1875.09.26

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 9

Τῆς 26 Σεπτεμβρίου 1875.

(Παρασκευὴ)

Ὥρα 1 Μ. Μ. Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, τὸ Σῶμα εἶναι πλῆρες· παρόντες 103. Νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ θεωρεῖα τοῦ ἀκροατηρίου· (ἀνοίγονται). Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προτεραίας.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τις νὰ ἐπιφέρῃ παρατήρησιν ἐπὶ τῶν πρακτικῶν;

§3ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνονται. Ἐπειδὴ ὁ ἱερεὺς δὲν εἶναι ἐδῶ διὰ νὰ δώσουν τὸν ὅρκον οἱ νεοελθόντες βουλευταὶ, ἐγκρίνει ἡ Βουλὴ νὰ προχωρήσωμεν τώρα καὶ μετὰ ταῦτα νὰ ὁρκισθοῦν;

§5ΠΟΛΛΟΙ. Βέβαια, ἀφοῦ δὲν ἔχομεν ἱερέα.

§6Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Πρὶν ἔλθῃ ἡ Βουλὴ εἰς ἀπόφασιν, εἶναι καιρὸς νὰ ὁρκισθοῦν.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, προχωροῦμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐξελέγξεως τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν. Ἐμείναμεν χθὲς εἰς τὴν ἐκλογὴν Βάλτου, περὶ τῆς ὁποίας σήμερον θὰ γείνῃ συζήτησις.

§8ΠΕΤΣΑΛΗΣ (γραμματεὺς ἀναγινώσκει). «Διὰ ταῦτα τὸ τμῆμα γνωμοδοτεῖ ἐκ τῶν ἐνόντων ὅπως ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Βάλτου ὡς πρὸς μόνον τὸν Κωνστ. Στράτον, καὶ κηρυχθῇ οὗτος νόμιμος βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας, ἀκυρωθῇ δ’ αὕτη ὡς πρὸς τὸν Β. Τολιᾶν καὶ δὴ ὡς πρὸς μόνον τὸν δῆμον Ἀμβρακίας, καὶ διαταχθῇ ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς δι’ ἕνα μόνον.»

§9ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅστις ἔχει τὸν λόγον δύναται νὰ ἔλθῃ εἰς τὸ βῆμα.

