1877.01.29

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 68

τῆς 29 Ἰανουαρίου 1877.

(Σάββατον)

Ὥρᾳ 2 παρὰ 25|60 μ. μ.

Εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τὸ τέλος τῆς χθεσινῆς συνεδριάσεως ὁ κ. Λομβάρδος εἶχε ζητήσει τὸν λόγον.

§2ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἡ συζήτησις, κύριοι, ἢ μᾶλλον διὰ νὰ μεταχειρισθῶ συνήθη ἔκφρασιν, ἡ συνδιάλεξις, τὴν ὁποίαν ὑπεκίνησεν ὁ ἀξιότιμος κύριος Μαυρομιχάλης, ἔφερε καὶ θὰ φέρῃ ἀκόμη νομίζω εἰς συμπεράσματα εὐάρεστα· ἔχομεν ἤδη δύω ῥητὰς ὑποσχέσεις τῆς Κυβερνήσεως, πρῶτον ὅτι θέλει ἐξακολουθήσει τὴν εἰρηνικὴν πολιτικὴν μετὰ προπαρασκευῶν ἀληθῶν, ὅτι πρεσβεύει ὅτι ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ παρεμποδίσῃ κάθε κίνημα ἄτακτον, νὰ μὴν ἀναμιχθῇ δὲ εἰς κίνημά τι ἕως ὅτου δὲν αἰσθανθῇ ἑαυτὴν προπαρεσκευασμένην δι’ αὐτὸ, μὴ ἐλπίζουσα βοήθειαν ἐξ ἑτέρου τινός· ἔχομεν τὴν ἀληθῆ διαβεβαίωσιν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δὲν θέλει νὰ κλείσῃ τὴν Βουλὴν μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, θέλει καταβάλει πᾶσαν προσπάθειαν ὅπως ὑπάρχῃ ἀπαρτία· ἂν δὲ δὲν ὑπάρξῃ ἀπαρτία, τὸ τοιοῦτον θέλει θεωρήσει ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Ἐγὼ ὁ ἄκρος ἀντιπολιτευόμενος.....

§3ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν εἶναι κανεὶς παρ’ ἐκεῖ!

§4ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Θεωρήσατέ το ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς χρονολογίας οὐχὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ ποσοῦ. Ἐγὼ ὁ ἄκρος ἀντιπολιτευόμενος δὲν ἠμπορῶ εἰμὴ νὰ ἐπαινέσω καὶ νὰ συγχαρῶ τὴν Κυβέρνησιν διὰ τὰς διαβεβαιώσεις ταύτας, αἱ ὁποῖαι διαβεβαιώσεις εἶναι ἐπίσημοι. Ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος βεβαίως ἐν τῇ παρούσῃ καταστάσει τῶν πραγμάτων, οἱονδήποτε καὶ ἂν ᾖναι τὸ τέλος τῆς κρίσεως τῆς στιγμῆς, πρέπει νὰ σκέπτεται ὅτι ἡ Ἀνατολὴ εὑρίσκεται καὶ θὰ εὑρεθῇ εἰς θέσιν ἐμπόλεμον, εἴτε γίνῃ εἴτε δὲν γίνῃ εἰρήνη μεταξὺ Τουρκίας καὶ Ῥωσσίας. Ἡ κατάστασις τῆς Ἀνατολῆς εἶναι ἐμπόλεμος· ἡ δὲ κατάστασις αὕτη ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ἐνδιαφέρει περισσότερον εἶναι ἡ Ἑλλάς· ἑπομένως ἡ Ἑλλὰς πρέπει νὰ προβῇ δραστηρίως καὶ ἀποτελεσματικῶς δι’ ὅλων τῶν ἀπαιτουμένων θυσιῶν ὅπως ἐν τῇ κρισίμῳ στιγμῇ καθ’ ἣν κληθῇ νὰ λάβῃ μέρος ἐκ τῶν περιστάσεων, νὰ ᾖναι ἕτοιμος. Ἂς ὁμολογήσωμεν, κύριοι, ὅτι ἕως τώρα εἴδομεν τὴν ἀνάγκην ταύτην, ἕως τώρα τὴν παρημελήσαμεν· πέποιθα ὅτι τὴν ἀνάγκην ταύτην θὰ ζητήσῃ πρώτη πάντων ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν ἐκπληρώσῃ, καὶ ὅπως δυνηθῇ νὰ τὴν ἐκπληρώσῃ πέποιθα ὅτι ἐν εἰλικρινείᾳ καὶ μὲ ὅλας τὰς δυνάμεις της θὰ ἐμποδίσῃ τὰ ἄτακτα ἐκεῖνα κινήματα, τὰ ὁποῖα θὰ τῆς δώσουν τὸν καιρὸν νὰ παρασκευασθῇ. Ἡ ἑλληνικὴ Κυβέρνησις ἔχει τὰ μέσα καὶ τὴν δύναμιν, καθὼς εἶπεν ὁ κ. Τρικούπης, ἵνα ἐπιδράσῃ ἐπὶ τοῦ Ἑλληνισμοῦ καὶ τὸν πείσῃ ὅτι ὀφείλει νὰ περιμείνῃ πρὶν κινηθῇ νὰ τοῦ εἴπῃ ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος ὅτι εἶναι στιγμή, συμφέρει νὰ κινηθῇ. Ἀλλ’ ὅπως ἔχει τὴν δύναμιν σήμερον ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος ὀφείλει νὰ ἔχῃ καὶ τὴν ἠθικὴν δύναμιν νὰ ἐμπνεύσῃ τὴν πεποίθησιν ὅτι εἰλικρινῶς καὶ ἀποτελεσματικῶς πρὸς τοῦτο ἐργάζεται· ἂς ὁμολογήσωμεν δέ, κύριοι, τὴν ἀλήθειαν, τὴν ὁποίαν τὴν λέγω χωρὶς νὰ ἔχω σκοπὸν νὰ ἐγγίσω κανένα, ὅτι ἡ Κυβέρνησις τῆς Ἑλλάδος ἀπώλεσε μέγα μέρος τῆς ἠθικῆς δυνάμεως, τὴν ὁποίαν εἶχε πρὸς τοῦτο, καθότι ὅπως ὁ ἀνυπόμονος πατριωτισμὸς πεισθῇ νὰ περιμένῃ, πεισθῇ νὰ ὑπακούσῃ εἰς τὴν φωνὴν τῆς Κυβερνήσεως τῆς Ἑλλάδος ὀφείλει ὁ πατριωτισμὸς οὗτος νὰ ἔχῃ τὴν πεποίθησιν ὅτι ἡ Κυβέρνησίς του τοῦ ὁμιλεῖ οὐ μόνον εἰλικρινῶς ἀλλὰ καὶ ἀποφασιστικῶς, καὶ ὅτι βάλλει εἰς ἐνέργειαν ὅλα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα θὰ ἠμπορέσουν νὰ τὴν φέρουν εἰς κατάστασιν τὰς ὁρμὰς ταύτας τοῦ πατριωτισμοῦ νὰ ὑποβοηθήσῃ καὶ ἐκπληρώσῃ· ὅσα ἕως τώρα ἠκολούθησαν, λέγω, συντείνουσιν εἰς τὸ νὰ ἀφαιρέσωσι τὴν ἠθικὴν δύναμιν τοὐλάχιστον ἀπὸ τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν. Δὲν μετρῶ τὸ δεκαπεντάμηνον ἢ δεκαεξάμηνον διάστημα τῆς ζωῆς της, λαμβάνω ὑπ’ ὄψιν ἤδη ὅτι εὑρισκόμεθα εἰς τὸν πέμπτον μῆνα τῆς συνόδου, καὶ μέχρι τοῦδε, ἐρωτῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ μοῦ εἴπῃ, ἔγινέ τι τὸ ὁποῖον νὰ ἐμπνέῃ πεποίθησιν εἰς τὸν ἀνυπόμονον πατριωτισμόν; καὶ Κυβέρνησις καὶ Βουλὴ ἐργαζόμεθα ὅπως τὰς ἀπαιτήσεις του ἐκπληρώσωμεν; ἂν ὁ δρόμος, ὁ ὁποῖος μέχρι τοῦδε ἠκολουθήθη, ἀκολουθηθῇ παρ’ ἐμπρός, δὲν θέλει λείψει ὁ πειρασμὸς νὰ εἴπῃ εἰς τὸ οὖς τοῦ ἀνυπομόνου πατριωτισμοῦ, μὴ περιμένῃς ἀπὸ τὴν Κυβέρνησίν σου, κινήθητι, καὶ σὺ ὅπως ὑποκινήσῃς ζήτημα ἐδικόν σου, καὶ τὸ ἄτακτον τοῦτο κίνημα νὰ μὴν ἔχῃ ἡ Κυβέρνησις τὴν δύναμιν, ὅπως τὸ προλάβῃ. Κάλλιον ἐμοῦ βεβαίως θὰ ἐκτιμήσῃ τὰς σκέψεις ταύτας ἡ Κυβέρνησις, ἀλλ’ ἐν τῇ συνδιαλέξει ταύτῃ νομίζω, ὅτι ὅλοι πρέπει νὰ εἴπωμεν καθαρὰ τὴν γνώμην μας, τί πρεσβεύομεν. Προσμένω εἰς τὴν συζήτησιν τῶν νομοσχεδίων, τὰ ὁποῖα ὑπεσχέθη ἡ Κυβέρνησις ὅτι θέλομεν συζητήσει, νὰ ἴδω ποῖα τὰ μέτρα της, κατὰ πόσον εἶναι κατάλληλα· προσμένω ἕως ἐκεῖ νὰ ἴδω τί θὰ ᾖναι πραγματοποιημένον, τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς δίδῃ τὴν πεποίθησιν ὅτι οὐ μόνον μέτρα προτείνονται ἀλλὰ καὶ ἐνέργειαι ἀποτελεσματικαὶ γίνονται· καὶ ἂν ἔχωμεν ἀνάγκην νὰ διακηρύξωμεν εἰλικρινῶς καὶ εἰς τὴν Εὐρώπην καὶ εἰς τὴν γείτονα Δύναμιν ὅτι ἡ πολιτική μας εἶναι εἰρηνική, οὐδεμίαν ἀνάγκην ἔχομεν νὰ διακηρύξωμεν εἰς οὐδένα ὅτι ὡς κράτος ἑτοιμαζόμεθα καὶ προσπαθοῦμεν νὰ συγκεντρώσωμεν ἐν τῷ κράτει μας ὅλα ἐκεῖνα τὰ μέσα, τὰ ὁποῖα ὡς κράτος ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἔχωμεν· τοῦτο ἕως τώρα δὲν τὸ εἶδον νὰ γίνῃ μὲ τρόπον, ὁ ὁποῖος νὰ πείσῃ τὸν ἀνυπόμονον πατριωτισμὸν ὅτι ὀφείλει νὰ περιμένῃ τὰς ἐνεργείας τῆς Κυβερνήσεώς του. Ὅ,τι ἕως τώρα δέν ἔγινε, ἐλπίζω ὅτι θὰ γίνῃ. Ἀφίνω τὸ μέρος τοῦτο, διότι δὲν θέλω νὰ σᾶς ἐπασχολήσω, διότι καὶ σεῖς θέλετε νὰ τελειώσωμεν καὶ ἐγὼ δὲν ἔχω διάθεσιν νὰ ὁμιλήσω πολύ. Ἔρχομαι εἰς τὸ δεύτερον· μετὰ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἡ Κυβέρνησις ἂν δὲν ἔχῃ ἐνώπιόν της ἀπαρτίαν, τὸ τοιοῦτον θέλει τὸ θεωρήσει ὡς ζήτημα ἐμπιστοσύνης. Συγχαίρω τὴν Κυβέρνησιν καὶ διὰ τὴν διακήρυξίν της ταύτην· τοῦτο ἀφαιρεῖ ἀπὸ καθένα ἀπὸ ἡμᾶς τὴν ὑποψίαν, τὴν ὁποίαν εὐλόγως ἠμποροῦσε νὰ ἔχῃ, ὅτι δηλ. μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ θέλει συμβῆ οὐχὶ ἐπισήμως, ἀλλ’ ἡ ἐκ φύσεως λῆξις τῆς Βουλῆς· ἀλλ’ ἐνῷ εἰς τὴν θέσιν ταύτην τὸ θέτει τὸ ζήτημα ἡ Κυβέρνησις, ποία ἡ θέσις τῆς Βουλῆς ἀπέναντι τῆς θέσεως ταύτης τοῦ ζητήματος; ὀφείλομεν ὅλοι νὰ αἰσθανθῶμεν ὅτι τοῦ καθενὸς καθῆκον εἶναι νὰ παραμείνῃ ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου.

