1875.10.22

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 23

τῆς 22 Ὀκτωβρίου 1875.

(Τετάρτη.)

Ὥρα 2 μ. μ.

Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐνεκρίθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς κατέθηκε τὴν ἔκθεσιν περὶ τῆς εἰς δίκην εἰσαγωγῆς τοῦ βουλευτοῦ Τριφυλίας κυρίου Γεωργακοπούλου. Αὕτη θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, αὔριον δὲ θέλομεν ἔχει τὴν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως ταύτης. Ἀναγγέλλω εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ κύριος Τρικούπης κατέθηκε σήμερον δύο ἕτερα νομοσχέδια. Πρῶτον νομοσχέδιον προξενικοῦ νόμου ἐξ ἄρθρων 310, συνοδευόμενον δὲ ὑπὸ ἐκθέσεως ἐκ 12 φύλλων. Θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ εἰς τοὺς κυρίους βουλευτὰς καὶ θέλει σταλῆ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ Οἰκονομικῶν, διότι περιέχει τὴν προξενικὴν διατίμησιν, ἑπομένως πρέπει καὶ ἡ ἐπιτροπὴ τῶν οἰκονομικῶν νὰ λάβῃ μέρος. Ἕτερον νομοσχέδιον περὶ τοῦ προσωπικοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τοῦ τῶν πρεσβειῶν. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ, θὰ σταλῇ δὲ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν ἐξωτερικῶν. Κύριοι, διατρέχομεν τὸν τρίτον μῆνα ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῶν ἐργασιῶν μας καὶ διατρέχομεν αὐτὸν ἄνευ προϋπολογισμοῦ, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι ὀρθόν. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ λογιστικοῦ δὲν θέλει, ὅπως βλέπετε, νὰ ὑποβάλῃ τὴν ἔκθεσίν της.

§2ΛΑΠΑΣ. Κύριε πρόεδρε.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἴμεθα εἰς τὸ τέλος τοῦ τρίτου μηνὸς καὶ δὲν δύναμαι νὰ δώσω ἐντολὴν πρὸς πληρωμήν. Ἐπειδὴ δὲ βραδύνει, ἐὰν μέχρι τῆς αὔριον δὲν τὴν ὑποβάλῃ, θέλω ζητήσει πίστωσιν ἀναπληρωτικήν, τὸ ὁποῖον εἶναι λίαν ἄτοπον, διότι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ δίδῃ τὸ παράδειγμα τῆς νομιμότητος.

§4ΛΑΠΑΣ. Ὁ εἰσηγητὴς κύριος Μποῦτος ἀσθενεῖ, ἔστειλα λοιπὸν ἐπὶ τούτῳ κλητῆρα διὰ νὰ λάβῃ τὴν ἔκθεσιν, ἥτις εἶναι ἑτοίμη.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κακοδιαθεσία τοῦ εἰσηγητοῦ ἢ τοῦ προέδρου τῆς ἐπιτροπῆς δὲν δύναται νὰ δικαιολογήσῃ ἔκνομον κατάστασιν.

§6ΛΑΠΑΣ. Δὲν ἐλείψαμεν, κύριε πρόεδρε, νὰ ἐκπληρώσωμεν τὸ καθῆκόν μας.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§8Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Νομίζω ὅτι ὑπεβλήθη ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς τῆς δικαιοσύνης ἐπὶ τῆς ἀποδιδομένης εἰς τοὺς ὑπουργοὺς δωροδοκίας. Παρακαλῶ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§10Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν ἀντίκειται, ἐὰν τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ τάξις εἶναι τοιαύτη.

§12Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Δὲν θὰ παραβιασθῇ κᾀνεὶς τύπος, ἐὰν ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§13ΤΙΝΕΣ. Τί εἶναι αὐτό;

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρόκειται περὶ τῆς ἐκθέσεως τῆς ἐπιτροπῆς τῆς δικαιοσύνης ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ εἰσαγγελέως τῶν ἐφετῶν. Σήμερον τυποῦται καὶ διανέμεται· χθὲς δὲν ἠδύνατο νὰ γείνῃ τοῦτο, διότι πρέπει νὰ ἠξεύρετε ὅτι δὲν ὑπάρχουν παρὰ δύο μόνον ἀντιγραφεῖς.

§15Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ δὲν ᾐτιάθην τὴν μὴ τύπωσιν, ἐζήτησα μόνον νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ἐγὼ δὲν λέγω ὅτι εἴπετε αὐτὸ, ἀλλ’ ὅ,τι συμβαίνει. Λοιπὸν ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§17ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει τεθῇ. Μεταβαίνομεν ἤδη εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως ἀντικείμενον εἶναι ἡ πρότασις τοῦ βουλευτοῦ Ἀττικῆς κ. Φιλήμονος, περὶ διορισμοῦ ἐφόρου τῆς Βουλῆς. Ἔχει τις τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς;

§19ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παραδέχθη τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως.

§21ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Κύριε πρόεδρε, μοὶ φαίνεται ὅτι ὁ τίτλος «Ἔφορος τῆς Βουλῆς» εἶναι πάντῃ ἀνάρμοστος· ἡ ἰδία αὐτὴ πρότασις τὸ ἐξηγεῖ. «Ἔφορος τῆς Βουλῆς εἶναι ὁ ἀνώτατος ἐπόπτης τοῦ Βουλευτηρίου καὶ τῶν παραρτημάτων αὐτοῦ». Λοιπὸν νὰ ὀνομασθῇ Ἔφορος τοῦ Βουλευτηρίου, Ἔφορος τῆς Βιβλιοθήκης, τὸ ἐννοῶ, ἀλλὰ Ἔφορος τῆς Βουλῆς, δὲν τὸ ἐννοῶ.

§22ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγετε ἀνήκει εἰς τὰ καθέκαστα· ἤδη πρόκειται περὶ τῆς ἀρχῆς.

§23ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Συνδέεται μὲ τὴν ἀρχήν. Λοιπὸν, λέγω, ὅτι εἶναι ἀνάρμοστος ὁ τίτλος αὐτὸς, καὶ πρέπει νὰ ἀντικατασταθῇ διὰ τοῦ «Ἔφορος τοῦ Βουλευτηρίου», διότι δὲν πρόκειται νὰ ἐπιτηρῇ μήτε τοὺς Βουλευτὰς, μήτε τὴν Βουλὴν, μήτε τὰς πράξεις αὐτῆς.

