1877.06.03

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 12

Τῆς 3 Ἰουνίου 1877.

(Παρασκευή.)

Ὥρᾳ 8 π. μ.

Τῆς Βουλῆς εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἶναι ἡ γʹ συζήτησις τῶν οἰκονομικῶν νομοσχεδίων. Ἕνας πολίτης ὑπέβαλε ἀναφορὰν διὰ τῆς ὁποίας ζητεῖ βοήθειαν.

§2ΤΙΝΕΣ. Νὰ συστηθῇ εἰς τὸν Ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἔχει τὸν λόγον.

§4ΧΑΡ. ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ (ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν). Κύριοι! Σήμερον ἔρχομαι νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν δύω νομοσχέδια διὰ νὰ τεθῶσιν ὑπὸ τὴν ἐπιψήφισιν ὑμῶν. Τὸ ἓν τούτων ἀφορᾷ εἰς τὸν προσωρινὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ· λέγω δὲ προσωρινὸν, διότι ἡ Κυβέρνησις δὲν ἔχει τὸν ἀπαιτούμενον καιρὸν διὰ νὰ ἐργασθῇ ἐπὶ μονίμου ὀργανισμοῦ, ὁ ὁποῖος θὰ ᾖναι καὶ πολυτελὴς, διότι ὁ τακτικὸς στρατὸς ἀπαιτεῖ καὶ τοὺς ἀναγκαίους βαθμολόγους πρὸς διοίκησιν αὐτοῦ. Ἡ Κυβέρνησις ἐσκέφθη πῶς μὲ τὰ ἐνόντα μέσα ν’ αὐξήσῃ τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ, χωρὶς ν’ αὐξήσῃ τοὺς βαθμολόγους, εἰμὴ ὅσον ὑπαγορεύει ἀπολύτως ἡ ἀνάγκη διὰ τὴν διοίκησιν αὐτοῦ. Τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ὑποβάλλω, ἔχουσι σκοπὸν ν’ ἀποχωρήσουν τὸν τακτικὸν στρατὸν ἐκ πάσης ξένης δι’ αὐτὸν ὑπηρεσίας. Ἠξεύρετε ὅτι ἕνεκε τῆς ἀνεπαρκείας τῆς χωροφυλακῆς ὁ τακτικὸς στρατὸς συνοδεύει τοὺς εἰσπράκτορας τῶν δημοσίων προσόδων, ὅτι φρουρεῖ τὰ διάφορα καταστήματα καὶ τὰς ἐξεταστικὰς καὶ ποινικὰς τοῦ Κράτους φυλακὰς, αἱ ὁποῖαι δυστυχῶς δὲν εἶναι συγκεντρωμέναι, ὅπως ἔχωμεν ἀνάγκην μικρᾶς τινος δυνάμεως πρὸς φύλαξιν αὐτῶν. Εἰς πολλὰς πόλεις, μὴ ὑπαρχόντων δημοσίων κτιρίων, ἀναγκαζόμεθα νὰ ἐνοικιάζωμεν ἰδιωτικὰς οἰκίας, ἀκαταλλήλους βεβαίως διὰ φυλακὰς ὡς μὴ παρεχούσας ἀρκοῦσαν ἀσφάλειαν, καὶ εὑρισκόμεθα εἰς τὴν ἀναπόδραστον ἀνάγκην νὰ διορίζωμεν πλείστους ὅσους σκοποὺς διὰ νὰ φυλάττωσι τοὺς ὑποδικοκαταδίκους. Οἱ ἑκάστοτε ἀναγκαιοῦντες καὶ διοριζόμενοι σκοποὶ εἰς τὰς διαφόρους τοῦ Κράτους ὑπηρεσίας εἶναι 184. Τετραπλασιάσατε αὐτοὺς, διότι τέσσαρες χρειάζονται διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν εἰκοσιτεσσάρων ὡρῶν, καὶ θέλετε ἰδεῖ ὅτι μᾶς ἀναγκαιοῦν 740 στρατιῶται καθ’ ἑκάστην. Οἱ Ἕλληνες στρατιῶται, οἵτινες εἶναι ἀρκετὰ σκληραγωγημένοι καὶ λιτῶς διαιτῶνται, ἀντέχουν περισσότερον ἀπὸ τοὺς στρατιώτας ὅλων τῶν ἄλλων ἐθνῶν, καὶ διὰ τοῦτο διορίζονται εἰς ὑπηρεσίαν σήμερον καὶ τὴν τρίτην ἡμέραν, ἐνῷ εἰς τὰ ἄλλα Κράτη ὁ στρατιώτης εἶναι κανονισμένον νὰ μένῃ τοὐλάχιστον ἐπὶ πέντε νύκτας εἰς τὴν κλίνην του. Ἐγὼ παραδέχομαι τὸν κατώτερον ὅρον, ἤτοι τὸν διορισμὸν τῶν ἀνδρῶν εἰς ὑπηρεσίαν τῆς φρουρᾶς ἀνὰ πᾶσαν τρίτην ἡμέραν, ἀλλὰ θέλετε ἰδεῖ ὅτι καὶ οὕτως ἔχομεν ἀνάγκην 2800 ἀνδρῶν, μόνον διὰ σκοπούς. Ἐὰν προσθέσητε καὶ τοὺς στρατιώτας τοὺς ἐπασχολουμένους εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας, θέλετε ἰδεῖ ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν ὁ ὑπάρχων στρατὸς νὰ ᾖναι συγκεντρωμένος. Καὶ ὅταν ὁ τακτικὸς στρατὸς δὲν εἶναι συγκεντρωμένος ἵνα ἐξασκῆται εἰς τὸ πρακτικὸν καὶ τὸ θεωρητικὸν μέρος τοῦ καθήκοντός του καὶ ἐπιβλέπηται ἀπὸ τοὺς ἀναγκαίους βαθμολόγους, φυσικῷ τῷ λόγῳ τότε ἐκπαίδευσις εἰς αὐτὸν τὸν στρατὸν δὲν ὑπάρχει. Τοιοῦτος εἶναι ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς μέχρι τοῦδε, διότι ἐξετέλει ξένας ὑπηρεσίας, ἐνῷ οἱ στρατιῶται πρέπει νὰ ἐκπαιδεύωνται τελοῦντες ἐν εἰρήνῃ ὅσα ἐν πολέμῳ πρέπει νὰ γνωρίζουν. Γνωρίζω ἐκ τῆς θέσεώς μου ὡς ἀξιωματικὸς καὶ ὡς χρηματίσας ὑπουργὸς ἄλλοτε, ὅτι στρατιῶται ἐλθόντες εἰς τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ δὲν ἐπρόφθασαν ν’ ἀπογυμνασθῶσιν εἰς τὸ σχολεῖον τοῦ στρατιώτου, οἱ δὲ ἀνώτεροί των τοὺς εἶδον μόνον ὅταν ἔληξεν ἡ θητεία των, καὶ τοῦτο ἕνεκα τῆς ἀμέσου μετὰ τὴν κατάταξιν ἀποσπάσεως αὐτῶν πρὸς ἐκτέλεσιν ὑπηρεσίας τοῦ Κράτους ὅλως ξένης τοῦ προορισμοῦ τοῦ στρατιώτου. Δι’ αὐτὸ ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ χωρίσω τὸν στρατὸν ἀπὸ τὰς ξένας αὐτὰς ὑπηρεσίας. Ἡ στρατιωτικὴ ἐκπαίδευσις διαιρεῖται εἰς δύω, εἰς στοιχειώδη καὶ εἰς ἀνωτέραν ἐκπαίδευσιν, ἥτις ἀφορᾷ καὶ τοὺς βαθμοφόρους. Εἶναι δὲ αὕτη ἡ ἐκπαίδευσις ἐν στρατοπέδοις ὅπου ὁ στρατιώτης χωρίζεται ἀπὸ τὴν κοινωνίαν καὶ ἀφιεροῦται εἰς τὸ στρατιωτικὸν ἐπάγγελμα. Ὁ νόμος, τὸν ὁποῖον ἐψηφίσατε, καὶ ἡ ἰδέα τοῦ κ. Δεληγεώργη περὶ ἐκπαιδεύσεως τῶν ἐφέδρων ἐν στρατοπέδοις εἶναι ἀξιολογωτάτη, ἀλλ’ ἀπαιτεῖ χρόνον καὶ προθυμίαν· ἀμφιβάλλω δ’ ἂν τοιαύτη θέλῃ δειχθῆ ἐκ μέρους τῶν πολιτῶν πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν ὑποχρεώσεων, ἃς ὁ νόμος ἐπιβάλλει, καὶ διὰ τὸν αὐτὸν λόγον λείπουν ἀπὸ τὰς τάξεις τοῦ στρατοῦ 7,000 κληρούχων. Δώσατέ μοι αὐτοὺς τοὺς κληρούχους διὰ νὰ σχηματίσω ἀμέσως τὸν στρατόν. Διὰ τοῦτο ἤνοιξα διαφόρους θύρας ὥστε ἡ προσέλευσις πρὸς πλήρωσιν τῶν τάξεων τοῦ στρατοῦ νὰ τελεσθῇ εὐκολώτερον καὶ ταχύτερον. Διῄρεσα τὴν ἐκπαίδευσιν εἰς δύω, εἰς προπαίδευσιν καὶ εἰς ἐκπαίδευσιν. Καὶ τὸ μὲν σχολεῖον τοῦ στρατιώτου καὶ λόχου νὰ ἐκτελῆται εἰς τὰς ἕδρας τῶν ταγμάτων....

§5ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἀκούομεν.

