1875.11.27

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 51

Τῆς 27 Νοεμβρίου 1875.

(Πέμπτη)

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἐγένετο ἔναρξις τῆς συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ πρακτικὰ τῆς προχθεσινῆς συνεδριάσεως δὲν εἶναι ἕτοιμα· θέλουσιν ἀναγνωσθῆ αὔριον. Παρατηρῶ εἰς τὴν Βουλὴν ἤδη ὅτι πολλοὶ τῶν κ.κ. βουλευτῶν ἀνεχώρησαν εἰς τὰς ἐπαρχίας των. Μέχρι τοῦδε δύω μόνον βουλευταὶ ἐζήτησαν ἀδείας, ὁ κ. Κοσσονάκος καὶ ὁ κ. Μπαλάφας· ὅλοι οἱ λοιποὶ ἀνεχώρησαν ἄνευ ἀδείας. Ὁ Κανονισμὸς περὶ τούτου δὲν σημειοῖ τίποτε· ἡ συναίσθησις μόνον τοῦ καθήκοντος ἐπιβάλλει νὰ μὴ ἀναχωρῶσιν οἱ κ.κ. βουλευταὶ ἄνευ ἀδείας.

§2Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Νὰ εἰδοποιήσητε τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ διατάξῃ τοὺς νομάρχας νὰ καλέσωσι τοὺς ἀναχωρήσαντας βουλευτὰς νὰ ἐπανέλθωσι (θόρυβος).

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔλαβον δύω τηλεγραφήματα ἐκ Τήνου, καὶ διὰ μὲν τοῦ ἑνὸς παραπονοῦνται ὅτι, ἐνῷ τὸ ὑπουργεῖον διέταξε τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Τήνου πρὸ καιροῦ, ὁ ἔπαρχος δὲν προεκήρυξεν αὐτήν· τὸ δὲ δεύτερον τηλεγράφημα ἔλαβον αὐτὴν τὴν στιγμήν, διὰ τοῦ ὁποίου ἀναφέρουν ὅτι ἡ μερὶς Ζαλλώνη καὶ Νάζου ἤρξατο δωροδοκοῦσα, ὅτι ἐγένετο ἀπόπειρα δολοφονίας, καὶ παρακαλεῖ τὴν Βουλὴν ἡ ἀντίθετος μερὶς νὰ στείλῃ ἐπιτροπὴν διὰ νὰ ........

§4ΤΙΝΕΣ. Νὰ σταλῇ ἐκεῖ ἀνακριτής.

§5ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Βεβαίως, κύριοι, θέλει σταλεῖ ἀνακριτὴς εἰς Τῆνον.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρὶν μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, σᾶς παρακαλῶ νὰ κανονίσωμεν τὴν εἰς τὸ μέλλον ἡμερησίαν διάταξιν, καθόσον βλέπετε ὅτι ἐξηντλήθησαν τὰ ἀντικείμενα τὰ ἐγγεγραμμένα ἐν αὐτῇ. Οἱ κ.κ. ὑπουργοὶ ζητοῦσι νὰ τεθῶσιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὰ νομοσχέδια περὶ προσόντων τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων, καθὼς καὶ τὸ ὑπὸ τὴν δικαιοδοσίαν τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν· ὡς πρὸς τὸ νομοσχέδιον δὲ τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων, σήμερον θέλει διανεμηθῆ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς τῆς δικαιοσύνης. Ὡς πρὸς τὰ δύω ἄλλα νομοσχέδια περὶ προσόντων, αἱ ἐπιτροπαὶ τὰς ὁποίας εἶχον διορίσει δὲν εἰργάσθησαν, παρῆλθε δὲ καὶ ἡ προθεσμία, ἡ ὁποία εἶχε ταχθῆ παρὰ τῆς Βουλῆς. Πρὸς τούτοις τὸ ὑπουργεῖον ζητεῖ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ νομοσχέδιον περὶ στρατιωτικῆς ἐκπαιδεύσεως τῆς σπουδαζούσης νεολαίας. Ἐπίσης τὸ νομοσχέδιον περὶ νομισματικοῦ συστήματος καὶ περὶ κυρώσεως τοῦ διατάγματος περὶ διατιμήσεως νομισμάτων, τὸ ὁποῖον ἐπροκάλεσε τὸ ὑπουργεῖον τοῦ κ. Τρικούπη. Θεωρεῖται τοῦτο ἀναγκαῖον, διότι ἀποβλέπει συμφέροντα οἰκονομικά, καὶ ἡ κοινωνία ἔχει ἀνάγκην νὰ γνωρίζῃ ἂν μετὰ ἕνα μῆνα θὰ ἔχωμεν τὸ νέον νομισματικὸν σύστημα ἢ τὸ παλαιόν. Ἐπίσης τὸ νομοσχέδιον περὶ ἀστυνομίας καὶ αὐξήσεως τοῦ προσωπικοῦ. Θέτω δὲ καὶ ἐγὼ τὸν ἐκλογικὸν νόμον, τὸν ὁποῖον ἐπεξειργάσθη ἐπιτροπὴ εἰδική, ἥτις καὶ κατέθηκε τὴν ἔκθεσίν της.

§7ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μεταξὺ τῶν κατεπειγόντων νομοσχεδίων πρέπει νὰ ἐγγραφῇ καὶ ὁ περὶ εὐθύνης τῶν ὑπουργῶν νόμος.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συστηθεῖσα ἐπὶ τούτῳ ἐπιτροπὴ δὲν συνῆλθε μέχρι τοῦδε· εἶναι νομοσχέδιον πολὺ σπουδαῖον καὶ νομίζω, ὅτι ἄνευ ἐκθέσεως δὲν πρέπει νὰ ἔλθῃ εἰς συζήτησιν· ἄλλως, τὸ ὑπουργεῖον θέλει παρουσιάσει κατ’ αὐτὰς νομοσχέδιον περὶ εὐθύνης, ἡ δὲ εἰδικὴ ἐπιτροπὴ ἀναμένει καὶ αὐτὸ, ἵνα λάβῃ ἀμφότερα ὑπ’ ὄψιν.

§9ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ σιδηροδρόμου τῆς Λαμίας.

§10ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Εἶμαι μέλος τῆς οἰκονομικῆς ἐπιτροπῆς καὶ ὀφείλω νὰ εἴπω δύω λέξεις, ἵνα δικαιολογήσω ἐμαυτὸν καὶ τοὺς συναδέλφους μου, διατί δὲν εἰσηγάγομεν τὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ προσόντων τῶν οἰκονομικῶν ὑπαλλήλων. Ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τρεῖς συνεδριάσεις ἔλαβε τοῦτο ὑπ’ ὄψιν καὶ εἰργάσθη, δυστυχῶς δὲν ἠδυνήθη νὰ προβῇ εἰς κανὲν ἀποτέλεσμα, διὰ τὸν ἁπλούστατον λόγον, ὅτι δὲν εὗρεν εἰς αὐτὸ οὐδεμίαν θεραπείαν τῶν ἀναγκῶν, τὰς ὁποίας ἀπαιτεῖ ἡ κοινωνία καὶ ἡ ὑπηρεσία.

§11ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ (πρωθυπουργός). Κάμετε τὰς προτάσεις σας, διότι ἡμεῖς θ’ ἀποδείξωμεν, ὅτι ὅλαι αἱ ἀνάγκαι πληροῦνται· ἐὰν ἔχετε ἀντιῤῥήσεις, ὑποβάλετέ τας.

§12ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Τροπολογίαν δὲν ἠδυνάμεθα νὰ εἰσαγάγωμεν, διότι τὸ ὅλον ἔπρεπε νὰ μεταβάλωμεν· δὲν ἠθελήσαμεν δὲ νὰ ἀποῤῥίψωμεν τὸ νομοσχέδιον, πρὸς ἀποφυγὴν παρεξηγήσεων.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἐπαναλαμβάνω τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§14ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Τί γίνεται ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1875;

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἅμα τυπωθῇ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, ἐννοεῖται ὅτι αὐτὸς θὰ προταχθῇ. Λοιπὸν θὰ ἔχωμεν πρῶτον εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τὸ νομοσχέδιον περὶ στρατιωτικῆς ἐκπαιδεύσεως τῆς σπουδαζούσης νεολαίας, δεύτερον τὰ νομοσχέδια περὶ προσόντων, τρίτον τὸ περὶ νομισματικοῦ συστήματος καὶ κυρώσεως τοῦ Διατάγματος περὶ διατιμήσεως ξένων νομισμάτων, τέταρτον τὸ περὶ προσωπικοῦ τῆς Ἀστυνομίας, πέμπτον τὸν ἐκλογικὸν νόμον, ἕκτον τὸν περὶ σιδηροδρόμου, καὶ ἕβδομον τὴν σύμβασιν τοῦ Λαυρίου, περὶ τῆς ὁποίας κατετέθη ἀποφατικὴ ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς καὶ ἀφίνει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ ἢ ὄχι τὴν σύμβασιν. Μεταβαίνομεν ἤδη εἰς τὰ ἀντικείμενα τῆς παρούσης συνεδριάσεως.

§16ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης). Παρακαλῶ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ τὸ νομοσχέδιον περὶ αὐξήσεως τῆς μισθοδοσίας τῶν δικαστικῶν ὑπαλλήλων.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρῶτον νομοσχέδιον ἔχομεν τὸ περὶ κυρώσεως τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως τοῦ 1874. Εἰς τὸν γενικὸν πίνακα τῶν ἐξόδων ἐπηνέχθησαν αἱ μεταβολαὶ, τὰς ὁποίας χθὲς ἡ Βουλὴ ἔκαμεν εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Κατὰ τὴν σημείωσιν, τὴν ὁποίαν ἐκράτησα, εἰς τὴν σημείωσιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἐγένετο μία ἐλάττωσις 140,000 δραχμῶν, ἡ ἀφορῶσα τὰς πρεσβείας. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ἐγένετο ἐλάττωσις 16,210, εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν ἐγένετο οὐδεμία ἐλάττωσις, εἰς τὸ τῶν Οἰκονομικῶν ἐγένετο ἐλάττωσις 10,760· ὡς ἐνθυμεῖσθε εἰς τὸ Κεφάλαιον 1ον ἄρθρον ά. περὶ δεκάτων ἡ ἐπιτροπὴ εἶχεν ἀφαιρέσει 13,760, ἀλλὰ μετὰ ταῦτα ἡ ἐπιτροπὴ ἐδέχθη νὰ ἐλαττώσῃ τὸ ποσὸν εἰς 10,760, καὶ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν παρουσίασε πίνακα, κατὰ τὸν ὁποῖον εἶχον ἐξοδευθῆ 3,000 δραχμαὶ καὶ ἡ ἐπιτροπὴ εἶπε νὰ ἐλαττωθῇ, ἀλλὰ σήμερον εἷς τῶν βουλευτῶν, ὁ κ. Πετιμεζᾶς, παρετήρησεν, ὅτι δὲν ἐγένετο δεκτὴ ἡ ἐλάττωσις αὕτη.

§18ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ἐγένετο δεκτή.

§19Ν. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Μετὰ τὴν πρότασιν τοῦ κ. Δηλιγιάννη, ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη, ὅτι δὲν δέχεται τὸ ποσὸν νὰ ἀφαιρεθῇ.

§20ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Κατὰ τὴν διασάφησιν τοῦ κ. Δηλιγιάννη εἰπόντος, ὅτι πρόκειται νὰ ψηφίσωμεν προϋπολογισμὸν χωρὶς νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν ἂν τόσα ἢ τόσα ἔξοδα ἐγένοντο, ἡ Βουλὴ παρεδέχθη οὐχὶ τὴν πρότασιν τῆς Ἐπιτροπῆς, ἀλλ’ ἴσον ποσὸν τοῦ σημειουμένου ἐν τῷ προϋπολογισμῷ.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Ζωχιὸς, ὡς πρόεδρος τῆς Ἐπιτροπῆς, μετὰ τὴν ὁμιλίαν τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν, ἐδέχθη τὴν ἐλάττωσιν (θόρυβος).

§22Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἀπαλείψασα τὴν δαπάνην τῶν 13,760, ἐνόησε νὰ ἐπιβαρύνῃ τὸ ὑπόλογον ὑπουργεῖον, ἂν κατὰ τὴν συζήτησιν αὐτῆς δὲν ἔλθουν δικαιολογητικαὶ περιστάσεις τῆς δαπάνης ταύτης.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ἐπαναφέρετε τὴν συζήτησιν...

§24Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ, κύριε πρόεδρε, ἐκφράζω τὴν ἰδέαν μου. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν χθὲς κατὰ τὰς πληροφορίας, τὰς ὁποίας ἔλαβεν ἐκ τῆς ὑπηρεσίας, μᾶς εἶπεν ὅτι 3 χιλιάδες δραχμαὶ πράγματι ἐξοδεύθησαν εἰς ἀνάγκας τοῦ δημοσίου, καὶ ἡμεῖς ἐνοήσαμεν ν’ ἀποδεχθῶμεν τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου ὑπουργοῦ, ἐγὼ τοὐλάχιστον, μὲ τὴν πρόθεσιν αἱ λοιπαὶ 10,760 δραχ., αἱ ὁποῖαι δὲν δικαιολογοῦνται ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν, νὰ ἐπιβαρύνωσι τὸν ὑπόλογον ὑπουργόν· ἀλλὰ κατόπιν ὁ κ. Δηλιγιάννης μᾶς εἶπε: σήμερον συζητοῦμεν προϋπολογισμὸν, καὶ ἂν ἡ δαπάνη τῶν 3,000 δραχμῶν ἀφιεροῦται εἰς τὰς ἐνοικιάσεις τῆς ἐπαρχίας Λοκρίδος, πιθανὸν κατὰ τὸ ἑπόμενον ἔτος νὰ ἀφιερωθῇ εἰς ἑτέραν ἐπαρχίαν· τοιοῦτον εἶναι τὸ φορολογικὸν σύστημα, καὶ ἡμεῖς σήμερον δὲν δυνάμεθα νὰ συζητήσωμεν ἂν τὸ ποσὸν αὐτὸ ᾖναι ἀπαλειπτέον ἢ ὄχι, ἀφίεται δὲ εἰς τὸν ἀπολογισμόν. Τότε ἐνόησα καὶ ἐγὼ καὶ οἱ λοιποὶ συνάδελφοι ὅτι τὸ ποσὸν τῶν 3 χιλιάδων δραχμῶν δὲν πρέπει νὰ ἀπαλειφθῇ, διότι πρόκειται ὅλη ἡ ὑπέρβασις ν’ ἀνακριθῇ ἀπὸ τὸ ἐλεγκτικὸν συνέδριον καὶ ἀπὸ τὸν ἀπολογισμὸν τῆς χρήσεως τοῦ 1874.

