρχίας κατὰ τὸ τέλος Μαρτίου μεταφέρονται εἰς τὰς πεδινάς.

§85ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὑπάρχει διάταξις «ἄρθρον 13. Δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἀπὸ ἐπαρχίας εἰς ἐπαρχίαν ἢ ἔξω τῶν ὁρίων τοῦ Κράτους μετάβασις τῶν ποιμένων, ἐὰν ὁ κτηνοτρόφος δὲν πληρώσῃ τὸν φόρον ὅστις κατέστη ἀπαιτητὸς, ἢ δὲν δώσῃ ἀξιόχρεων ἐγγύησιν εἰς τὸν ἁρμόδιον ταμίαν ἐὰν ὁ μὲν φόρος ἐβεβαιώθη δὲν ἔφθασεν ὅμως ὁ πρὸς πληρωμὴν αὐτοῦ χρόνος.»

§86ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ φόρος κατὰ τὴν πρώτην Μαρτίου δὲν εἶναι βεβαιωμένος, καὶ τότε φεύγουν τὰ ζῶα.

§87ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τὰ ζῶα φεύγουν ἀργότερον μετὰ τὴν ἑορτὴν τοῦ ἁγίου Γεωργίου. Σᾶς βεβαιῶ, ὅτι ὁ ἐνοικιαστὴς δὲν ἔχει ἀνάγκην· θὰ ὀργανίσῃ οὕτω πως τὰ τῆς ἐνοικιάσεως, ὥστε τὰ ζῶα δὲν θὰ τὸν διαφύγουν. Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 13, 14, 15, 16, 17, 18, 19, 20, 21, 22, 23, 24, 25 καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου εἰς ά. ἀνάγνωσιν.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως σώματος πολιτικῶν μηχανικῶν. Ἄρθρον 4. Εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο ὑπέβαλε χθὲς τροπολογίαν ὁ κ. Μαυρομιχάλης, τὴν ὁποίαν σᾶς ἀναγινώσκω καὶ πάλιν· (ἀναγινώσκει). Γνωρίζεται τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Παπαμιχαλοπούλου (ἀναγινώσκει).

§89ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργ. Ἐσωτερικῶν). Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ ἄρθρον ὡς ἔχει εἶναι ἀκριβέστερον. Τὸ ἄρθρον ὁμιλεῖ περὶ τῶν στρατιωτικῶν τῶν ἐν ἐνεργείᾳ, οὐχὶ περὶ τῶν ἀποστράτων. Τὸ ἄρθρον λέγει ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ περὶ ὧν πρόκειται, παραιτούμενοι τῆς ὑπηρεσίας, δὲν ἔχουν πλέον στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν. Εἶναι νέα κατάστασις τὴν ὁποίαν ὁ νόμος σχηματίζει· αὐτοὶ οἱ θέλοντες νὰ γίνωσι μηχανικοὶ παραιτοῦνται τῆς ὑπηρεσίας καὶ ὁ χρόνος τῆς στρατιωτικῆς αὐτῶν ὑπηρεσίας χρησιμεύει εἰς ἐπιμέτρησιν τῆς συντάξεώς των.

§90ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἡ σύνταξις ἡ στρατιωτικὴ εἶναι 25 ἐτῶν.

§91ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Καὶ ἐνταῦθα θὰ ᾖναι 25 ἐτῶν· εἶναι πολὺ πιθανὸν ἡ ἔκφρασις, ὅτι δὲν ὑπάγονται εἰς στρατιωτικὴν ὑπηρεσίαν νὰ γεννήσῃ δίκας, διότι αὐτὴ ἡ ἔκφρασις δὲν εἶναι γνωστὴ εἰς τὸν στρατόν.

§92ΖΩΧΙΟΣ. Νὰ τεθῇ «διαγράφεται τῶν στρατιωτικῶν ἐλέγχων».