§10ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐγὼ, κ. Πρόεδρε.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§12ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ ἐξελέγχῃ αὐτὴ ἡ Βουλὴ τὴν νομιμότητα καὶ τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς τῶν μελῶν αὑτῆς, εἶναι ἀναμφιλέκτως ἓν τῶν τιμαλφεστέρων προνομίων αὐτῆς. Ἀλλὰ ἔχουσα τὸ δικαίωμα τοῦτο ἡ Βουλὴ ἔχει τὴν ὑποχρέωσιν νὰ μεταβληθῇ κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν εἰς δικαστήριον· καὶ ὡς ὁ δικαστὴς πρέπει νὰ ᾖναι εὐθὺς, δίκαιος, νὰ μὴν ἀποβλέπῃ εἰς πρόσωπα, τοιουτοτρόπως καὶ ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἔχῃ ὁδηγὸν εἰς τὰς πράξεις της μόνον τὸν Νόμον καὶ τὴν δικαιοσύνην, ἀδιαφοροῦσα ἐὰν πρόκειται περὶ τοῦ Κώστα ἢ περὶ τοῦ Ἰωάννου. Ἡ Βουλὴ εἰς τὰς ἀποφάσεις αὑτῆς εἶναι ἀνεξέλεγκτος· αἱ ἀποφάσεις αὐτῆς ἔχουσι πλῆρες κῦρος. Ἀλλ’ αἱ ἀποφάσεις αὗται διὰ νὰ ὦσι σεβασταὶ, πρέπει νὰ ᾖναι πᾶσαι δίκαιαι, καὶ νὰ ἐγκριθῶσιν ὑπὸ τοῦ ἀνωτάτου κριτηρίου, τῆς κοινῆς γνώμης. Καὶ πέρυσιν ἡ Βουλὴ ἐξέδωκεν ἀποφάσεις· ἐξέδωκεν ἀποφάσεις καὶ ἠκύρωσε τὴν ἐκλογὴν Ἀττικῆς, ἐξέδωκεν ἀποφάσεις καὶ ἐπεκύρωσε τὰς ἐκλογὰς Μεσολογγίου, Ζακύνθου καὶ Μεγαλοπόλεως, ἀλλὰ διὰ τὰ διαπραχθέντα ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, ἰδίως κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς Ἀττικῆς, ὄργια, πλαστογραφίαι, ὑπεξαιρέσεις, καὶ ἀκολούθως παραβιάσεις καὶ αὐτοῦ τοῦ θεμελιώδους νόμου, τὸ Βουλευτήριον ἐθεωρήθη ἐργαστήριον ἀνομημάτων, καὶ εἶχον δίκαιον πολλοὶ τῶν συναδέλφων ἐλθόντες εἰς τὰς Ἀθήνας ἵνα φάγωσι τὸ πάσχα, νὰ δυσκολεύωνται νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸν περίβολον τοῦτον ἵνα μὴ μιανθῶσι. Μὲ πολλήν μου εὐχαρίστησιν, κύριοι, βλέπω ὅτι ἡ Βουλὴ ἠκολούθησεν ἐφέτος σύστημα, οὐχὶ πλέον πολιτικῶν λόγων, ἀλλ’ αὐστηρᾶς δικαιοσύνης ὡς δύναταί τις νὰ ἐξάξῃ ἐκ τῆς ἀναγνώσεως τῶν ἐκθέσεων τῶν τμημάτων ἐπὶ τῶν προεξελέγξεων τῶν ἐκλογῶν. Λαβὼν τὴν τιμὴν ἢ μᾶλλον τὴν ἀτυχίαν νὰ διορισθῶ εἰσηγητὴς ἐπὶ ἐκλογῆς, ἡ ὁποία κατ’ ἐμὲ ἔχει πολλὰ τὰ παραπτώματα, ἐξήτασα συμφώνως μὲ τὸ πνεῦμα τῆς Βουλῆς ὡς αὐστηρὸς δικαστὴς τὰ ἔγγραφα τῆς ἐκλογῆς, ἐμελέτησα τὸν νόμον, καὶ τὸ συμπέρασμα τῆς μελέτης μου τὸ ὑποβάλλω ἐνώπιόν σας ἀπαθῶς, ψυχρῶς, χωρὶς νὰ ἀποβλέψω εἰς τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἐνδιαφέρονται ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως ἢ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς. Ἡ ἐπαρχία Βάλτου, περιέχει τέσσαρας δήμους, τὸν δῆμον Στράτου, τὸν δῆμον Ἰδομένης, τὸν δῆμον Ἀμβρακίας καὶ τὸν δῆμον Θυάμου. Κατὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν δύω πρώτων δήμων οὐδεμία ἔνστασις φέρεται· ἐνστάσεις περὶ τριῶν μόνον προσώπων ὑπάρχουσιν εἰς τὰ πρακτικὰ, καὶ ταύτας εὐλόγως ἡ ἐπιτροπὴ ἀπέῤῥιψεν. Ἔρχομαι δὲ εἰς τὰς ἐκθέσεις τῶν ἀνακριτικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι παρέστησαν κατὰ τὴν ἐκλογὴν καὶ οἱ ὁποῖοι βεβαιοῦν ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐν τοῖς δήμοις τούτοις ἐνηργήθη ἐν τάξει καὶ νομιμότητι. Ὑπολείπεται ἡ ἐκλογὴ τῶν δύω ἄλλων δήμων. Ἔρχομαι πρῶτον εἰς τὸν δῆμον τῆς Ἀμβρακίας. Κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ὁ κ. Καραγιαννόπουλος ἐπανειλημμένως ζητεῖ νὰ μὴ ψηφοφορήσωσιν ὡρισμένα πρόσωπα, διαγραφέντα δυνάμει ἀποφάσεως τῶν ἐν Μεσολογγίῳ πρωτοδικῶν ἐκ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἐδέχθη καὶ ἐψηφοφόρησαν τὰ πρόσωπα ταῦτα. Εἰσὶ κατακεχωρισμέναι εἰς τὰ πρακτικὰ καὶ ἄλλαι ἐνστάσεις, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐδέχθη εἰς ψηφοφορίαν τινὰ πρόσωπα ἀντ’ ἄλλων καὶ ὅτι ἀπέβαλλέ τινας τῶν ἐκλογέων. Ἡ ἐπιτροπὴ ὡς πρὸς τὰς πρώτας ἐνστάσεις εἶπεν ὅτι ἐνεργεῖ τὴν ἐκλογὴν κατὰ τὸν κατάλογον, τὸν ὁποῖον τῇ ἔπεμψεν ὁ δήμαρχος. Ὡς πρὸς τὰς ἄλλας ἐνστάσεις ἀπαντᾷ, ὅτι αὐτοὶ εἶναι ἐγγεγραμμένοι ἐν τῷ καταλόγῳ. Ἐπὶ τέλους γίνεται ἡ διαλογὴ καὶ εὑρίσκονται ἐν μόνῃ τῇ κάλπῃ τοῦ Ἀθ. Ἴσκου πλεονάζοντα σφαιρίδια 21. Τὰ σφαιρίδια εἰς ὅλας τὰς κάλπας τῶν ἄλλων ὑποψηφίων εὑρέθησαν ἰσάριθμα μὲ τὸν ἀριθμὸν τῶν ψηφοφορησάντων· ἑπομένως ἐπειδὴ κατὰ τὸν νόμον εὑρέθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια, ἀφηρέθησαν ταῦτα ἐκ τοῦ Ναὶ τοῦ κ. Ἴσκου. Ἐν τῇ ἐνστάσει κατηγορεῖται ὡρισμένον πρόσωπον ὅτι ἔῤῥιψε τὰ σφαιρίδια ταῦτα εἰς τὴν κάλπην τοῦ Ἴσκου. Τὸ πρόσωπον, λέγει ἡ ἔνστασις, τοῦτο κατηγγέλθη, ἀλλὰ δυστυχῶς μέχρι σήμερον δὲν ὑπάρχει οὐδὲν βούλευμα, οὐδεμία ἀπόφασις περὶ τῆς ἐνοχῆς τοῦ καταγγελλομένου τούτου προσώπου. Ἠκούσατε ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ ἐδέχθη καὶ ἐγένετο ἡ ψηφοφορία μὲ τὸν κατάλογον τὸν δοθέντα αὐτῇ παρὰ τοῦ δημάρχου. Ὁ δὲ ἐνιστάμενος ἔλεγεν ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ ἡ ψηφοφορία κατ’ αὐτὸν τὸν κατάλογον. Ἰδοὺ λοιπὸν τὶ συνέβη ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρου 16 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἐξέδωκε 15 ἀποφάσεις ἐπὶ τῶν κατὰ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου δοθεισῶν ἐνστάσεων. Μεταξὺ ἄλλων ἐξέδωκε ἐπὶ τῆς ἐνστάσεως τοῦ Πεταλᾶ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 2 ἀπόφασιν, ἐπὶ τῆς αἰτήσεως τοῦ Νικολάου Μαλακόντα τὴν ὑπ’ ἀριθ. 12. Ὁ Πεταλᾶς εἶναι φίλος τοῦ κ. Στράτου, ὁ Μαλακόντας εἶναι τῆς μερίδος τοῦ κ. Καραγιαννοπούλου. Ἐγένοντο ἐφέσεις ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ οἱ ἐκκαλοῦντες Πεταλᾶς καὶ Μαλακόντας προσήγαγον ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐν Μεσολογγίῳ πρωτοδικῶν ἕνδεκα μάρτυρας, οἱ ὁποῖοι ὡρκίσθησαν καὶ ἐξεταζόμενοι ἐβεβαίουν τὰ προσόντα, τὴν ἡλικίαν τῶν ἐν ταῖς ἐνστάσεσιν ἀναφερομένων ἐκλογέων. Ἐξητάσθη παρὰ τοῦ δικαστηρίου πρώτη ἡ ἔνστασις τοῦ Πεταλᾶ· ὁ κατάλογος τοῦ Πεταλᾶ συνέκειτο ἐξ ἑκατὸν πεντήκοντα καὶ ἑνὸς ὀνομάτων, καὶ ἅπαντες οἱ μάρτυρες ἐβεβαίωσαν, ὅτι 44 τῶν ἐκλογέων ἦσαν ἐνήλικοι οἱ δὲ λοιποὶ 107 ἀνήλικοι. Ὁ πρόεδρος καὶ τὸ δικαστήριον ἐσημείουν τὴν ἡλικίαν τῶν ἐν τῷ καταλόγῳ ἐκλογέων.

§13Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Πόθεν ἠρύσθητε τὰς πληροφορίας αὐτάς;

§14ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐκ τῶν πρακτικῶν τοῦ δικαστηρίου.

§15ΡΟΥΦΟΣ. Τῆς ἀναθεωρήσεως;

§16ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὄχι, ἀλλὰ τῶν πρακτικῶν τῆς συνεδριάσεως τοῦ δικαστηρίου.

§17ΡΟΥΦΟΣ. Τοῦ εἰρηνοδικείου;