§25ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ὁ ἀξιότιμος ἐξ Οἰτύλου βουλευτὴς ἐπανέφερε τὴν συζήτησιν ἐπὶ τῆς οὐσίας. Ἀληθῶς ὁ ἀξιότιμος ἐκ Γόρτυνος βουλευτὴς ἠθέλησεν ἴσως νὰ προλάβῃ ὀλίσθημα, εἰς τὸ ὁποῖον ἐφοβεῖτο, ὅτι ἠδύνατο τυχὸν νὰ ὑποπέσῃ ἡ Βουλὴ μεταβαλλομένη εἰς Ἐλεγκτικὸν Συνέδριον, καὶ ἔκαμε τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἠκούσατε καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ὁποίας ἀπεφάσισε χθὲς ἡ Βουλή. Ἀλλ’ ἡ πρότασις τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Γόρτυνος βουλευτοῦ δὲν ἀπέβλεπεν εἰδικὸν ποσὸν, ἐφηρμόζετο ἐν γένει ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τῆς Βουλῆς, ἐπὶ τῶν διαφόρων κονδυλίων τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὡς πρὸς τὸ ποσὸν δὲ τῶν 13,760, ἀφοῦ ὁ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς ἐδικαιολόγησε τὸ ποσὸν τῶν 3,000 δραχμῶν, βεβαιώσας ὅτι τοιαύτη δαπάνη ἐγένετο διὰ τὴν εἴσπραξιν τῶν δεκάτων ἔν τισι ἐπαρχίαις, ἡ Ἐπιτροπὴ ἀπεφάνθη, ὅτι ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ δὲν ἐπιμένει· ὡς πρὸς τὰς 3 χιλ. λοιπὸν δραχμὰς ἡ Βουλὴ ἀπεφάσισε νὰ προστεθῶσιν εἰς τὴν ζητουμένην πίστωσιν. Τοῦτο ἐνόησα ἐγὼ καὶ πολλοὶ ἄλλοι ψηφίζοντες τὸν προϋπολογισμόν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ ἀριθμῶν, καὶ μοὶ ἐγένετο ἀντίῤῥησις, ὤφειλον νὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν, καθόσον πρόκειται νὰ προσδιορισθῶσι τὰ ἔσοδα. Λοιπὸν θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλήν· οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ἡ εἰς τὸ ἄρθρον ά. Κεφ. 10 τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν ἐπενεχθεῖσα ἐλάττωσις περιορίζεται εἰς 10,760 καὶ οὐχὶ εἰς 13,760 παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ὅτι τὸ ποσὸν τοῦ ἄρθρου ά. Κεφ. 10 περιορίζεται κατὰ δραχμὰς 10,760. Μεταβαίνομεν ἤδη εἰς τὴν ψήφισιν τοῦ νόμου τῶν ἐξόδων. Ἀναγινώσκεται ὁ νόμος τῶν ἐξόδων καὶ γίνεται δεκτὸς δι’ εἰδικῆς ἐφ’ ἑκάστου ἄρθρου ψηφοφορίας καὶ ἐπὶ τοῦ συνόλου ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ὡς ἑξῆς· Ἄρθρον 1. Τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους διὰ τὴν χρῆσιν 1874 ὑπολογίζονται εἰς δραχμὰς τεσσαράκοντα ἓν ἑκατομμύρια, ἑπτακοσίας εἴκοσι δύω χιλιάδας, τετρακοσίας μίαν, ἀριθ. 41,722,401. Ἄρθρον 2. Διὰ τὴν ἀνωτέρω ποσότητα χορηγοῦνται τοῖς Ὑπουργοῖς πιστώσεις, καταλογιζόμεναι κατὰ τὸν συναπτόμενον γενικὸν πίνακα τῶν ἐξόδων καὶ ὑπὸ τὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα τῶν προσηρτημένων αὐτῷ ἀναλυτικῶν φύλλων ὡς ἑξῆς· Αʹ. Εἰς χρέος Δημόσιον.

Δʹ. Εἰς τὴν Γενικὴν ὑπηρεσίαν τῶν Ὑπουργείων.

Ἄρθρον 3. Αἱ μέχρι τοῦδε χορηγηθεῖσαι εἰδικαὶ ἐπὶ τῆς χρήσεως 1874 πιστώσεις θεωροῦνται ἄκυροι, πλὴν τῆς διὰ τοῦ νόμου ἀπὸ 30 Νοεμβρίου 1874 ὑπὸ στοιχ. ΦΕʹ.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν ἐζήτησε τὸν λόγον ἵνα ὑποβάλῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1876.

§28ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Λαμβάνω, κύριοι, τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν Βουλὴν τὸν προϋπολογισμὸν τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὸ ἔτος 1876 συνωδευμένον μὲ τοὺς εἰδικοὺς πίνακας τῶν ἐξόδων ἑκάστου ὑπουργείου καὶ μὲ τὰ ἀνήκοντα φύλλα λεπτομερείας. Τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ ἑκάστου ὑπουργείου προηγεῖται ἔκθεσις τοῦ ἁρμοδίου ὑπουργοῦ, δικαιολογοῦσα τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι ἀναγράφονται ἐν αὐτῷ. Ἐπίσης ἐφρόντισα νὰ προταχθῇ τοῦ γενικοῦ πίνακος τῶν ἐσόδων ἔκθεσις περιέχουσα τὰς σκέψεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριζόμενος ὑπελόγισα τὰ ἔσοδα, ὅπως ἐν αὐτῷ ἀναγράφονται. Ἐπομένως δὲν ἔχω ἢ νὰ εἴπω ὀλίγα τινὰ ὅπως ἐξηγήσω τὰς γενικὰς βάσεις, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται ὁ προϋπολογισμὸς τόσον τῶν ἐσόδων ὅσον καὶ τῶν ἐξόδων. Ἀλλὰ πρὸ τούτου, νομίζω ἀναγκαῖον νὰ δώσω πληροφορίας τινὰς ὡς πρὸς τὴν ἐν γένει οἰκονομικὴν κατάστασιν τοῦ Κράτους. Γνωρίζετε, ὅτι ἡ διατάραξις τοῦ μεταξὺ τῶν ἐσόδων καὶ ἐξόδων ἰσοζυγίου χρονολογεῖται ἀπὸ τοῦ ἔτους 1861. Ὅλαι αἱ χρήσεις ἀπὸ τοῦ 1861 μέχρι τοῦ 1870 ἔκλεισαν μὲ ἔλλειμμα, τὸ ὁποῖον περιστρέφεται μεταξὺ τῶν δραχ. 1,149,000 καὶ τῶν 11,298,000. Ἡ χρῆσις, ἡ ὁποία παρουσιάζει τὸ μικρότερον ἔλλειμμα, εἶναι ἡ τοῦ ἔτους 1864, ἡ δὲ χρῆσις, ἡ ὁποία παρουσιάζει τὸ ἀνώτερον ἔλλειμμα, εἶναι ἡ τοῦ 1868· τὸ σύνολον δὲ τῶν ἐλλειμμάτων, τὰ ὁποῖα αἱ δέκα αὗται χρήσεις ἀφῆκαν, ἀναβαίνει εἰς 50,272,000 δραχμῶν. Ὅλον δὲ τὸ ἔλλειμμα τοῦτο ἐκαλύφθη διὰ τῶν χρεωλυτικῶν δανείων, τὰ ὁποῖα ἐπραγματοποιήθησαν κατὰ τὴν δεκαετίαν ταύτην, καὶ διά τινων προσωρινῶν δανείων. Κατὰ τὸ ἔτος 1871 ἐνομοθετήθησαν μέτρα τινὰ, δι’ ὧν ηὔξησαν τὰ ἔσοδα καὶ ἠλαττώθησαν τὰ ἔξοδα· ἑπομένως ἡ χρῆσις ἐκείνη οὐ μόνον ἐπήρκεσεν εἰς τὰς τακτικὰς αὑτῆς πληρωμὰς, ἀλλ’ ἀφῆκε καὶ μικρὸν περίσσευμα ἐκ δραχ. 610,000. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι ἠμφισβητήθη τὸ εὐάρεστον τοῦτο ἀποτέλεσμα τῆς χρήσεως τοῦ 1871, ἰσχυρισθέντων τινῶν, ὅτι πρέπει νὰ ἀφαιρεθῶσιν ἐξ αὐτῆς τὰ εἰσπραχθέντα ἐκ τῶν προκαταβολῶν τῶν ἐθνικῶν γαιῶν καὶ τῶν ἐθνικοϊδιοκτήτων φυτειῶν, καθὼς καὶ ὅσα εἰσεπράχθησαν ἐκ τῆς ὑπερτιμήσεως τῶν ἐκποιηθεισῶν μετοχῶν τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης· ἀλλὰ, καθὼς καὶ ἄλλοτε παρετήρησα, ἡ ἀφαίρεσις αὕτη οὐδόλως δικαιολογεῖται, διότι παρόμοια ἔσοδα περιλαμβάνονται εἰς ὅλας σχεδὸν τὰς χρήσεις. Ὅπως δὲ ἐκλείψῃ πᾶσα περὶ τούτου ἀμφιβολία, σᾶς παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τοὺς προσωρινοὺς ἀπολογισμοὺς τῶν ἐτῶν 1871 καὶ 1872, τοὺς ὁποίους παρουσίασεν εἰς τὴν Βουλὴν ὁ σεβαστὸς φίλος μου κ. Χρηστίδης· ἐξ αὐτῶν θέλετε ἰδεῖ, ὅτι μόνον ἀπὸ τῶν ἐσόδων τοῦ ἔτους 1871 ἀφαιροῦνται αἱ προκαταβολαὶ καὶ ἡ ὑπερτίμησις τῶν μετοχῶν, συγκεφαλαιούμεναι ἀμφότεραι εἰς δραχμὰς 1,457,000. Ἀπὸ δὲ τοῦ 1872 δὲν γίνεται καμμία ἀφαίρεσις, μ’ ὅλον ὅτι καὶ κατὰ τὴν χρῆσιν ἐκείνην εἰσεπράχθησαν ἐκ μὲν προκαταβολῶν 681,000 δραχμῶν, ἐκ δὲ τῆς ὑπερτιμήσεως τῶν μετοχῶν, αἱ ὁποῖαι κατ’ αὐτὴν ἐπωλήθησαν, 226,000 δραχμῶν, τὸ ὅλον 929,000 δραχμῶν.

§29ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Μίαν παρατήρησιν θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε· ἐπειδὴ ἡ ἐξέτασις τῆς διαχειρίσεως τοῦ 1871 δὲν διαφωτίζει παντάπασι τὰς οἰκονομίας, τὰς ὁποίας προτιθέμεθα νὰ κάμωμεν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1876, ἤθελα σᾶς παρακαλέσει νὰ μὴ ἐπιμείνετε ἐπὶ τούτου.