§5ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα, μάλιστα.

§6ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Εἶναι θυσία διὰ μερικούς, ἀλλὰ τὴν θυσίαν ταύτην ὀφείλομεν νὰ τὴν ὑποστῶμεν, καὶ τὸ ζήτημα τοῦτο εἶναι κυρίως ζήτημα, τὸ ὁποῖον εἶναι ὑπεράνω τῶν κομμάτων, εἶναι ζήτημα Βουλῆς· καθότι ποῖον εἶναι τὸ ἀναγκαῖον συμπέρασμα εἰς τὸ ὁποῖον ὁ καθεὶς φθάνει καὶ ὀφείλει νὰ φθάσῃ, ἂν μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ μετὰ τὴν δήλωσιν τῆς Κυβερνήσεως ἡ Βουλὴ δὲν εὑρεθῇ ἐν ἀπαρτίᾳ; Ζήτημα ἐμπιστοσύνης λέγει ὁ κ. πρωθυπουργὸς καὶ καλῶς λέγει, ἄρα μία τῶν λύσεων τοῦ ζητήματος τούτου εἶναι νὰ...... Τοῦτο ὀφείλει νὰ τὸ σκεφθῇ ἕκαστος βουλευτὴς ὡς βουλευτής, οὐχὶ ὡς ἀνήκων εἰς κόμμα, οὐχὶ ὡς ὑπείκων εἰς ἀρχηγούς, ἀλλ’ ὡς βουλευτὴς., ὅτι ἔχει πρὸ πάντων ἐντολὴν εἰς τὴν εἰδικὴν ταύτην περίστασιν νὰ δείξῃ ὅτι ἡ Βουλὴ εἶναι εἰς κατάστασιν, ὄχι μόνον νὰ κρημνίζῃ ἀλλὰ καὶ νὰ σχηματίζῃ Κυβέρνησιν· καὶ εἰς τὸ συμπέρασμα τοῦτο θὰ ὁδηγήσωμεν τοὺς ἀντιθέτους νὰ φθάσουν πότε; ἐν στιγμῇ κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ἔθνος περιμένει τὰς περαιτέρω συνεδριάσεις μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ ὅπως δώσωμεν τῆς Κυβερνήσεως τὰ μέσα διὰ νὰ προπαρασκευάσῃ τὸν τόπον στρατιωτικῶς. Οὐ μόνον λοιπὸν λέγομεν ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ συγκροτήσωμεν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ διακηρύττομεν ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ παρασκευάσωμεν τὸν τόπον στρατιωτικῶς. Ἑπομένως συμπεραίνω καὶ ἐγὼ εὐχαριστῶν τὸν κ. Μαυρομιχάλην, διότι ἔδωκεν αἰτίαν εἰς τὴν συνδιάλεξιν αὐτὴν, καὶ λέγω ὅτι καὶ κατὰ τὴν γνώμην μου ὀφείλομεν νὰ τὸν παρακαλέσωμεν νὰ μὴ ἐπιμείνῃ εἰς τὴν πρότασίν του, νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ εἰς τὴν τοῦ τῶν Ναυτικῶν· κατόπιν δὲ ὁ καθεὶς ἀπὸ ἡμᾶς νὰ τὸ θεωρήσῃ ὡς τὸ ἱερώτερον τῶν καθηκόντων του ὅτι ὀφείλει νὰ μὴ συντελέσῃ καθόσον ἀπὸ αὐτὸν ἐξαρτᾶται νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀπαρτία μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§7Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐπειδή, κύριοι, χθὲς κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἔῤῥιψα πρῶτος τὴν ἰδέαν ὅτι ἕνεκα τῆς πολιτικῆς τὴν ὁποίαν ἐπηγγείλατο ἡ Κυβέρνησις καὶ ἕνεκα τῆς ὁμοφώνου ἀποδοχῆς αὐτῆς ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς περὶ στρατιωτικῶν παρασκευῶν.... ἐθεώρησα καθῆκόν μου χθὲς νὰ ὑποδείξω εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ δώσω πράγματι ἀφορμὴν εὐρυτέρας συζητήσεως κατὰ πόσον ἡ Κυβέρνησις σκοπεῖ νὰ πραγματοποιήσῃ τὰς ἐπαγγελίας αὐτάς· ὅταν ἔφερον τὴν πρότασιν, εἶχον κατὰ νοῦν καὶ ἐδυσπίστουν πράγματι πρὸς τὴν Κυβέρνησιν ὅτι μετὰ τὴν λῆξιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, στρατιωτικὸν ζήτημα δὲν ἤθελεν ἐγερθῇ ἐν τῇ Βουλῇ· ἀμφέβαλλον δὲ κατὰ τὴν κρίσιν μου, μέχρι τῆς δηλώσεως τῆς Κυβερνήσεως ἂν θὰ ὑπάρξῃ καὶ Βουλή.

§8ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Μὲ συγχωρεῖτε, τὴν δήλωσιν αὐτὴν ἔσπευσα νὰ τὴν κάμω πρὸ 15 ἡμερῶν, ὅταν παρεκάλεσα τὴν Βουλὴν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἰπὼν ὅτι ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν μεταβάλλει τὴν θέσιν μας.

§9ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ λόγος λοιπόν, κύριοι, τῆς προτάσεώς μου ἦτο τοὐλάχιστον διὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, τὸ ὁποῖον ἀντιπροσωπεύει τὰς στρατιωτικὰς καὶ ἐκτάκτους παρασκευάς· ἐθεώρησα δὲ τὴν στιγμὴν κατάλληλον, διότι κατὰ τὴν κρίσιν μου ἐν τῷ τακτικῷ προϋπολογισμῷ ἠδύναντο νὰ προβλεφθῶσι περιστάσεις ἔκτακτοι χωρὶς τὸ παράπαν νὰ παρακωλυθῇ ὁ κανονικὸς καὶ διὰ νόμου ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, καὶ διὰ τοῦτο ἐθεώρησα τὴν στιγμὴν κατάλληλον νὰ ζητήσω τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ, διότι ἐπίστευον καὶ ἐξακολουθῶ νὰ πιστεύω ὅτι ὅταν ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν κατορθωθῇ νὰ συνταχθῇ ἐπὶ τῇ βάσει νόμου, καὶ νόμον τὸν ὁποῖον θὰ ψηφίσῃ ἡ Βουλὴ, δύναται ἐν τῇ ἐκτάκτῳ περιστάσει ἐν ᾗ εὑρισκόμεθα νὰ περιλάβῃ ἴδιον πίνακα, ὁ ὁποῖος νὰ προβλέπῃ ἐπὶ τῶν τακτικῶν περιστάσεων ἐπὶ τῶν ὁποίων ἴσως δυνατὸν νὰ μὴν ὑπάρχῃ Βουλή. Ἀλλὰ μετὰ τὰ ὅσα μᾶς ἐλέχθησαν, καὶ μετὰ τὴν ἐπίσημον δήλωσιν τὴν ὁποίαν ἡ Κυβέρνησις ἔκαμε, δὲν ἔχω λόγους νὰ ἐπιμένω ὥστε ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις, διότι πιστεύω ὅτι πρὸ πάσης ἄλλης ἐργασίας μετὰ τὸν προϋπολογισμὸν πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ στρατιωτικὴ σύνταξις τοῦ τόπου· ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς πρόκειται νὰ ζητηθοῦν τὰ χρήματα, νὰ ζητηθοῦν φόροι καὶ νὰ ψηφίσωμεν δάνεια· χωρὶς νὰ ψηφίσωμεν τὴν στρατολογίαν τὴν πάνδημον τοῦ τόπου, χωρὶς νὰ συντάξωμεν τὸν τόπον στρατιωτικῶς, δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν οὔτε φόρους, οὔτε δάνεια· ἐπειδὴ δὲ ἡ Κυβέρνησις ἐπισήμως ἐδήλωσε ὅτι ἐννοεῖ νὰ θέσῃ ζήτημα ἐμπιστοσύνης ἐνώπιον τῶν ἀντιπροσώπων τοῦ ἔθνους καθ’ ἣν περίπτωσιν εἴτε ἡ Βουλὴ δὲν θὰ θελήσῃ νὰ ἐργασθῇ, εἴτε ἡ Βουλὴ δὲν ἀποδεχθῇ τὰς ἰδέας της, δι’ αὐτοὺς τοὺς λόγους ἡ πρότασις μου σήμερον μετὰ ὅσα ἐλέχθησαν δὲν ἔχει ὑπόστασιν καὶ τὴν ἀποσύρω.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει ἕτερος τὸν λόγον; (οὐδεὶς ἐγείρεται). Μεταβαίνομεν εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τὸν εἰδικὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, μηδενὸς ὑπάρχοντος ἑτέρου νὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ τῆς γενικῆς συζητήσεως. Κεφάλαιον 1. Ἄρθρον 1. Μισθὸς ἀξιωματικῶν 91,500. Ὁ κ. Ζωχιὸς ζητεῖ τὸν λόγον.