§6ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐγώ, κύριοι, εἶμαι στρατιώτης, ἔμαθα νὰ διατάττω, καὶ ἡ φωνή μου εἶναι ἀρκετὰ δυνατὴ ὥστε νὰ σᾶς εὐχαριστήσω. Λοιπὸν θὰ εἰσρεύσουν στρατιῶται κληροῦχοι, στρατιῶται ἐθελονταὶ, στρατιῶται ἔφεδροι κατὰ τὸν παλαιὸν νόμον, καὶ ἔφεδροι κατὰ τὸν νέον νόμον, ἡ δὲ ἐκπαίδευσις αὐτῶν θὰ διαιρεθῇ εἰς δύω, ἡ μὲν τῶν νεοσυλλέκτων θὰ γείνῃ εἰς τὸ σχολεῖον στρατιώτου καὶ λόχου, ἡ δὲ ἀνωτέρα ἐκπαίδευσις ἐν στρατοπαίδοις ἀνὰ τρεῖς μῆνας ἑκάστη. Ἐχώρησα τὴν χωροφυλακὴν ἀπὸ τὸν στρατὸν, ἀλλὰ δὲν εἶναι δυνατὸν τὸ σῶμα αὐτὸ μὲ τὴν δύναμιν, τὴν ὁποίαν σήμερον ἔχει, νὰ ἐπαρκέσῃ εἰς τὰς ὑπηρεσίας, τὰς ὁποίας σήμερον ἐκτελεῖ ὁ στρατός· ηὔξησα λοιπὸν τὴν χωροφυλακὴν κατὰ 1400 ἄνδρας· οἱ μόνοι δὲ προβιβασμοὶ, τοὺς ὁποίους θὰ κάμω, εἶναι τεσσάρων ἐνωμοταρχῶν καὶ τεσσάρων ὑπενωμοταρχῶν. Ἀλλ’ ὁ χωροφύλαξ πρέπει νὰ ἔχῃ ἰδιότητάς τινας, καὶ δι’ αὐτὸ ὁ χωροφύλαξ, ὁ ὁποῖος θὰ καταταχθῇ, ἀπαιτεῖται κατὰ τὸν κανονισμὸν νὰ διήνυσε μίαν ὁλόκληρον θητείαν εἰς τὸν στρατὸν, νὰ ἔχῃ διαγωγὴν ἄμεμπτον, νὰ γνωρίζῃ γραφὴν καὶ ἀνάγνωσιν, καὶ νὰ ᾖναι ἀνεπτυγμένος, διότι ἡ ὑπηρεσία τοῦ χωροφύλακος εἶναι ὑπηρεσία μεμονωμένου στρατιώτου καὶ κατὰ συνέπειαν πρέπει νὰ ᾖναι μορφωμένος. Δυστυχῶς, ἐπειδὴ ὁ στρατός μας δὲν δίδει τροφὴν πρὸς πλήρωσιν τῶν τάξεων τῆς χωροφυλακῆς ὡς ἐκ τοῦ μικροῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ, ἠναγκάσθησαν εἰς τὸ σῶμα αὐτὸ νὰ κατατάξωσιν ἀνθρώπους καὶ σωματικῶς καὶ ἠθικῶς ἀνικάνους ἵνα ἐκπληρώσωσι τὰ καθήκοντα τοῦ χωροφύλακος, καὶ ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ θέσω τὴν χωροφυλακὴν ὑπὸ τὰ ὄμματά σας, σεῖς οἱ ἴδιοι ἠθέλατε εἴπει, «κύριε ὑπουργέ, διάλυσε αὐτὸ τὸ σῶμα, διότι εἶναι ἀνάξιον νὰ ὑπηρετήσῃ τὸ Κράτος». Θέλω λοιπὸν νὰ δώσω ζωὴν καὶ ὕπαρξιν εἰς τὸ σῶμα αὐτό, καὶ ζητῶ τὴν μετάθεσιν 1400 στρατιωτῶν ὑπηρετησάντων κατ’ ἐλάχιστον ὅρον μίαν ἑξαμηνίαν, ἡ δὲ μετάθεσις αὐτῶν νὰ γίνεται ὑποχρεωτικῶς ἐκ τῆς ὑπηρεσίας ὡς καὶ ἄλλοτε τοῦτο ἐγένετο. Ὁ στρατιώτης, ἐπειδὴ εἰς τὸν χωροφύλακα τῆς ὑπηρεσίας δίδετε πλειότερον μισθόν, καὶ διὰ τῆς μεταθέσεως ἀποφεύγει τὰ βάρη, εὐχαρίστως ἀποδέχεται τὴν εἰς τὴν χωροφυλακὴν μετάθεσίν του· ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ γείνῃ διὰ μιᾶς διὰ νὰ μὴ ἀραιωθῶσιν αἱ τάξεις τοῦ στρατοῦ· ἀλλὰ καθ’ ὅσον ἔρχονται οἱ κληροῦχοι, οἱ τακτικοὶ ἔφεδροι, καὶ οἱ τῆς ἐκτάκτου ἐφεδρείας, θέλομεν μεταθέτει ἀνὰ 10 ἀπὸ ἕκαστον λόχον· ἔχομεν 60 λόχους τοῦ πεζικοῦ, ὥστε, ὅταν ἀπὸ ἕκαστον λόχον μεταθέσωμεν δὶς ἀνὰ 10 ἄνδρας, ἰδοὺ ὅπου συνεπληρώσαμεν τὸ κενὸν τῆς χωροφυλακῆς. Τινὲς ἦσαν τῆς ἰδέας ν’ αὐξήσωμεν τὸν ἀριθμὸν τῶν χωροφυλάκων διὰ κατατάξεως ἐθελοντῶν μὴ προϋπηρετησάντων ἐν τῷ στρατῷ, ἀλλ’ οὗτοι θὰ ἦσαν ἀγύμναστοι, ἡ δὲ κατάταξις αὐτῶν ἤθελε θέσει εἰς δύσκολον θέσιν καὶ τοὺς κατὰ Νομοὺς διοικητὰς τῶν μοιρῶν τῆς χωροφυλακῆς, οἵτινες πιεζόμενοι ἐκ τῶν ἰσχυρῶν τῆς ἡμέρας ἢ συμπαθοῦντες πρὸς ἄτομα ἤθελον προβῇ εἰς τὴν κατάταξιν ἀτόμων ἀνικάνων διὰ τὴν χωροφυλακήν, ἐνῷ μετατιθέμενοι ἀπὸ τὸν στρατὸν ἔχομεν βεβαιότητα ὅτι θὰ ᾖναι κατάλληλοι. Οὐδεμίαν δ’ αὔξησιν ἐποιήσαμεν ἐπὶ τῶν βαθμοφόρων, ἀλλ’ ηὐξήσαμεν μόνον τὸν ἀριθμὸν τῶν ἁπλῶν χωροφυλάκων. Τὸ δεύτερον μέρος εἶναι πρῶτον ἡ ἐκπαίδευσις ἐν ταῖς ἐπαρχίαις, κατόπιν ἔρχεται ἡ ἀνωτέρα ἐκπαίδευσις ἐν τοῖς στρατοπέδοις, ἡ ὁποία θὰ γυμνάσῃ καὶ τοὺς βαθμοφόρους. Καὶ σᾶς λέγω ὅτι εἰς ἅπαντα τὰ Εὐρωπαϊκὰ κράτη ἡ ποιότης τοῦ στρατοῦ μετρεῖται ἐκ τῆς ποιότητος τῶν βαθμοφόρων. Ἐὰν ὁ στρατὸς ἔχῃ καλοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικούς, λογίζεται ὡς καλὸς στρατός, καὶ ἂν ἀκόμη οἱ στρατιῶται εἶναι νεοσύλλεκτοι· δι’ αὐτὸ εἶπα, ὅτι ἡ ἐκπαίδευσις εἰς τὰ στρατόπεδα, ὅπου γίνεται ἡ ἐφαρμογὴ τῆς στρατιωτικῆς τέχνης ἐκείνη ἡ ὁποία ἐν πολέμῳ ἐφαρμόζεται, χρησιμεύει ὄχι μόνον εἰς τοὺς ὑποδεεστέρους νὰ γυμνάζωνται εἰς τὸ «φέρτε ἅρμ», ἢ εἰς τὴν σκοποβολήν, ἀλλ’ εἶναι γενικὰ γυμνάσια καὶ τῶν βαθμοφόρων. Κατὰ τὰ ὑποβαλλόμενα νομοσχέδια ὁ στρατὸς ὑπερεδιπλασιάσθη. Ὅλος ὁ στρατὸς μὲ τὴν χωροφυλακὴν θὰ φθάσῃ εἰς 27,000. Ὁ τακτικός, κύριοι, στρατὸς θὰ ᾖναι 24,300 περίπου ἄνδρες. Πρὸ πολλοῦ χρόνου ὑπῆρχεν ἐπιτροπὴ ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν ἐργασθεῖσα ἐπὶ μονίμου ὀργανισμοῦ τοῦ στρατοῦ, καὶ βεβαίως δὲν ἔκαμεν αὐτοσχέδια πράγματα, διότι αὐτὰ ἀπαιτοῦν πεῖραν καὶ γνώσεις πολλάς, ἀλλ’ ἐπῆρεν ἀπὸ ἄλλα Κράτη τοὺς ὀργανισμούς, τοὺς κανονισμούς, νόμον περὶ ἀπογραφῆς, προσεπάθησε δὲ νὰ συντάξῃ ταῦτα συμφώνως πρὸς τὰ ἤθη καὶ τὸ δυνατὸν ἐν τῷ τόπῳ γενέσθαι καὶ ἔκαμε σπουδαίαν ἐργασίαν, ἀλλὰ διὰ τακτικὸν τοῦ στρατοῦ ὀργανισμόν. Ὁ στρατὸς δὲν δύναται νὰ ᾖναι ἀνώτερος τῆς παραδεδεγμένης ἀναλογίας ἐπὶ τοῦ πληθυσμοῦ. Ἡ Ἑλλὰς ἔχει 1,500,000 τὸ πολὺ κατοίκων, ἐξ αὐτῶν θὰ λάβῃ 15,000 στρατόν· ἀφαιρουμένων 3,000 διὰ τὸ ναυτικόν, μένουν 12,000 διὰ τὸν στρατόν. Ὁ Montesquieu μεταξὺ τῶν ἀξιωμάτων του εἰς τὰ περὶ στρατοῦ λέγει «κανὲν ἔθνος δὲν δύναται ἀβλαβῶς καὶ χωρὶς νὰ βαδίζῃ εἰς τὴν βεβαίαν καταστροφήν του νὰ συντηρῇ στρατὸν ἀνώτερον τοῦ πληθυσμοῦ του καὶ τῶν οἰκονομικῶν μέσων του». Ἡ κλῖμαξ δὲ, ἣν παρεδέχθησαν πάντα τὰ ἔθνη, εἶναι εἷς ἐπὶ τοῖς ἑκατόν. Ἄρα μόνον 14,000 στρατὸν τὰ μέσα μας ἐπιτρέπουν νὰ διατηρῶμεν, διότι ἂν ἀφαιρέσητε ἀπὸ τὴν γεωργικὴν τάξιν καὶ βιομηχανικὴν χεῖρας, πρέπει νὰ ἔχετε ἑτέρους φόρους, ν’ ἀναπληρώσητε τὴν ζημίαν, ἥτις θέλει ἐπέλθει. Πρέπει λοιπὸν νὰ κατατάξωμεν εἰς τὸν στρατὸν τόσους ἄνδρας, ὅσους δυνάμεθα νὰ θρέψωμεν, καὶ αὐτοὶ δὲν δύνανται νὰ ᾖναι ἀνώτεροι τῶν 14,000. Ἀλλ’ ἐπειδὴ αἱ περιστάσεις τῆς Ἀνατολῆς καὶ τοῦ Ἔθνους εἶναι τοιαῦται, ὥστε μᾶς ὑποχρεοῦσι κατὰ καθῆκον νὰ προνοήσωμεν, θὰ πράξωμεν ὅ,τι δυνάμεθα ὅπως παρουσιασθῶμεν ὡς ἔθνος συντεταγμένον. Αἱ ἡλικίαι ἀπὸ τῶν 22 ἐτῶν μέχρι 30 ἢ 35 ἠδύναντο νὰ δώσωσι 4,000 ἄνδρας ἑκάστη, ὥστε νὰ ἔχωμεν ἐφεδρείαν γεγυμνασμένην, ἣν νὰ καλέσωμεν εἰς τὰ ὅπλα· ἀλλὰ τοῦτο ἔπρεπε νὰ σκεφθῶμεν πρότερον. Σήμερον αἱ περιστάσεις μᾶς κατέλαβον καὶ πρέπει νὰ πράξωμεν ὅ,τι ταχύτερον καὶ οἰκονομικώτερον. Διὰ τοῦτο ἐσκέφθην οὕτω. Σήμερον ἔχομεν 10 τάγματα πεζικοῦ, ἕκαστον τούτων ἔχει 6 λόχους, ὥστε ἔχομεν 60 λόχους τῆς γραμμῆς. Ἔχομεν προσέτι 4 τάγματα εὐζώνων, ἕκαστον ἐκ 5 λόχων, ἤτοι 20 λόχους. Ἐσκέφθην ὅτι ὁ στρατὸς αὐτὸς ἀναδιοργανούμενος ἠδύνατο νὰ ἐπαυξηθῇ, διὰ τῆς αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν ὁπλιτῶν τῶν λόχων, ὅπως συνήθως γίνεται ἐν πολέμῳ· ὅταν δὲ παρέρχεται ἡ ἀνάγκη τοῦ πολέμου, διατηροῦνται ἐν ταῖς τάξεσι τοῦ στρατοῦ τόσοι μόνον ἄνδρες ὅσοι εἶναι ἀναγκαῖοι διὰ τὴν ὑπηρεσίαν, συνήθως δὲ κρατεῖται τὸ ἥμισυ. Μέχρι τοῦδε ὁ στρατός μας ἦτον εἰς κατάστασιν εἰρήνης, τώρα πρόκειται νὰ τὸν αὐξήσωμεν, καὶ νὰ τὸν συναθροίσωμεν, οὐχὶ βεβαίως ἵνα ἀπειλήσωμέν τινα, ἀλλὰ διὰ νὰ τὸν ἀσκήσωμεν· ὡς ἐκ τούτου ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ διπλασιάσω τοὺς ὁπλίτας τῶν λόχων, ὥστε ἕκαστον τάγμα νὰ ἔχῃ 4 λόχους, ἕκαστος δὲ λόχος 250 ἄνδρας· ὥστε ἕκαστον τάγμα νὰ ἔχῃ 1000 ἄνδρας. Ἵνα συμπληρώσω δὲ τὰ 16 τάγματα, τὰ ὁποῖα θὰ σχηματίσουν οἱ 60 λόχοι τοῦ πεζικοῦ μετὰ τῶν 4 λόχων τῶν εὐζώνων, ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ προσκληθῶσιν οἱ τῆς τακτικῆς ἐφεδρείας, οἱ κληροῦχοι οἱ καθυστεροῦντες, νὰ κληθῶσι καὶ οἱ τῆς ἐκτάκτου ἐφεδρείας ὅσον τὸ ταχύτερον, ἵνα συμπληρωθῶσι τὰ τάγματα. Τὰ τάγματα τῶν εὐζώνων λαμβάνουσι τὸν αὐτὸν σχηματισμόν, ἀλλ’ εἰς αὐτὰ γίνεται ἡ ἐξαίρεσις, ὅτι συμπληροῦνται δι’ ἐθελοντῶν· ηὔξησα κατὰ συνέπειαν τὸν μισθὸν αὐτῶν εἰς 12 δραχμὰς μηνιαίως· τὰ λοιπὰ μένουν τὰ αὐτά. Ὡς πρὸς τὴν διαίρεσιν γνωρίζετε, ὅτι 3 ἢ καὶ πλείονα τάγματα ἀπαρτίζουν ἓν σύνταγμα· διὰ τὸν ἡμέτερον στρατὸν ἐθεώρησα καλὸν διά τε τὴν οἰκονομίαν καὶ εὐκολίαν τῆς διοικήσεως, ὥστε δύω τάγματα ν’ ἀπαρτίζουν ἓν σύνταγμα, δύω συντάγματα μίαν ταξιαρχίαν, 2 ταξιαρχίαι μίαν μεραρχίαν· ἀλλὰ αὐτὰ εἶναι λεπτομέρειαι. Ἡ σκέψις μας ἦτο νὰ μὴ κάμωμεν αὔξησιν τῶν βαθμοφόρων, αὐξάνοντες μόνον τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ, καὶ ὅταν αὔριον γείνῃ τακτικὸς ὀργανισμὸς νὰ πετάξωμεν εἰς τὰς ὁδοὺς τοὺς βαθμοφόρους ὡς πλεονάζοντας· θέλομεν νὰ μεταχειρισθῶμεν τοὺς ὑπάρχοντας ἀξιωματικοὺς καὶ μόνον ἂν ἡ ἀνάγκη ἀπαιτήσῃ διὰ τὴν κανονικὴν διοίκησιν θέλομεν κάμει τοὺς βαθμοφόρους ἀπαραιτήτως ἀναγκαίους. Τὸ πυροβολικὸν ὅπλον ἀπαραίτητον διὰ τὸν πόλεμον, καταρτίζεται ἀναλόγως τῆς δυνάμεως τοῦ πεζοῦ στρατοῦ. Κατὰ τὰς ἐσχάτως δὲ παραδεχθείσας παρὰ τοῖς Εὐρωπαϊκοῖς στρατοῖς ἀναλογίας, ἐπὶ χιλίων ἀνδρῶν τοῦ πεζικοῦ ἀναλογοῦσι 4–5 πυροβόλα. Ἐπὶ τῇ βάσει ταύτῃ ἐργασθεὶς ἐθεώρησα ἐπάναγκες νὰ καταρτίσω τὸ πυροβολικὸν ἐκ 12 κανονοστοιχιῶν, ἤτοι τεσσάρων πεδινῶν καὶ ὀκτὼ ὀρειβατικῶν. Παρεδέχθην δὲ, διπλάσιον τὸν ἀριθμὸν τῶν ὀρειβατικῶν κανονοστοιχιῶν ἕνεκα τοῦ ὀρεινοῦ τῆς χώρας καὶ τῆς ἐλλείψεως τῶν ἀναγκαίων ὁδῶν συγκοινωνίας πρὸς εὔκολον μεταφορὰν πεδινοῦ πυροβολικοῦ. Τὸ πυροβολικὸν κατηρτίσαμεν εἰς σύνταγμα, καὶ διοικητὴν αὐτοῦ ὡρίσαμεν συνταγματάρχην, ὅστις ἐνεργεῖ ὡς ἀρχηγός. Διαιροῦμεν δὲ τὸ πυροβολικὸν εἰς τρεῖς μοίρας ἐκ 4 κανονοστοιχιῶν ἑκάστη, ὥστε τὸ ὀρειβατικὸν πυροβολικὸν ἔχει δύω μοίρας, τὸ δὲ πεδινὸν μίαν. Ἐπὶ τῶν αὐτῶν βάσεων συνεκροτήσαμεν καὶ τὸ ἱππικὸν, κατὰ τοὺς εὐρωπαϊκοὺς ὀργανισμούς· καὶ τοῦτο ἀποτελεῖ σύνταγμα διαιρούμενον εἰς δύω ἐπιλαρχίας, ὧν ἡ μία περιλαμβάνει τρεῖς, ἡ δὲ δύω ἴλας. Τ’ ἀνωτέρω ἐκτεθέντα δὲν συμπληροῦσι τὸν τακτικὸν στρατὸν, καθόσον ἐλλείπουσι πολλὰ, οἷον ἡ οἰκονομικὴ ὑπηρεσία, ἥτις δυστυχῶς εἰς τὸν τόπον μας εἶναι ἐλλιπής. Σήμερον ἂν συγκεντρωθῶσι 5,000 στρατιῶται εἰς ἓν μέρος, μετὰ τρεῖς ἡμέρας θὰ ἀποθάνουν καὶ τὰ ζῶα καὶ οἱ ἄνθρωποι τῆς πείνης. Ἡ οἰκονομικὴ ὑπηρεσία εἶναι μία τῶν σπουδαιοτέρων κλάδων τοῦ στρατοῦ, ἣν ἡ Κυβέρνησις ὀφείλει νὰ λάβῃ ὑπὸ σπουδαιοτάτην ἔποψιν. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι περὶ τὸ ἔτος 1854 ὅπως κανονισθῶσι τὰ περὶ χρεωλυσίου τοῦ δανείου τῶν ἑξήκοντα ἑκατομμυρίων δραχμῶν τοῦ πραγματοποιηθέντος τῇ ἐγγυήσει τῶν τριῶν προστατίδων Δυνάμεων, ἀπεστάλη ἐπιτροπὴ παρὰ τῶν Δυνάμεων, μέλος δὲ τῆς ἐπιτροπῆς ταύτης ἦτο καὶ ὁ Γάλλος Conte Blec, ὅστις ἦτον ἁπλοῦς ὑπεπιμελητὴς ἐν τῷ Γαλλικῷ στρατῷ· εἶναι δὲ οὗτος ὁ χωλὸς ἐκεῖνος ὃν πάντες ἐγνωρίσαμεν, ὅστις ὅμως εἶχεν εὐρείας γνώσεις οἰκονομολογικὰς, καὶ τοιούτων ἀνθρώπων ἔχομεν ἀνάγκην σήμερον οὐχὶ δὲ ἁπλῶν λογιστῶν, μὴ γινωσκόντων καθαρῶς τί ἀπαιτεῖται δι’ ἕνα στρατὸν, ἔν τε εἰρήνῃ καὶ ἐν πολέμῳ. Δυστυχῶς ὁ κλάδος οὗτος παρ’ ἡμῖν εὑρίσκεται εἰς κακὴν κατάστασιν. Οἱ πάντες πρεσβεύουσιν ὅτι μεταβαίνοντες εἰς τὸν πόλεμον θὰ φονεύσουν τοὺς ἐναντίους των, ἀλλὰ συμβαίνει ὥστε νὰ φονευθοῦν καὶ αὐτοὶ καὶ νὰ πληγωθοῦν. Ἔχομεν λοιπὸν ἀνάγκην ἰατρῶν, φορητῶν νοσοκομείων καὶ νοσοκόμων, καὶ περὶ τούτων προβλέπει τὸ νομοσχέδιον. Μᾶς λείπει, κύριοι, ἓν ἕτερον μέρος ἀπὸ τὸν στρατὸν καὶ περὶ τοῦ ὁποίου εἰς τὸν προσωρινὸν αὐτὸν ὀργανισμὸν δὲν κάμνω λόγον· μᾶς λείπει τὸ train, διότι ὅλα τὰ ἐφόδια καὶ αἱ ἀποσκευαὶ τοῦ στρατοῦ ἔχουν ἀνάγκην ἁμαξῶν πρὸς μεταφοράν· χρειάζονται τοὐλάχιστον δύω λόχοι ζευγιτῶν μὲ τὰς ἀναγκαίας ἁμάξας τοῦ πολέμου· ἀλλὰ περὶ αὐτῶν δὲν κάμνω λόγον, διότι γενικῷ τῷ τρόπῳ θὰ οἰκονομήσωμεν τὴν ἀνάγκην ταύτην, μεταχειριζόμενοι τὰς ἰδιωτικὰς ἁμάξας τοῦ τόπου μας. Ὅλοι πρέπει νὰ συντελέσωμεν εἰς τοῦτο. Αὐτὰ εἶναι, κύριοι, καθόσον ἀφορᾷ τὸν προσωρινὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ. Ἔχω, κύριοι, τελευταίαν τινὰ ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα καὶ ἄλλοτε ἐν τῇ Συνελεύσει καὶ θὰ τὴν γνωρίζετε, ὅσοι εἶσθε τότε πληρεξούσιοι, εἶναι δὲ σημειωμένη εἰς τὰ πρακτικά. Εἶπον τότε, ὅτι πᾶν ἔθνος ὀφείλει νὰ ἔχῃ στρατιωτικὸν ὀργανισμόν· ἀλλ’ οἱ ὀργανισμοὶ στηρίζονται εἰς μακροῦ χρόνου πεῖραν καὶ εἰς πολλὰς γνώσεις τῶν ὁποίων δὲν εἴμεθα ἀκόμη κάτοχοι. Ὅταν ὁ Καποδίστριας ἦλθεν εἰς τὴν Ἑλλάδα, εἶδεν, ὅτι ὑπῆρχε τακτικὸς στρατὸς, ἀλλὰ μόνον κατ’ ὄνομα καὶ κατ’ ἔνδυμα· παρεκάλεσε τὸν Κάρολον δέκατον, τότε Βασιλέα τῆς Γαλλίας, νὰ τοῦ στείλῃ 5–6 ἀξιωματικοὺς ἵνα ὀργανώσωσι τὸν Ἑλληνικὸν στρατόν. Ἀπέστειλε τότε ἕνα λοχαγὸν τοῦ πυροβολικοῦ, τὸν Rosier, ὁ ὁποῖος ὠργάνωσε τὸ πυροβολικὸν καὶ τὸ στρατιωτικὸν σχολεῖον, τὸν Trossete, ὁ ὁποῖος ὠργάνωσε τὸ ὁπλοστάσιον, τὸ ὁποῖον ἔχομεν σήμερον, ἕνα λοχαγὸν τοῦ ἱππικοῦ, τὸν Peillon, τὸν Carno διὰ τὸ μηχανικὸν, καὶ στρατηγοὺς τοὺς Tresel, ὅστις ἦτο γενικὸς ἐπιθεωρητὴς τοῦ πεζικοῦ, τὸν Freare, ὅστις ὠργάνωσε τὸ τυπικὸν τάγμα. Τί εἶναι δὲ τὸ τυπικὸν τάγμα; Εἰς τὴν Εὐρώπην, κύριοι, μέχρι τινὸς ὅτε δὲν ὑπῆρχον σχολεῖα συνταγμάτων, ἐγένετο εἰδικὸν σχολεῖον δι’ ἕκαστον σῶμα στρατιωτικόν. Ἵνα δὲ λάβητε ἰδέαν τινὰ αὐτῶν, σᾶς λέγω, ὅτι ταῦτα ὡμοίαζον πρὸς τὸν ἐν Δαφνίῳ ἤδη ἐκγυμναζόμενον λόχον ὑπὸ τὸν λοχαγὸν Ἀγαλλόπουλον. Ὅπως δὲ ὁ Καποδίστριας κατορθώσῃ ταχύτερον τὴν ἐκπαίδευσιν παρεκάλεσε πάλιν τὸν Κάρολον τῆς Γαλλίας, ὁ ὁποῖος διέταξε τὸν Στρατηγὸν Μεζῶνα, ἐν Πελοποννήσῳ τότε εὑρισκόμενον, ὅπως τῷ χορηγήσῃ ἀριθμόν τινα ὑπαξιωματικῶν. Χορηγηθέντων τούτων καὶ προβιβασθέντων ἀνθυπολοχαγῶν, τοὺς διένειμεν εἰς τὸν στρατὸν εἰς ὃν ἐχρησίμευσαν ὡς προγυμνασταί. Οἱ Γάλλοι οὗτοι κατόπιν, ἀφοῦ ἦλθον οἱ Βαυαροὶ, ἀνεχώρησαν καὶ διετήρησαν εἰς τὴν Γαλλίαν τὸν βαθμὸν τοῦ ἀνθυπολοχαγοῦ, ὃν ἔλαβον ἐν Ἑλλάδι. Μόνον εἷς ἔμεινεν ἐδῶ, τὸν βλέπω εἰσέτι εἰς τὰς ὁδοὺς δυστυχῆ, ὁ Martin. Σήμερον ὅμως, κύριοι, εὐτυχῶς καὶ ἐκ τῆς ἀναπτύξεως, τὴν ὁποίαν τὸ Κράτος ἔλαβεν εἰς τὰ γράμματα, ἔχομεν λαμπροὺς ὑπαξιωματικοὺς καὶ ἀξιωματικοὺς, ἀλλὰ δυστυχῶς λείπει ἀπὸ αὐτοὺς, διὰ νὰ εἴπω οὕτω τὸ βερνίκιον, δηλ. λείπει ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται ὅπως ὅ,τι ἔμαθον ἐν εἰρήνῃ νὰ δυνηθῶσι νὰ ἐφαρμόσωσιν ἐν πολέμῳ. Χρειαζόμεθα ἀξιωματικοὺς ἵνα μᾶς διδάξουν τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν. Ὁ Καποδίστριας ἔφερε τὸν Saint-Martin, ὅστις ἐμόρφωσε τὸν οἰκονομικὸν κλάδον σχηματίσας σχολεῖον εἰς ὃ ἐδίδαξε τὴν διαχείρισιν τῆς στρατιωτικῆς οἰκονομίας, καὶ μαθηταὶ αὐτοῦ ὑπῆρξαν ὁ Πιττακὸς, ὁ Κυδωνάκης, ὁ Φωτιάδης, ὁ Ῥάλλης καὶ ὁ Μπουρνᾶς καὶ ἄλλοι τινὲς, οἵτινες διηύθυνον ἐπιτυχῶς τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν τοῦ στρατοῦ. Οἱ σήμερον οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι δὲν εἶναι «administrateurs»· λείπει ἀπὸ ἡμᾶς ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον λέγουν οἱ Γάλλοι la haute administration. Διὰ τοῦτο, κύριοι, προτείνω εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς νὰ παραδεχθῇ τὴν ἔλευσιν 3 ἀξιωματικῶν πεπαιδευμένων καὶ δυναμένων νὰ συντελέσωσιν εἰς τὴν ἐν γένει μόρφωσιν τοῦ στρατοῦ, οὐχὶ ὡς ἔπραξαν οἱ Βαυαροὶ, οἵτινες προσέλαβον πληθὺν ἀξιωματικῶν μὴ καταλλήλων πρὸς ἐφαρμογὴν ἑνὸς μόνου στρατιωτικοῦ συστήματος, ἀλλ’ ἄπειροι ὄντες κατεξώδευσαν τὴν Ἑλλάδα εἰς πειράματα προσπαθοῦντες νὰ καταρτίσωσιν ἴδιον στρατιωτικὸν σύστημα ἐκ τῶν διαφόρων γερμανικῶν κρατῶν ἐρανιζόμενοι φάσεις, καὶ οὕτω μὴ ἔχοντες τὴν ἀπαιτουμένην πεῖραν καὶ γνώσεις, κατηνάλωσαν τὸν χρόνον εἰς μάταια πειράματα καὶ εἰς ἀνωφελεῖς δαπάνας· διὰ τοῦτο, ὅταν ἀνεχώρησαν κατὰ τὸ 1843 δὲν ἄφηκαν τίποτε εἰς τὸν τόπον αὐτὸν ὄπισθέν των. Γνωρίζετε κάλλιον ἐμοῦ ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τῶν αἰτήσεων δὲν σημειοῦνται προμήθειαι νέου ὑλικοῦ. Κύριοι, γνωρίζετε ὅτι τὸ ὑλικὸν φθείρεται καὶ πρέπει ν’ ἀντικαθίσταται, καὶ πρέπει τὸ ἔθνος νὰ ψηφίζῃ τὴν ἀπαιτουμένην δαπάνην ἐτησίως. Τέλος πάντων ἐφθάσαμεν εἰς τὸ σημεῖον, εἰς τὸ ὁποῖον εὑρισκόμεθα, καὶ πρέπει νὰ σκεφθῶμεν νὰ λάβωμεν μέτρα ὡς ἔθνος αὐτόνομον βασιλευόμενον, ἀλλὰ μέτρα προσωρινὰ ἐπὶ τοῦ παρόντος. Πρέπει, κύριοι, τὸ σύστημα τὸ στρατιωτικὸν νὰ ἦναι γεγραμμένον εἰς τὴν γλῶσσαν τοῦ ἔθνους καὶ ὅλα τὰ σώματα νὰ ἦναι κατὰ τὸ ἴδιον σύστημα συντεταγμένα. Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ πυροβολικοῦ εἶναι γαλλικὸς, ὁ δὲ τοῦ ἱππικοῦ ἄλλου ἔθνους, καὶ πολλάκις, κύριοι, συνέβη νὰ δίδω διαταγὰς καὶ νὰ μὴ ἐννοῶμαι, διότι δυστυχῶς μέχρι τοῦδε δὲν ἐλήφθη φροντὶς νὰ καταρτισθῇ ὁμοιόμορφος ὀργανισμός. Ἂς πάρωμεν τὸ Πρωσσικὸν, τὸ ὁποῖον θεωρεῖται σήμερον ὅτι ἐπέτυχε, διότι ὁ κόσμος νομίζει ὅτι ὅπου ὑπάρχει ἡ ἐπιτυχία ἐκεῖ καὶ ὁ νοῦς. Ὡς ἐκ τούτου ἐθεώρησα ἀναγκαῖον νὰ παραδεχθῶμεν ἓν σύστημα χωρὶς ὅμως νὰ τὸ παραμορφώσωμεν ἐρανιζόμενοι ἓν μέρος ἀπὸ τὸ ἓν ἔθνος καὶ ἄλλο ἀπὸ τὸ ἄλλο. Οἱ ὀργανισμοί, κανονισμοὶ καὶ πάντα τ’ ἀφορῶντα εἰς τὰ τοῦ στρατοῦ πρέπει νὰ μεταφρασθῶσιν εἰς τὴν ἡμετέραν γλῶσσαν, ἵνα ἐκπαιδεύωνται οἱ βαθμοφόροι. Καὶ ὁ κύριος Καραϊσκάκης εἶχε θέσει εἰς ἐνέργειαν τοιοῦτον ἔργον, καθόσον ἐπὶ τῶν ἡμερῶν του μέρος τῶν γαλλικῶν κανονισμῶν μετεφράσθη εἰς τὴν Ἑλληνικήν. Οὕτω δὲ θέλομεν μορφώσει στρατὸν, ὁ ὁποῖος νὰ χρησιμεύσῃ εἰς τὰς ἀνάγκας τῆς πατρίδος. Ἠξεύρετε πόσον στρατὸν ἔχομεν ἤδη πραγματικόν; πεζοὺς 6,552, εὔζωνας 1299, ἱππεῖς 209, τοῦ ὁπλοστασίου 156, τοῦ μηχανικοῦ 60, τῶν σκαπανέων 387, χωροφύλακας 1446, ὑπεραρίθμους 141, ἐν ὅλῳ 10,250. Διὰ τοῦ προτεινομένου δὲ τρόπου δύνασθε νὰ αὐξήσητε τὸν στρατὸν εἰς 24,000, ἤτοι τὸν ὑπερδιπλασιάζετε, καὶ δὲν θὰ δαπανήσητε δι’ αὐτὸν διὰ τοὺς 6 μῆνας, διὰ τὴν προσθήκην τὴν ὁποίαν θὰ κάμετε, εἰμὴ 4,400,000 δραχμῶν.