§18ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τοῦ πρωτοδικείου. — Τελειώνει ἡ ἔνστασις τοῦ Πεταλᾶ, ἔρχεται ἡ ἔνστασις τοῦ Καραγιαννοπούλου ἢ Μαλακόντα δι’ ἧς ἐζητεῖτο ἡ διαγραφὴ 307 ὀνομάτων ἐκλογέων, ὡς ἀνηλίκων καὶ ἑτεροδημοτῶν· ἐξετάζονται μάρτυρες· ἀλλ’ ἐκ τῶν 307 ὀνομάτων ὑπάρχουν 64 ὀνόματα ἀναφερόμενα καὶ ἐν τῇ ἐνστάσει τοῦ Πεταλᾶ, καὶ ὁ Πεταλᾶς καὶ ὁ Καραγιαννόπουλος διὰ τῶν ἐνστάσεών των ἐζήτουν τὴν διαγραφὴν τῶν 64 αὐτῶν ὀνομάτων· ἐπειδὴ περὶ αὐτῶν ἐξητάσθησαν ἤδη οἱ μάρτυρες, δὲν ἐπανελήφθη ἡ ἐξέτασις τῶν μαρτύρων διὰ τὴν ἡλικίαν καὶ τὰ ἄλλα προσόντα τῶν 64 ὀνομάτων. Ἐπὶ τέλους τὸ δικαστήριον ἐκδίδει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 431 ἀπόφασιν. Ἡ ἀπόφασις αὕτη σχετικῶς πρὸς τὰς ἐφέσεις τοῦ Ἀλεξάνδρου Πεταλᾶ καὶ Νικολάου Μαλακόντα (διότι περὶ τῶν δικασθεισῶν λοιπῶν ἐφέσεων δὲν γίνεται ἀμφισβήτησις) σκέπτεται καὶ διατάσσει τὰ ἑξῆς· «Σκέψις 2. Ὡς πρὸς τὴν ἔνστασιν τοῦ Ἀλεξάνδρου Πεταλᾶ καὶ τὴν ἐπ’ αὐτῆς ἐκδοθεῖσαν ὑπ’ ἀριθ. 2 ἀπόφασιν καὶ τὴν κατὰ ταύτης ἔφεσιν τοῦ ἰδίου. Ἐπειδὴ ὡς προκύπτει κατὰ τὴν κρίσιν τοῦ δικαστηρίου ἐκ τῶν καταθέσεων τῶν ἐνόρκως ἐξετασθέντων μαρτύρων.... συνδυαζομένων, ἐκ τῶν ἐν τῇ ἀνωτέρω ἐνστάσει ἀναφερομένων 151 ἐκλογέων ἔχουσι τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλογέως μόνον οἱ ἑξῆς... (ἀναφέρονται 44 ἐκλογεῖς) ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει μεταῤῥυθμιστέα ἐστὶν ἡ ἐκκαλουμένη ἀπόφασις ἐπὶ τῷ τέλει τοῦ νὰ μείνωσιν ἐγγεγραμμένοι ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ οἱ ἀνωτέρω 44 ἐκλογεῖς νὰ διαγραφῶσι δὲ οἱ λοιποί.» Τὸ δὲ διατακτικὸν τῆς ἀποφάσεως ἐν κεφαλαίῳ 2 ἔχει ὡς ἑξῆς· «Παραδέχεται ἐν μέρει τὴν κατὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 2 ἀποφάσεως ἔφεσιν. Μεταῤῥυθμίζει τὴν ἐκκαλουμένην ἀπόφασιν. Διατάσσει νὰ μείνωσιν ἐγγεγραμμένοι ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ οἱ ἐν τῇ δευτέρᾳ σκέψει ἀναφερόμενοι τεσσαράκοντα τέσσαρες ἐκλογεῖς, ἤτοι ἀπὸ τοῦ ὀνόματος Κωνστ. Τζούρα μέχρι τοῦ Ν. Ι. Στράτου, καθ’ ἃ ἐν τῷ σκεπτικῷ ἐκτίθεται. Διατάσσει τὴν διαγραφὴν ἁπάντων τῶν λοιπῶν, ἐξαφανιζομένης κατὰ τοῦτο τῆς ἐκκαλουμένης ἀποφάσεως.» Ῥητῶς λοιπὸν καὶ σαφῶς τὸ δικαστήριον διέταξε τὴν διαγραφὴν ἐκ τοῦ καταλόγου τῶν μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τῶν 44 ὀνομάτων ὑπολειπομένων 107 ὀνομάτων τῆς ἐνστάσεως τοῦ Α. Πεταλᾶ, ἐν ᾗ περιείχοντο, ὡς προεῖπον, καὶ ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν πρακτικῶν, 151 ὀνόματα. Ἐν δὲ τῇ 9 σκέψει τὸ δικαστήριον σκέπτεται ὡς ἑξῆς· «Ὡς πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 12 ἀπόφασιν τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 16 ἐπιτροπῆς, ἐκδοθείσης συνεπεία ἐνστάσεως τοῦ Ι. Καραγιαννοπούλου καὶ Ν. Μαλακόντα καὶ τὴν ἔφεσιν κατὰ τῆς ἀποφάσεως ταύτης τοῦ Ν. Μαλακόντα. Ἐπειδὴ ἐκ τῶν καταθέσεων τῶν ἐνόρκως ἐξετασθέντων μαρτύρων κατὰ τὴν συζήτησιν... προκύπτει ὅτι οἱ μὲν (ἀναφέρονται 53 ὀνόματα) εἰσὶν ἀνήλικοι μὴ συμπληρώσαντες τὸ 21 ἔτος τῆς ἡλικίας των, ἐν δὲ τοιαύτῃ περιπτώσει ἅπαντες οὗτοι διαγραπτέοι εἰσίν. Ἐπειδὴ καθόσον ἀφορᾷ τοὺς.... (ἀναφέρονται 16 ὀνόματα) εἰσὶν ἑτεροδημόται ......ἑπομένως καὶ οὗτοι διαγραπτέοι εἰσίν.» Ἐν δὲ τῷ 9 κεφαλαίῳ τοῦ διατακτικοῦ ἀποφαίνεται ὡς ἑξῆς· «Παραδέχεται ἐν μέρει τὴν ἔφεσιν τοῦ Ν. Μαλακόντα κατὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 12 ἀποφάσεως. Μεταῤῥυθμίζει τὴν ἀπόφασιν ταύτην, καὶ διατάσσει τὴν διαγραφὴν ἐκ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου τῶν ἐν τῇ σχετικῇ σκέψει τῆς παρούσης ἀποφάσεως ἀναφερομένων 69 ἐκλογέων. Ἀλλὰ καθὼς σᾶς εἶπον, ἡ ἔνστασις τοῦ Ν. Μαλακόντα καὶ Καραγιαννοπούλου ἦτο περὶ διαγραφῆς 307 ὀνομάτων ἐκ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου. Ἡ ἀπόφασις διατάσσει τὴν διαγραφὴν 69 ἐκλογέων, περὶ δὲ τῶν λοιπῶν σιωπᾷ (θόρυβος).

§19ΖΕΓΓΕΛΗΣ. Δὲν λέγει «παραδέχεται ἐν μέρει»; Λοιπὸν τὸ ἐν μέρει τί θὰ εἴπῃ;