§24ΦΙΛΗΜΩΝ. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἀρχὴν, δὲν ἔχω νὰ εἴπω τίποτε. Ἀναφέρομαι εἰς ὅσα καὶ ὅταν ὑπέβαλον τὴν πρότασιν εἶπον. Ἤδη θέλω φέρει μερικὰς μεταβολὰς εἰς τὴν ἀρχικὴν πρότασιν ἣν ὑπέβαλον· τὰς μεταβολὰς ταύτας μοὶ ὑπηγόρευσε μεταγενεστέρα μελέτη καὶ συμβουλαί τινες τοῦ Βουλευτοῦ Γορτυνίας κ. Δηλιγιάννη. Ἄρθρον.... Ὁ Ἔφορος τῆς Βουλῆς εἶναι ὁ ἀνώτατος ἐπόπτης τοῦ βουλευτηρίου καὶ τῶν παραρτημάτων αὐτοῦ, ἰδίᾳ δὲ τῆς βιβλιοθήκης καὶ τῶν ἀρχείων, ἐπιβλέπει δὲ τὰ τῶν ἐν τῷ βουλευτηρίῳ τελετῶν. Ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ Ἐφόρου ψηφίζονται ὑπὸ τῆς Βουλῆς αἱ πρὸς διακόσμησιν τοῦ βουλευτηρίου, ἀγορὰν βιβλίων καὶ παντὸς χρειώδους εἰς τὴν ἐξωτερικὴν παράστασιν τῆς Βουλῆς δαπάναι, ὑποβαλλόμεναι προηγουμένως εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ ἐπιτροπὴν καὶ παρ’ αὐτῆς εἰσαγόμεναι Τὴν προσθήκην αὐτὴν ἔθηκα, διότι τὸ ἄρθρον 79 τοῦ Κανονισμοῦ τῆς Βουλῆς ὁρίζει ὅτι, πᾶν τὸ ἀφορῶν ἔξοδα τῆς Βουλῆς ἀνήκει εἰς τὴν Λογιστικὴν Ἐπιτροπήν. Ἐπειδὴ δὲν πρέπει αἱ διατάξεις νὰ συγκρούωνται πρὸς ἀλλήλας, ἐνόμισα δέον, ἵνα μὴ ἐπέλθῃ σύγχυσις, νὰ προστεθῶσιν ὅσα ἐν τῇ τροπολογίᾳ τῆς προτάσεώς μου, ἣν πρὸ στιγμῆς ἀνέγνων, περιέχονται. Δι’ αὐτῶν, ἡ διὰ τοῦ ἄρθρου 79 τοῦ Κανονισμοῦ ἀπονεμομένη ἐξουσία τῇ ἐπὶ τοῦ Λογιστικοῦ Ἐπιτροπῇ μένει ἀκεραία καὶ ἀπρόσβλητος.

§25ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἡμεῖς δὲν ἐψηφίσαμεν τὴν ἀρχὴν εἰσέτι· αὐτὸ εἶναι εἰς τὰ καθέκαστα.

§26ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἐπίσης ὑποβάλλω καὶ ἑτέραν τροπολογίαν, τὴν ἑπομένην· «Ὁ Ἔφορος ἀποστέλλει τὰς καταστάσεις πρὸς πληρωμὴν τῶν ἀποζημιώσεων τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν ἀπουσίαν αὐτῆς, καὶ ἐπιτηρεῖ τὸ κατὰ τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς διατηρούμενον κατὰ τὰ διαλείμματα τῶν βουλευτικῶν συνόδων προσωπικὸν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῆς». Τὰς δύω μεταβολὰς ταύτας προτείνω.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, κύριοι, ψηφοφορεῖται ἡ ἀρχή. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀρχὴν τῆς προτάσεως παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παραδέχεται τὴν ἀρχήν. Μεταβαίνομεν ἤδη εἰς τὴν καθ’ ἕκαστα συζήτησιν. «Ἄρθρον 1. Ἡ Βουλή, μετὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ ὁριστικοῦ Προεδρείου αὐτῆς, ἐκλέγει καθ’ ἑκάστην σύνοδον βουλευτικήν, δι’ ἀπολύτου πλειονοψηφίας, ὡς Ἔφορον ἕνα ἐκ τῶν Βουλευτῶν, ἐκ τῶν διαρκῶς ἐν Ἀθήναις διαμενόντων. Ὁ Ἔφορος ἐνασκεῖ τὰ ἀνατεθειμένα αὐτῷ καθήκοντα καὶ μετὰ τὴν λῆξιν τῆς βουλευτικῆς συνόδου, μέχρι τῆς συνελεύσεως τῆς ἀμέσως ἑπομένης καὶ τῆς ἐκλογῆς νέου Ἐφόρου. Ἐν περιπτώσει διαλύσεως τῆς Βουλῆς, Ἔφορος μένει ὁ αὐτὸς ὁ κατὰ τὴν ἡμέραν τῆς διαλύσεως διατελῶν, ἐξακολουθεῖ δὲ ὡς τοιοῦτος ἐνασκῶν τὰ καθήκοντά του μέχρι τῆς συγκροτήσεως τῆς νέας Βουλῆς καὶ τῆς ἐκλογῆς νέου Ἐφόρου, ἔστω καὶ ἂν μὴ ἐξελέχθη Βουλευτής». Ἔχει τις τὸν λόγον;

§28ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἔκαμα, ὅτι ὁ τίτλος αὐτὸς δὲν εἶναι ὁ προσήκων. Ἔφορος τῆς Βουλῆς θὰ εἴπῃ ὅτι ἐφορεύει τὴν διαγωγὴν τῆς Βουλῆς, ἐνῷ θὰ ἐφορεύῃ τὸ Βουλευτήριον, ἤτοι τὸ κατάστημα.

§29ΧΟΪΔΑΣ. Ἂς ὀνομασθῇ Ἔφορος τῆς Βιβλιοθήκης καὶ τοῦ καταστήματος τῆς Βουλῆς, πρὸς ἄρσιν πάσης διαφορᾶς, διότι περὶ τὰ γραμματικὰ περιστρεφόμεθα ἀπὸ χθές.

§30ΦΙΛΗΜΩΝ. Τὰ καθήκοντα τοῦ ἐφόρου διαγράφονται.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὁ προγενέστερος κανονισμὸς οὕτως εἶχεν.

§32ΦΙΛΗΜΩΝ. Τὰ καθήκοντα διαγράφονται, ὥστε δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ σύγχυσις καὶ νὰ ἐννοηθῇ ἀνωτέρα τις ἐπὶ τῶν βουλευτῶν ἐξουσία, ἀπονεμομένη τῷ ἐφόρῳ.

§33ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Λέγω ὅτι δὲν εἶναι ὀρθόν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὸ βʹ. ἄρθρον ἀναφέρεται, καὶ ἐκεῖ ἠμπορεῖ νὰ τεθῇ ἀντὶ τοῦ ἔφορος τῆς Βουλῆς, ἔφορος τοῦ βουλευτηρίου.— Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἄρθρον ά. τῆς προτάσεως παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἄρθρον 2. Κύριε εἰσηγητά, παρακαλῶ, ἀναγνώσατε τὴν τροπολογίαν, διότι εἶναι δυσανάγνωστος.

