1876.12.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 51

τῆς 16 Δεκεμβρίου 1876.

(Πέμπτη).

Ὥρα 2 μ. μ.

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰσήχθησαν αἱ ἑξῆς τροπολογίαι· ά.) Ἐπὶ τῆς προτάσεως περὶ ἀνακλήσεως εἰς ἐνέργειαν τῶν ἐν ἀποστρατείᾳ διατελούντων ἀνθυπολοχαγῶν· βʹ.) Ἐπὶ τῆς συμβάσεως τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας· Κατετέθη καὶ νομοσχέδιον τῶν ὑπουργῶν ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν περὶ ἐπικυρώσεως συμβάσεως μετὰ τοῦ Β. Ι. Βαρουξάκη πρὸς σύστασιν χαρτοποιείου. γʹ.) Ἐπὶ τῆς προτάσεως νόμου περὶ τροποποιήσεως τῶν νόμων περὶ δηλώσεων ἐθνικῶν γαιῶν καὶ φυτειῶν. Διάφοροι πολῖται παρουσίασαν ἀναφορὰν εἰς τὸ προεδρεῖον καὶ ζητοῦν ἀναβολὴν δι’ ὀλίγας ἡμέρας τῆς συζητήσεως τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἐκβολάδων.

§2Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἡ συζήτησις εἶναι ἐν τῷ μέσῳ δὲν θὰ ἀρχίσῃ τώρα.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι καὶ ἓν τηλεγράφημα ἀπὸ τὰ Καλάβρυτα πρὸς τοὺς κ. κ. Δεληγεώργην, Τρικούπην Λομβάρδον καὶ ἄλλους βουλευτάς.

§4ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἰδιωτικὰ τηλεγραφήματα δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τὰ λαμβάνετε σεῖς, ἠμπορεῖτε νὰ τὰ πετάξετε.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λέγει «πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων» δι’ ἐμοῦ τὸ δίδει πρὸς ὑμᾶς.

§6ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δὲν πρέπει νὰ τὸ δεχθῆτε· ὁ πρόεδρος τῆς Βουλῆς λαμβάνει τηλεγραφήματα πρὸς τὴν Βουλὴν ὄχι πρὸς ἄτομα.

§7ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ σημειοῦμαι καὶ ἐγὼ μεταξὺ τῶν ἄλλων συναδέλφων, πρὸς τοὺς ὁποίους ἀπευθύνεται, εἰσάγω ἐγὼ αὐτὴν τὴν ἀναφοράν.

§8ΤΙΝΕΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ. (Ἀναγινώσκεται). «Πρὸς τὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων.» Διὰ τῶν βουλευτῶν κ. κ. Δεληγεώργη, Τρικούπη, Λομβάρδου, Ῥάλλη, Καραπαύλου, Ῥουσσοπούλου, Βουλπιώτου, Α. Μαυρομιχάλη, Ἰω. Μαυρομιχάλη, Μαυρομαρᾶ, Νεζερίτου καὶ Σ. Ἀντωνοπούλου. Οἱ ὑποφαινόμενοι ἰδίᾳ ἕκαστος ἐδηλώσαμεν συμφώνως πρὸς ἄρθρ. 26 ΥΛΑʹ. Νόμου ἀνὰ δέκα ἕως 20 στρεμμάτων γαίας ἀναμφισβητήτους ἐθνικὰς καὶ ἐκκλησιαστικὰς ἐκ τῶν ὑπὸ πνεύματος κατακτητικοῦ ἐλλειπῶς ἢ μηδόλως δηλωθεισῶν γαιῶν ὑπὸ τῶν κατόχων θεωρουμένων ἐκπτώτων ἀπὸ 1 Ἰουλίου. Κατηναλώσαμεν, πεποιθότες εἰς τὸν νόμον καὶ τὰς ἐγκυκλίους τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, χρήματα πρὸς ἀνακάλυψιν τῆς ἐθνικῆς περιουσίας ὅπως τύχωμεν τοῦ εὐεργετήματος τοῦ νόμου περὶ διανομῆς τῆς ἐθνικῆς γῆς, δυστυχῶς ὅμως ὁ βουλευτής μας Σ. Πετιμεζᾶς ὑπέβαλε πρότασιν διὰ τῆς ὁποίας μᾶς ἀφαιροῦνται τὰ κεκτημένα ὑπὸ τοῦ νόμου δικαιώματά μας καὶ ἀμοίβεται ἡ παρὰ τῶν κατόχων πρόθεσις πρὸς ζημίαν τοῦ δημοσίου. Εἰ καὶ σεβόμενοι τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς, δὲν θέλομεν ἀπόσχει πάσης ἀμφισβητήσεως ἐντὸς τῶν ὅρων τοῦ δικαίου ἐνεργοῦντες ὡς πρὸς τὰ ἀποῤῥιφθέντα δικαιώματά μας ἐνώπιον τῶν ἑλληνικῶν δικαστηρίων. Ἐσμὲν πολῖται Ἕλληνες καὶ συνεπῶς αἰτούμεθα ὑπὸ τῆς Βουλῆς τῶν ἀντιπροσώπων μας τὴν προστασίαν τῶν δικαιωμάτων μας ἀδιαφοροῦντες ἂν ἀλλαχοῦ ἢ καὶ παρ’ ἄλλων ἐγένοντο συνεταιρισμοὶ ἀντικείμενοι τοῖς νόμοις, οἵτινες συνεταιρισμοὶ ν’ ἀποκρουσθῶσιν ὑπὸ τῶν πολιτικῶν δικαστηρίων· ἱκετεύομεν ὅθεν τὴν Βουλὴν ἵνα λάβῃ ὑπ’ ὄψιν της τὰ αἰτηθέντα καὶ ἀποφανθῇ συμφώνως πρὸς τὸ δίκαιον, δίδουσα τοῖς πολίταις νὰ ἐννοήσωσιν ὅτι οἱ νόμοι λειτουργοῦσιν ἐξ ἴσου πρὸς πάντας καὶ οὐδέποτε οὐδαμοῦ ἀνακαλοῦνται καὶ ἐνεργοῦσιν ἀναδρομικῶς καὶ μάλιστα ὑπὲρ ὧν ἑξάκις νέα προθεσμία ἐχορηγήθη. Πεποιθότες ὑποσημειούμεθα εὐπειθέστατοι. Γ. Α. Σπηλιωτόπουλος, Α. Α. Μπάλης, Ἀνδριόπουλος, Λειβάρτζινος, Λυκουργιώτης, Μαντᾶς, Σαριώλης, Κάτρης, Α. Ἀγγελόπουλος, Σαμαρτζόπουλος, Μπαλαλᾶς, Νικολαΐδης, Μωρᾶς, Τριάντος, Σημαντήρας, Χατζόπουλος, Μαχαιρόπουλος, Καραβάνης, Νικολαΐδης, Κωστόπουλος, Π. Σταματόπουλος, Παιχούηλας, Νικολάου, Ἀντωνακόπουλος, Ἀνδρουτσόπουλος, Ἀγγελόπουλος.

§9ΤΙΝΕΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§10ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἡ Βουλὴ, κύριοι, ἀπέδειξεν ἐναργῶς ὅτι ἐμφορεῖται ὑπὸ τοῦ πνεύματος τῶν οἰκονομιῶν· τοῦτο οὐδεὶς δύναται νὰ ἀμφισβητήσῃ· ἂν δέ που ἐπλανήθη, τὸ ἔπραξεν ἐπὶ καλῇ τῇ πίστει καὶ ἑπομένως δὲν δύναται νὰ ἀποδοθῇ εἰς αὐτὴν μομφή τις· ὑποστηρίζων τὸ φρόνημα τοῦτο τῆς Βουλῆς εἰς τὰς παρούσας περιστάσεις ὑποβάλλω προτάσεις, αἱ ὁποῖαι θὰ ἀποφέρουν οἰκονομίας 1,500,000.

§11ΠΟΛΛΟΙ. Εὖγε, εὖγε.

§12ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Προτείνω λοιπόν· (ἀναγινώσκει). Κύριοι, δὲν θὰ συμβουλεύσω τὴν Βουλὴν, οὔτε τὸν κανονισμόν της νὰ παραβιάσῃ οὔτε τὴν ἡμερησίαν διάταξιν νὰ μεταβάλῃ, οὔτε θέλω νὰ ὑφαρπάσω τὴν ἀπόφασίν της, θέλω τὰ τοιούτου εἴδους ἀντικείμενα νὰ συζητηθοῦν ἠρέμα καὶ ἡσύχως καὶ μὲ ψυχρὸν αἷμα· καὶ διὰ τοῦτο παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ διατάξῃ νὰ τυπωθοῦν καὶ διανεμηθοῦν καὶ κατόπιν νὰ συζητηθοῦν.