§7Ν. ΜΕΤΑΞΑΣ. Διὰ τὴν προσθήκην;

§8ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Διὰ τὴν προσθήκην. Ὥστε ἐὰν προσθέσητε 4½ ἑκατομμύρια, δύνασθε νὰ ἔχετε αὐτὸν τὸν στρατόν. Ἐδῶ ὑπάρχει ὁ ἀναλυτικὸς πίναξ καὶ ὅλαι αἱ λεπτομέρειαι, ἅτινα θὰ τυπωθοῦν καὶ ἕκαστος δύναται νὰ φωτισθῇ.

§9ΤΙΝΕΣ. Πολὺ καλά.

§10ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Τὰ νομοσχέδια λοιπὸν εἶναι δύω, ἓν τῆς αὐξήσεως τοῦ στρατοῦ καὶ τῆς ἀποχωρήσεως αὐτοῦ ἀπὸ τῶν ἔργων τῆς χωροφυλακῆς, καὶ τὸ ἕτερον τῆς αὐξήσεως τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς. Ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἐκλάβετε ὅτι κάμνω ἐπίδειξιν γνώσεων, διότι τὰ ἔργα αὐτὰ δὲν εἶναι ἰδικά μου, εἶναι ἔργα ὅλων τῶν προκατόχων, διότι πολλοὶ ἀξιωματικοὶ εἰργάσθησαν πρὸ καιροῦ, ἐγὼ δὲ ἔλαβον ἓν μέρος τῶν ἐργασιῶν, τὸ ὁποῖον παρουσιάζω συμφώνως μὲ τὰς ἰδέας τῆς Κυβερνήσεως.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλουν τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ.

§12ΤΙΝΕΣ. Νὰ τυπωθοῦν εἰς φυλλάδιον ὅλα.

§13ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Κύριοι, τελειώνων τὸν λόγον μου, σᾶς λέγω ὅτι ἐξ ὅλων τῶν Κρατῶν ὁ εὐθηνότερος στρατιώτης εἶναι ὁ ἰδικός μας, διότι εἰς τὴν Γαλλίαν κοστίζει 1,350 φράγκα κατὰ μέσον ὅρον, εἰς τὴν Γερμανίαν 1,300 φράγκα, εἰς τὴν Αὐστρίαν εἶναι εὐθηνότερος, 1,200 φράγκα· ὁ εὐθηνότερος εἶναι ὁ Ἰταλικός· ἐκεῖ κοστίζει 970 φράγκα τὸ ἔτος, καὶ μεταξὺ αὐτῶν ὅλων εὐθηνότερος εἶναι ὁ ἰδικός μας, διότι κατὰ τὸν προϋπολογισμόν, ὅστις εἶναι 7,000,000, εἰς 12,200 ἄνδρας ἡ πραγματικὴ δαπάνη δι’ ἕκαστον ἄνδρα εἶναι 722 μόνον δραχμαί· ἄρα εἶναι ὁ εὐθηνότερος ὅλων.

§14ΤΙΝΕΣ. Γίνεται ὑπέρβασις, διότι ἔρχονται καὶ ἔκτακτοι πιστώσεις.