§20ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Θὰ σᾶς εἴπω ἀκολούθως, κύριε Ζέγγελη, ὅταν ἔλθω εἰς τὰς κρίσεις μου. Κατ’ ἐμὲ, σιωπᾷ ἐντελῶς ἡ ἀπόφασις περὶ τῶν ἐν τῇ ἐνστάσει τοῦ Ἰω. Καραγιαννοπούλου ὑπολειπομένων 238 ὀνομάτων, διότι ἡ ἔνστασις τοῦ Ἰω. Καραγιαννοπούλου περιεῖχεν, ὡς προεῖπον, 307 ὀνόματα. Ἀλλὰ ἐν τῇ ἐνστάσει ταύτῃ τοῦ Ἰω. Καραγιαννοπούλου καὶ Ν. Μαλακόντα ἐμπεριέχονται 64 ὀνόματα, ἅτινα περιείχοντο καὶ εἰς τὴν ἔνστασιν τοῦ Ἀλεξ. Πεταλᾶ, καὶ ταῦτα τὰ ὀνόματά εἰσι μεταξὺ τῶν 107, τῶν ὁποίων ῥητῶς διέταξε τὴν διαγραφὴν τὸ δικαστήριον διὰ τοῦ δευτέρου κεφαλαίου τῆς ὑπ’ ἀριθ. 431 ἀποφάσεώς του. Διὰ τὰ πρόσωπα ταῦτα ὡρκίσθησαν οἱ μάρτυρες καὶ ἐβεβαίωσαν ὅτι καὶ οἱ 64 εἰσὶν ἀνήλικοι, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν πρακτικῶν τῆς συνεδριάσεως τοῦ δικαστηρίου. Ὁ κύριος δήμαρχος Ἀμβρακίας, λαβὼν τὴν ἀπόφασιν ταύτην, ἐνόμισεν, ὅτι ὑπάρχει ἀντίφασις μεταξὺ τῶν δύω κεφαλαίων τῆς ἀποφάσεως, ἅτινα σᾶς ἀνέγνωσα, καὶ δι’ ἀναφορᾶς του πρὸς τὸν κύριον εἰσαγγελέα ἐν Πάτραις Κωνσταντόπουλον, ἐν ᾗ δὲν ἐπισυνάπτει τὴν ἀπόφασιν, λέγει ὅτι ἀπόφασίς τις διατάττει τὴν διαγραφὴν καὶ ἐγγραφὴν τῶν αὐτῶν ὀνομάτων ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ καὶ ἐρωτᾷ, τί ποιητέον. Καὶ ὁ κύριος Κωνσταντόπουλος ὀρθότατα γνωμοδοτεῖ, ὅτι πρέπει νὰ μείνωσιν ἐγγεγραμμένα τὰ ὀνόματα. Ὑπέβαλε προσέτι καὶ ἄλλην ἐρώτησιν· «ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἀπόφασίς τις διατάσσει τὴν διαγραφὴν ὀνομάτων χωρὶς νὰ γείνῃ ἔνστασις καὶ ἔφεσις, τὰ πρόσωπα ταῦτα πρέπει νὰ τὰ διαγράψῃ, ἢ πρέπει νὰ μείνωσιν ἐγγεγραμμένα;» Καὶ ὁ κύριος εἰσαγγελεὺς ἀποφαίνεται ἐπὶ τοῦ ἀμφιβόλου τούτου ζητήματος, νὰ μείνωσιν ἐγγεγραμμένα. Συντάττει λοιπὸν ὁ κύριος δήμαρχος τὸν κατάλογον καὶ ἐγγράφει ἐν αὐτῷ οὐχὶ πλέον τὰ 64 ὀνόματα, περὶ ὧν ἐφρόνει, ὅτι ὑπάρχει ἀντίφασις, ἀλλὰ 75 ἐκ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἀναφέρονται ἐν τῇ ἐνστάσει τοῦ Πεταλᾶ, καὶ τῶν ὁποίων ἡ διαγραφὴ διετάχθη ῥητῶς, καὶ τὰ ὁποῖα δὲν περιέχονται ἐν τῇ ἐνστάσει τοῦ Καραγιαννοπούλου, ἀλλὰ μόνον ἐν τῇ ἐνστάσει τοῦ Δ. Πεταλᾶ· παραλείπει δὲ νὰ ἐγγράψῃ τὸν Ἀριστείδην Κατσάρην, τοῦ ὁποίου ἡ ἐγγραφὴ διετάχθη ῥητῶς δι’ ἄλλου κεφαλαίου τῆς ἀποφάσεως. Ἐπίσης δὲ παρέλειψε νὰ ἐγγράψῃ ἕτερον, μ’ ὅλον ὅτι ἡ ἀπόφασις διατάττει νὰ ἐγγραφῇ, τὸν Γεώργιον Μωραΐτην. Ὅταν εἶδον τὸν κατάλογον οὕτω πως συνταχθέντα, οἱ ἀντίθετοι τοῦ δημάρχου ἀνεφέρθησαν εἰς τὸν ἔπαρχον ἢ τὸν νομάρχην ζητοῦντες τὴν διόρθωσιν τοῦ καταλόγου κατὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου. Ὁ ἔπαρχος διατάσσει τὸν δήμαρχον νὰ διορθώσῃ τὸν κατάλογον, ἀλλ’ ὁ δήμαρχος ἀρνεῖται λέγων, ὅτι ὑπάρχει ἀντίφασις μεταξὺ τῶν δύω κεφαλαίων τῆς ἀποφάσεως. Εὑρίσκεται εἰς δύσκολον θέσιν ὁ ἔπαρχος καὶ ἀναφέρεται εἰς τὸν νομάρχην, ὁ δὲ νομάρχης ἀποτείνεται εἰς τὸν εἰσαγγελέα, καὶ ἀποφασίζεται νὰ γείνῃ διόρθωσις τῆς ἀποφάσεως τοῦ αὐτοῦ δικαστηρίου, ἀλλ’ ἐξελέξαντο τὸ οὐχὶ κατάλληλον μέσον, τὸ τῆς ἀναψηλαφήσεως, καὶ τὸ δικαστήριον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθμὸν 487 ἀποφάσεώς του διατάσσει νὰ διαγραφῶσιν ἐκ τοῦ καταλόγου οἱ 75 οἱ κακῶς ἐγγραφέντες ἐν τῷ καταλόγῳ. Ἐπειδὴ δὲ ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου, ἡ ὁποία δὲν ἐπιτρέπει τὸ ἔνδικον μέσον τῆς ἀναψηλαφήσεως κατὰ τῶν ἀποφάσεων τοῦ δικαστηρίου τοῦ δικάζοντος κατ’ ἔφεσιν ἐπὶ τῶν ἀποφάσεων τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρ. 16 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ὁ δήμαρχος ἐπιμένει καὶ δὲν θέλει νὰ διορθώσῃ τὸν κατάλογον. Ἀναφέρεται ὅ,τε ἔπαρχος καὶ ὁ δήμαρχος εἰς τὸ ὑπουργεῖον, τοῦτο δὲ, καθ’ ἃ ἐπληροφορήθην ἀπὸ τὸν τμηματάρχην κύριον Βαλαβάνην, συνεκάλεσε νομομαθῶν συμβούλιον ἀπὸ τοῦ προέδρου τοῦ Ἀρείου Πάγου, τῶν καθηγητῶν κυρίου Καλλιγᾶ, τοῦ προέδρου τῶν ἐφετῶν, τοῦ κυρίου Προβελεγίου, καὶ συνεπεία τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ συμβουλίου τούτου, ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν ἀπέστειλε πρὸς τὸν νομάρχην Ἀκαρνανίας τὴν 17 Ἰουλίου τὸ ἑξῆς ὑπ’ ἀριθ. 22034 τηλεγράφημα. (Ἀναγινώσκει). «Ἀριθμ. 22034. Νομάρχην Ἀκαρνανίας Μεσολόγγιον. Καίτοι Ἄρειος Πάγος ἀπεφάνθη ὑπὲρ τοῦ νόμου, ὅτι ἀναψηλάφησις ἀποφάσεων πρωτοδικείου ἐπὶ ἐφέσεων κατ’ ἀποφάσεων τῆς κατ’ ἄρθρον 16 ἐκλογικοῦ νόμου ἐπιτροπῆς δὲν εἶναι δεκτή, οὐχ ἧττον ἐπιτρέπεται διασάφησις ἀντιφατικῆς ἀποφάσεως κατὰ γνώμην νομομαθῶν. Ἐν πάσῃ ὅμως περιπτώσει, τοὐτέστιν, εἴτε ἁρμοδίως, εἴτε μὴ ἐξεδόθη δευτέρα ἀπόφασις, αὕτη εἶναι ὑποχρεωτικὴ διὰ δήμαρχον, ὅστις ὀφείλει συμφώνως πρὸς ταύτην νὰ διορθώσῃ κατάλογον. Ταῦτα εἰς ἀπάντησιν χθεσινοῦ τηλεγραφήματος ὑμῶν καὶ ὁμοίου δημάρχου Ἀμβρακίας. Ἀθῆναι, τῇ 19 Ἰουλίου 1875.

