§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 36
τῆς 19 Νοεμβρίου 1876.
(Παρασκευή.)
Ὥρα 2 μ. μ.
Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.
§1ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τρίτου ἐννοεῖται, ὅτι ὅστις δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγειν δὲν ἔχει καὶ τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγεσθαι.
§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπρόκειτο περὶ αὐτοῦ.
§3ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν ἐπιῤῥοήν.
§4ΦΙΛΗΜΩΝ. Κύριε πρόεδρε, ἐσημειώθη, ὅτι τὸ ἄρθρον ἀπεῤῥίφθη. Εἰς τίνα διάταξιν ἐστηρίχθητε;
§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἀπήγγειλα τὸ ἀποτέλεσμα, στηριζόμενος εἰς τὸ 56 ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει: «Ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ συζητήσῃ καὶ ἀποφασίσῃ τι ἄνευ τῆς παρουσίας τοὐλάχιστον τοῦ ἡμίσεως καὶ ἑνὸς τῶν μελῶν αὐτῆς καὶ ἄνευ ἀπολύτου πλειονοψηφίας τῶν παρόντων μελῶν· ἐν περιπτώσει ἰσοψηφίας ἡ πρότασις ἀποῤῥίπτεται.» Ἐγὼ ἐθεώρησα, ὅτι, διὰ ν’ ἀποδεχθῇ ἡ Βουλὴ πρότασίν τινα, πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπὲρ ἑαυτῆς τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν· ἀπόλυτον δὲ πλειονοψηφίαν δὲν εὗρον εἰς τοὺς 79. Ἑπομένως τοιαύτη εἶναι ἡ πεποίθησίς μου, ὅτι πᾶσα πρότασις, μὴ τυχοῦσα τῆς ἀπολύτου πλειονοψηφίας, ἀποῤῥίπτεται. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἔχῃ ἐναντίαν γνώμην, ἠμπορεῖ σήμερον νὰ τὸ συζητήσῃ.
§6Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ παρατήρησίς σας. Ὅπως εἶναι ἡ χθεσινὴ ψηφοφορία, δὲν φθάνομεν εἰς κανὲν ἀποτέλεσμα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ λύσις, τὴν ὁποίαν ἔδωσε καὶ ἡ συνέλευσις εἰς μίαν ἐκλογὴν τῆς Θήρας καὶ ἡ Βουλὴ εἰς τὰ 1865 εἰς τὴν ἐκλογὴν Καλαβρύτων. Ἡ χθεσινὴ λοιπὸν ψηφοφορία πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ.
§7ΦΙΛΗΜΩΝ. Κύριε πρόεδρε, αὐτὸ τὸ ἄρθρον 56 νομίζω, ὅτι λύει τὸ ζήτημα. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ λέγει τὸν τρόπον, κατὰ τὸν ὁποῖον γίνεται δεκτὴ μία πρότασις· δηλ. μόνον διὰ τῆς ἀπολύτου πλειοψηφίας τῶν παρόντων μελῶν. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὁρίζει καὶ τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἡ πρότασις ἀποῤῥίπτεται, ὅταν ἦναι ἰσοψηφία. Ἡμεῖς ζητοῦμεν τώρα νὰ καθιερώσωμεν καὶ μίαν ἄλλην περίπτωσιν ἀποῤῥίψεως, ἐὰν ἡ πρότασις δὲν τύχῃ οὔτε πλειοψηφίας οὔτε μειοψηφίας. Νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ κάμωμεν τοιαύτην προσθήκην ἀπέναντι τοῦ ῥητοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος· ἑπομένως τὸ λογικώτερον εἶναι, ὅτι αἱ προτάσεις, αἱ ὁποῖαι δὲν τυγχάνουσι πλειοψηφίας, ἐπαναλαμβάνονται ἕως ὅτου τύχωσιν εἴτε πλειοψηφίας εἴτε μειοψηφίας.
§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προτείνεται νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία.
§10Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὰ πρακτικὰ νὰ διορθωθοῦν.
§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ δὲν ἠμποροῦν νὰ διορθωθοῦν, διότι τὰ πρακτικὰ εἶναι ἀφήγησις τῶν γεγονότων, καὶ τὰ γεγονότα ἔχουσιν ὅπως τὰ πρακτικὰ τὰ περιγράφουν· οἱαδήποτε δὲ ἄλλη ἀπόφασις τῆς Βουλῆς θὰ καταχωρισθῇ ἐν τοῖς σημερινοῖς πρακτικοῖς. Ὑπάρχει ἄλλη ἀντίῤῥησις εἰς τὰ πρακτικά;
§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται.
§14ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Κύριοι, σπεύδω ν’ ἀναγγείλω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι μετὰ τὴν χθεσινὴν ἀπόφασιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ ἄρθρου περὶ οὗ πρόκειται, ἐνομίσαμεν καθῆκόν μας νὰ ὑποβάλωμεν τὴν παραίτησιν ἡμῶν εἰς τὴν Αὐτοῦ Μεγαλειότητα.
§15ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μολονότι, καθὼς ἠκούσατε, ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν της εἰς τὴν Αὐτοῦ Μεγαλειότητα· μολαταῦτα, ἐπειδὴ σήμερον λήγει ἡ προθεσμία τῶν δύο μηνῶν, ἐντὸς τῆς ὁποίας κατὰ τὸ Σύνταγμα πρέπει νὰ ὑποβάληται ὁ προϋπολογισμὸς εἰς τὴν Βουλὴν, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὸ ἔτος 1877, συνοδευόμενον μὲ εἰδικὰς ἐκθέσεις. Οἱ εἰδικοὶ προϋπολογισμοὶ καὶ αἱ ἐκθέσεις τῶν ὑπουργείων τυπόνονται, πρὸς εὐκολίαν, εἰς τὸ τυπογραφεῖον.