§30ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ πρόκειται περὶ τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν προηγουμένων χρήσεων, διὰ τοῦτο ἔκαμα λόγον καὶ περὶ τοῦ 1871· ἡ χρῆσις τοῦ 1872 δὲν ἀφῆκεν εἰμὴ ἐλάχιστον ἔλλειμμα, μολονότι ἐπεβαρύνθη μὲ τοὺς τόκους καὶ τὸ χρεωλύσιον τοῦ δανείου τῶν 4,000,000, τὸ ὁποῖον συνωμολογήθη κατὰ τὸ 1871 διὰ τὰ εἰς προηγουμένας χρήσεις ἀναφερόμενα ἔξοδα καὶ μολονότι ἐπλήρωσε 500,000 δραχμῶν πρὸς βοήθειαν τοῦ ταμείου τῶν πολιτικῶν συντάξεων. Τὸ 1873 ἀφίνει ἔλλειμμα 1,240,000 δραχμῶν. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὰ ἔτη 1874 καὶ 1875, εἶναι περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω τι, διότι χθὲς μόλις διῆλθεν ἀπὸ τὰς χεῖράς σας ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1874, καὶ γνωρίζετε ὁποῖον ἔλλειμμα μέλλει νὰ ἀφήσει· ἔχετε δὲ ὑπ’ ὄψιν σας καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1875 καὶ εἶσθε εἰς θέσιν νὰ κρίνητε, ὅτι καὶ ἡ χρῆσις αὕτη μέλλει νὰ κλείσῃ μὲ ἔλλειμμα ἀρκετὰ μεγάλον. Μετὰ τὰς πληροφορίας ταύτας, κύριοι, μεταβαίνω εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1876, καὶ ἀρχίζω ἀπὸ τὰ ἔξοδα. Γνωρίζετε, ὅτι ὁ ἡμέτερος προϋπολογισμὸς διαιρεῖται εἰς ἓξ κεφαλαιώδη μέρη· τὸ πρῶτον μέρος περιλαμβάνει τὸ δημόσιον χρέος, τὸ δεύτερον τὴν χορηγίαν τῆς Α. Μ. τὸ τρίτον τὰς δαπάνας τῆς Βουλῆς, τὸ τέταρτον τὴν γενικὴν ὑπηρεσίαν τῶν ὑπουργείων, τὸ πέμπτον τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως καὶ ἐπιστασίας καὶ τὸ ἕκτον τὰς διαφόρους πληρωμάς. Αἱ κατὰ μέρος δαπάναι διὰ τὸ 1876 προϋπολογίζονται κατὰ σύγκρισιν πρὸς τὰς τοῦ 1875 ὡς ἐφεξῆς· (ἀναγινώσκει). Διὰ τὰ τρία πρῶτα μέρη τοῦ προϋπολογισμοῦ, ἤτοι τὸ μέρος τὸ περιλαμβάνον τὸ δημόσιον χρέος, τὸ μέρος τὸ περιλαμβάνον τὴν χορηγίαν τῆς Α. Μ. καὶ τὸ μέρος τὸ περιλαμβάνον τὴν δαπάνην τῆς Βουλῆς, καθὼς καὶ διὰ τὸ τελευταῖον μέρος τὸ περιλαμβάνον τὰς διαφόρους πληρωμὰς, δὲν δύναται νὰ γείνῃ σπουδαία συζήτησις, καθόσον τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα σημειοῦνται εἰς τὰ μέρη ταῦτα, ἀνάγονται εἰς δαπάνας ὑποχρεωτικὰς διὰ τὴν Ἐπικράτειαν, αἱ ὁποῖαι ἀφεύκτως πρέπει νὰ περιλαμβάνωνται εἰς τὸν προϋπολογισμόν· ἐπίσης δὲν δύναται νὰ γείνῃ μεγάλη συζήτησις καὶ διὰ τὸ πέμπτον μέρος, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει τὰ ἔξοδα τῆς διοικήσεως καὶ ἐπιστασίας, διότι καὶ εἰς αὐτὸ περιέχονται τὰ ποσοστὰ, αἱ ἀποδοχαὶ τοῦ χαρτοσήμου, τὰ ἔξοδα τῆς καλλιεργείας καὶ συλλογῆς τῶν ἁλάτων καὶ πολλαὶ ἄλλαι ὑποχρεωτικαὶ καὶ ἀναπόφευκται δαπάναι. Ἑπομένως τὸ μόνον μέρος, εἰς τὸ ὁποῖον κυρίως πρέπει νὰ περιστρέφηται ἡ ἐξέτασις τοῦ προϋπολογισμοῦ, εἶναι τὸ τέταρτον, τὸ ὁποῖον περιλαμβάνει τὰς δαπάνας τῆς γενικῆς ὑπηρεσίας τῶν ὑπουργείων. Ἐπὶ τούτου λοιπὸν θέλω περιορισθῆ ὅπως δικαιολογίσω τὸν προϋπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον σᾶς ὑποβάλλω Τὸ μέρος τοῦτο περιλαμβάνει δαπάνας ἀνερχομένας εἰς 21,600,000 δραχμάς. Διὰ νὰ ἐξηγήσω κατὰ πόσον αἱ δαπάναι αὗται εἶναι δεδικαιολογημέναι, ὤφειλον νὰ τὰς συγκρίνω μετὰ τὰς ἀναγραφομένας εἰς τὸν ἀμέσως προηγούμενον προϋπολογισμὸν τοῦ 1875, ἀλλ’ ἐπειδὴ ὁ μὲν προϋπολογισμὸς τοῦ 1875 δὲν ἐψηφίσθη ἀκόμη ἀπὸ τὴν Βουλὴν, ὁ δὲ μόλις χθὲς ψηφισθεὶς τοῦ 1874 κατεκρίθη πολυειδῶς, θέλω λάβει ὡς βάσιν εἰς τὴν ὁποίαν ἐπιχειρῶ σύγκρισιν οὐχὶ τὸν ψηφισθέντα προϋπολογισμὸν τοῦ 1874, ἀλλὰ τὸν ὑποβληθέντα εἰς τὴν Βουλὴν ἀπὸ τὸ ὑπὸ τὴν προεδρείαν τοῦ κ. Δεληγεώργη ὑπουργεῖον, καὶ θέλω σᾶς ἐξηγήσει κατὰ τί διαφέρει ὁ ὑποβαλλόμενος προϋπολογισμὸς ἀπὸ ἐκεῖνον, οὕτω δὲ θὰ εὑρεθῆτε εἰς θέσιν νὰ κρίνητε πόθεν προέρχονται αἱ περιπλέον δαπάναι καὶ νὰ ἀποφανθῆτε εὐκόλως κατὰ πόσον τὰς εὑρίσκετε δεδικαιολογημένας. Ὁ προϋπολογισμός, τὸν ὁποῖον ὑπέβαλε τὸ ὑπουργεῖον τοῦ κ. Δεληγεώργη διὰ τὸ ἔτος 1874, ἀναβιβάζει εἰς 20,065,000 τὰς δαπάνας διὰ τὴν γενικὴν ὑπηρεσίαν τῶν ὑπουργείων· ἑπομένως ὁ προϋπολογισμὸς, τὸν ὁποῖον σᾶς καθυποβάλλομεν, περιλαμβάνων, ὡς σᾶς εἶπον, 21,150,000, ὑπερτερεῖ κατὰ 1,100,000 τὸν προϋπολογισμὸν ἐκεῖνον. Ἀκούσατε δὲ πόθεν προέρχεται καθ’ ἕκαστον ὑπουργεῖον ἡ διαφορὰ αὕτη· ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ὑπερτερεῖ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1874 κατὰ δραχμὰς 454,000· ἡ αὔξησις δὲ αὕτη προέρχεται 1) ἐκ τῆς προσθήκης δραχμῶν 100,000 εἰς τὸ ἄρθρον «ἔξοδα ἀπρόβλεπτα», ἅτινα ἀναβιβάζονται σήμερον εἰς 150,000, ἐνῷ κατὰ τὸ 1874 περιωρίζοντο εἰς 50,000, καὶ 2) ἐκ τῆς ἐγγραφῆς εἰς τὸ κεφάλαιον τῶν ἐκτάκτων ἀποστολῶν 355,000 δραχμῶν, αἱ ὁποῖαι ἔλλειπον ἀπὸ τὰ 1874, διότι ἡ Κυβέρνησις προτίθεται νὰ ἀνασυστήσῃ τὰς πρεσβείας. Ἰδοὺ οἱ λόγοι, διὰ τοὺς ὁποίους ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν διὰ τὸ ἔτος 1876 ὑπερτερεῖ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1874 κατὰ 455,000 δραχμάς. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης ὑπερτερεῖ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1874 κατὰ δραχμὰς 237,000. Ἡ ὑπέρβασις δὲ αὕτη προέρχεται πρῶτον, διότι ὁ σημερινὸς προϋπολογισμὸς περιλαμβάνει 50,000 πρὸς ἔναρξιν τῆς οἰκοδομῆς καταστήματος δικαστικοῦ ἐν Ἀθήναις, δεύτερον διὰ τὴν ποινικὴν δικαιοσύνην ἀναγράφεται δαπάνη κατὰ 83,000 δραχμῶν ἀνωτέρα, ἡ δὲ σημείωσις αὕτη ἐγένετο ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν δύω προηγουμένων ἐτῶν, καὶ τρίτον, διότι πρόκειται νὰ αὐξηθῇ τὸ προσωπικὸν τοῦ Ἀρείου Πάγου καὶ τῶν ἀντεισαγγελέων· ἐκ τῶν τριῶν τούτων αἰτιῶν προέρχεται ἡ αὔξησις εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν παρουσιάζει αὔξησιν 500,000 δραχμῶν, προέρχεται δὲ αὕτη ἐκ τῶν ἑξῆς· πρῶτον ἀναγράφονται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦτον 100,000 δραχμαὶ πρὸς βοήθειαν τοῦ ταμείου, τὸ ὁποῖον θέλει συστηθῆ διὰ τὴν ἐξάσκησιν τῆς νεολαίας εἰς τὰ ὅπλα, κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη· δεύτερον περιλαμβάνονται ἐπίσης εἰς τὸν προϋπολογισμὸν 280,000 δραχμαὶ διὰ τὴν κανονισμένην συνδρομὴν εἰς τὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν, ἥτις δὲν κατεχωρίσθη εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1874, ἀλλ’ ἐπληρώθη κατόπιν. Ἐκτὸς τούτου, ἀναγράφεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦτον ποσὸν κατὰ 70,000 ἀνώτερον διὰ δημόσια ἔργα, καὶ 85,000 διὰ τὴν ἐπαύξησιν τῆς τηλεγραφικῆς ὑπηρεσίας· τὰ τέσσαρα ταῦτα κονδύλια ἀποτελοῦσι κυρίως τὸ ποσὸν κατὰ τὸ ὁποῖον ὑπερτερεῖ ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1876 τὸν ὑποβληθέντα διὰ τὸ ἔτος 1874. Ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Ὑπουργείου τῶν Ἐκκλησιαστικῶν εἶναι ἀνώτερος ἐκείνου κατὰ 130,000· ἐκ τούτων δὲ 66,000 δραχμαὶ ἀπαιτοῦνται δι’ ὑπηρεσίας ἀρχαιολογικὰς, τὰς ὁποίας κατέστησαν ἀναγκαίας ἡ σύμβασις μετὰ τῆς Γερμανίας καὶ ἄλλαι ἀρχαιολογικαὶ ἀνάγκαι· 38,000 δραχμαὶ εἶναι αὔξησις τῆς συνδρομῆς εἰς τὰ δημοτικὰ σχολεῖα, διότι τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἐσημειώθη κατὰ τὸ 1872, ἐθεωρήθη ἀνεπαρκές· προσετέθησαν ἀκόμη 24,000 δραχμαὶ διὰ τὸ προσωπικὸν τοῦ Πανεπιστημίου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον συμπληροῦται καὶ ἐνταῦθα ἡ αὔξησις τῆς δαπάνης. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν δὲν ὑπάρχει καμμία ὑπέρβασις, ζητεῖται δὲ καὶ διὰ τὸ 1876 ποσὸν ἴσον περίπου μὲ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἀναγράφεται καὶ εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1874. Εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Οἰκονομικῶν ἐπίσης δὲν ὑπάρχει καμμία ὑπέρβασις· ἐγένοντο προσθῆκαί τινες προσωπικοῦ κατὰ τὰ νομοσχέδια, τὰ ὁποῖα ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, ἀλλ’ ἐγένοντο καὶ ἄλλαι τινὲς οἰκονομίαι, ἕνεκα τῶν ὁποίων δὲν παρουσιάσθη ἀνάγκη νὰ ζητηθῇ πίστωσις μεγαλειτέρα ἀπ’ ἐκείνην, ἥτις ἀναγράφεται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1874. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ναυτικῶν ζητεῖ πίστωσιν ἀνωτέραν τῆς τότε ζητηθείσης κατὰ 150,000 δραχμάς· ἐκ τούτων 17,000 θέλουν χρησιμεύσει διὰ τὴν σύστασιν μετεωρολογικοῦ γραφείου, αἱ πλεῖσται δὲ τῶν λοιπῶν θέλουν δαπανηθῇ δι’ ἐπισκευὴν τῶν πλοίων, τὰ ὁποῖα ἔχουν ἀνάγκην τοιαύτης ἐπισκευῆς. Σᾶς ἐξήγησα ἐν ὀλίγοις τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων τὰ ποσὰ, τὰ ὁποῖα ἀναγράφονται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1876, ὑπερτεροῦν κατὰ 1,100,000 δραχμὰς τὰ σημειωθέντα εἰς τὸν ὑποβληθέντα ἐν ἀρχῇ τοῦ ἔτους 1874 προϋπολογισμὸν διὰ τὴν χρῆσιν ἐκείνην. Ἐὰν ἡ Βουλὴ δὲν παραδεχθῇ τὰς προσθήκας, αἱ ὁποῖαι γίνονται εἰς τοὺς προϋπολογισμοὺς τῶν διαφόρων ὑπουργείων καὶ τὰς ὁποίας σᾶς ἐξέθηκα, τότε ὁ προϋπολογισμὸς θέλει περιορισθῆ εἰς τὸ ποσόν, ὅπερ ἐζητήθη κατὰ τὸ 1874· ἀλλ’ ἡμεῖς φρονοῦμεν, ὅτι αἱ ἀνάγκαι διὰ τὰς ὁποίας ζητοῦνται αἱ προσθῆκαι αὗται, εἶναι ἀπαραίτητον νὰ θεραπευθῶσιν, καὶ διὰ τοῦτο ἀνεγράψαμεν τὰς δαπάνας εἰς τὸν προϋπολογισμόν. Νομίζω, κύριοι, ὅτι τὰ ὀλίγα ταῦτα εἶναι ἀρκετά, καθόσον ἀφορᾷ τὰ ἔξοδα. Μεταβαίνω ἤδη εἰς τὰ ἔσοδα. Γνωρίζετε, ὅτι ἐγὼ ἔχω τὴν ἰδέαν, ὅτι πρέπει νὰ ἀναγράφωνται εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, οὐχὶ τὰ βεβαιωθησόμενα ἀλλὰ τὰ εἰσπραχθησόμενα ἔσοδα· ἑπομένως ἐλεπτολόγησα μὲ ὅλην τὴν δυνατὴν ἀκρίβειαν τὰ διάφορα κονδύλια, καὶ ἀναχωρῶν ἀπὸ τὴν ἰδέαν ὅτι κατὰ τὸ προσεχὲς ἔτος ἡ βεβαίωσις καὶ εἴσπραξις τῶν φόρων θέλει ἐπιδιωχθῆ μὲ ὅλην τὴν δραστηριότητα καὶ τάξιν, ἔχων δὲ ὑπ’ ὄψιν καὶ τὰ μέχρι τοῦδε ἀποτελέσματα καθὼς καὶ τὰς πληροφορίας, ὅσας ἡ ὑπηρεσία μοὶ ἔδωκεν, ἀναβιβάζω τὸ ποσὸν τῶν ἐσόδων εἰς 35,540,000 δραχμὰς, μὴ συμπεριλαμβανομένων τῶν ἐσόδων τῶν κεκλεισμένων χρήσεων καὶ τῶν ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τῶν Νόμων περὶ διαθέσεως τῶν γαιῶν καὶ φυτειῶν. Τὰ καθέκαστα τῶν σκέψεών μου θέλετε εὕρει, καθὼς σᾶς εἶπον, εἰς τὴν ἔγγραφον ἔκθεσιν, ἥτις προτάσσεται τοῦ γενικοῦ πίνακος τῶν ἐσόδων· μίαν μόνην παρατήρησιν θεωρῶ ἀπὸ τοῦδε ἀναγκαίαν νὰ ὑποβάλω, ὅτι καθόσον ἀφορᾷ τὸν φόρον τοῦ χαρτοσήμου, ἂν καὶ κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος προϋπελογίσθη εἰς 3,800,000, δὲν ἐδίστασα νὰ τὸν ἀναβιβάσω εἰς 4,200,000 δραχμάς. Ἔπραξα δὲ τοῦτο διὰ τρεῖς λόγους· πρῶτον, διότι κατ’ ἔτος ἡ κατανάλωσις τοῦ χαρτοσήμου αὐξάνει, δεύτερον διότι ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νέου νομισματικοῦ συστήματος θὰ αὐξήσῃ τὴν πρόσοδον τοῦ χαρτοσήμου τῆς τάξεως, καὶ τρίτον διότι ἐπληροφορήθην ὅτι ἀπὸ τὰ 1865, ὅτε ἐτροποποιήθη ὁ ἐπὶ χαρτοσήμου νόμος καὶ ὑπεβλήθησαν εἰς τέλος αἱ ἐκ πλαγίου κληρονομίαι, αἱ πλεῖσται τῶν κληρονομιῶν τούτων δὲν ἐκαθαρίσθησαν, οὐδὲ ὑπεβλήθησαν εἰς τὸ νόμιμον τέλος· ἐπειδὴ δὲ ἐπιδιώκεται δραστηρίως ἡ ἐκκαθάρισις ὅλων τῶν ὑποθέσεων τούτων καὶ ἐπειδὴ οἱ πλεῖστοι τῶν κληρονόμων δὲν συνεμορφώθησαν μὲ τὸν νόμον καὶ θέλουν ὑποκύψει εἰς τὸ πρόστιμον, δὲν ἐδίστασα νὰ αὐξήσω τὸ ἔσοδον αὐτὸ κατὰ 400,000.

§31ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Πόσον ἦτο τὸ 1874;