§35ΦΙΛΗΜΩΝ. Παρατηρήσατε, ὅτι ἄλλο Ἔφορος τοῦ βουλευτηρίου σημαίνει καὶ ἄλλο Ἔφορος τῆς Βουλῆς. Μὴ νομίσητε δὲ ὅτι θὰ συγχυσθῶσιν ἢ θὰ μεγαλοποιηθῶσι τὰ καθήκοντα τοῦ Ἐφόρου, διότι ταῦτα ὁρίζονται σαφῶς. Τὸν ὠνόμασα δὲ Ἔφορον τῆς Βουλῆς τὸν Ἔφορον τοῦτον, διότι ἡ Βουλὴ τὸν διορίζει, καὶ ἀνήκει οὗτος εἰς τὴν Βουλήν, καὶ εἶναι βουλευτής, καὶ ἐκ τῆς Βουλῆς προέρχεται.

§36ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Τί ἐπιτηρεῖ;

§37ΦΙΛΗΜΩΝ. Τοῦτο ἀναφέρεται εἰς τὰ καθήκοντά του, σαφῶς διαγραφόμενα. Τὴν Βουλὴν οὐδεὶς δύναται νὰ ἐπιτηρήσῃ, ἀλλὰ μόνος, καθὼς εἶπεν ὁ φίλος μου κ. Χοϊδᾶς, ὁ λαός. Δὲν εἶναι λοιπὸν φόβος, ὅτι αἱ λέξεις Ἔφορος τῆς Βουλῆς δύνανται ποτε νὰ ἐκληφθῶσιν ὡς σημαίνουσαι τὸν ἐπιτηροῦντα τὴν διαγωγὴν τῶν βουλευτῶν καὶ τῆς Βουλῆς. Ἀλλὰ δὲν ἐπιμένω εἰς ὅ,τι ἔγραψα, οὔτε σημασίαν τινα δίδω πῶς ἀκριβῶς θὰ ὀνομασθῇ ὁ Ἔφορος οὗτος, Ἔφορος τοῦ Βουλευτηρίου ἢ Ἔφορος τῆς Βουλῆς.

§38Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Τὸ «Ἔφορος τῆς Βουλῆς» στέκει καλά, διότι παρακάτω λέγει «Ὁ ἔφορος ἐπιβλέπει κλπ.» Δὲν ἔχει νὰ ἐπιτηρήσῃ οὐδένα.

§39ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Διὰ τοῦτο πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἡ κυριολεξία.

§40ΤΙΝΕΣ. Καλὰ εἶναι.

§41ΦΙΛΗΜΩΝ. Τῳόντι ἡ παρατήρησις εἶναι ὀρθή, ἀλλὰ δὲν βλάπτει καὶ ὅπως ἔχει, διότι διαγράφονται τὰ καθήκοντα. Τὴν πρώτην αὐτὴν μεταβολὴν τὴν ἔκαμα, διὰ νὰ ἔλθῃ εἰς ἁρμονίαν μὲ τὸ ἄρθρον 79 τοῦ κανονισμοῦ καὶ διὰ νὰ μὴ ὑπάρχῃ ἀφ’ ἑνὸς ἡ λογιστικὴ ἐπιτροπή, ἥτις νὰ προτείνῃ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὁ ἔφορος.

§42ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Καὶ ἐὰν δὲν εἴχετε τὴν προσθήκην αὐτήν, θὰ ἠννοεῖτο, διότι πάντοτε θὰ ἐτηροῦντο αἱ διατάξεις τοῦ κανονισμοῦ.

§43ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἡ δευτέρα μεταβολὴ εἶναι ἡ ἑξῆς· «Ὁ ἔφορος ἐν περιπτώσει διαλύσεως προσδιορίζει τὸ μέχρι συγκαλέσεως τῆς νέας Βουλῆς διατηρητέον προσωπικόν». Τὴν προσθήκην αὐτὴν τὴν ἔθηκα συνεπείᾳ τῶν λίαν πραγματικῶν καὶ λελογισμένων παρατηρήσεων τοῦ φίλου μου ἐκ Γόρτυνος βουλευτοῦ κ. Δηλιγιάννη.

§44ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Διὰ τὸν λόγον νὰ μὴ προκύπτουν ἀποζημιώσεις.

§45ΤΙΝΕΣ. Ἀναγνώσατε τὸ τελευταῖον.

§46ΦΙΛΗΜΩΝ. (Ἀναγινώσκει)....

§47ΧΟΪΔΑΣ. Θὰ παρακαλέσω ἀντὶ «ἀποζημιώσεως» νὰ τεθῇ «μισθοδοσίας», διότι οἱ ὑπάλληλοι μισθοδοτοῦνται, δὲν ἀποζημιοῦνται.

§48ΦΙΛΗΜΩΝ. (Ἐξακολουθεῖ τὴν ἀνάγνωσιν)....

§49ΧΟΪΔΑΣ. Μοὶ φαίνεται ὅτι αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι καθῆκον τοῦ τυχόντος, ἀλλὰ τοῦ προέδρου τῆς Βουλῆς, ὅπως ἐγίνετο πάντοτε, κανονίζοντος κατὰ τὴν λῆξιν τῆς συνόδου τίνες καὶ πόσοι πρέπει νὰ ᾖναι οἱ ὑπάλληλοι.

§50ΦΙΛΗΜΩΝ. Δὲν ἐννοῶ νὰ διορίζῃ, ἀλλὰ νὰ ἀπολύῃ.

§51ΧΟΪΔΑΣ. Αὐτὸ τὸ δικαίωμα πρέπει νὰ τὸ ἔχῃ ἡ Βουλὴ ἢ τὸ προεδρεῖον.

§52ΡΟΥΚΗΣ. Συνήθως, ὅταν λήγῃ ἡ σύνοδος τὸ προεδρεῖον ἀπολύει.

§53ΦΙΛΗΜΩΝ. Πρόκειται περὶ διαλύσεως τῆς Βουλῆς.

§54ΧΟΪΔΑΣ. Τί ἐγίνετο ἄχρι τοῦδε; (θόρυβος). Πρὸ δύο μηνῶν γινώσκει ἡ Ἑλλὰς ὁλόκληρος ὅτι διαλύεται ἡ Βουλή· τὸ προεδρεῖον εἰς αὐτὸ τὸ διάστημα φροντίζει περὶ τῆς ἀπολύσεως τῶν περιττῶν καὶ τῆς διατηρήσεως τῶν χρησίμων. Ἡ παῦσις λοιπὸν νὰ γίνηται παρὰ τοῦ προέδρου γινώσκοντος τὴν διάλυσιν, ἢ καθ’ ἣν στιγμὴν ἔρχεται ὁ μέλλων ἐκλεκτὸς πρωθυπουργὸς νὰ διαλύσῃ τὴν Βουλήν.

§55ΦΙΛΗΜΩΝ. Δὲν ὑποτίθεται ὅτι γνωρίζει ἡ Βουλὴ ὅτι θὰ διαλυθῇ. Ἐν περιπτώσει διαλύσεως μόνον νὰ γίνηται τοῦτο.