§16ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖα τὰ ἔσοδα καὶ ποῖα τὰ ἔξοδα; παρακαλῶ.
§17ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ἔσοδα ἀναβαίνουν εἰς 39,247,500, τὰ δὲ ἔξοδα εἰς 39,586,244. Ἔλλειμμα 338,000.
§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· ἀλλὰ προτάσσεται τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθεσαν οἱ κύριοι βουλευταί.
§19ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ γείνῃ ψηφοφορία.
§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις εἰς τὸ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία;
§23ΔΟΥΜΑΣ. Ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις ἀνήγγειλε τὴν παραίτησίν της, πρὸς τί ἡ ψηφοφορία;
§24ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὅταν ἐπανέλθῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ θέματος, θὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν ψηφοφορίαν.
§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι σύμφωνος ἡ Βουλή;
§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ συνοικισμοῦ τῶν Ἰταλικῶν οἰκογενειῶν. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;
§28ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον ὑπουργὸν νὰ μᾶς εἴπῃ πόθεν εἶναι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, πόσαι αἱ οἰκογένειαι, ποίας ἐθνικότητος καὶ ποίας θρησκείας.
§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ εἶπεν, εἰσάγων τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι 42 οἰκογένειαι, καταγόμεναι ἐξ Ἑλλάδος καὶ διατηρήσασαι τὸ ὀρθόδοξον θρήσκευμα. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πάντες.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. «Ἄρθρ. 1. Εἰς ἑκάστην οἰκογένειαν ἐκ τῶν συνοικισθησομένων ἀλλοδαπῶν κατὰ τὴν θέσιν Ταβέρνα τοῦ δήμου Βουπρασίων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας ἐπιτρέπεται νὰ παραχωρηθῶσι πρὸς καλλιέργειαν καὶ εἰς πλήρη ἰδιοκτησίαν ἀνὰ τριάκοντα στρέμματα ἐθνικῆς γῆς ἀσκεποῦς ἐκ τῆς κατὰ τὴν περιφέρειαν τοῦ αὐτοῦ δήμου κειμένης καὶ ἐξαιρεθείσης τῆς διανομῆς, διὰ τοῦ ἀπὸ 16 Ἰουνίου 1875 Β. Διατάγματος.»
§30ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, κατὰ τὸν περὶ συνοικισμοῦ νόμον δίδονται καὶ ἑξακόσια μέτρα....
§31ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ γίνεται διὰ διατάγματος.
§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σημειωθῇ ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὅτι διὰ διατάγματος θ’ ἀπονεμηθοῦν.
§33ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σημειωθῇ ἐδῶ ἀκριβῶς ἡ περιφέρεια.
§34Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ δοθῇ γῆ ἱκανὴ νὰ καλλιεργήσουν· πρόκειται δὲ νὰ ἔλθουν καὶ ἄλλαι πολλαὶ οἰκογένειαι, καὶ διὰ τοῦτο ὁ νόμος ἐξῄρεσε μίαν ἐκτεταμένην ἐκεῖ περιφέρειαν, ὅπως ἀποκατασταθοῦν ὅλοι ἐκεῖνοι, οἵτινες πρόκειται νὰ ἔλθουν καὶ οἵτινες εἶναι Ἀλβανοὶ Ἕλληνες, ὁμιλοῦντες τὴν Ἀλβανικὴν γλῶσσαν καὶ ὀρθόδοξοι· ἑπομένως δὲν πρέπει ὁ νόμος νὰ ἔχῃ κανένα περιορισμόν.
§35Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, φρονῶ, ὅτι ὁ κύριος Κρεστενίτης ἐννοεῖ ὅτι κατὰ τὴν θέσιν ἐκείνην πρέπει νὰ ληφθῇ πρόνοια, ἐὰν ᾖναι ὑπὸ κατοχὴν αἱ γαῖαι καὶ ἐὰν ἐγένοντο δηλώσεις.
§36ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἐξῃρέθησαν διὰ διατάγματος, δὲν ἐπιτρέπεται νὰ δηλωθοῦν αἱ γαῖαι αὗται.
§37ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καὶ ἐὰν ἐδηλώθησαν;
§38ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κακῶς ἐδηλώθησαν. Μ’ ὅλα ταῦτα, κατὰ τὴν ἐφαρμογὴν ἡ κυβέρνησις θὰ φροντίσῃ νὰ συμβιβάσῃ τὰ συμφέροντα τῶν ἀποίκων μετὰ τῶν συμφερόντων τῶν παλαιῶν κατοίκων, ἐὰν τῳόντι κατέχουν γαίας εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτήν.