§13ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατατίθεται εἰς τὸ προεδρεῖον πρότασις διὰ τῆς ὁποίας ζητοῦν ἅπασαι αἱ ἐν ἐνεργείᾳ ἐργασίαι τῶν ἐθνικῶν καὶ ἐπαρχιακῶν ὁδῶν νὰ διακοπῶσι μέχρι ὅτου διαταχθῇ ἡ διεύθυνσις κτλ. αὐτῶν. (α) Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§15Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι, προχθὲς διεκόπην καὶ διεκόπην σχεδὸν ἐν τῷ μέσῳ τῆς ἀγορεύσεώς μου, διότι ἡ Βουλὴ ἦτον ἐντελῶς ἀραιωμένη, καὶ ἐπῆλθεν ἡ ἔνστασις τοῦ κ. Μαυρομιχάλη ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀπαρτία· εἶμαι ἠναγκασμένος λοιπὸν νὰ κάμω μικρὰν ἀνακεφαλαίωσιν καὶ θὰ περιορισθῶ καθαρῶς ἐντὸς τοῦ νομικοῦ ζητήματος. Καὶ προχθὲς σᾶς εἶπον καὶ ἤδη ἐπαναλαμβάνω, ὅτι κατὰ τὸ 1873 συνέστη σύμβασις μεταξὺ τοῦ Δημοσίου καὶ τῆς Ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων, δι’ ἧς παρεχωρήθησαν εἰς αὐτὰ πρὸς ἐκκαμίνευσιν ὅλαι αἱ σκωρίαι, τὰς ὁποίας εἶχε μεταπωλήσει ἡ ἄλλη Ἑταιρία, καὶ αἱ ἐκβολάδες αἱ εὑρισκόμεναι κατὰ τὴν περιφέρειαν τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη καὶ Ῥοῦ· δυνάμει αὐτῆς τῆς συμβάσεως τὰ Μεταλλουργεῖα ἦσαν ὑποχρεωμένα νὰ πληρώνουν εἰς τὸ Δημόσιον ἐπὶ τοῦ καθαροῦ κέρδους φόρον 53%· ἦσαν ὑποχρεωμένα κατὰ τὸ πρῶτον ἔτος νὰ ἐπαυξήσουν τὸν ἀριθμὸν τῶν φούρνων ἀπὸ 18 εἰς 30, κατὰ δὲ τὸ τρίτον νὰ ἀναβιβάσουν τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν εἰς 40· ἕκαστος δὲ τῶν φούρνων τούτων νὰ ἐξάγῃ ποσὸν μολύβδου τόνων 400. Ὑπ’ αὐτοὺς τοὺς ὅρους εἶχον παραχωρηθῆ αἱ ἐκβολάδες αἱ κείμεναι εἰς τὴν περιφέρειαν τῶν μεταλλείων Σερπιέρη καὶ Ῥοῦ. Ἐν τῇ ἰδίᾳ ἐκείνῃ συμβάσει εἶχε διαταχθῆ ἐν ἄρθρῳ 12, ἂν ἐντὸς ἑνὸς ἔτους δὲν ἤθελε παρουσιασθῆ ἄλλη ἑταιρία νὰ ζητήσῃ τὰς λοιπὰς ἐκβολάδας τὰς εὑρισκομένας εἰς ἄλλα μεταλλεῖα, ἡ ἰδία ἑταιρία ἐλάμβανε τὸ δικαίωμα νὰ ἐκκαμινεύσῃ καὶ αὐτὰς μὲ τὰς ἰδίας ὑποχρεώσεις, μὲ τὰς ὁποίας εἶχεν ἀναλάβει νὰ ἐκκαμινεύσῃ καὶ τὰς ἐκβολάδας τὰς κειμένας ἐντὸς τῆς περιφερείας τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη καὶ Ῥοῦ· μετὰ ἓν ἔτος τὸ Δημόσιον προσεκάλεσε τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλλουργείων καὶ τὴν ἠρώτησεν ἂν θέλῃ νὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ δικαιώματος, τὸ ὁποῖον εἶχε δυνάμει τῆς συμβάσεως, τὴν ὁποίαν πρὸ ἑνὸς ἔτους ὑπέγραψαν· τὰ Μεταλλουργεῖα ἀπήντησαν ὅτι δὲν δύνανται νὰ ἐκκαμινεύσωσι τὰς ἐκβολάδας αὐτὰς ἐπὶ τοιούτοις ὅροις καὶ ἐπὶ τοσαύταις ὑποχρεώσεσιν, αἱ ὁποῖαι ἦσαν ἐγγεγραμμέναι εἰς τὴν σύμβασιν· οὕτω λοιπὸν τὸ συμβόλαιον τὸ μεταξὺ Δημοσίου καὶ τῆς Ἑταιρίας, καθόσον ἀφορᾷ τὰς ἐκβολάδας τὰς ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη κειμένας, ἠκυρώθη· θὰ ἐξετάσωμεν κατόπιν ἂν ἐκ νέου συνεστήθη αὐτὸ τὸ συμβόλαιον, διότι ἐγὼ λέγω, ὅτι δὲν συνεστήθη νέον οὔτε διὰ τὰς τῆς ἐπιφανείας, πολλῷ δ’ ἧσσον διὰ τὰς ὑπογείους. Κατηγορεῖται ἡ Βουλὴ, ὅτι συγκροτεῖται ἀπὸ ἀνθρώπους ἅρπαγας καὶ σκοπὸν ἔχοντας νὰ δημεύσουν τὴν περιουσίαν τῶν κυρίων μετόχων τῶν Μεταλλουργείων, οἵτινες ἔχουν τὴν εὐγενῆ διάκρισιν αὐτὰ τὰ ἔγγραφα νὰ τὰ δίδουν εἰς χεῖρας ἡμῶν τῶν ἰδίων, καὶ νὰ κάμουν αὐτὸν τὸν θόρυβον μόνον καὶ μόνον διὰ νὰ ἐπιτύχουν ἀναβολὴν, διότι δὲν ζητοῦν τίποτε ἄλλο· τὸ ζήτημα δὲ δὲν εἶναι σπουδαῖον οὐσιαστικῶς, πρόκειται μόνον νὰ κρατοῦν εἰς χεῖρας τὸ μαστίγιον, ὅπως ἐμποδίζουν τὴν ἀνάπτυξιν τῆς μεταλλευτικῆς βιομηχανίας εἰς πᾶσαν ἄλλην ἑταιρίαν. Ἦλθε πέρυσιν ἡ ἑταιρία καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι, κύριοι, ἐγὼ δὲν ἐπαρκῶ· ζητῶ λοιπὸν νὰ μοῦ ἐλαττώσητε αὐτοὺς τοὺς φόρους, νὰ μοῦ ἐλαττώσητε ἀκόμη καὶ ὅλους τοὺς ἄλλους ὅρους περὶ ἐπιτηρήσεως τοῦ δημοσίου κατὰ τὴν ἐκκαμίνευσιν καὶ τὸν τρόπον τῆς καμινεύσεως καὶ νὰ μοῦ ἀφήσετε ἐλευθέρας τὰς χεῖρας, διὰ νὰ ἀναπτύξω τὴν βιομηχανίαν μου, διότι ἔλεγεν ὅτι παρουσίᾳ καὶ ἑνὸς μόνου ἐλεγκτοῦ δένονται αἱ χεῖρες αὐτῆς. Καὶ ὅταν, κύριοι, πέρυσιν ἐδώκαμεν ἡμεῖς τὸ δικαίωμα εἰς αὐτὴν νὰ ἐξακολουθῇ νὰ καμινεύσῃ τὰς ἐκβολάδας πληρώνουσα μόνον 10% καὶ ἐχαρίσαμεν 43% καὶ τὴν ἀπηλλάξαμεν ἀπὸ ὅλας τὰς λοιπὰς ὑποχρεώσεις της, τί εἴπομεν τότε; ἐπειδὴ ὁ νόμος τοῦ 1871 ἔδιδε τότε μόνον ἐν τῷ 1 ἄρθρῳ τὸν χαρακτηρισμὸν εἰς τὰς ἐκβολάδας καὶ ὡς τοιαύτας ἐθεώρει καὶ τὰ χώματα τὰ εὑρισκόμενα ἐν τοῖς φρέασιν, ἐν ταῖς στοαῖς καὶ τοῖς σπηλαίοις ὑπὸ τὴν γῆν, οὕτω δὲ ἔβλαπτε τοὺς καλλιεργοῦντας μεταλλεῖα, εἴπομεν, τὰ οὕτω χαρακτηρισθέντα ὡς ἐκβολάδες χώματα τὰ κρατεῖ τὸ δημόσιον· καὶ ὑπὸ τὴν γῆν λέγοντες μὴ ἐννοήσητε ὅτι εἶναι ἓν μέτρον ἢ δύω, εἶναι 100 καὶ 180 μέτρα καὶ ἄγνωστον ποῦ εὑρίσκονται ὀλίγα τινὰ χώματα, ἐδῶ μὲν 20, ἀλλοῦ δὲ 30 τόνων ἀπ’ αὐτὰς τὰς ἐκβολάδας, καὶ ἤθελον σᾶς πείσει, ὅτι καὶ αὐτὰ εἶναι χώματα, τὰ ὁποῖα δὲν ἔχουν καμμίαν ἀξίαν, διότι οἱ ἀρχαῖοι ἔβγαζαν ἔξω μόνον τὰ χώματα, τὰ ὁποῖα εἶχον περισσοτέραν ἀξίαν καὶ τὰ ἄλλα τὰ ἀπέῤῥιπτον καὶ αὐτὰ εἶναι αἱ ὑπόγειοι ἐκβολάδες, καὶ τὰ χώματα ταῦτα χρησιμεύουν μόνον διὰ νὰ περιορίζουν τὴν βιομηχανίαν καὶ νὰ πιέζουν μίαν ἑταιρίαν ξένην, ἡ ὁποία ἔχει 800 ἐργάτας καὶ ἐργάζονται καὶ ἅμα ἔλθῃ τὸ δεύτερον ἔτος θὰ ἔχῃ 5–6 χιλιάδας πρὸς ἀνάδειξιν τῆς τόσον σπουδαίας βιομηχανίας ἐν Ἑλλάδι. Ἀλλ’ ἦλθεν ὁ κ. Μαυρομιχάλης καὶ σᾶς εἶπεν, ὅτι ἔχει μέρος τῆς περιουσίας του εἰς αὐτὴν τὴν ἑταιρίαν καὶ ὅτι ἡ περιουσία αὐτὴ εἶναι ἑλληνική· καὶ τί ἡμεῖς εἴμεθα Μογγόλοι, δὲν εἴμεθα Ἕλληνες; Καὶ ἡμεῖς δὲν ἐδώκαμεν ὅλην τὴν περιουσίαν μας χωρὶς νὰ παίξωμεν εἰς τὴν Bella Grecia καὶ οὐδέποτε ἠνωχλήσαμεν τὴν Κυβέρνησιν οὔτε τὴν Βουλήν; ἂν ἐζημιώθημεν, ὑπέστημεν τὰς δοκιμασίας εἰς ἀτυχεῖς ἐπιχειρήσεις μας· οὔτε διαδηλώσεις, οὔτε ὑπομνήματα, οὔτε παρακελεύσεις, οὔτε ἀπειλὰς καὶ ἀπειλὰς, κύριοι, δι’ ἐπιστολῶν ἀνωνύμων· νομίζουν, ὅτι ἀπευθύνονται πρὸς ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ πτοηθῶσιν ἀπὸ τὰς φωνασκίας των. Ἀλλ’ ἂς ἀναγνώσωμεν τί πέρυσιν ἀπεφασίσατε, θὰ σᾶς ἀποδείξω δὲ, ὅτι εἶναι ἀδύνατον νὰ κανονισθοῦν τὰ ἐν ταῖς στοαῖς, φρέασι καὶ σπηλαίοις χώματα ἄλλως πως, παρὰ ὅπως ἡ πρότασις ἡ ἰδική μας λέγει· καὶ τοῦτο σᾶς λέγω ἐκ πείρας ἑνδεκαετοῦς ἐπὶ τῶν πραγμάτων αὐτῶν. Πέρυσι, κύριοι, ὅταν ἦλθεν ἡ σύμβασις αὕτη καὶ ἐδώκαμεν αὐτὰ τὰ προνόμια καὶ αὐτὰς τὰς χάριτας εἰς τὰ Μεταλλουργεῖα, πρῶτος ὁ πρωθυπουργὸς σᾶς ὡμίλησε καὶ σᾶς εἶπεν, ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο, κρατοῦντες ὑπὲρ τοῦ δημοσίου τὸ δικαίωμα τῆς διαθέσεως, ἂς ἀναβάλωμεν τὴν λύσιν του βραδύτερον ὅπως ὡριμώτερον σκεφθῶμεν. Προχθὲς σᾶς τὸ ἀνέγνωσα, εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς τὸ ἐπαναλάβω. Ἔρχεται ὁ κ. Σωτηρόπουλος, ὁ ὁποῖος ἐπίσης σᾶς ὡμίλησε περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος καὶ παρεδέχθη τὴν πρότασιν τοῦ κ. πρωθυπουργοῦ· καὶ συλλογισθῆτε τοῦτο, κύριοι, ὅτι ἐδῶ δὲν πρόκειται νὰ ζημιωθοῦν τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, διότι 10% θὰ πληρώνωμεν καὶ ἡμεῖς εἰς τὸ δημόσιον. Τί σᾶς ζητοῦμεν; νὰ μᾶς ἀφήσητε τὰς χεῖρας ἐλευθέρας, νὰ μὴ μᾶς ἔχετε παραδεδομένους εἰς τὰς χεῖρας τῆς στρεψοδικίας καὶ τοῦ εἰρηνοδίκου μὲ τὰ προσωρινὰ μέτρα. Διὰ νὰ ἀνεύρητε τὰ χώματα ταῦτα, ἔχετε ἀνάγκην νὰ κάμετε τὰς ἰδίας ἐργασίας τὰς ὁποίας κάμνει τις καὶ εἰς ἀκαλλιέργητα μεταλλεῖα· ἔχετε ἀνάγκην νὰ λάβητε 100 μέτρα καὶ τότε εἰς τὴν πορείαν τῶν ἔργων σας νὰ τύχετε ἴσως τοῦτο ἵνα τὰ πάρετε. Οἱ δὲ κύριοι τί ἀξιοῦν; νὰ ἐξοδεύωμεν ἡμεῖς ν’ ἀνευρίσκωμεν ἡμεῖς καὶ νὰ λαμβάνουν αὐτοί! Ἐσεῖς ἐκάματε τὰ ἔξοδα, ἡμεῖς θὰ πάρωμεν τὰ χώματα, καὶ ἂν ἡμεῖς ἔχωμεν βγάλῃ μεταλλῖτιν φυσικὴν, νὰ ἔλθουν νὰ μᾶς εἴπουν, αὐτὴ εἶναι ἰδικόν μας, αὐτὸ εἶναι ἐκβολάδες. Εἰς πᾶσαν περίστασιν θὰ καταβαίνουν κάτω, καὶ ὅ,τι εὑρίσκουσι ἑνωμένον θὰ μᾶς λέγουν, αὐτὸ εἶναι ἐκβολάδες. Θὰ σᾶς εἴπω ἤδη διὰ τὸ νομικὸν ζήτημα· ἀπὸ τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Σωτηροπούλου, ὅστις ἦτον ἀντιπρόεδρος τῆς ἑταιρίας, ὤφειλε δὲ ἀφ’ ἑτέρου νὰ προστατεύσῃ καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου ὡς ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν καὶ ὅστις εἶχε κατὰ τὸν κ. Μαυρομιχάλην διπλῆν τὴν φύσιν, ἐξάγεται ἀναντιῤῥήτως ὅτι πρέπει ν’ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα διὰ νὰ ἐξετασθῇ. Ὁ κ. Σωτηρόπουλος ἂν καὶ δὲν παρεδέχθη νὰ ψηφισθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Πετιμεζᾶ, οὐχ ἧττον ὅμως τὴν ἐθεώρησεν ὀρθὴν νομικῶς, καὶ εἶπεν ἂς ἀναβληθῇ, ἂς ἐξετασθῇ κατόπιν τὸ ζήτημα. Ποῖον λοιπὸν συμπέρασμα θέλουσιν νὰ ἐξαγάγωσιν ἀπὸ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Σωτηροπούλου, ἢ τὸ συμπέρασμα, ὅτι τὰ χώματα ταῦτα τὰ ἐπεφύλαξε ὑπὲρ ἑαυτοῦ τὸ δημόσιον; Δὲν θέλω παραλείψει τίποτε ἀπὸ ὅσα εἶναι γεγραμμένα ἐντὸς τῶν πρακτικῶν καὶ ἀπὸ ὅσα ἐῤῥέθησαν ἐπὶ τῶν προτάσεων ἵνα ἐξαχθῇ ἡ ὀρθὴ λύσις τοῦ ζητήματος καὶ διὰ νὰ μάθετε ποῖος ἦτον ὁ σκοπὸς, ἂν καὶ γνωρίζετε διὰ ποῖον σκοπὸν ἀπεῤῥίφθη ἡ πρότασις τοῦ κ. Σωτηροπούλου καὶ ἐπεψηφίσθη ἡ τοῦ κ. Θεοδώρου. Ἰδοὺ κύριοι τί λέγουν τὰ πρακτικά. «Ἀθαν. Πετιμεζᾶς. Ἐγὼ, κύριε ὑπουργὲ, δέχομαι (ἐξακολουθεῖ ἀναγινώσκων) Ἐπροτάθη τότε νὰ κανονίσῃ τὸ ζήτημα τὸ ὑπουργεῖον, εἶπε δὲ ὁ κ. Σωτηρόπουλος, ὄχι διὰ διατάγματος, ἀλλὰ διὰ νόμου· Τοῦτο κάμνει τιμὴν εἰς τὸν κ. Σωτηρόπουλον, ὅστις ἂν καὶ ἀντιπρόεδρος τῆς ἑταιρίας δὲν ἐπέμενε νὰ λυθῇ τὸ ζήτημα διὰ Βασιλικοῦ διατάγματος. Ἡ ἑταιρία λέγει ὅτι μοῦ ἐλαττώσατε ἀπὸ 53% εἰς 10, ἀλλὰ δὲν τὸ δέχομαι, ἀφοῦ μοῦ ἀφαιρέσατε τὰς ἐκβολάδας. Πολὺ καλὰ, νὰ πληρώσῃς τὰ 53% καὶ κράτησε τὰς ἐκβολάδας, καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὰ ἰδικά μας μεταλλεῖα εἶναι παραχωρημένα ἀπὸ τὰ 1867, ὁ δὲ νόμος ὁ ὁποῖος ἐχαρακτήρισε τὰς ἐκβολάδας ἔγεινε τῷ 1871. Ἂν ὁ κ. Μαυρομιχάλης ἀνεγίνωσκε τὰ ἐπίσημα πρακτικὰ τοῦ 1873 ἤθελεν εὕρει μίαν διαμαρτύρησιν πολὺ μεγάλην, καὶ πολὺ μεγαλειτέραν ἐκείνης τὴν ὁποίαν ὑποθέτει. Καὶ τότε εἴπαμεν καὶ τώρα λέγομεν, ὅτι ὡς πρὸς τὰ μεταλλεῖα τὰ παραχωρηθέντα πρὸ τοῦ 1871, ὁ χαρακτηρισμὸς ὁ ὁποῖος ἐδόθη τότε δὲν ἔχει ἀναχρονικὴν δύναμιν. Ἀλλ’ ἂς ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ πράγματος. Σᾶς ἀναγινώσκω τὰ πρακτικά, δὲν σᾶς ἀναγινώσκω δὲ τὴν ὁμιλίαν μου, διότι ἠξεύρετε τί πάντοτε ἐγὼ ἔλεγον, ἡ Βουλὴ ἐσχημάτισε τὴν ἰδέαν ὅτι τὸ ζήτημα τοῦτο πρέπει νὰ μείνῃ ἐκκρεμὲς ἑωστοῦ ἀποφασίσῃ ὁριστικῶς. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ἐκείνη καὶ ἐπανερχόμεθα εἰς τὴν ἄλλην συνεδρίασιν· εἰς ταύτην ἦλθεν ἡ τροπολογία τοῦ κ. Θεοδώρου, ἡ ὁποία τίποτε ἄλλο δὲν λέγει παρ’ ὅτι αἱ ἐκβολάδες αὗται πρέπει νὰ μένουν εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου καὶ τὸ δημόσιον θέλει δώσει αὐτὰς πρὸς τὸ συμφέρον καὶ τοῦ δημοσίου καὶ τῆς βιομηχανίας. Ἰδοὺ ἡ πρότασις τοῦ κ. Θεοδώρου, (ἀναγινώσκεται ἐκ τῶν στενογρ. πρακτικῶν). Ἐνῷ ἡ πρότασις ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν καὶ ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ δεκτή, εἷς τῶν συμβούλων τῆς μεταλλευτικῆς ἑταιρίας ὁ κ. Σιμόπουλος, ὄχι μόνον δὲν εἶπεν ὅτι ἤθελον νὰ τοῦ δημεύσουν τὴν περιουσίαν του, ἀλλ’ ἐπρότεινε ῥητῶς νὰ πάρουν τὰ μεταλλεῖα τὰς ἐν τοῖς φρέασιν καὶ στοαῖς ἐκβολάδας, καὶ εἰς τὰ Μεταλλουργεῖα ν’ ἀφήσωσι τὰς ἐν τοῖς σπηλαίοις, πλὴν ἡ Βουλή, οὔτε αὐτὴν τὴν πρότασιν δὲν ἤκουσεν, διότι ἔβλεπεν ὅτι τὰ Μεταλλουργεῖα ἐπεθύμουν τοῦτο ὅπως κρατοῦν τὸ μαστίγιον εἰς τὰς χεῖρας πρὸς πίεσιν, καὶ διὰ τοῦτο λέγει, πάρετε τὰ φρέατα καὶ τὰς στοάς, ἀλλ’ ἀφῆτέ μας τὰ σπήλαια. Προχθὲς δὲ μᾶς εἶπε, ὅτι ἐρχόμεθα νὰ τοῦ δημεύσωμεν τὴν περιουσίαν. Δήμευσις, κύριοι, εἶναι ἡ πρότασίς του ἡ ὁποία λέγει, ἄφετέ μας τὰς ἐκβολάδας τὰς ἐν τοῖς σπηλαίοις. Χθὲς σᾶς διενεμήθη ἓν ὑπόμνημα, εἰς αὐτὸ ἀναφέρονται καὶ παράγραφοί τινες διασκεπτικοῦ μιᾶς ἀποφάσεως ἐκδοθείσης παρὰ τοῦ Ἐφετείου Ἀθηνῶν. Ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐξεδόθη ὅταν ἄλλοι διημφισβήτουν εἰς τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλλουργείων ὅτι εἶναι κυρία τῶν ἐκβολάδων τῶν ἐν τῇ ἐπιφανείᾳ καὶ ἐκτὸς τῶν μεταλλείων τοῦ κ. Σερπιέρη κειμένων. Τὸ πρωτοδικεῖον ἀπεφάνθη ὅτι τῷ ὄντι δὲν ἔχουσι δικαιώματα τὰ Μεταλουργεῖα, ἡ ὑπόθεσις ἐφεσηβλήθη, τὸ ἐφετεῖον ἐδίκασε. Μεταξὺ τῶν προτάσεων τῶν Μεταλουργείων τοῦ Λαυρίου ἦτο καὶ ἡ ἑξῆς ἀναφερομένη εἰς τὸ σκεπτικὸν τῆς ἀποφάσεως ἀλλὰ μὴ δημοσιευθεῖσα εἰς τὸ ὑπόμνημα, διότι δὲν ἐσύμφερε. Ἰδοὺ τί γράφουν· ἡμεῖς εἴμεθα κύριοι ὅλων τῶν ἐκβολάδων, αἱ ὁποῖαι ὑφίστανται ἐν τῇ ἐπιφανείᾳ εἰς ὅλα τὰ μεταλλεῖα τοῦ Λαυρίου· καὶ ναὶ μὲν δὲν ἐγένετο ἰδιαιτέρα σύμβασις μεταξὺ τοῦ δημοσίου καὶ τῆς ἑταιρίας, ἀλλὰ τὸ δημόσιον καὶ ἡ Βουλὴ σιωπηλῶς μᾶς παρεχώρησε τὰς εἰς τὴν ἐπιφάνειαν ἐκβολάδας, καὶ πόθεν τοῦτο ἐξάγεται; διότι ἂν ἤθελε τὰς ἐξαιρέσει ἤθελε τὰς ἐξαιρέσει ῥητῶς, ὅπως ἐξῄρεσε τὰς ὑπὸ τὰς στοὰς κτλ. Τὸ ἐφετεῖον εἶπε, τῷ ὄντι ἔχουν δίκαιον, διότι ἡ Βουλὴ ἤθελε κάμει εἰδικὴν μνείαν. Ἀφοῦ ἐτελείωσε τὸ ζήτημα ἐκεῖνο τὸ τεκμήριον ὅπερ μετεχειρίσθησαν ἵνα κερδήσωσι τὴν ἐπιφάνειαν τὸ ἀντέστρεψαν ἵνα προχωρήσουν καὶ ὑπ’ αὐτήν. Αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα τὸ νομικόν, ὑμεῖς θ’ ἀποφασίσετε εἰς τὴν λύσιν του. Ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ἐπιστήμης ὁ κ. Μαυρομιχάλης σᾶς εἶπε ἐδῶ χίλια πράγματα, τὰ ὁποῖα ἀποκρούονται ῥητῶς ἀπὸ αὐτήν. Ἀρχὴ γενικὴ ὑπάρχει εἰς ὅλον τὸν κόσμον ὅπου εἶναι ἀνεπτυγμένη ἡ βιομηχανία, εἰς τὴν Γερμανίαν, εἰς τὴν Ἱσπανίαν πρὸ πάντων, ὅτι εἰς ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν χῶρον δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ὑπάρχουν δύο ἑταιρίαι, καὶ ἂν ἀκόμη καλλιεργοῦν διαφόρου εἴδους μεταλλεύματα, διότι οὕτω ἡ βιομηχανία ἐμποδίζεται. Καὶ ὅταν δύω ἑταιρίαι δὲν δύνανται ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ μεταλλείου νὰ ἐργάζωνται ἐπὶ δύω διαφόρων μεταλλευμάτων πῶς θὰ ἐργασθοῦν ἐφ’ ἑνός; Ἀλλὰ τί λέγουν αὐτοὶ οἱ κύριοι; μᾶς ἐπήρατε τὸ πρᾶγμά μας. Καὶ ποῦ εἶναι τὸ πρᾶγμά σας; διὰ νὰ ἀπαλλαχθῶμεν σᾶς δίδομεν καιρὸν νὰ μᾶς προσδιορίσετε ποῦ τὰς ἔχετε τὰς ἐκβολάδας, ἀλλὰ μετὰ τὸν χρόνον νὰ μᾶς ἀφήσετε ἡσύχους νὰ καλλιεργήσωμεν τὰ μεταλλεῖά μας, οὐχὶ νὰ ζητῆτε διὰ τῆς βίας νὰ πιέσετε ὅλας τὰς λοιπὰς ἑταιρίας. Σεῖς ἔχετε τρεῖς χρόνους τὸ μεταλλεῖον αὐτὸ, ποῖα εἶναι τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα ἐφέρατε; Πρὸ ὑμῶν ἡ ἑταιρία ἤνθη, εἰς ποῖον σημεῖον τὴν ἐφέρατε; Σήμερον, κύριοι, δὲν ζητῆτε τίποτε ἄλλο παρὰ νὰ ἐμποδίσετε τὰς λοιπὰς ἑταιρίας νὰ ἀναπτύξουν τὴν βιομηχανίαν αὐτῶν. Αὐτοὶ εἶναι οἱ λόγοι, οἱ ὁποῖοι μᾶς ἔκαμαν νὰ φέρωμεν πρότασιν νόμου, ὅστις δὲν ἔχω δισταγμὸν ὅτι θέλει ἐπιψηφισθῆ, ἐπειδὴ πιστεύω, ὅτι δὲν θέλετε ἀκούσει τοὺς φωνασκοῦντας, οἵτινες θορυβοῦν διὰ νὰ δικαιολογηθοῦν ἀπέναντι τῶν δυστυχῶν μετόχων, καὶ διὰ νὰ καλύψουν τὰς λοιπὰς ἀσχημίας τῆς διοικήσεως. Σᾶς παρακαλοῦμεν λοιπὸν νὰ παραδεχθῆτε τὴν πρότασίν μας πρὸς τὸ συμφέρον αὐτῆς τῆς βιομηχανίας, ἡ ὁποία ἐστὲ βέβαιοι ὅτι θὰ ἀναπτυχθῇ, ἄλλως δὲ φερόμενοι καθιστῶμεν τὰ κεφάλαια τὰ ξένα δειλὰ, καὶ δὲν τολμοῦν νὰ εἰσέλθουν ἐνταῦθα. Εἰς τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλουργείων ἐδώσαμεν ὅ,τι ἐζήτησεν, ἡμεῖς δὲ ζητοῦμεν ἤδη νὰ ἐπιψηφίσετε τὴν πρότασίν μας, οὕτω δὲ θὰ ἀποδώσητε δικαιοσύνην.