§15ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Ἐξαγομένου λοιπὸν τοῦ μέσου ὅρου εὑρίσκομεν ὅτι δαπανῶνται 3 φράγκα καὶ 33|100 τοῦ φράγκου διὰ τὴν διατήρησιν τοῦ στρατιώτου ἐν Εὐρώπῃ. Ἄρα ὁ ἰδικός μας στρατιώτης, ὅστις ζῇ λιτώτερον τῶν Εὐρωπαίων, μᾶς κοστίζει 722 μόνον πραγματικὰς δραχμὰς τὸ ἔτος. Κατὰ γενικὸν κανόνα δὲ ἐν καιρῷ πολέμου διπλασιάζεται ἡ δαπάνη τοῦ στρατοῦ καὶ τὰ 3 φράγκα γίνονται 6, ἡ δὲ Ἑλλὰς θὰ πληρώσῃ 3 δραχμὰς ἐν καιρῷ εἰρήνης, καθόσον θέλουσι προστεθῆ τὰ χρειώδη πρὸς μόρφωσιν αὐτοῦ, ἅτινα ἤδη ἐλλείπουσι· ὥστε ἡ δαπάνη ἐν πολέμῳ θὰ ᾖναι διπλασία, ἤτοι 5–6 δραχμάς. Διὰ νὰ διατηρήσωμεν 20,000 στρατιώτας θέλομεν 60,000 δραχμὰς καθ’ ἡμέραν· καὶ πρέπει νὰ ἐννοήσητε ὅτι οἱ στρατοὶ δὲν διατηροῦνται ἄνευ μεγάλων θυσιῶν.

§16ΧΟΪΔΑΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν φρονεῖ ἡ Βουλὴ ὅτι ἀντὶ νὰ τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσι τὰ νομοσχέδια ταῦτα, ὅτι εἶναι καλλίτερον νὰ παραπεμφθῶσιν εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἐπιτροπὴν, ἥτις ταχέως καὶ δραστηρίως νὰ ἐπεξεργασθῇ αὐτὰ καὶ ὑποβάλει ἔκθεσιν τῇ Βουλῇ; Ὅσην μακρὰν πεῖραν καὶ ἂν ἔχωσιν οἱ ἀξιωματικοὶ οἱ ἐργασθέντες ἐπὶ τῶν νομοσχεδίων αὐτῶν ἀναμφισβητήτως ὑπάρχουν ἐν τῇ Βουλῇ ἐπίσης ἄτομα, τὰ ὁποῖα καὶ ἐπιστημονικῆς ἀξίας εὐμοιροῦσι καὶ πείρας μεγάλης, καὶ δύνανται νὰ μᾶς φωτίσωσιν εἰς τὴν παραδοχὴν ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει, ἢ εἰς τὴν ἀπόκρουσιν αὐτῶν ἐν ὅλῳ ἢ ἐν μέρει. Ὅσην λοιπὸν μακρὰν πεῖραν καὶ ἂν ἔχωσιν, ὅσα δήποτε φῶτα, δὲν πιστεύω ὅτι ἔχουσι καὶ τὸν ἐγωϊσμὸν ὅτι εἶναι τέλειον τὸ ἔργον των. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι ἡ Βουλὴ συνειδυῖα τὴν ἐξουσίαν της, καθῆκον ἔχει νὰ παραπέμψῃ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τὴν στρατιωτικὴν τὰ νομοσχέδια αὐτὰ, καὶ νὰ παρακαλέσῃ αὐτὴν ταχέως καὶ δραστηρίως νὰ ἐργασθῇ καὶ ὑποβάλῃ ἓν λογικὸν συμπέρασμα.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Χοϊδᾶ, ἡ Βουλὴ θέλει ἀποφασίσει περὶ αὐτοῦ μετὰ τὴν τύπωσιν καὶ διανομήν.

§18ΧΟΪΔΑΣ. Διὰ νὰ μὴ καταναλίσκεται ὁ χρόνος ἐπὶ ματαίῳ ὑπέβαλον τὴν πρότασιν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐὰν δὲν τυπωθῶσι τὰ νομοσχέδια, πῶς θὰ τὰ συζητήσῃ ἡ ἐπιτροπή; διὰ τοῦ πρωτοτύπου; αὐτὸ θὰ σταλῇ εἰς τὸ τυπογραφεῖον. Λοιπὸν θὰ τυπωθῶσι καὶ θὰ διανεμηθῶσι καὶ ἡ Βουλὴ θ’ ἀποφασίσῃ τότε τί πρέπει νὰ πράξῃ.

§20ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἤθελα παρακαλέσει νὰ τυπωθῇ ὁμοῦ καὶ ὁ λόγος αὐτὸς τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὡς πρὸς τοῦτο, τὸ στενογραφικὸν γραφεῖον μοὶ ἀνήγγειλεν ὅτι δὲν ἔχει ὑπαλλήλους, διότι τὸ προσωπικὸν τῆς Βουλῆς εἶναι τὸ καὶ ἐν ἀργίᾳ τῆς Βουλῆς ὑπάρχον, ἑπομένως δὲν ὑπάρχει προσωπικόν. Ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλὴ νὰ προσκληθῶσι τρεῖς τέσσαρες ἀντιγραφεῖς, ἂς ἀποφασίσῃ ἐπ’ αὐτοῦ.

§22ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§23Γ. ΠΛΑΠΟΥΤΑΣ. Λοιπὸν μὲ τὰ νομοσχέδια θὰ ἔχωμεν καὶ τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βέβαια.

§25ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Μίαν διασάφησιν θέλω ἐπὶ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς. Μᾶς εἶπεν ὁ κ. ὑπουργὸς, ὅτι 4,000,000 χρειάζονται· εἰς πόσον καιρὸν νομίζει ὅτι ἠμποροῦν νὰ ἐφαρμοσθῶσιν αὐτά;

§26ΖΙΜΒΡΑΚΑΚΗΣ. Εἶπον ὅτι οἱ προκαταρκτικοὶ οὐλαμοὶ θὰ γίνωσι κατὰ δήμους.

§27ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἓξ μῆνας λοιπόν;

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν νὰ προτάξῃ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ μεταῤῥυθμίσεως τοῦ νόμου περὶ δασῶν· ἀλλὰ πρὸ τούτου θὰ φέρω εἰς γνῶσιν τῆς Βουλῆς μίαν ἀναφορὰν ἀπό τινα Ἀντώνιον Βελούδην· ὁ πολίτης οὗτος προσφέρει πολλὰ ἑκατομμύρια προερχόμενα ἐκ κληρονομίας. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ, θὰ σταλῇ εἰς τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον.

§29ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ.

§30ΕΤΕΡΟΙ. Τῶν τρελῶν τὰς ἀναφορὰς θὰ ἀναγνώσωμεν;

§31ΧΟΪΔΑΣ. Ἡ ἀναφορὰ ν’ ἀναγνωσθῇ καὶ ἐξ αὐτῆς θὰ κρίνωμεν.

§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σᾶς εἴπω ἐν ὀλίγοις τί λέγει· λέγει ὅτι εἶναι κληρονόμος ἑνὸς στρατιωτικοῦ ἐν Ὁλανδίᾳ ἀποβιώσαντος καὶ ὅτι ἡ περιουσία του ἀνέρχεται εἰς 160,000,000.

§33ΤΙΝΕΣ. Εἰς τὴν Κέρκυραν λοιπόν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρχεται ἡ συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ δασῶν· συζητεῖται ἡ ἀρχή. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς; εἶναι τρίτη ἀνάγνωσις.

§35ΖΩΧΙΟΣ. Ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ δὲν ἐλάλησα, διότι νομίζω τὸν ἑαυτόν μου ἀναρμόδιον.

§36ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνεπαρκῆ, δηλαδή.

§37ΖΩΧΙΟΣ. Ἀνεπαρκὴς ἠμπορεῖ νὰ ἦσθε σεῖς. Ἀλλὰ σήμερον ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν μᾶς ἀπεκάλυψε ἐκτὸς πολλῶν ἄλλων καὶ τὴν κατάστασιν τῆς χωροφυλακῆς. Ἐγὼ δὲν ἐγγυῶμαι, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ πιστεύσω τοὺς λόγους τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ μᾶς εἶπε, μᾶς παρέστησε μάλιστα μὲ ζωηρὰ χρώματα τοῦτο καὶ μᾶς εἶπεν, ἐὰν ᾖναι δυνατὸν νὰ σᾶς φέρω τὴν χωροφυλακὴν ἐντὸς τοῦ Βουλευτηρίου....

§38ΤΙΝΕΣ. Εἶπε νὰ γείνῃ καλλιτέρα.

§39ΖΩΧΙΟΣ. Κύριοι συνάδελφοι, ἠμπορεῖ νὰ γίνῃ καλλιτέρα μὲ τὸ μέτρον αὐτό, ἀλλ’ αὐτὸ εἶναι τοῦ μέλλοντος, ἐνῷ σήμερον ἡμεῖς ψηφίζομεν ἐπὶ τοῦ παρόντος. Καὶ τὸ νομοσχέδιον τοῦτο, ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι εἶναι καλόν, πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἕως ὅτου διορθωθῇ ἡ χωροφυλακή. Κατ’ ἐμὲ ἡ χωροφυλακὴ ἔχει ἄλλην ἀποστολὴν, ἁγιωτέαν, καλλιτέραν καὶ ὄχι τῶν δασῶν Τώρα ἐνδέχεται αὐτὴ νὰ ᾖναι ἁγία, τοῦτο ὅμως ἠξεύρω, ὅτι σήμερον κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν ἡ κατάστασις τῆς χωροφυλακῆς εἶναι ἄριστος, κατὰ τὴν γνώμην τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν κάκιστος. Τώρα ποίαν γνώμην πρέπει νὰ ἀκολουθήσωμεν; Σημειώσατε δὲ, ὅτι ἐνῷ ἡ δύναμις τῆς χωροφυλακῆς ἠμπορεῖ νὰ μᾶς χρησιμεύσῃ, ἡμεῖς τὴν ἐξασθενίζομεν.

§40ΡΙΚΑΚΗΣ. Ὁ νόμος λέγει, ὅτι οἱ χωροφύλακες θὰ ἔχωσι τὰ προσόντα τοῦ νόμου τοῦ 1833.

§41ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Κύριοι, ἀπ’ ἀρχῆς σᾶς λέγω, ὅτι ἀντιτάσσομαι εἰς τὸ ἄρθρον τοῦτο, καὶ ἑπομένως εἰς τὸ νομοσχέδιον ὅλον. Μὴ παρεξηγηθῇ, κύριοι, ἡ λέξις μου ἀντιτάσσομαι, διότι κανεὶς δὲν ἔχει σκοπὸν ἐξ ἡμῶν νὰ ἀντιπράξῃ εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἐπιθυμοῦμεν ὅλοι νὰ παρέξωμεν τὴν συνδρομὴν ἡμῶν, ἀλλὰ πρέπει νὰ εἴπωμεν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον θεωροῦμεν καλόν. Χθὲς μᾶς ὑπέμνησε τὸ ὑπουργεῖον, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παραγνωρίσωμεν τὸν σκοπὸν δι’ ὃν ἐκλήθη ἡ ἔκτακος σύνοδος· καὶ καλῶς ἔπραξεν· ὑποθέτω λοιπόν, ὅτι ὅλα τὰ παρουσιαζόμενα νομοσχέδια ἐγγίζουν ἀπωτέρω ἢ ἐγγυτέρω τὸν σκοπὸν διὰ τὸν ὁποῖον ἐκλήθημεν, δηλ. τὸν σκοπὸν τῶν στρατιωτικῶν παρασκευῶν. Ἀναγκάζομαι λοιπὸν νὰ εἴπω, ὅτι τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μᾶς ἀπομακρύνει τοῦ σκοποῦ αὐτοῦ, διότι εἷς ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ἐν ὥρᾳ πολέμου ἢ μάχης φροντίζει νὰ συλλέξῃ στρατιώτας ὁ δὲ στρατηγὸς δὲν πρέπει νὰ παραμελῇ οὔτε ἕνα στρατιώτην, διότι καὶ αὐτὸς ὁ στρατιώτης ἠμπορεῖ νὰ χρησιμεύσῃ, πολὺ δὲ περισσότερον ὀφείλομεν νὰ τὸ πράξωμεν ἡμεῖς εὑρισκόμενοι εἰς τὴν ἀπάτην αὐτήν. Τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς δὲν εὑρίσκεται οὔτε εἰς τὸ ἓν ἄκρον, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, οὔτε εἰς τὸ ἄλλο τὸ ὁποῖον εἶπον ἄλλοι· τὸ θεωρῶ ἐξισούμενον πρὸς τὰ ἄλλα σώματα καὶ εἰς τὴν αὐτὴν κατάστασιν εὑρισκόμενον, ἀλλὰ πάντοτε τὸ θεωρῶ ἐκλεκτὸν σῶμα, διότι ἠξεύρετε ὅτι ὄχι μόνον ἐκλέγονται οἱ ἄνδρες αὐτοῦ, ἀλλὰ καὶ ὡς ἐκ τοῦ εἴδους τῆς ὑπηρεσίας γυμνάζεται ἡ διάνοιά των καὶ τὸ ὄμμα των. Τὸ σῶμα αὐτὸ ὂν πάντοτε εἰς τὴν καταδίωξιν τῶν κακούργων ἀσκεῖ καὶ τὸν νοῦν καὶ τὴν διάνοιαν καὶ τὸ σῶμα, διατρέχει λόχκους, διέρχεται ποταμούς, διέρχεται τὰς ὥρας του εἰς κατοικημένα μέρη καὶ ἀκατοίκητα, ἑπομένως εἶναι ἐκλεκτὸς στρατιώτης. Θεωρῶν λοιπὸν τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς ὡς ἐκλεκτὸν σῶμα στρατιωτικόν, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἐπιφυλάξωμεν ἐν ὥρᾳ πολέμου, (δὲν λέγω ὅτι σκοπεύομεν νὰ κάμωμεν πόλεμον καὶ πιστεύω ὅτι οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν λέγει ὅτι πρέπει νὰ κηρύξωμεν πόλεμον, ἀλλὰ ἕνεκα τῶν περιστάσεων πρέπει νὰ κάμωμεν σπουδαίας παρασκευάς)· ἔχοντες λοιπὸν τοιοῦτον σῶμα πρέπει νὰ τὸ φυλάξωμεν· ἄλλως τε καὶ εἰς τακτικὸν πόλεμον εἶναι αὐτὸ τὸ σῶμα ἀναγκαῖον διὰ τὴν καταδίωξιν καὶ ἐκεῖ τῶν ἐγκλημάτων. Οἱ δίδοντες ὅμως τὴν ὑπηρεσίαν τὴν δασονομικὴν εἰς αὐτὸ τὸ ἀπομακρύνουν τοῦ σκοποῦ του· πλὴν τούτου δὲν ἠξεύρω ἂν θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκπληρώσῃ καὶ αὐτὴν τὴν ὑπηρεσίαν. Κατ’ ἐμὲ λοιπὸν ὄχι μόνον δὲν πρέπει νὰ ἀποδοθῇ εἰς τὴν χωροφυλακὴν ἡ ὑπηρεσία αὕτη ἀλλὰ καὶ ἂν ὀργανισθῇ ἓν σῶμα δασοφυλάκων νὰ ὀργανισθῇ οὕτως ὥστε ἔχοντες πάντοτε πρὸ ὀφθαλμῶν τὴν παρασκευὴν ν’ αὐξήσωμεν καὶ οὕτω τὸν στρατόν μας ἄνευ πολλοῦ κόπου. Σήμερον ὅτε οἱ πόλεμοι γίνονται κατὰ πολὺ εἰς ἀρεὰν τάξιν, ἓν σῶμα δασονομικὸν ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι πολὺ καλὰ χρήσιμον εἰς πόλεμον. Τὰ δάση σήμερον χρησιμεύουν εἰς τὰς στρατιωτικὰς κινήσεις. Δὲν θέλω νὰ σᾶς κουράσω διὰ νὰ σᾶς φέρω παραδείγματα ἐκ τῶν τελευταίων πολέμων εἰς τὰ ὁποῖα ἐγὼ αὐτὸς ὑπῆρξα αὐτήκοος. Τὰ δάση ἐχρησίμευσαν εἰς τοὺς Γερμανοὺς εἰς πολλὰς περιστάσεις· ἀκόμη δύναμαι νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι καὶ εἰς αὐτὴν τὴν Ἱσπανίαν τὰ δάση πολὺ ὠφέλησαν. Ἀφοῦ λοιπὸν ὀργανώσωμεν τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς καὶ ὀργανώσωμεν ἓν σῶμα δασοφυλάκων, τότε δύνανται ἀμφότερα νὰ μᾶς χρησιμεύσωσιν. Ἀλλὰ πρέπει νὰ φροντίσωμεν καὶ περὶ τῶν δασῶν, καὶ βεβαίως σπουδαία φροντὶς πρέπει νὰ γίνῃ ἴσως ὄχι τώρα ἀλλὰ εἰς μεταγενεστέρας περιστάσεις. Ἀλλὰ καὶ τοῦτο, κύριοι, εἰμπορεῖ νὰ συμπληρωθῇ, ἐὰν ἐν ὥρᾳ πολέμου ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὴν χωροφυλακὴν ἐκεῖνο τὸ μέρος τὸ ὁποῖον εἶναι χρήσιμον, καὶ ἀφήσωμεν ἐκείνους οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι ἱκανοὶ εἰς τὰς μάχας καὶ εἰς αὐτοὺς ἐὰν προσθέσωμεν νέους ἐθελοντάς. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι διὰ τοὺς ὁποίους ἀντιτάσσομαι εἰς τὴν ἀπόδοσιν πρὸς τὴν χωροφυλακὴν τῆς ὑπηρεσίας τῆς δασονομικῆς.