§11ΖΩΧΙΟΣ. Ἰδοὺ τί ἐν ὀλίγοις ἐγὼ προτείνω. Παραδόξως εἰς τὸ ὑπουργεῖον αὐτὸ τὸ περὶ πυροβολικοῦ λέγεται γραφεῖον πυροβολικοῦ, ἐγὼ λέγω νὰ γίνῃ τμῆμα πυροβολικοῦ, διότι γραφεῖον πυροβολικοῦ καταισχύνει τὸν τόπον. Γράφεται προσέτι γραφεῖον μηχανικοῦ· καὶ αὐτὸ καταισχύνει τὸν τόπον, καὶ πρέπει νὰ γίνῃ τμῆμα μηχανικοῦ. Τοῦτο λέγω, διότι ὑπάρχει τμῆμα ὑγειονομικόν. Προτείνω λοιπὸν τὰ γραφεῖα νὰ μετασχηματισθῶσιν εἰς τμήματα, διότι ἄλλως δὲν θὰ δυνηθῇ τις νὰ πιστεύσῃ, ὅτι σκεπτόμεθα νὰ παρασκευασθῶμεν, ὅταν τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εἶναι ὑπουργεῖον, ἀλλὰ γραφεῖον. Προτείνω προσέτι νὰ προστεθῇ τμῆμα γενικῶν ἐπιτελῶν, ὅπερ εἶναι ἡ κλεὶς, ἡ σφραγὶς ὅλων. Λέγω προσέτι νὰ προστεθῇ τμῆμα ἱππικοῦ καὶ τμῆμα τῆς χωροφυλακῆς. Προκειμένου λόγου περὶ προπαρασκευῶν, νομίζω, κύριε ὑπουργὲ τῶν Στρατιωτικῶν, καὶ τὸ ὑπουργεῖόν σας πρέπει νὰ διοργανισθῇ στρατιωτικῶς. Χάριν δὲ τῆς τάξεως καὶ τῆς ἀληθείας προτείνω, ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ, οἱ ὁποῖοι ἐργάζονται εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, νὰ περιληφθῶσιν εἰς τὸ αὐτὸ ἄρθρον καὶ εἰς τὸ αὐτὸ κεφάλαιον. Τίς ὁ λόγος νὰ τοὺς ἔχετε προσκεκολλημένους; Πρέπει νὰ τοὺς παραλάβετε εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου καὶ νὰ τοὺς μισθοδοτῆτε ἐξ αὐτοῦ, διότι αὐτοὶ ἐκ παίδων εἰς αὐτὸ ἐργάζονται.

§12ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡ πρότασίς σας, ἂν γίνῃ δεκτή, θὰ προκαλέσῃ προβιβασμούς.

§13ΖΩΧΙΟΣ. Ἂν εἶναι ἀνάγκη, διὰ τί ὄχι; Σεῖς θέλετε νὰ παρασκευάσετε τὸν τόπον, καὶ καταφεύγετε εἰς τοὺς μαθητὰς τῶν σχολείων. Ἂν αὐτὸν τὸν προϋπολογισμὸν τυπώσωμεν γαλλιστί, καὶ τὸν ἴδουν οἱ ξένοι, θὰ εἴπουν τί εἶναι αὐτά! Γραφεῖον πυροβολικοῦ, ἔχουσι καὶ λέγουσιν, ὅτι παρασκευάζονται ὡς εἰς πόλεμον! Ὡς ἔχουσι νῦν τὰ πράγματα, τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν εἶναι γραφεῖον καὶ ὄχι ὑπουργεῖον.

§14ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ἀπὸ τοῦ 1836 οὐδόλως μετεβλήθη. Εἴκοσι τέσσαρες ὑπάλληλοι ὡρίσθησαν κατώτεροι καὶ ἀνώτεροι εἰς αὐτὸ, δὲν ἔχει δὲ ποσῶς ὑπεραρίθμους ἀξιωματικούς· γραφεῖς λαμβάνει πάντοτε ἀπὸ τὰ σώματα, οἵτινες λαμβάνουν καὶ μικρὸν ἐπιμίσθιον. Ὅτε ἀνέλαβον τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ ὑπουργείου, ᾐσθάνθην τὴν ἔλλειψιν τοῦ τμήματος τῶν Γεν. Ἐπιτελῶν· ἐσύστησα ἐπιτροπὴν, ἵνα διοργανώσῃ ἓν τοιοῦτον τμῆμα, ἀλλὰ μέχρι τῆς στιγμῆς δὲν ἐλύθη τὸ ζήτημα, διότι ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ εἰσέτι δὲν ὑπεβλήθη. Τμῆμα πυροβολικοῦ εἰς κανὲν μέρος τοῦ κόσμου δὲν ὑπάρχει. Εἰς τὸ προσωπικὸν δύναται νὰ σημειωθῇ εἷς ἀξιωματικὸς τοῦ πυροβολικοῦ ἀπὸ τὸν ὁποῖον ὁ ὑπουργὸς νὰ δύναται νὰ λαμβάνῃ πληροφορίας. Ἐπάναγκες δὲ εἶναι νὰ γείνῃ τμῆμα πυροβολικοῦ, διότι εἰς αὐτὸ ὑπάρχει καὶ τὸ τῆς παιδείας τοῦ στρατοῦ· καὶ εἶναι λυπηρὸν, ὅτι διευθύνεται ἀπὸ λοχαγὸν, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ διευθύνηται ἀπὸ ἀνώτερον ἀξιωματικόν. Ταῦτα πάντα συνῃσθάνθην, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ἦλθεν εἰσέτι ὁ ὀργανισμὸς τοῦ στρατοῦ, δὲν ἠθέλησα νὰ ἐπιφέρω καμμίαν μεταβολήν· ἂν ἡ Βουλὴ θέλει νὰ προσθέσῃ τμῆμα, δὲν ἔχω δυσκολίαν.

§15ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς εἶπεν, ὅτι ἀπὸ τοῦ 1836 δὲν ὑπάρχει ὀργανισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Εἰς τὰ 1846 ἐγένετο ὀργανισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, ὁ ὁποῖος ἀναφέρει, ὅτι τὸ προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν σύγκειται ἀπὸ τέσσαρας τμηματάρχας, συμπεριλαμβανομένου καὶ τοῦ ἐπὶ τοῦ στρατιωτικοῦ λογιστηρίου. Ἰδοὺ ὁ νόμος (ἀναγινώσκει). Τί ἔχομεν ὅμως σήμερον; ἓν προσωπικὸν τοῦ ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον σύγκειται ἀπὸ δύω ἀξιωματικοὺς τῶν Γενικῶν Ἐπιτελῶν, καὶ δύω τοῦ πεζικοῦ· ἀλλὰ ποῦ εἶναι ὁ λοχαγὸς τοῦ ἱππικοῦ; τί ἠξεύρω ἐγὼ εἶμαι εἰσηγητὴς εἰς τὸ τμῆμα τοῦ ὑπουργείου ἀπὸ τοὺς ἵππους τῆς ἱππαρχίας, ἀπὸ τὰς ἀποσκευὰς καὶ τὴν ἄλλην ὑπηρεσίαν; τί γνωρίζω ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν τοῦ πυροβολικοῦ; Λοιπὸν προτείνω τὸ τμῆμα τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν νὰ σύγκηται ἀπὸ ἕνα ἀντισυνταγματάρχην, ἕνα λοχαγὸν τῶν Γεν. Ἐπιτελῶν, ἕνα λοχαγὸν τοῦ πεζικοῦ, ἕνα τοῦ ἱππικοῦ, ἕνα τοῦ πυροβολικοῦ, καὶ ἕνα τῆς χωροφυλακῆς. Διὰ τῆς τροπολογίας αὑτῆς ἔρχεται ὀλιγώτερον ποσὸν παρ’ ὅσον σημειώνει ὁ προϋπολογισμός· διότι ἅμα βγάλετε τοὺς ὑπολοχαγοὺς καὶ ἀνθυπασπιστὰς καὶ φέρετε λοχαγὸν, ἀφαιρέσετε ὡσαύτως τὸν λοχαγὸν, θὰ χρειασθῶμεν μόνην 94 χιλιάδες (θόρυβος).

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τοιαῦται προτάσεις, κύριοι, πρέπει νὰ διατρέχουν τὸν Κανονισμὸν, διότι διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ δὲν δυνάμεθα νὰ μεταβάλλωμεν νόμους.