§39ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, καμμίαν ἀντίῤῥησιν δὲν ἔχω. Σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ πραγματικὴ ἐγκατάστασις τῶν ξένων τούτων. Ἐρωτῶ τώρα, τὰ χορηγήματα αὐτὰ περιέρχονται ἀμέσως εἰς τὴν ἀπόλυτον κυριότητά των; Βεβαίως. Ἀλλὰ ποία εἶναι ἡ ἐγγύησις, ὅτι θέλουσιν ἐγκατασταθῆ; ὑποθέσατε, ὅτι εἷς μετὰ ἓν ἔτος ἀπέρχεται καὶ πωλεῖ τὴν γῆν αὐτήν. Ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ λάβωμεν μίαν τινὰ ἐγγύησιν περὶ τῆς πραγματικῆς αὐτῶν ἐγκαταστάσεως· φρονῶ, ὅτι ἐπιτυγχάνομεν τούτου, ἂν ἐπὶ δεκαετίαν κηρύξωμεν τὴν γῆν αὐτὴν ἀναπαλλοτρίωτον, καὶ προσθέσωμεν, ὅτι τὰ χορηγήματα ταῦτα ἐπανέρχονται εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου, ἂν ἡ ἐγκατασταθεῖσα οἰκογένεια ἀναχωρήσῃ πρὸ τοῦ χρόνου αὐτοῦ.
§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε πρέπει νὰ προστεθῇ ἓν ἄρθρον, ὅτι αἱ παραχωρούμεναι γαῖαι δὲν δύνανται ν’ ἀπαλλοτριωθῶσιν ἐπὶ δεκαετίαν.
§42Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παραδέχομαι τὴν πρότασιν· ἀλλὰ τὸ χρονικὸν διάστημα νὰ μειωθῇ ἐπὶ πενταετίαν, διότι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἶναι ἐνδεχόμενον διὰ τὴν καλλιέργειαν νὰ λάβουν ἀνάγκην χρημάτων καὶ νὰ ὑποθηκεύσουν αὐτὴν τὴν μόνην περιουσίαν, τὴν ὁποίαν ἔχουν, διὰ νὰ παρέξουν μίαν ἐγγύησιν εἰς τὸν κεφαλαιοῦχον. Μία προθεσμία λοιπὸν 10 ἐτῶν εἶναι πολὺ μεγάλη, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ πενταετία εἶναι ἀρκετὴ προθεσμία.
§43ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὰ 10 ἔτη εἶναι πολλὰ, καὶ καλὸν εἶναι νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰ 5. Ἀλλὰ διὰ νὰ ᾖναι πλῆρες τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διατάξεως ταύτης, πρέπει νὰ προστεθῇ, ὅτι ἐπανέρχονται εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου ἄνευ τινὸς ἀποζημιώσεως διὰ τὰς βελτιώσεις αἱ γαῖαι, ἐάν τις τῶν ἀποίκων ἐγκαταλείψῃ τὸν συνοικισμόν.
§45ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐντὸς τῶν 5 ἐτῶν.
§46ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει τὸ προστεθὲν ἄρθρον.)
§47ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἔρχονται, καρποῦνται διὰ 5 ἔτη τὰς γαίας· ὕστερον τὰς πουλοῦν, καὶ φεύγουν.
§48ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, αὐτοὶ ἐπώλησαν πᾶν ὅ,τι εἶχον ἀποκτήσει εἰς 200 ἔτη, διὰ νὰ ἔλθουν ἐδῶ· ἑπομένως δὲν ὑπάρχει φόβος.
§49ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι 200 ἔτη, μόνον 100.
§50ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἂς ᾖναι 100· ἐγὼ δὲν τὰ ἐμέτρησα μὲ τὸ κομβολόγι. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐγκατέλειψαν περιουσίας, τὰς ὁποίας εἶχον ἀποκτήσει ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη ἐργαζόμενοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθωσιν εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἔπειτα ἀπὸ 5 ἔτη νὰ ἀναχωρήσωσι. Νομίζω, ὅτι δὲν εἶναι καλὸν νὰ παρεμβάλωμεν δυσκολίας εἰς τοιαῦτα ἔργα, τὰ ὁποῖα εἶναι λίαν εὐεργετικὰ διὰ τὸν τόπον.
§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ, κύριοι, τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον θὰ προστεθῇ. «Ἄρθρον 2. Αἱ παραχωρούμεναι εἰς ἑκάστην οἰκογένειαν γαῖαι εἶναι ἀναπαλλοτρίωτοι ἐπὶ 5 ἔτη ἀπὸ τῆς παραχωρήσεως· ἐπανέρχονται δὲ εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου ἄνευ τινὸς ἀποζημιώσεως διὰ τὰς βελτιώσεις, ἐὰν αἱ οἰκογένειαι ἐγκαταλείψωσι τὸν συνοικισμὸν διαρκούσης τῆς πενταετίας.» Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον αὐτὸ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ γίνεται ἄρθρον 3.
§52ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει.) «Εἰς ἑκάστην τῶν ἐντὸς ἔτους ἀπὸ σήμερον συνοικισθησομένων οἰκογενειῶν χορηγεῖται προσέτι ἐκ τοῦ δημοσίου καὶ συνδρομὴ δραχμῶν 400, πρὸς ἀνέγερσιν οἰκίας καὶ ἀποκατάστασιν αὐτῶν.» «Ἡ συνδρομὴ αὕτη πληρόνεται εἰς δύω ἴσας δόσεις, ἡ μὲν πρώτη ἅμα τῇ ἀφίξει αὐτῶν ἐν Ἠλείᾳ, ἡ δὲ δευτέρα μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν τοίχων τῆς οἰκοδομῆς.»
§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς τρίτην καὶ τελευταίαν ἀνάγνωσιν. Εἶπον, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰς ἐργασίας μας διαρκούσης τῆς ὑπουργικῆς κρίσεως.
§54ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.
§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλω συγκαλέσει τὴν Βουλὴν εἰς συνεδρίασιν ὅταν λάβῃ πέρας ἡ ὑπουργικὴ κρίσις.