Ὑπουργὸς Ἐσωτερικῶν

Χ. ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ

Ἀντίγραφον Ἀθήνῃσιν, 23 Σεπτεμβρ. 1875. Ὁ ἐπὶ τῆς Διεκπεραιώσεως τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν Γραμματεύς Ν. Βραχνός.» Ἀλλὰ καὶ μετὰ τὸ τηλεγράφημα τοῦτο καὶ ὁ δήμαρχος καὶ ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἐπέμειναν καὶ ἐνηργήθη ἡ ἐκλογὴ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ καταλόγου τοῦ συνταχθέντος ὑπὸ τοῦ κυρίου δημάρχου.

§21Ρ. ΧΟΪΔΑΣ. Σᾶς ἐρωτῶ, ὁ πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου, ὅστις ὑπέγραψε τὴν ἀπόφασιν, ὑπέγραψε καὶ τὴν ἀντίθετον γνώμην; Ὑπάρχει ἀντίφασις.

§22ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Θὰ προσπαθήσω νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀντίφασις.

§23Ρ. ΧΟΪΔΑΣ. Λέγω ὅτι μολονότι ὁ πρόεδρος τοῦ Ἀρείου Πάγου συνυπέγραψεν εἰς τὴν ἔκδοσιν τῆς ἀποφάσεως, τώρα συμφωνεῖ μετ’ ἄλλων καὶ ἐκφέρει ἄλλην γνώμην. Ἐρωτῶ ἂν ᾖναι ὁ ἴδιος πρόεδρος ἢ ἄλλος.

§24ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐγὼ ἅμα εἶδον τὸ τηλεγράφημα, μετέβην εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ ἠρώτησα τὸν κ. Βαλαβάνην ἐὰν ὑπάρχῃ ἔγγραφος γνωμοδότησις καὶ μοὶ εἶπεν ὅτι δὲν ὑπάρχει, ἀλλ’ ὅτι μόνον προφορικῶς ἐγνωμοδότησε τὸ συμβούλιον.

§25ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (πρωθυπουργός). Προτίθεμαι νὰ σᾶς δώσω ἐξηγήσεις τινὰς περὶ αὐτοῦ ἐὰν ἐπιθυμεῖτε. Ὅταν ἐζητήθησαν ἐξηγήσεις παρὰ τῶν ἀρχῶν ἐκ Μεσολογγίου, συνενοήθην μετὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, διότι καὶ εἰς ἐκεῖνον ἀπετείνοντο αἱ αὐταὶ ἐρωτήσεις, καὶ ἐπειδὴ τὸ ζήτημα ἦτο λεπτὸν ἐνομίσαμεν καλὸν νὰ συγκαλέσωμεν τοὺς ἁρμοδίους ὅπως γνωμοδοτήσωσιν ἐπ’ αὐτοῦ, καὶ συνεκαλέσαμεν, ὅπως ἀνέφερεν πρὸ ὀλίγου ὁ Κ. Κολιάτσος, τὸν πρόεδρον τοῦ Ἀρείου Πάγου, τὸν πρόεδρον τῶν ἐφετῶν, τὸν Κ. Προβελέγιον, τὸν Κ. Καλλιγᾶν, τὸν Κ. Σανόπουλον καὶ τὸν Κ. Βαλαβάνην. Εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ταύτην ἐτέθησαν διάφορα ζητήματα· ἐτέθη ά. τό ζήτημα ἐὰν ἐπιτρέπηται εἰς τὸ δικαστήριον νὰ ἀναψηλαφίζῃ τὰς ἰδίας ἀποφάσεις προκειμένου περὶ ἐκτελέσεως τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, διότι καθ’ ὅσον μὲν ἀφορᾷ εἰς ἀντικείμενα ἀναγόμενα εἰς τὴν τακτικὴν δικαιοσύνην τὰ περὶ ἀναψηλαφήσεως ῥητῶς κανονίζονται ἐκ τῆς πολιτικῆς δικονομίας, ἀλλ’ ἐγείρεται τὸ ζήτημα, ἐὰν, προκειμένου περὶ διοικητικῆς δικαιοσύνης, ἐφαρμόζωνται αἱ αὐταὶ διατάξεις αἱ ἰσχύουσαι περὶ τῆς τακτικῆς δικαιοσύνης· καὶ ὡς πρὸς τοῦτο ὑπῆρξεν ἱκανὴ συζήτησις, καὶ δύναμαι νὰ εἴπω, ὅτι δὲν ὑπῆρξε πλήρης ὁμοφωνία, ἀλλὰ ὑπῆρξε συμφωνία, ὅτι πᾶσα διασάφησις δὲν εἶναι ἀναψηλάφησις. Ὡς ἐτίθετο τὸ ζήτημα ἐπρόκειτο περὶ ἁπλῆς διασαφήσεως, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς ἐκ τῶν ἀποτελούντων τὴν ἐπιτροπὴν ἠδύνατο νὰ θεωρήσῃ ὡς ἀναψηλάφησιν, ἢ παλινδικίαν, διότι καὶ αὐτὴ ἡ λέξις ἀναψηλάφησις δὲν εἶναι καθιερωμένη ἐν τῇ δικονομίᾳ. Ἀπεφάνθη λοιπὸν ἐπ’ αὐτοῦ ὁμοψήφως ὅτι ἐὰν πρόκειται περὶ διασαφήσεως ἐπιτρέπεται νὰ γείνῃ νέα ἀπόφασις· τοῦτο εἶπεν ἡ ἐπιτροπὴ ὡς πρὸς τὸ ἓν τῶν τεθέντων ζητημάτων. Ἀλλὰ ἐγείρεται κατόπιν ἄλλο ζήτημα. Καὶ ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι δὲν πρόκειται περὶ διασαφήσεως ἀλλὰ περὶ ἀναψηλαφήσεως, καὶ ὅτι ἡ διοικητικὴ δικαιοσύνη δὲν ἐπιτρέπει ταύτην, ὁ δήμαρχος ποίαν ἔχει ἐντολήν; Κατὰ τὸν ἐκλογικὸν Νόμον, ὁ δήμαρχος καταστρόνει τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, ἑπομένως δύναταί τις νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ ἐντολὴ τοῦ δημάρχου πρὸς κατάστρωσιν τοῦ καταλόγου, ἀφοῦ οὗτος κατεστρώθη συμφώνως πρὸς τὰς ἐκδοθείσας ὁριστικὰς ἀποφάσεις, ἐξηντλήθη, καὶ ἐὰν κατόπιν τὸ δικαστήριον ἐπανέλθῃ ἐπὶ τῆς πρώτης ἀποφάσεως καὶ ἐκδώσῃ νέαν, ὁ δήμαρχος δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι ἐξηντλήθη διὰ τῆς πρώτης πράξεως ἡ πρὸς κατάστρωσιν ἐντολὴ αὐτοῦ καὶ ὅτι εἰς οὐδεμίαν δύναται νὰ προβῇ πρᾶξιν, συνεπείᾳ νεωτέρας ἀποφάσεως· αὐτὴ ἦτο μία γνώμη, ἥτις ἠδύνατο νὰ ἐκτεθῇ. Ὑπάρχει ὅμως καὶ ἡ ἑτέρα γνώμη ὅτι ὁ δήμαρχος κατὰ τὸν ἐκλογικὸν Νόμον εἶναι ἁπλοῦς ἐκτελεστὴς τῶν ἀποφάσεων τῶν κατὰ τὸ ἄρθρον 16 ἐπιτροπῶν καὶ τῶν δικαστηρίων, τὰ ὁποῖα ὑπὸ τοῦ Νόμου ἔχουν τὴν ἐντολὴν νὰ ἀποφασίζουν ὁποῖος εἶναι ὁ κατάλογος· ὅτι ἡ κατάστρωσις εἶναι ἁπλῆ μηχανικὴ ἐργασία καὶ ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται εἰς αὐτὸν νὰ θέτει εἰς ἀμφισβήτησιν τὴν ἁρμοδιότητα τῶν δικαστηρίων. Αὕτη ἡ γνώμη ἐπεκράτησε παρὰ τοῖς πλείστοις τῶν ἐν τῇ ἐπιτροπῇ καὶ οὕτω ἀπεφασίσαμεν. Νομίζω, ὅτι αἱ ἐξηγήσεις αὗται εἶναι ἀρκεταί.