§17ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κατ’ ἐμὲ ἡ λεπτομέρεια, ἡ ὁποία εἶναι ἐκτεθειμένη εἰς τὴν σελίδα 221 τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἠδύνατο νὰ λείψῃ καθ’ ὁλοκληρίαν ἀπὸ τὸν προϋπολογισμὸν, διότι δὲν εἶναι ἔργον τῆς Βουλῆς νὰ ἐξετάζῃ κατὰ ποῖον τρόπον σχηματίζονται τὰ τμήματα εἰς ἕκαστον ὑπουργεῖον, πόσοι ὑπάλληλοι τοποθετοῦνται εἰς ἕκαστον τμῆμα, καὶ ποίαν ὑπηρεσίαν ἕκαστος ἐνεργεῖ· τοῦτο εἶναι ἀντικείμενον, τὸ ὁποῖον κατὰ τοὺς κειμένους νόμους κανονίζει ἕκαστος ὑπουργὸς διὰ Β. Διατάγματος, καὶ διὰ τοῦτο βλέπετε, ὅτι εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν ἄλλων ὑπουργείων δὲν σημειοῦνται οὔτε οἱ ἐργαζόμενοι εἰς ἕκαστον τμῆμα, οὔτε οἱ ὑπάλληλοι, οὔτε ὁ βαθμὸς, τὸν ὁποῖον φέρει ἕκαστος· σημειοῦται μόνον ὁ ὁλικὸς ἀριθμὸς τῶν ὑπαλλήλων ἑκάστου βαθμοῦ, ἡ δὲ Βουλὴ ἐξετάζει ἐὰν ὁ ἀριθμὸς τῶν προσώπων ᾖναι σύμφωνος μὲ τὸν ὀργανικὸν νόμον, καὶ ἐὰν ᾖναι ἀνάγκη διὰ τὸ ἔτος, περὶ οὗ πρόκειται, νὰ δοθῇ πίστωσις δι’ ὁλόκληρον τὸ προσωπικόν. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν ζητεῖ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τόσους ἀνωτέρους ἀξιωματικοὺς, καὶ τόσους κατωτέρους. Ἡ Βουλὴ θὰ ἐξετάσῃ πρῶτον, ὁ ἀριθμὸς εἶναι σύμφωνος μὲ τὸν ὀργανικὸν νόμον; καὶ ὡς πρὸς τοῦτο ὁ ὑπουργὸς ἐβεβαίωσεν, ὅτι δὲν ὑπάρχει ὑπέρβασις. Δεύτερον· εἶνε ἀνάγκη διὰ τὸ 77 ὁλοκλήρου τοῦ προσωπικοῦ. Καὶ ὡς πρὸς τοῦτο δὲν ἤκουσα ἀντιλογίαν. Ὅλα τὰ ἄλλα εἶναι περιττά. Εἶναι ἀντικείμενα τῆς ἐσωτερικῆς ὑπηρεσίας, τὰ ὁποῖα διὰ Διατάγματος κανονίζονται, καὶ εἶναι περιττὸν νὰ ἀσχολῆται ἡ Βουλὴ εἰς τὰς λεπτομερείας.

§18ΖΩΧΙΟΣ. Ἄλλα εἶπον ἐγὼ, καὶ εἰς ἄλλα ἀπήντησαν οἱ ἀντιλέγοντες. Τί σᾶς λέγει ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν; Μὴ βλέπετε τὰς λεπτομερείας, ἃς, ἂν ἤθελον, ἠδυνάμην ν’ ἀποφύγω· ὡς ἐκ περισσοῦ δὲ ἐδήλωσα, ὅσα ἐδήλωσα. Καὶ τοιαῦτα μὲν λέγουσιν οἱ ἀντιλέγοντες, ἐγὼ δὲ, κύριοι, εἶπον νὰ σχηματισθῶσι τμήματα, εἰς τὰ ὁποῖα νὰ ἐργάζωνται εἰδικῶς καὶ σπουδαίως, καὶ δὲν ἐπεζήτησα ἄθροισμα ἀνθρώπων. Πολλοὶ δὲ μοῦ ὑπέδειξαν τὸν κίνδυνον τῶν προβιβασμῶν. Τὸ ὑπουργεῖον ὅμως, κύριοι, πρέπει νὰ ᾖναι ἡ ἑστία τῆς ἐπιστήμης, τὸ ἐννοεῖτε δὲ πολὺ καλά. Ἐὰν δὲ σκοπεύητε νὰ φέρητε τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ ἐν τῷ μέλλοντι χρόνῳ, μὴ λέγετε ὅτι θέλετε νὰ παρασκευασθῆτε, ὡς εἰς πόλεμον, χωρὶς ἀναβολῆς καιροῦ.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, πρὶν προβῶμεν σᾶς παρατηρῶ, ὅτι εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ὑπάρχει ἕνας προϋπολογισμὸς διὰ τὸν ὁπλισμὸν καὶ ἀποσκευὴν ἐφέδρων στρατιωτῶν ἐκ 5,000 δραχμῶν, ἀλλ’ αὐτὸ τὸ ποσὸν ἐτέθη κατὰ λάθος καὶ ἑπομένως θὰ ἐκλείψῃ ἐκ τοῦ φύλλου τῆς λεπτομερείας· κάμνω αὐτὴν τὴν παρατήρησιν διὰ νὰ μὴ ζητήσῃ τις τὸν λόγον. «Κεφ. 1. Ὑπουργεῖον Στρατιωτικῶν. Ἄρθρον 1. Μισθὸς ἀξιωματικῶν 91,500. Ἄρθρον 2. Μισθὸς ὑπαξιωματικῶν 8,200. Κεφάλ. 2. Σῶμα Μηχανικοῦ. Ἄρθρον 1. Μισθὸς ἀξιωματικῶν 93,000. Ἄρθρον 2. Μισθὸς ὑπαξιωματικῶν 16,000. Κεφάλ. 3. Πυροβολικὸν καὶ Ὁπλοστάσιον. Ἄρθρον 1. Μισθὸς ἀξιωματικῶν 142,000. Ἄρθρον 2. Μισθὸς ὑπαξιωματικῶν 80. Ἄρθρον 3. Στρατιωτῶν 110,000.»

§20ΣΟΥΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, πρὸ πολλοῦ χρόνου καὶ δὲν ἠξεύρω ὑπὸ ποίας Κυβερνήσεως ἐστάλη εἷς ὑπαξιωματικὸς διὰ νὰ ἐξετάσῃ τὴν κατασκευὴν τῶν ὀργάνων, σαλπίγκων κτλ. αὐτὸς ἐπέτυχε, διότι καὶ εἰς τὴν ἔκθεσιν ἐβραβεύθη καὶ δὶς εἰς τὴν ἡμετέραν. Ὁ ἄνθρωπος οὗτος εἶναι ἀνάγκη νὰ καταρτίσῃ ἓν ἐργοστάσιον, τὸ ὁποῖον θὰ συντηρῆται. Νομίζω, ὅτι ὁ κύριος ὑπουργὸς εἶναι σύμφωνος, ὅπως σχηματισθῇ αὐτὸ τὸ ἐργοστάσιον· λαμβάνει τώρα ὡς ἐπιλοχίας 80 δραχμὰς, νὰ γείνουν 160.

§21ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Εὐχαριστῶ τὸν κύριον Σοῦτσον, διότι μοὶ ἐπενθύμισεν αὐτό· διὰ κατασκευὴν σαλπίγκων τὸ Δημόσιον ἐφέτος ἐπλήρωσεν ὑπὲρ τὰς 200 δραχμὰς, ὥστε ἀντὶ ἑνὸς ὑπαξιωματικοῦ εἰς τὸ ὁπλοστάσιον ἂς τεθοῦν δύω.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ φύλλον τῆς λεπτομερείας τώρα θὰ τεθῇ πρῶτος καὶ δεύτερος μὲ μισθὸν 150, εἶναι σύμφωνος ἡ Βουλή;

§23ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἄρθρον 1. Μισθὸς ἀξιωματικῶν.... ἔπρεπε νὰ συντάσσεται καλλίτερα ὁ προϋπολογισμός.

§25ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Αὐτὸ θὰ τεθῇ εἰς τὸ Κεφάλ. 14. ἄρθρον 8. «Ὄργανα καὶ σάλπιγγες.» Ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 2. Μισθὸς ὑπαξιωματικῶν θὰ προστεθοῦν 1,800 δραχμαί, δεύτερον θὰ ἀφαιρεθοῦν 554 καὶ 40|100 ἡ ἀντιμισθία ἑνός, ὅστις ἀφέθη, οἱ δὲ 7 γίνονται 6. Λοιπὸν θὰ προσθέτητε 1243 καὶ λεπτὰ 40 καὶ διὰ νὰ μὴν ὑπάρχουν λεπτὰ θὰ προστεθοῦν 1,244 δραχμαί.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἄρθρα αὐτὰ μὲ τὴν τροποποίησιν. «Κεφάλ. 4. Ἱππικόν. Ἄρθρον 1. Μισθὸς ἀξιωματικῶν 61,000. Ἄρθρον 2. Ὑπαξιωματικῶν 27,000. Ἄρθρον 3. Στρατιωτῶν 46,000. Ὅστις ἔχει παρατηρήσεις νὰ τὰς κάμῃ, διότι εἶναι περιττὸν νὰ ἐρωτῶ.

§27ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Προτείνω τὴν κατάργησιν τῆς μουσικῆς εἰς τὸ ἱππικόν, διότι εἶναι ὅλως περιττή.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Μυκώνιος προτείνει τὴν κατάργησιν τῆς μουσικῆς τοῦ ἱππικοῦ· οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρεται εἷς μόνον). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. «Κεφάλ. 5. Πεζικόν. Ἄρθρον 1. Μισθὸς ἀξιωματικῶν 870,000. Ἄρθρον 2. Ὑπαξιωματικῶν 470,000. Ἄρθρον 3. Στρατιωτῶν 1,210,000.»

§29ΖΩΧΙΟΣ. Ἐν ἐποχαῖς ἄλλαις εἰρηνικαῖς οἱ εὔζωνοι ἦσαν κἄτι περισσότεροι, ἐν ἐποχῇ κινδύνων καὶ ταραχῶν ἔγειναν ὀλιγώτεροι· ἄλλοτε δὲν ἦσαν 1200, ἦσαν 1600.

§30ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Τὰ σώματα σύγκεινται ἀπὸ ἐθελοντάς, τότε ἦσαν περισσότεροι, ἔκτοτε δὲν κατετάχθησαν.

§31ΜΥΚΩΝΙΟΣ. Ὁ προϋπολογισμὸς ἔχει 10 ἀρχιμουσικούς, ἐνῷ εἶναι 9.

§32ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Κατὰ λάθος ἔγεινε.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἀντὶ 10 θὰ γείνῃ 9;

§34ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Θὰ ἐλαττωθῇ κατὰ ἕνα, ἀλλὰ δὲν πειράζει νὰ μείνῃ καὶ ὅπως ἔχει.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφ. 6. Σκαπανεῖς 135,000.» Ὁ κύριος Σοῦτσος ἔχει τὸν λόγον.