§16ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν πρώτοις ζητῶ τὴν ἄδειαν ἀπὸ τὸ προλαλήσαντα ἀξιότιμον φίλον μου, Βουλευτὴν ἐκ Καλαβρύτων κ. Πετιμεζᾶν νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τῷ ὑποβάλω δύω παρατηρήσεις· ἡ πρώτη ἀναφέρεται εἰς ὅ,τι προχθὲς εἶπε καὶ σήμερον περίπου ἐπανέλαβεν, ὅτι ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλουργείων ἀντιπροσωπεύεται ἐν τῇ Βουλῇ ὑπό τινων ἐκ τῶν συναδέλφων μας καὶ ἐμοῦ αὐτοῦ καὶ ὅτι μόνον ἕνεκα τοῦ λόγου τούτου καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἰδιότητα ἐν τῇ Βουλῇ ἀγορεύομεν. Δὲν γνωρίζω ὑπό τινων ἄλλοι τῶν συναδέλφων ὁρμῶνται ἐλατηρίων, τὸ ἐπ’ ἐμοί, σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι, ἂν ἐν τῇ περιστάσει ταύτῃ, περὶ ἧς σήμερον πρόκειται ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφανθῇ, εἶχον ἐσχηματισμένην τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλλουργείων δὲν εἶχε ὑπὲρ ἑαυτῆς τὸ δίκαιον, οὐδέποτε ἤθελε με ἐπηρεάσει τὸ μικρὸν συμφέρον, τὸ ὁποῖον μὲ συνδέει μὲ τὴν ἑταιρίαν αὐτὴν, οὐδὲ ἤθελε μὲ ἀναγκάσει ἵνα ἀναβῶ τὸ βῆμα καὶ συνηγορήσω ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων αὐτῆς. Ἕκαστος ἐξ ἡμῶν θέτει τὸ καθῆκον καὶ τὴν ἀποστολὴν τοῦ ἀντιπροσώπου πολὺ ὑψηλότερον τῶν μικρῶν συμφερόντων, τὰ ὁποῖα δύνανται τὰ τὸν συνδέωσιν πρὸς ταύτην ἢ ἐκείνην τὴν ἑταιρίαν. Πᾶς δὲ Βουλευτὴς ἐννοῶν τὴν σπουδαίαν ἐντολήν του, ὑπὸ μόνην τὴν ἰδιότητα ταύτην ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους πρέπει νὰ σκέπτεται καὶ νὰ ὁμιλῇ. Ἡ δευτέρα παρατήρησις, τὴν ὁποίαν εἶχον σκοπὸν ν’ ἀπευθύνω εἰς τὸν ἀξιότιμον προλαλήσαντα, ἀναφέρεται εἰς τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον καὶ προχθὲς καὶ σήμερον ἐπανέλαβε μετὰ πολλοῦ τοῦ στόμφου, ὅτι ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλλουργείων, ἥτις σήμερον ζητεῖ νὰ διεκδικήσῃ τὰ ἐπὶ τῶν ἐκβολάδων τῶν κειμένων ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς ἐν φρέασι, στοαῖς καὶ σπηλαίοις δικαιώματά της, ζητεῖ νὰ τὰ μεταχειρισθῇ ὡς μαστίγιον ἀδικίας κατὰ τῶν ἄλλων ἑταιριῶν. Ὁ προλαλήσας ἐπανέλαβε πολλάκις ὅτι ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλλουργείων ἤγειρε πεντήκοντα δίκας κατὰ τῶν ἄλλων μεταλευτικῶν ἑταιριῶν, καὶ ὅτι παρακωλύει οὕτω τὰς ἐνεργείας τῶν ἄλλων ἑταιριῶν ὑποχρεωμένων νὰ ὑποβάλλωνται εἰς θυσίας· πράττει δὲ τοῦτο ὅπως ὑποχρεωθῶσιν αἱ ἄλλαι ἑταιρίαι νὰ ἀγοράσωσι τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλλουργείων. Τῳόντι τὸ ἐπιχείρημα ἐκ πρώτης ὄψεως φαίνεται σπουδαῖον. Ἂν τῳόντι ἡ ἑταιρία ἤγειρε τόσας δίκας, ἕκαστος δικαιοῦται νὰ εἴπῃ, ὅτι πρέπει τὸ ζήτημα τέλος πάντων νὰ λυθῇ ὅπως λυθῶσιν αἱ λοιπαὶ ἑταιρίαι ἀπὸ τὴν πέδην, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται ἀπέναντι τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων, ὅπως δυνηθῶσι νὰ ἐργασθῶσι καὶ παραγάγωσιν ἐθνικὸν πλοῦτον. Ἀλλά, κύριοι, σᾶς ὁμολογῶ ἐν πάσῃ εἰλικρινείᾳ, ὅτι μέχρι τοῦδε οὐδεμία δίκη ἠγέρθη σχετιζομένη μὲ τὸ ζήτημα τῶν ἐκβολάδων τῶν κειμένων ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς, διότι οὐδεμία τῶν μεταλλευτικῶν ἑταιριῶν εἰργάσθη μέχρι τοῦδε ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς· ἂν ἠγέρθησαν διαφοραί τινες καὶ δίκαι, αὗται ἀναφέρονται εἰς τὰς ἐκβολάδας τὰς ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας τῆς γῆς, οὐδεμία ὅμως τῶν δικῶν ἔχει ὑπόθεσιν ἐκβολάδας ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν, ἢ ἐν φρέασι, στοαῖς καὶ σπηλαίοις. Ἂν δὲ ὁ προλαλήσας ἤθελε μοὶ ἐπιτρέψει, ἤθελα τῷ ἀπευθύνει τὴν ἑξῆς ἐρώτησιν· εἶναι εἷς τῶν μεγάλων μετόχων τῆς μεταλλευτικῆς ἑταιρίας ὁ «Περικλῆς», ἡ ἑταιρία αὕτη ἐργάζεται πρὸ ἐτῶν καὶ ἤνοιξε στοὰς ὑπὲρ τὰ 3,000 μέτρα, ἐρωτῶ τὸν προλαλήσαντα, ἂν ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλουργείων παρενέβαλλε δυσκολίαν τινὰ εἰς τὰς ἐργασίας των, ἢ ἂν ἤγειρε δίκην τινὰ κατὰ τοῦ Περικλέους. Δὲν εἶναι ἀνάγκη, κύριοι, νὰ ἐπιμένω περισσότερον εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, ἀρκοῦμαι δὲ καὶ αὖθις ἐπαναλαμβάνων, ὅτι οὐδεμία δίκη ἠγέρθη ἀφορῶσα τὰς ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς ἐκβολάδας.

§17ΑΘ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν παρατήρησιν. Ἡ ὑπόθεσις, κύριε Σιμόπουλε, δὲν ἔχει τίποτε τὸ περίπλοκον, καὶ ἂν ἐγὼ ὡς Ἕλλην εἶχα κεφάλαια νὰ καλλιεργήσω τὸ μεταλλεῖον ἤθελον τὸ πράξει, οἱ ξένοι ὅμως φοβοῦνται καὶ χάριν τῶν ξένων ἐγείρονται αὐτὰ τὰ πράγματα, διότι ἂν ἐκαλλιέργουν ἐγὼ τὸ μεταλλεῖον δὲν ἤθελα σᾶς ἐπιτρέψει νὰ ἔμβητε εἰς στοάς, οἱ ξένοι ὅμως φοβοῦνται νὰ φέρωσιν ἐνταῦθα τὰ κεφάλαιά των.

§18ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Οὔτε ὑμεῖς ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιτρέψετέ τι εἰς ἐμέ, οὔτε ἐγὼ νὰ ἐπιτρέψω τι εἰς ὑμᾶς, ὁ νόμος ἐπιτρέπει εἰς ἀμφοτέρους ὡρισμένα δικαιώματα ἐν τῇ ἐκμεταλλεύσει· ἐν Ἑλλάδι οἱ νόμοι εἰσὶν ἐξίσου ἰσχυροὶ καὶ διὰ τοὺς ἰθαγενεῖς καὶ διὰ τοὺς ξένους· ἐν Ἑλλάδι εὐνομούμεθα, οἱ δὲ ξένοι προστατεύονται ὑπὸ τῶν νόμων ἐξίσου μετὰ τῶν ἐντοπίων (θόρυβος)· ἐάν τις νομίζῃ ὅτι ἀδικοῦνται ἐν Ἑλλάδι οἱ ξένοι, ἀδικεῖ τὴν Ἑλλάδα, δὲν εὑρίσκεται ἐν τῇ ἀληθείᾳ. Τὸ ζήτημα, κύριοι, τῶν ἐκβολάδων ἀπησχόλησε πολλάκις τὴν Βουλὴν, ἰδίως δὲ προέκυψε ἐκ τῆς ἀξιώσεως τὴν ὁποίαν εἶχον οἱ ἰδιοκτῆται τῶν μεταλλείων ἐπὶ τῶν ἐκβολάδων, κατὰ τὴν πρώτην αὐτῶν ἀνακάλυψιν· ἐπὶ τέλους ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἐνόμισεν ἀναγκαῖον νὰ κηρύξῃ τὰς ἐκβολάδας διὰ τοῦ ἀπὸ 27 Μαΐου 1871 νόμου ὡς περιουσίαν ἐθνικήν. Ὁ νόμος οὗτος ὅστις ἔδωκε τὸν ὁρισμὸν τῶν ἐκβολάδων, καὶ ὅστις συγχρόνως προέβλεψε περὶ τοῦ τρόπου, κατὰ τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ διατεθῶσιν, ἐν ἄρθρῳ 1. λέγει «Ἐκβολάδες εἶναι αἱ μεταλλοῦχοι ὕλαι, αἱ ἐξορυχθεῖσαι ὑπὸ ἀρχαιοτέραν ἐποχὴν καὶ εὑρισκόμεναι ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας τῆς γῆς ἢ ἐντὸς δεξαμενῶν, φρεάτων, σπηλαίων, στοῶν, ἢ ἀλλαχοῦ». Ὡς σᾶς προεῖπον διὰ τοῦ νόμου ἐκείνου ἐκανονίσθη ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον αἱ ἐκβολάδες ἔπρεπε νὰ διατεθῶσιν· ἀλλὰ δυστυχῶς ἐν τῇ ἐφαρμογῇ ὁ νόμος ἐκεῖνος ἀπέτυχεν, ἡ δὲ Κυβέρνησις ἐνόμισεν ἀναγκαῖον νὰ λάβῃ πρόνοιαν περὶ τῆς διαθέσεως τῶν ἐκβολάδων, κατ’ ἄλλον τρόπον· παρεχώρισε ταύτας εἰς ἑταιρίας. Κατὰ τὸ 1873 διὰ συμβάσεως ἡ Κυβέρνησις παρεχώρησε τὰς ἐκβολάδας εἰς τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλλουργείων. Ἰδοὺ ὁποῖα παρεχώρησεν εἰς τὴν ἑταιρίαν ἐκείνην δικαιώματα ἡ σύμβασις τῆς 29 Ἀπριλίου 1873, κυρωθεῖσα διὰ τοῦ νόμου τῆς 28 Ἰουλίου 1873 «ἡ ἑταιρία θέλει ἐκμεταλλευθῆ καὶ ἐκκαμινεύσει ἁπάσας τὰς ἐν τῇ περιφερείᾳ τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη κειμένας ἐκβολάδας ....Εἰς τὰς ἐκβολάδας ἀνάγονται αἱ μεταλλευτικαὶ οὐσίαι, ὧν τὰς ἰδιότητας καὶ τὴν τοποθεσίαν ὁρίζει τὸ ἄρθρον 7 τοῦ ὑπὸ στοιχ. ΙΓʹ. νόμου τῆς 27 Μαΐου 1871 (ὅπερ πρὸ στιγμῆς σᾶς ἀνέγνωσα) καὶ πᾶσα ἄλλη ὕλη μετὰ τῶν ἐκβολάδων ἀναμεμιγμένη καὶ εἰς τὰς ἐν Λαυρίῳ παντὸς εἴδους ἐργασίας τῶν ἀρχαίων ἀναγομένη.» Βλέπετε, ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ παρεχωρήθησαν εἰς τὰ Μεταλλουργεῖα αἱ κατὰ τὴν περιφέρειαν ἐκείνην κείμεναι ἐκβολάδες εἴτε ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας τῆς γῆς κεῖνται εἴτε ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν αὐτῆς, ἐν σπηλαίοις, ἐν φρέασιν, ἐν στοαῖς· ἅπασαι παραχωροῦνται ἄνευ τῆς ἐλαχίστης ἐπιφυλάξεως. Ὑπῆρχον ὅμως καί τινες ἐκβολάδες ἐκτὸς τῆς περιφερείας τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη, καὶ περὶ τούτων ἔκρινεν ἀναγκαῖον ὁ νόμος τοῦ 1873 νὰ προβλέψῃ. Τὸ ἄρθρον 12 τῆς συμβάσεως ταύτης ἔχει οὕτω· «Ἐὰν μέχρι τῆς ἐγκρίσεως τῆς παρούσης συμβάσεως παρὰ τῆς Βουλῆς δὲν διατεθῶσιν ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως αἱ λοιπαὶ ἐν Λαυρίῳ ἐκβολάδες, ἡ ἑταιρία θέλει ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκκαμινεύσῃ καὶ ταύτας ὑπὸ τοὺς ὅρους τῆς παρούσης συμβάσεως καὶ μὲ τὰς ἑξῆς μόνον μεταβολὰς αὐτῆς· α) τὸ δικαίωμα τοῦ δημοσίου θέλει εἶσθαι 50% ἐπὶ τοῦ καθαροῦ εἰσοδήματος, καὶ β) ἡ ἑταιρία ὀφείλει τὸ τρίτον ἔτος ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν αὐτῆς νὰ ἔχῃ 42 καμίνους ἀντὶ τῶν 30 κατὰ τὸ ἄρθρον 4 τῆς παρούσης.» Τὸ ἄρθρον 12 ἐτροποποίησεν ὁ ἀπὸ 28 Ἰουλίου 1873 νόμος διὰ τοῦ ἄρθρου 5, ἔχοντος οὕτως· «ἡ ἰσχὺς τοῦ ἄρθρου 12 τῆς συμβάσεως ἀναστέλλεται ἐπὶ 12 μῆνας ἀπὸ τῆς νομοθετικῆς κυρώσεως αὐτῆς. Ἐὰν δ’ ἐν τῷ διαστήματι τούτῳ δὲν διατεθῶσιν ὑπὸ τοῦ δημοσίου αἱ ἐν τῷ εἰρημένῳ ἄρθρῳ διαλαμβανόμεναι ἐκβολάδες διὰ δημοσίου συναγωνισμοῦ καὶ συναφθῇ σύμβασις κυρωθεῖσα διὰ νόμου, θέλουσιν ἔχει πλήρη ἰσχὺν αἱ διατάξεις αὐτοῦ.» Βλέπετε, κύριοι, ὅτι ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλλουργείων εἶχεν ἤδη δυνάμει τῶν κειμένων, τὰ ὁποῖα πρὸ ὀλίγου σᾶς ἀνέγνωσα, ἀναμφισβήτητον τὸ δικαίωμα νὰ ἐκμεταλλευθῇ καὶ τὰς ἐκτὸς τῆς περιφερείας τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη κειμένας ἐκβολάδας, ἅμα ἤθελε παρέλθει ἡ προθεσμία τοῦ ἑνὸς ἔτους, καὶ ἐν τῷ διαστήματι τούτῳ δὲν ἤθελον παραχωρηθῆ εἰς ἄλλον αἱ ἐκβολάδες αὗται διὰ συμβάσεως. Πρὶν ὅμως λήξῃ ἡ ἐνιαύσιος αὕτη προθεσμία ἡ Κυβέρνησις τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μετὰ τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων συνῆψε σύμβασιν, τῆς ὁποίας σκοπὸς ὑπῆρχεν ἡ ῥύθμισις τῆς ὑπὲρ τοῦ δημοσίου φορολογίας κατ’ ἄλλον τρόπον ἢ ὡς ὑπὸ τῆς προγενεστέρας συμβάσεως εἶχε κανονισθῆ. Ἡ σύμβασις αὕτη ὑπεγράφη μεταξὺ τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων καὶ τῆς Κυβερνήσεως τὴν 24 Ἰουνίου 1874. Ὁ νόμος τοῦ 1873 ἐκυρώθη τὴν 28 Ἰουλίου 1873· ἔπρεπε λοιπὸν ἡ ἐνιαύσιος προθεσμία νὰ λήξῃ κατὰ τὸ τέλος τοῦ Ἰουλίου 1874· ἐν τούτοις ἡ σύμβασις αὕτη ὑπεγράφη τὴν 24 Ἰουνίου 1874· ἐν τῇ συμβάσει ταύτῃ περιελήφθη τὸ εἰδικὸν ἄρθρον 5, τὸ ὁποῖον ἔχει οὕτως· «αἱ διατάξεις τῆς παρούσης δὲν ἐφαρμόζονται ὡς πρὸς τὰς λοιπὰς ἐν Λαυρίῳ ἐκβολάδας, τὰς ἀναφερομένας ἐν τῷ ἄρθρ. 12 τῆς ἀπὸ 29 Ἀπριλίου 1873 συμβάσεως.» Ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἐφρόνει, ὅτι αἱ παραχωρήσεις, τὰς ὁποίας ἐποιεῖτο εἰς τὴν ἑταιρίαν, ἦσαν πολλαὶ καὶ δὲν ἔπρεπε νὰ τὰς ἐπεκτείνῃ καὶ εἰς τὰς ἐκβολάδας τὰς ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη κειμένας, καὶ διὰ τοῦτο ἐζήτησε καὶ περιελήφθη ἡ εἰδικὴ αὕτη διάταξις, δι’ ἧς ῥητῶς αἱ ἐκβολάδες αὗται ἐξῃρέθησαν.

§19Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Εἶναι κυρωμένη αὐτὴ ἡ σύμβασις;

§20ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὸ προσθέσω. Μὴ μὲ διακόπτετε, παρακαλῶ· ἔχετε ὀλίγην ὑπομονὴν, ὅπως καὶ ἐγὼ εἶχον ὅτε ὑμεῖς ὡμιλεῖτε. Ἡ σύμβασις, περὶ τῆς ὁποίας πρὶν σᾶς ἐλάλησα τῆς 24 Ἰουνίου 1874, καίτοι ὑποβληθεῖσα εἰς τὴν Βουλὴν, δὲν περιεβλήθη μὲ τὴν νομοθετικὴν κύρωσιν διὰ λόγους, περὶ τῶν ὁποίων κρίνω περιττὸν σήμερον νὰ ἐνδιατρίψω. Ἐν τούτοις ὀλίγας ἡμέρας βραδύτερον, ἤτοι ἀκριβῶς καθ’ ἣν ἡμέραν ἔληξεν ἡ ἐνιαύσιος προθεσμία, ἀφ’ ἧς, δηλαδή, ἡμέρας ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλλουργείων εἰσήρχετο εἰς τὴν ἀπόκτησιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἐκμεταλλεύσεως τῶν ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη ἐκβολάδων, ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἀπηύθυνε πρὸς τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλλουργείων ἔγγραφον χρονολογούμενον ἀπὸ 29 Ἰουλίου 1874, διὰ τοῦ ὁποίου ἠρώτησε τὴν ἑταιρίαν, ἂν ἐπιθυμῇ ἢ προτίθεται νὰ ἐκμεταλλεύσῃ καὶ τὰς ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη κειμένας ἐκβολάδας· ἡ δὲ ἑταιρία μετὰ δύω ἡμέρας ἀπήντησε δι’ ἐγγράφου, οὗτινος ἀντίγραφον ἤδη κρατῶ ἀνὰ χεῖρας, καὶ διὰ τοῦ ὁποίου δὲν εἶπεν ὅ,τι ὁ προλαλήσας πρὸ ὀλίγου σᾶς εἶπεν, ὅτι, δηλαδή, δὲν δέχεται τὴν ἐκκαμίνευσιν τῶν ἐκβολάδων τούτων, ἀλλ’ ὅτι καὶ ταύτας προτίθεται νὰ ἀναλάβῃ καὶ ἀναλαμβάνει, ἀλλ’ ἐννοεῖ, ὅπως ἦτο φυσικόν, ὅτι ὅλαι αἱ ἐκβολάδες ὑποβάλλονται εἰς τοὺς ὅρους τῆς ἀνωτέρω συμβάσεως καὶ οὐχὶ τῆς παλαιᾶς.

§21Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ ἴδιον λέγω καὶ ἐγώ.