§32ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. 3,750,000 νομίζω. Τὰ ἐκ τῆς ἐκτελέσεως τῶν νόμων περὶ γαιῶν καὶ φυτειῶν ἔσοδα ἀναβιβάζονται εἰς 1,800,000 δραχμῶν, ἀντὶ τῶν κατὰ τὸ 1875 πραγματοποιηθέντων ἐξ 815,000, ηὔξησα δηλ. ταῦτα κατὰ 1,000,000 δραχμάς. Τὰς περὶ αὐξήσεως προσδοκίας μου στηρίζω εἰς δύω τινά· πρῶτον εἰς τὸ ὅτι αἱ μέχρι τοῦδε γενόμεναι δηλώσεις περιλαμβάνουν σχεδὸν 1,000,000 στρέμματα γαιῶν καὶ 300,000 στρέμματα φυτειῶν. Ἐὰν ὅλοι οἱ δηλώσαντες ἀπεφάσιζον νὰ πληρώσωσι τὰς ἐτησίας δόσεις σύμφωνα μὲ τὸν νόμον, ὅστις ἐγένετο κατὰ 1873, τουτέστι οἱ μὲν κάτοχοι τῶν γαιῶν ἐπὶ τῇ βάσει ἀξίας 30 δραχ. κατὰ στρέμμα, οἱ δὲ κάτοχοι τῶν φυτειῶν ἐπὶ τῇ βάσει ἀξίας 50 δραχ. κατὰ στρέμμα, ἤθελον εἰσπραχθῆ 2,700,000· ἀλλ’ ἐπειδὴ πολλοὶ προτιμοῦν νὰ ἐξακολουθοῦν πληρώνοντες τὸ δικαίωμα τῆς ἐπικαρπίας, διὰ τοῦτο περιώρισα τὸ ἔσοδον εἰς 1,300,000· νομίζω δὲ, ὅτι τὸ ποσὸν αὐτὸ θέλει εἰσπραχθῆ διὰ τὸ 1876, ἀφοῦ κατὰ τὸ ἔτος 1875, ὅτε δὲν εἶχε λήξει ἡ διετὴς προθεσμία ἀπὸ τῶν τελευταίων δηλώσεων, εἰσεπράχθησαν δραχ. 800,000. Ἐκτὸς τούτου, προσθέτω ἀκόμη 500,000 δραχμὰς διὰ προκαταβολὰς νέων δηλώσεων. Προσδοκῶ δὲ τὸ ἔσοδον τοῦτο, διότι θέλει εἰσαχθῆ ἐνώπιόν σας νομοσχέδιον, κατὰ τὸ ὁποῖον θέλουν κατασταθῆ ὁριστικαὶ αἱ προθεσμίαι διὰ τὰ διάφορα στάδια τῶν δηλώσεων. Ὁ ἀρχικὸς νόμος ἔδιδε πρῶτον τὸ δικαίωμα εἰς τοὺς κατόχους νὰ παρουσιάσωσι τὰς δηλώσεις των· μετὰ τοὺς κατόχους ἐχορηγεῖτο τὸ δικαίωμα τοῦτο εἰς τοὺς συγχωρίους αὐτῶν καὶ ἀκολούθως εἰς πάντα πολίτην. Ἐν τούτοις, ἕνεκα τῶν ἀλλεπαλλήλων προθεσμιῶν, αἱ ὁποῖαι ἐχορηγήθησαν, καὶ ἕνεκα τῆς ἀνάγκης εἰς ἣν εὑρέθη μία τῶν προκατόχων κυβερνήσεων νὰ ἐξαιρέσῃ τὰς γαίας τῆς Πελοποννήσου, μὲ τὴν ἐλπίδα ὅτι ἔμελλον νὰ χρησιμεύσωσιν εἰς τὴν κατασκευὴν σιδηροδρόμων, τὸ δικαίωμα τῆς δηλώσεως περιωρίσθη εἰς μόνους τοὺς κατόχους, καὶ μόνον κατὰ τὴν Στερεὰν ἐδόθη τὸ δικαίωμα τοῦτο καὶ εἰς τοὺς συγχωρίους. Διὰ τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον θέλω παρουσιάσει, ὅλαι αἱ προθεσμίαι λήγουν ὁριστικῶς διά τε τοὺς κατόχους καὶ τοὺς λοιποὺς μὴ κατόχους, ἐντὸς τοῦ 1876. Ἔχω τὴν πεποίθησιν ὅτι θέλουν παρουσιασθῆ ἀρκεταὶ δηλώσεις καὶ ὅτι θέλει εἰσπραχθῆ κατ’ ἐλάχιστον ὅρον τὸ ὑπολογιζόμενον ποσὸν τῶν 500,000 δραχμῶν. Ἐκτὸς τούτου, κύριοι, συμβαίνει καὶ ἄλλο τι· οἱ κάτοχοι τῶν ἐθνικῶν γαιῶν καὶ πρὸ πάντων τῶν ἐθνικοιδιοκτήτων φυτειῶν, φρονοῦντες ὅτι ποτὲ δὲν θέλει γείνει καταμέτρησις καὶ ἐξακρίβωσις τῆς ἐκτάσεως, διότι ἔβλεπον ὅτι δὲν ἐλήφθη πρόνοια οὐδὲ κἂν διὰ τὴν ἐκτίμησιν, ἔκαμαν δηλώσεις οὐχὶ εἰλικρινεῖς· ἤκουον τοῦτο πρὶν εἰσέλθω εἰς τὸ Ὑπουργεῖον, τὸ ἐβεβαιώθην δὲ ἐκ τῶν πραγμάτων, ἅμα ἀνέλαβον τὴν διεύθυνσιν τοῦ Ὑπουργείου, διότι διέταξα νὰ ἐνεργηθοῦν καταμετρήσεις τινὲς σποραδικαὶ καὶ ἀπεδείχθη ἐξ αὐτῶν ὅτι τινὲς τῶν κατόχων δὲν ἐδήλωσαν οὔτε τὸ ἥμισυ τῆς ἐκτάσεως, τὴν ὁποίαν κατέχουν. Ἐὰν ἐφαρμόσωμεν τὸν νόμον κατὰ γράμμα καὶ ἀφαιρέσωμεν ἀπὸ τοὺς κατόχους τὰ πλεονάσματα, θέλομεν δημιουργήσει ἀξιόλογον ἔσοδον, ἐκποιοῦντες αὐτὰ κατὰ τὸν νόμον περὶ ἐκποιήσεως τῶν φθαρτῶν κτημάτων. Ἀλλ’ ἐὰν θελήσωμεν νὰ φανῶμεν καὶ πάλιν ἐπιεικεῖς εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους, τότε πρέπει νὰ τοῖς χορηγήσωμεν τὸ δικαίωμα νὰ συμπληρώσωσι τὰς δηλώσεις των ἐντὸς βραχυτάτης προθεσμίας, δίδοντες εἰς αὐτοὺς νὰ ἐννοήσωσιν, ὅτι δὲν ἔχομεν πλέον σκοπὸν νὰ ἀδιαφορήσωμεν καὶ ὅτι μετὰ τὴν ἐξάντλησιν καὶ τῆς προθεσμίας ταύτης, μετὰ τὴν τελευταίαν αὐτὴν ἐπιείκειαν, ἔχομεν ἀμετάτρεπτον ἀπόφασιν νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κατὰ γράμμα ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου καὶ νὰ ἀποκόψωμεν τὰ πλεονάσματα, διότι φρονῶ, ὅτι, ἀφοῦ ἐγένετο ἡ θυσία τοῦ νὰ παραχωρηθοῦν αἱ ἐθνικοϊδιόκτητοι φυτεῖαι ἐπὶ πληρωμῇ μόνης τῆς ἀξίας τῆς γῆς, τὸ δημόσιον ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ φανῇ αὐστηρὸν πρὸς ἐκείνους οἱ ὁποῖοι ἐπιμένουν νὰ καταχρασθοῦν. Ἐγώ, κύριοι, ἀποκλίνω ὑπὲρ τοῦ δευτέρου μέτρου, τουτέστιν ὑπὲρ τοῦ μέτρου τῆς ἐπιεικείας, καὶ κατὰ τὸ νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον θέλω σᾶς καθυποβάλει, προτείνω νὰ δοθῇ καὶ αὖθις εἰς τοὺς κατόχους προθεσμία μικρὰ, ὅπως συμπληρώσωσι τὰς δηλώσεις των. Ἐὰν δεχθῆτε καὶ τοῦτο, βεβαιωθῆτε, ὅτι τὸ ἔσοδον τῶν προκαταβολῶν θέλει εἶσθαι ἀνώτερον τοῦ προϋπολογιζομένου. Μένει τώρα νὰ σᾶς εἴπω ὀλίγα τινὰ καὶ περὶ τοῦ ἐσόδου τῶν κεκλεισμένων χρήσεων· τὸ ἔσοδον τοῦτο τὸ ὑπολογίζω εἰς 1,500,000 δρ. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι κατὰ τὰ τρία προηγούμενα ἔτη, τὸ ἔσοδον τοῦτο δὲν ἔφθασεν οὔτε τὸ 1,000,000· ἀλλ’ εἶναι ἐπίσης βέβαιον, ὅτι κατὰ τὸ ἔτος 1872 ἀνέβη εἰς 1,360,000. Δὲν ἐδίστασα δὲ νὰ παραδεχθῶ διὰ τὸ ἔτος 1876, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ εἰσπραχθῶσιν 1,500,000· πρῶτον, διότι αἱ δύω προηγούμεναι χρήσεις ἀφῆκαν μεγάλα καθυστερήματα, ἐξ ὧν ἐλπίζεται νὰ εἰσπραχθῶσι πολλὰ ἐντὸς τοῦ 1876, δεύτερον, διότι, καθὼς ἠκούσατε χθὲς, δὲν ἐβεβαιώθη ὁ φόρος τῶν ἀμπέλων τοῦ 1874 καθ’ ὅλας τὰς ἐπαρχίας· ἐπειδὴ δὲ ἡ χρῆσις αὕτη ἔληξεν ἤδη, θὰ καταλογισθῶσι τὰ εἰσπραχθησόμενα εἰς τὰς κεκλεισμένας χρήσεις, ὥστε ἔχομεν καὶ ἓν κληροδότημα ἐκ τοῦ 1874 ἕνεκα τῆς ἐκπροθέσμου βεβαιώσεως τοῦ φόρου τούτου. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτων, προτίθεμαι νὰ εἰσαγάγω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον περὶ ἐκκαθαρίσεως τῶν καθυστερούντων μέχρι τέλους τοῦ 1868, διότι τὰ καθυστεροῦντα μέχρι τῆς ἐποχῆς ἐκείνης ἀριθμοῦνται περὶ τὰ 75,000,000, καὶ ἐκ τῶν 75 τούτων ἑκατομμυρίων οὔτε λεπτὸν εἰσπράττεται. Προτίθεμαι λοιπὸν νὰ θέσω ὑπ’ ὄψιν τῆς Βουλῆς τὰς σκέψεις μου, κατὰ τὰς ὁποίας νομίζω, ὅτι εἶναι δυνατὴ ἡ ἐκκαθάρισις τῶν καθυστερούντων τούτων καὶ ἡ βαθμιαία εἴσπραξις, ὄχι βεβαίως ὅλων τῶν ὀφειλομένων, ἀλλὰ τῶν ὅσα ἤθελον ἀποδειχθῆ πραγματικὰ καὶ εἰσπράξιμα. Ἐπὶ τῇ βάσει, κύριοι, τῶν σκέψεων τούτων, τὰ ἔσοδα διὰ τὸ ἔτος 1876 ὑπολογίζονται εἰς 38,759,800· ἐπειδὴ δὲ τὰ ἔξοδα προϋπελογίσθησαν εἰς δραχ. 38,783,370, ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ 1875 παρουσιάζει ἰσοζύγιον, καὶ ἐλπίζω νὰ μὴ προκύψῃ ἔλλειμμα. Ἐν τούτοις δὲν δύναμαι νὰ ἀποκρύψω, ὅτι ἡ ἐπίτευξις τοῦ ἰσοζυγίου ἤθελεν εἶσθαι βεβαιοτέρα, ἐὰν οἱ φόροι ἐπὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν καὶ τῶν μικρῶν ζώων ἔμενον ὅπως ἦσαν πρὸ τοῦ 1875, ἀλλὰ γνωρίζετε, ὅτι οἱ δύω οὗτοι φόροι ἠλαττώθησαν κατὰ τὸ ἐνεστὼς ἔτος. Καὶ τοὺς μὲν λόγους, διὰ τοὺς ὁποίους ἐγένετο κατὰ τὰς ἀνωμάλους ἐκείνας ἡμέρας ἡ ἐλάττωσις αὕτη, τοὺς γνωρίζομεν ὅλοι, ἀλλ’ οἱ ἀξιότιμοι προκάτοχοι ἡμῶν ἐνόμισαν ὅτι, ἀφοῦ ἅπαξ ἐγένετο ἡ ἐλάττωσις, δὲν ἔπρεπε νὰ τὴν ἀνακαλέσουν, καθόσον ἡ γεωργικὴ τάξις καὶ ἡ ποιμενικὴ εἶναι ἀρκετὰ ἐπιβεβαρυμέναι. Διὰ τοὺς αὐτοὺς λόγους, καὶ διότι πρόκειται νὰ μεταβληθῇ τὸ φορολογικὸν σύστημα, ἐστοχάσθημεν καὶ ἡμεῖς, ὅτι καὶ διὰ τὸ ἔτος 1876 πρέπει νὰ μένωσιν οἱ φόροι, ὅπως ἔγειναν διὰ τὸ 1875. Ἐν τούτοις ἐλπίζομεν, ὅτι καὶ μετὰ τὴν ἐλάττωσιν αὐτὴν θὰ ὑπάρξῃ ἰσοζύγιον μεταξὺ τῶν ἐσόδων καὶ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους...

§33ΒΑΛΣΑΜΑΚΗΣ. Νὰ ἐπεκταθῇ ἡ ἐλάττωσις καθ’ ὅλον τὸ Κράτος.

§34ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι τὰ μὲν ἔσοδα ὑπολογίζομεν εἰς 38,759,800, τὰ δὲ ἔξοδα ἐν συνόλῳ εἰς 38,783,370. Ἐξετάζων τις ἐν γένει τὴν οἰκονομικὴν ἡμῶν κατάστασιν, δὲν δύναται νὰ μένῃ πολὺ εὐχαριστημένος, διότι ἀπὸ τοῦ ἔτους 1861 μέχρι σήμερον συνωμολογήσαμεν ἐκτὸς τοῦ δανείου τῶν 6,000,000 δραχμῶν καὶ ἄλλα πέντε χρεωλυτικὰ δάνεια, τῶν ὁποίων τὸ ὀνομαστικὸν κεφάλαιον συμποσοῦται εἰς 67,000,000 φράγκων. Καὶ ἀπεσβέσθησαν μὲν ἐκ τούτων τὰ τῶν 9 καὶ τῶν 3 ἑκατομμυρίων, ἀλλὰ μένουν ἀκόμη τὰ λοιπά, διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῶν ὁποίων ἐπιβαρύνεται ὁ προϋπολογισμὸς μὲ 5, 6 ἑκατομμύρια δραχμὰς κατ’ ἔτος διὰ τόκον καὶ χρεωλύσιον. Ἐκτὸς τούτου, ὀφείλει τὸ Κράτος ἐκ προσωρινῶν δανείων ἄλλα 7,000,000 δραχμάς. Τὸ δὲ δυσάρεστον, κύριοι, εἶναι ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια δὲν ἐδαπανήθησαν εἰς παραγωγικὰ ἔργα, οὐδὲ ἐχρησίμευσαν εἰς τὴν ἀνάπτυξιν τῶν πόρων τοῦ Κράτους.

§35ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Πόσα εἰσεπράχθησαν ἐκ τῆς ἐκποιήσεως τῶν γαιῶν;

§36ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπὲρ τὰ 12,000,000. Ἐὰν ὅλα αὐτὰ τὰ ἑκατομμύρια δὲν ἐδαπανῶντο εἰς ἐκτάκτους ἀνάγκας, τὰς ὁποίας αἱ περιστάσεις ἐγέννησαν, ἀλλ’ ἐχρησίμευον πρὸς ἀποξήρανσιν τῶν λιμνῶν καὶ βάλτων, πρὸς κατασκευὴν ὁδῶν καὶ πρὸς ἐκτέλεσιν ἄλλων τοιούτων ἔργων, ἡ κατάστασις τοῦ τόπου θὰ ἦτο πολὺ διαφορετική, καὶ θὰ εἴμεθα μὲν καὶ τότε ὑποχρεωμένοι νὰ πληρόνωμεν τὸ ἀνωτέρω ποσὸν διὰ τόκους καὶ χρεωλύσια, ἀφ’ ἑτέρου ὅμως ἡ παραγωγὴ τοῦ τόπου ἤθελεν μεγάλως αὐξήσει, καὶ τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους θὰ ἦσαν πολὺ ἀνώτερα. Ἀλλὰ καὶ μ’ ὅλα ταῦτα, κύριοι, δὲν πρέπει ν’ ἀπελπιζώμεθα, διότι ἂν καὶ οὐδὲν σχεδὸν ἐπράξαμεν πρὸς αὔξησιν τῆς παραγωγῆς, ἐὰν παραβάλλετε τὸν ἀπολογισμὸν τοῦ 1861 πρὸς τὸν προϋπολογισμὸν, τὸν ὁποῖον σᾶς παρουσιάζω διὰ τὸ 1876, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους ηὔξησαν ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης μέχρι σήμερον κατὰ 17,000,000. Κατὰ τὸ 1861 εἰσεπράχθησαν 21,600,000, κατὰ δὲ τὸ 1876 προϋπολογίζονται βασίμως εἰς 38,800,000. Ἐὰν δὲ περιορίσητε τὴν παραβολὴν εἰς τὰ τρία πρῶτα γενικὰ κεφάλαια τῶν ἐσόδων, τὰ περιλαμβάνοντα τοὺς ἀμέσους καὶ ἐμμέσους φόρους καὶ τὰ τέλη τοῦ Ταχυδρομείου καὶ τοῦ Τηλεγραφείου, θέλετε εὕρει, ὅτι κατὰ μὲν τὸ 1861 εἴχομεν ἐκ τούτων 17,700,000, κατὰ δὲ τὸ 1876 θὰ ἔχωμεν 29,000,000, τοὐτέστι 11,000,000 περιπλέον· ἀφαιρουμένων ἐκ τούτων τῶν 4, τὰ ὁποῖα προκύπτουν ἀπὸ τὴν Ἑπτάνησον, ἥτις κατὰ τὸ 1861 δὲν ἀπετέλει μέρος τῆς Ἑλληνικῆς Ἐπικρατείας, εὑρίσκομεν πάλιν, ὅτι τὰ ἐκ φόρων ἔσοδα τοῦ Κράτους ηὔξησαν ἐντὸς 15 ἐτῶν κατὰ 7,000,000. Καὶ δύναταί τις νὰ εἴπῃ, ὅτι ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης προσετέθη ὁ φόρος τῶν οἰκοδομῶν καὶ ηὔξησαν κατά τι οἱ φόροι τῶν ἐπιτηδευμάτων καὶ τοῦ χαρτοσήμου, ἀλλ’ εἶναι βέβαιον ἀφ’ ἑτέρου, ὅτι ἠλαττώθησαν οἱ φόροι τῶν ζώων καὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν, ἡ δὲ ἐλάττωσις τούτων συμψηφίζει ὡς ἔγγιστα τὴν αὔξησιν τῶν ἄλλων. Ἡ ἐξέτασις τῶν ἐξόδων τῆς γενικῆς ὑπηρεσίας τῶν ὑπουργείων, κατὰ τὰ δύω ταῦτα ἔτη, ἀποδεικνύει, ὅτι κατὰ μὲν τὸ 1861 διὰ τὴν γενικὴν ὑπηρεσίαν τῶν ὑπουργείων ἐδαπανήθησαν 17,000,000, κατὰ δὲ τὸ 1876 ζητοῦνται 21,600,000, δηλαδὴ 4,000,000 περισσότερα, ἂν καὶ προσετέθη, ὡς εἶπον, καὶ ἡ Ἑπτάνησος, ἡ ὁποία ἔχει τὰ ἔξοδά της. Ἐκ τῆς συγκρίσεως τῶν οἰκονομικῶν ἀποτελεσμάτων τῶν δύω τούτων χρήσεων προκύπτει, ὅτι τὰ μὲν ἐκ φόρων ἔσοδα ηὔξησαν κατὰ 11,000,000, τὰ δὲ ἔξοδα τῆς γενικῆς ὑπηρεσίας κατὰ 4,000,000 μόνον, ὥστε ἐὰν δὲν ἐπήρχοντο τὰ ἔκτακτα γεγονότα, τὰ ὁποῖα προεκάλεσαν τὰ δάνεια καὶ ἐξώγκωσαν τὰς δαπάνας, ὁ προϋπολογισμὸς τοῦ Κράτους ἤθελε παρουσιάζει ἀξιόλογον περίσσευμα, ἀφοῦ καὶ τὰ ἐξ ἄλλων πόρων τοῦ δημοσίου ηὔξησαν ἐπαισθητῶς. Ἡ παρατήρησις αὕτη δὲν δύναται παρὰ νὰ ᾖναι πολὺ ἐνθαῤῥυντικὴ διὰ πάντα, ὅστις ἐξετάζει ἀμερολήπτως τὴν κατάστασίν μας. Ἐάν, κύριοι, δὲν ἐπαναληφθῶσιν αἱ ἀνωμαλίαι, αἱ ὁποῖαι κατὰ καιροὺς διετάραξαν τὸ μεταξὺ ἐσόδων καὶ ἐξόδων ἰσοζύγιον, καὶ ἐὰν ἐπιδιωχθῇ μετὰ τῆς ἀπαιτουμένης ἀκριβείας καὶ δραστηριότητος ἡ βεβαίωσις καὶ ἡ εἴσπραξις τῶν ἐσόδων, εἶμαι βέβαιος, ὅτι ὄχι μόνον δὲν θέλει προκύψει κανὲν ἔλλειμα κατὰ τὸ ἔτος 1876, ἀλλὰ καὶ ὅτι ταχέως θὰ εὑρεθῇ ἡ Ἑλλὰς εἰς τὴν εὐάρεστον θέσιν νὰ ἐπιχειρήσῃ τὴν ἐκτέλεσιν πολλῶν παραγωγικῶν ἔργων καὶ νὰ σκεφθῇ ἀποτελεσματικῶς περὶ τῶν διαφόρων ὑποχρεώσεων, τὰς ὁποίας ἔχει καὶ μεταξὺ τῶν ὁποίων προτίστην θεωρῶ τὴν τακτοποίησιν τῶν ἐσωτερικῶν καὶ ἐξωτερικῶν δανείων, τὰ ὁποῖα συνωμολογήθησαν κατὰ τὸν ἱερὸν ἀγῶνα.