§56ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Ἐξηγήσατε τὴν ἰδέαν σας, κ. Φιλήμων, εἴπατε πόσοι ἤγειραν ἀγωγάς.

§57Σ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐν περιπτώσει διαλύσεως τῆς Βουλῆς, τί πρέπει νὰ γείνῃ τὸ προσωπικόν, κ. Φιλήμων; Πρέπει νὰ γραφῇ εἰς τὸ ἄρθρον.

§58ΡΟΥΚΗΣ. Ὁ κανονισμὸς τὸ λέγει.

§59ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἐγὼ εἶπον κατὰ τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς, διότι ἠμπορεῖ νὰ κάμῃ καὶ ἄλλας ἀποφάσεις ἡ Βουλὴ· δῆλον ὅτι σήμερον ἀπαιτεῖται καὶ προσωπικὸν τοῦ στενογραφικοῦ γραφείου, καὶ πρὸς σύνταξιν τῶν πρακτικῶν. Αὐτὸ δὲν εἶναι προσωπικὸν τὸ ὁποῖον χρησιμεύει ἀποκλειστικῶς διὰ τὸ κατάστημα, ἀλλὰ διὰ τὴν Βουλήν. Λοιπὸν ἀφίνομεν εἰς τὸν ἔφορον νὰ κρίνῃ περὶ τούτου, μέχρι τίνος θὰ τοὺς διατηρήσῃ καὶ πότε θὰ τοὺς ἀπολύσῃ.

§60ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶμαι ἐναντίος τῆς προτάσεως, προκειμένου ὅμως περὶ μεταβολῆς τοῦ κανονισμοῦ ἢ περὶ προσθήκης νέων διατάξεων, παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας, κ. πρόεδρε, τὸ ἄρθρον 74 τοῦ κανονισμοῦ, κατὰ τὸ ὁποῖον ὁρίζεται ἰδιαιτέρα διαδικασία, ὅταν πρόκηται νὰ τροποποιηθῇ διάταξίς τις ἢ νὰ προστεθῇ νέα, διότι δὲν εἶναι πρέπον νὰ παραβιάζηται ὁ κανονισμός.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον λέγει τὸ ἄρθρον εἶναι ὅλως διόλου τυπικὸν, διότι λέγει, ὅταν γείνῃ προσθήκη τις εἰς τὸν κανονισμὸν, οἱ γραμματεῖς συναρμολογοῦν τὰ ἄρθρα, καὶ κατόπιν τυπώνεται ὁ κανονισμὸς καὶ διανέμεται εἰς τοὺς βουλευτάς. Ἑπομένως αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν μὲ τὸ προηγούμενον.

§62ΡΟΥΚΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ ὁρισθῇ διὰ νόμου ὁποῖον προσωπικὸν διατηρεῖται ἐν περιπτώσει διαλύσεως τῆς Βουλῆς. Νομίζω ὅτι εἰς τὸν ἔφορον δὲν πρέπει νὰ δώσωμεν τὸ δικαίωμα τοῦτο, διότι ἔφορος θὰ ᾖναι ἴσως ὁ κ. Κολιάτσος καὶ αὐτὸς θὰ κάμῃ ὅ,τι θέλει.

§63ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὄχι νὰ διορίζῃ, ἀλλὰ νὰ παύῃ.

§64ΡΟΥΚΗΣ. Καὶ αὐτὸ εἶναι Ῥουσφέτι. Ὁ πρόεδρος τῆς διαλυθείσης Βουλῆς πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τῆς παύσεως, ὁ ὁποῖος λαμβάνει μέρος καὶ εἰς τὰ μεταλλεῖα· ὁ πρόεδρος λοιπὸν νὰ ἀπολύῃ τοὺς ὑπαλλήλους ἐκείνους ὅσους νομίζει περιττοὺς, καὶ ὄχι ὁ ἔφορος, ὁ κ. Κολιάτσος π. χ.

§65ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, νομίζω ὅτι ἡ ἀντίθεσις τῶν γνωμῶν ἀποδεικνύει, ὅτι ἡ τροπολογία αὐτὴ σπουδαίως ἐπηρεάζει τὴν βάσιν τῆς προκειμένης προτάσεως. Ἐγὼ σᾶς ὁμολογῶ ὅτι δὲν δύναμαι νὰ ἀντιληφθῶ τὴν τροπολογίαν καὶ τὰς διατάξεις τὰς ὁποίας περιέχει. Νομίζω λοιπὸν, ὅτι ἡ πρότασις αὐτὴ καὶ ἀπ’ ἀρχῆς ἔπρεπε, καὶ πολὺ περισσότερον ἤδη ὅτε ἐτροπολογήθη, νὰ παραπεμφθῇ εἰς μίαν ἐπιτροπὴν, τὴν ἁρμοδίαν, καὶ τοιαύτη εἶναι κατ’ ἐμὴν γνώμην ἡ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, ὅπως μελετήσῃ αὐτὴν καὶ φέρῃ τὴν γνώμην της, κατόπιν δὲ νὰ γείνῃ ἡ συζήτησις, διότι ἄλλως δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἀποφασίσωμεν.

§66ΦΙΛΗΜΩΝ. Δὲν γνωρίζω εἰς ποίαν ἐπιτροπὴν ἠμπορεῖ νὰ παραπεμφθῇ ζήτημα πρὸς μεταβολὴν τοῦ κανονισμοῦ· μόνη εἰδικὴ ἐπιτροπὴ δύναται νὰ ἐπιληφθῇ τοιαύτης ἐργασίας.

§67ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Τέλος πάντων ἂν δὲν σταλῇ ἡ πρότασις, ἡ τροπολογία πρέπει νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ, διὰ νὰ τὴν μελετήσωμεν.

§68ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Αἱ τροπολογίαι συζητοῦνται εἰς τὴν Βουλὴν, δὲν στέλλονται εἰς τὰς ἐπιτροπὰς· ἐὰν ᾖναι σπουδαία ἡ τροπολογία, ἂς γείνῃ συζήτησις. Δὲν βλέπω διὰ ποῖον λόγον γίνεται αὐτὴ ἡ συζήτησις, οὔτε ἐὰν θὰ γείνῃ ὁ κ. Κολιάτσος ἔφορος.

§69ΡΟΥΚΗΣ. Ἐγὼ τὸ ἀνέφερα ὡς παράδειγμα.

§70ΦΙΛΗΜΩΝ. Ἐγὼ δὲν ἔχω δυσκολίαν νὰ παραιτηθῶ τοῦ τελευταίου μέρους.

§71ΤΙΝΕΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ καλλίτερον.

§72ΡΟΥΚΗΣ. Ὁ πρόεδρος τῆς Βουλῆς τῆς διαλυθείσης νὰ ἀποφασίζῃ περὶ τῆς ἀπολύσεως τῶν περιττῶν ὑπαλλήλων.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φιλήμων παραιτεῖται, καὶ μένουν τὰ πράγματα ὅπως ἔχουσι σήμερον.

