1877.11.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 19

τῆς 23 Νοεμβρίου 1877.

(Τετάρτη.)

Ὥρα 2 μ. μ.

Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας, καὶ ἐνεκρίθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅπως ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, εἰς μίαν τῶν παρελθουσῶν συνεδριάσεων ὁ κύριος Κατριβάνος ὑπέβαλε πρότασιν ἀφορῶσαν εἰς τὸν Κανονισμὸν τῆς Βουλῆς· ὥστε τὸ προεδρεῖον δὲν δύναται νὰ προβῇ εἰς τὴν πραγματοποίησιν τῶν χθεσινῶν ἀποφάσεων τῆς Βουλῆς, ἐὰν δὲν ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς.

§2ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μία πρότασις ὑποβαλλομένη εἰς τὴν Βουλὴν δὲν δύναται νὰ ματαιώσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς καὶ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§3Ν. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νὰ ὁρισθῇ ἡ ἡμέρα τῆς συζητήσεως αὐτῆς τῆς προτάσεως κατ’ αὐτάς.

§4Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ Βουλὴ ἐξελέξατο ἐπιτροπὴν καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ἔκαμε τὸν προϋπολογισμὸν τῆς Βουλῆς· ἡ Βουλὴ ἐμελέτησε αὐτὸν καὶ ἐσκεμμένως ἐξέδωκε αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν τὴν ὁποίαν ὀφείλομεν νὰ σεβασθῶμεν. Ἄλλως, ὅταν μία πρότασις ἐγένετο δεκτὴ δὲν ἐπανέρχεται ἐν τῇ αὐτῇ συνόδῳ κατὰ τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος. Ἡ Βουλὴ λοιπὸν ἀναχωροῦσα ἀπ’ αὐτὰς τὰς ἰδέας πρέπει ν’ ἀποφασίσῃ ὅ,τι ἀπεφάσισεν εἶναι καλῶς ἀποφασισμένον.

§5ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, μοὶ φαίνεται, ὅτι πρὶν γείνῃ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας, καλὸν εἶναι ν’ ἀκούσωμεν τὸν εἰσαγαγόντα τὴν πρότασιν, ἐπὶ τίνων λόγων στηριζόμενος ὑπέβαλεν αὐτήν. Ὁ κ. Κατριβάνος γνωρίζει κάλλιστα τὸν νόμον καὶ δὲν ἀγνοεῖ βεβαίως ὅτι τ’ ἀποφασισμένα ἤδη δὲν δύνανται νὰ τροποποιηθῶσι. Ἐπειδὴ δὲ δὲν εἶναι παρὼν, ἂς ἀναβληθῇ τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα, διὰ ν’ ἀκούσωμεν ποῦ στηρίζεται ἡ εἰσαχθεῖσα πρότασις.

§6ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§7Χ. ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Καλὸν εἶναι νὰ ᾖναι ὁ κ. Κατριβάνος ἐνταῦθα, ἀλλ’ ἀφοῦ δὲν εἶναι ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν τὴν πρότασιν, ἡ ὁποία τείνει νὰ προσβάλῃ τὸ δεδικασμένον. Κατὰ συνέπειαν συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Πετιμεζᾶν ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ τὴν κηρύξῃ ἀπαράδεκτον.

§8Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κ. Μίλησης δὲν ἔχει δίκαιον, διότι ἡ Βουλὴ δὲν εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ περιμείνῃ νὰ συζητήσῃ μίαν πρότασιν βουλευτοῦ ὁπότε εὑρεθῇ αὐτὸς ἐνταῦθα. Ἡ Βουλὴ ἐσκέφθη, ἀπεφάσισε καὶ εἶναι ἤδη εἰς καιρὸν νὰ ἐκδώσῃ τὴν ἀπόφασίν της ἐπ’ αὐτοῦ.

§9ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ὡρίσθη ἡμέρα πρὸς συζήτησιν τῆς προτάσεως ταύτης;

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§11ΜΙΛΗΣΗΣ. Λοιπὸν πῶς θὰ τὴν συζητήσωμεν;

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπιθυμεῖ ἡ Βουλὴ ν’ ἀναβληθῇ δι’ αὔριον;

§13ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§14ΛΑΠΑΣ. Ὄχι.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν δι’ αὔριον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§16ΛΑΠΑΣ. Ὄχι, δὲν παρεδέχθη.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν ἀναβολὴν δι’ αὔριον. Διάφοροι ἀγωνισταὶ ἀναφέρονται πρὸς τὴν Βουλὴν ἱκετεύοντες αὐτὴν ὅπως λάβῃ πρόνοιαν περὶ αὐτῶν, διότι ἡ κατάστασίς των εἶναι οἰκτρά. Εἷς ὑπάρχει μεταξὺ αὐτῶν στερούμενος τῶν ποδῶν του, ὁ ὁποῖος εὑρίσκεται ἔξω τῆς θύρας. Περὶ τούτου ἐγένετο αἴτησις καὶ εἰς τὴν περυσινὴν σύνοδον καὶ ἡ Βουλὴ ἐσύστησε στενότατα τὴν ἀναφοράν των εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀλλ’ ὅπως λέγουν δὲν ἐγένετο τίποτε.

§18ΤΙΝΕΣ. Πόσοι εἶναι.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τέσσαρες ἢ πέντε.

§20Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μεταξὺ αὐτῶν εἶδα ἕνα ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει πόδια. Ἐζήτησα πληροφορίας καὶ ἔμαθον ὅτι ἔχασε τὰ πόδια του ὑπηρετῶν ὡς σημαιοφόρος τοῦ Ὀδυσσέως. Ἐὰν τὸ πρᾶγμα ἔχῃ οὕτω, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μὴ φεισθῇ 300 δραχμῶν διὰ νὰ ἔχῃ νὰ φάγῃ αὐτὸς ὁ ἄνθρωπος.

§21Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡμεῖς καθ’ ἑκάστην δαπανῶμεν χιλιάδας δραχμῶν ἀσκόπως· αὐτοὶ εἶναι 4 ἢ 5 πραγματικοὶ ἀγωνισταὶ πληγωθέντες ἐνδόξως κατὰ τὸν ἀγῶνα· αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι ζητοῦν ὄχι χειρόκτια οὔτε πομάδες, ζητοῦν ἄρτον, τὸν ὁποῖον τοῖς ὀφείλει ἡ πατρίς. Πρέπει λοιπὸν ἡ Βουλὴ νὰ κάμῃ σύστασιν στενὴν εἰς τὴν Κυβέρνησιν ὅπως δώσῃ βοήθημα εἰς ἕκαστον.

§22ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι ἀφοῦ ἅπαξ τὸ ζήτημα ἐπανελήφθη ἐνώπιον ἡμῶν, ὅτι ἔχομεν καθῆκον νὰ φθάσωμεν εἰς ἓν ὡρισμένον ἀποτέλεσμα. Πέρυσιν ἡ αὐτὴ σύστασις ἔγεινε καὶ μολαταῦτα παρῆλθεν ἔτος καὶ καμμία θεραπεία δὲν ἐγένετο. Ἴσως ἐν τῷ μεταξὺ ἀπέθανον καί τινες δυστυχεῖς χωρὶς νὰ προφθάσουν νὰ ὠφεληθοῦν ἀπὸ τὰς καλὰς διαθέσεις μας. Ἐὰν σήμερον περιορισθῶμεν εἰς τὴν αὐτὴν σύστασιν, θὰ ἐπέλθῃ τὸ αὐτὸ ἀποτέλεσμα. Λοιπὸν ἀφοῦ τὰ πρόσωπα αὐτὰ εἶναι εὐάριθμα καὶ δὲν ἐλήφθη οὐδεμία φροντὶς, ἐνῷ δικαιοῦνται νὰ λάβωσι χορήγησιν τακτικὴν, παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ συστήσῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἐντὸς 8 ἡμερῶν νὰ μᾶς φέρῃ νομοσχέδιον περὶ αὐτῶν τῶν ἀνθρώπων, διὰ νὰ προσδιορισθῇ τακτικὴ ἐπιχορήγησις.

§23ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ἔχω καμμίαν ἀντίῤῥησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας, συμφωνῶ ὅτι πρέπει νὰ ληφθῇ μέτρον τι· ἀλλ’ ἡ πρωτοβουλία τούτου μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν δύναται κατὰ τὸ Σύνταγμα νὰ προέλθῃ ἐκ τῆς Βουλῆς. Εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἀπόκειται νὰ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα, ἀφοῦ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅ,τι ἐλέχθη σήμερον ἐν τῇ Βουλῇ.

§24ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Τί συζητοῦμεν; μίαν πρότασιν ἑνὸς βουλευτοῦ ὑπὲρ ἑνὸς ἀναξιοπαθοῦντος προσώπου καὶ ἀναπήρου. Ἐπεκράτησε κακὴ ἀρχὴ ὁσάκις πρόκειται περὶ βοηθείας ἔρχονται ἄλλοι καὶ γενικεύουν τὴν πρότασιν, καὶ τοιουτοτρόπως δὲν γίνεται τίποτε. Πρόκειται ἁπλῶς περὶ τοῦ βοηθήματος αὐτοῦ τοῦ ἀνθρώπου ἐὰν ἔχῃ δίκαιον νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ τοῦ δώσῃ ἓν βοήθημα, κατόπιν δὲ ὅταν ἔχουν ὄρεξιν οἱ κύριοι βουλευταὶ ἂς γενικεύσουν τὴν πρότασιν.

§25ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀκριβῶς διὰ τὸν λόγον, ὅτι ἐντὸς τοῦ Σώματος ἠμπορεῖ τὸ κατὰ μέρος συμφέρον νὰ ἐπικρατήσῃ τοῦ γενικοῦ, ἀπεφάσισεν ἡ Συνέλευσις νὰ προέρχεται ἡ πρωτοβουλία τοιούτων προτάσεων μόνον ἐκ μέρους τῶν ὑπουργῶν. Διὰ τοῦτο ἐπιμένω ὅτι ἡ Κυβέρνησις πρέπει νὰ λάβῃ τὴν πρωτοβουλίαν ἔχουσα ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν ἐκφραζομένην ἐπιθυμίαν τῆς Βουλῆς.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ δέχεται νὰ συστηθῇ στενῶς εἰς τὸ Ὑπουργεῖον ἡ ἀναφορὰ τῶν ἀγωνιστῶν αὐτῶν;

§27ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπιτροπὴ ἐπὶ τῆς Ἐκπαιδεύσεως ὑπέβαλεν ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκπαιδευτικῶν ταμείων τῶν Δήμων. Ὁ κ. Μπαλάφας, προσκληθεὶς νὰ παρευρεθῇ εἰς τὰ καθήκοντά του, δικαιολογεῖται ὅτι ἀσθενεῖ, διότι γνωρίζετε ὅτι ἐκάλεσα ὅλους τοὺς ἀπόντας βουλευτάς.

§29ΡΟΥΚΗΣ. Περαστικά!

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ Γεώργιος Κ. Ἰωαννίδης, εἰρηνοδίκης, ὑποβάλλει δικαιολογίας καὶ σκέψεις περὶ προσόντων τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων. Θὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῆς δικαιοσύνης. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης διαβιβάζει ἔγγραφον τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν Ἐφετῶν, δι’ οὗ ζητεῖται ἡ περαιτέρω ἀνάκρισις κατὰ τοῦ βουλευτοῦ Στράτου. Κατὰ τὸ ἄρθρον 67 τοῦ Κανονισμοῦ παραπέμπεται ἡ αἴτησις εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ὅπως ἐξετάσῃ. Ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ νὰ σταλῇ εἰς τὴν ἐπιτροπήν;

§31ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§32ΜΙΛΗΣΗΣ. Νέος τις ὁμογενὴς ἐξ Ἰωαννίνων ἦλθε πολλάκις πρὸς ἐμέ, παραπονούμενος ὅτι ὑπέβαλε πρὸ πολλοῦ ἀναφορὰν περὶ ἐπινοήσεώς τινος ἀναγομένης εἰς τὰ φυσέκια. Οὔτε τὸν ἄνθρωπον γιγνώσκω ἐκ τοῦ πλησίον, οὔτε τὴν ἐπινόησιν ἠξεύρω οὔτε τὴν ἀναφορὰν ἀνέγνωσα· ἀπορῶ ὅμως πῶς ἡ ἀναφορὰ οὔτε ἀνεγνώσθη, οὔτε ἀνηγγέλθη κἂν εἰς τὴν Βουλήν. Παρακαλῶ τὸ Προεδρεῖον νὰ δώσῃ περὶ τούτου τὰς ἀναγκαίας πληροφορίας.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἔλαβε τοιαύτην ἀναφορὰν οὔτε τὸ Προεδρεῖον οὔτε τὸ γραφεῖον, οὔτε τὸν ἄνθρωπον εἶδον, μᾶς ἔγραψεν ὅμως ἐπιστολὴν χθές.

§34ΖΩΧΙΟΣ. Ἐγὼ ἔχω μίαν ἐπιστολήν.