§56ΦΙΛΗΜΩΝ. Νὰ εὐχηθῇ ἡ Βουλὴ, ἡ ὑπουργικὴ κρίσις νὰ τελειώσῃ ὅσῳ τὸ δυνατὸν ταχύτερον.
§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λάβετε ὀλίγην ὑπομονὴν ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ, τὰ ὁποῖα εἶναι ἕτοιμα.
§58ΦΙΛΗΜΩΝ. Νὰ ἐκφράσῃ ἡ Βουλὴ τὴν εὐχήν της νὰ τελειώσῃ ἡ κρίσις ἡ ὑπουργικὴ τὸ ταχύτερον.
§59ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἄρχεται τῆς ἀναγνώσεως.)
§60ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω, ὅτι γίνεται κἄτι τι ἐξαιρετικὸν εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, διότι οὐδέποτε ἄλλοτε ἐνθυμοῦμαι νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά, διότι συνέπεσε νὰ ὑπάρχῃ ὑπουργικὴ κρίσις· λέγω ὅτι δὲν συνέβη ποτὲ τὸ τοιοῦτον, καὶ εἰς αὐτὸ τὸ ἐξαιρετικὸν οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν συναινεῖ. Ἐὰν θέλῃ ἡ Βουλή, δύναται νὰ τὸ πράξῃ.
§61ΤΙΝΕΣ. Δὲν βλάπτει τίποτε.
§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις ....
§63ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ εἶναι μία ἐξαίρεσις· παρῃτήθη ἓν ὑπουργεῖον, ἀλλὰ ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται εἰς τὰς ἐργασίας της.
§64ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν ἐζητήθη μόνον, διὰ νὰ μὴ περιμένουν αὐτοὶ οἱ πτωχοὶ ἄνθρωποι πότε θὰ τελειώσῃ ἡ ὑπουργικὴ κρίσις.
§65ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἄλλος λόγος, ἐὰν ᾖναι δι’ αὐτό· ἀλλὰ διότι παρῃτήθη ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἕπεται ὅτι δὲν θὰ συνεδριάσῃ ἡ Βουλή, καὶ δὲν πρέπει ν’ ἀποφασίσωμεν σήμερον, ὅτι δὲν θὰ συνεδριάσωμεν. Αὔριον ἠμποροῦμεν νὰ συνέλθωμεν, διὰ νὰ ἐπικυρώσωμεν τὰ πρακτικά· μιᾶς δὲ ἡμέρας ἀναβολὴ δὲν βλάπτει.
§66Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅταν ἔκαμα τὴν παρατήρησιν, εἶπον, ὅτι δὲν ἔχει ἡ Βουλὴ καμμίαν ἐργασίαν, διότι εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὑπάρχουν νομοσχέδια σπουδαῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἴδωμεν ἐὰν ἡ Κυβέρνησις, ἥτις θὰ σχηματισθῇ, τὰ δέχεται ἢ δὲν τὰ δέχεται, ἢ πῶς θὰ τὰ ἀντικαταστήσῃ· ὅλα δὲ εἶναι ὥριμα εἰς γʹ. συζήτησιν, καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοιούτων νομοσχεδίων χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ μία Κυβέρνησις, ἥτις νὰ διευθύνῃ τὴν συζήτησιν.
§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν ἀναβάλλεται μέχρι τῆς πρώτης συνεδριάσεως τῆς Βουλῆς. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 3 15|60 μ. μ.
2τῆς 19 Νοεμβρίου 1876.
3(Παρασκευή.)
4Ὥρα 2 μ. μ.
5Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθεί-
6σης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς
7προτεραίας.
8§1ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τρίτου ἐννο-
9εῖται, ὅτι ὅστις δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγειν δὲν ἔχει καὶ
10τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλέγεσθαι.
11§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπρόκειτο περὶ αὐτοῦ.
12§3ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἔχει καμμίαν ἐπιῤῥοήν.
13§4ΦΙΛΗΜΩΝ. Κύριε πρόεδρε, ἐσημειώθη, ὅτι τὸ ἄρθρον ἀπεῤ-
14ῥίφθη. Εἰς τίνα διάταξιν ἐστηρίχθητε;
15§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ἀπήγγειλα τὸ ἀποτέλεσμα, στηριζόμενος
16εἰς τὸ 56 ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει: «Ἡ Βουλὴ
17δὲν δύναται νὰ συζητήσῃ καὶ ἀποφασίσῃ τι ἄνευ τῆς παρουσίας
18τοὐλάχιστον τοῦ ἡμίσεως καὶ ἑνὸς τῶν μελῶν αὐτῆς καὶ ἄνευ
19ἀπολύτου πλειονοψηφίας τῶν παρόντων μελῶν· ἐν περιπτώσει
20ἰσοψηφίας ἡ πρότασις ἀποῤῥίπτεται.» Ἐγὼ ἐθεώρησα, ὅτι, διὰ
21ν’ ἀποδεχθῇ ἡ Βουλὴ πρότασίν τινα, πρέπει νὰ ἔχῃ ὑπὲρ ἑαυτῆς
22τὴν ἀπόλυτον πλειονοψηφίαν· ἀπόλυτον δὲ πλειονοψηφίαν δὲν
23εὗρον εἰς τοὺς 79. Ἑπομένως τοιαύτη εἶναι ἡ πεποίθησίς μου,
24ὅτι πᾶσα πρότασις, μὴ τυχοῦσα τῆς ἀπολύτου πλειονοψηφίας,
25ἀποῤῥίπτεται. Ἐὰν ἡ Βουλὴ ἔχῃ ἐναντίαν γνώμην, ἠμπορεῖ σή-
26μερον νὰ τὸ συζητήσῃ.