§42ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὀφείλω, κύριοι, νὰ ἀπαντήσω εἰς τοὺς δύο ἀξιοτίμους προλαλήσαντας, οἵτινες εὑρέθησαν ἐν ἀντιθέσει ὁ μὲν φρονῶν ὅτι τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς εἶναι ἀκατάλληλον ὁ δὲ ὅτι εἶναι ὅπως καὶ τὰ ἄλλα σώματα καὶ ὅτι ἡ ἀφαίρεσις αὐτῶν θὰ ᾖναι πολὺ ἐπαισθητὴ εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις ὑπὸ ἔποψιν στρατιωτικήν. Ἀπαντῶν εἰς τὸν πρῶτον παρατηρῶ ὅτι ὁ νόμος ὁ συζητούμενος ἔλαβεν ὅλας τὰς δυνατὰς προφυλάξεις ὅπως ἡ δασονομικὴ ὑπηρεσία μὴ ἀποτύχῃ. Ὑποθέτω ὅτι τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς δὲν εἶναι οἷον τὸ παρέστησε. Ἀναγνώσατε διὰ νὰ ἴδητε ὁποίας προφυλάξεις ὁ νόμος ἔλαβεν (Ἀναγινώσκει). Θὰ ἀνατεθῇ λοιπὸν ἡ ἐκτέλεσις αὐτοῦ τοῦ νόμου ἀντὶ εἰς τοὺς σημερινοὺς δασοφύλακας εἰς στρατιώτας 180, οἱ ὁποῖοι νὰ ὑπηρέτησαν εἰς τὸν στρατὸν ἀμέμπτως ἐπὶ τρία ἔτη· δεύτερον πρέπει νὰ γνωρίζουν γράμματα καὶ νὰ ἔχουν τὰ λοιπὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα διαγράφει ὁ παλαιὸς κανονισμὸς τῆς χοροφυλακῆς τοῦ 1833. Αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὰ προσόντα θὰ δύνανται ἐπιτυχῶς νὰ ἐκτελέσωσι τὸ καθῆκόν των. Τώρα μεταβαίνω εἰς τὸν ἕτερον προλαλήσαντα, ὅστις εἶπεν ὅτι ὁ πολύτιμος αὐτὸς θησαυρὸς τῆς χωροφυλακῆς δὲν πρέπει νὰ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ τὴν πατρίδα κατὰ τὴν στιγμὴν αὐτὴν ὅτε δὲν πρόκειται μὲν νὰ πολεμήσωμεν ἀλλὰ ἑτοιμαζόμεθα εἰς πόλεμον. Παρατηρῶ ὅτι τὸ νομοσχέδιον δὲν καταστρέφει αὐτούς, διότι τοὺς ἔχει ὡπλισμένους ἀνὰ 5 ἢ 6, ὥστε τὰ θηρία δὲν θὰ τοὺς κατασπαράξουν, θὰ μείνουν διὰ τὴν πατρίδα, ἥτις ἐν καιρῷ ἀνάγκης δύναται νὰ τοὺς μεταχειρισθῇ.

§43ΧΟΪΔΑΣ. Νομίζω ὅτι ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν σήμερον ἠδίκησε τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, ἐλπίζω δὲ ὅτι ἀναγνωρίζων τὴν πλάνην του δὲν θέλει ἐπιμείνει ἀδικῶν τὸ σῶμα τοῦτο, διότι errare humanum est, perseverare diabolicum, τὸ πλανᾶσθαι εἶναι ἀνθρώπινον, τὸ ἐπιμένειν ὅμως εἰς τὴν πλάνην διαβολικόν. Ἐὰν ἄλλος ἦτον ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ἤθελον συλλάβει ἄλλην ἰδέαν· ἐὰν ἄλλος ἔλεγε τοιαῦτα, ἐγὼ καὶ πᾶς χρηστὸς καὶ τίμιος ἄνθρωπος ἤθελεν εἰπεῖ, ὅτι ἕνεκα τῆς πρὸς τὸ σῶμα, εἰς ὃ ἀνήκει, ἰδιαιτέρας ἀγάπης ἀδικεῖ πᾶν ἄλλο σῶμα, ἀλλὰ περὶ τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, νομίζω, ὅτι δὲν δύναταί τις νὰ εἴπῃ τοῦτο. Ἐγνώρισα πολλοὺς ἐκ τῶν ἀξιωματικῶν τῆς χωροφυλακῆς χρηστοὺς καὶ ἱκανοὺς καὶ ἀρκετὰ εὐυπολήπτους, καὶ ὑπομιμνήσκω τῷ κ. ὑπουργῷ τῶν Στρατιωτικῶν τοὺς Κροκύδαν, Δραγὼν καὶ πολλοὺς ἄλλους. Ἔρχομαι τώρα εἰς ἀντίκρουσιν τῶν ἀγορευσάντων κατὰ τοῦ νομοσχεδίου. Ἀντικρούω τὸν κ. Ζωχιόν, μὴ ἀποδεχόμενος τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας ἐξήνεγκε, ἐρειδόμενος ἐπὶ τῶν παρατηρήσεων τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν.

§44ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν ἐνόησας· καὶ ἐγὼ εἶμαι ὑπὲρ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ ἠθέλησα νὰ συμβιβάσω τοὺς ὑπουργούς.

§45ΧΟΪΔΑΣ. Ἀντικρούω τὸν ἀξιότιμον συμπολίτην μου κ. Κορωναῖον, ἰσχυριζόμενον εἰς τὰς παρούσας μάλιστα περιστάσεις τῆς πατρίδος, καθ’ ἃς πρέπει ὁλόκληρος ὁ Ἑλληνισμὸς νὰ ἀγωνισθῇ τὸν μέγιστον τῶν ἀγώνων, νὰ μὴ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τὴν δύναμιν τοῦ στρατοῦ 180 ἄνδρας· ἀντικρούω τὸν κ. Κορωναῖον δι’ αὐτοῦ τοῦ κ. Κορωναίου καὶ τῶν ἐπιχειρημάτων του, διότι φρονῶ, ὅτι ὁ κ. Κορωναῖος περιπίπτει εἰς ἀντίφασιν μὲ τὰς ἰδέας, τὰς ὁποίας ἐξήνεγκεν. Ὁ κύριος Κορωναῖος εἶπεν, ὅτι ὁ χωροφύλαξ εἶναι προωρισμένος πρὸς καταδίωξιν τῶν διαφόρων κακούργων, ὅτι ἀσκεῖ καὶ τὴν διάνοιαν αὐτοῦ καὶ τὸ ὄμμα αὐτοῦ· ἀλλὰ μήπως εἰς τὰ δάση πρόκειται ἄλλα νὰ πράξῃ ἢ νὰ καταδιώξῃ φοβεροὺς κακούργους, τοὺς ἐμπρηστὰς τῶν δασῶν, τοὺς ἐμπρηστὰς τῆς δημοσίου περιουσίας; μήπως ἐν τοῖς δάσεσι πρόκειται ἄλλο τι νὰ πράξῃ ἢ ν’ ἀσκήσῃ τὸ ὄμμα αὐτοῦ καὶ τὴν διάνοιαν αὐτοῦ; Νομίζω, ὅτι ὁ κ. Κορωναῖος διὰ νὰ ἦναι συνεπὴς ἔπρεπε ν’ ἀναχωρήσῃ ἐξ ἄλλης ἀρχῆς, ἀλλὰ θέτων τοιούτους συλλογισμοὺς, ἢ ἐπικαλούμενος τὸ ἐπιχείρημα τῆς ἀσκήσεως τοῦ ὄμματος καὶ τῆς διανοίας δὲν φθάνει εἰς ἀσφαλὲς συμπέρασμα. Καὶ ταῦτα μὲν καθόσον ἀφορᾷ τὸν πρῶτον ἰσχυρισμὸν αὐτοῦ, ἀναιρεθέντα ὑπ’ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου. Ὡς πρὸς τὸν τελευταῖον ἰσχυρισμὸν νομίζω, ὅτι ἔχει ἄδικον ὁ κ. Κορωναῖος σκεπτόμενος ὅπως ἐσκέφθη. Ἐπέστη ἡ στιγμή, καθ’ ἣν ἕκαστον δενδρύλιον, ἕκαστος θάμνος ὀφείλει νὰ παραγάγῃ ἕνα ὡπλισμένον ἀπὸ κεφαλῆς μέχρι ποδῶν στρατιώτην. Ἐπέστη ἡ στιγμή, καθ’ ἣν θὰ παλαίσῃ ὁ καταδιωκόμενος πανταχόθεν Ἑλληνισμὸς κατὰ τῶν τυράννων αὐτοῦ. Σεῖς δὲ πρόκειται νὰ ἀφαιρέσητε ἀπὸ τοιοῦτον ἀγῶνα τὰς χεῖρας 180 στρατιωτῶν. Καὶ τὶς εἶπε τοῦτο, ἀξιότιμε συμπολῖτα, κ. Κορωναῖε; ὅταν θὰ ἐπιστῇ καὶ ἐπέστη ἡ στιγμὴ τοιούτου ἀγῶνος τοῦ Ἕλληνος τοῦ ἐλευθέρου ἀφ’ ἑνὸς καὶ τοῦ δούλου ἀφ’ ἑτέρου, ὑπὲρ τῆς λύσεως τῶν δεσμῶν του καὶ τῆς ἀνακτήσεως τῆς ἐλευθερίας του, τότε οὐχὶ μόνον οἱ 180 χωροφύλακες, ἀλλ’ ὁ τελευταῖος τῶν Ἑλλήνων θὰ παλαίσῃ, διότι εἶναι προτιμότερον μυριάκις ἡ Ἑλλὰς ν’ ἀποθάνῃ μυρίους θανάτους ἐλευθέρα ἢ νὰ ζῇ ζωὴν μαρασμοῦ καὶ δουλείας. Ἀντικρούων τὸν κ. Κορωναῖον διὰ τοῦ κ. Κορωναίου, ὑποστηρίζω τὸ νομοσχέδιον καὶ ἐπαναλαμβάνω, ὅτι δὲν εἶμαι ὑπουργικός.

§46Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, πρέπει νὰ ἐννοήσωμεν, ὅτι τὰ εἰσαγόμενα νομοσχέδια παρὰ τῆς Κυβερνήσεως δὲν ἔχουν σκοπὸν τὸν πλήρη, ἐντελῆ καὶ ἐπιστημονικὸν κανονισμόν, πρόκειται νὰ συμβιβάσωμεν τὰ οἰκονομικὰ τοῦ Κράτους πρὸς τὰς ἀνάγκας, καὶ διὰ τοῦτο εὑρισκόμεθα καὶ εἰς ἔκτακτον σύνοδον· πρέπει λοιπὸν νὰ μὴ μακρηγορῶμεν, νὰ μὴ κάμωμεν ἐκδρομὰς εἰς ἃ οὐ δεῖ. Τί εἶναι ἡ χωροφυλακὴ καὶ τί εἶναι τὸ πυροβολικὸν δὲν πρόκειται τώρα· τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ κατὰ τὸ σχέδιον τῆς Κυβερνήσεως φέρει οἰκονομίας τῶν ὁποίων ἔχομεν ἀνάγκην, ἐπομένως ὀφείλομεν νὰ τὸ ψηφίσωμεν χωρὶς νὰ χονώμεθα εἰς αὐτὴν τὴν ζέστην ἄνευ λόγου, ἄνευ σκοποῦ συζητοῦντες ὅλως διόλου ξένα.

§47ΚΟΡΩΝΑΙΟΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς εἶν’ ἀληθῶς ἐπιτήδειος νὰ μεταχειρίζηται τὸ ὅπλον τοῦ λόγου καθὼς ἀξιοῖ νὰ μεταχειρίζεται καὶ ἄλλα ὅπλα· ἀλλ’ πρὶν εἰδοποίησα, ὅτι ὁ σκοπός μου δὲν εἶναι ἀντιτασσόμενος εἰς τὸ νομοσχέδιον ν’ ἀντιταχθῶ κατ’ αὐτοῦ, δὲν ἠθέλησα νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν ἐξέτασιν ἄλλου ἄρθρου, εἰς τὸ ἄρθρον 10 ὅπου λέγει 180 χωροφύλακες μόνον θὰ ἀποσπασθοῦν· καὶ οἱ 180 εἶναι ἀναγκαῖοι εἰς τὸν στρατὸν, ὅταν παρουσιασθῇ ἀνάγκη πολέμου· ἀλλὰ θὰ ἀφαιροῦνται καὶ 300 τὸ καλοκαῖρι καὶ αὐτοὶ θὰ λαμβάνωνται ἐξ ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ὑπηρέτησαν 4 ἔτη εἰς τὸν στρατόν· ἀλλ’ οἱ χωροφύλακες δὲν εἶναι σταθεροὶ, ἀλλάζουν· ἂν δὲν ὑπάρχουν ἄνδρες ὑπηρετήσαντες 4 ἔτη, ἀπὸ ποῦ θὰ ληφθοῦν; πλὴν τούτου ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ σχηματισθῇ σῶμα εἰδικὸν διὰ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτήν.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβαίνομεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τῆς ἀρχῆς· οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Εἶτα ἐγένοντο δεκτὰ δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑκάστου ἀναστάσεως τὰ ἑπόμενα δύω ἄρθρα). «Ἄρθρον 1. Ἡ φύλαξις τῶν δασῶν καὶ ἡ καταδίωξις τῶν περὶ τὰ δάση ἀνομημάτων ἀνατίθεται εἰς τὴν κατὰ τὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους χωροφυλακὴν, ἐνεργοῦσαν καὶ τὰ τῆς δασοφυλακῆς καθήκοντα ὑπὸ τὰς διαταγὰς τοῦ οἰκείου Μοιράρχου ἢ Ὑπομοιράρχου. Ἄρθρον 2. Ἑκάστη τῶν ἐπαρχιῶν ἀποτελεῖ ἴδιον δασονομεῖον· ἤτοι, 1. Ἀττικῆς, 2. Μεγαρίδος, 3. Θηβῶν, 4. Λεβαδείας, 5. Χαλκίδος, 6. Ξηροχωρίου, 7. Καρυστίας, 8. Σκοπέλου, 9. Φθιώτιδος, 10. Λοκρίδος, 11. Παρνασσίδος, 12. Δωρίδος, 13. Μεσολογγίου, 14. Τριχωνίας, 15. Βάλτου, 16. Εὐρυτανίας, 17. Βονίτσης, 18. Πατρῶν, 19. Καλαβρύτων, 20. Αἰγιαλείας, 21. Ἠλείας, 22 Ὀλυμπίας, 23. Τριφυλίας, 24. Πυλίας, 25. Καλαμῶν, 26. Μεσσήνης, 27. Λακεδαίμονος, 28. Ἐπιδ. Λιμηρᾶς, 29. Οἰτύλου, 30. Γυθείου, 31. Μεγαλοπόλεως, 32. Κυνουρίας, 33. Μαντινείας, 34. Γορτυνίας, 35. Ναυπλίας, 36. Ἄργους, 37. Κορινθίας, 38. Τροιζηνίας, 39. Σπετσῶν καὶ Ἑρμιονίδος, 40. Κεφαλληνίας, 41. Λευκάδος. Ἕκαστος δὲ Νομὸς ἀποτελεῖ ἴδιον δασαρχεῖον. Καὶ εἰς μὲν τὴν ἐπαρχίαν προΐσταται, καθόσον ἀφορᾷ τὴν κατὰ τὸ προηγούμενον ἄρθρον ἀστυνομίαν τῶν δασῶν, ὁ οἰκεῖος ὑπομοίραρχος· εἰς ἑκάστην δὲ πρωτεύουσαν νομοῦ ὁ μοίραρχος, ὅστις ἐξασκεῖ προσέτι τὸ δικαίωμα τῆς ἐποπτείας καὶ τοῦ ἐλέγχου καθ’ ὅλας τὰς δασονομικὰς περιφερείας τοῦ νομοῦ.