§36ΣΟΥΤΣΟΣ. Ὑπουργοῦντος τοῦ κ. Γρίβα ἐξεδόθη ὁ ὀργανισμὸς τοῦ σώματος τῶν σκαπανέων, καὶ κατ’ αὐτὸν τὸ σῶμα ἀπαρτίζεται ἀπὸ 4 λόγους. Καθόσον ἀφορᾷ τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ ὑπαξιωματικοὺς τὸ σῶμα εἶναι πλῆρες, ὑπάρχει ὅμως ἔλλειψις εἰς τοὺς στρατιώτας· ἐπειδὴ ἡ κυρία δύναμις εἶναι οἱ στρατιῶται, ὁ προϋπολογισμὸς καθόσον ἀφορᾷ τοὺς στρατιώτας πρέπει νὰ ᾖναι σύμφωνος πρὸς τοὺς νόμους. Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν σημειοῦνται 80 στρατιῶται πρώτης καὶ 160 δευτέρας τάξεως, ἐνῷ κατὰ τὸ ὀργανικὸν διάταγμα πρέπει νὰ ᾖναι 140 πρώτης καὶ 280 δευτέρας, ἤτοι 60 μὲν πρώτης καὶ 120 δευτέρας, ὀλιγώτεροι τοῦ πρέποντος. Πρόκειται περὶ ἁπλῶν στρατιωτῶν τὰ μάλιστα χρησίμων, ἡ δὲ αὔξησις αὕτη στηρίζεται ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ καὶ πρέπει νὰ προστεθῇ ἡ διὰ τοῦτο δέουσα πίστωσις.

§37ΤΙΝΕΣ. Ἐὰν ὑπάρχῃ ἀνάγκη.

§38ΣΟΥΤΣΟΣ. Ὑπάρχει μεγίστη ἀνάγκη. Ἐκτὸς δὲ τούτου ἐκ τῆς προσθήκης δὲν ἐπέρχεται ζημία εἰς τὸ Κράτος, διότι οἱ κατατασσόμενοι εἶναι τεχνῖται ἐργαζόμενοι εἰς τὴν κατασκευὴν καὶ ἐπισκευὴν τῶν δημοσίων κτιρίων, καὶ ὄχι μόνον δὲν προέρχεται ζημία, ἀλλὰ οἰκονομία δημοσίου δαπάνης.

§39ΜΑΝΕΤΑΣ. Εἶναι εὔκολον νὰ συμπληρωθῶσιν αἱ τάξεις;

§40ΣΟΥΤΣΟΣ. Εὐκολώτατον, διότι διετάχθη ἡ παῦσις τῆς νεοσυλλεξίας, δὲν ἀπαιτεῖται δὲ πρὸς τοῦτο εἰμὴ ἡ ἐξακολούθησις τῆς τακτικῆς νεοσυλλεξίας.

§41ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Βεβαίως εἶναι μεγίστη ἀνάγκη, ἀλλ’ ὅλα αὐτὰ τὰ ἐθεώρησα ὅτι πρέπει νὰ γίνουν μετὰ τὸν ὀργανισμόν. Ἐὰν νομίζῃ ἡ Βουλὴ ὅτι πρέπει νὰ αὐξήσῃ ἀπὸ 10 ἄνδρας ἕκαστον λόχον......

§42ΣΟΥΤΣΟΣ. Ἐὰν δὲν συμπληρώσωμεν τοὺς λόχους, παραβιάζομεν πρὸς βλάβην τοῦ δημοσίου συμφέροντος τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατοῦ.

§43ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ὁ νόμος διὰ τοῦ πλεονασμοῦ παραβιάζεται καὶ ὄχι διὰ τῆς ἐλαττώσεως.

§44ΣΟΥΤΣΟΣ. Ἐπιμένω νὰ γίνῃ ψηφοφορία.

§45ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Νομίζω καλὸν νὰ μείνουν ὅπως ἔχουν, καὶ εἰς τὸν νέον ὀργανισμὸν νὰ σχηματίσωμεν τοὺς σκαπανεῖς, ὅπως πρέπει.

§46Ν. ΜΕΤΑΞΑΣ. Τουλάχιστον νὰ προστεθοῦν 10 ἄνδρες εἰς ἕκαστον λόχον. Ἡμεῖς ὁμιλοῦμεν ἐπὶ τῶν πραγμάτων καὶ ὄχι εἰς τὸν ἀέρα, διότι γνωρίζομεν ὅτι ἡ ὠφέλεια εἶναι μεγίστη. Ὁ κ. ὑπουργὸς ἐννοεῖ τὴν ἀνάγκην, ἀπορῶ πῶς δὲν τὸ προτείνει.

§47ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Θὰ ἐπέλθῃ αὔξησις τοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ δὲν θὰ ᾖναι τὰ ἔσοδα ἴσα μὲ τὰ ἔξοδα· αὐτὴ εἶναι ἡ διαφορά.

§48ΧΟΪΔΑΣ. Ἐπὶ τοῦ ὀργανισμοῦ ἂς λυθῶσιν αὐτὰ τὰ ζητήματα.

§49ΤΙΝΕΣ. Ἐν ἀγνοίᾳ δὲν δυνάμεθα νὰ ἀποφασίσωμεν.

§50ΧΟΪΔΑΣ. Πρέπει νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ μέσα τῆς συντηρήσεως (θόρυβος).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται νὰ προστεθοῦν εἰς τοὺς σκαπανεῖς 40 στρατιῶται καὶ 4 σαλπιγκταὶ (θόρυβος).

§52ΜΙΛ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν εἶναι ἀπαρτία.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν προσθήκην νὰ ἐγερθῶσιν.... (ἐγείρονται ὀλίγοι).

§54ΣΟΥΤΣΟΣ. Ἐγένετο πρότασις περὶ μὴ ἀπαρτίας, κύριε πρόεδρε (θόρυβος).

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἔλθουν οἱ κ. βουλευταὶ ἀπὸ τὰ δωμάτια· (ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν κ. βουλευτῶν κατάλογος). Ἡ Βουλὴ ὄχι μόνον εἶναι πλήρης, ἀλλὰ εἶναι καὶ 107.

§56ΤΙΝΕΣ. Περίεργον πρᾶγμα εἶναι αὐτὸ κάθε ἕνας νὰ κάμῃ ἔνστασιν.

§57ΜΙΛ. ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁπόταν θέλω θὰ κάμω ἔνστασιν (θόρυβος).

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι· εἶναι λίαν ἄτοπον νὰ κάμῃ τις ἔνστασιν μὴ ἀπαρτίας, ὁσάκις βλέπει τὴν γνώμην του ἀποῤῥιπτομένην· ἐὰν ἔχῃ πεποίθησιν ὅτι δὲν εἶναι ἀπαρτία, βεβαίως ὀφείλει νὰ κάμῃ· ὅταν ὅμως κάμνει διότι ἡ γνώμη του ἀποῤῥίπτεται, τότε δὲν πράττει ὀρθῶς. Ἡ πρότασις περὶ προσθήκης 40 στρατιωτῶν ἀπεῤῥίφθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, ὥστε δὲν ἔμεινε, παρὰ νὰ ἀπαγγείλω τὸ ἀποτέλεσμα. «Κεφάλαιον 7ον. Κλάδοι ὑπηρεσίας, ἄρθρον 1 μισθὸς ἀξιωματικῶν δραχ. 365,000»

§59ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Σούτσου δὲν ἐψηφίσθη.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφίσθη, ἀπεῤῥίφθη καὶ ἀπήγγειλα τὸ ἀποτέλεσμα.

§61ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐψηφίσθη, διότι ἐπροτάθη πρότασις περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§62ΧΟΪΔΑΣ. Ὁ κ. Μεταξᾶς, τὸ λέγω πρὸς τιμήν του, ὁ ὑποβαλὼν τὴν πρότασιν, μετὰ τὴν γενομένην ἔνστασιν εἶπε, κύριε πρόεδρε, ὀφείλω νὰ κάμω μνείαν ὅτι ἀπεῤῥίφθη ἡ πρότασίς μας, καὶ μετὰ τὴν ἀπόῤῥιψιν ὑπεβλήθη ἔνστασις περὶ μὴ ἀπαρτίας.

§63ΖΩΧΙΟΣ. Κύριοι, εἰς τοὺς κλάδους τῆς ὑπηρεσίας παρατηρῶ, ἐπιθεωρηταὶ στρατοῦ, συνταγματάρχης ἢ ὑποστράτηγος, ἀρχηγεῖον Ἑπτανήσου, τὸ ὁποῖον νὰ καταποντισθῇ, συνταγματάρχης, ἢ ὑποστράτηγος, φρούραρχος Ἀθηνῶν ὑποστράτηγος ἢ συνταγματάρχης. Δὲν εἶναι καλὸν νὰ λείψῃ αὐτὸ τὸ ἤ;

§64ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ὁ ἴδιος μισθὸς εἶναι.

§65ΖΩΧΙΟΣ. Πρέπει νὰ λείψῃ τὸ ἤ, διότι, ἐὰν τὸ δεχθῆτε, αὔριον θὰ γίνουν ὅλοι ὑποστράτηγοι. Ἐκτὸς τούτου προτείνω νὰ καταργηθῇ τὸ Ἀρχηγεῖον τῆς Ἑπτανήσου, τὸ ὁποῖον εἶναι περιττόν, διότι ὅλη ἡ Ἑλλὰς ἂν λάβῃ τὰ ὅπλα, ἡ Κέρκυρα θὰ ᾖναι ἐν εἰρήνῃ. Ἡ Κέρκυρα εἶναι ἐντὸς φρουρίων, τὰ ὁποῖα οἱ Ἄγγλοι ἔῤῥιψαν. Θέλουν οἱ κάτοικοι νὰ ἐπεκτείνουν τὴν πόλιν· τί τοὺς λέγουν; δὲν σοῦ ἐπιτρέπω νὰ κτίσῃς διὰ τὸ κανόνι, νὰ δίδῃ καὶ νὰ πέρνῃ. Ποῖο κανόνι;

§66ΡΩΜΑΙΟΣ. Δὲν εἶν’ ἀληθὲς αὐτό· εἶναι ἄλλος σκοπός.