27§6Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ παρα-
28τήρησίς σας. Ὅπως εἶναι ἡ χθεσινὴ ψηφοφορία, δὲν φθάνομεν εἰς
29κανὲν ἀποτέλεσμα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ὀρθὴ λύσις, τὴν ὁποίαν ἔδωσε
30καὶ ἡ συνέλευσις εἰς μίαν ἐκλογὴν τῆς Θήρας καὶ ἡ Βουλὴ εἰς
31τὰ 1865 εἰς τὴν ἐκλογὴν Καλαβρύτων. Ἡ χθεσινὴ λοιπὸν ψη-
32φοφορία πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ.
33§7ΦΙΛΗΜΩΝ. Κύριε πρόεδρε, αὐτὸ τὸ ἄρθρον 56 νομίζω, ὅτι
34λύει τὸ ζήτημα. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ λέγει τὸν τρόπον, κατὰ τὸν
35ὁποῖον γίνεται δεκτὴ μία πρότασις· δηλ. μόνον διὰ τῆς ἀπολύ-
36του πλειοψηφίας τῶν παρόντων μελῶν. Τὸ ἄρθρον αὐτὸ ὁρίζει
37καὶ τὴν περίπτωσιν, καθ’ ἣν ἡ πρότασις ἀποῤῥίπτεται, ὅταν ἦναι
38ἰσοψηφία. Ἡμεῖς ζητοῦμεν τώρα νὰ καθιερώσωμεν καὶ μίαν ἄλ-
39λην περίπτωσιν ἀποῤῥίψεως, ἐὰν ἡ πρότασις δὲν τύχῃ οὔτε πλει-
40οψηφίας οὔτε μειοψηφίας. Νομίζω, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ κάμω-
41μεν τοιαύτην προσθήκην ἀπέναντι τοῦ ῥητοῦ ἄρθρου τοῦ Συν-
42τάγματος· ἑπομένως τὸ λογικώτερον εἶναι, ὅτι αἱ προτάσεις,
43αἱ ὁποῖαι δὲν τυγχάνουσι πλειοψηφίας, ἐπαναλαμβάνονται ἕως
44ὅτου τύχωσιν εἴτε πλειοψηφίας εἴτε μειοψηφίας.
45§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν προτείνεται νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία.
46§9ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα.
47§10Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὰ πρακτικὰ νὰ διορθωθοῦν.
48§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ δὲν ἠμποροῦν νὰ διορθωθοῦν, διότι τὰ
49πρακτικὰ εἶναι ἀφήγησις τῶν γεγονότων, καὶ τὰ γεγονότα ἔχου-
50σιν ὅπως τὰ πρακτικὰ τὰ περιγράφουν· οἱαδήποτε δὲ ἄλλη ἀπό-
51φασις τῆς Βουλῆς θὰ καταχωρισθῇ ἐν τοῖς σημερινοῖς πρακτικοῖς.
52Ὑπάρχει ἄλλη ἀντίῤῥησις εἰς τὰ πρακτικά;
53§12ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.
54§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται.
55§14ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Κύριοι, σπεύδω ν’ ἀναγ-
56γείλω εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι μετὰ τὴν χθεσινὴν ἀπόφασιν αὐτῆς
57ἐπὶ τοῦ ἄρθρου περὶ οὗ πρόκειται, ἐνομίσαμεν καθῆκόν μας νὰ ὑ-
58ποβάλωμεν τὴν παραίτησιν ἡμῶν εἰς τὴν Αὐτοῦ Μεγαλειότητα.
59§15ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μολονότι,
60καθὼς ἠκούσατε, ἡ Κυβέρνησις ὑπέβαλε τὴν παραίτησίν της εἰς
61τὴν Αὐτοῦ Μεγαλειότητα· μολαταῦτα, ἐπειδὴ σήμερον λήγει ἡ
62προθεσμία τῶν δύο μηνῶν, ἐντὸς τῆς ὁποίας κατὰ τὸ Σύνταγ-
63μα πρέπει νὰ ὑποβάληται ὁ προϋπολογισμὸς εἰς τὴν Βουλὴν,
64λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσό-
65δων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὸ ἔτος 1877, συνοδευόμενον
66μὲ εἰδικὰς ἐκθέσεις. Οἱ εἰδικοὶ προϋπολογισμοὶ καὶ αἱ ἐκθέσεις
67τῶν ὑπουργείων τυπόνονται, πρὸς εὐκολίαν, εἰς τὸ τυπογραφεῖον.
68§16ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῖα τὰ ἔσοδα καὶ ποῖα τὰ ἔξο-
69δα; παρακαλῶ.
70§17ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὰ ἔσοδα ἀναβαίνουν εἰς 39,247,500,
71τὰ δὲ ἔξοδα εἰς 39,586,244. Ἔλλειμμα 338,000.
72§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· ἀλλὰ
73προτάσσεται τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθεσαν οἱ κύριοι βουλευταί.
74§19ΧΡΙΣΤΟΠΟΥΛΟΣ. Θὰ γείνῃ ψηφοφορία.
75§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις εἰς τὸ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψη-
76φοφορία;
77§21ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει.
78§22ΕΤΕΡΟΙ. Αὔριον.