§35ΤΙΝΕΣ. Πῶς ὀνομάζεται;

§36Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πρῶτον παρακαλῶ τὸ ὄνομα τοῦ ἀναφερομένου νὰ μὴ γείνῃ γνωστόν, διότι ἐν τῇ ἀναφορᾷ ῥητῶς θέτει τὸν ὅρον αὐτόν. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη ἀπὸ ἐμὲ τοὐλάχιστον δὲν ἐκρίθη σπουδαία, οὔτε νομίζω ὅτι ἔχω καθῆκον νὰ τὴν φέρω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ὁ κ. αὐτὸς ἀνεφέρθη εἰς τὰ ὑπουργεῖα τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ ᾐτήσατο ὅπως τοῦ δοθῇ δικαίωμα νὰ μεταβάλῃ ἢ τὰ παλαιὰ ὅπλα καὶ τὰ Σασεπὼ εἰς νέον σύστημα ὀπισθογεμές. Ἐγὼ πιστεύω μάλιστα ὅτι τὰ ὅπλα Σασεπὼ εἶναι ὀπισθογεμῆ καὶ δὲν ἔχουν ἀνάγκην μεταβολῆς, δύνανται ὅμως λέγει, καὶ ἀφοῦ τὰ μεταβάλῃ νὰ γεμίζωνται καὶ ἐκ τῶν ὄπισθεν καὶ ἐκ τῶν ἔμπροσθεν· προσέτι κατώρθωσε νὰ μεταβάλῃ εἰς μέταλλον τὸ χαρτὶ καὶ διὰ τοῦ χαρτιοῦ νὰ κατασκευάσῃ μεταλλικὰ φυσέκια (ἱλαρότης).

§37ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὡς ἐκ τῆς μεταβολῆς τοῦ νόμου περὶ ταμείου τῶν συντάξεων καὶ τῆς συγχωνεύσεως αὐτοῦ εἰς τὸ Δημόσιον Ταμεῖον ἔμειναν καθυστερούμεναι αἱ συντάξῃς τῶν παρελθόντων μηνῶν Νοεμβρίου καὶ Δεκεμβρίου 1876. Ὡς ἐπληροφορήθην ὁ μὴν Νοέμβριος ἐπληρώθη ἤδη, ἀλλὰ δυστυχῶς καθυστερεῖται ὁ Δεκέμβριος, διότι ἀπαιτεῖται πίστωσις. Ἤθελον παρακαλέσει τὸν ἀξιότιμον ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ ὑποβάλῃ τὴν πίστωσιν, καθόσον οἱ δικαιοῦχοι παραπονοῦνται καὶ δὲν εἶναι βεβαίως εἰς κατάστασιν νὰ κάμουν τόσῳ μεγάλας πιστώσεις.

§38ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἓν μέρος ἐπληρώθη, διὰ τὸ ἐπίλοιπον θὰ ζητήσω πίστωσιν.

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν παρακαλεῖ τὴν Βουλήν, εἰ δυνατόν, νὰ προταχθῶσιν εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὰ νομοσχέδια περὶ ἐκλογικῶν καταλόγων καὶ περὶ μηχανικῶν.

§40ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§41ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἔχω ἀντίῤῥησιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ πολιτικῶν μηχανικῶν, ζητῶ μάλιστα τὴν ἀναβολὴν διότι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν ὑπουργείων τῶν Στρατιωτικῶν καὶ τῶν Ἐσωτερικῶν.

§42ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν ἔχει σχέσιν. Ὁ βουλευτὴς δὲν ἐνόησε τὸ νομοσχέδιον. Κατ’ ἔτος θὰ προσδιορίζεται ὁ ἀριθμὸς καὶ τὸ ἔξοδον τῶν μηχανικῶν τῶν ὁποίων θὰ κάμωμεν χρῆσιν διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§43Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Πολλοὶ τῶν μηχανικῶν μισθοδοτούμενοι ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν ἐκτάκτως προσελήφθησαν ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν καὶ μισθοδοτοῦνται οὐχὶ ἐκ τοῦ τακτικοῦ προϋπολογισμοῦ ἀλλ’ ἐκ τῶν ἐκτάκτων πιστώσεων. Πρέπει λοιπὸν νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἵνα ἴδωμεν τί θέλουσι γείνει οἱ ἀξιωματικοὶ καὶ πῶς θέλουσι μισθοδοτεῖσθαι μετὰ τὴν λῆξιν τῆς ἐκτάκτου αὐτῶν ὑπηρεσίας.

§44ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς λήγει τὸ τρέχον ἔτος· τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀφοῦ ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον τοὺς ἀφήρεσεν ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1878. Ἡ Βουλὴ ζητεῖ τὴν κατάργησιν αὐτῆς τῆς φωλεᾶς.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς πρὸς τὴν συζήτησιν τοῦ ἐκλογικοῦ νομοσχεδίου δὲν βλέπω ἀντίῤῥησιν. Ὡς πρὸς τὴν συζήτησιν τοῦ περὶ μηχανικῶν ὁ κ. Μεταξᾶς ἔκαμε πρότασιν ἀναβολῆς.

§46Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, ἐπειδὴ εὑρισκόμεθα εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἀποκαλύψεων ὅπως ὁ ἔντιμος ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργὸς εἶπεν, εἰς ἀπάντησιν μιᾶς ἐπερωτήσεως, ἔχων ὑπ’ ὄψιν τὸ παράπονον τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ὅτι ἐπὶ παντὸς ζητήματος οἱ ἀγορεύοντες παρενείρουν πολιτικὰς συζητήσεις ἐνῷ ἔχουν τὰς πράξεις μας ἐνώπιόν των ἐπὶ τῶν ὁποίων δύνανται νὰ ζητήσωσι λόγον, διὰ τοῦτο ἔρχομαι νὰ ἐπερωτήσω ἐπὶ πράξεων, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν καὶ ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπιθυμῶ ὁ ἁρμόδιος ὑπουργὸς νὰ δώσῃ λόγον. Θέλω ἐπερωτήσει τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν, ἂν ἦναι ἀληθές, ὅτι κατέταξεν εἰς τὸν στρατὸν τῆς Ἑλλάδος ἀξιωματικοὺς ἀπὸ τὴν θέσιν τοῦ πολίτου χορηγήσας διὰ Β. Διατάγματος βαθμοὺς ἐναντίον ῥητοῦ νόμου. Δεύτερον, ἂν ἐναντίον τῶν στρατιωτικῶν κανονισμῶν καὶ ἐναντίον τῶν ἐκθέσεων τῶν σωματαρχῶν ἐπανέφερεν εἰς τὸν στρατὸν ὑπαξιωματικοὺς, εἴτε ἀφεθέντας, εἴτε ἀποβληθέντας· τρίτον, θέλω τὸν ἐρωτήσει ποῖοι λόγοι ὑπαγόρευσαν τὴν κατὰ παράβασιν τοῦ καταστατικοῦ τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς ἔξοδον πρὸ ἑνὸς ἔτους 7 ἀνθυπασπιστῶν, καὶ ἂν ὑπάρχουν λόγοι, οἱ ὁποῖοι ὑπηγόρευσαν τὸ ἐναντίον αὐτὸ μέτρον τὸ ὁποῖον μόνον κατὰ τὰς παραμονὰς τοῦ πολέμου λαμβάνει χώραν, διατί δὲν ἐξετέλεσεν τὸ τοιοῦτον μέτρον ἐπὶ τῶν σωμάτων, τὰ ὁποῖα διαρκῶς ἐργάζονται καὶ διαρκῶς ἀσχολοῦνται καὶ τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν τοὺς νομίμους βαθμολόγους. Τέταρτον, ἂν ἦναι ἀληθές, ὅτι πολεμοφόδια ἀγορασθέντα παρὰ τῆς Κυβερνήσεως ἐπὶ ὁλοκλήρους ἡμέρας καὶ νύκτας ἦσαν ἐκτεθειμένα εἰς τὸ ὕπαιθρον καὶ ἂν αὐτὰ ὑπέστησαν βλάβην ἢ ὄχι. Πέμπτον, ἂν τὰ ὅπλα, τὰ ὁποῖα ἡ προκάτοχος Κυβέρνησις παρήγγειλε καὶ τῶν ὁποίων ἡ προθεσμία ἔληξε τὴν 22 8βρίου, ἂν ἔφθασαν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἂν δὲν ἔφθασαν, ἂν ἐφηρμόσθη ἡ ῥήτρα ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς τὸν ἐργοστασιάρχην, καὶ τέλος ἂν εἰς τοὺς δύω τελευταίους προβιβασμοὺς τοὺς ὁποίους ἐνήργησεν, ἂν ἔλαβε ὑπ’ ὄψιν τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας ἢ τὸ δικαίωμα τῶν ἀτόμων. Ὁμιλῶ περὶ τοῦ προβιβασμοῦ τῶν κυρίων Ἰω. Ζιμβρακάκη καὶ Σούτσου. Ὁμιλῶν περὶ τῶν προβιβασμῶν ὀφείλω νὰ δηλώσω, ὅτι ἐδικαιοῦντο πράγματι εἰς προβιβασμὸν, ἔφερον ὅμως τὴν ἐπερώτησιν, ἵνα ἀποδείξω, ὅτι μ’ ὅλα τὰ κεκτημένα δικαιώματα τὰ ὁποῖα εἶχον, ὁ προβιβασμὸς των δὲν προεκλήθη ἀπὸ τὸ συμφέρον τῆς ὑπηρεσίας, τὸ ὁποῖον ἐπὶ πολὺ παρημέλησεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ ἓξ μηνῶν, διότι ἔχει τὰ τάγματα εἰς τὴν κατάστασιν εἰς ἣν τὰ εὗρε καὶ ἔχει τοὺς βαθμολόγους τοῦ ἐνεργοῦ στρατοῦ ὑπὸ τὰ ὅπλα, καὶ ἂν ἔλθῃ ἡ συζήτησις θέλω ἀναπτύξει τὰς λεπτομερείας αὐτάς. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ὁρίσῃ ἡμέραν καθ’ ἣν νὰ ἔλθῃ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρτιωτικῶν ν’ ἀπαντήσῃ.

§47ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τὴν Δευτέραν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει σταλῆ ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν, ἵνα λάβῃ γνῶσιν ὁ ὑπουργός. Ἔχομεν ἤδη τὸ νομοσχέδιον περὶ ἐκλογικοῦ νόμου. Εἰς τοῦτο ὑπάρχουσι τροπολογίαι τρεῖς, ἡ μία ἐξ αὐτῶν ἐτυπώθη. Αἱ δύω ἕτεραι ὑπεβλήθησαν σήμερον, ἡ μὲν ὑπὸ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, ἡ δὲ ὑπὸ βουλευτῶν, θὰ τυπωθῶσι καὶ θὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν βʹ. συζήτησιν.

§49Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αἱ ἓξ ἐπερωτήσεις τοῦ κ. Μαυρομιχάλη πρέπει νὰ τυπωθῶσιν, ἵνα τὰς γνωρίζωμεν καὶ ἡμεῖς.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αἱ ἐπερωτήσεις δὲν τυποῦνται· ἐγγράφονται εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ στέλλεται εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον ἀπόσπασμα τῶν πρακτικῶν. Αἱ τροπολογίαι αἱ ὑποβληθεῖσαι ἐπὶ τοῦ περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νομοσχεδίου ἔχουσιν ὡς ἑξῆς· (ἀναγινώσκει). Ἡ ἑτέρα τῶν κυρίων βουλευτῶν εἶναι ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 8 (ἀναγινώσκει). Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς τοῦ νομοσχεδίου;

§51ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις. Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἄρθρα 1, 2 καὶ 3 τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνταῦθα ἡ ἐπιτροπὴ φέρει τὰς ἑξῆς τροποποιήσεις· (ἀναγινώσκει).

§53ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τί ἐννοοῦν οἱ γράψαντες ἐπάγει τὴν ἐξουσίαν; Ἐπαγωγὴ τῆς ἐξουσίας καὶ κατάχρησις εἶναι τὸ αὐτό; Εἰς τὴν ἐξουσίαν παντὸς ὑπαλλήλου δημοσίου καὶ δημοτικοῦ ὑπάγονται καὶ πολλὰ πράγματα, τὰ ὁποῖα δύναται αὐτὸς νὰ ἐξασκήσῃ ἀνευθύνως χωρὶς νὰ ᾖναι ὑποχρεωμένος νὰ δώσῃ λόγον εἰς κανένα. Π. Χ. ὁ ὑπουργὸς διορίζει καὶ παύει τοὺς ὑπαλλήλους, ἐννοεῖται δὲ, ὅτι οἱ διορισμοὶ καθὼς καὶ αἱ παύσεις δύνανται ν’ ἀσκήσωσιν ἐπιῤῥοὴν κατὰ τὰς ἐκλογάς. Ἐννοοῦν οἱ συντάξαντες τὴν τροπολογίαν, ὅτι θεωροῦν ὑπεύθυνον τὸν ὑπουργὸν καὶ τιμωρητέον διὰ τοῦτο; Ὁ δήμαρχος ἐπίσης ἔχει δημοτικοὺς ὑπαλλήλους, τοὺς ὁποίους διορίζει καὶ παύει. Ἐὰν κατὰ τὴν στιγμὴν τῆς ἐκλογῆς ὁ δήμαρχος ἔπαυσε τὸν κλητῆρά του ἵνα κερδήσῃ μίαν ψῆφον, θὰ τιμωρηθῇ διὰ τοῦτο; Πρέπει νὰ ἐξηγηθῶσι καθαρῶς.