§74ΦΙΛΗΜΩΝ. Αὐτὸ δύναται νὰ γείνῃ δι’ ἰδιαιτέρας προτάσεως, διὰ νὰ μὴ φέρωμεν δυσκολίαν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ὁ κ. Φιλήμων παραιτεῖται τῆς τροπολογίας αὐτῆς, ἑπομένως ἡ Βουλὴ εἶναι σύμφωνος. Ἄλλος τις ἀναλαμβάνει τὴν ὑποστήριξιν τῆς τροπολογίας;

§76ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§77Ρ. ΧΟΪΔΑΣ. Ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς ὄχι πρὸ μιᾶς ἡμέρας, ὄχι πρὸ μιᾶς ὥρας, ἀλλὰ πρὸ πολλῶν ἡμερῶν εἶναι γνωστὴ καθ’ ἅπασαν τὴν κοινωνίαν, καὶ γινώσκεται καὶ ὁ ἐκλεκτὸς τοῦ ἡγεμόνος, ὅστις θὰ διαλύσῃ τὴν Βουλήν. Ἔχει λοιπὸν καιρὸν τὸ προεδρεῖον, τὸ ὁποῖον διορίζει καὶ παύει τοὺς ὑπαλλήλους, νὰ διατηρήσῃ τοὺς ἀναγκαίους διὰ τὴν ὑπηρεσίαν τῆς Βουλῆς καὶ νὰ παύσῃ ἐκείνους, τοὺς ὁποίους θεωρεῖ περιττούς. Δὲν νομίζω λοιπόν, ὅτι εἶναι ὀρθὴ ἡ ἰδέα τοῦ φιλτάτου συναδέλφου μου κ. Φιλήμονος περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ χορηγουμένου εἰς τὸν ἔφορον τῆς Βουλῆς νὰ διατηρῇ καὶ παύῃ τοὺς ὑπαλλήλους, διότι διὰ τῆς διατηρήσεως καὶ παύσεως τῶν ὑπαλλήλων ἐγείρονται σκάνδαλα, ἅτινα κάλλιον ἐμοῦ γνωρίζει ὁ κ. Φιλήμων. Ὁ κ. πρόεδρος λοιπὸν καὶ τὸ προεδρεῖον ὀλίγην ὥραν πρὸ τῆς διαλύσεως τῆς Βουλῆς παύει τοὺς περιττοὺς ὑπαλλήλους· εἶναι δὲ περιττὸν ἐν τῇ ἀποφάσει νὰ συμπεριληφθῇ ἡ διάταξις αὕτη, διότι οἱ ὑπάλληλοι παύονται καὶ διορίζονται ὑπὸ τοῦ προεδρείου ὁλοκλήρου, ὄχι ὅπως μέχρι τοῦδε ἐγένετο δυστυχῶς, διότι ἐπαύθησαν ὑπάλληλοι οἱ ὁποῖοι ἔπειτα ἐκίνησαν ἀγωγὴν κατὰ τοῦ δημοσίου, τὸ ὁποῖον ὑπεβλήθη εἰς πληρωμὴν πολλῶν χιλιάδων δραχμῶν. Ἐν οὐδεμιᾷ δὲ περιπτώσει θέλω ν’ ἀπονείμω εἰς τὸν κύριον ἔφορον, ὁποιοσδήποτε ἂν ᾖ, τοιοῦτον δικαίωμα, διότι δύναται νὰ κάμῃ κατάχρησιν αὐτοῦ.

§78ΦΙΛΗΜΩΝ. Δὲν πρόκειται νὰ διορίσῃ, οὔτε νὰ ἀντικαταστήσῃ.

§79ΧΟΪΔΑΣ. Πρόκειται νὰ διατηρήσῃ. Οἱ διατηρούμενοι εἰς τὰς θέσεις των πλείστας ὅσας λαμβάνουν ὑποχρεώσεις ἀπέναντι τοῦ ἐφόρου. Δὲν θέλω νὰ κινήσω τὴν χολὴν τῶν ἀπολυομένων καὶ τὴν μῆνιν αὐτῶν· πιθανὸν ὁ ἔφορος νὰ ᾖναι βουλευτὴς Ἀττικῆς, ὁ ὁποῖος νὰ εὑρεθῇ εἰς δυσκολίαν ἀπέναντι αὐτῶν, ἐὰν ᾖναι ἐκλογεῖς. Θέλω νὰ ἔχῃ τὴν ἐξουσίαν αὐτὴν καὶ τὴν εὐθύνην τὸ προεδρεῖον σύσσωμον.

§80ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Κατὰ τὸ ἄρθρον 40 τοῦ κανονισμοῦ, ἐὰν τροπολογία τις προταθῇ κατὰ τὴν συζήτησιν, ὁ πρόεδρος λαμβάνει τὴν γνώμην τῆς Βουλῆς, ἐὰν ἡ τροπολογία πρέπῃ νὰ συζητηθῇ εὐθύς, ἢ τυπωμένη νὰ διανεμηθῇ πρὸ τῆς συζητήσεως.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐφηρμόσθη ἡ νομολογία αὕτη ποτέ.

§82ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἐὰν ὅμως προτείνηται μία τροπολογία οὐσιώδης καὶ γεννῶνται ζητήματα σπουδαῖα ἐπ’ αὐτῆς, τὸ πρῶτον πάντων εἶναι νὰ λάβωμεν καιρὸν νὰ μελετήσωμεν αὐτήν. Λοιπὸν καὶ ἂν δὲν παραπεμφθῇ εἰς τὸ τμῆμα, νὰ τυπωθῇ καὶ νὰ διανεμηθῇ.

§83ΧΟΪΔΑΣ. Ὁ ἀξιότιμος φίλος μου κύριος Καράπαυλος ἐτύγχανε μεταξὺ ἡμῶν χθές, ὅταν ὄχι τροπολογία, ἀλλὰ νομοσχέδιον ὁλόκληρον ἦλθεν ἐκ μέρους τοῦ κυρίου Φιλήμονος. Διατί χθὲς δὲν ἠγέρθη, δὲν ἔλαβε τὸν λόγον, δὲν ἐπεκαλέσθη τὸν κανονισμόν, ἀλλὰ τὸν ἐπικαλεῖται σήμερον;

§84ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ. Παρεγράφη τὸ δικαίωμα;