§26ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐν τῷ τμήματι, κύριοι, τῷ προεπεξεργασθέντι τὴν ἐκλογὴν ἠγέρθη ἀμφιβολία ἐὰν αἱ διατάξεις τῆς ὑπ’ ἀριθ. 431 ἀποφάσεως ᾖναι ἀντιφατικαὶ, ἢ ἐὰν πρέπῃ νὰ δοθῇ εἰς ταύτας ἡ λογικὴ ἑρμηνεία, ἡ τοῦ νόμου ἑρμηνεία ἢ ἐκ τῶν πραγμάτων ἐξηγμένη ἑρμηνεία. Τὴν πρώτην ἡμέραν, ἐπειδὴ ἐπρόκειτο περὶ σπουδαιοτάτου ζητήματος, ἀνεβάλομεν νὰ ἀποφασίσωμεν.

§27ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κατὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου τὴν ἀναψηλαφήσασαν τί ἐπρόκειτο νὰ γείνῃ;

§28ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Νὰ διαγραφῶσιν αὐτὰ ταῦτα τὰ 75 ὀνόματα ὡς κακῶς ἐγγεγραμμένα. Ὁ Κ. Ῥικάκης, μέλος τοῦ τμήματος, ἔλαβε τὴν ἀπόφασιν νὰ τὴν μελετήσῃ, καὶ ὑπέβαλε καὶ τὸ ζήτημα ὑπὸ τὴν κρίσιν τοῦ Κ. Παπαῤῥηγοπούλου καὶ Καλλιγᾶ, καὶ ὁ μὲν Παπαῤῥηγόπουλος λέγει τὰ ἑξῆς.

§29ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἀναγνώσατε πῶς ἐτέθησαν τὰ ζητήματα.