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν σᾶς ἀναγινώσκω καὶ πάλιν τὴν τροπολογίαν, «οἱ μὴ ἔχοντες τὸ δικαίωμα πρὸς σύνταξιν ἀξιωματικοὶ τοῦ μηχανικοῦ, καὶ θέλοντες νὰ μετατεθῶσιν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν διαγράφονται τῶν ἐλέγχων τοῦ στρατοῦ, καὶ ἔχουσι τὸ δικαίωμα τοῦ φέρειν τὰ παράσημα τοῦ βαθμοῦ, ὃν εἶχον». Ἀντὶ τῶν λέξεων τοῦ νομοσχεδίου «θεωροῦνται παρητημένοι τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας» θὰ τεθῶσιν αἱ λέξεις «διαγράφονται τῶν ἐλέγχων τοῦ στρατοῦ καὶ ἔχουσι τὸ δικαίωμα νὰ φέρωσι τὴν στολὴν αὐτῶν».

§94ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πρέπει νὰ μεταβληθῶσι καὶ αἱ λέξεις «οἱ ἐκ τούτων βουλόμενοι νὰ ποιήσωσι χρῆσιν τοῦ δικαιώματος τούτου· διότι δὲν ἔχουσι κἀνὲν δικαίωμα» (θόρυβος καὶ συνδιαλέξεις μεταξὺ τῶν βουλευτῶν ἐπὶ τῶν προταθεισῶν τρολογιῶν).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι, ἰδοὺ πῶς ἐτροπολογήθη τὸ ἄρθρον· «ἐπιτρέπεται ἵνα κατὰ τὴν ά. Σύστασιν τοῦ σώματος καταταχθῶσιν εἰς αὐτὸ στρατιωτικοὶ μηχανικοί· οἱ ἐκ τούτων βουλόμενοι νὰ καταταχθῶσιν δύνανται νὰ ὑποβάλλωσι τὴν αἴτησίν των εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργεῖον ἐντὸς ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους ἀπὸ τῆς δημοσιεύσεως τοῦ παρόντος νόμου......(θόρυβος).

§96Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Οἱ λοχαγοὶ βʹ. τάξεως δύνανται νὰ ᾖναι νομομηχανικοί.

§97ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον εἶναι καθαρόν· θέλει οἱ ἀξιωματικοί, οἱ λοχαγοὶ οἱ ὑπηρετοῦντες τώρα νὰ μὴ δύνανται νὰ ᾖναι παρὰ εἰσηγηταὶ βʹ. τάξεως, ἢ νομομηχανικοὶ βʹ. τάξεως (θόρυβος, δὲν ἀκούεται ὁ ἀγορεύων).

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς ἀνεγνώσθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη· (θόρυβος καὶ συνδιαλέξεις μεταξὺ τῶν βουλευτῶν) Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 5.

§99Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ μᾶς ἐξηγήσῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τὸ περὶ συντάξεως.

§100ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὰ περὶ συντάξεως ἔχουσιν οὕτω, ὅτι ὁ ἀξιωματικὸς ὁ εἰσερχόμενος εἰς τὸ σῶμα αὐτὸ, ἀπὸ τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν εἰσέρχεται ἀρχίζει νὰ μετρᾶται ὁ χρόνος τῆς συντάξεώς του· θὰ λάβῃ δὲ σύνταξιν τότε μόνον, ὅταν παρέλθωσιν 25 ἔτη συμπεριλαμβανομένης καὶ τῆς στρατιωτικῆς ὑπηρεσίας· δὲν θέλει λοιπὸν λάβει σύνταξιν μετὰ 20 ἔτη.

§101Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ἂν ἔχῃ συμπεπληρωμένην τὴν στρατιωτικὴν σύνταξιν τῶν 25 ἐτῶν;

§102Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τότε θὰ παραιτήσῃ τὴν σύνταξιν τὴν στρατιωτικὴν καὶ θὰ λάβῃ τὴν πολιτικήν.......