§49ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Παρακαλῶ μετὰ τὴν ἐπαρχίαν Μεσολογγίου παρακαλῶ νὰ προστεθῇ καὶ «Ναυπακτίας» ὡς 14η ἐπαρχία, διότι κατὰ λάθος παρελείφθη.

§50ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 2 με τὴν προσθήκην τῆς λέξεως «Ναυπακτίας» νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 3. Ἡ ἔκδοσις τῶν ἀδειῶν ὑλοτομίας καὶ ἐν γένει ἡ διαχείρισις τῶν δασῶν ἀνατίθεται εἰς τοὺς κατὰ τὰ δασονομεῖα οἰκείους οἰκονομικοὺς ἐφόρους· ὁ δὲ νομάρχης ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς ἐποπτείας καὶ ἐξελέγξεως ἐπί τε τῶν οἰκονομικῶν ἐφόρων καὶ τῆς χωροφυλακῆς.

§51ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Παρακαλῶ νὰ τεθῇ καὶ τὸ ἑξῆς· «ἡ σφράγισις τῆς ξυλείας ἐνεργεῖται παρὰ τοῦ ἐφόρου..... ὁ περιοδεύων ἐπιθεωρητὴς ἔχει τὸ αὐτὸ δικαίωμα, ὁ δὲ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐν πάσῃ περιπτώσει ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀναθέσῃ εἰς ἄλλον τὴν σφράγισιν».

§52ΧΟΪΔΑΣ. Τίς ἔσται ἀντιπρόσωπος τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου;

§53ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πάντοτε ὑπάλληλος.

§54ΧΟΪΔΑΣ. Δὲν θὰ ἦτο προτιμότερον νὰ ἀνετίθετο ὡρισμένως εἰς τὸν γραμματέα; Ἂν ἠμπορεῖτε, νὰ ἀναθέσητε καὶ εἰς τὸν εἰρηνοδίκην, διότι ἐγὼ δὲν ἔχω ἐμπιστοσύνην εἰς ἕνα γραφίσκον τὸν ὁποῖον διαφθείρουν εὐκόλως.

§55ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὴ ἡ ὑπόθεσις τῆς σφραγίσεως εἶναι δυσκολωτάτη καὶ διὰ τοὺς ἑξῆς λόγους· πρῶτον, διότι τὰ πρὸς σφράγισιν ξύλα εἶναι διεσκορπισμένα, δὲν ἔχομεν ἡμεῖς τὸ σύστημα τὸ εὐρωπαϊκὸν κατὰ τὸ ὁποῖον νὰ συγκεντρώνωμεν τὰ ξύλα, εἴτε τὸ σύστημα τῆς ἐκποιήσεως ὡς εἰς τὴν Γαλλίαν· ἐδῶ δίδετε τὴν ἄδειαν νὰ ξυλευθῇ, καὶ αὐτὸς ξυλεύεται ὅπου θέλει· δεύτερον, δὲν ἔχομεν συστηματικὴν ξύλευσιν, καὶ διὰ τοῦτο ἡ ἄδεια χορηγεῖται, καὶ δι’ ἓν ἀκόμη ξύλον· καὶ ἄλλη δυσκολία παρουσιάζεται ἐκ τῆς ὀλιγότητος τῶν σφραγιστῶν τῶν κατὰ τόπους ξύλων· ἡ σφράγισις θὰ ἦτο εὔκολος πρᾶξις καὶ θὰ ἠδυνάμεθα νὰ ἔχωμεν πλέον ἀποχρώσας ἐγγυήσεις, ἂν ἐγίνετο κατὰ τὸ σύστημα τὸ εὐρωπαϊκόν, ἢ ἂν δὲν ἀπῃτεῖτο ἡ σφράγισις διὰ μικρᾶς ποσότητος ξύλα, ἀπῃτούσαμεν δὲ αὐτὴν δι’ ἐμπορεύσιμον ἢ ναυπηγήσιμον ξυλείαν· τότε δυνάμεθα νὰ δώσωμεν εἰς μίαν ἀρχὴν οὐχὶ νὰ ἀντιπροσωπεύεται ἀλλ’ αὐτοπροσώπως νὰ μεταβαίνῃ· τὴν σήμερον ὅμως δὲν ἠμπορεῖτε νὰ προσδιορίσητε τὸν ἀντιπρόσωπον τοῦ ἐφόρου· ἀναλόγως τοῦ ἀντικειμένου, ἀναλόγως τῆς περιστάσεως ὁ ἔφορος θὰ προσδιορίσῃ τὸν ἀντιπρόσωπόν του καὶ ἠμπορεῖ νὰ διορίσῃ καὶ τὸν εἰρηνοδίκην καὶ τὸν ὑποτελώνην καὶ τὸν σταθμάρχην καὶ τὸν γραμματέα του· δι’ αὐτὸ πρέπει νὰ τὸ ἀφήσωμεν εὐρύτερον, ἀρκεῖ ὅτι ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπολαμβάνει δι’ αὐτῆς τῆς τροπολογίας τὸ δικαίωμα νὰ διατάττῃ οἱανδήποτε ἀρχὴν θέλει εἴτε νὰ ἐκτελέσῃ τὴν πρᾶξιν, εἴτε νὰ λάβῃ μέρος καὶ νὰ συμπράξῃ· ἐκτὸς τούτου ἀπολαμβάνουν τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ καὶ οἱ ἐπιθεωρηταί, οἱ ὁποῖοι θὰ ᾖναι 4. Δὲν ἐνόμισα πρέπον νὰ ἀνατεθῇ εἰς τὴν χωροφυλακὴν τὸ δικαίωμα τῆς σφραγίσεως, διότι ἡ σφράγισις εἶναι πρᾶξις διαχειρίσεως, δὲν εἶναι πρᾶξις φυλάξεως· ἀλλ’ ὅμως δὲν ἀποκλείονται οἱ χωροφύλακες ὑπὸ τὸν ὅρον ὅμως καθ’ ὃν ὁ ὑπουργὸς τοὺς διατάσσει ἢ διωρίσθη ἀντιπρόσωπος.

§56ΧΟΪΔΑΣ. Νὰ ὁρισθῇ ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος θὰ ᾖναι δημόσιος ὑπάλληλος.

§57ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἂς μείνῃ αὐτὸ εἰς τὴν ἐκτέλεσιν.

§58ΧΟΪΔΑΣ. Μὰ διατὶ νὰ μὴ τεθῇ εἰς τὸ νομοθέτημα;

§59ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἶναι περιοριστικόν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Χοϊδᾶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 μὲ τὴν προσθήκην τοῦ κ. ὑπουργοῦ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐπίσης τὸ ἄρθρον 4 ἔχον ὡς ἑξῆς: «Ἄρθρον 4. Ὑπὸ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου ὁρίζονται καὶ γνωστοποιοῦνται ἐφάπαξ αἱ ἡμέραι τοῦ μηνὸς καθ’ ἃς ἐκδίδονται αἱ ἄδειαι ὑλοτομίας, καὶ καθ’ ἃς δημόσιος εἰσπράκτωρ ὀφείλει νὰ παρευρίσκεται εἰς τὸ γραφεῖον τοῦ ἐφόρου πρὸς εἴσπραξιν τῶν δικαιωμάτων τῆς ὑλοτομίας. Ὁ εἰσπράκτωρ ἐκδίδων τὸ ἀποδεικτικὸν πληρωμῆς, προσυπογράφει τὴν ἄδειαν καὶ σημειοῖ ἐπ’ αὐτῆς τόν τε ἀριθμὸν αὐτοῦ καὶ τὸ εἰσπραχθὲν τέλος.

§61ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Εἰς τὸν παλαιὸν νόμον ὑπῆρχε μία διάταξις καθ’ ἣν ὑπήγοντο εἰς ἄδειαν καὶ τὰ καυσόξυλα· ἐννοεῖτε καὶ τώρα ὅτι θὰ ἰσχύῃ αὐτὴ ἡ διάταξις, ἡ ὁποία εἶναι ἐν ἀχρηστίας; Διὰ τοῦτο φέρω μίαν τροπολογίαν ὅτι, «ἐξαιροῦνται τῆς ἀδείας τὰ πρὸς χρῆσιν καυσόξυλα».

§62ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ἀποδέχομαι. Ἐγένοντο ἐπίσης δεκτὰ τὰ ἄρθρα 5, 6, 7.

§63ΔΟΥΛΙΔΗΣ. Τὸ ἄρθρον 7 προνοεῖ διὰ τὰ μεταφερόμενα ξύλα εἰς ἄλλο μέρος νὰ πληρόνουν 20 λεπτὰ· διὰ τὸν αὐτὸν δὲ λόγον καὶ πρὸς ὄφελος τοῦ Δημοσίου νὰ προστεθῇ φόρος καὶ εἰς τοὺς ἀτμομύλους, οἱ ὁποῖοι ἔγιναν εἰς τὴν Ἑλλάδα, οἱ ὁποῖοι δαπανοῦν πολλὰ ξύλα. Εἶναι δίκαιον λοιπὸν καὶ οἱ ἀτμόμυλοι νὰ πληρόνουν τὰ 20 λεπτά.

§64ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Ὁ ἀξιότιμος προλαλήσας δίδει ἀφορμὴν εἰς γενικὴν σκέψιν, καὶ ὠφελοῦμαι τῆς περιστάσεως διὰ νὰ ἐξηγήσω τὸν λόγον διατὶ τὸ ἄρθρον 7 διαλαμβάνει μόνον περὶ καυσοξύλων μεταφερομένων ἀπὸ λιμένος εἰς λιμένα. Κατὰ τὴν διάταξιν αὐτὴ ὅλα τὰ καυσόξυλα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐξέρχονται διὰ θαλάσσης, ὅλα αὐτὰ μένουν εἰς ἀτέλειαν· αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία ὑπάρχει καὶ εἰς ἄλλα προϊόντα. Ἐν πρώτοις τὰ καυσόξυλα δὲν ὑπάγονται εἰς φόρον ἀλλὰ τὰ μεταφερόμενα ἀπὸ λιμένος εἰς λιμένα ὡς ἐμπόρευμα καὶ κατὰ συνέπειαν ὑποβάλλονται εἰς φόρον· εἰς τὴν ἐμπορίαν γίνεται χρῆσις καὶ ἄλλων ξύλων, τὰ ὁποῖα μεταφέρονται διὰ ξηρᾶς, καὶ διὰ τοῦτο ἡ δικαιοσύνη ἀπῄτει ὥστε καὶ ἐπὶ αὐτῶν τῶν ξύλων νὰ ἐπιβληθῇ φόρος· ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις συλλογισθεῖσα τὰς μεγάλας καταπιέσεις αἱ ὁποῖαι θὰ ἐγίνοντο κατὰ τὴν φορολογίαν αὐτὴν ἂν ἐπετρέπετο εἰς τοὺς δασονόμους καὶ τὴν χωροφυλακὴν νὰ ἐξετάζουν τὰ καυσόξυλα ὅπου τὰ ἀπήντων, καὶ νὰ θέλουν νὰ ἐφαρμόσουν τὰς ἀνακρίσεις αὐτάς, δὲν ἠθέλησε νὰ πράξῃ τοῦτο, διότι οὕτω ἤθελεν ἀνοιχθῆ μεγάλη θύρα εἰς τὰς καταχρήσεις. Ἐπειδὴ λοιπὸν ὁ νόμος δὲν ἠδύνατο ἄνευ μεγάλων ἀτοπημάτων νὰ ἐπεκτείνῃ τὴν φορολογίαν καὶ ἐπὶ τῶν εἰς τὴν ἐμπορίαν διὰ ξηρᾶς φερομένων ξύλων, δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἄνευ διακρίσεως τὰ ἀφῆκεν ἀφορολόγητα.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 7 νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐπίσης ἐγένετο δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 8 μὲ τὰς ἑξῆς τροποποιήσεις· ἤτοι ά. κατὰ πρότασιν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν οἱ χωροφύλακες ἀναβιβάζονται εἰς 190, διότι προσετέθη καὶ τὸ δασονομεῖον τῆς Ναυπακτίας, καὶ βʹ.) κατὰ πρότασιν τοῦ κ. Δανοπούλου προσετέθησαν αἱ λέξεις «ἀποκλειομένων τῶν ἐντοπίων.»

§66ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν εἰξεύρω ἐὰν ἀνεγνώσατε τὴν προσθήκην ἡ ὁποία χθὲς ἔγεινεν εἰς τὸ ἄρθρον 11· μετὰ τὴν λέξιν χωροφυλάκων νὰ προστεθῇ ὑπενωμοταρχῶν καὶ ἐνωμοταρχῶν. Ἀναγινώσκεται τὸ 12 ἄρθρον. Ἄρθρον 12. Εἰς τοὺς ἐπιφορτισμένους τὴν δασονομικὴν ὑπηρεσίαν καὶ φύλαξιν τῶν δασῶν χορηγεῖται κανονικὴ μηνιαία ἐπιχορήγησις ἄνευ λογοδοσίας,

§67ΧΟΪΔΑΣ. Ἐπέμεινα χθὲς καὶ ἐπιμένω καὶ σήμερον. Οὐχὶ ἀμοιβὰς ἰδίως εἰς τοὺς χωροφύλακας, καὶ μοιράρχους, καὶ ἐνωμοτάρχας. Αὐτοὶ ἀναλόγως τῶν μέσων, τὰ ὁποῖα δύναται νὰ διαθέσῃ ἡ πατρίς, λαμβάνουν τὴν μισθοδοσίαν των. Πρὸς τί ἡ ἄλλη μισθοδοσία; Ἐὰν δὲν ἐπέμποντο εἰς τὰ δάση, δὲν θὰ ἐξεπλήρουν ἄλλα καθήκοντα ἐν τῇ πόλει; Ἢ θέλετε νὰ καταστήσητε, ὅπως καὶ χθὲς εἶπον, ἀνθρώπους ἀφοσιουμένους καὶ κόλακας, προκαλοῦντας τὴν εὐμένειαν τῶν προϊσταμένων διὰ πολλῶν λόγων; ὁ χωροφύλαξ χρησιμεύει ἐν εἰρήνῃ διὰ τὴν φύλαξιν τῶν δασῶν καὶ τὴν καταδίωξιν τῶν κακούργων. Ὅταν πέμπεται κατὰ τῶν λῃστῶν, ὅταν χύνει τὸ αἷμά του διὰ νὰ βλαστήσῃ ἡ εὐνομία καὶ ἡ τάξις, λαμβάνει ἀμοιβὰς;

§68ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Οἱ ἀνακριταὶ δὲν λαμβάνουν ἐπιμίσθιον;

§69ΧΟΪΔΑΣ. Κακῶς Πόσοι καὶ πόσοι ἐξ ἡμῶν ἔπρεπε ν’ ἀποθάνωσι τὸν θάνατον τῆς νόσου, τῆς πανώλης, καὶ τῆς χολέρας, ἀλλ’ ὄχι μόνον δὲν ἀπέθανον ἀλλ’ ἐπῆλθον εἰς τὰ ὕψιστα τῆς πολιτείας ἀξιώματα, καὶ ἔχουσι τὸ θράσος καὶ τὴν ἀναίδειαν νὰ καλῶνται πατριῶται καὶ χρηστοὶ πολῖται. Μὴ λοιπὸν ἀμοιβάς. Δὲν ἐνθυμεῖσθε τὸν εἰλικρινέστερον τοῦ Χριστοῦ μαθητὴν τὸν Ἰούδα διαφθαρέντα διὰ 30 ἀργυρίων; Ἀποκρούσατε λοιπὸν τὸ ἄρθρον καθόσον ἀφορᾷ τὸ ἐπιμίσθιον, καὶ πράττετε ἔργον δικαιοσύνης.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Χοϊδᾶς προτείνει τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἐπιμισθίου. Εἶναί τις ὁ ὑποστηρίζων;

§71ΧΟΪΔΑΣ. Ἐγὼ μόνος.