§22ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει διαφορὰ μεγάλη. Βλέπετε λοιπόν, κύριοι, ὅτι εὐθὺς ὡς ἔληξεν ἡ προθεσμία τοῦ ἑνὸς ἔτους ἀπὸ τῆς κυρώσεως τοῦ νόμου τοῦ ἐπικυρώσαντος τὴν πρώτην σύμβασιν, ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλλουργείων εἶχεν ἤδη κεκτημένον καὶ ἠσφαλισμένον τὸ δικαίωμα τῆς ἐκμεταλλεύσεως ἐπὶ τῶν ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη κειμένων ἐκβολάδων. Ἀλλ’ ὅπως πρὶν παρετηρήσατε, τὸ ἄρθρον 12 τῆς συμβάσεως ὑπὸ δύω ὅρους παρεχώρησε τὰς ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη κειμένας ἐκβολάδας, ὑπὸ τὸν ὅρον δηλαδὴ τῆς αὐξήσεως τοῦ δικαιώματος τοῦ δημοσίου ἀπὸ 44 εἰς 50 καὶ τὸν ὅρον τῆς αὐξήσεως τῶν καμίνων ἀπὸ 30 εἰς 42. Ἀλλ’ οἱ δύω οὗτοι ὅροι δὲν ὑφίσταντο, ὅταν ἤδη ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλλουργείων εἰσῆλθεν εἰς τὴν ἐξάσκησιν τοῦ δικαιώματος ἐπὶ τῶν ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη κειμένων ἐκβολάδων, διότι ὁ μὲν πρῶτος ὅρος ὁ ἀφορῶν εἰς τὸ δικαίωμα τοῦ δημοσίου βεβαίως ἐξέλειπε δυνάμει τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου τοῦ κυρώσαντος τὴν αὐτὴν σύμβασιν, τὸ ὁποῖον ὥρισεν, ὅτι ἐν γένει ἡ φορολογία ὅλων τῶν ἐκβολάδων κανονίζεται ἀδιακρίτως εἴτε κεῖνται αὗται ἐντὸς τῶν μεταλλείων Σερπιέρη, εἴτε κεῖνται ἐκτὸς αὐτοῦ, ἤτοι διὰ τοῦ ἄρθρου 6 τοῦ νόμου τῆς 28 Ἰουλίου 1873 κατηργήθη πᾶσα ὑπὸ τὴν ἔποψιν τοῦ φόρου διάκρισις ὑπάρχουσα ἐν τῇ συμβάσει μεταξὺ ἐκβολάδων κειμένων ἐντὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη, καὶ ἐκβολάδων κειμένων ἐκτὸς αὐτοῦ. — Τὸ δὲ ζήτημα τοῦ φόρου ἐκανόνισεν ὁριστικῶς δι’ ὅλας τὰς ἐν τῷ Λαυριωτικῷ ἐκβολάδας ἡ ἀπὸ 26 Μαρτίου 1875 σύμβασις κυρωθεῖσα διὰ τοῦ νόμου τῆς 4 Ἰανουαρίου 1876.

§23ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖαι διατάξεις ἔχουν κῦρος λέγει τὸ ἄρθρον αὐτό;

§24ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ σύμβασις τοῦ 1875 ἦλθε πρὸς κύρωσιν τούτου, δηλαδὴ ἦλθε διὰ νὰ ἄρῃ αὐτὴν τὴν διάκρισιν μεταξὺ ἐκβολάδων κειμένων ἐντὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη, καὶ ἐκβολάδων κειμένων ἐκτὸς αὐτοῦ. Ὁ δὲ ἕτερος ὅρος περὶ αὐξήσεως τοῦ ἀριθμοῦ τῶν καμίνων ἀπὸ 30 εἰς 42 ἐξέλειπε δυνάμει τοῦ ἄρθρου 3 τῆς νεωτέρας συμβάσεως ἀπὸ 26 Μαρτίου 1875 τῆς κυρωθείσης διὰ νόμου· τὸ ἄρθρον 3 ἔχει οὕτως «ὁ ἀριθμὸς τῶν ἐν ἐνεργείᾳ καμίνων τοῦ ἐργοστασίου τῆς ἑταιρίας μένει ἀπροσδιόριστος, καθὼς καὶ τὸ ποσὸν τοῦ ἐξ αὐτοῦ παραχθησομένου μολύβδου.» Παραλείπω, ὅτι καὶ ὅταν ὑφίστατο ἡ προηγουμένη σύμβασις, ὁ ὅρος τοῦ ἀριθμοῦ τῶν καμίνων δὲν ἐτηρήθη, οὔτε ἦτο δυνατὸν νὰ τηρηθῇ, καθόσον καὶ ἡ Κυβέρνησις ἐπείσθη ἐκ τῶν πραγμάτων, ὅτι ἦτο ἀδύνατον νὰ λειτουργῶσι 30 κάμινοι ἄνευ καταστροφῆς τῆς ἑταιρίας.

§25ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πῶς ἐπείσθη;

§26ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπείσθη, ὡς πείθονται οἱ τὰ πράγματα ἐξετάζοντες, ἀλλὰ δὲν ὁμιλῶ μόνον περὶ τῆς Κυβερνήσεως Δεληγεώργη· οὔτε ὅμως αὕτη, οὔτε αἱ διαδεχθεῖσαι αὐτὴν ἐζήτησαν τὴν αὔξησιν τῶν καμίνων, διότι ἡ ἑταιρία εὑρίσκετο εἰς ἀπόλυτον ἀδυναμίαν νὰ πραγματοποιήσῃ τὴν αὔξησιν αὐτήν.

§27Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἔχει καὶ μίαν ἄλλην σύμβασιν ὁ κ. Σιμόπουλος ὀπίσω ἀπὸ τὰς συμβάσεις.

§28ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἀναγινώσκω κείμενα, καὶ ἐπὶ τῶν κειμένων ὁμιλῶ. Ἀλλὰ πλὴν τοῦ ὅτι οἱ προηγούμενοι νόμοι καὶ αἱ προηγούμεναι συμβάσεις ἤρκουν διὰ νὰ καταστήσουν ἀναμφισβήτητον τὸ δικαίωμα τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων ἐφ’ ὅλων ἐν γένει τῶν ἐκβολάδων εἴτε ἐντὸς εἴτε ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη, εἴτε ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς, εἴτε ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας κεῖνται, ἦλθεν ἡ σύμβασις τοῦ 1875, ἡ ὁποία ἦρε πᾶσαν περὶ τούτου ἀμφιβολίαν. Διὰ τῆς συμβάσεως ταύτης τὸ ζήτημα τοῦτο ὁριστικῶς ἐλύθη· πρῶτον ἐξηλείφθη ἡ διάταξις ἡ ὑπάρχουσα εἰς τὴν προηγουμένην τῆς 24 Ἰουνίου 1874 σύμβασιν, τὴν ἐκκρεμῆ ἐνώπιον τοῦ νομοθετικοῦ σώματος, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξῃροῦντο τῆς πρὸς τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλλουργείων παραχωρήσεως αἱ ἐκβολάδες αἱ ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη κείμεναι· ἐξηλείφθη δὲ ὑπ’ αὐτῆς ἐκείνης τῆς Κυβερνήσεως, ἡ ὁποία συνῆψε καὶ τὴν προηγουμένην τοῦ 1874 σύμβασιν. Αὐτὸ καὶ μόνον ἀρκεῖ διὰ νὰ σᾶς πείσῃ, ὅτι ἐν τῷ νῷ τῆς Κυβερνήσεως ὑπῆρχεν ὅτι ἡ νεωτέρα σύμβασις εἶχε σκοπὸν αὐτὴν τὴν διάκρισιν ἐντελῶς νὰ καταργήσῃ· ἐκανόνισε δὲ τὰς σχέσεις τοῦ δημοσίου καὶ τῆς ἑταιρίας ἐφ’ ὅλων ἐν γένει τῶν ἐκβολάδων ἄνευ ἐξαιρέσεως. Ἀλλ’ αὐτὴν τὴν ἀμφισβήτησιν τοῦ δικαιώματος τῆς ἑταιρίας ἐπὶ τῶν ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη κειμένων ἐκβολάδων δὲν ἐπαρουσίασε τὸ πρῶτον ἤδη ὁ πρὸ ὀλίγου καταβὰς τὸ βῆμα συνάδελφός μας, τὴν ἐπαρουσίασε πρὸ αὐτοῦ ἡ Γαλλικὴ τῶν μεταλλείων Λαυρίου ἑταιρία, ὅτε τοιαύτη δίκη περὶ τῶν ἐκβολάδων τῶν κειμένων ἐκτὸς τῆς περιφερείας Σερπιέρη ἠγέρθη ἐνώπιον τῶν δικαστηρίων. Θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ μοὶ ἐπιτρέψητε νὰ ἀναγνώσω τὰς σχετικὰς σκέψεις τῆς ἀποφάσεως τοῦ ἐφετείου, σκέψεις ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐστηρίχθη ἀκριβῶς τὸ δικαστικὸν συμπέρασμα, τὸ ὁποῖον συμφωνεῖ πληρέστατα πρὸς ἐκεῖνο, εἰς ὅπερ πρὸ ὀλίγου καὶ ἐγὼ κατέληξα. Δὲν θέλω δὲ παραλείψει νὰ σᾶς ἀναγνώσω ὁλόκληρον τὴν ἀπόφασιν, ἐὰν τὸ ἐπιθυμεῖτε, διὰ νὰ σᾶς ἀπομακρύνω ἀπὸ τὸν φόβον, εἰς τὸν ὁποῖον σᾶς ἐνέβαλεν ὁ πρὸ ὀλίγου λαλήσας, ὅτι δηλαδὴ σκοπίμως ἀπέσπασεν ἡ ἑταιρία καὶ ἐδημοσίευσε σκέψεις τινὰς ἐκ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς, παρέλειψε δὲ ἐκείνας τὰς σκέψεις, αἱ ὁποῖαι πιθανῶς τὴν βλάπτουν. Ἰδοὺ πῶς σκέπτεται τὸ ἐφετεῖον τῶν Ἀθηνῶν δικάσαν κατὰ μῆνα Μάϊον ἐπὶ διαφορᾶς μεταξὺ τῆς Γαλλικῆς ἑταιρίας καὶ τῶν Μεταλλουργείων τοῦ Λαυρίου ἀφορώσης εἰς ἐκβολάδας ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη κειμένας καὶ ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας, διότι δίκη οὐδεμία ἠγέρθη ἐπὶ ἐκβολάδων κειμένων ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν. Ἰδοὺ αἱ σχετικαὶ σκέψεις τῆς ὑπ’ ἀριθ. 675|41589 ἀπὸ 25 Μαΐου 1876 ἀποφάσεως τῶν ἐν Ἀθήναις ἐφετῶν. «Ἐπειδὴ διὰ τῆς συμβάσεως τῆς 29 Ἀπριλίου 1873 αἱ μὲν ἐν τῷ μεταλλείῳ Σερπιέρη ἐκβολάδες παρεχωρήθησαν ἀμέσως καὶ ὁριστικῶς, αἱ δὲ ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου τούτου κατὰ τὴν λοιπὴν Λαυριωτικὴν χώραν κείμεναι παρεχωρήθησαν ὑπὸ ὅρους ἀναφερομένους ἐν τῷ ἄρθρῳ 12 τῆς συμβάσεως, κατὰ δὲ τὸ ἄρθρον 5 τοῦ κυρώσαντος τὴν σύμβασιν νόμου τῆς 28 Ἰουλίου 1873 ἡ ἰσχὺς τοῦ 12 ἄρθρου τῆς συμβάσεως ἀναστέλλεται ἐπὶ δώδεκα μῆνας ἀπὸ τῆς νομοθετικῆς κυρώσεως αὐτῆς.» «Ἐπειδὴ ἐκ τῆς ὀρθῆς ἑρμηνείας τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ κυροῦντος τὴν σύμβασιν νόμου, περιέχοντος τὴν φράσιν «Ἐὰν ἐντὸς ἔτους δὲν διατεθῶσιν ὑπὸ τοῦ δημοσίου αἱ ἐκβολάδες διὰ δημοσίου συναγωνισμοῦ καὶ συναφθῇ σύμβασις κυρωθεῖσα διὰ νόμου, θέλουσιν ἔχει πλήρη ἰσχὺν αἱ διατάξεις τοῦ ἄρθρου «12 τῆς συμβάσεως, ἡ ἰσχὺς τοῦ ὁποίου ἀναστέλλεται ἐπὶ δώδεκα μῆνας, ἐξάγεται, ὅτι, δὲν ἐπεβλήθη εἰς τὴν Κυβέρνησιν ἡ ὑποχρέωσις νὰ ἐπιχειρήσῃ συναγωνισμὸν καὶ ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς παραλείψεως αὐτοῦ ὡρίσθη ὑπὲρ τῶν Μεταλλουργείων τοῦ Λαυρίου, ἀνυπόστατος δ’ ἐστὶν ὁ ἰσχυρισμὸς τῆς ἐφεσιβλήτου ἑταιρίας (τῆς γαλλικῆς ἑταιρίας τῶν μεταλλείων ἐν Λαυρίῳ), ὅτι ἔπρεπε νὰ προηγηθῇ διαγωνισμὸς καὶ ῥητὴ σύμβασις μετὰ τῆς ἐκκαλουμένης ἑταιρίας, διὰ νὰ λάβῃ αὕτη τὴν παραχώρησιν τῶν ἐντὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη ἐκβολάδων, διότι τὴν παραχώρησιν ταύτην ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλλουργείων εἶχεν ἤδη δυνάμει τοῦ ἄρθρ. 12 τῆς συμβάσεως, ἐκ δὲ τοῦ συνδυασμοῦ τοῦ ἄρθρου 5 τοῦ νόμου καὶ τοῦ ἄρθρου 12 τῆς συμβάσεως προκύπτει σαφῶς ὁ «σκοπὸς τοῦ νομοθέτου καὶ ἡ ἔννοια τῆς διατάξεως, τουτέστιν, ὅτι ἡ προθεσμία τοῦ ἔτους ἐτέθη, ὅπως κατορθωθῇ ἡ ἐπὶ συμφερωτέροις ὅροις ἐκκαμίνευσις τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος ἐκβολάδων, ὑποβαλλομένων εἰς τὴν Κυβέρνησιν προτάσεων ὑπὸ ἄλλων ἑταιριῶν, καὶ ὅτι ἑπομένως ἡ Κυβέρνησις δὲν ἠρκέσθη εἰς τὰς προτάσεις τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων, ἀλλ’ ἀφοῦ τὸ ἄρθρον 12 τῆς συμβάσεως ἐξησφάλισε τὴν ἐκκαμίνευσιν αὐτῶν ὑπὸ τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων ἐπεφυλάξατο τὴν προθεσμίαν τοῦ ἔτους, ὡς πρὸς τοὺς τρίτους, οἵτινες ἐν τῷ χρονικῷ τούτῳ διαστήματι ἠδύναντο νὰ αἰτήσωσι τὴν εἰς αὐτοὺς παραχώρησιν τῶν ἐκτὸς τῶν μεταλλείων Σερπιέρη ἐκβολάδων ἐπὶ συμφερωτέροις ὅροις· ἐναντίον δὲ καὶ τοῦ γράμματος καὶ τοῦ πνεύματος τῶν ἄρθρων 12 τῆς συμβάσεως τοῦ 1873 καὶ 5 τοῦ ἐπικυρώσαντος αὐτὴν νόμου ἡ ἐκκαλουμένη ἀπόφασις παραδέχεται, ὅτι ἔπρεπε νὰ προηγηθῇ δημόσιος συναγωνισμὸς καὶ σύμβασις μετὰ τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων, ἐπικυρωθεῖσα διὰ νόμου, ὅπως αὕτη ἔχῃ τὸ δικαίωμα νὰ ἐκκαμινεύσῃ ὁμοῦ μὲ τὰς σκωρίας καὶ τὰς ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη ἐκβολάδας.» Ἐπειδὴ, παρελθούσης τῆς δωδεκαμήνου ἀπὸ τῆς κυρώσεως τοῦ νόμου προθεσμίας, χωρὶς οὔτε δημόσιος συναγωνισμὸς νὰ διαταχθῇ, οὔτε σύμβασις κατὰ συνέπειαν αὐτοῦ νὰ λάβῃ χώραν, ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλλουργείων ἐρωτηθεῖσα ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως ἀπεφάνθη, ὅτι δέχεται καὶ τὴν ἐκκαμίνευσιν τῶν περὶ ὧν ὁ λόγος ἐκβολάδων, ἂν ἐφαρμοσθῶσι καὶ ἐπ’ αὐτῶν οὐχὶ οἱ ὅροι τοῦ ἄρθρου 12 τῆς ἀπὸ 29 Ἀπριλίου 1873 συμβάσεως, ὡς ἐτροποποιήθησαν διὰ τοῦ νόμου τῆς 28 Ἰουλίου 1873, ἀλλ’ οἱ διαλαμβανόμενοι εἰς τὴν ὑπὸ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς Βουλῆς διατελοῦσαν σύμβασιν, μετὰ δὲ τὰς διαπραγματεύσεις ταύτας ἐπῆλθεν ἡ σύμβασις τῆς 26 Μαρτίου 1875 καὶ ὁ ἐπικυρώσας αὐτὴν νόμος τῆς 4 Ἰανουαρίου 1876.» Ἐπειδὴ τὸ πρῶτον ἄρθρον τοῦ ἐπικυρώσαντος τὴν δευτέραν σύμβασιν νόμου πραγματεύεται περὶ συνεκκαμινεύσεως τῶν ἐν Λαυρίῳ σκωριῶν καὶ ἐκβολάδων, ἡ τοιαύτη δὲ ἔκφρασις γενικὴ οὖσα πρέπει νὰ ἑρμηνευθῇ ἐν πάσῃ αὐτῆς τῇ ἐκτάσει, καὶ νὰ ἐκληφθῇ, ὅτι ἐννοεῖ πάσας τὰς ἐν Λαυρίῳ ἐκβολάδας, ἐκτὸς δὲ τούτου, ἐν τῷ πρώτῳ νόμῳ καὶ τῇ συμβάσει ἡ διάθεσις καὶ συνεκκαμίνευσις τῶν ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη ἐκβολάδων ἦτον ὑπὸ ὅρον, ὁ δὲ ὅρος οὗτος ἐν τῇ δευτέρᾳ συμβάσει καὶ τῷ δευτέρῳ νόμῳ ἐξέλιπε, καὶ ὁ νόμος πραγματεύεται περὶ ἁπασῶν τῶν ἐκβολάδων ἄνευ ἐξαιρέσεως· μὴ ἐπαναλαμβανομένης δὲ ἐν τῇ δευτέρᾳ συμβάσει καὶ τῷ σχετικῷ νόμῳ τῆς διακρίσεως ἐκβολάδων ὁριστικῶς παραχωρουμένων καὶ ὑπ’ ὅρον, μετὰ τὰς διαπραγματεύσεις μάλιστα μεταξὺ τῆς Κυβερνήσεως καὶ τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων τὰς λαβούσας χώραν μετὰ τὴν λῆξιν τῆς προθεσμίας τοῦ ἔτους, ἔπεται, ὅτι ἐν τῇ διανοίᾳ τῶν συμβαλλομένων ἐνέκειτο περὶ πασῶν τῶν ἐν Λαυρίῳ ἐκβολάδων νὰ συμβληθῶσι, καὶ ὅτι περὶ πασῶν ἐγένετο ἡ ἔγκρισις ὑπὸ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας.»

§29ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Βλέπετε, κύριοι,....