79§23ΔΟΥΜΑΣ. Ἀφοῦ ἡ Κυβέρνησις ἀνήγγειλε τὴν παραίτησίν
80της, πρὸς τί ἡ ψηφοφορία;
81§24ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Ὅταν ἐπανέλθῃ ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ αὐτοῦ
82θέματος, θὰ ἐπαναλάβωμεν τὴν ψηφοφορίαν.
83§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι σύμφωνος ἡ Βουλή;
84§26ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
85§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχε-
86δίου περὶ συνοικισμοῦ τῶν Ἰταλικῶν οἰκογενειῶν. Ἔχει τις τὸν
87λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;
88§28ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Θὰ παρακαλέσω τὸν κύριον ὑπουργὸν νὰ
89μᾶς εἴπῃ πόθεν εἶναι αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, πόσαι αἱ οἰκογένειαι,
90ποίας ἐθνικότητος καὶ ποίας θρησκείας.
91§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ εἶπεν, εἰσάγων τὸ νομοσχέδιον. Εἶναι 42
92οἰκογένειαι, καταγόμεναι ἐξ Ἑλλάδος καὶ διατηρήσασαι τὸ ὀρ-
93θόδοξον θρήσκευμα.
94Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πάν-
95τες.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.
96«Ἄρθρ. 1. Εἰς ἑκάστην οἰκογένειαν ἐκ τῶν συνοικισθησομέ-
97νων ἀλλοδαπῶν κατὰ τὴν θέσιν Ταβέρνα τοῦ δήμου Βουπρα-
98σίων τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας ἐπιτρέπεται νὰ παραχωρηθῶσι πρὸς
99καλλιέργειαν καὶ εἰς πλήρη ἰδιοκτησίαν ἀνὰ τριάκοντα στρέμ-
100ματα ἐθνικῆς γῆς ἀσκεποῦς ἐκ τῆς κατὰ τὴν περιφέρειαν τοῦ
101αὐτοῦ δήμου κειμένης καὶ ἐξαιρεθείσης τῆς διανομῆς, διὰ τοῦ
102ἀπὸ 16 Ἰουνίου 1875 Β. Διατάγματος.»
103§30ΔΙΑΜΑΝΤΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, κατὰ τὸν περὶ συνοι-
104κισμοῦ νόμον δίδονται καὶ ἑξακόσια μέτρα....
105§31ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ γίνεται διὰ διατάγματος.
106§32ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ σημειωθῇ ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὅτι διὰ δια-
107τάγματος θ’ ἀπονεμηθοῦν.
108§33ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Εἶναι ἀνάγκη νὰ σημειωθῇ ἐδῶ ἀκριβῶς
109ἡ περιφέρεια.
110§34Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὁ σκοπὸς εἶναι νὰ δοθῇ γῆ ἱκανὴ νὰ καλ-
111λιεργήσουν· πρόκειται δὲ νὰ ἔλθουν καὶ ἄλλαι πολλαὶ οἰκο-
112γένειαι, καὶ διὰ τοῦτο ὁ νόμος ἐξῄρεσε μίαν ἐκτεταμένην ἐκεῖ
113περιφέρειαν, ὅπως ἀποκατασταθοῦν ὅλοι ἐκεῖνοι, οἵτινες πρόκει-
114ται νὰ ἔλθουν καὶ οἵτινες εἶναι Ἀλβανοὶ Ἕλληνες, ὁμιλοῦντες
115τὴν Ἀλβανικὴν γλῶσσαν καὶ ὀρθόδοξοι· ἑπομένως δὲν πρέπει
116ὁ νόμος νὰ ἔχῃ κανένα περιορισμόν.
117§35Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, φρονῶ, ὅτι ὁ κύριος Κρε-
118στενίτης ἐννοεῖ ὅτι κατὰ τὴν θέσιν ἐκείνην πρέπει νὰ ληφθῇ
119πρόνοια, ἐὰν ᾖναι ὑπὸ κατοχὴν αἱ γαῖαι καὶ ἐὰν ἐγένοντο δη-
120λώσεις.
121§36ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφοῦ ἐξῃρέθησαν διὰ διατάγματος, δὲν
122ἐπιτρέπεται νὰ δηλωθοῦν αἱ γαῖαι αὗται.
123§37ΚΡΕΣΤΕΝΙΤΗΣ. Καὶ ἐὰν ἐδηλώθησαν;
124§38ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κακῶς ἐδηλώθησαν. Μ’ ὅλα ταῦτα, κατὰ
125τὴν ἐφαρμογὴν ἡ κυβέρνησις θὰ φροντίσῃ νὰ συμβιβάσῃ τὰ
126συμφέροντα τῶν ἀποίκων μετὰ τῶν συμφερόντων τῶν παλαιῶν
127κατοίκων, ἐὰν τῳόντι κατέχουν γαίας εἰς τὴν περιφέρειαν αὐτήν.
128§39ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, καμμίαν ἀντίῤῥησιν δὲν ἔχω.
129Σκοπὸς τοῦ νομοσχεδίου εἶναι ἡ πραγματικὴ ἐγκατάστασις τῶν
130ξένων τούτων. Ἐρωτῶ τώρα, τὰ χορηγήματα αὐτὰ περιέρ-
131χονται ἀμέσως εἰς τὴν ἀπόλυτον κυριότητά των; Βεβαίως.