§103Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αἱ συντάξεις ὅμως αἱ στρατιωτικαὶ εἶναι πολὺ μικραὶ, ἐγὼ θέλω νὰ γείνῃ ἡ ἐξήγησις ὅτι καὶ ὁ ἔχων συμπεπληρωμένην τὴν σύνταξιν τὴν στρατιωτικὴν τῶν 25 ἐτῶν, ὅτι καὶ αὐτὸς εἰσέρχεται εἰς τὴν πολιτικὴν σύνταξιν· καλὸν εἶναι νὰ κανονισθῶσι τὰ δικαιώματα εἰς τρόπον ὁμαλόν· (θόρυβος καὶ συνδιάλεξις μεταξὺ βουλευτῶν).

§104ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι ὅλος ὁ κίνδυνος ὃν φοβεῖσθε εἶναι κατὰ τὴν πρώτην κατάταξιν· ἀλλὰ πόσοι εἶναι αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι θὰ γεννήσουν αὐτὸν τὸν κίνδυνον;

§105Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι ἢ ὅλοι πρέπει νὰ καταταχθῶσιν εἰς τὴν πολιτικὴν σύνταξιν ἢ ὅλοι εἰς τὴν στρατιωτικὴν, διότι ἄλλως θὰ ἐπέλθῃ ἀνωμαλία· διότι ἂν πάρετε ἕνα ἀνθυπολοχαγὸν καὶ τὸν κάμετε νομομηχανικὸν, αὐτὸς θὰ ἔχῃ μισθὸν 360 δραχμῶν καὶ μετὰ 25 ἔτη θὰ ἔχῃ σύνταξιν πολὺ μεγαλειτέραν ἀπὸ τὸν λοχαγὸν, ὁ ὁποῖος ὑπηρέτησε 40 ἔτη. Αὐτὸ εἶναι μία ἀνωμαλία (θόρυβος).

§106Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐδῶ, κύριοι, πρόκειται μόνον νὰ δημιουργηθῇ μία κατάστασις πρὸς χάριν τῶν ἀξιωματικῶν ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἀποκτήσει τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως· διότι οἱ κεκτημένοι τοιοῦτον, εἴτε στρατιωτικοὶ εἴτε ναυτικοὶ, αὐτοὶ μεταβαίνουν εἰς τὴν τάξιν τῶν πολιτῶν, δικάζονται ἀπὸ τὰ κοινὰ δικαστήρια, δὲν ἔχουν δὲ, παρὰ μόνον τὸ δικαίωμα τοῦ φέρειν τὴν στολήν των· δὲν δύνανται λοιπὸν νὰ παραιτηθῶσι τῆς συντάξεώς των τῆς στρατιωτικῆς καὶ νὰ λάβωσι πολιτικήν. (θόρυβος).

§107ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂς προσθέσωμεν τὰς λέξεις, ὅπως διορθώσωμεν τὸ πρᾶγμα «μετὰ τετραετῆ ὑπηρεσίαν.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον προστίθενται τὰ ἑξῆς· «Ἀλλὰ τὸ πρὸς σύνταξιν δικαίωμα ἀποκτᾶται μετὰ τετραετῆ ὑπηρεσίαν ὡς πολιτικῶν μηχανικῶν καὶ μετὰ παρέλευσιν τοῦ χρόνου τοῦ πρὸς σύνταξιν αὐτῶν ἀπαιτουμένου ἀπὸ τὸν στρατιωτικὸν νόμον.»

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναγινώσκεται ἡ τροπολογία· (ἀναγινώσκεται). Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§110ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ δοθῇ μία διασάφησις, ὅτι πρόκειται περὶ τῶν ἀξιωματικῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀπέκτησαν τὸ δικαίωμα, ἐνῷ ὁ νόμος ἀφορᾷ τοὺς ἀποκτήσαντας. Παρακαλῶ νὰ δοθῇ μία διασάφησις ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν καὶ νὰ γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά.

§111ΤΙΝΕΣ. Αὐτὴ ἐδόθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 6.