§67ΖΩΧΙΟΣ. Τὸ κανόνι ἠξεύρετε τί εἶναι; τὸ τελικὸν ἐξαγόμενον· ἄλλα ὑπάρχουν συμφέροντα ἐμποδίζοντα τὴν οἰκοδομήν.

§68ΡΩΜΑΙΟΣ. Δὲν προέρχεται ὅμως ἀπὸ τὸν στρατόν.

§69ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Νὰ μὴ διακόπτετε....

§70ΡΩΜΑΙΟΣ. Ἡσύχαζε, κύριε Ῥεβελάκη· ἐγὼ τὸν κύριον Ζωχιὸν τὸν ὑπολήπτομαι καὶ τὸν ἀγαπῶ περισσότερον ἀπὸ σᾶς, ὁ ὁποῖος σήμερον εἶσθε φίλος του καὶ αὔριον θὰ τὸν ἐπιβουλεύεσθε καὶ θὰ τὸν περιπαίζῃς.

§71ΖΩΧΙΟΣ. Ἐγὼ προτείνω λοιπὸν τὴν ἀπάλειψιν τοῦ ἢ καὶ τὴν κατάργησιν τοῦ ἀρχηγείου τῆς Ἑπτανήσου.

§72ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ (ὑπουργὸς Στρατιωτικῶν). Διαφορὰ μισθοῦ μεταξὺ βαθμοῦ συνταγματάρχου καὶ ὑποστρατήγου δὲν ὑπάρχει. Ἐπειδὴ ἡ ὑπηρεσία δὲν εἶχε μέχρι τοῦδε ἀνάγκην νὰ κάμῃ ὑποστράτηγον, δὲν ἔκαμα, καὶ εἶχα τὸν κύριον Καρατζᾶν συνταγματάρχην. Εἶχον τὸν κύριον Σμόλενσκ εἰς διαθεσιμότητα καὶ τὸν ἔβαλα εἰς ἐνέργειαν. Ἐὰν δὲν ἔχετε τὸ ἢ, ἂν ἀποθάνῃ αὔριον ἕνας συνταγματάρχης, θὰ προβιβάσητε ἕνα ἀντισυνταγματάρχην, καὶ οἱ προβιβασμοὶ θὰ καταβοῦν μέχρι τοῦ ὑποδεκανέως. Εἰς τὴν Κέρκυραν, ἐὰν δὲν ᾖναι ἀρχηγὸς, θὰ ᾖναι φρούραρχος καὶ μὲ τὰ αὐτὰ ἔξοδα. Πρέπει νὰ ᾖναι ὅμως ἀρχηγὸς ἐκεῖ, διότι ἀπ’ ἐκεῖ διαβαίνουν ξένοι ἐπίσημοι καὶ Πρίγγιπες, καὶ ἀντὶ νὰ παρουσιάζηται φρούραρχος παρουσιάζεται ἀρχηγός.

§73ΖΩΧΙΟΣ. Καὶ στρατιῶται πόσοι θὰ παρουσιασθοῦν; Μᾶς εἶπεν ὁ ὑπουργὸς ὅτι αὐτὴ εἶναι ἡ τάξις· σημειωτέον δὲ ὅτι ἐνῷ ὑπάρχουν ὑποστράτηγοι δὲν τοὺς ἔχει γραμμένους εἰς τὴν κατάστασιν τῶν διαθεσίμων ἀξιωματικῶν.

§74ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ὑπάρχουν Σοῦτσος Σκαρλάτος, Μῖχος. Αὐτοὶ εἶναι διαθέσιμοι, καὶ ἂν ἀποθάνῃ συνταγματάρχης, θὰ πάρω ἕνα ἀπ’ αὐτοὺς, καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ προβιβάσω.

§75ΖΩΧΙΟΣ. Νὰ σημειωθῇ λοιπὸν ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὅτι ὁ ὑπουργὸς δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ προβιβάσῃ.

§76ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ δὲν δύναται νὰ τεθῇ.

§77ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Οἱ προβιβασμοὶ γίνονται κατὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας, καὶ δὲν εἰμπορεῖ αὐτὸ νὰ γείνῃ.

§78ΖΩΧΙΟΣ. Ἀπὸ κτίσεως κόσμου, φρούραρχος ὑποστράτηγος δὲν ἦτο.

§79ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ἦτο ὁ Πίσσας, ὁ Σπυρομήλιος, καὶ ἂν αὔριον γίνῃ τίποτε, δὲν εἰξεύρω ἐὰν δὲν ἔχῃς ἀνάγκην νὰ βάλῃς στρατηγούς.

§80ΖΩΧΙΟΣ. Πρὸ ὀλίγου σᾶς ἔλεγον ν’ αὐξήσητε τὰ σώματα, καὶ εἴπετε, ὅτι δὲν ἔχετε ἀνάγκην.

§81ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Θὰ τ’ αὐξήσω.

§82ΖΩΧΙΟΣ. Τώρα ἐνόησα ἓν ῥῆμα τοῦ Εὐαγγελίου, τὸ ὁποῖον μέχρι τῆς ὥρας δὲν τὸ ἐνόουν. Τὸ οὐαὶ τῷ λαλοῦντι εἰς ὦτα μὴ ἀκουόντων· καὶ τὸ οὐαὶ αὐτὸ ἐφαρμόζεται ἐπάνω μου. Ὅ,τι δ’ ἂν εἴπῃς, κατὰ τοὺς ὑπουργὸς, αἰωνίως ἔχεις ἄδικον· τὸ ἐξαγόμενον ὅμως εἶναι, ὅτι ὁ τόπος ἐκπίπτει, ἐὰν δὲ οἱ κύριοι, αὔριον πέσουν, καὶ θὰ πέσουν, θὰ γίνουν ἀντιπολιτευόμενοι, τότε δὲ αὐτὰ ποῦ λέγω ἐγώ, θὰ τὰ λέγουν αὐτοί.

§83ΣΟΥΤΣΟΣ. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου θὰ ὑποστηρίξω τῶν προϋπολογισμὸν ὅπως ἔχει, πλὴν θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ μοὶ εἴπῃ ἐὰν ὁ μισθὸς τοῦ συνταγματάρχου καὶ τοῦ ἀντισυνταγματάρχου εἶναι ὁ ἴδιος, καὶ τοῦτο, διότι εἰς τὸ πρῶτον ἐδάφιον λέγει· συνταγματάρχαι ἢ ἀντισυνταγματάρχαι πρόεδροι.

§84ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Πράγματι ἔχει δίκαιον ὁ κύριος Ζωχιὸς καὶ μεταξὺ βαθμοῦ συνταγματάρχου καὶ ἀντισυνταγματάρχου ὑπάρχει διαφορὰ, κατὰ συνέπειαν δὲν δύναμαι νὰ προβιβάσω, διότι, ἐὰν θὰ προβιβάσω θὰ πληρώσω ἐγώ.

§85Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Διατί τὸ ἀναγράφετε λοιπόν;

§86ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Αὐτὸ θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ μὴ σᾶς τὸ εἴπω.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν γίνεται πρότασις τοῦ κυρίου Ζωχιοῦ, περὶ καταργήσεως τοῦ ἀρχηγείου τῆς Ἑπτανήσου· οἱ παραδεχόμενοι παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Ἐπροτάθη καὶ ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν συνῄνεσε ν’ ἀπαλειφθῇ ἡ λέξις συνταγματάρχαι καὶ τὸ ἢ, ἑπομένως μένει μόνον ἀντισυνταγματάρχαι πρόεδροι. Λοιπὸν ἄρθρον 2. Μισθοὶ ὑπαξιωματικῶν 67,000. Διὰ μιᾶς δηλώσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν προστίθεται νέον ἄρθρον.

§88ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Αὐτὸ ἀνεκλήθη, κύριε πρόεδρε.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον 8. Στρατιωτικὴ ἐκπαίδευσις. Ἄρθρον 1. Στρατιωτικὸν σχολεῖον Εὐελπίδων 15,000.

§90ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Κατὰ λάθος δὲν ἐσημειώθη ὁ καθηγητὴς τῆς Γεωγραφίας καὶ Ἱστορίας καὶ ὁ διδάσκαλος τῆς Γαλλικῆς. Κατὰ τὸ 1866, ὅταν ὁ κύριος ἀντισυνταγματάρχης Συμβρακάκης διεύθυνε τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν, εἶχε κάμει ἕνα ὀργανισμὸν τοῦ στρατιωτικοῦ σχολείου ἐπὶ τῇ βάσει τῆς μισθοδοσίας τῶν καθηγητῶν τοῦ Πανεπιστημίου καὶ τῶν Γυμνασίων, κατὰ τὸν ὁποῖον οἱ μισθοὶ αὐξάνουν κατὰ πενταετίαν κατὰ 50 δραχμάς.

§91ΖΩΧΙΟΣ. Εἰς ἕνα καθηγητὴν τακτικὸν τοῦ Πανεπιστημίου δίδετε 350· εἰς τὸ Στρατιωτικὸν σχολεῖον εἰς τὸν καθηγητὴν τῆς τοπογραφίας, τῶν δημοσίων ἔργων κλπ. δίδετε 300 δραχμὰς, εἰς τὸν διδάσκαλον τῆς Γαλλικῆς δίδετε 400.

§92ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ εἰς τὰ Γυμνάσια οἱ παραδίδοντες τὴν Γαλλικὴν ὀνομάζονται καθηγηταὶ καὶ λαμβάνουν ὡς ἀντιμισθίαν ὅ,τι λαμβάνουν καὶ οἱ ἄλλοι καθηγηταί.

§93ΡΙΚΑΚΗΣ. Καὶ κανεὶς δὲν μανθάνει Γαλλικά.

§94ΖΩΧΙΟΣ. Τῆς Γερμανικῆς ἔχει 250.

§95ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ Γερμανικὴ δὲν εἶναι ἀναγκαῖον μάθημα.

§96ΖΩΧΙΟΣ. Ἀκοῦτε τί λέγει, δὲν εἶναι ἀναγκαῖον.

§97ΜΙΛΗΣΗΣ. Κ. Ζωχιὲ, κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τῶν σχολείων ἡ Γαλλικὴ γλῶσσα θεωρεῖται ἀναγκαῖον καὶ ἀπαραίτητον μάθημα, ἡ δὲ Γερμανικὴ, ἡ ὁποία εἶναι ὁμολογουμένως χρησιμωτάτη, θεωρεῖται μάθημα προαιρετικόν· αὐτὸ εἶπον.