§72ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Χοϊδᾶ παραλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρεται εἷς). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον, ὡς ἔχει, παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πάντες πλὴν ἑνός). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 13. Καταργεῖται τὸ περὶ σχηματισμοῦ καὶ διαιρέσεως τῶν Δασονομείων τοῦ Κράτους ἀπὸ 18/30 Ἰουλίου 1843 Β. Διάταγμα, διατηροῦνται δὲ οἱ δύω Ἐπιθεωρηταὶ τῶν δασῶν μὲ βαθμὸν καὶ μισθὸν τμηματάρχου Αʹ. ἢ Βʹ. τάξεως, καὶ εἷς παρὰ τῷ Ὑπουργείῳ τῶν Οἰκονομικῶν παρὰ τῇ Εἰσηγήσει ἐργαζόμενος δασονομικὸς λογιστὴς μὲ βαθμὸν καὶ μισθὸν ὑπουργικοῦ Γραμματέως Αʹ. ἢ Βʹ. τάξεως. Θέλουσι προσέτι διορισθῆ δύω ἕτεροι Ἐπιθεωρηταὶ φέροντες τὸ οἰκεῖον ἐπιστημονικὸν δίπλωμα, οἵτινες ἐπιτρέπεται νὰ ὦσι καὶ ἀλλοδαποί. Οἱ Ἐπιθεωρηταὶ ὀφείλουν κατ’ ἔτος νὰ ἐνεργῶσι γενικὰς καὶ μερικὰς ἐπιθεωρήσεις τῶν δασῶν καὶ ἔχουσιν ἀνακριτικὴν ἐξουσίαν οἵαν καὶ ἡ χωροφυλακὴ, ἥτις ὀφείλει νὰ ἐκτελῇ τὰς διαταγὰς αὐτῶν ἐν περιοδείᾳ διατελούντων.

§73ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θεωρεῖ ὁ κ. ὑπουργὸς ἀναγκαῖον νὰ γίνῃ διασάφησις περὶ τοῦ χρόνου κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ Ἐπιθεωρηταὶ καταγίνονται εἰς ἐπιθεωρήσεις;

§74ΧΟΪΔΑΣ. Τὸν λόγον.

§75ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Πάλιν; αὐτὸ εἶναι βάσανον.

§76ΧΟΪΔΑΣ. Μὲ συγχωρεῖτε· εἶμαι Βουλευτὴς ἐν ἴσῃ μοίρᾳ μὲ σᾶς!

§77ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Πῶς εἶσαι Βουλευτής; αὐτὸ εἶναι μαρτύριον!

§78ΧΟΪΔΑΣ. Μὴ μοῦ τοὺς κύκλους τάραττε πρὸς βλάβην σου!

§79ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν νομίζετε σκοπιμώτερον νὰ ὡρίζετο ὁ χρόνος τῶν ἐπιθεωρήσεων;

§80ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ λέγει ἴσα ἴσα τὸ νομοσχέδιον.

§81ΚΑΤΣΙΚΟΠΟΥΛΟΣ. Πότε θὰ ἐνεργοῦν τὰς ἐπιθεωρήσεις;

§82ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν εἰμπορεῖ αὐτὸ νὰ προσδιορισθῇ διὰ νόμου· αὐτὸ εἶναι τῆς ἐκτελέσεως.

§83ΧΟΪΔΑΣ. Ἐγὼ δὲν ὑποστηρίζω τὰς ἰδέας τοῦ κ. Κατσικοπούλου, τὰς ὁποίας εὑρίσκει τις ἐντὸς τοῦ νομοσχεδίου, ἀλλ’ ἀνέβην νὰ ἐξαγάγω μιᾶς πλάνης αὐτὸν πιστεύοντα ὅτι οὐδέποτε Ἐπιθεωρητὴς ἐπεσκέφθη τὰς ἐπαρχίας. Ὁ δυστυχὴς ὁ Ὠριγώνης ἐγένετο θῦμα, ἐπιθεωρῶν τὰ δάση τῆς Κεφαλληνίας. Ἔπεσεν ἀφ’ ἑνὸς βράχου, ἐπὶ πολλοὺς μῆνας ἐκινδύνευε, καὶ σήμερον εἶναι χωλὸς τὸν πόδα.

§84ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν’ (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Γίνεται δεκτὸν καὶ τὸ ἄρθρον 14 ὡς ἕπεται: Ἄρθρον 14. Πᾶσα διάταξις, ἀντικειμένη εἰς τὸν παρόντα νόμον, καταργεῖται, πλὴν τοῦ δικαιώματος τῶν παρὰ Πρωτοδίκαις Εἰσαγγελέων τοῦ καταδιώκειν τὰ περὶ τὰ δάση ἀνομήματα. Ἐπίσης καὶ τὸ σύνολον τοῦ νομοσχεδίου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως εἰς γʹ. ἀνάγνωσιν.

§85ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐὰν εὐαρεστεῖται ἡ Βουλὴ, παρακαλῶ ν’ ἀναγνωσθῇ εἰς γʹ. ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ σχηματισμοῦ τῶν τελωνείων, τὸ ὁποῖον ἐσυζητήθη χθὲς ἀρκετὰ λεπτομερῶς καὶ πιστεύω ὅτι σήμερον δὲν θὰ γίνῃ πλέον πολλὴ συζήτησις ἐπ’ αὐτοῦ.

§86ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως τοῦ περὶ σχηματισμοῦ τῶν τελωνείων ἀπὸ 25 Μαΐου 1862 Β. Δ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῆς ἀρχῆς;

§88ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον. Ἄρθρον 1. Οἱ ὑπαποθηκάριοι, ὑπογραμματεῖς καὶ εἰσπράκτορες τῶν τελωνείων διορίζονται τῇ προτάσει τῶν προϊσταμένων αὐτῶν. Οὐδεὶς διορίζεται κατὰ πρῶτον ὑποτελώνης γʹ τάξεως ἢ εἰς ἄλλην τελωνιακὴν ἰσοβάθμιον θέσιν, ἐὰν προηγουμένως δὲν δοκιμασθῇ ἡ ἱκανότης αὐτοῦ ἐπὶ δύω τοὐλάχιστον μῆνας διαρκῶς ἔν τινι τῶν τελωνείων ά. τάξεως καὶ δὲν γνωμοδοτήσωσιν ὑπὲρ αὐτοῦ διὰ πρωτοκόλλου ὅ τε τελώνης καὶ ἐλεγκτής. Τῆς δοκιμασίας ταύτης δὲν ἀπαλλάσσονται οὐδὲ οἱ προϋπηρετήσαντες εἰς τὴν εἰρημένην θέσιν ἢ ἄλλην ἀνωτέραν τοῦ τελωνιακοῦ κλάδου, ἐὰν ἡ ὑπηρεσία αὐτῶν δὲν διήρκεσε πλέον τῶν δύω ἐτῶν. Εἰς τὰς κενὰς θέσεις ὑποτελώνου γʹ τάξεως ἢ ἀνωτέρας διορίζονται κατὰ προτίμησιν οἱ ἐν τῷ τελωνιακῷ κλάδῳ ὑπηρετοῦντες, ἐὰν μετὰ διετῆ ὑπηρεσίαν εἰς τὴν ἀμέσως κατωτέραν θέσιν κριθῶσιν ἄξιοι προβιβασμοῦ. Δύνανται δὲ νὰ διορισθῶσι καὶ οἱ εἰς ἄλλους κλάδους τῆς διοικήσεως ἐπὶ ἑξαετίαν τοὐλάχιστον προϋπηρετήσαντες εἰς θέσεις ἰσοβαθμίους, ἀφοῦ ὑποστῶσι τὴν ἐν τῷ προηγουμένῳ ἐδαφίῳ δοκιμασίαν. Οἱ προλύται καὶ διδάκτορες τοῦ ἐθνικοῦ ἢ ἑτέρου ἀλλοδαποῦ Πανεπιστημίου δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἀμέσως εἰς θέσιν ὑποτελώνου ά. τάξεως ἢ ἄλλην ὁμοιοβάθμιον αὐτῇ, ἀφοῦ ὑποστῶσι τὴν ἐν τῷ ά. ἐδαφίῳ τοῦ παρόντος ἄρθρου ἀναφερομένην δοκιμασίαν. Τὴν βαθμολογίαν τῶν τελωνιακῶν ὑπαλλήλων κανονίζει ὁ μισθὸς, τὴν δὲ σχέσιν τοῦ βαθμοῦ αὐτῶν πρὸς τῶν ἄλλων κλάδων τῆς δημοσίας ὑπηρεσίας θέλει προσδιορίσει Β. Διάταγμα.

§90ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὴν δʹ. παράγραφον παρακαλῶ νὰ προστεθῇ μετὰ τὰς λέξεις «οἱ ἐν τῷ τελωνιακῷ κλάδῳ ὑπηρετοῦντες αἱ λέξεις καὶ προϋπηρετήσαντες.

§91ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μάλιστα, τὸ παραδέχομαι.

§92ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Καλλίτερον νομίζω θὰ ἦτο ἂν οἱ ἔχοντες διετῆ ὑπηρεσίαν εἰς τὴν ἀμέσως κατωτέραν θέσιν νὰ ὦσιν ἄξιοι προβιβασμοῦ.

§93ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἔχει καλῶς.

§94ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Δημητριάδης ὑπέβαλε τὴν ἑξῆς τροπολογίαν· «Οἱ προλύται τοῦ ἐθνικοῦ ἢ ἑτέρου ἀλλοδαποῦ Πανεπιστημίου δύνανται νὰ διορισθῶσιν ἀμέσως εἰς θέσιν ὑποτελώνου ά. τάξεως ἢ ἄλλην ὁμοιόβαθμον αὐτῇ· οἱ δὲ διδάκτορες, εἰς θέσιν τελώνου γʹ. τάξεως ἢ ἄλλην ὁμοιόβαθμον αὐτῇ.»

§95ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Θὰ ἦμαι, κύριοι, σύντομος. Σκοπὸς βεβαίως τοῦ συζητουμένου νομοσχεδίου εἶναι νὰ μορφώσωμεν ἐκ τῶν ἐνόντων τὸν τελωνιακὸν κλάδον, διὰ τῆς εἰσαγωγῆς καλλιτέρων ὑπαλλήλων. Ἐὰν λοιπὸν θέλετε νὰ εἰσαγάγετε καὶ ἐκ τοῦ Πανεπιστημίου διδάκτορας, πρέπει ν’ ἀφήσητε κἄποιαν ἐλευθερίαν. Ποῖοι εἶναι σήμερον οἱ τελωνιακοὶ ὑπάλληλοι, τοὺς γνωρίζετε. Ὑποθέσατε, ὅτι ἐγὼ ὁ δικηγόρος, θέλω νὰ γίνω Τελώνης, ὑποτελώνης ά. τάξεως, ἂς ἔχω μεγίστην ἱκανότητα, νομίζετε ὅτι ἐγὼ θὰ προτιμηθῶ; ὄχι, διότι θὰ προτιμηθῇ ἐκεῖνος, ὁ ὁποῖος ἔχει τὴν προστασίαν τῶν ἰσχυρῶν τῆς ἡμέρας. Τοὐλάχιστον εἰς τὴν πρακτικὴν αὐτὸ συμβαίνει. Λοιπὸν ἂν θέλετε νὰ εἰσαγάγετε καὶ προλύτας ἢ διδάκτορες, προσθέσατε μόνον ἀφοῦ παρουσιάσωσιν ἀπόδειξιν, ὅτι εἰργάσθησαν ὡς δόκιμοι ἐπὶ δύω μῆνας διαρκῶς ἔν τινι τῶν τελωνείων, ἀλλὰ νὰ μένῃ ὁ ὑπουργὸς ἐλεύθερος εἰς τὴν ἐκλογήν.

§96ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Αὐτοὶ οἱ προλύται καὶ διδάκτορες ἂν εἰσέλθωσιν εἰς τὴν τελωνιακὴν ὑπηρεσίαν ἢ θὰ εὐδοκιμήσωσιν ἢ ὄχι, καὶ ἂν τὸ πρῶτον ἔχει καλῶς, ἀλλ’ ἂν τὸ δεύτερον, πῶς θέλετε νὰ προβιβάζωνται; Ὑποθέσατε, ὅτι ἐγὼ εἶμαι μὲν διδάκτωρ, ἀλλὰ διὰ τὴν τελωνιακὴν ὑπηρεσίαν ἀπεδείχθην ἕνα κούτσουρο· τί θέλετε λοιπὸν νὰ προβιβάζωμαι; Ἀφήσατε, κύριε Δημητριάδη, τοὺς ὑπαλλήλους νὰ δοκιμάζωνται ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ.

§97ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πῶς νομίζετε, κύριε Δημητριάδη, ὅτι θὰ ἐπηρεασθῇ ὁ τελώνης καὶ δὲν θὰ δώσῃ δικαίαν ἀπόδειξιν καὶ δὲν θὰ ἐπηρεασθῇ ὁ ὑπουργός;

§98ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἀφοῦ δίδετε τὸ δικαίωμα εἰς πάντα νὰ ἔρχεται νὰ γίνεται τελώνης ἀγγράμματος, δὲν δίδετε πλειοτέραν ἐλευθερίαν εἰς τὸν τελώνην, ὁ ὁποῖος ἔφαγε τὰ νειάτα του εἰς τὰ γράμματα, ἀλλὰ τὸν παραδίδετε εἰς ἕνα τελώνην φατριαστὴν (θόρυβος).

§99ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ὁ ἀξιότιμος συνάδελφος ἔχει μεγάλην ἰδέαν περὶ τῶν διδακτόρων καὶ πολὺ μικρὰν περὶ τῶν τελωνῶν· οὔτε τὸ μὲν, οὔτε τὸ δὲ δύναται νὰ ὑποστηριχθῇ. Οἱ καλλίτεροι ὑπάλληλοι εἶναι οἱ τελῶναι πρώτης τάξεως καὶ οἱ ἐλεγκταὶ ά. τάξεως ἵνα ἀποφανθῶσιν. Ὁ νόμος δὲν ἐννοεῖ νὰ δώσῃ ἐμπιστοσύνην εἰς ἕνα προλύτην ἢ διδάκτορα, ἄλλως ἤρκει νὰ εἴπῃ, ὅτι ὅστις ἔχει δίπλωμα προλύτου, ἔχει καὶ διδάκτορος εἶναι καλὸς τελώνης. Δὲν ἀρκεῖ δὲ ὡς εἶπεν ὁ κ. Δημητριάδης ἡ ἁπλῆ διαμονὴ, διότι δύναται ὁ διδάκτωρ νὰ αἰσθάνεται ἀποστροφὴν εἰς τὴν τελωνιακὴν ὑπηρεσίαν, καὶ νὰ μὴ δύναται ποτὲ νὰ κατασταθῇ καλὸς ὑπάλληλος καὶ χρήσιμος.

§100ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρατηρῶ εἰς τὸν κ. Δημητριάδην, ὅτι εἰς τὸν τελωνιακὸν κλάδον ἔχομεν ἕνα τελώνην πρώτης τάξεως, ὁ ὁποῖος ἀνῆλθεν εἰς τὸν βαθμὸν αὐτὸν ἀπὸ τελωνοφύλακας, καὶ οὐδεὶς τῶν ὑπουργῶν ἔθεσε χεῖρα κατ’ αὐτοῦ. Δὲν ἀπαιτεῖται νὰ ἔχῃ τις δίπλωμα ὅπως κατασταθῇ καλὸς ὑπάλληλος.