§54ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Οἱ ὑποβαλόντες τὴν τροπολογίαν ἐννοοῦν ὅτι ἐπάγεται ἡ ἐξουσία πρὸς ὄφελος προσώπου· διότι τίποτε δὲν λέγουν, ἀλλ’ ἁπλῶς ἐπάγει τὴν ἐξουσίαν.

§55ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν). Εἰς τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν συζητοῦμεν.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν τροπολογίαν ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 87 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη καὶ τὰ ἑπόμενα ἄρθρα ὡς τροπολογίαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως. Τὸ ἄρθρον 4 τοῦ νομοσχεδίου γίνεται 7. «Πᾶσα διάταξις, ἀντιβαίνουσα εἰς τὰς διατάξεις τοῦ παρόντος νόμου, ἀκυροῦται.» Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§57ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ψηφοφορεῖται τὸ σύνολον· οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη εἰς ά. ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον. Ἔχομεν ἤδη εἰς ά. ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως σώματος πολιτικῶν μηχανικῶν.

§59ΣΟΥΤΣΟΣ. Ζητῶ τὸν λόγον.

§60ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἀφήσατε εἰς τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν (θόρυβος).

§61ΣΟΥΤΣΟΣ. Ὄχι, τώρα.

§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄς μεταβῶμεν λοιπὸν εἰς τὸ νομοσχέδιον περὶ ὀργανισμοῦ τῶν προξενικῶν ἀρχῶν κλπ.

§63ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν νομίζω κάλλιον ἐμοῦ γινώσκει, ὅτι περισσότεροι προσκυνοῦν τὸν ἥλιον ἀνατέλλοντα παρὰ τὸν δύοντα. Ἀνατέλλει εὐτυχῶς κατὰ τὴν κοινὴν γνώμην τῆς Ἑλλάδος τὸ Μαυροβούνιον. Εἰς ὅλον τὸν κόσμον διορίζομεν προξένους, εἰς τὸ Μαυροβούνιον ὄχι. Τοῦτο νομίζω χρῄζει κάπως διορθώσεως.

§64ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἔχομεν εἰς τὴν Σκόδραν.

§65ΖΩΧΙΟΣ. Ἔκαμα τὴν παρατήρησιν, ἐπειδὴ ὁμιλεῖτε συχνὰ περὶ Σέρβων, Μαυροβουνίων, Ῥωμούνων.

§66ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Κύριοι, σᾶς κάμνω τὴν παρατήρησιν, ὅτι καὶ ἄνευ τοῦ νόμου δυνάμεθα νὰ διορίσωμεν ἐκεῖ ἀντιπρόσωπον, διότι ὁ διορισθησόμενος ἀντιπρόσωπος εἰς Μαυροβούνιον, θὰ ᾖναι πολιτικὸς πράκτωρ, οὗτος δὲ εἶναι διπλωματικὸς ὑπάλληλος· κατὰ δὲ τὸν νόμον περὶ Πρεσβειῶν τοῦ 1855 δύναται ἡ Κυβέρνησις νὰ διορίσῃ πολιτικοὺς πράκτορας ὅπου θεωρήσῃ ἀναγκαῖον ἄνευ εἰδικῆς νομοθετικῆς διατάξεως. Ἐν Κετίγνῃ δὲν εἶναι ἀναγκαία προξενικὴ θέσις, διότι ἐκεῖ δὲν παρεπιδημοῦσιν Ἕλληνες, δύνανται μόνον νὰ ὑπάρξωσι πολιτικὰ συμφέροντα, ἀλλὰ ταῦτα ἀνάγονται εἰς τὸν νόμον περὶ Πρεσβειῶν. Ἡ Βουλὴ κατόπιν παρεδέχθη τὰ ἄρθρα 141–147 τοῦ νομοσχεδίου περὶ προξενείων ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 148.

§68ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ καθιεροῦνται ἐξαιρέσεις. Νομίζω λοιπὸν καλὸν νὰ ὁρισθῶσι συνάμα καὶ τὰ δικαστήρια ἐκεῖνα, ἐνώπιον τῶν ὁποίων θὰ γίνωσιν αἱ ἐξαιρέσεις. Τὸ ἄρθρον οὐδὲν ὁρίζει περὶ τούτου· ἐὰν πρόκειται λοιπὸν νὰ ἐξαιρεθῇ Πρόξενος Γενικὸς ἢ Ὑποπρόξενος, πρὸς ποῖον δικαστήριον θὰ ἀπευθύνῃ τις τὴν αἴτησιν περὶ ἐξαιρέσεως; Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δώσῃ διασαφήσεις, αἵτινες θὰ χρησιμεύσωσι καὶ ὡς ἑρμηνεία κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου.

§69ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν). Ὡς πρὸς τὸ ἄρθρον τοῦτο δίδω τὴν διασάφησιν, ὅτι συμπλήρωμα τοῦ νόμου εἶναι ἡ γενικὴ πολιτικὴ δικονομία τοῦ Κράτους, διότι ἂν ἐπρόκειτο νὰ διαλάβωμεν ὅλας τὰς διατάξεις ἐκείνης, τὸ νομοσχέδιον θὰ συνίστατο ἐκ χιλίων ἄρθρων. Ἐνταῦθα ἀναγράφονται μόνον αἱ διατάξεις αἱ διαφέρουσαι τοῦ γενικοῦ κανόνος.

§70ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὅταν ὁ Πρόξενος μόνον μέλει νὰ δικάσῃ, εἰς αὐτὸν θ’ ἀπευθυνθῇ ἡ ἐξαίρεσις;

§71ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Πρόκειται περὶ ὅλων τῶν περιπτώσεων, εἴτε δικάζει μόνος, εἴτε μετὰ παρέδρων, δηλ. δικαστῶν. Εἰς ὅλας τὰς περιπτώσεις αἱ ἐξαιρέσεις γίνονται καθ’ ὃν τρόπον ὁρίζει ἡ πολιτικὴ δικονομία.

§72ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὅταν ὁ πρόξενος ἐνεργεῖ μόνος, τί ἐννοεῖτε, ὅτι ἡ αἴτησις θὰ ἀπευθύνεται ἐνώπιον τοῦ προξένου;

§73ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τριῶν εἰδῶν ὑπάρχουσι προξενικὰ δικαστήρια, πρῶτον ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα δικάζει μόνος ὁ πρόξενος, δεύτερον ἐκεῖνα, εἰς τὰ ὁποῖα δικάζει ὁ πρόξενος παρεδρευόντων καὶ δύω ἐκ τῶν παροίκων, ὑπάρχουν τέλος καὶ εἰδικὰ προξενικὰ δικαστήρια. Καὶ εἰς τὰς τρεῖς περιπτώσεις πρόκειται περὶ δικαστηρίων· δικαστήριον δὲ εἶναι καὶ αὐτὸς ὁ πρόξενος, ὅταν δικάζῃ μόνος, καὶ ὅ,τι γίνεται ἐπὶ προτάσεως ἐξαιρέσεως ὁλοκλήρου τοῦ δικαστηρίου θὰ ἐφαρμοσθῇ καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου.

§74ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ἐνταῦθα δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐφαρμοσθῇ ἡ διάταξις αὕτη τῆς δικονομίας. Ἐννοεῖτε λοιπὸν ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει τὴν πρότασιν αὐτὴν θὰ δικάζῃ αὐτὸς ὁ πρόξενος;

§75ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ ἂν κακῶς δικάσῃ, ἡ ἀπόφασίς του θὰ ᾖναι ἀναιρετέα· ὁ ἴδιος ἀποδέχεται τὴν ἐξαίρεσίν του. Τοῦτο λέγει τὸ ἄρθρον, ὅ,τι δὲ τὸ ἄρθρον δὲν λέγει, συμπληροῦται ἐκ τῆς πολιτ. δικονομίας.

§76ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ αὕτη ἡ καινοτομία.

§77ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁσάκις τι δὲν μνημονεύεται ἐν τῷ νομοσχεδίῳ συμπληροῦται ἐκ τῆς πολιτ. δικονομίας. Ἐνταῦθα ὅμως, νομίζω, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ συμπληρώσεως, διότι τὸ ἄρθρον καθαρῶς λέγει, ὅτι δύνανται νὰ ἐξαιρέσωσιν ἑαυτούς, ἢ νὰ ἐξαιρεθῶσι ὑπὸ τῶν διαδίκων.

§78ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν μοὶ φαίνεται νὰ ᾖναι ἐπαρκὴς ἡ ἁπλῆ παραπομπὴ εἰς τὴν δικονομίαν. Κατὰ τὰς διατάξεις τῆς δικονομίας ὁ δικαστὴς, κατὰ τοῦ ὁποίου ὑπάρχουν λόγοι ἐξαιρέσεως, δύναται ἢ νὰ ἐξαιρέσῃ ἑαυτὸν, ἢ νὰ ἐξαιρεθῇ ὑπὸ τῶν διαδίκων. Εἰς ἀμφοτέρας δὲ τὰς περιπτώσεις ἄλλος δικαστὴς ἀποφαίνεται περὶ τῆς ἐξαιρέσεως· ὅταν ὅμως ὁ πρόξενος ἐξαιρεθῇ, εἴτε αὐτὸς ἐξῄρεσεν ἑαυτὸν, εἴτε προτείνεται ἡ ἐξαίρεσίς του ὑπὸ τῶν διαδίκων, σεῖς λέγετε, ὅτι αὐτὸς οὗτος θὰ δικάσῃ τὴν ἐξαίρεσίν του. Αὕτη εἶναι μία καινοτομία καὶ ἀνάγκη νὰ προστεθῇ ῥητὴ διάταξις, ἂν ἡ Βουλὴ παραδεχθῇ τοιαύτην ἐκτροπὴν ἀπὸ τῶν κοινῶν τοῦ δικαίου ἀρχῶν.

§79ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Καὶ κατὰ τὴν γενικὴν πολιτικὴν δικονομίαν ὁ δικαστὴς δὲν ἐξαιρεῖ ἑαυτὸν αὐτοδικαίως, ἡ ἐξαίρεσις τὴν ὁποίαν κάμνει ἑαυτοῦ ὑπάγεται εἰς τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου. Βεβαίως δὲν δύναται ὁ δικαστὴς νὰ εἴπῃ, ἐξαιρῶ ἐμαυτὸν, καὶ νὰ ἀποχωρήσῃ· ἐπὶ τῆς ἐξαιρέσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμε τοῦ ἑαυτοῦ του, θὰ ἀποφασίσῃ τὸ δικαστήριον. Ἑπομένως ἡ περίπτωσις εἶναι μία καὶ ἡ αὐτή· εἴτε γείνει ἐξαίρεσις παρὰ τοῦ ἰδίου δικαστοῦ, εἴτε γείνει παρὰ τοῦ διαδίκου, εἰς ἀμφοτέρας τὰς περιπτώσεις ἀποφασίζει τὸ δικαστήριον· ἐνταῦθα καινοτομοῦμεν συνεπείᾳ τῆς ἀρχῆς τῆς ἁπλοποιήσεως τῆς ὑπηρεσίας, ὥστε ὅ,τι γίνεται εἰς τὴν περίπτωσιν καθ’ ἣν ἐξαιρεῖ ὁ πρόξενος ἑαυτὸν, τὸ αὐτὸ θὰ γείνῃ καὶ κατὰ τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ζητεῖ τὴν ἐξαίρεσιν ὁ διάδικος· ἐν ἀμφοτέραις ταῖς περιπτώσεσι θὰ ἀποφασίσῃ αὐτὸ τὸ δικαστήριον, εἴτε μονομελὲς εἶναι, εἴτε πολυμελὲς, καὶ ἡ θεραπεία παντὸς ἀτόπου θὰ ἐπέρχεται διὰ τοῦ δικαιώματος τῆς ἀναιρέσεως.

§80ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καλὸν νὰ προστεθῇ μία διάταξις ῥητὴ, διότι εἰσάγεται καινοτομία, καθ’ ἣν ὁ ἴδιος δικαστὴς θὰ δικάσῃ περὶ τῆς ἐξαιρέσεώς του· πῶς δύναται νὰ ἀποδεχθῇ πρόξενός τις ἐξαίρεσιν προτεινομένην ὑπὸ διαδίκου βάσιμον ἔστω, τὴν ὁποίαν ὅμως ὁ πρόξενος γνωρίζων ἐκ τῶν προτέρων δὲν ἐξῄρεσεν αὐτὸς ἑαυτόν.

§81ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν πρέπει πρὸ πάντων νὰ γείνῃ δεκτὴ ἡ καινοτομία. Ὁ δικαστὴς, ὁ ὁποῖος ἐγνώριζε τὸν λόγον τῆς ἐξαιρέσεώς του καὶ δὲν ἐξῄρεσεν ἑαυτὸν, ἐκ τῶν προτέρων ἐξέφερε τὴν γνώμην του ἐπὶ τῆς ἐξαιρέσεως τοῦ διαδίκου. Πῶς δύναται νὰ δικάσῃ; Ἔπειτα εἶναι τερατῶδες νὰ γείνῃ τις δικαστὴς τῆς ἰδίας του ὑποθέσεως.