§30ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Μίαν ἐξήγησιν, παρακαλῶ. Εἰς τὸ δεύτερον ἄρθρον τοῦ νόμου ποίαν ἔννοιαν ἀποδίδετε ὑμεῖς;

§31ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ ἔλθω ἀμέσως εἰς τὸ ἄρθρ. 2. Βλέπετε, κύριοι, ὅτι ἤρκει ὁ νόμος τοῦ 1871 ὁ χαρακτηρίσας τὰς ἐκβολάδας, καὶ ἡ σύμβασις τοῦ 1873 μετὰ τοῦ ἐπικυρώσαντος αὐτὴν νόμου, διὰ νὰ καταστήσωσιν ἀναμφισβήτητον τὸ δικαίωμα τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων καὶ ἐπὶ τῶν ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη κειμένων ἐκβολάδων· ἀλλὰ πρὸς μείζονα κύρωσιν τοῦ δικαιώματος τούτου ἦλθε, καθὼς σᾶς εἶπον, καὶ ἡ σύμβασις τοῦ 1875, διὰ τῆς ὁποίας οὐδεμία διάκρισις ἐγένετο μεταξὺ ἐκβολάδων κειμένων ἐκτὸς τοῦ μεταλλείου Σερπιέρη καὶ ἐκβολάδων ἐντὸς τῆς περιφερείας αὐτοῦ· ὥστε ἡ διάκρισις αὕτη καὶ ἂν ὑπῆρχέ τις ἀμφιβολία ἐξέλιπε μετὰ τὴν τελευταίαν σύμβασιν τὴν ἐπικυρωθεῖσαν διὰ τοῦ ἀπὸ 4 Ἰανουαρίου 1876 νόμου. Δὲν νομίζω ἀναγκαῖον ν’ ἀναιρέσω τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦ προλαλήσαντος ἀξιοτίμου συναδέλφου μας, ὅτι τὰ δικαιώματα τῶν μεταλλευτικῶν ἑταιριῶν εἶναι πολὺ προγενέστερα τοῦ νόμου τοῦ 1871, ὅτι καὶ ὅταν ὁ νόμος τοῦ 1871 συνεζητεῖτο καὶ ὅταν ἀκόμη ὁ νόμος ὁ ἐπικυρώσας τὴν σύμβασιν τοῦ 1873 συνεζητεῖτο, καὶ εἰς τὰς δύω περιπτώσεις οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὑπὲρ τῶν μεταλλείων ὑπέβαλον προτάσεις, αἱ ὁποῖαι περιεῖχον ἀκριβῶς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σήμερον συζητοῦμεν· δὲν νομίζω ἀναγκαῖον νὰ ἀναιρέσω τὸν ἰσχυρισμὸν τοῦτον, διότι ὁ νόμος τοῦ 1871 προεκλήθη κυρίως ἐκ τῶν τοιούτων ἀξιώσεων, ἦλθεν ἴσα ἴσα διὰ νὰ καταστήσῃ ἐκποδὼν αὐτὰς τὰς ἀξιώσεις τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν μεταλλείων καὶ διότι δὲν πρόκειται νὰ συζητηθῇ σήμερον ἂν ὁ νόμος τοῦ 1871 ὁ κηρύξας τὰς ἐκβολάδας ἐθνικὴν περιουσίαν καλῶς ἢ κακῶς ἐξεδόθη, ἀφοῦ σήμερον πρόκειται ὑπὲρ τῶν δικαιωμάτων τῶν ἐκ τοῦ νόμου αὐτοῦ παραχθέντων ὑπὲρ τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων. Ἀλλὰ οἱ ὑπὲρ τῶν μεταλλείων ἐνδιαφερόμενοι, ἐπειδὴ ἄλλοθεν δὲν δύνανται νὰ ἀρυσθῶσιν ἐπιχείρημά τι πρὸς ὑποστήριξιν τῶν ἀξιώσεών των, στηρίζονται κυρίως εἰς τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νόμου τῆς 4 Ἰανουαρίου 1876 τοῦ ἐπικυρώσαντος τὴν τελευταίαν σύμβασιν· νομίζουν δὲ, ὅτι διὰ τῆς παρερμηνείας τοῦ ἄρθρου αὐτοῦ, διὰ τῆς παρεξηγήσεώς του εἶναι δυνατὸν νὰ καταστήσουν τὸ δικαίωμα τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων ἐπὶ τῶν ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς κειμένων ἐκβολάδων ἀμφίβολον· νομίζουν, ὅτι δύνανται νὰ σᾶς πείσουν, ὅτι, ἐπειδὴ αἱ ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς κείμεναι ἐκβολάδες ἀνῆκον εἰς τὸ δημόσιον, δύναται ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία σήμερον νὰ τὰς διαθέσῃ ὑπὲρ οὗτινος θέλει. Καὶ τῳόντι, κύριοι, ἐὰν ἦσαν ἀδιάθετοι αἱ ἐκβολάδες αὗται, τὸ δικαίωμα τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ἦτο ἀναμφισβήτητον. Ἀλλ’ ἐὰν λάβετε τὴν καλωσύνην νὰ προσέξετε εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ἄρθρου 2 καὶ εἰς τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἐτέθη ἐν τῷ νόμῳ τὸ ἄρθρον 2, θέλετε πεισθῆ, ὅτι οὐδόλως ἔθιξε τὸ ἄρθρον τοῦτο τὰ δικαιώματα τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων ἐπὶ τῶν ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς κειμένων ἐκβολάδων. Τὸ ἄρθρον 2 ἔχει ὡς ἑξῆς· «Δι’ εἰδικοῦ νόμου κανονισθήσονται τὰ περὶ ἐξορύξεως καὶ καμινεύσεως τῶν ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς ἐν φρέασι, στοαῖς καὶ σπηλαίοις κειμένων ἐκβολάδων, ὡς καὶ ἡ ἀποζημίωσις τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν μεταλλείων, διὰ τῆς ἐργασίας τῶν ὁποίων ἤθελον εὑρεθῆ· μέχρι δὲ τῆς ἐκδόσεως τοῦ νόμου αὐτοῦ εἰς οὐδένα ἐπιτρέπεται ἡ μετακίνησις τῶν τυχὸν εὑρεθησομένων τοιούτων ἐκβολάδων». Ὁ πρὸ ὀλίγου καταβὰς τὸ βῆμα ἔλαβε τὸν κόπον νὰ σᾶς ἀναγνώσῃ τὰς ἀγορεύσεις, τὰς γενομένας κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ νόμου τοῦ κυρώσαντος τὴν τελευταίαν σύμβασιν, καὶ ἰδίως κατὰ τὴν συζήτησιν τῶν προτάσεων, αἵτινες ὑπεβλήθησαν διὰ νὰ καταλάβωσι τὴν θέσιν τοῦ ἄρθρου 2 ἐν τῷ νόμῳ τούτῳ. Ἡ μία τῶν προτάσεων τούτων ὑπεβλήθη ὑπὸ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ἀθ. Πετιμεζᾶ. Αὐτῆς ὁ σκοπὸς ἦτο ἀκριβῶς ὅμοιος πρὸς τὸν σκοπόν, τὸν ὁποῖον ἔχει ἡ σήμερον ὑπ’ ὄψιν σας ὑπάρχουσα πρότασις, δηλαδὴ νὰ παραχωρηθῶσιν αἱ ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς κείμεναι ἐκβολάδες εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν μεταλλείων, κατὰ τὴν περιφέρειαν τῶν ὁποίων κεῖνται. Τῷ ὄντι καὶ ὁ ὑποβαλὼν αὐτὴν καί τινες τῶν συναδέλφων ὑπεστήριξαν τὴν πρότασιν ἐκθύμως, ἀλλὰ δὲν ἐγένετο δεκτὴ ὑπὸ τῆς Βουλῆς.

§32Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὀλίγον σέβας. Δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἡ πρότασις, ἢ τὴν ἀπέσυρον;

§33ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐγένετο δεκτή. Ἐρωτῶ τὸν προαγορεύσαντα, ὅταν μία πρότασις δὲν ἐγένετο δεκτή, εἶναι δυνατὸν νὰ παραδεχθῆτε, ὅτι ἡ Βουλὴ ἐνέκρινε τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους ὡς δικαιολογοῦντας αὐτὴν ἐπρόβαλεν ὁ ὑποβαλὼν τὴν πρότασιν; Ἡ Βουλή, μὴ ἀποδεχθεῖσα τὴν πρότασιν, προφανέστατα δὲν ἀπεδέχθη καὶ τοὺς λόγους, οἵτινες πρὸς ὑποστήριξιν αὐτῆς ἐπροτάθησαν. Πλὴν τῆς προτάσεως τοῦ κ. Πετιμεζᾶ ὑπεβλήθη καὶ ἑτέρα ὑπὸ τοῦ τότε καὶ νῦν ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν κ. Σωτηροπούλου. Ὁ κ. Σωτηρόπουλος, ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ δημοσίου, ἐνόμιζεν ἴσως καὶ εὐλόγως, ὅτι αἱ ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς ἐκβολάδες εἶναι πλουσιώτεραι.

§34Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὄχι, δὲν τὸ ἐνόμιζε· διαβάσατε τὴν ὁμιλίαν του.

§35ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Σωτηροπούλου ἔχει ὡς ἑξῆς. «Τὰ περὶ φορολογίας τῶν ἐκβολάδων τῶν κειμένων ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς θέλουσι κανονισθῆ διὰ νόμου ἰδιαιτέρου». Ὁ σκοπὸς καὶ τὸ ἀντικείμενον τῆς προτάσεως εἶναι καθαρὸς φορολογικός· ἤθελεν ἀφ’ ἑνὸς νὰ θέσῃ τέρμα εἰς τὰς συζητήσεις, αἵτινες παρετείνοντο ἕνεκα τῶν ὑποβληθεισῶν προτάσεων, καὶ ἀφ’ ἑτέρου νὰ ἐπιφυλάξῃ εἰς τὸ δημόσιον τὸ δικαίωμα φορολογίας ἀνωτέρας διὰ τὰς ἐκβολάδας, τὰς κειμένας ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς. Ὑποθέτω, ὅτι, ὅταν ἔχετε ὑπ’ ὄψιν τὸ κείμενον τῆς προτάσεως τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, δὲν ἀμφιβάλλετε, ὅτι ὁ σκοπός του ἦτο φορολογικὸς, δὲν ἀπέβλεπεν εἰμὴ εἰς τὴν ἐπιβολὴν διαφόρου φορολογίας ἐπὶ τοῦ προϊόντος τῶν ἐκβολάδων, τῶν κειμένων ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς. Ἀλλὰ καὶ ἡ πρότασις αὕτη δὲν ἐγένετο δεκτή. Τί ἕτερον ἀποδεικνύεται ἐκ τούτου εἰμὴ ὅτι καὶ εἰς τοὺς λόγους, ἀφ’ ὧν ὡρμήθη ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν νὰ κάμῃ αὐτὴν τὴν πρότασιν, ἡ Βουλὴ δὲν ἠθέλησε νὰ δώσῃ σπουδαιότητα; Μεθ’ ὅλα δὲ ταῦτα ἔρχεται μία πρότασις ἀπὸ τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου, βουλευτοῦ ἐξ Αἰγιαλείας, κ. Θεοδώρου, αὕτη, ἥτις εἶναι ἀκριβῶς τὸ κείμενον τοῦ ἄρθρου 2. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ σᾶς ἐπαναλάβω, κύριοι, ὅ,τι κατὰ τὴν συζήτησιν τὴν προηγηθεῖσαν τῆς κυρώσεως τοῦ νόμου ἐγένετο· ἠγέρθησαν φωναὶ ἐκ μέρους τινῶν συναδέλφων, ὅτι θέλουσι προκύψει ἔριδες καὶ συμπλοκαὶ καὶ ἴσως καὶ θάνατοι, πρὸ παντὸς δὲ θέλουσιν ἐγερθῆ ἄπειραι δίκαι, δυνάμεναι νὰ προκαλέσωσιν ἄπειρα προσκόμματα εἰς τὴν ἐξακολούθησιν τῶν ἔργων· ἦτο φυσικὸν ἡ Βουλὴ νὰ ὑποθέσῃ, ὅτι τὴν ἐπιοῦσαν τῆς ἐπικυρώσεως τοῦ νόμου οὐδὲν ἕτερον, ἢ πόλεμος μεταξὺ τῶν ἑταιριῶν ἤθελεν ἐγερθῆ, καὶ διὰ τοῦτο ἔκρινεν ἀναγκαῖον νὰ προσέξῃ εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Θεοδώρου, τῆς ὁποίας σκοπὸς ἦτον ὄχι νὰ θίξῃ τὰ δικαιώματα τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων, ἀλλὰ νὰ ἀναβάλῃ τὴν ἐνάσκησιν αὐτῶν μέχρι οὗ κανονισθῇ δι’ ἄλλου Νόμου ὁ τρόπος, κατὰ τὸν ὁποῖον πρέπει νὰ διεξάγωνται αἱ ἐργασίαι τῶν μεταλλευτικῶν ἑταιριῶν, τρόπος ὁ ὁποῖος ὑπόσχεται νὰ προλάβῃ τὰς ἔριδας, τοὺς διαπληκτισμοὺς καὶ τὰς διαφορὰς τῶν ἑταιριῶν. Ὅτι δὲ τοιοῦτος εἶναι ὁ σκοπὸς τῆς προτάσεως ἐξάγεται καὶ ἐξ αὐτοῦ τοῦ κειμένου, ἐξάγεται δὲ ἅμα καὶ ἐξ αὐτῆς τῆς ῥήσεως, τὴν ὁποίαν περιέχει τὸ ἄρθρον 2, τὸ ὁποῖον προβλέπει περὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἰδιοκτητῶν τῶν μεταλλείων διὰ τῆς ἐργασίας τῶν ὁποίων ἤθελον εὑρεθῆ αἱ ἐκβολάδες. Ἂν ἐν τῷ νῷ τῆς νομοθετικῆς ἐξουσίας ὑπῆρχε νὰ παραχωρήσῃ καὶ ἐκβολάδας πρὸς τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν μεταλλείων, ἐν τῇ περιφερείᾳ τῶν ὁποίων κεῖνται, ἔπρεπε νὰ προβλέψῃ περὶ τῆς ἀποζημιώσεως τῶν ἰδιοκτητῶν διὰ τὰς δαπάνας, τὰς ὁποίας οὗτοι εἶναι δυνατὸν νὰ ὑποστῶσι πρὸς ἀνεύρεσιν τῶν ἐκβολάδων; Βεβαίως ὄχι. Ἀλλὰ καὶ εἰς ἕτερόν τι ἀκόμη πρέπει νὰ προσέξητε, διὰ νὰ ἐννοήσητε, ὅτι τὸ ἄρθρον 2ον οὐδὲν ἄλλο ἐσκόπει, εἰμὴ νὰ κανονίσῃ τὸν τρόπον τῆς ἐργασίας τῶν ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς εὑρισκομένων ἐκβολάδων. Τὸ ἄρθρον 1ον τοῦ νόμου λέγει οὕτως· «ἐγκρίνεται καὶ ἐπικυροῦται ἡ σύμβασις ἐξ ἄρθρων 7 συγκειμένη, ἧς τὸ κείμενον ἕπεται». Ἀφοῦ δὲ παρατίθεται ἡ σύμβασις, ἔρχεται κατόπιν τὸ ἄρθρον 2. Τοῦτο ἀποδεικνύει, ὅτι ὁ νομοθέτης οὐδέποτε ἐνόησε νὰ τροποποιήσῃ διὰ τοῦ ἄρθρου 2 τὴν σύμβασιν τὴν ἤδη διὰ τοῦ 1 ἄρθρου κυρωθεῖσαν. Ἄλλως, ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 ἤθελε προστεθῆ ὅτι ἡ σύμβασις ἐπικυροῦται ὑπὸ τὴν τροποποίησιν τοῦ ἄρθρου 2. Ἀλλὰ τοιαύτη μνεία ἐν τῷ ἄρθρῳ 1 δὲν ἐγένετο, διότι τὸ ἄρθρον 2 προφανῶς ἐτέθη, διὰ νὰ κανονίσῃ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν θὰ ἐργάζωνται αἱ ἑταιρίαι καὶ θὰ ἀποζημιώνωνται αἱ μεταλλευτικαὶ τοιαῦται διὰ τὴν ἐργασίαν των, ἧς ἕνεκεν ἀνευρέθησαν αἱ ἐκβολάδες.

§36ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Πρόκειται περὶ ἐκκαμινεύσεως.

§37Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Καθ’ ἣν ὥραν ἐτίθετο εἰς ψηφοφορίαν τὸ ἄρθρον αὐτὸ νομίζω, ὅτι ἀνάγνωσα τὴν ὁμιλίαν καὶ ἐπιθυμῶ νὰ μοῦ εἴπητε, ἂν ᾖναι ἀληθές, ὅπου λέγετε νὰ ἐξαιρέσωμεν τὰς ἐν τοῖς σπηλαίοις ἐκβολάδας.

§38ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ τὸ εἴπω καὶ αὐτὸ, δὲν ἔχω σκοπὸν νὰ τὸ παραλείψω, διότι ἐπεκαλέσθητε τὴν ὁμιλίαν μου· ἂν δὲ προσέξητε, νομίζω, ὅτι θέλετε πεισθῆ καὶ σεῖς ὁ ἴδιος, ὅτι πᾶσαν ἄλλην ἔννοιαν εἶχεν ἡ ὁμιλία μου ἢ ἐκείνην, τὴν ὁποίαν ἀπεδώκατε αὐτῇ. Ὡς εἶπον καὶ πρὶν τὸ ἄρθρον 2 τίποτε ἄλλο δὲν ἐκανόνισεν εἰμὴ τὴν ἀναστολὴν ἑνὸς κεκτημένου ὑπὸ τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων δικαιώματος ἐπὶ ὡρισμένον χρόνον, ἤτοι μέχρι τῆς ἐκδόσεως τοῦ εἰδικοῦ νόμου, ὁ ὁποῖος ἤθελε κανονίσει τὸν τρόπον τῆς ἐξορύξεως. Ἀλλὰ καὶ ἡ ἀναστολὴ αὕτη τῆς ἐξασκήσεως τοῦ δικαιώματος τούτου τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων ἐνόμιζον, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ ἐπεκτείνεται εἰς ὅλας τὰς ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς ἐκβολάδας· καὶ δι’ αὐτὸ ἐπρότεινα εἰς τὴν Βουλὴν τότε νὰ ἐξαιρεθῶσιν αἱ ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς ἐκβολάδες, αἱ ἐν σπηλαίοις κείμεναι. Ποῖος δὲ ὁ λόγος; Διότι εἶχον ὑπ’ ὄψιν, ὅτι ἡ Βουλὴ εἰς ἓν ἀπέβλεπεν, εἰς τὸ νὰ προλάβῃ πᾶσαν σύγκρουσιν ἐνδεχομένην μεταξὺ τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων τοῦ Λαυρίου καὶ τῶν μεταλλευτικῶν ἑταιριῶν διὰ τὰς ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς ἐκβολάδας· ἡ Βουλὴ ἐφαίνετο ἐπιθυμοῦσα νὰ ἐμποδίσῃ τὰς συγκρούσεις· ἐάν τις ἑταιρία ἤθελεν ἀπαντήσει ἓν φρέαρ ἢ στοάν, κατὰ τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν της, πλήρη ἐκβολάδων, ἦτο δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ὡς πρὸς τὰς ἐκβολάδας αὐτὰς σύγκρουσις, τῆς μὲν μεταλλευτικῆς ἑταιρίας ἀναμιγνυούσης αὐτὰς μετὰ τῶν μεταλλευμάτων, τῆς δὲ τῶν Μεταλλουργείων προσπαθούσης νὰ διασώσῃ αὐτάς. Δικαιολογημένον λοιπὸν μοὶ ἐφαίνετο ν’ ἀναβληθῇ ἡ μετακίνησις τῶν ἐν φρέασι καὶ στοαῖς ἐκβολάδων μέχρις ἐκδόσεως εἰδικοῦ νόμου. Ἀλλὰ ἐσκέφθην, ὅτι διὰ τὰς ἐν τοῖς σπηλαίοις ἐκβολάδας ὁ ἴδιος λόγος δὲν ὑφίσταται, διότι τὰ σπήλαια περιέχουν ἐκβολάδας εἰς μεγάλην ποσότητα, ἐντὸς δὲ τῶν σπηλαίων αὐτῶν, ἕνεκα τῶν ὑδάτων καὶ ἄλλων αἰτίων, εἰσῆλθον ἐκβολάδες· οὐδὲ λόγον ἔχουν αἱ μεταλλευτικαὶ ἑταιρίαι νὰ ἐργασθῶσιν εἰς αὐτὰ, ἑπομένως δὲν ἤθελε παρουσιασθῆ οὐδεμία σύγκρουσις καθόσον ἀφορᾷ αὐτάς. Δι’ αὐτὸν τὸν λόγον ἐζήτησα ἀπὸ τὴν προσωρινὴν ἀναστολὴν νὰ ἐξαιρεθῶσιν αἱ ἐκβολάδες, αἱ κείμεναι ἐντὸς τῶν σπηλαίων. Ἰδοὺ, κ. συνάδελφε, ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον εἶπον νὰ μὴ συμπεριληφθοῦν καὶ αὐταὶ αἱ ἐκβολάδες.