§112ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἔλαβον πληροφορίας ὅτι εἰς εἰδικὰ σχολεῖα τῆς Εὐρώπης καὶ ἰδίως εἰς τὴν Γαλλίαν δὲν δίδουν διπλώματα.

§113Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Δίδουν.

§114ΖΩΧΙΟΣ. Ὄχι.

§115ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Σοῦτσε, διπλώματα δὲν δίδουν, βεβαιοῦται μόνον ἡ ἐπιτυχία τῶν ἐξετάσεων. Λοιπὸν ἐὰν τὸ πρᾶγμα ἔχει οὕτως, ἡ τοιαύτη βεβαίωσις πρέπει νὰ λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν· οἱ μαθηταὶ ὑποβάλλονται εἰς τὰς ἐξετάσεις, δίδονται βαθμοὶ καὶ βεβαίωσις ἑπομένως ὅτι ἐξετασθέντες ἐπέτυχον, λαβόντες τοὺς ἀναγκαίους ἀριθμούς· δὲν πρέπει ν’ ἀρνηθῶμεν, ἐπαναλαμβάνω, νὰ παραδεχθῶμεν τοιαύτην βεβαίωσιν ὡς δίπλωμα.

§116ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ εἴπωμεν αὐτὸ, διότι αὐταὶ αἱ βεβαιώσεις ἐπέχουν τόπον διπλώματος.

§117ΖΩΧΙΟΣ. Κύριοι, πρέπει νὰ εἴμεθα εἰλικρινεῖς. Ὑπάρχουν σχολαὶ εἰδικαὶ εἰς τὴν Εὐρώπην, εἰς τὰς ὁποίας ξένος δὲν δύναται νὰ εἰσέλθῃ· εἰσέρχεται δὲ ὁ ἐγχώριος ἀφοῦ πρῶτον ἐξετασθῇ καὶ εὐδοκιμήσῃ. Αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι εἰσέρχονται εἰς τὰς σχολὰς αὐτὰς, εἶναι ὑπάλληλοι τῆς Κυβερνήσεως, οὓς παρασκευάζει ἡ ὑπηρεσία.

§118ΣΟΥΤΣΟΣ. Ἐγὼ ἔμεινα ἐκεῖ 4 χρόνια καὶ ἠξεύρω ὅτι λαμβάνουν διπλώματα καὶ ἐγὼ ἔλαβον.

§119Ν. ΜΕΤΑΞΑΣ. Οἱ internes ἀκούουν καὶ δίδουν ἐξετάσεις.

§120Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ὑπάρχει ὀργανισμὸς ἐκδοθεὶς τὸν Δεκέμβριον τοῦ 1871 τῆς σχολῆς τῶν ὁδῶν καὶ γεφυρῶν· κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τοῦτον εἶναι δεκτοὶ καὶ οἱ ἀλλοδαποὶ ὡς externe, ἀλλὰ διὰ νὰ γείνωσι δεκτοὶ ὑφίστανται ἐξετάσεις, καὶ ὅταν ἀπολύωνται καὶ αὐτοὶ ὑφίστανται ἐξετάσεις.

§121ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λαμβάνουν δίπλωμα.

§122Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Λαμβάνουν.

§123Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Ἐκτὸς τούτου, κύριοι, εἶναι καὶ μερικοὶ μαθηταὶ, οἱ ὁποῖοι ἀκροάζονται καὶ τοὺς δίδουν διπλώματα φοιτήσεως· αὐτοὶ δὲν δίδουν ἐξετάσεις· λαμβάνουν ἀποφοιτήριον.

§124Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Τὸ ἀποφοιτήριον δὲν εἶναι τίποτε.

§125Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Εἰς αὐτὸ τὸ ἄρθρον λέγει «μετὰ τὴν πρώτην σύστασιν δὲν δύναται νὰ καταταχθῇ τις ἐν αὐτῷ ἢ μὲ βαθμὸν ἐπαρχιακοῦ μηχανικοῦ βʹ. τάξεως, ἐὰν ἔχῃ τὰ κατὰ τὸ ἄρθρον 3 προσόντα· ὥστε ἕνας μηχανικὸς ἀπόστρατος δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ὑπάγῃ.