§37Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τοῦ 24.

§38ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τῶν ἐξωτερικῶν δανείων τοῦ 24 καὶ 25, τῶν ὀφειλομένων πρὸς τὰς ναυτικὰς νήσους, καὶ ὅλων τῶν ἄλλων τοιαύτης φύσεως ἀπαιτήσεων. Ἡ τακτοποίησις τῶν ὑποχρεώσεών μας τούτων εἶναι ὄχι μόνον χρέος ἱερὸν, ἀλλ’ ὑπαγορεύεται καὶ ἀπὸ αὐτὸ τὸ καλῶς ἐννοούμενον συμφέρον ἡμῶν, διότι ἄνευ αὐτῆς δύσκολον εἶναι νὰ ἑδραιωθῇ ἡ δημοσία πίστις καὶ νὰ προσελκύσωμεν εἰς τὴν χώραν μας τὰ ξένα κεφάλαια, τῶν ὁποίων ἔχομεν ἀπαραίτητον ἀνάγκην διὰ τὴν ἐκτέλεσιν τῶν μεγάλων ἔργων τῆς συγκοινωνίας καὶ πολλῶν ἄλλων. Μετὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ παρουσιάζω εἰς τὴν Βουλὴν νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου λαμβάνουσιν ἰσχὺν καὶ διὰ τὸ 1876 οἱ πρὸ ὀλίγων ἡμερῶν ψηφισθέντες παρ’ ὑμῶν νόμοι περὶ φορολογίας τῶν προϊόντων τῆς γῆς καὶ τῶν ζώων διὰ τὸ 1875.

§39ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Ποίας ἐποχῆς εἶναι τὰ δάνεια τὰ προσωρινὰ τῶν 7 ἑκατομμυρίων;

§40ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Εἰς τὸν προϋπολογισμὸν, ὁ ὁποῖος σᾶς ὑποβάλλεται, θέλετε εὕρει πολλὰς σημειώσεις, μεταξὺ τῶν ὁποίων εἶναι 1) κατάστασις τῶν χρεωλυτικῶν δανείων ἐμφαίνουσα τὰ κατ’ ἔτος πραγματοποιηθέντα ἐκ τῶν δανείων τούτων ποσά, καὶ 2) σημείωσις τῶν προσωρινῶν δανείων, τὰ ὁποῖα ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου 1871 μέχρι σήμερον ἐπραγματοποιήθησαν καὶ ἀπεδόθησαν. Ἐννοεῖται δὲ, ὅτι, ἐπειδὴ ἀφ’ ὅλα αὐτὰ τὰ ἔτη, πλὴν τοῦ 1871, ἐλαμβάνοντο πλειότερα τῶν ὅσα ἀπεδίδοντο, συνεπληρώθη ποσὸν ἀρκετὰ μεγάλον, τὸ ὁποῖον κατὰ τὴν λῆξιν τοῦ ἔτους 1874 ἀνέβαινεν εἰς 17, 000,000· ἀλλὰ ἐκ τῶν 17 ἑκατομμυρίων, μετὰ τὴν συνομολόγησιν τοῦ δανείου τῶν 26 ἑκατομ. φράγκων, ἀπεδόθησαν τὰ πλεῖστα καὶ σήμερον μένουν εἰς βάρος τῆς Ἐπικρατείας 7,600,000, ἢ μᾶλλον 6,900,000, διότι 700,000 εἶναι κατατεθειμέναι εἰς τὴν Ἰονικὴν Τράπεζαν πρὸς ἐξόφλησιν ἐντόκων τινῶν γραμματίων τῆς Ἑπτανήσου, τῶν ὁποίων οἱ κάτοχοι δὲν ἠθέλησαν διά τινας διενέξεις νὰ δεχθῶσι τὴν ἐξόφλησιν.

§41ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Μετὰ τοῦτο δὲν ἔγειναν προσωρινὰ δάνεια;

§42ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ τὰ ἰδῆτε, ὡς σᾶς εἶπον, ὅλα εἰς τὴν σημείωσιν· διὰ νὰ σᾶς εὐχαριστήσω ὅμως, κ. Καράπαυλε, σᾶς λέγω, ὅτι εἰς τὸ τέλος τοῦ 1874 τὰ προσωρινὰ δάνεια ἀνέβαινον εἰς 17,053,000. Μετὰ δὲ τὴν πραγματοποίησιν τοῦ δανείου τῶν 26 ἑκατομμυρίων, ἐπληρώθησαν μέχρι τῆς 30 Ἀπριλίου διάφορα ποσὰ συγκεφαλαιούμενα ἐν ὅλῳ εἰς 11,501,000, ἔμεινε δὲ ὑπόλοιπον κατὰ τὴν 30 Ἀπριλίου ἐκ δρ. 5,550,000· ἀλλὰ μετὰ τὴν 30 Ἀπριλίου ἐγένετο νέον δάνειον ἐκ τῆς Ἐθνικῆς Τραπέζης ἐξ 1 ἑκατομμυρίου, ἐτέθησαν δὲ πάλιν εἰς κυκλοφορίαν ἔντοκα γραμμάτια 1,634,000· ἑπομένως εἰς τὸ ποσὸν, τὸ ὁποῖον ἔμεινε κατὰ τὴν 30 Ἀπριλίου, προσετέθησαν 2,600,000· οὕτω δὲ τὰ προσωρινὰ δάνεια ἀναβαίνουσι σήμερον εἰς 7,600,000, καθόσον ἐν τῷ μεταξὺ ἐκ τοῦ δανείου τοῦ 1 ἑκατομμυρίου ἀπεδόθησαν εἰς τὴν Τράπεζαν 250 χιλιάδες.

§43ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Εἰς τὰ χρέη συμπεριλαμβάνονται καὶ 150,000 δραχμῶν, τὰς ὁποίας ἐπῆραν οἱ ὑπουργοὶ διὰ τὴν ἔκτακτον σύνοδον;

§44Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρακαλῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν νὰ παρουσιάσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὸν κατάλογον τῶν κεκλεισμένων χρήσεων, αἱ ὁποῖαι ἐπληρώθησαν καὶ ἀναβαίνουν εἰς 3 ἑκατομμύρια, εἴτε ἐκ συμβιβασμῶν, εἴτε ἐκ χρεῶν παρελθουσῶν χρήσεων. Φρονῶ, ὅτι ὀφείλομεν νὰ ἐξετάσωμεν πῶς διετέθησαν τὰ 3 ταῦτα ἑκατομμύρια. Παρατηρῶ δὲ εἰς τὴν Βουλὴν προσέτι, ὅτι κατὰ τὴν διαλυθεῖσαν Βουλὴν εἶχε ζητηθῆ ἐπιμόνως ὁ κατάλογος, ἀλλ’ ἡ Κυβέρνησις ἐκείνη ἠρνήθη νὰ τὸν παρουσιάσῃ· παρακαλῶ λοιπὸν τὸν ὑπουργὸν καὶ τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν.

§45ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Εἶναι ἔντυποι κατάλογοι, οἱ ὁποῖοι παρουσιάσθησαν εἰς τὴν Βουλήν.

§46Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ὅλων τῶν ὑποθέσεων, τὰς ὁποίας τὸ δημόσιον συνεβίβασε μὲ διαφόρους ἀνθρώπους.

§47ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Τότε ἐννοεῖτε τὰ ποσὰ τὰ ὁποῖα ἐπληρώθησαν ἕνεκα δικαστικῶν ἀποζημιώσεων.

§48ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. ...... 750,000 δραχμῶν.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπεβλήθη νομοσχέδιον ὑπὸ τῆς Κυβερνήσεως περὶ παρατάσεως τοῦ νόμου περὶ συνοικισμοῦ τῶν Ψαριανῶν. Ἡ δὲ ἐπιτροπὴ τοῦ προϋπολογισμοῦ κατέθηκε τὴν ἔκθεσιν αὐτῆς ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1875.

§50ΦΙΛΗΜΩΝ. Θὰ παρακαλέσω τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς διὰ τὴν ταχύτητα καὶ τὴν εὐκολίαν τῆς ἐργασίας ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1875 νὰ ὑποβάλουν πίνακα λεπτομερῆ τῶν πληρωθέντων εἰς τὰς ἐφημερίδας· ἐπίσης πίνακα λεπτομερῆ τῶν ἐκτάκτων διορισμῶν, οἱ ὁποῖοι ἔγειναν κατὰ τὸ 1875 μετὰ σημειώσεως τῆς ἡμερομηνίας τοῦ διορισμοῦ καὶ τῆς παύσεως αὐτῶν. Ἐπίσης καθόσον ἀφορᾶ τὰς δαπάνας τῆς ἀρχαιολογικῆς ἑταιρίας, λεπτομερῆ πίνακα ποῦ ἐξωδεύθησαν τὰ χρήματα.

§51ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Συμπληρωματικῶς θὰ ζητήσω καὶ ἐγὼ διὰ νὰ κατανοηθῇ, νὰ κατατεθῶσι πίνακες περὶ τῆς διαχειρίσεως τῶν αὐτῶν κονδυλίων ἀπὸ τοῦ 1871–1875.

§52ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Νὰ σταματήσωμεν τώρα τὴν ὑπηρεσίαν, κύριε πρόεδρε, τί ζητεῖ ἀπὸ ἡμᾶς ἡ Βουλὴ νὰ ἠξεύρωμεν διὰ τὸ 1875; ἂν πρόκειται νὰ ἐγκρίνῃ ἓν κονδύλιον ἐκτάκτων ὑπαλλήλων διὰ νὰ ἐνασχοληθοῦν....

§53ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον ζητῶ εἶναι τὸ ἑξῆς· ζητῶ τὰ μέσα τῆς ἀντιπαραβολῆς διὰ νὰ εὕρωμεν ἂν ἐδαπανήθησαν περισσότερα ἢ ὀλιγώτερα· ὑπάρχουν εἰς ὅλους τοὺς προϋπολογισμοὺς ἄρθρα ἐκτάκτων δαπανῶν μὴ ἀναγκαίων, διότι αἱ ἔκτακτοι δαπάναι εἶναι συγχωρητέαι ἐφ’ ὅσον περιορίζονται ἐντός τινων ὁρίων· διὰ νὰ δύναται ὅμως ἡ Βουλὴ νὰ ἐννοήσῃ κατὰ πόσον ἦσαν ἀναγκαῖαι, πρέπει νὰ δύναται νὰ τὰς παραβάλῃ μὲ τὰς τῶν παρελθόντων ἐτῶν.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ζητήσατε μίαν πίστωσιν περὶ ἐκτάκτων ὑπαλλήλων.....

§55ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Πρόκειται περὶ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1875· ἂν κατὰ τὴν συζήτησιν ἰσχυρισθῇ τις, ὅτι τὰ ἔξοδα δὲν εἶναι ὅσα καὶ τὰ τῶν ἄλλων ἐτῶν, ἂν τὸ ὑπουργεῖον εὐκολυνθῇ θὰ φέρῃ τὸν πίνακα.

§56ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Περὶ δαπανῶν ἐφημερίδων παρατηρῶ, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἐδαπάνησεν ἐκ τοῦ ἄρθρου, τοῦ ἀφορῶντος εἰς τὰς ἐφημερίδας, 12,500 μέχρι τῆς 27 Ἀπριλίου· 5 δὲ χιλιάδας ἀπὸ τῆς 27 Ἀπριλίου μέχρι τῆς ἡμέρας κατὰ τὴν ὁποίαν τὸ ὑπουργεῖον τοῦτο ἀπεσύρθη. Σημειώσατε δὲ ὅτι τὸ ὅλον κονδύλιον εἶναι ἐκ 12,000, ὥστε ἐκ τοῦ συνόλου ἔχομεν ὑπέρβασιν· διὰ νὰ δυνάμεθα νὰ κρίνωμεν περὶ τούτου, πρέπει νὰ ἠξεύρωμεν κατὰ τὰ παρελθόντα ἔτη πόσα ποσὰ ἐδίδοντο εἰς τὰς ἐφημερίδας· ἄλλως, εἶναι ἀδύνατον νὰ κρίνωμεν ἂν ᾖναι νόμιμος ἡ δαπάνη ἢ ἂν ἀντιπροσωπεύῃ κατάχρησιν.

§57ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Σήμερον ἔχομεν κυρίως ἀνάγκην τῶν πληροφοριῶν, τὰς ὁποίας ἐζήτησεν ὁ κ. Φιλήμων.

§58ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ. Ἐγὼ ἔχω σημειώσεις περὶ αὐτῶν τὰς ὁποίας ἔλαβον ὁ ἴδιος, ἀλλὰ θέλω νὰ ἔλθουν ἐπισήμως, διότι θὰ ἦμαι εἰς κατάστασιν νὰ ἀποδείξω τὴν δαπάνην ἐπ’ αὐτοῦ τοῦ ἄρθρου ὅλων τῶν προηγουμένων ὑπουργείων.

§59ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὁ κ. Τρικούπης νομίζει, ὅτι σκοπὸν ἔχω νὰ ἐξετάσω τὴν διαχείρισιν τοῦ ὑπουργείου του· καθὼς θὰ ἰδῇ κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν, τοὐναντίον, ἴσως θὰ ᾖναι πρὸς δικαιολογίαν του ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἔκαμα· ἐν γένει δὲ δὲν ἀντιτείνω οὐδόλως εἰς τὴν πρότασίν του τοῦ νὰ προταχθοῦν καὶ παρελθόντων ἐτῶν πίνακες.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ διανομῆς τῆς ἐπικοίνου περιουσίας Κερκύρας· ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§61ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Κύριοι, ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος ἵνα μὴ φανῇ ὅτι οὔτε κατὰ τὴν πρώτην συζήτησιν δὲν ἔγεινεν ἔνστασίς τις ἀντικρούω τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, διότι εἶναι δημευτικὸν, ἀνειλικρινὲς καὶ ἄδικον ὡς πρὸς τοὺς δήμους τῶν ἐπαρχιῶν Μέσης καὶ Ὄρους καὶ συγχρόνως διαταράττονται αἱ σχέσεις τῆς Ἑλληνικῆς Κυβερνήσεως πρὸς ξένας Κυβερνήσεις, διότι τείνει νὰ καταστρέψῃ ἐγγυήσεις ἀφορώσας ξένους ὑπηκόους, οἱ ὁποῖοι στηρίζονται ἐπὶ συνθηκῶν καὶ ἐπὶ νόμων τοῦ Κράτους, ἐπιφυλάττομαι δὲ κατὰ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κ. Πρωθυπουργοῦ κατὰ τὴν βʹ. συζήτησιν....

§62ΡΩΜΑΙΟΣ. Νὰ τὰ φέρῃς τώρα, ἀφοῦ εἶναι τόσον σπουδαῖα.