§30ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. (Ἀναγινώσκει). «Ἡ ὑπ’ ἀριθ. 381 ἀπόφασις πείθομαι ἀδιστάκτως ὅτι κακῶς ἡρμηνεύθη ὑπὸ τοῦ δημάρχου, διότι ἀφοῦ τὸ δικαστήριον διέταξε διὰ προηγουμένου κεφαλαίου τῆς ἀποφάσεώς του τὴν διαγραφὴν ὡρισμένων προσώπων ἐπὶ τῇ ἐνστάσει τοῦ Πεταλᾶ, ἦν πάντῃ περιττὸν νὰ ἀποφανθῇ περὶ τῆς διαγραφῆς τῶν αὐτῶν προσώπων ἐπὶ τῇ ἐνστάσει τοῦ Μαλακόντα, ὥστε ἡ σιωπὴ τῆς ἀποφάσεως περὶ τῶν αὐτῶν προσώπων ἐν τῷ περὶ τῆς ἐφέσεως τοῦ Μαλακόντα κεφαλαίῳ δὲν εἶναι ἀναίρεσις τοῦ προηγουμένου κεφαλαίου, ὥστε ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα, ὧν διετάχθη ἡ διαγραφὴ, δὲν ἕπεται ἀντιφατικὴ ἀπόφασις, καὶ τὰ πρόσωπα ἐκεῖνα ἔδει νὰ διαγραφῶσι τοῦ καταλόγου». Ὁ δὲ κύριος Π. Καλλιγᾶς· «Συμφωνῶ πληρέστατα μετὰ τοῦ συναδέλφου μου Παπαῤῥηγοπούλου ὡς πρὸς τὴν λύσιν τοῦ βʹ ζητήματος, ὅτι τὸ ἑπόμενον κεφάλαιον τῆς ἀποφάσεως διὰ τῆς ἀποσιωπήσεως δὲν ἀναιρεῖ τὸ προηγούμενον, δι’ οὗ ῥητῶς καὶ ὀνομαστὶ διατάσσεται ἡ διαγραφὴ τῶν 70 ἐκλογέων ὡς μὴ ἐχόντων τὰ προσόντα». Ταῦτα γνωματεύουσιν οἱ ἐπιφανέστεροι τῶν νομομαθῶν μας. Ἀλλ’ ὑπῆρχον ἀντιδοξοῦντες καὶ ἐν τῷ τμήματι τῆς Βουλῆς, τῷ προεξελέγξαντι τὴν ἐκλογὴν, καὶ σήμερον θὰ ἀκούσητε συναδέλφους προσβάλλοντας τὴν γνωμοδότησιν ταύτην. Ἀναγκάζομαι ἑπομένως νὰ προσθέσω καὶ ἐγὼ τὰς ἀσθενεῖς μου μελέτας. Καθὼς ἠκούσατε, κατὰ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου τοῦ δήμου Ἀμβρακίας ἐδόθησαν ἄλλαι τε ἐνστάσεις, περὶ ὧν δὲν πρόκειται, καὶ αἱ ἑξῆς. Ὁ Α. Πεταλᾶς ἐζήτησε τὴν διαγραφὴν 107 ὀνομάτων, ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ ἄρθρ. 16 τοῦ ἐκλογ. νόμου ἀπέῤῥιψε τὴν ἔνστασίν του, ἀλλὰ τὸ δικαστήριον τῶν ἐν Μεσολογγίῳ Πρωτοδικῶν παρεδέχθη ἐπὶ τῇ ἐφέσει του τὴν ἔνστασιν, καὶ διέταξε ῥητῶς τὴν διαγραφὴν τῶν 107 ὀνομάτων ἐκ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου. Ὁ Ι. Καραγιαννόπουλος ἐζήτησε τὴν διαγραφὴν 307 ὀνομάτων, ἡ δὲ ἐπιτροπὴ ἀπέῤῥιψε καὶ τούτου τὴν ἔνστασιν, διατάξασα νὰ μείνωσιν ἐν τῷ καταλόγῳ τὰ 307 ὀνόματα· τὸ δὲ πρωτοδικεῖον διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 431 ἀποφάσεως σκεφθὲν ἐπὶ μόνων 69 ὀνομάτων, μετεῤῥύθμησεν ὡς πρὸς ταῦτα τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ διέταξε τὴν διαγραφὴν αὐτῶν· ὡς πρὸς τὰ λοιπὰ 238 ὀνόματα, οὔτε ἐσκέφθη, οὔτε ἀπεφάσισε. 64 δὲ τῶν ὀνομάτων τούτων εἰσὶ κοινὰ ἔν τε τῇ ἐνστάσει τοῦ Πεταλᾶ καὶ Καραγιαννοπούλου, καὶ τῶν ὀνομάτων τούτων, ἤτοι τῶν 64, τὴν διαγραφὴν διέταξε ῥητῶς διὰ τοῦ κεφαλαίου δευτέρου τῆς ἀποφάσεως. Ἤδη γεννῶνται τὰ ἑξῆς ζητήματα· ά.) Μεταῤῥυθμῆσαν τὸ δικαστήριον τὴν ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς ὡς πρὸς μόνα τὰ 69 ὀνόματα τῆς ἐνστάσεως τοῦ Καραγιαννοπούλου, καὶ σιωπῆσαν ἐν τῷ 9ῳ κεφαλαίῳ τῆς διατάξεώς του περὶ τῶν 64 ἀνωτέρω μνημονευθέντων ὀνομάτων, τεκμαίρεται ὅτι νομίμως ἠννόει νὰ μείνωσι ταῦτα ἐγγεγραμμένα ἐν τῷ καταλόγῳ; βʹ.) Ἐπιτρέπεται ἀναψηλάφησις τῶν ἀποφάσεων τοῦ δικαστηρίου τῶν ἐκδοθεισῶν ἐπὶ ἐνστάσεων τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου; γʹ.) Ἐπιτρέπεται διασάφησις τῶν ἀποφάσεων τούτων ὑπὸ τοῦ ἐκδόντος ταύτας δικαστηρίου; καὶ πῶς πρέπει νὰ ἑρμηνευθῇ ἡ ἐκδοθεῖσα 487 ἀπόφασις δʹ.) Ὁ δήμαρχος ὤφειλε νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ὑπ’ ἀριθ. 487 ἀπόφασιν; Ὡς πρὸς τὸ ά. ζήτημα. Ὁ δικαστὴς ὀφείλει, κατὰ τὸν νόμον, νὰ ἀποφαίνηται περὶ τῶν προτάσεων τῶν διαδίκων, πρότασις δὲ ὑποβληθεῖσα τῷ δικαστῇ θεωρεῖται ὡς ἀποῤῥιφθεῖσα, ἐὰν σιγῇ παρέλθῃ αὐτήν. Ἐσιώπησεν ὁ δικαστὴς ἐπὶ τῶν 64 ὀνομάτων;

§31ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Μὴ διαστρέφητε τὴν ἀλήθειαν, διότι ἡ ἀπόφασις μεταῤῥυθμίζει τὴν προηγουμένην τῶν πρωτοδικῶν.