§39Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Σπήλαια εἰς 150 μέτρα βάθος...!!!

§40ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὑπῆρξάν τινες φρονοῦντες, ὅτι τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νόμου τοῦ ἐπικυρώσαντος τὴν τελευταίαν σύμβασιν, ἂν ὡς σκοπὸν εἶχε τὸν κανονισμὸν τοῦ τρόπου μόνον, κατὰ τὸν ὁποῖον ἔπρεπε νὰ ἐργασθοῦν αἱ ἑταιρίαι πρὸς πρόληψιν ἐνδεχομένων ἐρίδων, ἴσως ἤθελεν εἶσθαι περιττὸν, νομίζω ἀναγκαῖον νὰ ὑπομνήσω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι τοιαύτη διάταξις κανονίζουσα τὸν τρόπον τῆς ἐργασίας 2 ἢ περισσοτέρων ἑταιριῶν ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ χώρου ἐργαζομένων δὲν εἶναι πρᾶγμα καινοφανὲς δι’ ἡμᾶς, εἶναι διάταξις εἰσηγμένη εἰς τὰς νομοθεσίας τῶν Εὐρωπαϊκῶν Κρατῶν· δὲν εἶναι δὲ ἀκριβὲς ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ προλαλήσας σᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ νομοθεσία τῶν εὐνοουμένων ἐθνῶν ἀπαγορεύει τὴν ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ χώρου παραχώρησιν δύω μεταλλείων εἰς δύω ἑταιρίας. Βεβαίως καὶ ἐκεῖ, προκειμένου νὰ προβῶσιν αἱ Κυβερνήσεις εἰς παραχωρήσεις, προσέχουσι νὰ μὴ δώσωσιν ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ χώρου τὸ δικαίωμα εἰς πολλὰς ἑταιρίας· ἀλλ’ ὅταν ἐγένοντο τοιαῦται παραχωρήσεις, ὡς καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία κανονίζει τὸν τρόπον τῆς ἐξορύξεως πρὸς ἀποφυγὴν ἐρίδων παρακωλυουσῶν τὰς ἐργασίας. Νομίζω, κύριοι, ὅτι καθὼς καὶ πρότερον σᾶς εἶπον, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ὑπάρχῃ δυσκολία ὡς περὶ τὴν ἐκτίμησιν τῶν εἰς τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλλουργείων τοῦ Λαυρίου ἀνηκουσῶν ἐκβολάδων, τῶν κειμένων ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς. Ἐὰν ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία προβῇ εἰς τὴν διάθεσιν τῶν ἐκβολάδων τούτων ὑπὲρ ἄλλης ἑταιρίας, πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της, ὅτι τὸ Σύνταγμα δὲν ἐπιτρέπει τὴν δήμευσιν τῆς ἰδιωτικῆς περιουσίας, εἰμὴ μετὰ προηγουμένην ἀποζημίωσιν καὶ μόνον λόγῳ δημοσίας ἀνάγκης. Ἐνταῦθα βεβαίως περὶ δημοσίας ἀνάγκης δὲν πρόκειται, ἑπομένως δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν νὰ παραχωρήσῃ δικαιώματα, ἀνήκοντα εἰς μίαν ἑταιρίαν, εἰς ἄλλην ἑταιρίαν. Ἀλλὰ ἐκ τῶν λεχθέντων ὑπὲρ τῶν μεταλλευτικῶν ἑταιριῶν κύριον καὶ σπουδαῖον παρουσιάζεται τὸ ἐπιχείρημα τῶν πρακτικῶν δυσκολιῶν, αἱ ὁποῖαι δύνανται νὰ προκύψωσι κατὰ τὴν ἐργασίαν τῶν τοιούτων ἑταιριῶν. Σᾶς λέγουσι, κύριοι, πῶς εἶναι δυνατὸν ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ χώρου καὶ μάλιστα ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς εἰς βάθος 100 μέτρων, καὶ ἀφοῦ ἡ ἑταιρία δαπανῶσα χρήματα ἀρκετὰ, διὰ νὰ κάμῃ μίαν στοὰν, καὶ κατόπιν ἀπαντῶσα ἐκβολάδας, νὰ ὑποχρεωθῇ εἰς τὴν παραχώρησιν τῶν ἐκβολάδων τούτων πρὸς τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλλουργείων; Παρατηρῶ πρὸς ἀναίρεσιν τοῦ ἰσχυρισμοῦ τούτου, ὅτι ἴσα ἴσα τὸ ἄρθρον 2 τοῦ νόμου ἔπρεπε νὰ ὁρίσῃ τὴν ἀποζημίωσιν διὰ τὰς ἐργασίας καὶ τὰς δαπάνας, αἵτινες προηγοῦνται τῆς ἀνευρέσεως ἐκβολάδων, διότι ἐὰν δαπανᾷ μία ἑταιρία εἰς ἐξόρυξιν μιᾶς στοᾶς 50,000 δραχμὰς καὶ συμβῇ ν’ ἀνακαλυφθῶσιν ἐκβολάδες, βεβαίως ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλλουργείων πρέπει ν’ ἀποζημιώσῃ τὴν μεταλλευτικὴν διὰ τὰς δαπάνας αὐτῆς κατ’ ἀναλογίαν, διότι σκοπὸς τῆς μεταλλευτικῆς ἑταιρίας δὲν ἦτο μόνον ν’ ἀνεύρῃ ἐκβολάδας, ἀλλὰ καὶ κυρίως εἰργάζετο καὶ ἐδαπάνα πρὸς ἐξόρυξιν μεταλλευμάτων. Οἱ φόβοι ὅμως, κύριοι, τοὺς ὁποίους παρέστησαν, διὰ νὰ πλανήσουν τὴν νομοθετικὴν ἐξουσίαν, δηλ. τὸ ἐπιχείρημα ὅτι εἶναι κίνδυνος νὰ λάβωσι χώραν διαπληκτισμοί, ὄχι μόνον ὑπερβολικοὶ εἶναι ἀλλὰ καὶ ἀνυπόστατοι, διότι, κύριοι, μέχρι τοῦδε οὐδεμία ἑταιρία ἐν στοαῖς καὶ σπηλαίοις ἔχει ἀπαντήσει ἐκβολάδας· οἱ φόβοι οὗτοι, κύριοι, εἶναι ἰδανικοί. Οὐδὲ δύναται νὰ ὠφεληθῇ περισσότερον τὸ δημόσιον, ἐὰν παραχωρήσῃ τὰς ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς ἐκβολάδας εἰς τοὺς μεταλλευτὰς, διότι ἡ ἑταιρία θὰ ἐκκαμινεύσῃ τὰς ἐκβολάδας μετὰ τῶν μεταλλευμάτων της καὶ ὡς ἐκ τούτου θὰ πληρωθῇ ὁ αὐτὸς φόρος. Ἀλλὰ ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι μία ἑταιρία ἐργάζεται καὶ εἰς τὸ τέρμα μιᾶς στοᾶς ἀνευρίσκῃ ἐκβολάδας, ἐξ ἀνάγκης τὰς ἐκβολάδας εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ τὰς ἀνορύξῃ, ὅτε καὶ πάλιν ἡ διάκρισις δὲν παρουσιάζει δυσκολίαν. Ἀλλὰ, κύριοι, νομίζω ἀναγκαῖον νὰ ἐπιστήσω τὴν προσοχήν σας ἐπὶ τῶν ἐκβολάδων τῶν ἐν τοῖς σπηλαίοις· εἰς τὰς ἐκβολάδας ταύτας εἶναι ἀδύνατον νὰ προκύψῃ ἔρις, διότι ἐτοποθετήθησαν, ὡς ἐπὶ τὸ πολὺ, ἐκ τῶν ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας ἐκβολάδων, αἵτινες παρεσύρθησαν ὑπὸ τῆς ῥοῆς τῶν ὑδάτων καὶ ὡς ἐκ τούτου ἐκεῖ αἱ μεταλλευτικαὶ ἑταιρίαι δὲν ἔχουσιν ἐργασίας· ἀλλὰ καὶ ἐὰν πρόκηται νὰ διαῤῥήξωσιν αὗται τὰ σπήλαια διὰ νὰ ἐξακολουθήσωσι τὰς ἐργασίας των, δὲν ἐννοῶ τὴν δυσκολίαν τοῦ νὰ εἰδοποιῶσι τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλλουργείων νὰ ἐκκενώσῃ τὰς ἐκβολάδας καὶ ἀφίνῃ τὸν δρόμον ἐλεύθερον εἰς τὴν ἄλλην ἑταιρίαν. Ἀλλὰ τέλος πάντων, κύριοι, πρὸς στιγμὴν ἂς ὑποθέσωμεν, ὅτι οἱ φόβοι, τοὺς ὁποίους ἀνέπτυξαν, τουτέστιν ὅτι θέλουσιν ἐγερθῆ δίκαι καὶ διαπληκτισμοί, εἶναι πραγματικοί. Νομίζετε, ὅτι διὰ τῆς ἀποδοχῆς τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν σᾶς ὑπέβαλον, θέλετε προλάβει τὰς ἔριδας ταύτας; Ὅστις δὲν γνωρίζει ἀκριβῶς τὰ κατὰ τὰς ἐκβολάδας, ἤθελεν ὑποθέσει, ὅτι ἐὰν ἡ πρότασις αὕτη γείνῃ νόμος, οὐδεμία δίκη καὶ ἔρις θέλει ἐγερθῆ, οὐδεὶς διαπληκτισμὸς θέλει παρουσιασθῆ, καθόσον ἀφορᾷ τὴν χρησιμοποίησιν τῶν ἐκβολάδων τούτων· παρατηρῶ ὅμως, ὅτι περισσότεραι ἔριδες θέλουν προκύψει, ἐὰν παραδεχθῆτε τὴν πρότασιν αὐτὴν, διότι ὅλοι ἴσως, ἐὰν δὲν γνωρίζετε ἀκριβῶς, ἠκούσατε, ὅτι τὸ Λαύριον ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς εἶναι πλῆρες στοῶν καὶ φρεάτων. Αἱ ἐκβολάδες, αἱ κατὰ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς κείμεναι, δὲν παρέμειναν, ὅπως οἱ ἀρχαῖοι τὰς ἐτοποθέτησαν, ἀλλὰ παρεσύρθησαν ἐντὸς σπηλαίων, φρεάτων καὶ στοῶν, εἰς τρόπον ὥστε νὰ μὴ ὑπάρχῃ διάκρισις μεταξὺ ἐκβολάδων κειμένων ἐπὶ τῆς ἐπιφανείας καὶ ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν. Ἑπομένως καὶ ἂν μεταβληθῇ εἰς νόμον ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν συζητοῦμεν, πάλιν αἱ ἔριδες δὲν θέλουν ἐκλείψει, διότι δὲν εἶναι εὔκολον νὰ ὑπάρξῃ πλήρης διάκρισις μεταξὺ ἐκβολάδων ὑπὸ τὴν γῆν καὶ ἐπὶ τὴν γῆν. Ἀλλ’ ὁ προλαλήσας σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν πρέπει νὰ ἀποδώσητε σπουδαιότητα εἰς τὰς ἐκβολάδας τὰς ὑπὸ τὴν γῆν, καθόσον αὗται ἐγκατελείφθησαν ἀπὸ τοὺς ἀρχαίους, διότι δὲν εἶχον ἀξίαν, διότι δὲν περιεῖχον μέταλλον, ὡς ἐκεῖναι, τὰς ὁποίας ἐξήγαγον εἰς τὴν ἐπιφάνειαν. Νομίζω ἀναγκαῖον νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι ἀκριβῶς τὸ ἐναντίον συμβαίνει. Αἱ ἐκβολάδες αἱ πράγματι εἰς τὸ τέλος τῶν στοῶν ἀπολειφθεῖσαι, κατὰ τὴν ἐργασίαν τῶν ἀρχαίων, εἶναι ὄχι ἐκβολάδες ἀλλὰ μεταλλεύματα, τὰ ὁποῖα οἱ ἀρχαῖοι δὲν ἠδυνήθησαν, ὡς ἐκ τῆς βιαίας διακοπῆς τῶν ἐργασιῶν ἢ ἐξ ἄλλων αἰτιῶν νὰ ἀνασύρωσιν, ἐνῷ αἱ ἐκβολάδες αἱ ἐπὶ τῆς γῆς εἶναι τὸ περίττωμα τῶν μεταλλευμάτων, τὰ ὁποῖα ἐκαμίνευσαν, τὸ περίττωμα δὲ τοῦτο σήμερον ὀνομάζεται ἐκβολὰς, ἐνῷ αἱ ὑπὸ τὴν γῆν εἶναι πλουσιώταται καὶ συνίστανται ἐκ τοῦ μεταλλεύματος, τὸ ὁποῖον οἱ ἀρχαῖοι ἐξώρυσσον, καὶ τὸ ὁποῖον περιέχει ἀσυγκρίτως περισσότερον μέταλλον. Πρόκειται λοιπὸν νὰ στερήσητε τὴν ἑταιρίαν τοῦ πλουσιωτέρου μέρους τῶν ἐκβολάδων. Καὶ βεβαίως ἐὰν αἱ ἐκβολάδες ἦσαν ἀδιάθετοι, τὸ δικαίωμα ὑμῶν δὲν ἦτον ἀμφισβητήσιμον· ἠδύνασθε νὰ καλέσητε μίαν ἑταιρίαν καὶ νὰ παραχωρήσητε αὐτάς, ἀλλ’ ἡ πρότασις, ἥτις σᾶς παρουσιάζεται, διὰ νὰ σᾶς πλανήσῃ, λέγει· «παραχωρήσατε εἰς τὰς μεταλλευτικὰς ἑταιρίας αὐτὰς τὰς ἐκβολάδας καὶ ζητήσατε νὰ σᾶς δώσουν 10% φόρον» δηλ. ὅσον καὶ ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλλουργείων πληρώνει, διότι, ὡς γνωρίζετε, τὸ προϊὸν τῆς ἐργασίας τῶν μεταλλείων ὑποβάλλεται εἰς φόρον 5%. Περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι τοιοῦτον φορολογικὸν σύστημα εἶναι ἀδύνατον νὰ ἐφαρμοσθῇ, διότι αἱ ἐκβολάδες, αἱ κείμεναι ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς, δὲν εἶναι τοιαύτης ποσότητος, ὥστε νὰ δικαιολογηθῇ ἡ δαπάνη τῆς ἀνεγέρσεως εἰδικοῦ ἐργοστασίου πρὸς καμίνευσίν των. Οὐδ’ ἡ ἐλαχίστη ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι τὰς ἐκβολάδας αὐτὰς θέλουσιν ἐκκαμινεύσει μετὰ τῶν μεταλλευμάτων. Φυσικὸν λοιπὸν εἶναι ὅτι, ἐὰν παραχωρήσητε εἰς τὰς ἑταιρίας τὰς μεταλλευτικὰς τὰς ἐκβολάδας, πρέπει νὰ ἔχητε βέβαιον, ὅτι οὐδέποτε θέλετε κατορθώσει νὰ λάβητε φόρον ἀνώτερον τῶν 5%. Ἐπὶ τέλους ὁ προλαλήσας σᾶς εἶπεν· «ἡμεῖς οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὑπὲρ τῶν μεταλλείων δὲν ζητοῦμεν τίποτε ἄλλο ἀπὸ τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλλουργείων, εἰμὴ μόνον ν’ ἀφαιρέσῃ τὰς ἐκβολάδας, αἱ ὁποῖαι κεῖνται ὑπὸ τὴν ἐπιφάνειαν τῆς γῆς, ἐν φρέασι, στοαῖς καὶ σπηλαίοις, καὶ νὰ μᾶς ἀφήσῃ ἐλευθέρους νὰ ἐργαζώμεθα πρὸς ἐξόρυξιν μεταλλευμάτων.» Τῷ ὄντι ἡ πρότασις αὕτη εἶναι λογική· ἐὰν σήμερον ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία, ἐρχομένη εἰς τὴν συμπλήρωσιν τοῦ προηγουμένου νόμου θέλῃ κανονίσῃ τὸν τρόπον τῆς ἐξορύξεως τῶν τοιούτων ἐκβολάδων πρὸς πρόληψιν ἐρίδων καὶ διαπληκτισμῶν ἀντὶ δὲ ἄλλου τρόπου προτιμήσῃ νὰ ὑποχρεώσῃ τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλλουργείων νὰ ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὰς στοὰς, τὰ φρέατα καὶ τὰ σπήλαια ὅλας τὰς ἐκβολάδας ἐντὸς μιᾶς προθεσμίας ἑνὸς ἔτους, αἱ δὲ μετὰ τὴν προθεσμίαν ταύτην ἐκβολάδες ὅσαι ἤθελον εὑρεθῇ εἰς μεταλλεῖα ἄλλων ἑταιριῶν, νὰ ἀνήκουσιν εἰς αὐτὰ, αὐτὴν τὴν πρότασιν τὴν ἐννοῶ. Ἐννοῶ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία νὰ δώσῃ προθεσμίαν τινὰ καὶ ἐντὸς αὐτῆς ἧς προθεσμίας νὰ ἀφαιρέσῃ τὰς ἐκβολάδας ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλλουργείων ἀφίνουσα ἐλευθέραν τὴν δίοδον εἰς τὰς μεταλλευτικὰς ἑταιρίας, ὅπως δώσῃ καὶ εἰς αὐτὰς τὴν ἐλευθερίαν τῆς ἐργασίας, ὅπως μὴ παραβλάπτωνται τὰ κεφάλαιά των. Κατ’ ἐμὲ, κύριοι, ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία σήμερον οὐδὲν ἄλλο δικαίωμα ἔχει, εἰμὴ δι’ ἑνὸς νόμου νὰ συμπληρώσῃ τὸν νόμον τὸν κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ψηφισθέντα καὶ νὰ κανονίσῃ τὸν τρόπον τῆς ἐξορύξεως. Δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ συνταχθῶ καὶ μετὰ τοῦ προλαλήσαντος, ὡς πρὸς τὸν τρόπον, τὸν ὁποῖον ἐθεώρησεν οὗτος κατάλληλον, ἐὰν ὑπὸ τῆς Βουλῆς κριθῇ ὁ τρόπος οὗτος τῆς ἐξορύξεως ὁ καταλληλότερος, διότι, κατ’ ἐμὲ, ἡ Βουλὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κανονίσῃ τὸν τρόπον τῆς ἐξορύξεως καὶ νὰ τάξῃ πρὸς ἄρσιν τῶν ἐκβολάδων μίαν προθεσμίαν οἱανδήποτε, ἂν καὶ τὸ τελευταῖον, θεωρῶ ὡς ἔργον δύσκολον· οὐδέποτε ὅμως εἶναι δυνατὸν ἐκ τῆς προτάσεως, ἥτις ὑπεβλήθη, νὰ μὴ προκύψουν δίκαι καὶ σπουδαῖαι ἀποζημιώσεις κατὰ τοῦ δημοσίου. Εἶναι ἀδύνατον ἐξ αὐτῆς νὰ προέλθῃ ἡ ἔλλειψις τῶν ἐρίδων καὶ τῶν διαπληκτισμῶν, ἡ ἀποφυγὴ τῶν ὁποίων εἶναι τὸ ἀντικείμενον τῶν σκέψεων καὶ τῶν ἀποφάσεων τῆς Βουλῆς.