§98ΖΩΧΙΟΣ. Εὐτυχῶς δὲν εἶναι ξένοι νὰ μᾶς ἀκούσουν, καὶ ἂν μᾶς ἀκούσουν δὲν μᾶς ἐννοοῦν. Οἱ Γάλλοι θεωροῦν ἀπαραίτητον τὴν Γερμανικὴν γλῶσσαν εἰς τὰ γυμνάσιά των. Τὴν στρατιωτικὴν σχολὴν ἐπεσκέφθη ὁ αὐτοκράτωρ τῆς Βρασιλίας, καὶ τί ἠρώτησε; Ποῦ εἶναι τὰ μουσεῖά σας τὰ στρατιωτικὰ, τῆς φυσικῆς, τῆς χημείας; Δὲν ἔχομεν, τὸ ἀπεκρίθησαν· ἐτίναξε τότε τὸν κονιορτὸν τῶν ποδῶν του καὶ ἀνεχώρησε. Ὁ καθηγητὴς, ὅμως τῆς Γαλικῆς γλώσσης λαμβάνει 400 δραχμὰς ὡς μισθόν, αὐτὸ δὲ τὸ κεφάλαιον ἀποτελεῖ ζήτημα περὶ ὁμοουσίου! Ἀλλ’ οὐαὶ τῷ λαλοῦντι εἰς ὦτα μὴ ἀκουόντων.

§99ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Καθηγητὴς τῆς Ἱστορίας καὶ Γεωγραφίας εἶναι πρὸ 20 ἐτῶν ὁ κ. Βενιζέλος, ὁ ὁποῖος ἐδέχθη ὑπ’ αὐτὴν τὴν συμφωνίαν καὶ ἔκτοτε ὁ μισθός του ηὔξησε δυνάμει τοῦ νόμου. Καθηγητὴς τῆς Γαλλικῆς εἶναι ὁ κύριος Πιζόλ, ὁ ὁποῖος πρὸ 16 ἐτῶν ὑπηρετεῖ εἰς τὴν Στρατιωτικὴν σχολὴν, ἤλαξε τὴν ὑπηκοότητά του.

§100ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πόσοι ἔμαθον γαλλικά;

§101ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ὅταν θέλετε πηγαίνομεν αὔριον εἰς τὴν Στρατιωτικὴν σχολὴν καὶ ἐξετάζετε τοὺς μαθητὰς καὶ θὰ ἰδῆτε, ὅτι ὅλοι ὁμιλοῦν καλλίτερον ἀπὸ σᾶς καὶ ἀπὸ ἐμέ.

§102ΣΟΥΤΣΟΣ. Ὅταν εἷς καθηγητὴς λαμβάνει 400 δραχμάς, νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὸς ἄλλος διδάσκαλος μὲ 100 δραχμάς.

§103ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἐπαρκεῖ.

§104ΣΟΥΤΣΟΣ. Ἐπὶ τοῦ Βασιλέως Ὄθωνος εἴχομεν τὴν Γερμανικὴν γλῶσσαν εἰς τὴν σχολὴν, ἤμην ἐκ τῶν ἐπιμελεστάτων μαθητῶν, καὶ ἤξευρον καὶ πρίν ὀλίγα Γερμανικά· ἐν τούτοις μοὶ ἐστάθη ἀδύνατον νὰ μάθω περισσότερα, οἱ δὲ συνάδελφοί μου δὲν γνωρίζουν οὔτε τὸ ἀλφάβητον· κατὰ μείζονα λόγον σήμερον ἡ Γερμανικὴ γλῶσσα εἶναι ἐντελῶς ἄχρηστος εἰς τὴν Στρατιωτικὴν σχολὴν καὶ προτείνω τὴν ἀπάλειψιν τῆς σχετικῆς πιστώσεως.

§105ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ἡ Γερμανικὴ γλῶσσα εἶναι ἀναγκαιοτάτη· ἐὰν οἱ μαθηταὶ δὲν μανθάνουν, τοῦτο δὲν εἶναι λάθος τοῦ ὑπουργοῦ. Τὸ ὑπουργεῖον ἔβαλεν εἰς τὸ μάθημα αὐτὸ τοὺς ἀριθμοὺς, τοὺς ὁποίους ἔβαλεν εἰς τὰ ἄλλα μαθήματα.

§106ΚΑΝΕΛΛΟΠΟΥΛΟΣ. Οἱ μαθηταὶ ἐπεβαρύνθησαν μὲ τοσαῦτα μαθήματα, ὥστε εἶναι ἀδύνατον νὰ μανθάνουν καὶ Γερμανικά.

§107ΧΟΪΔΑΣ. Ἐνίσταμαι κατὰ τῆς καταργήσεως τῆς ἕδρας τῆς Γερμανικῆς· γνωρίζω γέροντας 60 ἐτῶν, οἱ ὁποῖοι ἤδη καταγίνονται εἰς τὴν Γερμανικὴν γλῶσσαν καὶ τὴν ἐξέμαθον σχεδόν. Ἀνεξαρτήτως αὐτῆς τῆς ἰδέας θέλει ὁ κύριος Σοῦτσος ν’ ἀποσκορακίσῃ ἐκ τῆς Στρατιωτικῆς σχολῆς μίαν γλῶσσαν λίαν ἐπιστημονικὴν, τὴν ὁποίαν καλεῖ καὶ γράφει ἓν ἔθνος φιλελληνικώτατον, τὸ ὁποῖον καὶ μόνον διετήρησε τὴν Ἑλληνικὴν γλῶσσαν. Ἡ Γερμανικὴ εἶναι ἀναγκαία εἰς τὸν ἰατρὸν, εἰς τὸν θεολόγον, εἰς τὸν νομικὸν, εἰς τὸν στρατιωτικόν. Ἐνθυμοῦμαι ἓν γεγονὸς τὸ ἑξῆς· ἤμην ἀντεισαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν ἐνταῦθα· εἷς φίλος ἐλθὼν ἐκ Γερμανίας μὲ ἠρώτησε πῶς μοὶ φαίνεται ἡ προαγωγὴ ἑνὸς φίλου δικαστοῦ, καὶ λέγει εἶναι κατάλληλος, διότι γνωρίζει τὴν Γερμανικὴν, καὶ κατ’ ἐμὲ ὅστις δὲν τὴν γνωρίζει δὲν δύναται νὰ κληθῇ ἀληθὴς ἐπιστήμων. Ἀπ’ ἐκείνης τῆς ἡμέρας ἠρξάμην νὰ καταγίνωμαι εἰς τὴν Γερμανικὴν καὶ πιστεύω, ὅτι δὲν διατελῶ εἰς τὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν διατελεῖ ὁ φίλος μου κύριος Σοῦτσος καὶ ἄλλοι μαθηταί, ἐλπίζω δὲ, ὅτι προϊόντος τοῦ χρόνου θὰ γείνω κάτοχος τῆς Γερμανικῆς καὶ θὰ ἐκφράσω τὴν εὐγνωμοσύνην μου πρὸς τὸν φίλον μου ἐκεῖνον.

§108Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ ἂν εἰς τὸν ὀργανισμὸν τοῦ στρατιωτικοῦ σχολείου ὑπάρχει Γερμανικὴ γλῶσσα· ἂν δὲ δὲν ὑπάρχει, νομίζω ὅτι δὲν δύναται νὰ τεθῇ εἰς τὸν προϋπολογισμόν.

§109ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Εἰς τὸν ὀργανισμὸν δὲν ὑπάρχει, ἀλλ’ ἐπειδὴ παρουσιάσθη ἀνάγκη ἐπροκάλεσα διάταγμα.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγένοντο διάφοροι προτάσεις· ὁ κύριος Ζωχιὸς ἐλπίζω ὅτι δὲν ἐπιμένει εἰς τὴν πρότασίν του μετὰ τὰς δοθείσας ἐξηγήσεις.

§111ΖΩΧΙΟΣ. Ὄχι.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς προτείνει νὰ προστεθῇ εἰς τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὁ καθηγητὴς ὁ ὁποῖος κατὰ λάθος δὲν συμπεριελήφθη 4,800 δραχμαί, κατόπιν προτείνει νὰ προστεθῶσι καὶ 1200 δραχμαὶ διὰ τὸν διδάσκαλον τῆς Γαλλικῆς· ἐγένετο πρότασις περὶ ἀπαλείψεως τοῦ ποσοῦ καὶ καταργήσεως τοῦ διδασκάλου τῆς Γαλλικῆς· οἱ παραδεχόμενοι τὴν κατάργησιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη· ἔμεινε λοιπὸν ὁ διδάσκαλος τῆς Γαλλικῆς ἀνὰ 100 δραχμὰς κατὰ μῆνα. Ἐγένετο πρότασις ἵνα προστεθῇ καὶ καθηγητὴς τῆς Τουρκικῆς γλῶσης.

§113Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ σχολὴ τῶν εὐελπίδων δὲν ἔχει σκοπὸν νὰ διδάξῃ τοῖς μαθηταῖς γλώσσας, διότι τὶ ὠφελεῖ νὰ γνωρίζουν εἰκοσιπέντε γλώσσας καὶ νὰ μὴ γνωρίζουν....

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν, οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἵδρυσιν ἕδρας τῆς Τουρκικῆς γλώσσης ἐν τῇ σχολῇ τῶν εὐελπίδων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Γίνεται πρότασις καὶ περὶ καταργήσεως τῆς Γερμανικῆς. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀφαίρεσιν 3000 δραχμῶν διὰ τὴν μισθοδοσίαν τοῦ καθηγητοῦ τῆς Γερμανικῆς ἐν τῇ σχολῇ τῶν εὐελπίδων παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Λοιπὸν τὸ ἄρθρον 1, στρατιωτικὸν σχολεῖον εὐελπίδων ἀνέρχεται εἰς δραχμὰς 191,000. Ἄρθρον 2. Δαπάναι διδασκομένων ἐν τῇ ἀλλοδαπῇ 20,000. Ἄρθρον 3. Σχολεῖα στρατοῦ 10,000. Κεφάλαιον ἔννατον χωροφυλακή.