§82ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁμιλεῖτε περὶ τῆς περιπτώσεως καθ’ ἣν δικάζει περὶ ἐξαιρέσεως ὁ δικαστὴς μόνος;

§83ΜΙΛΗΣΗΣ. Περὶ πάσης περιπτώσεως, καθ’ ἣν δικάζει ὁ ἴδιος εἴτε μόνος, εἴτε μετ’ ἄλλων περὶ τῆς ἐξαιρέσεώς του.

§84ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αἱ περιπτώσεις αὗται ὑφίστανται μόνον ἐπὶ δικῶν ἀσημάντων οἷαι εἶναι ἐνταῦθα εἰς τὰ εἰρηνοδικεῖα, εἶναι δὲ τόσον ἀσήμαντοι, ὥστε δὲν δύνασθε νὰ τὰς παραπέμψητε εἰς τὰ κεντρικὰ δικαστήρια· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῶμεν τοιαύτην πολυτέλειαν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι αὐτὴ ἡ ἑρμηνεία ἐντὸς τῶν πρακτικῶν θέλει ἀρκέσει.

§85ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν εἶναι μόνη αὕτη ἡ περίπτωσις. Λέγω, κύριοι, ὅτι προτιμότερον νὰ μὴ ἐπιτραπῇ ἡ ἐξαίρεσις, παρὰ ν’ ἀνατεθῇ ἡ ἀπόφασις περὶ τοῦ λόγου τῆς ἐξαιρέσεως εἰς αὐτὸν τοῦτον τὸν ἐξαιρούμενον. Τὸ τελευταῖον εἶναι χλεύη τοῦ δικαίου.

§86ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Πάντοτε εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ εἷς λόγος ἐξαιρέσεως· νομίζω, ὅτι ἡ σημείωσις εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς ἑρμηνείας, ἥτις ἐδόθη, εἶναι λίαν ἐπαρκής.

§87ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Κύριοι, αἱ ἐξαιρέσεις τῶν δικαστῶν εἶναι αἱ σπουδαιότεραι ἐγγυήσεις εἰς τὴν δικαίαν ἀπονομὴν τῆς δικαιοσύνης. Ὅταν λοιπὸν ὁ δικαστὴς ἀφ’ ἑαυτοῦ οἴκοθεν προτείνει τὴν ἐξαίρεσιν, εἴτε λόγῳ συγγενείας εἴτε συμφέροντος, πρέπει νὰ δικασθῇ αὕτη ἡ ὑπόθεσις, καὶ καθόσον ἀφορᾷ αὐτὴν τὴν περίπτωσιν, τὸ νομοσχέδιον εἶναι πλῆρες. Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὴν ἐξαίρεσιν τὴν προτεινομένην παρὰ τοῦ διαδίκου εἶναι ἀτελὲς, διότι δὲν ὑπάρχει ὁ δικάσων αὐτήν. Δὲν δύνασθε νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ὁ δικαστὴς θὰ ἀποφαίνεται ἐπὶ τῶν κατ’ αὐτοῦ αἰτιάσεων, διότι τοῦτο ἀντίκειται εἰς ὅλας τὰς διαδικασίας, καὶ ἰδίως εἰς τὰς τῆς δικονομίας· ἑπομένως φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ συμπληρωθῇ. Ἐὰν τὸ δικαστήριον, τὸ ὁποῖον εἶναι πολυμελές, καὶ εἰς τὸ ὁποῖον δὲν πρέπει νὰ λαμβάνῃ μέρος ὁ δικαστής, ὅπως ὑπάρχῃ εἰς τὴν διάταξιν τῆς πολιτικῆς δικονομίας, πρέπει νὰ ἐξετάζῃ τὴν ἐξαίρεσιν... καὶ νὰ εὑρεθῇ ὁ τρόπος τῆς λύσεως, καὶ τοιοῦτος εἶναι νὰ ὑποβάλητε εἰς τὸ ὑπουργεῖον, τὸ ὁποῖον ἐξετάζει τὴν ὑπόθεσιν.

§88ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Αὗται αἱ ὑποθέσεις δικάζονται ἀνεκκλήτως, διότι εἶναι ἀσήμαντοι.

§89ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Πρέπει νὰ τὸ συμπληρώσωμεν.

§90Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριοι, φρονῶ, ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς καινοτομεῖ· καινοτομεῖ δὲ διὰ νὰ φέρῃ μίαν ἁπλοποίησιν. Ἐὰν ἠννόησα τὸν κ. Μίλησην, θὰ ὑπάρχῃ μία εὐκολία, ὅταν τὸ δικαστήριον εἶναι μονομελές, ἢ ὅταν ἐξαιρεῖται ὅλον τὸ δικαστήριον, ὅταν εἶναι πολυμελές. Ἀλλὰ ὁ κ. ὑπουργὸς θέλει νὰ λείψῃ ἀπὸ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα, καὶ σᾶς λέγει, διὰ νὰ μὴ γίνωνται στρεψοδικίαι, πρέπει νὰ δικάζωνται αἱ ὑποθέσεις· καὶ πρέπει ἡ ἀπόφασις νὰ ὑποβληθῇ εἰς ἄλλο, καὶ ἐπειδὴ δὲν ὑπάρχει ἀνώτερον δικαστήριον θὰ ἔλθουν εἰς τὴν Ἑλλάδα, αὐτὸ θέλουν τινές· ἀλλὰ νομίζω τὸ καλλίτερον εἶναι νὰ παραδεχθῶμεν τὸ νομοσχέδιον, ὅπως ἔχει, διότι θὰ ᾖναι ὀλιγώτερον κακὸν αὐτό, παρὰ ἡ ἐξαίρεσις νὰ ὑποβάλληται εἰς ἀνώτερον δικαστήριον.

§91ΡΙΚΑΚΗΣ. Τί νὰ γίνεται;

§92Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ν’ ἀποφαίνεται αὐτὸ τὸ δικαστήριον.

§93ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι δυνάμεθα διὰ μιᾶς διατάξεως νὰ συμπληρώσωμεν τὸ κενόν, διότι, προκειμένου περὶ δικαστικῆς δικαιοδοσίας, ὁ νόμος πρέπει νὰ ᾖναι σαφής. Δὲν ἐννοῶ, διατὶ παρουσιάζωνται τόσαι δυσκολίαι, ὅταν πρόκειται νὰ ἐξαιρεθῇ μόνος ὁ πρόξενος, ἀφοῦ ὁ νόμος λέγει, ὅτι εἰς πᾶν προξενεῖον εἶναι καὶ δύω πάρεδροι καὶ ὁ ὑποπρόξενος καὶ ὁ γραμματεύς, ὥστε ὑπάρχει πολυμελὲς δικαστήριον· ὅπως εἰς τοὺς εἰρηνοδίκας ζητεῖται ἡ ἐξαίρεσις, ἀποφασίζει δὲ τὸ εἰρηνοδικεῖον, νὰ εἴπωμεν ἤδη ὅτι ὑποβάλλεται εἰς τὸ προξενικὸν δικαστήριον· ὅταν ὅμως ἡ πλειονοψηφία τοῦ προξενικοῦ δικαστηρίου ζητεῖται νὰ ἐξαιρεθῇ, καὶ δὲν δύναται νὰ γείνῃ δικαστήριον, ὅπερ προβλέπει καὶ ἡ πολιτικὴ δικονομία, ἀντὶ νὰ παραπέμπηται εἰς τὸν Ἄρειον Πάγον, τότε τὸ προξενικὸν δικαστήριον δικάζει, ἀλλ’ ἡ ἀπόφασις νὰ μὴ ᾖναι ἐκτελεστὴ πρὸς τὸ παρόν, μέχρις οὗ ἀποφασίσῃ τὸ Ἐφετεῖον. Ὁ μόνος τρόπος εἶναι αὐτός, διότι ἐὰν ἡ ἀπόφασις ᾖναι προσωρινῶς ἐκτελεστή, τί ὠφελεῖ ἡ ἔφεσις; Πρέπει λοιπὸν ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ, ἂν θέλετε νὰ μὴ τηρηθοῦν αἱ διατάξεις τῆς πολιτικῆς δικονομίας, νὰ παραδεχθῶμεν τοῦτο.

§94ΤΙΝΕΣ. Τότε αὐτὸ θὰ γίνηται εἰς ὅλας τὰς δίκας καὶ δὲν θὰ ἐκτελῆται καμμία ἀπόφασις.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τροπολογία δὲν κατετέθη εἰς τὴν Βουλήν.

§96ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἐγὼ καταθέτω τὴν ἰδικήν μου.

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ τροπολογία τοῦ κ. Ῥικάκη. «Ἡ τῆς ἐξαιρέσεως αἴτησις δικάζεται ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου προξενικοῦ δικαστηρίου κατὰ τὰς διατάξεις τῆς πολιτικῆς δικονομίας».

§98ΡΙΚΑΚΗΣ. Δίδω τὸν λόγον, διότι ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἔκαμα δύναται νὰ λάβῃ χώραν εἰς πολιτικὰς καὶ ὄχι εἰς ποινικὰς ὑποθέσεις.

§99ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐγώ, κύριοι, ἁπλῶς ἐζήτησα νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ ἑρμηνεία τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅστις ὑπέβαλε τὸ νομοσχέδιον καὶ τὴν ὁποίαν ἐδέχθη καὶ ἡ Βουλή, διότι μόνον δι’ αὐτῆς δύναται νὰ συμπληρωθῇ τὸ νομοσχέδιον. Πρέπει νὰ γνωρίζωμεν, ὅτι αἱ περιφέρειαι τῶν προξενείων εἶναι μέγισται καὶ τότε καμμία δίκη δὲν θὰ γίνηται, ἐὰν καθιερωθῇ, ὅτι ἡ αἴτησις περὶ ἐξαιρέσεως δικάζεται κατὰ τὰς διατάξεις τῆς πολιτικῆς δικονομίας ὑπὸ τοῦ ἁρμοδίου δικαστηρίου, διότι τότε εἰς πᾶσαν περίπτωσιν θὰ γίνηται αἴτησις ἐξαιρέσεως, διὰ νὰ δικάζῃ τὸ προξενικὸν δικαστήριον λ. χ. τῆς Κωνσταντινουπόλεως.

§100ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὅπου εἶναι πρόξενος, εἶναι καὶ προξενικὸν δικαστήριον.

§101ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐὰν ἀναγνώσητε τὸν νόμον, θὰ ἴδητε ὅτι τῆς Σμύρνης τὸ δικαστήριον σύγκειται ἀπὸ τὸν πρόεδρον τοῦ δικαστηρίου καὶ ἀπὸ ἕνα πάρεδρον, ὥστε ἐὰν προταθῇ ἡ ἐξαίρεσις τοῦ ἑνὸς θὰ λάβῃ μέρος ὁ ἕτερος· τότε δὲν θὰ σταλῇ εἰς ἄλλο προξενικὸν δικαστήριον;

§102ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ διάταξις αὕτη δὲν εἶναι νέα, ὑπάρχει νόμος τῆς 29 Ὀκτωβρίου 1856 περὶ δικαιοδοσίας καὶ καθηκόντων τῶν προξενικῶν ἀρχῶν. Ἡ διάταξις δὲ αὕτη τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ διάταξις, ἡ ὁποία ὑπάρχει ἐν τῷ νόμῳ ἐκείνῳ καὶ οὕτως ἐφαρμόζεται πάντοτε ὅπως ἡρμήνευσα. Εὑρίσκεται ἐν τῷ ἄρθρῳ 55 ὅπου γίνεται λόγος περὶ ἐξαιρέσεων· κατὰ τὸ ἄρθρον δ’ ἐκεῖνο κατὰ τοῦ ἀναπληρωτοῦ οὐδεμία γίνεται ἐξαίρεσις, καὶ ὅμως ἡ ἐπιτροπὴ ἐπρότεινε καὶ κατὰ τοῦ ἀναπληρωτοῦ νὰ γίνεται ἐξαίρεσις. Ὡς πρὸς τὴν διάταξιν δὲ ταύτην τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου δὲν ἐφέραμεν μεταβολήν· ὅ,τι μέχρι τοῦδε ἐγένετο θὰ ἐξακολουθῇ νὰ γίνεται. Ἰδοὺ τὸ ἄρθρον 55 (ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον)· βλέπετε λοιπὸν ὅτι ἡ διάταξις αὕτη προϋπῆρχεν, ὑπάρχει δὲ καὶ νομολογία, ἥτις κανονίζει τὰ περὶ τούτου, ὥστε δὲν ὑπάρχει λόγος νὰ δυσπιστῶμεν περὶ τῆς ἀνάγκης ἢ τοῦ δυνατοῦ τῆς ἐφαρμογῆς αὐτοῦ.