§126ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂς μὴ ὑπάγῃ.

§127ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ τεθῇ καὶ ἐδῶ, μετὰ παρέλευσιν ἑνὸς καὶ ἡμίσεος ἔτους.

§128ΤΙΝΕΣ. Ἐτέθη εἰς τὸ ἀνωτέρω ἄρθρον καὶ εἶναι περιττόν.

§129ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 7.

§130ΡΙΚΑΚΗΣ. Καὶ ἐδῶ ἔχω μίαν τροπολογίαν, νὰ διορίζωνται οἱ ἐπιθεωρηταὶ, ἀλλὰ νὰ διατυπωθῇ διαφορετικά. Οἱ ἀλλοδαποὶ νὰ διορίζωνται διὰ Β. Διατάγματος εἰς τὰς θέσεις εἰς τὰς ὁποίας θέλει νὰ ἐγκρίνῃ ἡ Κυβέρνησις, νὰ δύναται δὲ ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμνῃ καὶ ἰδιαιτέρας συμφωνίας, ἀλλὰ καὶ ὅπως ἔχει τὸ νομοσχέδιον ἐάν τις θέλει νὰ ἔλθῃ μὲ τὸν βαθμὸν καὶ τὸν μισθὸν......

§131ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἡ ἰδιαιτέρα συμφωνία περιλαμβάνει καὶ αὐτό.

§132ΡΙΚΑΚΗΣ. Πολὺ καλά.

§133Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Νὰ βάλετε καὶ τὴν πολιτογράφησιν, διότι ἄλλως ἀντίκειται εἰς τὸ Σύνταγμα. Νὰ ἔμβῃ εἰς τὸν Νόμον, διότι δὲν ἠμποροῦμεν νὰ ψηφίσωμεν πράγματα ἀντικείμενα εἰς τὸ Σύνταγμα.

§134ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Πολὺ καλὰ ἂς τεθῇ «ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ πολιτογραφήσῃ αὐτοὺς», ἀλλὰ νὰ μὴ ᾖναι ὑποχρεωτικόν, διότι ἐνδέχεται νὰ ἔχῃ ἡμερομίσθιον, ἀλλὰ νὰ ἐπιτρέπεται νὰ πολιτογραφηθῶσι καὶ νὰ λάβουν ὑπηρεσίαν τακτικὴν κατὰ τὸν Νόμον. Νὰ τεθῇ δευτέρα παράγραφος «ἐπιτρέπεται εἰς τὴν Κυβέρνησιν τοὺς θέλοντας ἐξ αὐτῶν νὰ πολιτογραφήσῃ διὰ Β. Διατάγματος».

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι, ὅπως ἐτροπολογήθη τὸ ἄρθρον, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 8.

§136ΡΙΚΑΚΗΣ. Μίαν διασάφησιν (θόρυβος)· ὁ ἔσχατος βαθμὸς τοῦ μηχανικοῦ εἶναι ὁ ἐπαρχιακὸς, ὅπως δὲ εἶναι συντεταγμένον τὸ ἄρθρον τί λέγει; «διὰ νὰ προβιβασθῇ πολιτικὸς μηχανικὸς ἀπὸ βαθμοῦ εἰς βαθμὸν, ἀπαιτεῖται ὑπηρεσία διὰ μὲν τοὺς ἐπαρχιακοὺς μηχανικοὺς τριῶν τοὐλάχιστον ἐτῶν». Πῶς δύναται νὰ γείνῃ τοῦτο, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει κατωτέρα; (Ἐνταῦθα τινὲς ἐπιμένουν ὅτι τὸ ἄρθρον ἔχει καλῶς, ἕτεροι δὲ ὅτι πρέπει νὰ διορθωθῇ).