§63ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Δὲν θέλω τώρα· κατὰ τὴν δευτέραν συζήτησιν θ’ ἀποδείξω ὅλα ταῦτα, καὶ ἐφιστῶ τὴν προσοχὴν τῆς Κυβερνήσεως ὅπως καὶ αὕτη μελετήσῃ τὸ ζήτημα καὶ φωτίσῃ τὴν Βουλὴν περὶ τούτου, ἵνα μὴ περιπέσωμεν εἰς πλάνας, τῶν ὁποίων τὰ βλαβερὰ ἀποτελέσματα ἔσονται ἀνεπανόρθωτα εἰς τὸ Κράτος.

§64ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Προβαίνομεν εἰς τὴν κατ’ ἄρθρον ἀνάγνωσιν.

§65ΚΩΝΣΤΑΝΤΑΣ. Ὑπάρχει καὶ ἑτέρα πρότασις.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τροπολογία τοῦ ἀναγνωσθέντος, διότι ὑπεβλήθη μετ’ αὐτὸ καὶ θὰ συζητηθῇ κατὰ τὴν δευτέραν ἀνάγνωσιν. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τρίτην καὶ τελευταίαν συζήτησιν τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ζωχιοῦ. Εἰδοποιήσατε τοὺς κυρίους βουλευτὰς ν’ ἔλθουν.

§67ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Αὐτὸ ν’ ἀναβληθῇ.

§68ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προτείνεται ἡ ἀναβολὴ μέχρι τῆς συζητήσεως τοῦ περὶ εὐθύνης τῶν ὑπουργῶν νόμου.

§69ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐπειδὴ ὑπεβλήθη ἤδη νομοσχέδιον περὶ εὐθύνης ὑπουργῶν καὶ συνῆλθεν εἰδικὴ ἐπιτροπὴ καὶ αἱ διατάξεις τῆς προτάσεως τοῦ κ. Ζωχιοῦ συνδέονται μετ’ ἐκείνων, προτείνομεν τῶν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως αὐτῆς.

§70ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§71ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ τροποποιήσεως ταμείων τινῶν. Τὸν λόγον ἔχει ὁ κ. Περικλῆς Μαυρομιχάλης.

§72Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, εἶμαι ἐναντίος τινῶν διατάξεων τοῦ νομοσχεδίου αὐτοῦ· σᾶς παρακαλῶ μὴ μὲ παρεξηγήσετε ὅτι κινοῦμαι ἀπὸ συμφέροντα ἐπαρχιακά. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ᾖμαι ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν, ἀλλ’ εἶμαι καὶ ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους καὶ ὡς τοιοῦτος ἐνδιαφέρομαι κυρίως διὰ τὰ συμφέροντα αὐτοῦ. Ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον ἔχω ἄπειρον ὑπόληψιν, ἔφερεν ἓν νομοσχέδιον διὰ τοῦ ὁποίου νομοθετεῖ ταμεῖα καὶ ἐφορίας εἴς τινας ἐπαρχίας. Ἐγὼ ὅμως εἶμαι ἐναντίος, καθόσον ἀφορᾷ τὴν διαίρεσιν τοῦ ταμείου καὶ τῆς ἐφορίας Καλαμῶν καὶ τὴν σύστασιν τοιούτων ἀρχῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης.

§73ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὄχι ὡς ἀντιπρόσωπος τοῦ Ἔθνους.

§74Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐννοεῖτε ὅτι δὲν προτίθεμαι νὰ ὁμιλήσω διὰ τὸ Ξηροχῶρι ἢ διὰ τὴν Ἀργολίδα, κύριοι, προτίθεμαι ὅμως νὰ διαφωτίσω τὴν Βουλὴν ὡς πρὸς τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης, καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ διακόπτητε, διότι διότι δὲν εἶμαι ῥήτωρ. Ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν διὰ μιᾶς ἐκθέσεώς του λέγει, ὅτι ἡ ἀπόστασις καὶ τὸ πολύπλοκον τῆς ὑπηρεσίας ὑπαγορεύουσι τὴν σύστασιν ἰδιαιτέρων οἰκονομικῶν ἀρχῶν ἐν Μεσσήνῃ πρὸς εὐκολίαν τῆς ὑπηρεσίας καὶ τῶν πολιτῶν. Ἐγώ, κύριοι, σᾶς πληροφορῶ, ὅτι χάριν πολυτελείας αὐτὸ γίνεται, καὶ κανεὶς λόγος ἐξ ἐκείνων, τοὺς ὁποίους ὁ κ. ὑπουργὸς σᾶς λέγει εἰς τὴν ἔκθεσίν του, δὲν ὑφίσταται. Ἡ ἀπόστασις τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν ἀπὸ τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης εἶναι 1½ ὥραν, εἰς ¾ δὲ φθάνει τις ἀπὸ τῆς μιᾶς εἰς τὴν ἄλλην πόλιν δι’ ἁμάξης, διότι αἱ ὁδοὶ ἐκεῖ εἶναι ἁμαξιταὶ, οἱ δὲ δῆμοι τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης ἔχουν τὴν αὐτὴν ἀπόστασιν μὲ ὀλίγην διαφορὰν ἀπὸ τὴν τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν, ὁ δὲ ἀπώτερος δῆμος, ὁ δῆμος τῆς Ἀνδανίας, ἔχει μίαν διαφορὰν ½ ὥραν ἐπὶ πλέον εἰς Καλάμας, ὥστε οὐδεὶς λόγος περὶ ἀποστάσεως ὑφίσταται. Δεύτερον σᾶς πληροφορῶ, κύριοι, ὅτι ὅλαι αἱ ἐμπορικαὶ συναλλαγαὶ τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης γίνονται εἰς τὰς Καλάμας, ὅλα τὰ προϊόντα πωλοῦνται εἰς τὰς Καλάμας καὶ μεταφέρονται ἐκεῖ ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, καὶ ὁ κ. πρωθυπουργὸς ἀκόμη πιστεύω, ὅτι τὰ προϊόντα του εἰς τοὺς ἐμπόρους Καλαμῶν τὰ πωλεῖ· ὥστε δὲν ὑπάρχει οὔτε ὁ λόγος τῆς εὐκολίας ὡς πρὸς τοὺς πολίτας τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης. Δὲν περιορίζεται δὲ ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν εἰς τὸ νὰ συστήσῃ ταμεῖον καὶ ἐφορίαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης, ἀλλὰ ὑποβιβάζει καὶ τὸν ἔφορον καὶ τὸν ταμίαν Καλαμῶν ἀπὸ 1 εἰς 2 τάξεως. Εἰς τὸ Ναύπλιον διατηρεῖ τὸ ταμεῖον καὶ τὴν ἐφορείαν, ἀλλ’ ἀφίνει τὸν ἔφορον Ναυπλίου πρώτης τάξεως καὶ λέγει εἰς τὴν ἔκθεσίν του, ὅτι ἐπειδὴ ἐκεῖ εἶναι ἐφετεῖον καὶ ὑπάρχουν πολλαὶ δίκαι πρέπει ἡ ἐπαρχία αὐτὴ νὰ ἔχῃ ἔφορον ἱκανὸν καὶ τίμιον καὶ δὲν ἠμπορεῖ ἔφορος δευτέρας τάξεως νὰ συντηρῆται· διὰ τοῦτο τὸν ἀφίνει πρώτης τάξεως εἰς δὲ τὰς Καλάμας τὸν ὑποβιβάζει δευτέρας τάξεως, διότι φαίνεται δὲν σημαίνει ἂν δὲν ᾖναι ἱκανὸς, ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ὀλίγον κατώτερος, οὕτω δὲ κατορθόνει καὶ μίαν οἰκονομίαν. Ἀλλ’ ὁ ἔφορος τῶν Καλαμῶν, κ. ὑπουργὲ, πρέπει νὰ ᾖναι ἱκανώτερος πολὺ καὶ τοῦ ἐφόρου Ναυπλίας, διότι ἡ ἐπαρχία Καλαμῶν ἔχει καὶ εἰσοδήματα πολλὰ καὶ εἶναι δύσκολον νὰ ζήσῃ ἐκεῖ ἀξιοπρεπῶς ὑπάλληλος ἱκανὸς καὶ τίμιος δι’ εὐτελοῦς μισθοῦ, διότι ὅλα ἐκεῖ εἶναι εἰς ὑπερτίμησιν. Ὅταν δὲ ὑποβιβάζῃς τὸν ἔφορον ἀπὸ πρώτης εἰς δευτέρας τάξεως, εἶναι ὡς νὰ τοῦ λέγῃς νὰ προβῇ εἰς κατάχρησιν, διὰ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ συντηρηθῇ. Ἐὰν δὲ χάριν οἰκονομίας προτείνῃ τὸ μέτρον τοῦτο ὁ κ. ὑπουργὸς, ἔπρεπε μᾶλλον νὰ μὴ προτείνῃ τὴν διαίρεσιν τῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν Καλαμῶν. Καὶ ἡμεῖς θέλομεν νὰ γίνωνται οἰκονομίαι, ἀλλ’ ἀπορῶ πῶς ἀφοῦ ἔχομεν ἀνάγκην οἰκονομίας, ἀφοῦ προχθὲς ἀκόμη διὰ τὴν αὔξησιν τοῦ μισθοῦ ἑνὸς τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς ἀπὸ 125 δραχ. εἰς 200 ἔγεινε τόσος πάταγος, πῶς αὐξάνομεν τὰ ἔξοδα τοῦ Κράτους ἄνευ ἀνάγκης! Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης οὐδεμία ὑπάρχει ἀνάγκη συστάσεως ταμείου, διότι αἱ ἀποστάσεις, ὡς σᾶς εἶπον, εἶναι μικραί. Εἰς τὴν ἐπαρχίαν Ξηροχωρίου τὸ ἐννοῶ, διότι ἀπέχει 24 ὥρας ἀπὸ τῆς Χαλκίδος, εἰς τὰς Καλάμας ὅμως ἐφ’ ἁμάξης μεταβαίνει τις εἰς τρία τέταρτα τῆς ὥρας ἀπὸ τὴν Μεσσήνην, διότι οἱ δρόμοι εἶναι ὅλοι ἁμαξιτοί· καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, εἰς τὸν ὁποῖον ἔχω ἄπειρον ὑπόληψιν, ἀπεφάσισε νὰ δώσῃ 465 δραχμὰς κατὰ μῆνα μόνον διὰ τὸ ταμεῖον, καὶ ἄλλας τόσας διὰ τὴν ἐφορίαν· αὐτὸ εἶναι μία πολυτέλεια, τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ δὲν πρέπει νὰ παραδεχθῇ, ἀφοῦ εὑρισκόμεθα εἰς οὐχὶ εὐάρεστον οἰκονομικὴν κατάστασιν, καὶ ἀφοῦ σήμερον ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν σᾶς παρουσίασε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1876 καὶ σᾶς εἶπεν ὅτι θὰ κάμῃ τόσα ἔξοδα περισσότερα καὶ πρέπει νὰ τὰ οἰκονομήσῃ. Ἐὰν πρόκειται, διότι ἔχει τὴν τιμὴν ἡ ἐπαρχία αὕτη νὰ ᾖναι ὁ βουλευτὴς αὐτῆς πρωθυπουργὸς, νὰ συστηθῇ τὸ ταμεῖον αὐτὸ, τότε τὸ πρᾶγμα ἔχει ἄλλως, ἀλλ’ εἰς τοῦτο λέγω ὅτι καὶ αἱ ἄλλαι ἐπαρχίαι ἔχουσι τὸ αὐτὸ δικαίωμα, διότι τὰ ταμεῖα καὶ αἱ ἐφορίαι πληρώνονται ἀπὸ τὸ δημόσιον (θόρυβος). Ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς μᾶς ἀναφέρει τὰς δημοπρασίας ὡς λόγον, καὶ ὅμως σᾶς λέγω, ὅτι τὴν ἐπαρχίαν τῶν Καλαμῶν καὶ τὴν ἐπαρχίαν τῆς Μεσσήνης δύνασθε εἰς μίαν ἡμέραν νὰ τὰς περιέλθετε.

§75ΚΑΤΡΙΒΑΝΟΣ. Πόσον εἶναι ἀπὸ τὸν δῆμον Ἀνδανίας μέχρι Καλαμῶν;

§76ΠΕΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἕξ ὥρας. Ἀπέχει δὲ ὁ δῆμος Ἀνδανίας ἀπὸ τὰς Καλάμας, ὅσον ἀπέχει καὶ ἀπὸ τὴν Μεσσήνην, τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας, ἡ διαφορὰ θὰ ᾖναι ¼ μέχρις ἡμισείας ὥρας. Ἔρχεται δὲ καὶ εὐκολώτερον εἰς τὰς Καλάμας, διότι ἡ ὁδὸς εἶναι ἁμαξιτή· ὁ λόγος λοιπὸν ὅτι ἐπὶ δημοπρασιῶν δυσκόλως δύναται νὰ μεταβαίνῃ ὁ Ἔφορος καὶ ὁ γραμματεὺς δὲν εἶναι ἀληθής, διότι δύνανται νὰ ὑπάγωσι τὸ πρωΐ καὶ νὰ ἐπιστρέψωσι τὸ μεσημέρι. Πρὸς τί λοιπὸν νὰ νομιμοποιήσωμεν ἐνταῦθα μίαν θέσιν, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει ἀνάγκη; Αἱ θέσεις δημιουργοῦνται πρὸς εὐκολίαν τῆς ὑπηρεσίας ἢ τῶν πολιτῶν, ἀλλ’ ἐνταῦθα οὔτε ὁ εἷς, οὔτε ὁ ἕτερος λόγος ὑφίσταται, καὶ τὸ δημόσιον θὰ ἐξοδεύῃ 15 μέχρι 18 χιλιάδων δραχμῶν κατὰ ἔτος, πλὴν τοῦ ἐνοικίου, τῆς γραφικῆς ὕλης καὶ τῶν ἄλλων ἐξόδων.

§77ΤΙΝΕΣ. Δεκαπέντε χιλιάδας καὶ διὰ τὰς τρεῖς ἐπαρχίας.

§78ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὄχι· μόνον διὰ τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης. Ἵνα κάμῃ δὲ οἰκονομίαν, ὡς λέγει εἰς τὴν ἔκθεσίν του ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, ὑποβιβάζει τὴν ἐφορίαν καὶ τὸ ταμεῖον ἀπὸ ά. εἰς βʹ. τάξιν· ἡ οἰκονομία εἶναι 1000 δραχ. κατ’ ἔτος, διὰ δὲ τοῦ ὑποβιβασμοῦ αὐτοῦ, ἐπέρχεται εἰς τὸ δημόσιον μεγαλειτέρα βλάβη. Σᾶς εἶπον δὲ ὅτι ἐὰν ὡς λέγει ὁ κ. ὑπουργὸς, ὁ ἔφορος τοῦ Ναυπλίου πρέπει νὰ ᾖναι τίμιος καὶ ἱκανὸς, εἰς τὰς Καλάμας πρέπει νὰ ᾖναι ἔτι τιμιώτερος καὶ ἱκανώτερος, καὶ διότι ἡ ἐπαρχία αὕτη ἔχει πλειότερα εἰσοδήματα, καὶ διότι εἶναι μεγάλη ἐκεῖ ὑπερτίμησις. Τέλος πάντων παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποῤῥίψῃ τὸ νομοσχέδιον ὡς πρὸς τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης, διότι δὲν προστατεύει οὔτε τὰ συμφέροντα τῶν πολιτῶν, οὔτε τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καὶ μάλιστα εἰς στιγμὴν, κατὰ τὴν ὁποίαν ὅλοι ἐπικαλούμεθα τὴν οἰκονομίαν.

§79ΜΠΟΥΤΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ὀλίγα θὰ σᾶς εἴπω εἰς ἀπάντησιν τῶν λόγων τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ ἐκ Καλαμῶν περὶ τοῦ ὑπὸ συζήτησιν νομοσχεδίου, διὰ τοῦ ὁποίου προτείνεται ἡ σύστασις ταμείου ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μεσσήνης. Ὁ ἔντιμος προαγορεύσας δύω λόγους ἔφερε πρὸς ὑποστήριξιν τῆς γνώμης του περὶ ἀποῤῥίψεως τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου· πρῶτον, τὸ συμφέρον τοῦ δημοσίου, καὶ δεύτερον τὸ συμφέρον τῶν πολιτῶν. Βεβαίως ὡς παρέστησε τὴν ὑπόθεσιν ἐκλόνισε τὰς πεποιθήσεις σας ὅτι τὸ προκείμενον νομοσχέδιον δὲν ἔχει κανένα ἕτερον σκοπὸν εἰμὴ νὰ θεραπεύσῃ προσωπικὰς ἀξιώσεις καὶ ὅτι, ἐπειδὴ κατὰ τὴν ἐποχὴν ταύτην ἔτυχε πρωθυπουργὸς ἐκ τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης, ἡ σύστασις τῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ γίνεται χάριν περιποιήσεως προσώπων. Τὴν μομφὴν ταύτην, κύριοι, ἀποκρούω.