132Ἀλλὰ ποία εἶναι ἡ ἐγγύησις, ὅτι θέλουσιν ἐγκατασταθῆ; ὑποθέ-
133σατε, ὅτι εἷς μετὰ ἓν ἔτος ἀπέρχεται καὶ πωλεῖ τὴν γῆν αὐ-
134τήν. Ἐπεθύμουν λοιπὸν νὰ λάβωμεν μίαν τινὰ ἐγγύησιν περὶ
135τῆς πραγματικῆς αὐτῶν ἐγκαταστάσεως· φρονῶ, ὅτι ἐπιτυγχά-
136νομεν τούτου, ἂν ἐπὶ δεκαετίαν κηρύξωμεν τὴν γῆν αὐτὴν ἀνα-
137παλλοτρίωτον, καὶ προσθέσωμεν, ὅτι τὰ χορηγήματα ταῦτα
138ἐπανέρχονται εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου, ἂν ἡ ἐγκατα-
139σταθεῖσα οἰκογένεια ἀναχωρήσῃ πρὸ τοῦ χρόνου αὐτοῦ.
140§40ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.
141§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε πρέπει νὰ προστεθῇ ἓν ἄρθρον, ὅτι αἱ
142παραχωρούμεναι γαῖαι δὲν δύνανται ν’ ἀπαλλοτριωθῶσιν ἐπὶ
143δεκαετίαν.
144§42Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παραδέχομαι τὴν πρότασιν· ἀλλὰ τὸ χρο-
145νικὸν διάστημα νὰ μειωθῇ ἐπὶ πενταετίαν, διότι οἱ ἄνθρωποι
146αὐτοὶ εἶναι ἐνδεχόμενον διὰ τὴν καλλιέργειαν νὰ λάβουν ἀ-
147νάγκην χρημάτων καὶ νὰ ὑποθηκεύσουν αὐτὴν τὴν μόνην πε-
148ριουσίαν, τὴν ὁποίαν ἔχουν, διὰ νὰ παρέξουν μίαν ἐγγύησιν εἰς
149τὸν κεφαλαιοῦχον. Μία προθεσμία λοιπὸν 10 ἐτῶν εἶναι πολὺ
150μεγάλη, καὶ νομίζω, ὅτι ἡ πενταετία εἶναι ἀρκετὴ προθεσμία.
151§43ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὰ 10 ἔτη εἶναι
152πολλὰ, καὶ καλὸν εἶναι νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰ 5. Ἀλλὰ διὰ
153νὰ ᾖναι πλῆρες τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διατάξεως ταύτης, πρέπει
154νὰ προστεθῇ, ὅτι ἐπανέρχονται εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου
155ἄνευ τινὸς ἀποζημιώσεως διὰ τὰς βελτιώσεις αἱ γαῖαι, ἐάν τις
156τῶν ἀποίκων ἐγκαταλείψῃ τὸν συνοικισμόν.
157§44Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Πότε;
158§45ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐντὸς τῶν 5 ἐτῶν.
159§46ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει τὸ προστεθὲν ἄρθρον.)
160§47ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἔρχονται, καρποῦνται διὰ 5 ἔτη τὰς
161γαίας· ὕστερον τὰς πουλοῦν, καὶ φεύγουν.
162§48ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Καθ’ ἃς ἔχω πληροφορίας, αὐτοὶ ἐπώ-
163λησαν πᾶν ὅ,τι εἶχον ἀποκτήσει εἰς 200 ἔτη, διὰ νὰ ἔλθουν
164ἐδῶ· ἑπομένως δὲν ὑπάρχει φόβος.
165§49ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν εἶναι 200 ἔτη, μόνον 100.
166§50ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἂς ᾖναι 100· ἐγὼ δὲν τὰ ἐμέτρησα μὲ
167τὸ κομβολόγι. Δὲν νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὸν ἄνθρωποι,
168οἱ ὁποῖοι ἐγκατέλειψαν περιουσίας, τὰς ὁποίας εἶχον ἀποκτή-
169σει ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη ἐργαζόμενοι, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἔλθωσιν
170εἰς τὴν Ἑλλάδα, καὶ ἔπειτα ἀπὸ 5 ἔτη νὰ ἀναχωρήσωσι. Νο-
171μίζω, ὅτι δὲν εἶναι καλὸν νὰ παρεμβάλωμεν δυσκολίας εἰς
172τοιαῦτα ἔργα, τὰ ὁποῖα εἶναι λίαν εὐεργετικὰ διὰ τὸν τόπον.
173§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ, κύριοι, τὸ ἄρθρον, τὸ ὁποῖον θὰ προσ-
174τεθῇ. «Ἄρθρον 2. Αἱ παραχωρούμεναι εἰς ἑκάστην οἰκογένειαν
175γαῖαι εἶναι ἀναπαλλοτρίωτοι ἐπὶ 5 ἔτη ἀπὸ τῆς παραχωρή-
176σεως· ἐπανέρχονται δὲ εἰς τὴν κυριότητα τοῦ δημοσίου ἄνευ
177τινὸς ἀποζημιώσεως διὰ τὰς βελτιώσεις, ἐὰν αἱ οἰκογένειαι
178ἐγκαταλείψωσι τὸν συνοικισμὸν διαρκούσης τῆς πενταετίας.»
179Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον αὐτὸ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.
180(Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.
181Ἄρθρον 2 τοῦ νομοσχεδίου, ὅπερ γίνεται ἄρθρον 3.
182§52ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει.)