§103ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἡ δυσκολία τὴν ὁποίαν ἀπαντᾷ ὁ κ. Καράπαυλος δὲν ὑφίσταται, καὶ ἀναγκάζομαι ἕνεκα τούτου νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸν νόμον, ὅστις νόμος προέβλεψε. Ἰδοὺ τὶ λέγει ὁ νόμος· (ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 158). Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι ὅλοι ἔχουν ἀναπληρωτὰς, καὶ διὰ τοῦτο εἴπομεν ὅτι τὸ καλλίτερον εἶναι ν’ ἀνατεθῇ ἡ ἐξαίρεσις εἰς τὸ προξενικὸν δικαστήριον τοῦ ἑνὸς μέλους, εἴτε κατὰ προξένου εἴτε κατὰ τοῦ παρέδρου, καὶ ν’ ἀποφασίζῃ τὸ προξενικὸν δικαστήριον. Ἡ μόνη περίπτωσις εἶναι ὅταν ὁλοκλήρου τοῦ δικαστηρίου προτείνεται ἡ ἐξαίρεσις, καὶ τότε δύνασθε ν’ ἀποφύγητε τὸν κίνδυνον, ἐὰν συμμορφωθῆτε μὲ τὴν δικονομίαν.

§104ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖ ὁ κ. Ῥικάκης εἰς τὸν ὁποῖον, λέγω, ὅτι φαίνεται δὲν ἀνέγνωσε τὸ ἄρθρον 160. Αὐτὸ ἰδοὺ τὶ λέγει· (τὸ ἀναγινώσκει).

§105ΡΙΚΑΚΗΣ. Τότε θὰ προεδρεύσῃ ὁ πάρεδρος.

§106ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἠρώτησα τὸν κ. Τρικούπην ἂν προεδρεύῃ ὁ Πάρεδρος καὶ εἶπεν ὄχι.

§107ΖΩΧΙΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι δευτερονόμιον, καὶ τὸ ὡμολόγησε καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ἀπὸ κτίσεως κόσμου δὲν ὑπεβλήθη εἰς νομοθετικὸν σῶμα νόμος ὑπάρχων καὶ ἰσχύων.

§108ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν γίνεται τοῦτο.

§109ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν λέγει, ὅτι γίνεται τὸ τοιοῦτον. Ἐπιτρέπεται ὅμως εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις νὰ ψηφίζωμεν νόμους, οἱ ὁποῖοι ὑπάρχουν, ἰσχύουν, εἶναι νόμοι καθιερωμένοι;

§110Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Τοῖς ἐφόρεσε βελάδα.

§111ΖΩΧΙΟΣ. Λοιπὸν, διατὶ νὰ γίνεται αὐτὸ τὸ πρᾶγμα; Δὲν ἔχομεν ἄλλας ἐργασίας; Διατὶ νὰ ψηφίζωμεν τοὺς νόμους τοὺς καθεστῶτας; Δὲν τοὺς φέρετε λοιπὸν ὅλους τοὺς νόμους νὰ τοὺς κοσκινίσωμεν; Τὸ περίεργον δὲ εἶναι, ὅτι ὑπάρχουν ἄρθρα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι πιστῶς ἐγγεγραμμένα. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι δίπυρον. Λοιπὸν πρόκειται περὶ τοῦ δευτερονομίου, Τὸ ἐνοήσατε; Ἀφοῦ ὁ νόμος ὑπάρχει καὶ ἰσχύει, διατί νὰ τὸν ψηφίσωμεν; Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ, αὐτὸ τὸ ἄρθρον ἰσχύει ἤδη καὶ νὰ προβῶμεν παρακάτω, διότι ὁ κύριος Ῥικάκης ἔπιασε ν’ ἀλλάξῃ τὸν νόμον τὸν καθεστῶτα, καὶ καλὰ τοῦ εἶπεν ὁ ὑπουργός, δὲν ἐξεύρῃς τί σοῦ γίνεται. Καταλαμβάνετε, κύριοι, τί κάμνομεν; Δὲν ἔχομεν ἄλλας ἐργασίας καὶ πρέπει νὰ ψηφίζωμεν καὶ δευτέραν φορὰν τὰ ἐψηφισμένα; Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν νὰ τὰ σημειώσῃ, διὰ νὰ μὴ χάνωμεν τὸν καιρὸν, διότι ἐγὼ δὲν πιστεύω, οὔτε εἰς τὴν Ἀγγλίαν νὰ γίνεται τὸ τοιοῦτον.

§112ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ὁσάκις, κύριοι, γίνονται σπουδαῖαι μεταῤῥυθμίσεις εἴς τινα νομοθεσίαν συμφέρον εἶναι αἱ μεταῤῥυθμιστικαὶ αὗται διατάξεις νὰ μὴ ἔρχωνται ὡς νόμοι τροπολογοῦντες τοὺς προϋπάρχοντας, ἀλλὰ νὰ καταρτίζεται ἓν μετ’ ἐκείνων νομοσχέδιον διὰ νὰ μὴν ὑπάρχῃ σύγχυσις· παρ’ ἡμῖν ἐπικρατεῖ τὸ σύστημα νὰ φέρωμεν νόμον τροπολογοῦντα τὸν προϋπάρχοντα, καὶ νὰ λέγωμεν πᾶσα διάταξις προηγουμένη ἐναντία τοῦ νόμου καταργεῖται, ὥστε ἀναγκάζεταί τις νὰ ἐξετάζῃ, ποῖαι εἶναι αἱ διατάξεις αἱ καταργηθεῖσαι, ποῖαι αἱ τροπολογηθεῖσαι διὰ νὰ ὁδηγηθῇ εἰς τὰς σκέψεις του. Τοῦτο δύναται νὰ γίνεται, καὶ γίνεται εἰς ὅλα τὰ Κράτη, ὅταν αἱ μεταβολαὶ εἶναι ἀσήμαντοι· ἀλλὰ ὅταν αἱ μεταβολαὶ εἶναι σπουδαῖαι ἢ γίνονται πολλαὶ, τότε ἐπέρχεται ἓν νομοσχέδιον συμπαγές· καὶ δι’ αὐτὸ θέλετε ἰδεῖ ἐν τέλει μίαν διάταξιν ἀναφέρουσαν ῥητῶς ὅλους τοὺς νόμους, οἵτινες καταργοῦνται· οὕτω δύναται ὁ νέος νόμος νὰ χρησιμεύῃ ὡς μία νομοθεσία ἰδιαιτέρα εἰς τὰ προξενεῖα. Σημειώσατε δὲ ὅτι τοῦτο εἶναι ἀναγκαιότατον εἰς τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν, διότι δὲν ἔχομεν μόνον προξένους Ἕλληνας, ἀλλὰ καὶ ξένους, οἵτινες δὲν δύνανται νὰ μελετήσωσι τὰ ὁποῖα νομοθετήματα· δέχονται τὰς προξενικὰς θέσεις ὡς τι ἐπιπρόσθετον, εἶναι ἄμισθοι, εἶναι πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δέχονται τὴν ὑπηρεσίαν ὡς τιμητικὴν καὶ δὲν ἠμποροῦν νὰ καταβάλουν πολὺν κόπον διὰ νὰ μελετήσουν ὁλόκληρον τὴν νομοθεσίαν μας, ἥτις πρέπει νὰ ᾖναι ἁπλοποιημένη ὅσον τὸ δυνατόν. Διὰ τοῦτο ὡς πρὸς τὴν προξενικὴν ὑπηρεσίαν εἶναι ἀναγκαιότατον νὰ ᾖναι καθαρὰ καὶ ἁπλῆ, καὶ νὰ μὴ ὑποχρεοῖ ἐκεῖνον, ὅστις πρόκειται νὰ τὸν ἐφαρμόσῃ, νὰ εἰσέλθῃ εἰς συνδυασμοὺς διὰ νὰ ἴδῃ τὶ μετεβλήθη καὶ τὶ κατηργήθη. Τοῦτο γίνεται ἐδῶ διὰ τὴν εὐκολίαν καὶ τῶν προξενικῶν ὑπαλλήλων καὶ τῶν ἐχόντων συμφέροντα ἐνώπιον αὐτῶν.

§113ΖΩΧΙΟΣ. Τὸ δευτερονόμιον συνετάχθη διὰ τὰ ζῶα· οὕτω λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Ποῦ, λέγει, νὰ τρέχῃς ἐδῶ καὶ ἐκεῖ διὰ νὰ εὕρῃς ὅλους τοὺς νόμους τοὺς καταργηθέντας· σοῦ κατηρτίσαμεν νέον. Πολὺ καλά· ἀλλὰ, κύριε ὑπουργὲ, νὰ μὲ σταυρώνῃς αὐτὴν τὴν ἡμέραν ποῦ ὁ κ. Λομβάρδος λέγει, ὅτι δὲν πρέπει νὰ χάνωμεν στιγὴν, καὶ νὰ μὲ ἀναγκάζῃς νὰ ἐπαναλάβω τὸν μεγάλον κανόνα, καὶ ὁ κ. πρόεδρός μας νὰ μᾶς λέγῃ, ἔχετε ἀντίῤῥησιν; Τί ἀντίῤῥησιν; νὰ ἔχωμεν πρὸς τοὺς νόμους τοὺς κειμένους;

§114ΤΙΝΕΣ. Ἐγένετο τροποποίησις.

§115ΖΩΧΙΟΣ. Καὶ ἂν ἔγειναν τροποποιήσεις, τὰ ⅔ εἶναι τὰ ἴδια. Καὶ ἔπειτα μᾶς λέγουν ἔχετε ἀντίῤῥησιν; Ἀφοῦ ὡρκίσθημεν ὅλοι νὰ τηρήσωμεν τοὺς κειμένους νόμους, τί ἀντίῤῥησιν θὰ ἔχωμεν; Ἠξεύρετε τί μᾶς λέγουν; διορίζομεν προξένους, οἱ ὁποῖοι πολὺν καιρὸν δὲν ἔχουν νὰ χάνουν δι’ αὐτά Καὶ ποῖος σοῦ λέγει νὰ διορίσῃς αὐτούς; Ἐγὼ ἔλαβον τὸν λόγον, ὄχι διὰ νὰ ἔμβω εἰς τὰς λεπτομερείας, ἀλλὰ διὰ νὰ δείξω εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν, ὅτι ματαιοπονοῦμεν. Τὸ δι’ ὀλίγου γιγνόμενον μάτην διὰ πολλοῦ γίγνεται. Ἡμεῖς ἐμιμήθημεν τὸν Σίσυφον καὶ τὴν ἐργασίαν αὐτοῦ. Μετεκομίσαμεν εἰς τὴν κορυφὴν τοῦ βουνοῦ μίαν πέτραν· κάτω ἡ πέτρα· καὶ πάλιν τὰ ἴδια. Μέχρι τοῦδε δὲν εἶδον πρᾶγμα παρόμοιον.

§116ΤΙΝΕΣ. Ἀρκετά.