§80ΠΕΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶχον σκοπὸν νὰ μεμφθῶ κανένα.

§81ΜΠΟΥΤΟΣ. Τὴν σύστασιν οἰκονομικῶν ἀρχῶν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Μεσσήνης δὲν ἐπεζήτησεν ὁ κ. Κουμουνδοῦρος, ἀλλ’ ἐπανειλημμένως τὰ δημοτικὰ συμβούλια τῆς ἐπαρχίας ταύτης καὶ τὰ ἐπαρχιακά. Καὶ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω πῶς ἡ ἐπαρχία τῶν Καλαμῶν ἔχει τὴν ἀξίωσιν νὰ διοικῇ τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης. Οἱ κάτοικοι, κύριοι, τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης ταλαιπωροῦνται, διότι ἀναγκάζονται νὰ μεταβαίνωσιν ἀπὸ τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας τῶν Καλαμῶν, καὶ ἐκεῖ νὰ ἐνεργῶσι πληρωμὰς ἢ νὰ ὑποβάλλωσι δηλώσεις καὶ νὰ πράττωσι πᾶν ὅ,τι ἄλλο πράττουσιν οἱ πολῖται, ὁσάκις ἔρχονται εἰς σχέσεις μετὰ τῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν. Ἰδοὺ διατὶ σᾶς εἶπον, ὅτι ἡ σύστασις οἰκονομικῆς ἀρχῆς ἐν Μεσσήνῃ εἶναι ἀπαίτησις τοῦ τόπου, ἐκφρασθέντος πολυειδῶς καὶ πολυτρόπως. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅ,τι σᾶς εἶπεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καλαμῶν, ὅτι οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης δὲν ἔχουσι τίποτε νὰ ἀπολέσωσιν ὡς ἐκ τῆς μὴ συστάσεως ταμείου ἐν τῇ πρωτευούσῃ τῆς ἐπαρχίας ταύτης, διότι οἱ δῆμοι τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης κεῖνται εἰς τὸ δυτικὸν μέρος τῆς πεδιάδος τοῦ νομοῦ Μεσσηνίας καὶ ἀναγκάζονται ὅλοι οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης νὰ μεταβαίνωσι καὶ διὰ τὴν ἐλαχίστην ὑπόθεσιν εἰς τὰς Καλάμας κειμένας εἰς τὸ τελευταῖον ὅριον τῶν δύω ἐπαρχιῶν. Ἂν λοιπὸν θέλῃ ὁ ἔντιμος βουλευτὴς νὰ ἱκανοποιηθῶσι τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, καὶ ἂν θέλῃ νὰ εὐεργετήσῃ τοὺς κατοίκους τῶν δύω ἐπαρχιῶν, θὰ συμφωνήσω καὶ ἐγὼ ἂν κάμῃ πρότασιν νὰ μετατεθῶσιν αἱ ἀρχαὶ ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν τῶν Καλαμῶν εἰς τὴν ἐπαρχίαν Μεσσήνης, διότι ἡ πρωτεύουσα τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης εἶναι κεντρικωτέρα τῶν δύω ἐπαρχιῶν, καὶ ἂν τοῦτο γείνῃ οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν δὲν ἔχουν τίποτε νὰ χάσουν, ἐνῷ σήμερον οἱ κάτοικοι τῆς Μεσσήνης ταλαιπωροῦνται. Αἴρεται λοιπὸν ὁ λόγος, ὅτι τὸ νομοσχέδιον ἐγένετο χάριν τῶν πολιτευομένων.

§82Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Αἱ ἀποστάσεις εἶναι ὡς σᾶς εἶπον, ναί, ἢ ὄχι; διότι εἰς αὐτὸ δὲν μὲ διεψεύσατε.

§83ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι μεταξὺ τῆς πρωτευούσης Καλαμῶν καὶ τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης ἡ ἀπόστασις εἶναι δύω ὡρῶν.

§84Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μία καὶ ἡμίσεια ἀποστολικῶς.

§85ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὁ ἔντιμος δὲ προαγορεύσας, διὰ νὰ συντομεύσῃ τὴν ἀπόστασιν σᾶς εἶπεν εἰς τὴν ὁμιλίαν του νὰ μεταβαίνωσιν οἱ ἔχοντες ἐργασίαν τινὰ εἰς Καλάμας ἐφ’ ἁμάξης. Προσθέτω δὲ εἰς τὴν τελευταίαν του ἀπάντησιν, ὅτι πλὴν τῆς ἀποστάσεως τῶν δύω ὡρῶν οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας Μεσσήνης διὰ νὰ μεταβῶσιν εἰς τὰς Καλάμας διέρχονται διὰ τῆς πρωτευούσης τῆς Μεσσήνης.

§86Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Μόνον ὁ δῆμος τοῦ Ἀριστομένους.

§87ΜΠΟΥΤΟΣ. Ὁ δῆμος Παμίσου, ὁ δῆμος Ἀριστομένους καὶ ὁ δῆμος Εὔας καὶ ὁ δῆμος Ἰθώμης.

§88ΒΑΡΒΙΤΣΙΩΤΗΣ. Τὸν χειμῶνα θὰ διέλθουν καὶ ποταμοὺς καὶ βάλτους.

§89ΜΠΟΥΤΟΣ. Περιπλέον ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καλαμῶν σᾶς εἶπεν, ὅτι διὰ τὴν σύστασιν ταμείου ἐν Μεσσήνῃ ἡ Ἐπικράτεια θυσιάζει 10,000 δραχμῶν. Ὁ ὑπολογισμός του δὲν εἶναι ἀκριβής, διότι ἡ ἐπαρχία Μεσσήνης ἔχει περισσότερα εἰσοδήματα τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν καὶ ἡ ὑπηρεσία τῆς βεβαιώσεως καὶ εἰσπράξεως τῶν ἐσόδων τούτων ἀποτελεῖ δαπάνην οὐκ ὀλίγην, πλεῖστα δὲ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καταστρέφονται καὶ τῶν πολιτῶν, διότι εἶναι δύσκολον μία οἰκονομικὴ ἀρχὴ ἐν Καλάμαις νὰ ἐνεργῇ καὶ τὴν βεβαίωσιν καὶ τὴν εἴσπραξιν.

§90Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἂς προσθέσῃ ὑπαλλήλους.

§91ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἀπαντῶ καὶ εἰς τὴν διακοπὴν ταύτην· ἂς προσθέσῃ μᾶς λέγει ὑπαλλήλους, ἀλλὰ πρὸς τί; ἵνα εἶναι ἐνήμερος ἡ βεβαίωσις καὶ εἴσπραξις τῶν ἐσόδων· ἀλλὰ ἂν δεχθῆτε τοῦτο, αὐξάνετε τὴν πίστωσιν καὶ τὰ ἔξοδα τῆς Ἐπικρατείας ὑπὲρ τῆς ἐλαττώσεως τῶν ὁποίων ὕψωσε φωνὴν ὁ κ. Μαυρομιχάλης. Πρέπει, κύριοι, νὰ ἤμεθα εἰλικρινεῖς· ἐννοῶ καὶ τὸν λόγον καὶ τὸν σκοπὸν, διὰ τὸν ὁποῖον ἦλθεν ὁ κ. Μαυρομιχάλης ἐπὶ τοῦ βήματος νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν ἀπόῤῥιψιν τοῦ προκειμένου νομοσχεδίου. Ἐννοῶ τὸ συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἔχει, καὶ δὲν εἶναι πρώτη φορά, κατὰ τὴν ὁποίαν ἐφέρθησαν οἱ ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν οὕτω πῶς. Ἐνθυμοῦμαι, κύριοι, ὅτι κατὰ τὸ 1871 συνεστήθη πρωτοδικεῖον εἰς τὴν ἐπαρχίαν Τριφυλλίας καὶ ἀπεσπάσθησαν δύω ἐπαρχίαι ἀπὸ τὸ πρωτοδικεῖον τῶν Καλαμῶν, οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας τῶν Καλαμῶν ἔκαμαν τηλεγράφημα πρὸς τοὺς ἀντιπροσώπους, καὶ ἔλεγον: συνεστήθη πρωτοδικεῖον ἐν Τριφυλλίᾳ, ἔλθετε νὰ λάβητε ψήφους. Βλέπετε, κύριοι, πῶς ἔρχονται νὰ ὑπηρετήσωσι τὰ συμφέροντα τῶν συμπολιτῶν των.

§92Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Αὐτὸ ἐφοβήθην ἐγώ;

§93ΜΠΟΥΤΟΣ. Καὶ ὅταν ἦλθον αἱ ἑπόμεναι ἐκλογαὶ, οἱ κάτοικοι τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν μὲ ἕνα στόμα εἶπον: δὲν σᾶς ψηφοφοροῦμεν, διότι δὲν ὑψώσατε φωνὴν κατὰ τῆς συστάσεως πρωτοδικείου ἐν Τριφυλλίᾳ. Καὶ τί ἔβλαψεν ἡ σύστασις πρωτοδικείου ἐκεῖ; ἔβλαψε μὲν τοὺς ξενοδόχους καὶ παντοπώλας, ἀλλ’ ἐθεράπευσε μεγίστην ἀνάγκην καὶ τῆς δικαιοσύνης καὶ τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας καὶ Τριφυλλίας. Εἶμαι, κύριοι, κάτοικος τοῦ δήμου Οἰχαλίας, καὶ γνωρίζω τὰ τελαιπωρήματα τῶν κατοίκων τῶν ἐπαρχιῶν Τριφυλλίας καὶ Ὀλυμπίας, οἵτινες ἠναγκάζοντο νὰ ὁδοιπορῶσι δεκαοκτὼ καὶ εἴκοσιν ὥρας βαδίζοντες εἰς τὰς Καλάμας. Εἶναι ἀνάγκη, κύριοι, νὰ δικαιολογήσω ἤδη τὴν σύστασιν οἰκονομικῶν ἀρχῶν ἐν Μεσσηνίᾳ; νομίζω ὄχι· ἡ ὁμιλία τοῦ ἐντίμου ὑπουργοῦ τῶν Οἰκονομικῶν σᾶς κατέδειξεν ἀρκούντως, ὅτι μὴ ὑπαρχουσῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν ἐν Μεσσηνίᾳ ἡ ὑπηρεσία βλάπτεται καὶ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου καταστρέφονται, διότι αἱ δύω ἐπαρχίαι ὁμοῦ δίδουν σχεδὸν 2,000,000, τὸ πλεῖστον δὲ τῶν εἰσοδημάτων τούτων ἀποδίδει ἡ ἐπαρχία Μεσσήνης. Ὑπὸ τὴν ἔποψιν λοιπὸν τοῦ δημοσίου συμφέροντος εἶναι ἀναγκαῖον, ἀναγκαιότατον νὰ ὑπάρχουν ἐκεῖ οἰκονομικαὶ ἀρχαὶ, καθὼς καὶ ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς εὐκολίας τῶν πολιτῶν· λάβετε δὲ ὑπ’ ὄψιν, ὅτι οὐ μόνον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις, ἀλλὰ καὶ ἡ Κυβέρνησις τοῦ 1872 εἰσήγαγε νομοσχέδιον περὶ συστάσεως οἰκονομικῶν ἀρχῶν ἐν Μεσσήνῃ, τὸ ὁποῖον καὶ ἀνεγνώσθη δὶς εἰς τὴν Βουλὴν, ἔμελλε δὲ νὰ ἀναγνωσθῇ καὶ εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ ἐκείνη δὲν διήνυσε τὸ στάδιόν της, καὶ ἐματαιώθη. Ἐκ τούτων πείθεσθε ἀδιστάκτως, ὅτι τὸ προκείμενον νομοσχέδιον εἶναι ἀναγκαιότατον, καὶ θεραπεύει τὰς ἀνάγκας τοῦ τόπου καὶ τῆς ὑπηρεσίας.

§94ΚΑΡΤΣΟΝΑΣ. Εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μαυρομιχάλης δὲν ἔχω νὰ προσθέσω, εἰμὴ ὅτι ἡ σύστασις τοῦ ταμείου ἐν Μεσσήνῃ δὲν θὰ ὠφελήσῃ τὰ συμφέροντα τοῦ δημοσίου, διότι ἐκεῖ οἱ φόροι εἰσπράττονται δι’ εἰσπρακτόρων. Αἱ δύω ἐπαρχίαι ἔχουν ἕνδεκα δήμους, ὑπάρχει δὲ ἀνὰ εἷς εἰσπράκτωρ εἰς ἕκαστον δῆμον· τί θὰ προσθέσῃ τώρα τὸ ταμεῖον ἐν Μεσσήνῃ; Ἐκτὸς τούτου αἱ ἀποστάσεις εἶναι μικραί. Ἔπειτα ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν δὲν μᾶς ὑπελόγισε καὶ τὸ ἐνοίκιον τοῦ καταστήματος, τὸ ὁποῖον αὐξάνει τὴν δαπάνην. Ὡς πρὸς τὴν ἐφορίαν δὲ σᾶς λέγω, ὅτι οὐδεμία ἀνάγκη ὑφίσταται, ἀφοῦ οἱ φόροι τῶν ζώων καὶ τῶν δημητριακῶν καρπῶν καταργοῦνται διὰ τοῦ ὑποβληθέντος Νόμου περὶ φορολογίας. Τὰ αὐτὰ λέγω καὶ διὰ τὴν ἐπαρχίαν Ἄργους, διότι τὸ Ἄργος ἀπέχει ἀπὸ τὸ Ναύπλιον ὀλιγώτερον τῆς ὥρας. Κατὰ συνέπειαν παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἀποῤῥίψῃ τὸ νομοσχέδιον.

§95ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὀλίγας λέξεις θὰ εἴπω παρεμπιπτόντως. Βλέπετε σήμερον, κύριοι, ὅτι δὲν γίνεται τίποτε ἄλλο παρὰ ἓν εἶδος μονομαχίας μεταξὺ τῶν συνορευουσῶν ἐπαρχιῶν, τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν καὶ Μεσσήνης, τοῦ Ἄργους καὶ τῆς Ναυπλίας, τῆς Χαλκίδος καὶ τοῦ Ξεροχωρίου. Τὸ ζήτημα τῆς ἀνάγκης τῶν οἰκονομικῶν ἀρχῶν εἶναι ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ ὅλας τὰς ἐπαρχίας τοῦ Κράτους, καὶ ἐὰν αἱ οἰκονομικαὶ ἀρχαὶ εἰς μίαν ἐπαρχίαν ᾖναι ἀναγκαῖαι κατὰ μείζονα λόγον ἀναγκαία εἶναι ἡ ἀπονομὴ τῆς δικαιοσύνης. Πρὸ ὀλίγου ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς ὑπέβαλε τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1876, καὶ μᾶς ἀνέφερε περὶ ἐλλειμμάτων· νομίζω λοιπὸν, ὅτι πᾶν ζήτημα περὶ ἐγκαταστάσεως ἀρχῶν αὐξάνον τὰς δαπάνας εἶναι πρόωρον καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ τὸ συζητήσωμεν πρὸ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1876, κατὰ τὴν συζήτησιν τοῦ ὁποίου θέλομεν ἴδει κατόπιν τῆς πείρας, τὴν ὁποίαν ἐλάβαμεν, πῶς ἔχουσι τὰ οἰκονομικὰ, ὅπως αὐξήσωμεν τὰς δαπάνας. Προτείνω λοιπὸν τὸ ζήτημα τῆς ἐγκαταστάσεως ἀρχῶν εἴτε ταμείων, εἴτε ἐφοριῶν νὰ ἀναβληθῇ καὶ νὰ συζητηθῇ μετὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1876.