§115Ν. ΜΕΤΑΞΑΣ. Εἰς τὸ προσωπικὸν τοῦ κεφαλαίου τούτου σημειοῦνται «ἀνθυπολοχαγοὶ ἢ ἀνθυπομοίραρχοι οἰκονομίας». Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτιτῶν νὰ μοὶ εἴπῃ τὶ ἐννοεῖ μὲ τὴν φράσιν ταύτην, διότι νομίζω ὅτι κατὰ τὸν ὀργανισμὸν τοῦ σώματος τῆς χωροφυλακῆς οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ δὲν δύνανται νὰ ἔχωσι τοιαύτην ὑπηρεσίαν ἀλλ’ ἀνθυπομοίραρχοι· διὰ τοῦ μέτρου τούτου ἀδικεῖται τὸ σῶμα τῆς χωροφυλακῆς, διότι πλεῖστοι ὅσοι ἀνθυπομοίραρχοι δύνανται νὰ ἐκτελέσωσι τὸ καθῆκον τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Οἰκονομικοῦ κλάδου καὶ δύνανται καὶ νὰ προαχθῶσι· τὸ τοιοῦτον δὲν εἶναι δίκαιον καὶ συντελεστικὸν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν, διότι οἱ ἀνθυπολοχαγοὶ τοῦ πεζικοῦ καὶ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι δὲν δύνανται ν’ ἀντικαταστήσωσι τοὺς προϊσταμένους, ἐνῷ οἱ ἀνθυπομοίραρχοι δύνανται.

§116ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Μᾶς ἐμποδίζει ὁ νόμος.

§117Ν. ΜΕΤΑΞΑΣ. Τὸ μέτρον τοῦτο ἐμποδίζει τὴν προαγωγὴν πλείστων ὅσων ἀξιωματικῶν. Προτείνω λοιπὸν εἰς τὴν Βουλὴν ν’ ἀπαλειφθῶσιν αἱ λέξεις ἀνθυπολοχαγοὶ καὶ ὁ διαζευτικὸς σύνδεσμος ἤ. Ἄλλως, κύριοι, τῶν θέσεων αὐτῶν αἱ πιστώσεις δὲν ὁρίζονται καλῶς, διότι ἄλλαι εἶναι αἱ ἀποδοχαὶ τῶν ἀνθυπολοχαγῶν τοῦ πεζικοῦ καὶ ἄλλαι τοῦ ἀνθυπομοιράρχου, ἐν συνόλῳ δὲ ἡ πίστωσις ὑπολογίζεται ἕως τοῦ μισθοῦ τοῦ ἀνθυπομοιράρχου.

§118ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Πρὸ ἐτῶν ὑπῆρχεν ἴδιος κλάδος Οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, ἀλλὰ κατὰ τὰ 1856 ἢ 1858 ὁ κλάδος ἐσυγχωνεύθη μὲ τὸν κλάδον τῶν μαχίμων καὶ ἔκτοτε ὑπηρετοῦσιν οἱ μάχιμοι ἀξιωματικοί. Μέχρι τοῦδε, ἐπειδὴ εἴχομεν πλῆθος ἀνθυπολοχαγῶν τοῦ πεζικοῦ καὶ εἴχομεν θέσει διαχειριστὰς διότι γνωρίζουσι τὴν ὑπηρεσίαν, δὲν ἠθελήσαμεν δὲ καὶ νὰ ἐπαυξήσωμεν τὸν προϋπολογισμόν, ἀλλὰ τώρα, καθόσον χηρεύουσι θέσεις, κατὰ τοσοῦτον θὰ τοὺς κάμνωμεν ἀνθυπολοχαγοὺς καταλυματίας ἐνόσῳ εἶναι ἱκανοί.

§119ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ σῶμα αὐτὸ τῆς χωροφυλακῆς ὑπάρχει, κύριοι, ἓν παράπονον, διατί ὁ ἀρχηγὸς νὰ ᾖναι ἐξ ἄλλου σώματος καὶ οὐχὶ ἐκ τοῦ ἰδίου σώματος· τὸ τοιοῦτον εἶναι καλὸν νὰ θεραπευθῇ.

§120ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Τὸ σῶμα, κύριοι, τῆς χωροφυλακῆς δέχεται ἀξιωματικοὺς ἀπὸ ὅλα τὰ σώματα, οἱ πλεῖστοι τῶν ἀξιωματικῶν αὐτοῦ ἦσαν ἀξιωματικοὶ ἄλλων σωμάτων· ἤδη διοικεῖ τὸ σῶμα ὁ κύριος Μπότσαρης, δὲν δύναμαι νὰ βγάλω αὐτὸν καὶ νὰ προβιβάσω ἄλλον· ἐὰν χηρεύσῃ ποτὲ ἡ θέσις, τότε τὸ ὑπουργεῖον θὰ σκεφθῇ.

§121Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἰς τ’ ἄλλα σώματα οἱ Οἰκονομικοὶ ἀξιωματικοὶ δὲν εἶναι ἐκ τῶν ἰδίων σωμάτων.

§122ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ὄχι πάντοτε, διότι πιθανὸν νὰ μὴν ὑπάρχουσιν ἱκανοί.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Μεταξᾶς προτείνει ἵνα εἰς τὸ φύλλον τῆς λεπτομερείας τοῦ κεφαλαίου τούτου ἀπαλειφθῶσιν αἱ λέξεις ἀνθυπολοχαγοὶ, μείνωσι δὲ αἱ λέξεις μόνον ἀνθυπομοίραρχοι Οἰκονομίας. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν ταύτην παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη.

§124Ν. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἔχω καὶ ἑτέραν πρότασιν· παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ ὁρίσῃ πόσοι ἀνθυπολοχαγοὶ θὰ ᾖναι εἰς τὴν ὑπηρεσίαν καὶ πόσοι ἀνθυπομοίραρχοι διὰ νὰ κανονισθῇ ἡ σχετικὴ πίστωσις, διότι ἄλλον μισθὸν λαμβάνει ὁ ἀνθυπολοχαγὸς τοῦ πεζικοῦ καὶ ἄλλον ὁ ἀνθυπομοίραρχος.

§125ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Ὁ ἀξιωματικὸς θὰ λάβῃ τὸν μισθὸν τοῦ νόμου· ἐὰν μείνῃ τι, αὐτὸ θὰ μείνῃ διὰ τὸ δημόσιον.

§126Ν. ΜΕΤΑΞΑΣ. Δὲν ἐπιμένω.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κεφάλαιον 1ον. 55,000.

§128ΖΩΧΙΟΣ. Νομιζόμεθα πτωχοί, ἀλλ’ εἰς ἓν πρᾶγμα εἴμεθα πλουσιώτατοι. Κλαίουν καὶ ὀδύρονται οἱ Γερμανοὶ, διότι δὲν ἔχουν ὑπαξιωματικοὺς, καὶ ὅμως ἡμεῖς ἔχομεν ὑπεραρίθμους. Αὐτὸ εἶναι πρᾶγμα ἀνήκουστον· διατί δὲν τοὺς στέλλετε εἰς τὰ σώματά των! πότε θὰ τελειώσῃ τέλος πάντων αὐτὸ τὸ ζήτημα!

§129ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Αὐτοὶ ἐγένοντο κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ 1862, τί θέλετε νὰ τοὺς κάμωμεν;

§130ΖΩΧΙΟΣ. Νὰ τοὺς ἀποκαταστήσητε.

§131ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Εἰς τὰ 62 ἐγένοντο 800 τοιοῦτοι, μένουσιν εἰσέτι 190, μὲ τὸν καιρὸν θὰ τοὺς φέρωμεν εἰς τὴν ὑπηρεσίαν.

§132ΖΩΧΙΟΣ. Διατί δὲν τοὺς φέρετε τώρα;

§133ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Διότι δὲν δύνανται νὰ ἔχουν δικαίωμα προβιβασμοῦ· εἰς τοὺς προβιβασμοὺς λαμβάνομεν τὸ ἥμισυ ἐξ αὐτῶν καὶ τὸ ἥμισυ ἐκ τοῦ στρατοῦ.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κεφάλαιον 1ον ἀξιωματικοὶ ὑπεράριθμοι. 55,000. Κεφάλαιον 11. Χορηγήματα ἀνικάνων ὁπλιτῶν 8000. Κεφάλαιον 12. Διαθέσιμοι καὶ ἀργοὶ, ἄρθρον 1. Μισθοὶ διαθεσίμων 90,000.

§135ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Παρακαλῶ νὰ ἀφαιρεθῇ ὁ μισθὸς τοῦ ἀντιστρατήγου 6,600, διότι ὁ κ. Σπυρομήλιος ἔλαβε τὴν σύνταξίν του.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐλαττοῦται λοιπὸν τὸ ἄρθρον εἰς 83,800. Κεφάλαιον 13. Κεκλεισμέναι χρήσεις 33,000. Ὑπάρχει δήλωσις τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν νὰ προστεθῶσιν 5,160, ὥστε τὸ κεφάλαιον ἀναβιβάζεται εἰς 38,160.

§137ΚΑΡΑΪΣΚΑΚΗΣ. Αὐτὰ εἶναι τὰ ἐπιμίσθια τῶν καθηγητῶν τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς, τὰ ὁποῖα κατὰ τὰ 72 δι’ ἑνὸς διατάγματος ἀφῃρέθησαν, ἐνῷ τὸ ψήφισμα τοῦ 62 εἶχεν ἐλαττώσει ἐν γένει τοὺς μισθοὺς πλὴν τῶν μισθῶν τῶν καθηγητῶν τῆς στρατιωτικῆς Σχολῆς· ἐγὼ ἔστειλα τὰς προτάσεις των εἰς τὸν σύμβουλον τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν, διότι αὐτοὶ ἐπῆγαν εἰς τὸ δικαστήριον, ὁ δὲ σύμβουλος μοὶ ἀπήντησεν ἐπισήμως, ὅτι δὲν τὰ παραδέχεται, ἐὰν παραδεχθῆτε τὸ ἄλλο θὰ παραδεχθῆτε καὶ αὐτό.

§138ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Κεφ. 14.

§139ΤΙΝΕΣ. Μεθαύριον, κύριε πρόεδρε, τὴν Δευτέραν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 5 καὶ 5|60 Μ. Μ.