§137ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχει καλῶς τὸ ἄρθρον, διότι λέγει «διὰ νὰ προβιβασθῇ ὁ ἐπαρχιακὸς μηχανικὸς ἀπαιτοῦνται τρία ἔτη, τουτέστι νὰ προβιβασθῇ ὁ ἀπὸ κατωτέραν εἰς ἀνωτέραν τάξιν.

§138ΖΩΧΙΟΣ. Τὸ ἄρθρον, κύριε ὑπουργὲ, ἔχει καλῶς, διότι λέγει· ἐπαρχιακὸς μηχανικὸς ἔχει χρείαν τριῶν ἐτῶν ὑπηρεσίας διὰ νὰ προβιβασθῇ (ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον).

§139ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Διὰ νὰ λείψῃ ἡ ἀμφιβολία, ἂς θέσωμεν τὰς λέξεις «διὰ νὰ ἔχῃ δικαίωμα».

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον ἔχει καλῶς καὶ μετὰ τὰς ἐξηγήσεις αὐτὰς εἶναι συνεπέστατον. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 9.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μεταξᾶς ἔχει εἰς τὸ ἄρθρον 9 τὴν ἑξῆς τροπολογίαν (ἀναγινώσκει).

§142ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ νὰ τροπολογηθῇ οὕτω «ἐλλείψει ἐργασίας ἢ λόγῳ ἀσθενείας καὶ σωματικῆς ἀνικανότητος βεβαιουμένης ἐνόρκως ὑπὸ δύω ἢ τριῶν ἰατρῶν, καὶ παρατεινομένης ὑπὲρ τοὺς 3 μῆνας, οἱ πολιτικοὶ μηχανικοὶ τίθενται διὰ Β. Διατάγματος εἰς διαθεσιμότητα, οἱ δὲ εἰς διαθεσιμότητα τεθέντες λαμβάνουσι ἐὰν συνεπλήρωσαν δεκαετῆ τοὐλάχιστον ὑπηρεσίαν ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ τῶν δημοσίων ἔργων τὰ ⅔ τῆς μισθοδοσίας των, καὶ ὅταν ὑπηρέτησαν ὡς στρατιωτικοὶ 10 ἔτη εἰς τὰ δημόσια ἔργα», καὶ τοῦτο ἵνα μὴ συμβῇ νὰ διορισθῇ τις καὶ μετὰ 5 μῆνας τὸν θέσωσιν εἰς διαθεσιμότητα ὡς μὴ ὑπαρχούσης ὑπηρεσίας, καὶ νὰ λαμβάνουν τὰ ⅔ τοῦ μισθοῦ των.

§143ΖΩΧΙΟΣ. Τίς ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον θὰ δημιουργήσωμεν δι’ αὐτοὺς τοὺς δημοσίους ὑπαλλήλους μίαν νέαν κατάστασιν, ἥτις μόλις εἶναι ἀνεκτὴ εἰς τὸ ναυτικόν, καὶ ἴσως ὑπάρχει λόγος ἐκεῖ νὰ ὑπάρχῃ; Πρέπει νὰ φροντίσητε ἐκ τῶν προτέρων, ὥστε ἡ ὑπηρεσία εἰς τὰ δημόσια ἔργα νὰ μὴ λείψῃ, καὶ δὲν πρέπει νὰ λείψῃ, διότι τίποτε τοιοῦτον δὲν ὑπάρχει εἰς τὴν Ἑλλάδα. Διατί δὲ θέλετε νὰ τοὺς καταστήσητε διαθεσίμους; Πρέπει νὰ λείψετε ἀπὸ ὅλας αὐτὰς τὰς περιπλοκάς, διότι ἄλλως θὰ σχηματίσητε μίαν νέαν τάξιν ἀέργων, οἱ ὁποῖοι θὰ εἶναι βάρος.