§41ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Ἐγὼ, κύριοι, οὐδένα σκοπὸν ἔχω νὰ εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἔτι ὀλιγώτερον νὰ ἐκφέρω γνώμην ὑπὲρ ἢ κατὰ, ἐπιφυλάττομαι νὰ πράξω τοῦτο ἐν καιρῷ κατὰ τὴν πεποίθησίν μου. Τοῦτο μόνον παρατηρῶ, ἂν μὲν πρόκηται περὶ ἀξιουμένων ἰδιωτικῶν δικαίων, ἄλλοις δέδοται ἡ λύσις· ἂν δὲ πρόκηται περὶ καθαρᾶς ἐθνικῆς περιουσίας ὅπως μᾶλλον φρονῶ, τότε ὁ φυσικὸς ἐπόπτης εἶναι ἡ Κυβέρνησις. Ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε καὶ ὀφείλει, νομίζω, νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τούτου διὰ νὰ δυνηθῇ νὰ φθάσῃ εἰς ὀρθὸν συμπέρασμα. Ἐκτιμῶ τὰ μέλη τὰ ὑπὲρ καὶ κατὰ λαλήσαντα, ἀλλὰ ὁμολογῶ εἰλικρινέστατα ὅτι αἱ ἀντιθέσεις αὐτῶν εἶναι τοιαῦται ὥστε εἶναι ἀδύνατον εἰς οὐδένα ἐξ ἡμῶν νὰ σχηματίσῃ ὀρθὴν καὶ ἀκριβῆ γνῶσιν περὶ τοῦ πράγματος. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Κυβέρνησιν νὰ μᾶς διαφωτίσῃ περὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου.

§42Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριοι Βουλευταί, δὲν ἔχω σκοπὸν διόλου νὰ παρακολουθήσω τὸν ἔντιμον προλαλήσαντα κ. Σιμόπουλον, διότι πρόθεσις αὐτοῦ ἦτο οὐχὶ νὰ διαφωτίσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τοῦ ζητήματος καὶ διὰ τοῦτο ὡς παρετηρήσατε ὄχι μόνον σᾶς ἀνέγνωσε ὅ,τι ὑπάρχει γεγραμμένον, ἀλλὰ διερμήνευσεν εἰς ὑμᾶς πολλάκις καὶ τὴν διάνοιαν τῆς ὑπαρχούσης Βουλῆς, διότι σεῖς εἶσθε ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐψηφίσατε τὸ βʹ. ἄρθρον τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νόμου. Ὁ σκοπὸς λοιπὸν τοῦ προλαλήσαντος καθαρῶς ἦτο νὰ σκοτίσῃ τὸ ζήτημα, νὰ κερδήσῃ χρόνον ὅπως μὴ κατὰ τὴν σύνοδον ταύτην τελειώσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο, καὶ τοιουτοτρόπως ἀφοῦ μείνει ἐκρεμὲς τὸ ζήτημα νὰ μείνωσιν ἐκκρεμεῖς καὶ αἱ ἐργασίαι τῶν μεταλλείων, τὰς ὁποίας θέλουν νὰ παρεμποδίσουν. Ἰδοὺ λοιπὸν ὅλον τὸ στρατήγημα τοῦ προλαλήσαντος καὶ ἡ σιδηρὰ ἐπιμονὴ αὐτοῦ τοῦ νὰ ἐπαναλαμβάνῃ μυριάκις τὰ αὐτὰ πράγματα πρὸς παρέλευσιν τοῦ χρόνου. Τὸ ζήτημα εἶναι ἁπλούστατον, πρόκειται περὶ τῶν ἐκβολάδων τῶν ὑπογείων καὶ τὸ ζήτημα αὐτὸ διαιρεῖται εἰς δύω μέρη, καὶ μέχρι τῆς στιγμῆς ὅπου συζητοῦμεν τὸ δημόσιον εἶναι κύριον αὐτῶν τῶν ἐκβολάδων, διότι ἂν δὲν εἶναι κύριον καὶ αἱ ἐκβολάδες αὐταὶ ἀνήκουν εἰς τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλλουργείων, νομίζω ὅτι πᾶσα συζήτησις εἶναι περιττή. βʹ. ἂν ἀνήκουν εἰς τὸ δημόσιον πῶς πρέπει νὰ διατεθῶσι, καὶ ὑπὲρ τίνος πρέπει νὰ διατεθῶσι. Ὑπάρχει τίποτε ἄλλο εἰς τὸ προκείμενον ζήτημα, κύριοι; Διὰ νὰ ἐννοήσητε ὅσας σᾶς εἶπον περὶ τῆς ἀγορεύσεως τοῦ κ. Σιμοπούλου ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω τὸ ἑξῆς ὅτι πέρυσιν, ὅταν ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ αὐτὸ τὸ ζήτημα, ἐγὼ εἶχον ὑποβάλει μίαν πρότασιν· τὴν ἑπομένην ἡμέραν ὑπέβαλεν ὁ κ. Θεοδώρου μίαν ἄλλην πρότασιν· ἐγὼ ὑπεχώρησα καὶ εἶπον ἀποσύρω τὴν ἰδικήν μου χάριν τῆς προτάσεως τοῦ κ. Θεοδώρου· ὁ κ. Σιμόπουλος τί σᾶς εἶπεν; ὅτι τὴν ἀπέῤῥιψεν ἡ Βουλή. Τοῦ κάμνω τὴν παρατήρησιν ὅτι κἄπως πρέπει νὰ σέβεται τὴν ἀλήθειαν, ἀλλ’ ἀδιάφορον ἔπρεπε νὰ ἐξακολουθήσῃ διὰ νὰ δαπανήσῃ τὸν χρόνον. Βλέπετε λοιπόν, κύριοι, πῶς ἤρχισε καὶ πῶς ἐτελείωσεν ὁ κ. Σιμόπουλος. Λοιπὸν ἐξετάσω ἐν ὀλίγοις τὸ πρῶτον ζήτημα· τὸ δημόσιον εἶναι κύριον τῶν ἐκβολάδων καθ’ ἣν στιγμὴν συζητοῦμεν, ναὶ ἢ ὄχι; δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ δαπανήσω πολλὰς ὥρας, νὰ σᾶς πείσω ὅτι εἶναι κύριον, διότι τὴν κυριότητα τὴν ἔχει ἐπὶ ὅλων τῶν ἐκβολάδων, ἀλλ’ εἶναι κύριον καὶ τῆς διαθέσεως καὶ μόνον τὴν ἐργολαβίαν παρέδωκεν εἰς τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλλουργείων, εἶναι κύριον, διατί εἶναι κύριον; διότι σεῖς οἱ ἴδιοι πέρυσι παραδεχθέντες τὴν πρότασιν τοῦ Θεοδώρου εἴπατε, ὅτι ὡς πρὸς τας ἐκβολάδας τὰς ὑπογείους ἐπιφυλάττομαι ἐγὼ ἡ Βουλὴ νὰ κανονίσω τὰ τῆς ἐξορύξεως καὶ καμινεύσεως ὅπως βούλομαι, οὔτε παραχωρῶ αὐτὰς πρὸς τὰ μεταλλουργεῖα τοῦ Λαυρίου, οὔτε πρὸς τοὺς κυρίους τῶν μεταλλείων, οὔτε πρὸς τρίτους. Ποῦ λοιπὸν τὸ δικαίωμα τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ ἑταιρία; τὸ γράμμα τοῦ νόμου δὲν σᾶς δίδει κανὲν δικαίωμα. Τί ἐκάμετε λοιπόν; εἰσήλθατε εἰς τὴν διάνοιαν καὶ εἴπετε ὅτι ἡ διάνοια τοῦ νομοθέτου εἶναι ὅτι αὐταὶ αἱ ἐκβολάδες ἀνήκουν εἰς τὰ Μεταλλουργεῖα καὶ μόνον τὸ δικαίωμα τῆς ἀποζημιώσεως ἀνήκει εἰς τοὺς ἰδιοκτήτας. Ποῖος δὲ ἔχει τὴν διάνοιαν αὐτήν; ὁ κύριος Θεοδώρου ὁ ὁποῖος ἔκαμεν τὴν πρότασιν. Ἐπιθυμῶ νὰ ἐρωτήσῃς, κ. Σιμόπουλε, τὸν κ. Θεοδώρου αὐτὴ ἦτο ἡ διάνοιά του; Ὥστε βλέπετε καθαρὰ ὅτι εἰς διανοίας καὶ στρεψοδικίας βασιζόμενοι θέλουν ν’ ἀφαιρέσουν ὄχι ἀπὸ τοὺς ἰδιοκτήτας τῶν μεταλλείων τὸ δικαίωμα, ἀλλ’ ἀπὸ σᾶς οἱ ὁποῖοι εἶσθε κύριοι νὰ τὰ διαθέσητε. Κύριοι, ἡ ἱστορία τοῦ πράγματος ἔχει ὡς ἑξῆς· εἰς τὰ 71 ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία ἐκήρυξε τὰς ἐκβολάδας δημόσιον κτῆμα· εἰς τὰ 1873 διὰ νόμου εἶπεν ὅτι παραχωρῶ τὰς ἐκβολάδας ταύτας εἰς τὸ μεταλλουργεῖον τῆς ἑταιρίας μὲ 53%· ἡ Κυβέρνησις ἠρώτησε τὴν ἑταιρίαν ἂν δέχηται αὐτὰς τὰς ἐκβολάδας μὲ 53%, ἡ ἑταιρία ἀπήντησεν ὄχι· λοιπὸν ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλλουργείων δὲν ἐδέχθη τὴν σύμβασιν, ἑπομένως τὸ δημόσιον ἔμεινε κύριον. Ἐρωτῶ τὸν κ. Σιμόπουλον νὰ μοῦ εἴπῃ, ἡ ἑταιρία τῶν Μεταλλουργείων ἔχει κἂν ἕνα τεσκερὲ ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν ὅτι εἶναι κυρία τῶν ἐκβολάδων αὐτῶν; ἔχει μίαν ἁπλῆν διαταγήν; ἓν διάταγμα; ὄχι, διότι καθ’ ἣν στιγμὴν ἠρνήθη ἡ ἑταιρία νὰ παραδεχθῇ τὴν σύμβασιν, ἡ Κυβέρνησις οὔτε κἂν ἀπάντησιν τῆς ἔδωκε. Ποῦ λοιπὸν ἔχει τὸν τίτλον τῆς ἰδιοκτησίας; εἰς τὰ συμπεράσματα; Τὸ νόστιμον, κύριοι, εἶναι ὅτι πρὸ ἡμερῶν ὁ κ. πρωθυπουργὸς ἐκάλεσε πολλοὺς ἐξ ἡμῶν νὰ σκεφθῶμεν περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν· ἐκεῖ ὁ κ. Καλλιγᾶς ὁ ὁποῖος ἀποτελοῦσεν μέρος τοῦ συμβουλίου, ἐφώτισε τὴν ἐπιτροπὴν περὶ τοῦ πράγματος, ἀπηύθυνε δὲ πολλάκις τὸν λόγον πρὸς τὸν κ. Σιμόπουλον, ὁ ὁποῖος ἀντεπροσώπευε τὴν ἑταιρίαν τῶν Μεταλλουργείων, φέρετέ μου τὸν τίτλον τῆς ἰδιοκτησίας τὸν ὁποῖον ἔχετε ἐπὶ τῶν ἐκβολάδων· αὐτὸς δὲν εἶχε νὰ φέρῃ· ὁ κ. Καλλιγᾶς, ἀφοῦ τὸν ἄφινε καὶ προώδευε, τοῦ ἔλεγε ποῦ εἶναι ὁ τίτλος ἰδιοκτησίας; ὁ κ. Καλλιγᾶς τοῦ ἔλεγεν ἀπεφάσισε τὸ ἐφετεῖον ὅτι αἱ ὑπόγειοι ἐκβολάδες δὲν ἀνήκουν εἰς τὴν ἑταιρίαν, ποῦ εἶναι λοιπὸν ὁ τίτλος τὸν ὁποῖον ἔχετε; ἀλλὰ τί ἠδύνατο ν’ ἀπαντήσῃ ὁ Κ. Σιμόπουλος; Εἴδατε πρὸ ὀλίγου ὅταν ἀνεγίνωσκε τὴν ἀπόφασιν τοῦ ἐφετείου, τὸν παρεκάλεσα νὰ μοῦ τὴν ἀφήσῃ νὰ τὴν συμπληρώσω, ν’ ἀναγνώσω τὸ διατακτικὸν διὰ τοῦ ὁποίου τὸ δικαστήριον λέγει ὅτι δὲν ἔχει κανὲν δικαίωμα ἐπὶ τῶν ὑπογείων ἐκβολάδων.

§43ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἰς τὸ διατακτικὸν μέρος διατάσσονται ἀποδείξεις· τί σχέσιν ἔχει λοιπὸν πρὸς τὸ θέμα, τὸ ὁποῖον συζητοῦμεν;

§44Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ κ. Σιμόπουλος σᾶς λέγει ὅτι διὰ τοῦ δευτέρου ἄρθρου τὸ ὁποῖον ἐκάματε πέρυσι δὲν ἐννοούσατε νὰ κάμετε ἀπόφασιν, ἀλλ’ ὅτι ἐκάματε μίαν ἀστυνομικὴν διάταξιν, δηλαδὴ πῶς θὰ ἐκβάλωνται αἱ ἐκβολάδες ἀπὸ τὰ φρέατα. Αὐτὸ ἐννοοῦσε ἡ Βουλὴ, κ. Σιμόπουλε, πέρυσι; Φρονῶ λοιπὸν ὅτι αἱ ἐκβολάδες ἀνήκουσιν εἰς τὸ δημόσιον καὶ ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ τὰς διαθέσῃ ὅπως θέλει· ἐγὼ νομίζω ὅτι συμφέρει νὰ διατεθοῦν ὑπὲρ τῶν Μεταλλουργείων, διότι ὑποθέσατε ὅτι ἓν φρέαρ εἶναι μέγα, εἰκοσάκις ὅσον εἶναι τὸ βουλευτήριον καὶ ὅτι ἐγὼ εἰσέρχομαι νὰ ἐργασθῶ, ἂν δὲν δώσετε τὰς ἐκβολάδας εἰς τὰ Μεταλλουργεῖα τοῦ Λαυρίου, ἰδοὺ τί θὰ γίνεται, κάθε κτύπημα τὸ ὁποῖον θὰ κάμω ἐγὼ ὅπως ἐξάξω ὀλίγην γῆν ἡ ἑταιρία θὰ εἰπῇ στάσου, διότι μέσα εἰς αὐτὴν τὴν σκεπαρνιὰν ὅπου ἔκαμες, εἶναι καὶ πέντε δράμια ἐκβολάδες, λοιπὸν ὁ εἰρηνοδίκης νὰ λάβῃ προσωρινὰ μέτρα, πάλιν εἰς τὴν δευτέραν ξυναριὰν, ὁ εἰρηνοδίκης νὰ λάβῃ προσωρινὰ μέτρα· ἐννοεῖται τί θέλουν νὰ κάμουν αὐτά; νὰ ἐμποδίσουν πᾶσαν ἐργασίαν τῶν μεταλλείων. Ἀκόμη σᾶς παρατηρῶ, κύριοι, τὸ ἑξῆς· ὅταν ἤμην πέρυσιν εἰς τὸ Λαύριον καὶ σᾶς λέγω τὴν ἀλήθειαν, μοὶ ἐγένοντο προτάσεις νὰ παρακαλέσω τοὺς κυρίους τῶν μεταλλείων νὰ μεσιτεύσω παρὰ τῇ Γαλλικῇ ἑταιρίᾳ διὰ νὰ ἀγοράσῃ τὰ μεταλλεῖα· καὶ μάλιστα μοῦ εἶπον ἂν δὲν γείνῃ τοῦτο, αἱ δίκαι δὲν θὰ παύσουν ποτέ· τὸ εἶπον τοῦτο διὰ νὰ ἐννοήσετε ποῖον εἶναι τὸ πνεῦμα καὶ εἶσθε κύριοι ν’ ἀποφασίσετε ὅ,τι θέλετε·

§45Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι, θὰ ἐπιμείνω εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ζέγγελη, διότι ἐδῶ καθὼς παρετηρήσατε εἶναι σύγκρουσις ἰδιωτικῶν συμφερόντων ἐπὶ τῆς περιουσίας τοῦ κράτους· οἱαδήποτε κρίσις ἐπιφερομένη ἀπὸ τὴν Βουλὴν ἄνευ τῆς γνώμης τῆς Κυβερνήσεως, νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι ἡ πείθουσα. Διὰ τοῦτο νομίζω ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ δώσῃ εὐκαιρίαν εἰς τὴν Κυβέρνησιν νὰ φέρῃ γνώμην καθαρὰν καὶ νὰ ἀπόσχῃ τῆς συζητήσεως.

§46Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Ἐπιφυλαττόμεθα εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν νὰ φέρωμεν καθαρὰν τὴν γνώμην μας τί φρονοῦμεν, τώρα δὲν εἴμεθα ἕτοιμοι.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν.....

§48ΣΙΜΟΠΟΥΛΟΣ. Καθὼς εἶπεν ὁ κ. πρωθυπουργὸς νομίζω, ὅτι ἡ ἰδέα τῆς ἀναβολῆς...... (θόρυβος).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Κυβέρνησις ἐπεφυλάχθη νὰ ἐκφέρῃ τὴν γνώμην της εἰς τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν· ἑπομένως δὲν εἶναι πρότασις ἀναβολῆς.

§50ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Μὲ μίαν ἐπιφύλαξιν ὅμως, ὅτι αἱ ἐκβολάδες αὐταὶ ἀνήκουν εἰς τὸ δημόσιον, οὕτως ἐπικυρόνωμεν τὸ νομοσχέδιον· ἄλλως, ὄχι. (Ἐνταῦθα γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις κατ’ ἀρχὴν ἄρθρον καὶ σύνολον).

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. πρωθυπουργὸς συμφώνως μὲ τὴν προχθεσινὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς προτείνει ν’ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις τοῦ νόμου περὶ τῶν ἐσόδων τοῦ προϋπολογισμοῦ.

§52ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα, μάλιστα.

§53ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Χθὲς ἀφήσαμεν ἐκκρεμῆ τὸν προσδιορισμὸν τῆς δυνάμεως κατὰ θάλασσαν, νὰ προηγηθῇ.