§117ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἶμαι σύμφωνος μὲ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐξωτερικῶν ὡς πρὸς τὸν τρόπον, καθ’ ὃν κατηρτίσθη τὸ προκείμενον νομοσχέδιον· ἐπὶ τούτου οὐδὲν ἔχω ν’ ἀντείπω. Ὅσον δ’ ἀφορᾷ εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν θέμα, φρονῶ, ὅτι πρέπει νὰ γείνῃ τις οἰκονομία, ἵνα μὴ ἀπομακρυνθῶμεν τῆς θεμελειώδους τοῦ δικαίου ἀρχῆς, ὅτι οὐδεὶς δύναται νὰ γείνῃ δικαστὴς ἑαυτοῦ. Μοὶ φαίνεται δὲ, ὅτι δυνάμεθα ν’ ἀποφύγωμεν τὴν τοιαύτην νομοθετικὴν ἀνωμαλίαν ὡς ἑξῆς. Ἐὰν ζητηθῇ ἐξαίρεσις τοῦ προξένου, ὅταν δικάζῃ μόνος, δὲν βλέπω τὴν δυσκολίαν, δι’ ἣν ἐπὶ τῆς αἰτήσεως ταύτης νὰ μὴ δικάζῃ τὸ παρακείμενον προξενικὸν δικαστήριον, ὅπως ἐν τῇ ἐλευθέρᾳ Ἑλλάδι τὴν αἴτησιν περὶ ἐξαιρέσεως τοῦ εἰρηνοδίκου δικάζει τὸ ἁρμόδιον πρωτοδικεῖον. Δὲν θὰ ὑπῆρχε δὲ ὡσαύτως δυσκολία τις καὶ κατὰ τὴν περίπτωσιν, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξαιρεῖται ὁλόκληρον τὸ δικαστήριον, ἐὰν δὲν εἰσήγετο ἡ καινοτομία, τὴν ὁποίαν πρὸ μικροῦ σᾶς ἐξέθηκεν ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν. Κατὰ τὸ σύστημα τὸ ἐν ἰσχύϊ δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ἐξαίρεσις τοῦ ἀναπληρωτοῦ τοῦ προξένου. Ἰδοὺ ἡ κλεὶς τῆς οἰκονομίας. Ἐὰν μένητε εἰς τὸ σύστημα τοῦτο, δύνανται τὰ πάντα νὰ οἰκονομηθῶσιν. Ὅταν ἐξαιρουμένου τοῦ προξένου, ὑποχρεοῦται ἐκεῖ νὰ σταματήσῃ ὁ διάδικος, χωρὶς νὰ ἐξαιρέσῃ καὶ τὸν ἀναπληρωτὴν, ἔχετε τότε πάντοτε τὸν πρόεδρον. Ἐὰν δὲ ἐν περιπτώσει ἐξαιρέσεως τοῦ παρέδρου δικαστοῦ, δοθῇ ἡ ἄδεια νὰ συγκροτηθῇ τὸ δικαστήριον ἐκ τῶν ἐν τῷ καταλόγῳ ἀμίσθων παρέδρων, οἱ ὁποῖοι εἶναι ὑπὲρ τοὺς εἴκοσι ἢ εἴκοσι πέντε, δύνασθε ἐν πάσῃ περιπτώσει νὰ σχηματίσετε δικαστήριον προξενικὸν, τὸ ὁποῖον νὰ δικάσῃ τὴν αἴτησιν τῆς ἐξαιρέσεως. Καὶ ὅταν εἶναι αὐτὴ ἡ εὐκολία, δὲν βλέπω διατί νὰ τὴν παραιτήσωμεν καὶ νὰ καθιερώσωμεν μίαν τερατώδη δικονομικὴν ἀνωμαλίαν. Διὰ τοῦτο προτείνω τὴν αἴτησιν περὶ ἐξαιρέσεως προξένου, δικάζοντος μόνου, νὰ δικάζῃ τὸ ἁρμόδιον προξενικὸν δικαστήριον. Τὴν αἴτησιν δὲ περὶ ἐξαιρέσεως αὐτοῦ ὡς προέδρου τοῦ προξενικοῦ δικαστηρίου, αὐτὸ τοῦτο τὸ δικαστήριον, προεδρευόμενον ὑπὸ τοῦ ἀναπληρωτοῦ· τὴν αἴτησιν δὲ περὶ ἐξαιρέσεως τοῦ ἐμμίσθου παρέδρου, τὸ αὐτὸ δικαστήριον, συγκροτούμενον παρὰ 2 παρέδρων ἐκ τῶν περιλαμβανομένων ἐν τῷ προξενικῷ καταλόγῳ. Καὶ ἂν μὲν ἀποῤῥιφθῇ ἡ αἴτησις τῆς ἐξαιρέσεως, τότε συγκροτεῖται τὸ δικαστήριον ὡς θὰ συνεκροτεῖτο ἀρχικῶς· ἂν δὲ γίνῃ δεκτὴ, τότε τὸ δικαστήριον, τὸ ὁποῖον ἐδίκασεν ἐπὶ τῆς ἐξαιρέσεως, νὰ δικάσῃ καὶ ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ὑποθέσεως. Ἐξαίρεσις δὲ τοῦ ἀναπληρωτοῦ μετ’ ἐξαίρεσιν τοῦ προξένου νὰ μὴ ἐπιτραπῇ.

§118ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ὑποστηρίζω, κύριοι, ὅτι οὐδεμία λύσις τῆς ἐγερθείσης ἀμφιβολίας εἶναι δυνατὴ παρ’ ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν· μεταῤῥυθμίζειν διατάξεις τῆς πολιτικῆς καὶ ποινικῆς δικονομίας, ἀντίκειται εἰς τὸ ἀξίωμα τοῦ κυρίου Μίληση· ἀλλ’ ὅλα ταῦτα γίνονται ἕνεκα τῆς ἀνυπερβλήτου ἀνάγκης διὰ νὰ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη ἐνώπιον τοῦ προξενείου· ἄλλως, εἶναι ἀδύνατος ἡ διόρθωσις· τὸ σύστημα τὸ ὁποῖον ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἠκολούθησε εἶναι αὐτὸ τοῦτο τὸ ἰσχύον κατὰ τὸν προξενικὸν νόμον μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον κατὰ τοῦ ἀναπληρωτοῦ οὐδεμία ἐπιτρέπεται ἐξαίρεσις. Τώρα ἐρωτῶ τὸν κ. Μίλησην, τίς παρέχει μείζονα ἐγγύησιν ὁ Πρόξενος ὁ ἔμμισθος ἢ ὁ ἀναπληρωτὴς ὁ συνήθως ἄμισθος ὁ ἔχων σχέσιν ἄμεσον πρὸς τὸν τόπον; Ἂν ζητηθῇ ἡ ἐξαίρεσις τοῦ Προξένου παρά τινος διαδίκου, κατὰ τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν δίδει ὁ κ. Μίλησης, καὶ δικάσῃ ὁ ἀναπληρωτὴς καὶ ἐξαιρέσῃ τὸν πρόξενον, θὰ προβῇ νὰ δικάσῃ ὁ ἴδιος· καὶ ἂν ὁ ἀναπληρωτὴς αὐτός εἶναι συγγενὴς τοῦ ἑτέρου διαδίκου; τότε ὁ ἕτερος πρέπει νὰ σταθῇ μὲ ἐσταυρωμένας τὰς χεῖρας καὶ νὰ τὸν δικάσῃ ὁ ἀναπληρωτής· βλέπετε ποίαν ἀδικίαν καθιεροῖ ὁ κ. Μίλησης; Εἶναι λοιπὸν προτιμότερον τὸ νομοσχέδιον μὲ τὴν ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, διότι δικάζει τοὐλάχιστον ὁ ἴδιος Πρόξενος, ὁ ὁποῖος παρέχει μείζονας ἐγγυήσεις· βεβαίως δὲ κατὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτοῦ ἐπιτρέπεται ἀναίρεσις, καὶ ἂν ὁ Ἄρειος Πάγος εὕρῃ ὅτι δὲν ἐξῄρεσε καλῶς τὸν ἑαυτόν του ἐννοεῖται, ὅτι θὰ ἀναιρέσῃ τὴν ἀπόφασιν. Ἄν δεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μίληση, εἶναι ἀδύνατον οὐδεμία προξενικὴ διαφορὰ νὰ λυθῇ. Ἂν ζητηθῇ ἐξαίρεσις δύω δικαστῶν τοῦ προξενείου Ἀλεξανδρείας, τὴν ἐξαίρεσιν αὐτὴν τίς θὰ τὴν δικάσῃ;

§119ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐγὼ ἀπήντησα ἤδη εἰς τοῦτο· ἀλλὰ σεῖς τί ἀπαντᾶτε εἰς τοῦτο; Θέλετε νὰ δικάσῃ ὁ Πρόξενος περὶ τῆς ἰδίας του ἐξαιρέσεως; ἂν ὁ Πρόξενος γινώσκῃ, ὅτι ὑπάρχει λόγος ἐξαιρέσεως, δὲν θὰ ἐξαιρέσῃ αὐτὸς ἑαυτόν; μὴ ἐξαιρῶν δὲ αὐτὸς ἑαυτὸν τί δηλοῖ; οὐχὶ ὅτι δὲν ὑπάρχει λόγος ἐξαιρέσεως; Πῶς λοιπὸν θὰ δικάσῃ;

§120ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἀπορῶ, κύριε συνάδελφε, πῶς δὲν εὑρίσκετε ὀρθὴν τὴν λύσιν τοῦ νομοσχεδίου. Ἂν ὁ Πρόξενος, καί τοι ὑπάρχοντος λόγου ἐξαιρέσεως, δὲν ἐξαιρεθῇ, καὶ ὁ διάδικος αἰτήσῃ τὴν ἐξαίρεσιν καὶ πάλιν δὲν ἐξαιρεθῇ, τότε ὑπάρχει τὸ ἔνδικον μέσον τὸ ὁποῖον διορθόνει τὴν ἀπόφασιν· ἂν δὲν θελήσῃ νὰ ἐξαιρεθῇ ἀφ’ ἑαυτοῦ, τότε γεννᾶται τὸ δικαίωμα τοῦ διαδίκου νὰ ζητήσῃ τὴν ἐξαίρεσιν· καὶ πάλιν ἔχει τὸ ἔνδικον μέσον τῆς μεταῤῥυθμίσεως· κατὰ συνέπειαν συμπεραίνω, ὅτι ἡ μόνη δυνατὴ λύσις εἶναι ἐκείνη τὴν ὁποίαν ἔδωκεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν, καὶ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ δεχθῶμεν ὡς ἑρμηνείαν.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Ῥικάκη τὴν ἠκούσατε· οἱ παραδεχόμενοι αὐτὴν νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§122ΡΙΚΑΚΗΣ. Προτείνω καὶ τὴν ἑξῆς, νὰ προστεθῇ «ὁ συνειδὼς λόγον ἐξαιρέσεως Πρόξενος ἢ πάρεδρος καὶ μὴ ἐξαιρούμενος τιμωρεῖται μὲ μίαν τινὰ ποινήν».

§123ΜΙΛΗΣΗΣ. Κατὰ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον παρεδέχθη τὸ νομοσχέδιον, δὲν εἶναι δυνατὸν τοῦτο· ἄλλως, θὰ τιμωρήσωμεν τὸν Πρόξενον, διότι ἐδίκασεν οὕτω καὶ ὄχι ἄλλως, ὅπερ ἄτοπον.

§124ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἡ πολιτικὴ δικονομία ἐν ἄρθρῳ 48 λέγει ῥητῶς «ἕκαστος δικαστικὸς ὑπάλληλος, ὅστις συνειδὼς ἐν ἑαυτῷ λόγον ἐξαιρέσεως, τὸν ἀρνεῖται προβληθείσης τῆς ἐξαιρέσεως, ὑποβάλλεται εἰς πειθαρχικὸν πρόστιμον εἴκοσι μέχρις ἑκατὸν δραχμῶν, καὶ εἰς πληρωμὴν τῆς ζημίας ἢ τῶν ἐξόδων, ἐπιφυλαττομένης καὶ τῆς κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ποινικοῦ νόμου ὡρισμένης μείζονος ποινῆς».

§125ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Καράπαυλε, δὲν ἀπηντήσατε εἰς ὅ,τι εἶπον ἐγώ· αὐτὴ ἡ διάταξις δὲν ἠμπορεῖ νὰ ἐφαρμοσθῇ κατὰ τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἀκολουθεῖ τὸ νομοσχέδιον, διότι οὐδεὶς δικαστὴς τιμωρεῖται διὰ τὰς ἀποφάσεις του. Ἀφοῦ τὸν θέτετε δικαστὴν τῆς ἐξαιρέσεώς του, δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὸν τιμωρήσετε, διότι δὲν ἐθεώρησεν ἀποχρῶντα τὸν λόγον τῆς ἐξαιρέσεως. Ἰδοὺ τί σᾶς εἶπον.

§126ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον .... περιέχει τὴν ῥητὴν διάταξιν, ὅτι κατὰ τὰ λοιπὰ ἰσχύουσι αἱ διατάξεις τῆς πολιτικῆς δικονομίας.

§127ΜΙΛΗΣΗΣ. Κ. πρόεδρε, νὰ τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ ἰδική μου πρότασις.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μίληση νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως ἔχει, νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 162.

§129ΜΙΛΗΣΗΣ. Τί ἐννοεῖ ἡ φράσις «τὴν μόνιμον διαμονήν»; Ἄν ἀναφυῇ διαφορὰ μεταξὺ δύω πλοιάρχων, οἱ ὁποῖοι διέρχονται π. χ. διὰ Κωνσταντινουπόλεως καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἐκεῖ μόνιμον διαμονὴν, δὲν εἶναι ἁρμόδιον τὸ ἐκεῖ προξενικὸν δικαστήριον νὰ δικάσῃ αὐτὴν τὴν διαφοράν;

§130ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (ὑπουργὸς Ἐξωτερικῶν). Ὄχι βέβαια· δὲν πρέπει νὰ συλλαμβάνωσι τοὺς ἀνθρώπους κατὰ τὴν διάβασίν των.