§144ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριοι, θέλομεν νὰ συστήσωμεν χωριστὸν ἓν ἐκλεκτὸν σῶμα· τὸ νομοσχέδιον δὲν σκοπεύει νὰ συστήσῃ σῶμα μηχανικοῦ ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχε, ἀλλὰ σῶμα ἱκανὸν νὰ χορηγήσῃ ἐγγυήσεις ὅτι θέλει χρησιμεύσει. Διὰ νὰ καταρτισθῇ ὅμως σῶμα τοιοῦτον, νὰ ἀφοσιωθῇ εἰς τὴν ὑπηρεσίαν του, ἀνάγκη ν’ ἀμειφθῇ καλῶς καὶ ν’ ἀσφαλισθῇ. Αὐτὸς εἶναι ὁ σκοπὸς τοῦ Νόμου, καὶ διὰ τοῦτο τοιοῦτος συνετάχθη, οὕτω δὲ πιστεύεται ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ καταρτισθῇ τὸ σῶμα ὅπως τὸ ζητοῦμεν καὶ ὅπως πρέπει· ἄλλως, οὐδεὶς τῶν ἀξιωματικῶν τῶν καλῶς ὑπηρετούντων θὰ ἔλθῃ εἰς τὸ σῶμα, καὶ ἑπομένως θὰ κάμωμεν Νόμον, ὁ ὁποῖος δὲν θὰ ἐφαρμοσθῇ. Καὶ ποῖος ἀξιωματικὸς θέλει καταταχθῆ, ὅταν τὴν ἐπιοῦσαν δυνάμεθα νὰ τοῦ εἴπωμεν, πήγαινε δὲν μᾶς ἀρέσκεις; Διὰ τοῦτο, κύριοι, ὁ Νόμος δίδει ἐγγυήσεις, ἀλλὰ διὰ νὰ μὴ συμβῇ τὸ ἄλλο ἄτοπον, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ κ. Ζωχιός, ὁ Νόμος θέλει οἱ καλούμενοι ἢ διοριζόμενοι εἰς τὰ δημόσια ἔργα νὰ μὴ δύνανται νὰ ἀπομακρύνωνται ἢ νὰ τοὺς εἴπωμεν, καθίσατε καὶ ἐν τούτοις πληρώνεσθε. Αὐτὸ δύναται νὰ γίνῃ, ἐὰν δὲν ὑπάρχουν ἔργα.

§145ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἔργον τῆς Κυβερνήσεως.

§146ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διὰ τοῦτο ἐθέσαμεν αὐτὴν τὴν διάταξιν. Λοιπὸν ὁ κίνδυνος τῆς καταχρήσεως ἐκλείπει, ὅταν τεθῇ προθεσμία.

§147ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Τὸ ἥμισυ τῆς προθεσμίας δὲν ἀρκεῖ.

§148ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἄλλο πρᾶγμα εἶναι αὐτό, ἂν θέλετε, ἠμπορεῖ νὰ ἐλαττωθῇ.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ ἄρθρον προσετέθησαν αἱ λέξεις «καὶ βεβαιωμένης ἐνόρκως ὑπὸ δύω ἰατρῶν».

§150ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Ὑπὸ τοῦ ἰατροσυνεδρίου.

§151ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. «Ὑπὸ δύω ἢ τριῶν ἰατρῶν».

§152ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Νὰ ἀποφαίνεται ἡ ἀνωτάτη ὑγειονομικὴ ἀρχή.

§153ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, θὰ φέρῃ τὰς μεγαλειτέρας καταχρήσεις αὐτό. Ὑποθέσατε ἕνα μηχανικὸν εἰς τὴν Σπάρτην εἰς αὐτὸν θὰ ἦναι εὐκολώτατον νὰ φέρῃ πιστοποιητικόν, ὅτι εἶναι ἄῤῥωστος, καὶ θὰ δυνηθῇ νὰ μείνῃ ἐν τοιαύτῃ καταστάσει 6 καὶ 8 μῆνας. Ἀφοῦ δὲ παρέλθουν αἱ περιστάσεις, θὰ σᾶς εἴπῃ, τώρα εἶμαι καλά. Δὲν βλέπω διατί νὰ μὴ εἰσαχθοῦν καὶ οὗτοι εἰς τὸν γενικὸν νόμον τῶν ὑπαλλήλων.