§54ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Εἰς ἄλλην συζήτησιν ἔλαβον τὴν τιμὴν ν’ ἀναφέρω εἰς ὑμᾶς ὀλίγα τινὰ περὶ τοῦ κεφαλαίου καὶ τῶν τόκων τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀειδοίμου Τριανταφυλίδη καὶ παρεκάλεσα τὴν Βουλὴν ὅπως ἀποφασίσῃ νὰ διατεθῇ αὐτὸ ἀποκλειστικῶς πρὸς σύστασιν πρακτικῶν γεωργικῶν σχολῶν, συμφώνως καὶ πρὸς τὴν θέλησιν τοῦ διαθέτου καὶ τὴν γνώμην τῆς Συγκλήτου τοῦ Πανεπιστημίου. Ἀπεδείξατε, κύριοι, τὴν αὐτὴν προθυμίαν μὲ ἐμέ, ἀλλὰ τότε ἡ Κυβέρνησις εἶπεν ὅτι τὴν ἐπιοῦσαν ἢ τὴν μετεπιοῦσαν θέλει φέρει νόμον, πρὸς τοῦτο δὲν προήλθετε εἰς ἀπόφασιν, ἀλλ’ ἄχρι τοῦ νῦν δὲν ἔφερεν τοιοῦτον. Κύριοι, ἐπειδὴ λέγουσιν ὅτι καὶ διετέθησαν καὶ φόβος εἶναι ὅτι θέλουσιν διατεθῆ ἐκ τῶν χρημάτων τούτων δι’ ἄλλας ἀνάγκας δικαιολογημένας ἴσως καὶ χρησίμους, ἀλλὰ πάντοτε ἀλλοίας τῆς θελήσεως τοῦ διαθέτου, διότι τοῦτο ὑμεῖς βεβαίως δὲν τὸ ἐπιθυμεῖτε, ὑποβάλλω πρότασιν διὰ τῆς ὁποίας ὁρίζεται ὅπως καὶ τὸ κεφάλαιον καὶ οἱ τόκοι τοῦ κληροδοτήματος αὐτοῦ διατεθῶσιν ἀποκλειστικῶς πρὸς σύστασιν πρακτικῶν γεωργικῶν σχολῶν· ἰδοὺ καὶ ἡ πρότασίς μου· «τὸ κεφάλαιον καὶ οἱ τόκοι τοῦ κληροδοτήματος τοῦ ἀειδοίμου Τριανταφυλίδου θέλουσι διατίθεσθαι ἀποκλειστικῶς πρὸς σύστασιν καὶ συντήρησιν πρακτικῶν γεωργικῶν σχολῶν συμφώνως πρός τε τὸ πνεῦμα τοῦ διαθέτου καὶ τὴν γνώμην τῆς Συγκλήτου τοῦ Ἐθνικοῦ Πανεπιστημίου, ἀπαγορεύεται δὲ ἡ χρῆσις αὐτῶν δι’ ἄλλην αἰτίαν».

§55ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Κύριοι, οὔτε διατίθενται, οὔτε θὰ διατιθῶσιν, οὔτε πρόθεσις ὑπάρχει καμμία ὅπως διατεθῶσι τὰ χρήματα τοῦ κληροδοτήματος. Πρότασιν πληρεστέραν τοιαύτην εἶχον ἑτοίμην νὰ παρουσιάσω, ἀλλὰ δὲν μοὶ ἐφάνη ἀρκοῦσα καὶ διὰ τοῦτο δὲν τὴν ἐπαρουσίασα ἕως σήμερον, θέλω νὰ παρουσιάσω τοιαύτην ἐμπεριέχουσαν τὴν ἀρχὴν συστάσεως σχολείων γεωργικῶν· ἀλλὰ ά. πρέπει νὰ ὑπολογίσωμεν τοὺς τόκους, βʹ. ν’ ἀποφασίσωμεν ἂν μόνον οἱ τόκοι θὰ χρησιμεύσωσι ἢ καὶ μέρος τοῦ κεφαλαίου, γʹ. διὰ πόσας σχολὰς ἔχομεν μέσα, δʹ. ἂν πρόκειται νὰ συνδράμῃ καὶ τὸ δημόσιον. Ἀντὶ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ζέγγελη ἔχομεν λοιπὸν πληρεστέραν ἑτοίμην· ἀρνοῦμαι ὅμως διαῤῥήδην, ὅτι διετέθη ἢ εἶναι φόβος νὰ διατεθῇ οὐδὲ ἓν λεπτὸν ἐκ τοῦ κληροδοτήματος.

§56ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Οὐδένα λόγον ἔχω νὰ διστάσω διὰ τὴν βεβαίωσιν τὴν ὁποίαν δίδει ὁ κ. Πρωθυπουργὸς, ἀλλ’ ὡς ἠκούσατε οὐδένα φόβον ἀναγόμενον εἰς τὴν παροῦσαν Κυβέρνησιν ἀνέφερον· ἐρωτῶ ὅμως, ἂν δὲν ἀποφασίσετε τώρα περὶ τούτου, εἶναι ἄραγε ἀδύνατον ἄλλη τις Κυβέρνησις νὰ πράξῃ ὅ,τι ἐγὼ φοβοῦμαι; Μοῦ φαίνεται ὅτι δὲν θὰ ἔχῃ τὴν δύναμην ὁ κ. Πρωθυπουργὸς νὰ σᾶς πείσῃ περὶ τοῦ ἐναντίου, διότι δυνατὸν εἶναι ἄλλη τις Κυβέρνησις νὰ κάμῃ χρῆσιν δικαιολογημένην καὶ χρήσιμον ἀλλοίαν ὅμως τοῦ σκοποῦ. Λέγει, ἀναβάλετε, διότι ἡ πρότασις δὲν εἶναι τελεία. Μάλιστα, κύριοι, ἐγὼ δὲν ὑποβάλλω σχέδιον νόμου περιλαμβάνον τὸ ὅλον ἀντικείμενον τὸ ἀφορῶν τὴν σύστασιν καὶ πραγματοποίησιν τῶν γεωργικῶν σχολείων· ἁπλῶς, κύριοι, ζητῶ ν’ ἀποφασίσετε νὰ μὴν ἐγγιχθῶσιν καὶ εἰς τὸ μᾶλλον, ἀφοῦ μέχρι τοῦδε δὲν ἐγγίχθησαν τὰ χρήματα ταῦτα· οὐδόλως δὲ ἡ τοιαύτη πρότασις ἔχει τι τὸ δυνάμενον νὰ παρακωλύσῃ τὴν ἀγαθὴν πρόθεσιν τῆς Κυβερνήσεως, ἥτις λέγει ὅτι σᾶς φέρω αὔριον νόμον περὶ αὐτοῦ τοῦ ἀντικειμένου· ἐπίσης, κύριοι, καθόλου δὲν παρακωλύεσθε ν’ ἀποφασίσετε αὔριον, ὅτε θέλει ὑποβληθῆ ἡ πρότασις περὶ συστάσεως τοιούτων σχολῶν, ἂν οἱ τόκοι μόνον ἢ καὶ τὰ κεφάλαια θέλουν διατίθεσθαι, καὶ τοῦτο δύνασθε νὰ τὸ ἀποφασίσετε τότε, ἡ πρότασις σκοπεῖ μόνον νὰ ἀσφαλίσῃ τὴν περιουσίαν.

§57ΤΙΝΕΣ. Νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§58ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ. Δὲν ἐννοῶ διὰ ποῖον λόγον ἀναβάλλεται ἡ ἀπόφασις τῶν διαθετῶν, δὲν καταλαμβάνω ἂν πρέπει μίαν πρότασιν ἡ ὁποία προτείνει τὴν ἀρχὴν τῆς διαθέσεως νὰ ἔλθῃ ἓν Διάταγμα κανονιστικὸν νὰ κανονίσῃ· τὸ καλλίτερον κύριοι εἶναι ὁ ἐχθρὸς τοῦ καλοῦ· εἶναι ἀνάγκη, κύριοι, νὰ φροντίσωμεν τέλος πάντων περὶ τῆς καταστάσεως τῆς γεωργίας.

§59ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται, κύριοι, περὶ νόμου· κατὰ τὴν διαθήκην τοῦ Τριανταφυλίδου ὁ ὅρος τῆς ἐκτελέσεως τοῦ κληροδοτήματος εἶναι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς καὶ ἡ ἀπόφασις τῆς Συγκλήτου· δὲν ὑπάρχει λοιπὸν ἀνάγκη νόμου, ἀλλὰ νὰ ἀποφανθῇ ἡ Βουλὴ ὅτι ἐγκρίνει τὴν σύστασιν γεωργικῶν σχολῶν.

§60ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πρέπει νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ ἀπόφασις τῆς Συγκλήτου διὰ νὰ ἴδωμεν τί προτείνει.

§61ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Καὶ ἡ διαθήκη καὶ ἡ ἀπόφασις εἶναι κατατεθειμένα εἰς τὸ γραφεῖον τῆς Βουλῆς.

§62ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Πρόκειται, κύριοι, περὶ διαθέσεως ἑνὸς ἑκατομμυρίου, διὰ τοῦτο ἀνέφερον καὶ προχθὲς καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ λάβῃ γνῶσιν ὅλων τῶν ποσοτήτων τῶν κληροδοτημάτων, τὰ ὁποῖα ἀναβαίνουσιν εἰς 3½ ἑκατομμύρια καὶ ἔχουσιν ἐτησίως τόκους 300,000 δραχ. Παρακαλῶ λοιπὸν τὸν κ. ὑπουργὸν νὰ μᾶς φέρῃ μίαν περίληψιν ὅλων τούτων.

§63ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ τυπωθῇ, κύριοι, καὶ θὰ διανεμηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Ζέγγελη καὶ οὕτω ἐρχόμεθα τακτικῶς εἰς τὴν συζήτησιν. Ἐρχόμεθα ἤδη εἰς τὴν γʹ. ἀνάγνωσιν τοῦ νόμου περὶ τοῦ κατὰ θάλασαν στρατοῦ διὰ τὸ ἔτος 1877. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§64ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄρθρον 1. Ἡ δύναμις τοῦ κατὰ θάλασσαν στρατοῦ ὁρίζεται διὰ τὸ ἔτος 1877 εἰς ἄνδρας χιλίους τριακοσίους τριάκοντα, ἤτοι 143 ἀξιωματικοὺς ἐν ἐνεργείᾳ καὶ διαθεσιμότητι, 13 ἐν ἀργίᾳ, 22 δοκίμους, 174 ὑπαξιωματικοὺς, 31 μηχανικοὺς, 88 θερμαστὰς, 710 ναύτας, 91 τεχνίτας, 44 πολιτικοὺς ὑπαλλήλους καὶ 14 μαθητευομένους.

§66Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Θὰ μὲ συγχωρήσῃ ἡ Κυβέρνησις νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν ἵνα λύσω ἀπορίαν τὴν ὁποίαν ἔχω ἐπὶ τοῦ ἄρθρου. Ζητοῦνται 44 ὑπάλληλοι πολιτικοὶ καὶ 14 μαθητευόμενοι τὸ ὅλον 58. Μοὶ φαίνεται καὶ δὲν λέγω ὅτι εἶναι ἐναντίον τῆς ὑπηρεσίας, ἀλλὰ παρατηρήσατε εἰς τὸν προϋπολογισμόν, θὰ παρατηρήσητε ὅτι ὑπάρχουσι 20 ἀξιωματικοὶ τοῦ Ναυτικοῦ καὶ 17 εἰς ἀργίαν. Δὲν νομίζετε, ὅτι αὐτοὶ οἱ 37 ἀξιωματικοὶ οἱ ἄνευ ὑπηρεσίας, οἱ ὁποῖοι ζημιοῦσι τὸ δημόσιον καὶ αὐτοὶ ζημιοῦνται, ὅτι δύνανται νὰ καταλάβωσι θέσεις εἴτε ἐν τῷ λιμεναρχείῳ, εἴτε ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν, εἴτε ἐν τῷ Ναυστάθμῳ; Τοῦτο, κύριοι, ἁρμόζει εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν· καὶ ἄλλοι, κύριοι, ὑπῆρχον ὑπάλληλοι εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἀλλ’ ἀντικατεστάθησαν διὰ τῶν ἀξιωματικῶν, καὶ σήμερον εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ὑπάρχουσι πολιτικοὶ ὑπάλληλοι. Θὰ παρατηρήσητε ἀκόμη ὅτι δὲν ὑπάρχουσιν ἀργοὶ ἀξιωματικοὶ παρὰ ὅσοι ὑπὸ ποινῆς ὑποβάλλονται εἰς ἀργίαν, διαθέσιμοι εἶναι μόνον δύω ἢ τρεῖς βουλευταί. Φρονῶ λοιπὸν ὅτι ἡ Κυβέρνησις δύναται ν’ ἀντικαταστήσῃ τοὺς πολιτικοὺς αὐτοὺς ὑπαλλήλους διὰ τῶν ἀξιωματικῶν.

§67ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ (ὑπουργὸς Ναυτικῶν). Πιστεύω, ὅτι ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, θὰ φροντίσω περὶ ὅλων αὐτῶν νὰ σᾶς δώσω τὰς ἀνηκούσας πληροφορίας. Ὁ ὀργανισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, κύριοι, εἶναι τοιοῦτος ὥστε δὲν δύναται παρὰ αἱ θέσεις αὗται νὰ κατέχωνται ὑπὸ τῶν πολιτῶν. Ἐργάζομαι εἰς τὸ νὰ φέρω νέον κανονισμὸν ἔνθα θὰ προβλέψω περὶ ὅλων αὐτῶν τῶν πραγμάτων, δὲν δυνάμεθα ὅμως σήμερον αὐτοὺς τοὺς ἀξιωματοὺς μαχίμους νὰ τοὺς ὑποχρεώσωμεν νὰ κάμουν ὑπηρεσίαν ἀσυμβίβαστον πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειάν των καὶ τὸν χαρακτῆρά των.

§68Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ δὲν ἐνόησα αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι νὰ κάμουν ὑπηρεσίαν ἀσυμβίβαστον πρὸς τὴν ἀξιοπρέπειάν των, ἀλλ’ ὅπως γίνεται ἡ ὑπηρεσία εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν νὰ γίνηται καὶ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν.

§69ΖΩΧΙΟΣ. Κύριε Πετιμεζᾶ, αὐτοὶ οἱ πολιτικοὶ ὑπάλληλοι εἶναι γραφεῖς ἔσχατοι εἰς τὰ λιμεναρχεῖα, εἶναι τῆς ἐσχάτης τάξεως ὑπάλληλοι· ἓν ἄτοπον μόνον γίνεται, ὅτι αὐτοὺς τοὺς ὑπαλλήλους τοὺς κρατεῖ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν καὶ τοὺς ὑπολογίζει ὡς τοιούτους καὶ δι’ αὐτῶν τὸ ὑπουργεῖον ἐργάζεται, διότι ἂν παρατηρήσητε τὸν κανονισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν, θὰ εὕρητε 5 ὑπαλλήλους· οἱ ὑπάλληλοι αὐτοὶ περὶ ὧν ὁμιλεῖτε εἶναι τῆς ἐσχάτης τάξεως γραφεῖς, αὐτοὶ ἐργάζονται εἰς τὰ λιμεναρχεῖα, δὲν δύνασθε δὲ βεβαίως ἕνα ἀξιωματικὸν τοῦ Ναυτικοῦ νὰ τὸν στείλετε γραφέα εἰς τὴν νέαν Μιζέλην.

§70ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἀ. ἄρθρον παρακαλῶ νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὰ ἑπόμενα δύω ἄρθρα καθὼς καὶ τὸ σύνολον δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑκάστου αὐτῶν ψηφοφορίας ἔχοντα ὡς ἑξῆς)· «Ἄρθρον 2. Ἡ ναυτολογία διὰ τὸ ἔτος 1877 προσδιορίζεται εἰς 127 ἄνδρας. Ἄρθρον 3. Αἱ κεναὶ θέσεις τῶν ναυτῶν τοῦ πολεμικοῦ ναυτικοῦ θέλουσι πληρωθῆ κατὰ τὰς ἀνάγκας τῆς ὑπηρεσίας ἐξ ἐθελοντῶν καὶ ἐκ κληρούχων ναυτῶν συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τῶν ἄρθρων 1 καὶ 8 τοῦ περὶ ναυτικῆς ἀπογραφῆς νόμου τῆς 20 Ἀπριλίου 1867.»

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν τὴν ἔκθεσιν τῆς ἐπιτροπῆς. Θὰ προχωρῶμεν καὶ ὅταν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις θὰ ἐρωτῶ τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Ῥεβελάκης προτείνει ἐλάττωσιν ἐν ὅλῳ δραχ. 1,500,000.

§72ΡΕΒΕΛΑΚΗΣ. Ὁ λόγος δι’ ὃν ἐζήτησα τὴν ἐλάττωσιν εἶναι ὅτι πάντοτε εἶδον τὰ ἔσοδα ἐξωγκωμένα. Καὶ ὅλοι οἱ ὑπουργοὶ ὑπέπεσαν εἰς τὸ λάθος αὐτὸ (θόρυβος καὶ συνδιαλέξεις μεταξὺ τῶν βουλευτῶν).

§73ΖΩΧΙΟΣ. Καὶ ἐγὼ ἔκαμα τὴν πρότασιν νὰ ἐλαττώσωμεν ἐν ὅλῳ τὰ ἔσοδα κατὰ 5 τοῖς ἑκατόν· διότι, κύριοι, συμβαίνει νὰ ὑπολογίζωνται τὰ ἔξοδα ἀπὸ ἐξωγκωμένων ἐσόδων, καὶ γνωρίζετε τὰ ἀποτελέσματα. Καταφεύγομεν εἰς δάνεια (θόρυβος). (Κατόπιν ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸν γενικὸν πίνακα τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐσόδων τοῦ Κράτους διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ 1877, ἔχοντα ὡς ἑξῆς)·

Ἔμμεσοι φόροι.

Δημόσια καταστήματα.

Δημόσια νομήματα καὶ κτήματα.

Ἐκποιήσεις ἐθνικῶν κτημάτων

Διάφορα εἰσοδήματα.

Ἐκκλησιαστικά εἰσοδήματα.

Ἔσοδα κεκλεισμένων χρήσεων.

καθυστερ. Παρελθ. χρήσεων.

§74ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ νόμος τῶν ἐσόδων.

§75ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Εἰς τὸ τέλος.

§76ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἠμπορεῖ νὰ προηγηθῇ. (Ἀναγινώσκεται καὶ ἐπιψηφίζεται ἄνευ ἀντιῤῥήσεως κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ ἑπόμενον νομοσχέδιον)· Ἄρθρον 1. Τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους διὰ τὴν χρῆσιν 1877 ὑπολογίζονται εἰς δραχμὰς τριάκοντα ἐννέα ἑκατομμύρια, διακοσίας τεσσαράκοντα ἑπτὰ χιλιάδας πεντακοσίας, ἀριθ. 39,247,500, κατὰ τὰ εἰδικῶς ἐνδιαλαμβανόμενα ἐν τῷ πίνακι τῶν ἐσόδων καὶ τὰ ἐν αὐτῷ προσηρτημένα ἀναλυτικὰ φύλλα. Ἄρθρον 2. Ἡ εἴσπραξις τῶν ἐν τῷ προηγουμένῳ ἄρθρῳ ἐσόδων τῆς χρήσεως 1877 θέλει ἐνεργεῖσθαι ἐπὶ τῇ βάσει τῶν κειμένων νόμων.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 6 μ. μ.).