§96ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δύω λέξεις μόνον θὰ εἴπω.

§97ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δύω λέξεις θὰ εἴπω· οἱ λαλήσαντες κατὰ τῆς συστάσεως, ἢ πλανῶνται ἢ πλανῶσι τὴν Βουλήν· εἶναι ἀνάγκη τῆς ὑπηρεσίας.....

§98ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Κύριοι, φρονῶ ὅτι ἡ ἀγόρευσις, τὴν ὁποίαν ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν πρὸ ὀλίγου ἔκαμεν, ἦτον ἀρκετὰ πειστικὴ διὰ νὰ μᾶς καθοδηγήσῃ ποῖα μέτρα πρέπει νὰ λάβωμεν· ἀλλὰ, κύριοι, ἐὰν ἐπρόκειτο νὰ βελτιώσωμεν τὴν παραγωγικὴν κατάστασιν ἑνὸς τόπου, νὰ γείνῃ μία θυσία, τὴν ὁποίαν ἐπιβάλλει τὸ προκείμενον νομοσχέδιον· τοῦτο δὲν ἔχει μόνον αὐτὴν τὴν δαπάνην τῶν 10 χιλ. δραχμῶν· ἐπέρχονται μετὰ ταῦτα τὸ ταμεῖον καὶ ἡ ἐφορία τοῦ Ναυπλίου, τοῦ Ἄργους. Δὲν ἐγίνωσκον, κύριοι, ὅτι θὰ ἔλθῃ σήμερον ἡ σειρὰ διὰ νὰ ἔχω τὰς σημειώσεις μου, ἀλλ’ ὑπελόγισα καὶ ἰδοὺ ἔχομεν 33 χιλιάδας διὰ τὰς ἐφορίας.

§99ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Μὰ δὲν πρόκειται περὶ τούτου.

§100ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Εἶμαι κατ’ ἀρχὴν ἐναντίος πάσης δαπάνης, ἡ ὁποία δὲν δύναται νὰ καλυφθῇ ἀπὸ νομίμους πόρους τοῦ Κράτους. Ἀφοῦ, κύριοι, στερούμεθα τόσων ἄλλων μέσων καὶ ὡς παράδειγμα θὰ σᾶς φέρω τὴν Εὐρυτανίαν, ἡ ὁποία ἀπέχει 36 ὥρας ἀπὸ τὸ δικαστήριον τοῦ Μεσολογγίου καὶ ἐν καιρῷ χειμῶνος καὶ 70, διέρχεται δὲ ποταμὸς καὶ διακινδυνεύουν οἱ μάρτυρες....

§101ΜΠΟΥΤΟΣ. Καὶ ποῖος εἶναι ἐναντίος;

§102ΚΑΣΒΙΚΗΣ. Δὲν λαμβάνεται πρόνοια διὰ σπουδαιότερα ἀντικείμενα. Ἡ ἐγκαθίδρυσις ἐφοριῶν εἰς μέρος ὅπου δὲν ἀπέχει ἀπὸ ὑπάρχουσαν ἐφορίαν παρὰ δύω ὥρας μοῦ φαίνεται ὅτι εἶναι πολυτέλεια, τὴν ὁποίαν δὲν συγχωροῦν αἱ σημεριναὶ οἰκονομικαὶ περιστάσεις τοῦ Κράτους, καὶ πρέπει νὰ τὴν ἀποκρούσητε, ἂν συναισθάνεσθε ὅτι ὁ λαὸς ὅστις μᾶς ἀπέστειλε, τὸ κυριώτερον καθῆκον τὸ ὁποῖον μᾶς ἐπέβαλεν εἶναι νὰ περιορίσωμεν τὰς δαπάνας σύμφωνα μὲ τὰ ἔσοδα, τὰ ὁποῖα ἔχομεν. Πῶς, κύριοι, οἰκονομήθησαν τόσα ἔτη ὅλαι αὗται αἱ ἀνάγκαι; Πρέπει, κύριοι, φρονῶ νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸν προϋπολογισμὸν διὰ νὰ ἐπιφέρωμεν ἐκείνας τὰς θεραπείας, νὰ ἐλαττώσωμεν ἀναλόγως τὰς δαπάνας, αἱ ὁποῖαι κυρίως ἐπιβαρύνουν καὶ παρουσιάζουν ἓν σπουδαῖον ἔλλειμμα. Πόθεν θὰ καλύψωμεν τὸ ἔλλειμμα τῶν 8,000,000, ἐὰν κάμωμεν νέαν προσθήκην δαπανῶν; Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι τὸ προκείμενον νομοσχέδιον πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἕως ὅτου ἐπιψηφισθῇ ὁ προϋπολογισμὸς, καὶ ἂν παρουσιάζεται περίσσευμα καὶ δυνάμεθα νὰ τὸ οἰκονομήσωμεν ἄνευ προσθήκης νέων δαπανῶν καὶ νέων δανείων, τότε νὰ τὸ παραδεχθῶμεν.

§103ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν). Μ’ ὅλα ὅσα εἶπον οἱ λαλήσαντες κατὰ τοῦ νομοσχεδίου δὲν πιστεύω, κύριοι, νὰ ἔπεισαν οὐδένα ἐξ ὑμῶν ὅτι διὰ τῆς συστάσεως τῶν ἀρχῶν τὰς ὁποίας προτείνω δὲν πρόκειται νὰ ὠφεληθῶσι καὶ νὰ εὐκολυνθῶσι σπουδαίως οἱ κάτοικοι τῶν ἐπαρχιῶν, εἰς τὰς ὁποίας αἱ νέαι αὗται ἀρχαὶ προτείνεται νὰ συστηθῶσιν. Ἀλλὰ σᾶς ὁμολογῶ, ὅτι εἰσάγων ἐνώπιόν σας τὰ νομοσχέδια ταῦτα δὲν ὡρμήθην ἐκ τοῦ λόγου τοῦ νὰ διευκολύνω τοὺς κατοίκους, ἀλλὰ κυρίως ἐκ τοῦ συμφέροντος τῆς ὑπηρεσίας καὶ ἐκ τῆς ἐπιθυμίας, τὴν ὁποίαν ἔχω οὐχὶ νὰ ἐπιβαρύνω τὸ Κράτος μὲ νέαν δαπάνην, ἡ ὁποία ἀπαιτεῖται διὰ τὴν σύστασιν τῶν ἀρχῶν αὐτῶν, ἀλλὰ διὰ νὰ προστατεύσω τὰ δημόσια συμφέροντα καὶ αὐξήσω τὰ δημόσια ἔσοδα. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, κύριοι, ὅτι αἱ δύω αὗται ἐφορίαι τῶν Καλαμῶν καὶ τῆς Ναυπλίας, αἱ ὁποῖαι συμβαίνει νὰ περιλαμβάνουν δύω ἐπαρχίας, δὲν ἐπαρκοῦν εἰς τὴν τακτικὴν βεβαίωσιν τῶν φόρων· ἠκούσατε μάλιστα πρὸ ὀλίγου, ὅτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ σᾶς ὁμιλῶ ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, ὅτι ὑπάρχουν ἐπαρχίαι τινὲς, εἰς τὰς ὁποίας δὲν ἐβεβαιώθη ἀκόμη ὁ φόρος τῶν ἀμπέλων, καὶ μεταξὺ τῶν ἐπαρχιῶν αὐτῶν εἶναι αἱ Καλάμαι καὶ ἡ Μεσσήνη, καὶ εἰς τὰς δύω αὐτὰς ἐπαρχίας δὲν ἐβεβαιώθη ὁ φόρος τῶν ἀμπέλων διὰ τὸ 1874. Ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως αὐτῆς τῆς βεβαιώσεως τῶν ἐσόδων τὸ δημόσιον βλάπτεται σπουδαίως καὶ διὰ τοῦτο, καθὼς σᾶς εἶπον οἱ λαλήσαντες ὑπὲρ τοῦ νομοσχεδίου, πρὸ πολλοῦ εἶχε γενῆ ἐπαισθητὴ ἡ ἀνάγκη τοῦ νὰ συστηθοῦν ἐφορίαι καὶ ταμεῖα εἰς τὴν Μεσσήνην καὶ τὸ Ἄργος καὶ εἰσήχθησαν εἰς τὴν Βουλὴν τὰ περὶ τούτου νομοσχέδια· ἀλλὰ καὶ μ’ ὅλα ταῦτα ἕνεκα τῆς οἰκονομικῆς καταστάσεως εἰς τὴν ὁποίαν σήμερον εὑρισκόμεθα, δὲν ἤθελον ἀποφασίσει, καίτοι συναισθανόμενος τὴν ἀνάγκην αὐτὴν, νὰ εἰσαγάγω τὰ νομοσχέδια, ἂν ἐκτὸς τῶν συνήθων ἀναγκῶν, τὰς ὁποίας παρουσιάζει ἡ ὑπηρεσία, δὲν ἐπρόκειτο νὰ ἐκτελέσωμεν τοὺς νόμους περὶ διαθέσεως τῶν ἐθνικῶν γαιῶν καὶ τῶν ἐθνικοϊδιοκτήτων φυτειῶν· προκειμένου λοιπὸν νὰ ἐφαρμόσωμεν δύω νόμους ἐκ τῶν ὁποίων προσδοκῶμεν νὰ αὐξήσωμεν τὰ ἔσοδα τοῦ Κράτους κατὰ ἑκατομμύρια, δὲν πρέπει νὰ φειδωλευθῶμεν, κύριοι, τὴν δαπάνην 8,000 δραχμῶν. Ἐγὼ, κύριοι, ὁρμώμενος ἀπὸ τὴν ἰδέαν τῆς ἐξασφαλίσεως τῶν δημοσίων συμφερόντων δὲν ἐδυσκολεύθην νὰ κάμω τὴν δαπάνην ταύτην· ἂν φρονεῖτε σεῖς, ὅτι πρέπει νὰ ἀφήσετε τὰ πράγματα νὰ τρέχουν ὅπως τρέχουν, εἶναι δικαίωμά σας νὰ τὴν ἀποῤῥίψητε. Λέγετε ὅτι ἡ δαπάνη δὲν περιορίζεται μόνον εἰς τὸ ποσὸν τὸ ὁποῖον ἡ ἔκθεσις διαλαμβάνει· σᾶς βεβαιῶ ὅτι δὲν εἶναι καθόλου μεγαλειτέρα, διότι ἐκτὸς τῶν μισθοδοσιῶν, αἱ ὁποῖαι σημειοῦνται εἰς τὴν ἔκθεσιν, οὐδὲν ἄλλο ἔξοδον δὲν ἔχει νὰ ὑποστῇ τὸ δημόσιον· ἀντὶ δὲ, καθὼς εἶπόν τινες, νὰ προσθέσωμεν προσωπικὸν περισσότερον εἰς τὰς ἐφορίας αὐτὰς, ἐνόμισα καὶ νομίζω ὅτι εἶναι καταλληλότερον νὰ τὰς διαιρέσωμεν, διότι ἄλλην ὑπηρεσίαν κάμνει ὁ ἔφορος καὶ ἄλλην ὁ βοηθὸς τοῦ ἐφόρου, αὐτὸ τὸ ἐννοεῖτε κάλλιστα, διότι ὁ πρῶτος ἐνεργεῖ ὑπὸ ἰδίαν του εὐθύνην, κανονικώτερον καὶ μὲ περισσότερον ζῆλον. Ἀναγνωρίζω ὅτι διὰ τοῦ ὑποβιβασμοῦ, τὸν ὁποῖον κάμνομεν, θέλουν δυσκολεύεσθαι οἱ ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι θέλουν μείνει εἰς τὸ Ναύπλιον καὶ εἰς τὰς Καλάμας, ἀλλὰ εἰς τὴν οἰκονομικὴν ὑπηρεσίαν δὲν ἐλήφθη καθόλου ὑπ’ ὄψιν τὸ πολυδάπανον τῶν μερῶν, εἰς τὰ ὁποῖα ἑδρεύουν οἱ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι, ἀλλ’ ἁπλῶς καὶ μόνον ἐλήφθη ὑπ’ ὄψιν ἡ σπουδαιότης τῆς ὑπηρεσίας· ἀναλόγως δὲ τῆς σπουδαιότητος ταύτης εἶναι κανονισμένος ὁ μισθός. Ἐπειδὴ θέλει ἐλαττωθῆ ἡ σπουδαιότης καὶ ἡ δικαιοδοσία τῶν οἰκονομικῶν αὐτῶν ἐφόρων, διὰ τοῦτο προτείνω τὴν ἐλάττωσιν· ἡ ἐλάττωσις δὲν θέλει φέρει εἰμὴ τὴν οἰκονομίαν 1,500 δραχμῶν, ἀλλ’ εἶναι ἀνάγκη νὰ γείνῃ αὐτὴ διὰ νὰ εὑρίσκωνται καὶ αὐτοὶ οἱ οἰκονομικοὶ ὑπάλληλοι εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται καὶ οἱ ἔχοντες τὴν αὐτὴν οἰκονομικὴν δικαιοδοσίαν καί τοι διαμένοντες εἰς πόλεις, αἱ ὁποῖαι εἶναι ἐπίσης πολυδάπαναι.

§104ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ ὑπάρχοντος ἄλλου τινὸς νὰ ὁμιλήσῃ, κηρύσσεται ἡ συζήτησις περαιωμένη. Πρὸ πάντων τίθεται εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις τοῦ κ. Μαυρομιχάλη. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Μαυρομιχάλη τοῦ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐπιψήφισις μετὰ τὸ πέρας τοῦ προϋπολογισμοῦ παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι).

§105ΤΙΝΕΣ. Ἀπεῤῥίφθη.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέτω τὸ ἀντίθετον· οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τοῦ νομοσχεδίου παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται 5–6). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τὸ νομοσχέδιον ἀναγινώσκεται καὶ ψηφίζεται εἰς γʹ ἀνάγνωσιν κατ’ ἄρθρον καὶ σύνολον. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν τρίτην συζήτησιν τοῦ περὶ τροποποιήσεώς τινων οἰκονομικῶν ἐφοριῶν. (Ἀναγινώσκεται τὸ νομοσχέδιον). Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἐπίσης ἀναγνωσθὲν ἐγένετο δεκτὸν εἰς γʹ ἀνάγνωσιν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον τὸ νομοσχέδιον περὶ προσθήκης τελωνειακῶν τινων ὑπαλλήλων. Μετὰ τοῦτο εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἔρχεται ἡ ἐκλογὴ τῶν εἰσαγγελέων, ἀλλ’ ἀπόψε εἶναι ἀργὰ, πρέπει νὰ μείνῃ δι’ αὔριον.

§107ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἂν ἐξακολουθῆτε τάττοντες τὴν ἐκλογὴν τῶν εἰσαγγελέων εἰς τὸ τέλος τῆς συζητήσεως, ἐννοεῖται ποτὲ δὲν θὰ τὸ κατορθώσωμεν· προτείνω λοιπὸν πρὸ πάσης ἄλλης ἐργασίας αὔριον νὰ γείνῃ ἡ ἐκλογὴ τῶν εἰσαγγελέων.

§108ΡΙΚΑΚΗΣ. Νομίζω, ὅτι δὲν εἴμεθα δικαιολογημένοι νὰ ἀναβάλλωμεν τὴν ἐκλογήν· προχθὲς ἐπεσπεύσαμεν τὸ ζήτημα τῆς παραπομπῆς καὶ σήμερον ἐπὶ πέντε ἡμέρας ἀναβάλλομεν τὴν ἐκλογὴν τῶν εἰσαγγελέων· ἂς κάμῃ ἡ Βουλὴ ὅ,τι θέλει, ἀλλὰ λέγω, ὅτι δὲν εἴμεθα συνεπεῖς.

§109ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἴμεθα ἀρκετοί.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γίνεται πρότασις, ὅτι δὲν εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ.

§111ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Δὲν εἴμεθα συνεννοημένοι περὶ τῶν προσώπων, ἑπομένως προτείνω τὴν ἀναβολήν.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον τὸ πρῶτον ἔργον θὰ ᾖναι ἡ ἐκλογὴ τῶν εἰσαγγελέων· οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὀλίγοι). Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι ἐν ἀπαρτίᾳ.

§113ΡΑΛΛΗΣ. Ἀπεῤῥίφθη, κ. πρόεδρε.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ δὲν εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ, δὲν δυνάμεθα νὰ προχωρήσωμεν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 6 καὶ 5 μ. μ.