§154ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διατί θέλετε νὰ χειροτερεύσητε ὅλως διόλου τὴν θέσιν αὐτῶν;

§155ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὁ διὰ τοὺς πολιτικοὺς ὑπαλλήλους νόμος, νὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ εἰς αὐτούς.

§156ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἀλλ’ οἱ πολιτικοὶ ὑπάλληλοι λαμβάνοντες τώρα ἀπόδειξιν ἀσθενείας, λαμβάνουσιν ὅλον τὸν μισθόν των.

§157ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Κατὰ τὸν λογιστικὸν νόμον ὁ δημόσιος ὑπάλληλος, ὅταν λάβῃ ἄδειαν ἕνεκεν ἀσθενείας, λαμβάνει τὸν μισθόν του, ὅταν ἐγκριθῇ τοῦτο διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος, καὶ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ὑπερβῇ τοὺς τρεῖς μῆνας ἡ μισθοδοσία αὕτη.

§158ΖΩΧΙΟΣ. Οἱ κύριοι οὗτοι ἔχουν προνόμια ὑπὲρ τοὺς ναυτικούς, ὑπὲρ τοὺς στρατιωτικούς, ὑπὲρ τοὺς δημοσίους τοὺς ἄλλους ὑπαλλήλους. Ἂν αὐτοὶ θὰ σώσουν τὴν Ἑλλάδα, εἶναι ἄλλο τὸ ζήτημα· ἀλλὰ νὰ τοὺς ἀναδείξωμεν ἱεροφάντας, δὲν εἶναι λογικὸν νομίζω.

§159ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἂς ἀφαιρεθῇ τὸ τῆς ἀσθενείας.

§160ΖΩΧΙΟΣ. Καὶ τὸ «δι’ ἔλλειψιν ἔργου». Σεῖς εἶσθε εἰς καλλιτέραν θέσιν ἀπὸ ἐμὲ νὰ ἠξεύρετε ποίων ἔργων ἔχει ἀνάγκην τὸ Δημόσιον. Καὶ τοὐλάχιστον διὰ 15 ἔτη ἔχομεν ἔργα· μετὰ τὰ 15 ἔτη βλέπομεν τί θὰ κάμωμεν.

§161ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διαγράψατε τὸ περὶ ἀσθενείας.

§162ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Καὶ τὰ ¾ εἶναι πολλά· τὸ ½ εἶναι ἀρκετόν.

§163ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ προστεθῇ «ἐν τῷ στρατιωτικῷ μηχανικῷ», διότι θὰ ἀδικηθοῦν.

§164ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τί ἐκάμομεν τότε; ὅλοι θὰ φύγουν νὰ πᾶν ἐκεῖ.

§165ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Κύριοι, οἱ μηχανικοὶ ἔχουν συμφέρον νὰ μένουν εἰς αὐτὴν τὴν κατάστασιν τῆς ἀργίας, καὶ θὰ μεταχειρίζωνται κάθε τρόπον νὰ σᾶς ἐξαναγκάζωσι νὰ μὴ πράττωσι τὸ καθῆκόν των, νὰ λαμβάνωσι τὰ ¾ τοῦ μισθοῦ των καὶ νὰ ἐργάζωνται ἀλλοῦ.

§166Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡ ἰδέα τὴν ὁποίαν ἐξέφερεν ὁ κ. Ῥεβελάκης εἶναι ἰδέα πραγματική, καὶ ἡ ὁποία θὰ λάβῃ ἐφαρμογήν, ἅμα θελήσῃ ὁ νόμος νὰ λειτουργήσῃ.

§167ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὥρα παρῆλθε, κύριοι· αὔριον. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 6 καὶ λεπτὰ 10 μ. μ.