§101ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Τοῦτο δὲ γίνεται εἰς ὅλον τὸν κόσμον· δὲν ἀρκεῖ νὰ ἔχῃ τις δίπλωμα, ἀπαιτεῖται καὶ ἡ ἄσκησις ἡ πρακτικὴ, πρέπει νὰ μείνῃ ἐν τῇ ὑπηρεσίᾳ καὶ νὰ δοκιμασθῇ.

§102ΜΙΛΗΣΗΣ. Κατὰ τὸ σύστημα τοῦ νομοσχεδίου τίθεται εἰς ἴσην μοῖραν ὁ ἄνθρωπος ὁ μὴ ὑποστὰς οὐδεμίαν δοκιμασίαν, ὁ ἁπλοῦς πολίτης μὲ τὸν ὑποστάντα τὴν ἐπιστημονικὴν δοκιμασίαν καὶ τυχόντα τοῦ πτυχίου εἴτε τοῦ διδάκτορος, εἴτε τοῦ προλύτου. Μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ ἀνισότης εἶναι καταφανής. Ἀναγνωρίζω βεβαίως εἰς τὴν πολιτείαν τὸ δικαίωμα νὰ ζητήσῃ καὶ δείγματα ἐμπειρίας, ἀλλὰ αὐτὸ δὲν πρέπει νὰ ὑπερβῇ τὸ ὅριον νὰ ζητήσῃ καὶ ἀπὸ τὸν προλύτην. Τοῦτο μοὶ φαίνεται ὑπερβολικὴ ἀνισότης καὶ μέτρον αὐστηρόν.

§103ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Μοὶ φαίνεται πολὺ παράδοξος αὐτὴ ἡ ἐπιμονὴ τοῦ τε ἀξιοτίμου Δημητριάδου καὶ τοῦ ἀξιοτίμου προλαλήσαντος. Διὰ νὰ ἐνοήσητε δὲ ὅτι εἶναι ἐπιμονὴ ἀδικαιολόγητος ἐξετάσατε κατὰ τί διαφωνοῦν. Ὅλα τὰ δέχονται, θέλουν νὰ ἔχῃ δίπλωμα προλύτου ἢ διδάκτορος, θέλουν νὰ μείνῃ εἰς τὸ τελωνεῖον ἀ. τάξεως ἐπὶ δύω μῆνας, δὲν θέλουν μόνον νὰ ἀποφανθῇ ὁ τελώνης καὶ ὁ ἐλεγκτής· αὐτὴ εἶναι ἡ διαφωνία των· καὶ διὰ τί; διότι ὑποθέτουν ὅτι αὐτὸς θὰ μερολεπτήσῃ· καὶ διατί; Ἡ γνώμη των δὲν ἔχει βάσιν. Λέγετε ὅτι περὶ διδακτόρων θὰ μερολεπτήσῃ καὶ περὶ πολιτῶν ἁπλῶν δὲν θὰ μερολεπτήσῃ;

§104ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ εἶπον αὐτό.

§105ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν τὸ εἴπατε καὶ δὲν ἦτο δυνατὸν νὰ τὸ εἴπητε· διότι ἂν τὸ ἐλέγετε θὰ σᾶς ἤρχετο εἰς τὸν νοῦν, ἀλλὰ δὲν σᾶς ἦλθε. Τὰ πρόσωπα τῶν τελωνῶν καὶ ἐλεγκτῶν θεωροῦνται παρ’ ὑμῶν ἄξια ἐμπιστοσύνης, ὅταν πρόκειται νὰ γνωμοδοτήσωσι περὶ πολιτῶν ἁπλῶν, καὶ ἀνάξια ἐμπιστοσύνης, ὅταν πρόκειται περὶ διδακτόρων. Δὲν εἶναι δὲ ἀληθὲς ὅτι ἐξισοῦμεν τοὺς διδάκτορας καὶ προλύτας μὲ τοὺς μὴ φέροντας τοιοῦτον πτυχίον, διότι οἱ μὴ φέροντες τοιοῦτον πτυχίον καί τοι δοκιμασθέντες εἰς τελωνεῖα ἀ. τάξεως καὶ κριθέντες ἄξιοι νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν δημοσίαν ὑπηρεσίαν δὲν εἰμποροῦν νὰ διορισθῶσιν εἰς θέσιν ἀνωτέραν τοῦ ὑποτελώνου τρίτης τάξεως, ἐνῷ οἱ προλύται καὶ διδάκτορες δύνανται μετὰ τὴν δοκιμασίαν, δηλαδὴ ἀναβαίνουσι κατὰ δύω βαθμοὺς τὴν κλίμακα τῆς τελωνιακῆς ὑπηρεσίας, ὥστε δὲν ἀφήσαμεν αὐτοὺς ἄνευ διακρίσεως. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι αἱ παρατηρήσεις ἦσαν ὅλως περιτταί.

§106ΜΙΛΗΣΗΣ. Λυποῦμαι διότι ὁ ἀξιότιμος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀποδίδει εἰς ἀδικαιολόγητον ἐπιμονὴν μίαν ἁπλῆν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμα. Δὲν ἔχω ἀνάγκην, κύριοι, νὰ ἐπιμένω εἰς πράγματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶναι τῶν πεποιθήσεών μου ἀπόῤῥοια, καὶ μὴ θέλετε ὅταν ὁ βουλευτὴς ὑποβάλῃ παρατήρησιν νὰ τὴν ἀποδίδετε εἰς ἐπιμονὴν ἀδικαιολόγητον. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἠρώτησε ποῦ στηρίζομεν τὴν γνώμην τὴν ὁποίαν προτείνομεν· εἰς τὸν ὀργανισμὸν τῶν δικαστηρίων· κατ’ αὐτὸν ἀπαιτεῖται βεβαίως ἔνδειξις τῆς πείρας καὶ ἐμπειρίας ἐκείνου ὁ ὁποῖος πρόκειται νὰ ἐξασκήσῃ τὸ δικηγορικὸν ἐπάγγελμα, διὰ τοῦτο ἀπαιτεῖται γνωμοδότησις δικηγόρου παρ’ ᾧ ἐγένετο ἡ δοκιμασία αὕτη. Ὁ δικηγόρος ὅμως οὗτος ὁ δίδων τὸ πιστοποιητικὸν δὲν γνωμοδοτεῖ περὶ τῆς ἱκανότητος τοῦ ὑπηρετήσαντος, ἀλλὰ πιστοποιεῖ ὅτι ὑπηρέτησεν ἁπλῶς. Ὁ νομοθέτης δὲν προσέβαλε τὴν φιλοτιμίαν τοῦ νέου αὐτοῦ διδάκτορος. Καὶ εἰς ποίαν θέσιν θὰ εὑρεθῇ ὁ διδάκτωρ, ὅταν αὐτόν, τὸν ὁποῖον ἀνηγόρευσεν ὁ σύλλογος τῶν καθηγητῶν, εὑρεθῇ εἷς τελώνης καὶ εἴπῃ, εἶναι ἀνάξιος νὰ ἐκτελῇ τὰ καθήκοντα ἑνὸς ὑποτελώνου; εἰς ποίαν θέσιν θὰ θέσετε τὸ Πανεπιστήμιον ὕστερον ἀπὸ τοιαύτην γνωμοδότησιν; Ἰδοὺ ὁ λόγος διὰ τὸν ὁποῖον ὁ νομοθέτης ἀπῄτησε τὴν πεῖραν, ἀλλὰ δὲν ὑπέβαλεν εἰς νέας ἐξετάσεις τοὺς τυχόντας ἐπιστημονικοῦ πτυχίου.

§107ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Ὁ Ἄρειος Πάγος δὲν τοὺς ἐξετάζει;

§108ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἶναι ὅμως Ἄρειος Πάγος, καὶ ἐνώπιον αὐτοῦ ἐξετάζονται ἄνδρες ἔχοντες τὰ αὐτὰ προσόντα· ἐδῶ ὅμως θέτετε εἰς τὴν αὐτὴν μοῖραν τὸν ἁπλοῦν πολίτην μὲ τὸν διδάκτορα τοῦ Πανεπιστημίου, καὶ τοῦτο τὸ ὀνομάζετε ἰσότητα.

§109ΡΑΛΛΗΣ. Γνωρίζετε ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ καμμίαν ἕδραν, ὅπου διδάσκονται οἱ τελωνιακοὶ ὑπάλληλοι; (Θόρυβος).

§110ΜΙΛΗΣΗΣ. Γνωρίζω, ὅτι ὅλοι οἱ θεσμοί, οἱ ὁποῖοι κανονίζουσι τὴν πολιτείαν, ὑπάγονται εἰς τὴν ἐπιστημονικὴν ἔρευναν.

§111ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς εἶπε διατὶ ὁ τελώνης θὰ μεροληπτήσῃ διὰ τὸν διδάκτορα καὶ ὄχι διὰ τὸν πολίτην; διότι τῷ λέγω ὅτι πάντοτε ὑπάρχει ὁ ἀνταγωνισμὸς τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν τῆς πείρας πρὸς τοὺς ἐπιστήμονας.

§112ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι περίεργος ἡ ἐπιμονὴ τόσον τοῦ κ. Μίληση καθὼς καὶ τοῦ κ. Δημητριάδου. Λέγουν ὅτι ὁ προλύτης, ὁ διδάκτωρ πρέπει νὰ ὑπηρετήσωσιν εἰς τὰ τελωνεῖα ὑπὸ τὸν ἐλεγκτὴν καὶ τὸν τελώνην, ὅπως ὑπ’ αὐτῶν διδαχθῶσι τὴν ἐπιστήμην τὴν τελωνιακήν· ἀλλ’ ἀφοῦ διδαχθῶσι δὲν καταδέχονται νὰ δεχθῶσι παρ’ αὐτῶν πτυχίον, διότι ἔχουσιν ἕτερον πτυχίον. Τοῦτο εἶναι ἐντελῶς περίεργον· ὅταν αὐτοὶ ἐδέχθησαν νὰ ὑποβάλλωσιν ἑαυτοὺς εἰς τὴν πεῖραν καὶ τὴν δοκιμασίαν τῆς τελωνιακῆς ὑπηρεσίας, διατὶ νὰ μὴ δέχωνται καὶ τὴν ἀπόδειξιν τῶν διδασκάλων των τούτων; Δὲν ὑπάρχει λοιπὸν κανεὶς λόγος ἐξαιρέσεως.

§113ΧΟΪΔΑΣ. Ἐγὼ ἀντικρούω καὶ τὸ νομοσχέδιον καὶ τὸν συντάκτην τοῦ νομοσχεδίου, τὰς ἰδέας τοῦ συντάκτου τοῦ νομοσχεδίου καὶ τὰς ἰδέας τῶν ὑποστηριζόντων αὐτό. Πρῶτον θέλω ἐκ τῶν προλυτῶν καὶ τῶν διδακτόρων μόνον τὸν προλύτην καὶ τὸν διδάκτορα τῆς νομικῆς σχολῆς, διότι ὁ σπουδάσας τὴν θεολογίαν πρέπει νὰ τραπῇ πρὸς τὴν θεολογίαν καὶ νὰ διδάσκῃ τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ· ὁ σπουδάσας τὴν ἰατρικὴν πρέπει νὰ τραπῇ πρὸς τὴν ἰατρικὴν καὶ νὰ ἰατρεύῃ τὰ σώματα τὰ νοσοῦντα, ὅπως ὁ θεολόγος τὰς ψυχὰς τὰς νοσούσας (θόρυβος).

§114ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ Καποδίστριας, ὁ Κωλέτης δὲν ἦσαν ἰατροί;

§115ΧΟΪΔΑΣ. Αὐτοὶ ἦσαν πολιτικοὶ ἄνδρες, δὲν ἦσαν τελῶναι. Θέλω λοιπὸν τοὺς προλύτας τῆς νομικῆς σχολῆς, διότι ὁ νομικὸς ἐσπούδασε καὶ πολιτικὴν οἰκονομίαν, καὶ διοικητικὸν δίκαιον καὶ τοὺς ἄλλους κλάδους τοῦ δικαίου, καὶ πιστεύω ὅτι πάντας τοὺς ἄλλους κλάδους τῆς νομικῆς ἐπίσταται.

§116ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καὶ ὁ ἰατρὸς ἐσπούδασε χημείαν, ἥτις εἶναι ἀναγκαία εἰς τὸν τελώνην.

§117ΣΩΤ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πῶς; καὶ οἱ θεολόγοι θὰ ᾖναι εὐσεβεῖς περὶ τὴν διαχείρισιν τοῦ δημοσίου ὡς ἐκ τοῦ ἐπαγγέλματός των. Ἔχετε μικρὰν ἰδέαν περὶ τῶν θεολόγων; (θόρυβος).

§118ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν Βλέπετε, κύριε Χοϊδᾶ, ὅτι αὐτὰ εἶναι.... (θόρυβος).

§119ΧΟΪΔΑΣ. Ἐάν τις διανοηθῇ νὰ μὲ σκώψῃ, οἰκτρὰν ἐπλανήθη πλάνην, διότι δὲν εἶμαι ἐκ τῶν δυναμένων νὰ ὑποφέρωσι....

§120ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πλανᾶται ὁ κ. Μίλησης, ἴσως διότι ἔχει μεγάλην οἰκειότητα μὲ τὴν σκωπτικήν. Ἐγὼ εἶπον ὅτι καὶ ὁ διδάκτωρ ἰατρὸς δύναται νὰ κατασταθῇ ὡς ἐκ τῶν γνώσεών του ἱκανὸς ὡς ἐκ τῆς ἐπιστήμης του.

§121ΧΟΪΔΑΣ. Δὲν ἐννοῶ λοιπὸν παρὰ τὸν προλύτην καὶ τὸν διδάκτορα τῆς νομικῆς, διότι οὗτος καὶ ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ ἐσπούδασε, καὶ ἀριθμητικὴν γνωρίζει, καὶ γεωμετρίαν, καὶ ἄλγεβραν, διότι ἐξεπαιδεύθη ἐν τοῖς γυμνασίοις τῆς πατρίδος του, καὶ αὐτὸς εἶναι ἄξιος νὰ καταλάβῃ μίαν θέσιν καὶ οὐχὶ ὁ ξυλοσχίστης, ὁ ὁποῖος δὲν ἐτελείωσε τὰ μαθήματα πολλάκις τοῦ ἀλληλοδιδακτικοῦ σχολείου καὶ μόνον, νὰ καταλάβῃ τὴν θέσιν τοῦ τελώνου διότι ἀπελάμβανε τῆς εὐνοίας τοῦ ἑνὸς καὶ τοῦ ἄλλου Βουλευτοῦ καὶ τῆς προστασίας ἐμοῦ καὶ σοῦ (θόρυβος).

§122ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Πῶς ὑβρίζετε τοὺς Βουλευτάς; Αὐτὰ νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἀληθῆ καὶ δὲν πρέπει νὰ λέγωνται (θόρυβος).

§123ΧΟΪΔΑΣ. Δὲν εἶμαι ψεύτης ἐγὼ (θόρυβος).

§124ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Δὲν σᾶς εἶπον ψεύτην.

§125ΧΟΪΔΑΣ. Εἶσαι ψεύτης σὺ, συκοφάντα, πολιτικὲ κερδοσκόπε. (θόρυβος μέγας).

§126ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Κύριε Πρόεδρε, ἀνακαλέσατέ τον εἰς τὴν τάξιν (θόρυβος).

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοιαῦται ἐκφράσεις καὶ λόγοι δὲν ἐπιτρέπονται· πρέπει νὰ συζητῆτε εὐπρεπῶς.

§128ΧΟΪΔΑΣ. Κύριε Πρόεδρε, δὲν ἐπιτρέπω εἰς κανένα νὰ μὲ ὑβρίζῃ. (Θόρυβος. Ἡ Βουλὴ κατέστη θορυβώδης. Πολλοὶ Βουλευταὶ ἐγείρονται ν’ ἀναχωρήσωσιν, ἡ δὲ συνεδρίασις διαλύεται ἐν μέσῳ θορυβωδῶν λογομαχιῶν). Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 12 περὶ ¼.