§85ΧΟΪΔΑΣ. Ὄχι, δὲν παρεγράφη. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τῶν κοινῶν συμφερόντων, τῶν μεγάλων, δὲν πρόκειται περὶ τῆς σωτηρίας τῆς Ἑλλάδος, πρόκειται περὶ τοῦ διορισμοῦ ἑνὸς ἁπλουστάτου ἐφόρου. Ἐκεῖ σᾶς θέλω νὰ διαῤῥηγνύησθε, ἐκεῖ σᾶς θέλω νὰ κόπτησθε. Χθὲς ἔπρεπε νὰ κοπῶμεν καὶ νὰ διαῤῥηχθῶμεν, ὅταν ἐπρόκειτο περὶ σπουδαιοτάτου ζητήματος, ὅταν ἐπρόκειτο ἐὰν ᾖναι ἄξιον ἐλευθερίας ἢ ὄχι τὸ Ἑλληνικὸν ἔθνος, ὡς ἂν ἠδύνατο νὰ ζήσῃ ἄνθρωπος ἐκτὸς τῆς ἐλευθερίας, καὶ νὰ καλῆται κτῆνος, ὅταν ᾖναι ἄνθρωπος.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν θεωρεῖται περαιωμένη ἡ συζήτησις, καὶ προβαίνομεν εἰς τὴν κατὰ παράγραφον ἀνάγνωσιν τοῦ ἄρθρου. Ἀντὶ «ὁ ἔφορος τῆς Βουλῆς», ἐπροτάθη νὰ τεθῇ «ὁ ἔφορος τοῦ Βουλευτηρίου» ὑπὸ τοῦ κυρίου Καλλιφρονᾶ.

§87ΦΙΛΗΜΩΝ. Νὰ τεθῇ ὁ ἔφορος ἁπλῶς.

§88ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ τίνος ἔφορος;

§89ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὁ ἔφορος τοῦ Βουλευτηρίου λοιπόν.

§90Α. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸ πρῶτον ἄρθρον λέγει· «ἡ Βουλὴ ἐκλέγει ὡς ἔφορον.» Νὰ ᾖναι λοιπὸν ἁπλῶς ἔφορος, διὰ νὰ μὴ παύῃ οὔτε ἡ κυριαρχία, οὔτε νὰ προσβληθῇ τὸ αὐτί μας ἀπὸ τὸ «ἔφορος τοῦ Βουλευτηρίου.»

§91ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, ἐὰν γράψητε πρὸς τὸν ἔφορον αὐτόν, θὰ γράψητε «πρὸς τὸν οὕτω ἐκλεχθέντα ἔφορον» (ἱλαρότης). Εἶναι 200 ἔφοροι· τίνος ἔφορος;

§92ΖΩΧΙΟΣ. Ἐρωτῶ τὸν προλαλήσαντα, ἐὰν ἀποφασίσῃ ποτὲ νὰ γράψῃ πρὸς αὐτὸν τὸν ἔφορον, πῶς θὰ γράψῃ;

§93ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Ἐγὼ θὰ γράψω πρὸς τὸν ἔφορον τῆς Βουλῆς.

§94ΖΩΧΙΟΣ. Κακὰ θὰ κάμητε. Ἀφοῦ σᾶς σκανδαλίζῃ τὸ «τοῦ Βουλευτηρίου», θὰ εἰπῇ ὅτι ἔχετε πλαγίαν σκέψιν. Θὰ τὸν γράψῃ, λέγει, Ἔφορον τῆς Βουλῆς. Ποῖος σοῦ ἔδωκε τὴν ἄδειαν; μὰ ἔτσι μοὶ ἀρέσει. Καλά, τί σᾶς σκανδαλίζει ὁ ἔφορος τοῦ Βουλευτηρίου; Ἀφοῦ ἐκάματε αὐτὸν τὸν νέον ἡγεμόνα, τώρα μαλώνομεν ἐὰν θὰ παύῃ ἢ ὄχι. Καὶ ποῖος θὰ παύῃ; ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει δικαίωμα οὔτε νὰ διορίζῃ, οὔτε νὰ παύῃ. Μὰ ἐὰν ἔλθῃ καμμία νύκτα ὁ Ἀρχάγγελος νὰ μᾶς κόψῃ τὰ κεφάλια; Μαλλώνομεν διὰ ψύλλου πήδημα, ὅταν πρόκηται καὶ διανοούμεθα νὰ δικάσωμεν ὑπουργούς, νὰ διοργανώσωμεν τὸ Κράτος κτλ. εἶναι γελοῖον τὸ πρᾶγμα. Λοιπὸν δεχθῆτε αὐτὸν Ἔφορον τοῦ βουλευτηρίου, διὰ νὰ τελειώνωμεν.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, νομίζω, ἡ Βουλὴ συμφωνεῖ εἰς τοῦτο.

§96ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἐνταῦθα γίνεται δεκτὸν δι’ ἀναστάσεως τὸ δεύτερον ἄρθρον, ἔχον ὡς ἑξῆς: Ἄρθρον 2. «Ὁ Ἔφορος τοῦ βουλευτηρίου εἶναι ὁ ἀνώτατος ἐπόπτης τοῦ βουλευτηρίου καὶ τῶν παραρτημάτων αὐτοῦ, ἰδίᾳ δὲ τῆς Βιβλιοθήκης καὶ τῶν ἀρχείων, ἐπιβλέπει δὲ τὰ τῶν ἐν τῷ βουλευτηρίῳ τελετῶν. Ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ Ἐφόρου, ὑποβαλλόμεναι προηγουμένως εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ λογιστικοῦ ἐπιτροπὴν τῆς Βουλῆς καὶ παρ’ αὐτῆς εἰσαγόμεναι, ψηφίζονται ὑπὸ τῆς Βουλῆς αἱ πρὸς διακόσμησιν τοῦ βουλευτηρίου ἀγοραὶ βιβλίων καὶ παντὸς χρειώδους εἰς τὴν ἐξωτερικὴν παράστασιν τῆς Βουλῆς δαπάναι. Ὁ Ἔφορος φυλάττει τὰς κλεῖδας τοῦ βουλευτηρίου καὶ ἐποπτεύει, κατὰ τὴν ἀπουσίαν τῆς Βουλῆς, εἰς τὴν εὐπρεπῆ διατήρησιν αὐτῆς. Ὁ Ἔφορος ἀποστέλλει τὰς καταστάσεις πρὸς πληρωμὴν τῆς μισθοδοσίας τῶν ὑπαλλήλων τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν ἀπουσίαν αὐτῆς, καὶ ἐπιτηρεῖ τὸ κατὰ τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς διατηρούμενον κατὰ τὰ διαλείμματα τῶν βουλευτικῶν Συνόδων προσωπικὸν τῶν ὑπαλλήλων αὐτῆς.»

§97ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἐν περιπτώσει διαλύσεως τῆς Βουλῆς, ὁ Ἔφορος προσδιορίζει τὸ μέχρι τῆς συγκαλέσεως τῆς νέας Βουλῆς διατηρητέον προσωπικόν».

§98ΠΟΛΛΟΙ. Αὐτὸ ν’ ἀπαλειφθῇ.

§99ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Πρέπει τότε κἄτι ἄλλο νὰ τεθῇ. «Ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς».