§131ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐπίσης ἄν Ἕλλην τις, διαμένων ἐν Κωνσταντινουπόλει 2, 3 5 μῆνας, ἔχῃ διαφορὰν πρὸς ἄλλον διατρίβοντα ἐν τῇ αὐτῇ πόλει, τὸ προξενικὸν δικαστήριον τῆς Κωνσταντινουπόλεως δὲν θὰ ᾖναι ἁρμόδιον νὰ δικάσῃ οὔτε τὴν διένεξιν ταύτην; Πότε δὲ ἡ διαμονὴ θεωρεῖται διαρκής;

§132ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Βλέπετε ὅτι ὑπάρχει διάκρισις μεταξὺ τῶν σχέσεων τῶν παραχθεισῶν κατὰ τὴν ἐν τῇ προξενικῇ περιφερείᾳ διατριβὴν τοῦ ἐγκαλουμένου καὶ τῶν ὑποθέσεων τῶν παραγομένων ἐξ ἄλλων σχέσεων· ὅταν λοιπὸν παραχθῇ ἡ ἀφορμὴ τῆς διενέξεως ἐν τῇ προξενικῇ περιφερείᾳ, τότε δὲν ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ τὴν μόνιμον διαμονήν· ὅταν δὲν παρήχθη ἐκεῖ, ἀπαιτεῖται ἡ διαμονὴ νὰ ᾖναι μόνιμος, ὥστε νὰ μὴ συλλαμβάνεται ὁ διερχόμενος ἐκεῖθεν καὶ δικάζεται παρὰ τοῦ μὴ φυσικοῦ δικαστοῦ. Τώρα μόνιμοι εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες εἰσὶν ἐγγεγραμμένοι εἰς τὰ βιβλία τοῦ προξενείου· ἀλλ’ ὄχι μόνον οὗτοι, διότι τότε οἱ ὑπεκφυγόντες τὴν ἐν τοῖς βιβλίοις ἐκείνοις ἐγγραφὴν ἤθελον ὑπεκφεύγει καὶ τὴν ὑποχρέωσιν τοῦ νὰ παρίστανται ἐνώπιον τοῦ προξενικοῦ δικαστηρίου, ἀλλὰ καὶ οἱ............ αὐτὴ δὲ ἡ διάταξις δὲν παρέσχεν ἀφορμὴν εἰς καταχρήσεις καὶ παράπονα, καὶ νομίζω ὅτι δυνάμεθα νὰ ἀρκεσθῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν ἑρμηνείαν τὴν ὁποίαν ἡ νομολογία ἔδωκεν εἰς αὐτήν.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 162 νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§134ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ δώσῃ μίαν διασάφησιν τοῦ πρώτου ἐδαφίου τοῦ ἄρθρου τούτου. Κατὰ τὸν ἰσχύοντα νόμον, ἐνώπιον τῶν ἐμποροδικείων καὶ τῶν ἐφετείων ἀκόμη ἐπὶ ἐμπορικῶν ὑποθέσεων δύνανται νὰ παρασταθῶσιν ὡς πληρεξούσιοι οὐ μόνον δικηγόροι, ἀλλὰ πᾶς πολίτης· κατὰ τὸ νομοσχέδιον ὅμως φαίνεται ὅτι ἐνώπιον τῶν προξενικῶν δικαστηρίων καὶ ἐμπορικῶς δικαζόντων δὲν δύνανται νὰ παρασταθῶσιν εἰμὴ μόνον δικηγόροι· ἐὰν τοιαύτη ᾖναι ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου, παρακαλῶ ν’ ἀκούσω τὸν λόγον τῆς καινοτομίας ταύτης, ἣν θεωρῶ τόσῳ μᾶλλον παράδοξον, καθόσον ἐπιτρέπεται νὰ διορισθῇ ἀλλοδαπὸς πληρεξούσιος χωρὶς νὰ ᾖναι δικηγόρος, οὕτω δὲ εἰσάγεται προνόμιον ὑπὲρ τῶν ἀλλοδαπῶν.

§135ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Τὸ ἄρθρον μοὶ φαίνεται, ὡς εἶναι συντεταγμένον, δὲν δίδει ἀφορμὴν εἰς καμμίαν ἀμφισβήτησιν, διότι λέγει ὅτι δύνανται νὰ παρασταθῶσιν ὡς πληρεξούσιοι οἱ ἔχοντες τὸ δικαίωμα τοῦ δικηγορεῖν κατὰ τοὺς Ἑλληνικοὺς νόμους, κατὰ τοὺς ὁποίους ἔχουν τὸ δικαίωμα τοῦ δικηγορεῖν ἐν ἐμπορικαῖς ὑποθέσεσι πάντες οἱ πολῖται Ἕλληνες· ὡς πρὸς δὲ τὰ ἀλλοδαπὰ δικαστήρια παρέλειψα ν’ ἀναφέρω τὴν τροπολογίαν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐπιτρέπεται νὰ διορισθῶσι καὶ ἀλλοδαποὶ πληρεξούσιοι ἐὰν κέκτηνται δίπλωμα πανεπιστημίου καὶ ἔχουν κατὰ τοὺς νόμους τῆς πατρίδος των τὸ δικαίωμα. Διὰ τὸν ξένον λοιπὸν ὄχι μόνον ἀπαιτεῖται νὰ κέκτηται τὸ δικαίωμα τοῦ δικηγορεῖν, ἀλλὰ νὰ ἔχῃ καὶ δίπλωμα πανεπιστημίου, ὁποῖον δὲν ἀπαιτεῖται διὰ τὸν Ἕλληνα.

§136ΜΙΛΗΣΗΣ. Παρακαλῶ νὰ σημειωθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ ἑρμηνευτικὴ αὕτη δήλωσις καὶ ὅτι μὲ τὸ πνεῦμα τῆς δηλώσεως ταύτης ἐψήφισεν ἡ Βουλὴ τὸ προκείμενον ἄρθρον, τοὐτέστιν ὅτι ἐὰν ἐνώπιον τῶν προξενικῶν δικαστηρίων δικάζηται ἐμπορικὰ ὑπόθεσις, δὲν εἶναι ἀνάγκη ὁ παρουσιαζόμενος ὡς πληρεξούσιος νὰ κέκτηται δίπλωμα δικηγόρου.

§137ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐὰν ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ παρίσταται ἐνώπιον δικαστηρίου ἐν Ἑλλάδι, ἔχει τὸ αὐτὸ δικαίωμα καὶ ἐκεῖ.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μὲ αὐτὴν τὴν ἐξήγησιν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 165, 166 καὶ 167. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 168.

§139ΜΙΛΗΣΗΣ. Κατὰ τὸν ἐν ἰσχύϊ νόμον ἡ τοιχοκόλλησις γίνεται εἰς τὸ προξενικὸν κατάστημα· ἐδῶ δὲν βλέπω ποῦ τοιχοκολλᾶται τὸ δικόγραφον, εἰς τὴν κατοικίαν τοῦ διαδίκου ἢ εἰς τὸ προξενεῖον, ὡς μέχρι τοῦδε;

§140ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Τὸ παρεπόμενον ἄρθρον λέγει ῥητῶς «ἡ τοιχοκόλλησις γίνεται εἰς τὴν θύραν τοῦ γραφείου τῆς ἁρμοδίας προξενικῆς ἀρχῆς.»

§141ΜΙΛΗΣΗΣ. Τῳόντι μοῦ διέφυγε τὸ ἑπόμενον ἄρθρον.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 169, 170 καὶ 171. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 172.

§143ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον αὐτὸ πᾶσα ἐκτέλεσις τῶν προδικαστικῶν ἀποφάσεων ἐν Ἑλλάδι θὰ κατασταθῇ ἀδύνατος· κατὰ συνέπειαν νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ μεταῤῥυθμισθῇ οὕτως, ὥστε νὰ δύνανται αἱ προδικαστικαὶ ἀποφάσεις τῶν ἐν Ἑλλάδι δικαστηρίων νὰ κοινοποιῶνται εἰς τὸν ἀντίκλητον, ὅταν ὑπάρχει ἀντίκλητος ἐν τῇ ἡμεδαπῇ.

§144ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἡ ἔννοια τοῦ ἄρθρου εἶναι αὐτὴ, τὴν ὁποίαν ἀναφέρει ὁ προαγορεύσας. Διὰ τοῦ ἄρθρου τούτου τὸ ὁποῖον εἶναι νέον ἠθέλησαν οἱ συντάξαντες τὸ νομοσχέδιον νὰ δώσουν τὸ δικαίωμα εἰς τὸν ἐνδιαφερόμενον καὶ εἰς τὸν ἐπισπεύδοντα νὰ κοινοποιῶσι καὶ διὰ τῆς προξενικῆς ἀρχῆς, ὥστε, ἐν ᾗ περιπτώσει πρόκειται νὰ διεξαχθῶσι μαρτυρίαι ἢ νὰ δοθῇ ὅρκος ἐπὶ τόπου νὰ μὴ ἀναγκάζωνται νὰ κάμωσι τὴν κοινοποίησιν ἐντεῦθεν, ἀλλὰ νὰ γίνηται ἐκεῖ. Ὅπως δὲ ἐτροποποίησε τὸ ἄρθρον ὁ προαγορεύσας ἐπιτυγχάνεται τοῦτο.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον μὲ τὴν τροπολογίαν τοῦ κ. Καραπαύλου παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐνταῦθα καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου ὁ ἀντιπρόεδρος κ. Μανέτας. Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 173–187. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 188.

§146Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριε ὑπουργέ· «αἱ κατ’ ἐρήμην ἀποφάσεις κτλ. αἱ ὁριστικαὶ ἀποφάσεις κτλ. εἰσὶ προσωρινῶς ἐκτελεσταὶ μὴ λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς τυχὸν γενομένης ἀνακοπῆς.» Σήμερον ἐν Ἑλλάδι, ὅταν γείνῃ ἀνακοπὴ, ἀναστέλλεται ἡ ἐκτέλεσις. Τὸ αὐτὸ συμβαίνει καὶ ἐκεῖ, καὶ πολὺ περισσότερον, διότι αἴφνης ἠμπορεῖ ὁ διάδικος νὰ μὴ λαμβάνῃ γνῶσιν καὶ νὰ δικασθῇ ἐρήμην· νὰ μὴ ᾖναι γενομένης, ἀλλὰ γενησομένης ἀνακοπῆς.

§147ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Γενησομένης πρέπει νὰ λέγῃ, εἶναι λάθος τοῦ τύπου.

§148ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ πολιτικὴ δικονομία μεταχειρίζεται τὴν λέξιν γενησομένης, διὰ νὰ δείξῃ ὅτι μόνον ἡ προθεσμία πρὸς ἀνακοπὴν δὲν ἔχει ἀνασταλτικὴν δύναμιν, ἀλλ’ ἡ χρῆσις τῆς ἀνακοπῆς ἀναστέλλει τὴν ἐκτέλεσιν. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ σημειωθῇ ἡ λέξις ἡ ἐν τῇ πολιτικῇ δικονομίᾳ γενησομένης πρὸς ἔκφρασιν τῆς αὐτῆς ἐννοίας.

§149ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Μάλιστα.

§150Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. «Μὴ λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς γενησομένης τυχὸν ἀνακοπῆς ἢ τῆς γενομένης ἐφέσεως.»

§151ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Τὸ ἄρθρον 188 εἶχεν ὅπως λέγετε, ἀλλ’ εἰς τὴν βʹ. ἀνάγνωσιν τὸ ἐτροποποιήσατε ὅπως ἔχει σήμερον· εἶχεν «τῆς τυχὸν γενομένης ἢ γενησομένης ἀνακοπῆς.»

§152ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἶπον προηγουμένως ὅτι διαταχθείσης τῆς προσωρινῆς ἐκτελέσεως ἐπὶ ἀνακοπῆς ἡ προθεσμία πρὸς χρῆσιν τοῦ ἐνδίκου τούτου μέσου δὲν ἀναστέλλει τὴν ἐκτέλεσιν, ἀναστέλλει ὅμως αὐτὴν ἡ χρῆσις τῆς ἀνακοπῆς. Ἐπὶ δὲ τῆς ἐφέσεως δὲν ἀναστέλλει τὴν ἐκτέλεσιν οὔτε ἡ χρῆσις τοῦ ἐνδίκου τούτου μέσου. Ἑπομένως πρέπει τὸ ἄρθρον νὰ τροποποιηθῇ οὕτω· «τῆς τυχὸν γενησομένης ἀνακοπῆς καὶ τῆς γενομένης ἐφέσεως.»

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον ὅπως ἐτροπολογήθη παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον 189.

§154ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ τοῦτο νὰ διορθωθῇ ὅπως τὸ ἄλλο.

§155ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Γίνονται δεκτὰ τὰ ἄρθρα 190–194. Κατόπιν ἐγένοντο παραδεκτὰ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὰ ἄρθρα 194 ἕως 214.

§156ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). Ἄρθρον 215.

§157ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἰσάγεται ἐνταῦθα μία καινοτομία σπουδαιοτάτη. Ἠξεύρετε ὅτι πρωτίστη ἀρετὴ πάσης νομοθεσίας εἶναι ἡ ἑνότης, ὅταν δὲ παρεισάγεται ἐκτροπή τις ἀπὸ τῶν γενικῶν ἀρχῶν, αὕτη πρέπει νὰ δικαιολογῆται ἀποχρώντως. Ἐπιθυμῶ λοιπὸν ν’ ἀκούσω παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐξωτερικῶν, ποῖοι λόγοι ὑπηγόρευσαν νὰ καθιερωθῇ τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ πλημμελειοδικείων.