183«Εἰς ἑκάστην τῶν ἐντὸς ἔτους ἀπὸ σήμερον συνοικισθησο-
184μένων οἰκογενειῶν χορηγεῖται προσέτι ἐκ τοῦ δημοσίου καὶ
185συνδρομὴ δραχμῶν 400, πρὸς ἀνέγερσιν οἰκίας καὶ ἀποκατά-
186στασιν αὐτῶν.»
187«Ἡ συνδρομὴ αὕτη πληρόνεται εἰς δύω ἴσας δόσεις, ἡ μὲν
188πρώτη ἅμα τῇ ἀφίξει αὐτῶν ἐν Ἠλείᾳ, ἡ δὲ δευτέρα μετὰ
189τὴν ἀποπεράτωσιν τῶν τοίχων τῆς οἰκοδομῆς.»
190§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον 3 παρακαλοῦνται
191νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται πλεῖστοι.) Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.
192Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν.
193(Ἐγείρονται πλεῖστοι. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ νομοσχέδιον
194αὐτὸ εἰς τρίτην καὶ τελευταίαν ἀνάγνωσιν.
195Εἶπον, ὅτι δὲν δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰς ἐργασίας
196μας διαρκούσης τῆς ὑπουργικῆς κρίσεως.
197§54ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικὰ
198τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.
199§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλω συγκαλέσει τὴν Βουλὴν εἰς συνεδρίασιν
200ὅταν λάβῃ πέρας ἡ ὑπουργικὴ κρίσις.
201§56ΦΙΛΗΜΩΝ. Νὰ εὐχηθῇ ἡ Βουλὴ, ἡ ὑπουργικὴ κρίσις νὰ
202τελειώσῃ ὅσῳ τὸ δυνατὸν ταχύτερον.
203§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λάβετε ὀλίγην ὑπομονὴν ν’ ἀναγνωσθῶσι
204τὰ πρακτικὰ, τὰ ὁποῖα εἶναι ἕτοιμα.
205§58ΦΙΛΗΜΩΝ. Νὰ ἐκφράσῃ ἡ Βουλὴ τὴν εὐχήν της νὰ τε-
206λειώσῃ ἡ κρίσις ἡ ὑπουργικὴ τὸ ταχύτερον.
207§59ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἄρχεται τῆς ἀναγνώσεως.)
208§60ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Νομίζω, ὅτι γίνεται κἄτι τι ἐξαιρετικὸν
209εἰς τὴν προκειμένην περίπτωσιν, διότι οὐδέποτε ἄλλοτε ἐνθυμοῦ-
210μαι νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά, διότι συνέπεσε νὰ ὑπάρχῃ
211ὑπουργικὴ κρίσις· λέγω ὅτι δὲν συνέβη ποτὲ τὸ τοιοῦτον, καὶ
212εἰς αὐτὸ τὸ ἐξαιρετικὸν οὐδεὶς ἐξ ἡμῶν συναινεῖ. Ἐὰν θέλῃ ἡ
213Βουλή, δύναται νὰ τὸ πράξῃ.
214§61ΤΙΝΕΣ. Δὲν βλάπτει τίποτε.
215§62ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν ὑπάρχῃ ἀντίῤῥησις ....
216§63ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Αὐτὸ εἶναι μία ἐξαίρεσις· παρῃτήθη ἓν
217ὑπουργεῖον, ἀλλὰ ἡ Βουλὴ εὑρίσκεται εἰς τὰς ἐργασίας της.
218§64ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν
219ἐζητήθη μόνον, διὰ νὰ μὴ περιμένουν αὐτοὶ οἱ πτωχοὶ ἄνθρωποι
220πότε θὰ τελειώσῃ ἡ ὑπουργικὴ κρίσις.
221§65ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ἄλλος λόγος, ἐὰν ᾖναι δι’ αὐτό· ἀλλὰ
222διότι παρῃτήθη ἡ Κυβέρνησις, δὲν ἕπεται ὅτι δὲν θὰ συνε-
223δριάσῃ ἡ Βουλή, καὶ δὲν πρέπει ν’ ἀποφασίσωμεν σήμερον, ὅτι
224δὲν θὰ συνεδριάσωμεν. Αὔριον ἠμποροῦμεν νὰ συνέλθωμεν, διὰ
225νὰ ἐπικυρώσωμεν τὰ πρακτικά· μιᾶς δὲ ἡμέρας ἀναβολὴ δὲν
226βλάπτει.
227§66Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅταν ἔκαμα τὴν παρατήρησιν, εἶπον, ὅτι
228δὲν ἔχει ἡ Βουλὴ καμμίαν ἐργασίαν, διότι εἰς τὴν ἡμερησίαν
229διάταξιν ὑπάρχουν νομοσχέδια σπουδαῖα, τὰ ὁποῖα θὰ ἴδωμεν ἐὰν
230ἡ Κυβέρνησις, ἥτις θὰ σχηματισθῇ, τὰ δέχεται ἢ δὲν τὰ δέχε-
231ται, ἢ πῶς θὰ τὰ ἀντικαταστήσῃ· ὅλα δὲ εἶναι ὥριμα εἰς γʹ.
232συζήτησιν, καὶ δὲν ἠμποροῦμεν νὰ συζητήσωμεν ἐπὶ τοιούτων
233νομοσχεδίων χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ μία Κυβέρνησις, ἥτις νὰ διευ-
234θύνῃ τὴν συζήτησιν.
235§67ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀνάγνωσις τῶν πρακτικῶν ἀναβάλλεται
236μέχρι τῆς πρώτης συνεδριάσεως τῆς Βουλῆς.
237Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρᾳ 3 15|60 μ. μ.