§100ΧΟΪΔΑΣ. Αὐτὸ πρέπει ν’ ἀπαλειφθῇ. Τὸ προεδρεῖον ὁλόκληρον ἔχει τὸ δικαίωμα αὐτό. Ὅλοι γινώσκομεν πρὶν τὴν διάλυσιν, καὶ ὀλίγας στιγμὰς πρὸ τῆς διαλύσεως ἢ μετὰ τὴν διάλυσιν τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς ὁλόκληρον ἔχει τὸ δικαίωμα καὶ τὴν ὑποχρέωσιν τῆς διατηρήσεως ἀφ’ ἑνὸς τῶν μὲν ὑπαλλήλων, τῆς παύσεως ἀφ’ ἑτέρου τῶν δέ.

§101ΦΙΛΗΜΩΝ. Ὑπάρχουν καὶ διαλύσεις, μὴ συνεδριαζούσης τῆς Βουλῆς.

§102ΧΟΪΔΑΣ. Περισσοτέραν ἐμπιστοσύνην ἔχω εἰς τὸν πρόεδρον καὶ εἰς τὸ Προεδρεῖον ὁλόκληρον παρὰ εἰς τὸν δίκαιον Ἀριστείδην καὶ τὸν ἐνάρετον Φωκίωνα.

§103ΦΙΛΗΜΩΝ. Τὸ Προεδρεῖον πῶς θὰ τὸ συγκαλέσῃ ὁ Πρόεδρος, ὅταν ἡ Βουλὴ δὲν συνεδριάζῃ;

§104ΧΟΪΔΑΣ. Ἐκ τῶν ὑπαρχόντων ἐν Ἀθήναις μελῶν, δύναμαι δὲ νὰ εἴπω ὅτι πάντα τὰ μέλη τῆς διαλυθείσης Βουλῆς εὑρίσκονται ἐν Ἀθήναις μετὰ τὴν διάλυσιν. Πάντες προσερχόμεθα ἐν Ἀθήναις τότε, πολὺ δὲ περισσότερον ὁ Πρόεδρος μετὰ τῶν ἀντιπροέδρων καὶ τῶν γραμματέων· διατί συνερχόμεθα τὸ γινώσκετε, δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ τὸ εἴπω. Δὲν ἔπρεπε νὰ ἐρχώμεθα ἐδῶ, ἔπρεπεν ἐκεῖ τὴν ψῆφον τῶν συμπολιτῶν μας νὰ ἐπιδιώκωμεν, ὄχι τῆς Κυβερνήσεως. Λοιπὸν ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς μετὰ τῶν παρόντων ἐν Ἀθήναις τότε μελῶν τοῦ προεδρείου ἔχει τὸ δικαίωμα τῆς παύσεως καὶ τῆς διατηρήσεως τῶν ὑπαλλήλων, οὐδέποτε ὅμως, δι’ οὐδένα λόγον, εἰς οὐδεμίαν περίστασιν, ὁ ἔφορος.

§105ΦΙΛΗΜΩΝ. Ν’ ἀνατεθῇ λοιπὸν εἰς τὸ Προεδρεῖον.

§106ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Νὰ τεθῇ ἐδῶ ἡ διάταξις αὐτὴ, διότι πολλάκις πληρόνονται πολλοὶ ὑπάλληλοι χωρὶς νὰ ἐργάζωνται.

§107ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφωνεῖτε εἰς τοῦτο;

§108ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§109ΧΟΪΔΑΣ. Ἀλλὰ διατί ἡ διάταξις αὕτη νὰ τεθῇ ἐν τῇ ἀποφάσει, τῇ πραγματευομένῃ περὶ ἐφόρου;

§110ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Λέγει ὅτι ὁ ἔφορος ἐπιτηρεῖ τοὺς κατὰ τὸν κανονισμὸν διατηρητέους ὑπαλλήλους. Ποῖοι εἶναι διατηρητέοι;

§111ΧΟΪΔΑΣ. Ἐγὼ ἤθελον, ἐὰν ἦτο δυνατὸν, ὅλοι οἱ ὑπάλληλοι νὰ διατηρῶνται, ἀφοῦ διατηροῦνται τόσοι ἄλλοι κηφῆνες, οἱ ὁποῖοι οὐδὲν πράττουσι.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. «Ἐν περιπτώσει διαλύσεως τῆς Βουλῆς, ὁ πρόεδρος τῆς διαλυθείσης Βουλῆς μετὰ τῶν παρόντων μελῶν τοῦ γραφείου προσδιορίζει τὸ μέχρι τῆς συγκαλέσεως τῆς νέας Βουλῆς διατηρητέον προσωπικόν.» Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν. (Ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Ἀναγινώσκεται τὸ ἄρθρον τρίτον. «Ὁ Ἔφορος τῆς Βουλῆς ἔχει παρ’ ἑαυτῷ γραμματέα, διοριζόμενον ὑπὸ τοῦ Προέδρου τῆς Βουλῆς τῇ προτάσει αὐτοῦ, καὶ κλητῆρα, ἐκπληροῦντα χρέη ἀρχιθυρωροῦ καὶ φύλακος ἐν γένει τοῦ βουλευτηρίου, κατοικοῦντα δὲ ἐντὸς τοῦ καταστήματος.»

§113ΠΟΛΛΟΙ. Περιττὸς ὁ γραμματεύς.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φιλήμων ἀποσύρει τὸ τρίτον ἄρθρον.

§115ΦΙΛΗΜΩΝ. Εἰς αὐτὸν τὸν ἔφορον ἀπονέμονται τόσα καθήκοντα· πῶς θὰ τὰ ἐκπληροῖ;

§116ΤΙΝΕΣ. Δι’ ἑνὸς ὑπαλλήλου τῆς Βουλῆς.

§117ΦΙΛΗΜΩΝ. Οἱ ὑπάλληλοι τῆς Βουλῆς εἶναι προσδιωρισμένοι δι’ εἰδικὰς ὑπηρεσίας. (Θόρυβος).

§118ΧΟΪΔΑΣ. Προσφέρομαι ἐγὼ νὰ χορηγῶ τὴν ὑπηρεσίαν αὐτὴν εἰς τὸν κ. ἔφορον.

§119ΦΙΛΗΜΩΝ. Διὰ νὰ μὴ γεννηθῇ ἰδέα ὅτι ὑπάρχει προσωπικὸν ἴσως συμφέρον ἐκ μέρους ἐμοῦ, σᾶς βεβαιῶ, ὅτι πᾶς ἄλλος δύναται νὰ δεχθῇ τὴν θέσιν τοῦ ἐφόρου, ἐκτὸς ἐμοῦ· καὶ ἀπὸ τοῦδε εἶναι ἡ παραίτησίς μου δεδομένη. Σᾶς παρατηρῶ ὅμως ὅτι ἄνευ ἑνὸς εἰδικοῦ γραμματέως οὐδὲν δύναται νὰ πράξῃ ὁ ἔφορος. (θόρυβος). Ὁ βοηθὸς τοῦ βιβλιοφύλακος δὲν δύναται νὰ ἐκπληροῖ τὰ χρέη τοῦ γραμματέως τοῦ ἐφόρου, λαμβάνων ἐπιμίσθιον;

§120ΧΟΪΔΑΣ. Κάτω τὰ ἐπιμίσθια. Τοῦ ἐφόρου καὶ τοῦ γραμματέως ἡ ὑπηρεσία θὰ ᾖναι ἀμισθεί.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ τεθῇ εἰς τὰ πρακτικὰ ἡ ἐξήγησις, ὅτι ἐκ τῶν διατηρητέων ὑπαλλήλων εἷς κλητὴρ καὶ εἷς ὑπάλληλος θὰ προσκολληθῇ παρὰ τῷ ἐφόρῳ.