§158ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἀληθῶς τὸ μέτρον εἶναι ἐξαιρετικόν, ἀλλὰ θὰ ᾖναι ἔτι μᾶλλον ἐξαιρετικόν, ἐὰν μὴ γίνηται ἔφεσις, διότι τότε θὰ ἔχωμεν ἀπόφασιν ποινικὴν ἀνέκκλητον ἐν τῷ ἐξωτερικῷ καταρτιζομένην, ὅπερ οὐδόλως συνάδει πρὸς τὴν ἡμετέραν νομοθεσίαν καθιεροῦσαν μὲν τὸ ἀνέκκλητον, ἀλλὰ παρέχουσαν ἐγγυήσεις, ὧν στεροῦνται τὰ προξενικὰ δικαστήρια. Πρὸς τὸ ἀνέκκλητον ἀπαιτεῖται δίκη κατ’ ἀντιμωλίαν καὶ ἀριθμὸς δικαστῶν ἀνώτερος τοῦ τῶν προξενικῶν δικαστηρίων. Ἀλλὰ διατί δὲν συγκροτοῦνται τὰ προξενικὰ δικαστήρια ὅπως καὶ τὰ ἐγχώρια; Αἱ δαπάναι θὰ ἦσαν τοσοῦτον μεγάλαι, ὥστε ἀνέφικτος θ’ ἀπέβαινε ἡ πραγματοποίησις τοιούτου μέτρου. Πρὸς ἐπίτευξιν τοῦ σκοποῦ τῆς λειτουργίας ποινικῶν δικαστηρίων ἐν τῷ ἐξωτερικῷ εὑρέθημεν εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ προσφύγωμεν εἰς μέτρα ἐξαιρετικά. Καὶ ἄλλα κράτη συνέστησαν τοιαῦτα δικαστήρια καὶ κατόπιν ἔδωσαν αὐτοῖς ποινικὴν δικαιοδοσίαν· πάντοτε δὲ ἐφρόντισαν νὰ περιορίσωσι τὴν δικαιοδοσίαν ταύτην καὶ νὰ μὴ δώσωσι εἰς τοὺς δικαστὰς τοὺς ἐν τῷ ἐξωτερικῷ τὸ αὐτὸ τῶν ἐντὸς τοῦ κράτους δικαζόντων δικαίωμα. Ἐθεωρήθη ἄρα κατάλληλον τὸ σύστημα, τὸ ὁποῖον ἐν τῷ νομοσχεδίῳ εὑρίσκεται διαγεγραμμένον, τοὐτέστιν ἐπὶ μὲν πλημμελημάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ καταδίκη εἶναι κατωτέρα τῶν 30 ἡμερῶν φυλακίσεως, ἡ ἀπόφασις εἶναι ἀνέκκλητος, ἐπὶ δὲ τῶν πλημμελημάτων, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ καταδίκη εἶναι ἀνωτέρα τῶν 30 ἡμερῶν φυλακίσεως, ἔκκλητος. Νεωτερισμὸς βεβαίως οὗτος, ἀλλὰ μεγαλεῖτερος θὰ ἦτο ὁ νεωτερισμὸς τοῦ νὰ ἐπιτρέψωμεν εἰς δικαστήριον τριμελὲς καὶ εἰς τὸ ἐξωτερικὸν δικάζον νὰ φυλακίζῃ ἐπὶ πλέον τοῦ μηνός.

§159ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐκτιμῶ, κύριοι, τοὺς λόγους οἵτινες ὑπηγόρευσαν τὴν σύστασιν ποινικῶν δικαστηρίων ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ. Βεβαίως ἦτον ἀναγκαῖον νὰ ὑπάρχῃ ἐν τῷ ἐξωτερικῷ πρόχειρον τὸ δικαστήριον, τὸ ὁποῖον διὰ τῆς ἀμέσως ἐφαρμοζομένης ποινῆς θὰ θέση περιορισμὸν εἰς πολλὰ πλημμελήματα, διαπραττόμενα ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ, καὶ παραβλάπτοντα καὶ τὰ ἠθικὰ καὶ τὰ ὑλικὰ συμφέροντα τοῦ Ἑλληνισμοῦ. Ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι διὰ τῆς εἰσαγωγῆς τοῦ ἐνδίκου μέσου τῆς ἐφέσεως κατὰ τῶν τοιούτων ἀποφάσεων, βλάπτεται, ἂν μὴ ἀναιρεῖται ἐντελῶς, αὐτὸς ὁ εὐεργετικὸς σκοπὸς τῆς συστάσεως τῶν ποινικῶν δικαστηρίων. Εἶναι πρόδηλον, ὅτι πᾶσαν σχεδὸν καταδικαστικὴν ἀπόφασιν, ὁ καταδικασθεὶς θέλει ἐκκαλέσει ἐνώπιον τοῦ ἐν Ἑλλάδι δικαστηρίου, καὶ τότε σᾶς ἐρωτῶ, τί ἐχρησίμευσε ἡ σύστασις τῶν πλημμελειοδικείων ἐν ἀλλοδαπῇ; Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐδικαιολόγησε τὸ μέτρον τοῦτο τῆς καινοτομίας ἀπὸ τῆς ἐπόψεως τῆς μείζονος ἐγγυήσεως, τὴν ὁποίαν παρέχουσι τὰ ἡμεδαπὰ δικαστήρια, δηλ. ἀπὸ τῆς ἐπόψεως τοῦ συμφέροντος τῆς δικαιοσύνης· ἀλλ’ ἐλησμόνησεν, ὅτι ἀκριβῶς αὐτὸς ὁ λόγος, τὸ συμφέρον τῆς δικαιοσύνης, ὑπηγόρευσε τὴν θεωρίαν κατὰ τὴν ποίαν δὲν ἐπιτρέπεται ἡ χρῆσις ἐνδίκου μέσου κατὰ τῶν ποινικῶν ἀποφάσεων. Τὸ δρᾶμα, κύριοι, τὸ ποινικὸν δὲν ἐπαναλαμβάνεται τὸ αὐτὸ ἐνώπιον τοῦ ἀνωτέρου δικαστηρίου· κατ’ ἄλλον τρόπον θὰ παρασταθῶσιν ἐκεῖ τὰ πράγματα ἢ ὡς διεδραματίσθησαν ἐνώπιον τοῦ πλημμελειοδικείου. Κατᾠόντι τί θὰ πράξετε καθιεροῦντες τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως; θὰ μεταφέρετε ἅπαντας τοὺς μάρτυρας τῆς κατηγορίας καὶ τῆς ὑπερασπίσεως εἰς τὴν Ἑλλάδα. Ἂν πράξετε τοῦτο, ἐπαναλαμβάνω, τί σᾶς ἐχρησίμευσε τότε ἡ σύστασις τῶν πλημμελειοδικείων ἐν ἀλλοδαπῇ; Ἂν δὲ ἀποφασίσητε νὰ ὑποβληθῶσιν ἔγγραφα εἰς τὸ ἀνώτερον δικαστήριον, πῶς θὰ ἐπαναληφθῇ ἀπαράλλακτον τὸ ποιν. δρᾶμα ἐνώπιον τοῦ ἐν Ἑλλάδι δικαστηρίου, τὸ ὁποῖον θὰ δικάσῃ ἐφεσίμως; Ἰδοὺ διατί, κύριοι, ὁ ἡμέτερος νομοθέτης δὲν ἐπέτρεψε τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως κατὰ τῶν ποινικῶν ἀποφάσεων. Ἰδοὺ διατὶ πλεῖστοι συγγραφεῖς Γάλλοι κατακρίνουσι τὸ σύστημα τῆς Γαλλικῆς ποινικῆς δικονομίας, ἡ ὁποία παραδέχεται τὴν ἔφεσιν. Διατί νὰ καινοτομήσωμεν ἄνευ λόγου διὰ τὰ ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ πλημμελειοδικεῖα.

§160Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἶναι καὶ πολλοὶ οἱ ὁποῖοι τὴν ὑποστηρίζουν.

§161ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ἐξωτερικῶν ἀνέφερεν ὅτι καὶ ἄλλαι νομοθεσίαι, ἰδίως ἡ Γαλλικὴ, καθιεροῦσι διὰ τὴν ἀλλοδαπὴν τὸ ἔνδικον τοῦτο μέσον. Ἀλλ’ ὁ Γάλλος νομοθέτης, κύριοι, εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν ἑαυτόν του· δὲν κάμνει καμμίαν ἐκτροπὴν· εἶναι ἐντὸς τῆς ἑνότητος τῆς νομοθεσίας του. Ἀφοῦ καὶ κατὰ τῶν ποινικῶν ἀποφάσεων, τῶν ἐν τῇ Γαλλίᾳ ἐκδιδομένων, ἐπιτρέπεται ἔφεσις, θὰ ἦτον τοὐναντίον ἀνακόλουθον νὰ μὴ ἐπιτραπῇ τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως κατὰ τῶν ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ ἐκδεδομένων· ἀλλ’ ἡμεῖς δὲν εἴμεθα συνεπεῖς πρὸς ἡμᾶς αὐτοὺς, ἀκολουθοῦντες ἐν τούτῳ τὸν Γάλλον νομοθέτην, καὶ καταστρέφομεν ἄνευ λόγου τὴν ἑνότητα τῆς νομοθεσίας μας. Ὅθεν, κύριοι, τὸ συμφέρον τῆς δικαιοσύνης ὑπαγορεύει νὰ μείνωμεν εἰς τὰ κείμενα, τὰ ἐν τῇ ποινικῇ δικονομίᾳ καθιερωμένα, τὰ ὁποῖα εἶναι σοφῶς νενομοθετημένα.

§162ΡΙΚΑΚΗΣ. Λυποῦμαι, διότι δὲν δύναμαι νὰ συμφωνήσω μὲ τὸν προλαλήσαντα· οἱ δύω βαθμοὶ τῆς δικαιοδοσίας εἶναι ἡ γενικὴ ἀρχὴ ἡ ὁποία διέπει ὅλας, τὰς πλείστας νομοθεσίας τοῦ κόσμου· τὸ ἔνδικον τῆς ἐφέσεως μέσον καθιεροῦται ἀπὸ ὅλας τὰς νομοθεσίας καὶ εἰς τὰς ποινικὰς ἀκόμη δίκας, καὶ κατὰ τὴν Γαλλικὴν δικονομίαν καὶ κατὰ τὴν Γερμανικὴν τὸ ἔνδικον τοῦτο μέσον ἐπιτρέπεται Ἐπετράπη ὅμως μόνον κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν πταισματοδικῶν, διότι εἰς αὐτοὺς δὲν ἀπήντησεν ὁ νομοθέτης τὰς ἐγγυήσεις ἐκείνας τὰς ὁποίας ἀπαντᾷ εἰς τοὺς πλημμελειοδίκας· κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῶν πλημμελειοδικῶν δὲν ἐπετράπη ἔφεσις, διότι ὁ νομοθέτης ἔλαβεν ἄλλα μέτρα πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ δικαζομένου πενταμελὲς δικαστήριον, περιβεβλημένον δι’ ὅλων τῶν ἐγγυήσεων, ἀποφασίζει περὶ τῆς ποινικῆς ὑποθέσεως, ἡ ὁποία φέρει τὸν βαθμὸν τοῦ πλημμελήματος· ἀλλ’ ἐνώπιον τῶν προξενικῶν δικαστηρίων παρουσιάζονται αὐταὶ αἱ ἐγγυήσεις;

§163ΜΙΛΗΣΗΣ. Διατί συσταίνετε ἀτελῆ δικαστήρια;

§164ΡΙΚΑΚΗΣ. Δὲν δυνάμεθα νὰ ὑποβληθῶμεν εἰς τόσας δαπάνας νὰ συστήσωμεν ἐκεῖ πλημμελειοδικεῖα. Λοιπὸν ἂν ἐπιτρέψετε εἰς τὸν κατηγορούμενον, ὁ ὁποῖος νομίζει, ὅτι ἠδικήθη ἀπὸ τὸ πρωτόδικον δικαστήριον, τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἐφέσεως, δὲν προκύπτει οὐδεμία ζημία.

§165ΜΙΛΗΣΗΣ. Τί ὠφελεῖ τότε ἡ σύστασις τῶν πλημμελειοδικείων;

§166ΡΙΚΑΚΗΣ. Χρησιμεύει δι’ ὅλα τὰ πλημμελήματα, τὰ ὁποῖα ἐπιφέρουν φυλάκισιν κατωτέραν τῶν 30 ἡμερῶν καὶ δι’ ὅλα τὰ πλημμελήματα διὰ τὰ ὁποῖα ὁ καταδικασθεὶς θὰ μείνῃ εὐχαριστημένος μὲ τὴν καταδικαστικὴν ἀπόφασιν, καὶ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἔλθῃ ἐδῶ καὶ νὰ ὑποβληθῇ εἰς δαπάνας ἐνῷ ἔχει τὴν συνείδησιν τῆς ἐνοχῆς του.

§167Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Νὰ θέσωμεν δύω μῆνας. Ἔχω δίκαιον, νὰ ἰδῆτε διατί· (ἀναγινώσκει τὸ ἄρθρον 215). Σᾶς ἐρωτῶ, ἐπιτρέπεται καὶ ἐκεῖ ἐρήμην;

§168ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Τὸ ἔνδικον αὐτὸ μέσον δὲν εἶναι ἀνωφελές· τὸ ἴδιον θὰ γείνῃ, ἡ ἰδία διαδικασία.

§169Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὅπως εἶναι ἐδῶ τὸ ἄρθρον, τὸ ἐρήμην δὲν ἐπιτρέπεται· ἐὰν θέλετε νὰ ἐπιτρέπηται, νὰ τὸ εἴπητε.

§170ΡΙΚΑΚΗΣ. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἔφεσιν, παραπέμπει ὁ νόμος εἰς τὸ ἄρθρον....

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὅπως ἔχει, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Κατόπιν ἐγένοντο παραδεκτὰ καὶ τ’ ἄρθρα 216 καὶ 217.

§172ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία, ἔφυγαν ὅλοι, ὥστε ἂς μείνωμεν ἕως ἐδῶ.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 5½ μ. μ.