§122ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§123ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὥστε τὸ ἄρθρον ἀπηλείφθη. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἐπὶ τοῦ συνόλου. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ σύνολον, ὡς ἐτροπολογήθη, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Τώρα ἔρχεται ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ ἄρθρου 74, τὸ ὁποῖον ἐπεκαλέσθη ὁ κ. Παπαμιχαλόπουλος. «Παραδεχθείσης τῆς Βουλῆς προσθήκην τινὰ ἢ τροπολογίαν τοῦ κανονισμοῦ, οἱ κύριοι γραμματεῖς συναρμόζουσι τὰς μεταβολὰς ταύτας μὲ τὰ ἄρθρα αὐτοῦ· τυποῦται δὲ ἐκ νέου ὁ κανονισμὸς καὶ διανέμεται εἰς τοὺς βουλευτάς.» Τὰ ἄρθρα αὐτὰ θὰ λάβωσι τὸν ἀριθμὸν 93 καὶ 94. Ὁ κ. Ζωχιὸς ἔχει τὸν λόγον, ἵνα ὑποβάλῃ ἓν νομοσχέδιον.

§124ΖΩΧΙΟΣ. Θὰ σᾶς ὑποβάλω ἓν νομοσχέδιον. Εἶναι κλοπιμαῖον, ἀλλ’ ἐὰν ᾖναι κλοπιμαῖον, τοῦτο δὲν πειράζει.

§125ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Πρωτότυπον νομοσχέδιον δὲν ὑπάρχει κἀνέν.

§126ΖΩΧΙΟΣ. Ἐγὼ ἐξομολογοῦμαι τὴν ἁμαρτίαν μου, εἶναι κλοπιμαῖον. Ἐὰν παραδεχθῆτε τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, δι’ αὐτοῦ ἀφαιροῦνται οἱ ὀδόντες καὶ οἱ ὄνυχες τῶν ὑπουργῶν, καὶ δὲν θὰ τοὺς φοβηθῶμεν πλέον. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ τὸ ὑπέβαλον εἰς ἄλλην περίοδον τῆς Βουλῆς δύω νῦν ὑπουργοὶ, ὁ Πρωθυπουργὸς καὶ ὁ κ. Σωτηρόπουλος. Ἰδοὺ τὶ λέγει τὸ νομοσχέδιον, καὶ νομίζω, ὅταν τὸ ἀκούσητε, θὰ παραδεχθῆτε ὅτι τῳόντι ἀφαιροῦνται οἱ ὀδόντες καὶ οἱ ὄνυχες τῶν ὑπουργῶν.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ πρότασις τοῦ κ. Ζωχιοῦ θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ· θ’ ἀποσταλῇ δὲ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τῶν Ἐξωτερικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης. Παρακαλοῦνται δὲ τὰ μέλη τῶν ἁρμοδίων ἐπιτροπῶν νὰ συνέλθωσιν αὔριον περὶ τὴν 10ην, ἵνα προεξετάσωσι τὰ νομοσχέδια, ἅτινα θὰ διανεμηθῶσι σήμερον μετὰ τὸ τέλος τῆς συνεδριάσεως.

§128ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ ἐπισπεύσῃ τὴν συζήτησιν τοῦ νομοσχεδίου περὶ ὑπαλλήλων, ὅπερ διενεμήθη χθές.

§129ΑΓ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Πρέπει νὰ σταλῇ προηγουμένως εἰς τὰς ἐπιτροπὰς, ἵνα φέρωσι μίαν ἔκθεσιν.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει ν’ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ εἰς ποίαν τῶν ἐπιτροπῶν νὰ σταλῇ, διότι εἰς ὅλας εἶναι ἀδύνατον.

§131ΑΓ. ΜΕΤΑΞΑΣ. Πρέπει νὰ συνέλθωσιν ὅλαι, διότι τὸ νομοσχέδιον εἶναι σπουδαῖον· ἀποκλείει μέγα τμῆμα τῆς Ἑλλάδος ἀπὸ τὴν ὑπηρεσίαν.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀδύνατον ὅλαι αἱ ἐπιτροπαὶ νὰ συνέλθωσι.

§133ΧΟΪΔΑΣ. Τὸ λογικώτερον εἶναι νὰ παρουσιασθῇ ἀπ’ εὐθείας εἰς τὴν Βουλὴν, ὅπως ἀποφανθῇ μετὰ προηγουμένην συζήτησιν. Αὐτὸ εἶναι νομοσχέδιον, διὰ τοῦ ὁποίου θ’ ἀπαλλαχθῆτε αὔριον ἀπὸ τὰς ἀπαιτήσεις τῶν ἐκλογέων σας καὶ δὲν θὰ θορυβῆτε τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλὰ θὰ ἔρχησθε μὲ ὑψωμένον ἐνταῦθα τὸ μέτωπον νὰ ἐπικρίνητε τὰς πράξεις τῆς Κυβερνήσεως.

§134Α. ΜΕΤΑΞΑΣ. Ἂν ἀποτείνησθε εἰς ἐμὲ, σᾶς λέγω, ὅτι οὐδέποτε ἐζήτησα τὰς ψήφους τῶν ἐκλογέων μου διὰ διορισμῶν (θόρυβος).

§135ΧΟΪΔΑΣ. Ὁμιλῶ γενικῶς (θόρυβος).

§136ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Σᾶς παρακαλοῦμεν ν’ ἀποφασίσητε συντόμως ναὶ ἢ ὄχι· διότι ἡμεῖς, ἐνόσῳ δὲν ἀποφασίσετε, θέλομεν ἐφαρμόσει τοῦτο, δὲν θέλομεν διορίσει κἀνένα ἐντόπιον, ἂν δὲν ἔχωμεν τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, ἡ ὁποία νὰ μᾶς λέγῃ δὲν δεχόμεθα αὐτὸ τὸ μέτρον. Ἂν νομίζητε ὅτι αὐτὸ εἶναι σύστημα κακόν, εἴπατέ το.

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν· θέλετε νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν τῆς αὔριον; Οἱ παραδεχόμενοι νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Αὔριον ἔχομεν τὴν ά. συζήτησιν, θέλει δὲ σᾶς διανεμηθῆ ἀμέσως σήμερον ἡ ἡμερησία διάταξις. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις (ὥρα 4 παρὰ 25.)