§32ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἡ πρωτόδικος ἀπόφασις ἀπέῤῥιψε τὴν ἔνστασιν τοῦ Καραγιαννοπούλου περὶ διαγραφῆς τῶν ὀνομάτων, διατάξασα νὰ μείνωσιν ἐγγεγραμμένα ἐν τῷ καταλόγῳ. Ἂν ἐννοεῖτε καὶ ὑμεῖς, κ. Δημητριάδη, καὶ ὁ κ. Ζέγγελης ὅτι τὸ δικαστήριον μετεῤῥύθμησε τὴν πρωτόδικον ἀπόφασιν καθ’ ὁλοκληρίαν, τότε δὲν ὑπάρχει ζήτημα, διότι καὶ καθ’ ὑμᾶς ἔπρεπε νὰ διαγραφῶσι τὰ ὀνόματα ταῦτα. Ἐγὼ εἶπον ὅτι τὴν μετεῤῥύθμησεν ἐν μέρει, σιωπήσασα ἐν τῷ 9 κεφαλαίῳ περὶ τῶν 64 ὀνομάτων, διότι ἐν τῷ 2 κεφαλαίῳ ἀπεφάσισεν. Ἀπανέρχομαι εἰς τὸ ζήτημα. Ἐσιώπησεν ὁ δικαστὴς ἐπὶ τῶν 64 ὀνομάτων; Καὶ ὁ Πεταλᾶς καὶ ὁ Καραγιαννόπουλος ἐπρότειναν νὰ διαγραφῶσι ταῦτα· ἄρα ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα ταῦτα μία ἦτον ἡ πρότασις, καὶ τὸ δικαστήριον διὰ τοῦ 2 κεφαλαίου τῆς ἀποφάσεως παρεδέχθη τὴν κοινὴν ταύτην πρότασιν καὶ διέταξε τὴν διαγραφὴν τῶν 64 ὀνομάτων· ὥστε τὸ τεκμήριον περὶ τῆς ἀποῤῥίψεως τῆς προτάσεως δὲν ὑπάρχει, καὶ ἐσφαλμένως ἐξάγουσι τοιοῦτον τεκμήριον οἱ ἀντιδοξοῦντες, διότι τὸ δικαστήριον δὲν ἐπανέλαβε νὰ διατάξῃ ἐκ νέου τὴν διαγραφὴν τῶν αὐτῶν ὀνομάτων δι’ ἄλλου κεφαλαίου. Τοῦτο ἤθελεν εἶσθαι περιττὸν, ὡς γνωματεύουσι καὶ οἱ κύριοι Παπαῤῥηγόπουλος καὶ Καλλιγᾶς, καὶ δὲν βλέπω ποῦ ἐστήριξε καὶ ὁ δήμαρχος καὶ οἱ ἀντιδοξοῦντες τὴν κατ’ αὐτοὺς ἀντίφασιν τῆς ἀποφάσεως. Κατ’ αὐτοὺς, βεβαίως θὰ ἦτον ἀντίφασις, ἂν τὸ δικαστήριον π. χ. ἐπὶ ἀγωγῆς δύω συνιδιοκτητῶν κατά τινος ἐπὶ διαταράξει, διέταξε νὰ παύσῃ ὁ Γ. νὰ διαταράττῃ τὴν κατοχὴν τοῦ ἑνὸς τῶν ἀδιαιρέτως συνιδιοκτητῶν, παραλεῖπον νὰ μνημονεύσῃ τοῦ ὀνόματος τοῦ ἑτέρου τῶν ἐναγόντων. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ βʹ. καὶ γʹ. ζήτημα. Καὶ ἐγὼ φρονῶ, κύριοι, ὅτι ἀναψηλάφησις δὲν ἐπιτρέπεται ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἐπιτρέπεται ὅμως ἑρμηνεία τῆς ἀποφάσεως ὑπὸ τοῦ ἐκδόντος αὐτὴν δικαστηρίου, καὶ ἑρμηνεία ἢ διασάφησις ἐδόθη διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 487 ἀποφάσεως ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου, ὡς θέλω ἀποδείξει. Ἀλλ’ ἐπιτρέπεται ἑρμηνεία τῶν ἀποφάσεων; Ἀρχὴ τῆς δικονομίας εἶναι ὅτι ὁ δικαστὴς δὲν δύναται νὰ ἀνατρέψῃ ἢ τροποποιήσῃ τὰς ὁριστικὰς καὶ μάλιστα τελεσιδίκους ἀποφάσεις. Ἀλλ’ ἡ ἀρχὴ αὕτη ὑπόκειται εἰς ἐξαίρεσιν· πάντες οἱ δικονομολόγοι ἀποφαίνονται ὅτι ὁ δικαστὴς δύναται νὰ διορθώσῃ ἢ ἑρμηνεύσῃ τὴν ἀπόφασίν του. Ὁ Carré ἐκφέρει τὴν γνώμην ταύτην ἐν τῷ ὑπ’ ἀριθ. 615 ζητήματι. Ὁ Dalloz ἐν § 322 τῆς λέξεως jugement ἐκφράζεται ὡς ἑξῆς· il importe de rémarque que la prohibition de retracter le jugement ne comprend pas le droit de le rectifier ou celui de l'interprèter. Παραδείγματα διορθώσεως ἀποφάσεων ἐν § 325 καὶ ἑπ. ἑρμηνείας δὲ ἐν § 332 καὶ ἑπομένως. Ἐν λέξει chose jugée chap. 2, § 3, § 3 καὶ ἐν λέξει castation § 129. Δὲν θέλω νὰ κουράσω τὴν Βουλὴν, ἀναγινώσκων ἐκ τοῦ Dalloz καὶ τοῦ Carré τὰ μέρη, τὰ ὁποῖα ἐσημείωσα, ἀλλ’ ἔχω ἀπόφασιν σχετικὴν τοῦ Ἀρείου Πάγου, τὴν ὑπ’ ἀριθ. 116 τοῦ ἔτους 1870. Ῥητῶς ἐν τῇ ἀποφάσει ταύτῃ λέγεται ὅτι τὸ δικαστήριον δύναται νὰ ἑρμηνεύσῃ τὴν ἀπόφασίν του, καὶ θὰ ἴδητε, ὅτι δύναται κάλιστα ἡ ἀπόφασις αὕτη νὰ ἔχῃ σχέσιν μὲ τὴν προκειμένην ὑπόθεσιν. Σᾶς ἀναφέρω τὸ ἱστορικὸν τῆς ἀποφάσεως. Ἐζήτησεν ὁ Α. νὰ ὑποχρεωθῇ τὸ δημόσιον νὰ τῷ πληρώσῃ τὸ κατασχεθὲν παρ’ αὐτοῦ τέταρτον τῆς μισθοδοσίας ὑπαλλήλου τινὸς ἀπὸ τοῦ ἔτους 1847. Τὸ δικαστήριον κατὰ γραφικὸν λάθος χωρὶς νὰ σκεφθῇ κἂν ἐκ τῶν σκέψεών του ἂν ἀποδεικνύηται, ὅτι ἐσκόπει νὰ μὴ παραδεχθῇ καθ’ ὁλοκληρίαν τὴν ἀγωγὴν, παραδέχεται ἐν τῷ διατακτικῷ τὴν ἀγωγὴν καὶ διατάσσει νὰ τῷ πληρώσῃ τὸ δημόσιον τὸ 4ον τῆς μισθοδοσίας τοῦ ὑπαλλήλου ἀπὸ τὰ 1848, ἐνῷ αὐτὸς ἐζήτει ἀπὸ τοῦ 1847. Κάμει αἴτησιν εἰς τὸ ἐφετεῖον, διότι τὸ ἐφετεῖον εἶχεν ἐκδόσει τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν, καὶ βασιζόμενος ὁ αἰτῶν εἰς τὸ ἄρθρον 714 τῆς πολιτ. δικονομίας, κατὰ τὸ ὁποῖον τὰ λογιστικὰ λάθη διορθόνονται παρὰ τοῦ ἰδίου δικαστηρίου, ζητεῖ τὴν διόρθωσιν τοῦ λάθους τούτου. Τὸ ἐφετεῖον ἀποῤῥίπτει τὴν ἔφεσίν του· δὲν πρόκειται τῷ εἶπε, περὶ λογιστικοῦ λάθους, δὲν ἐφαρμόζεται τὸ ἄρθρον 714· ἐπειδὴ δὲ ἐσιώπησεν ἡ ἀπόφασις ἔπρεπε νὰ προσβάλῃς αὐτὴν εἴτε δι’ ἀναιρέσεως, εἴτε δι’ ἀναψηλαφήσεως. Τὴν ἀπόφασιν ταύτην ἀνήρεσεν ὁ Ἄρειος Πάγος, σκεψάμενος ὡς ἑξῆς· «ἐπειδὴ, καθ’ ὃν τρόπον διετύπωσε τὴν αἴτησίν του ὁ Α. δὲν ὑπάρχουν λόγοι οὔτε πρὸς ἀναίρεσιν, οὔτε πρὸς ἐπανάληψιν τῆς διαδικασίας, ἡ δὲ διάταξις τοῦ ἄρθρου 714 δὲν ἐφαρμόζεται ἐπὶ τῆς προκειμένης περιπτώσεως.... Ἐπειδὴ τὸ δικαστήριον τῶν ἐφετῶν ὤφειλε νὰ ἐξετάσῃ κατ’ οὐσίαν τὴν αἴτησιν τοῦ Α. καὶ ἢ νὰ τὴν παραδεχθῇ, ἢ νὰ τὴν ἀποῤῥίψῃ τὴν αἴτησιν, ὡς τοῦτο πράττεται ὁσάκις ζητεῖται ἑρμηνεία παρὰ τοῦ αὐτοῦ δικαστηρίου. (Ἄρα καὶ ὁ νομοθέτης μας ἐπιτρέπει τὴν ἑρμηνείαν παρὰ τοῦ αὐτοῦ δικαστηρίου). Διὰ ταῦτα ἀναιρεῖ τὴν ἀπόφασιν.» Βλέπετε ὅτι ἐσιώπησε τὸ δικαστήριον περὶ τῆς αἰτήσεως τοῦ Α. ὡς πρὸς τὴν καταδίκην τοῦ δημοσίου εἰς τὴν πληρωμὴν τοῦ 4ου τῆς μισθοδοσίας ἑνὸς ἔτους ὁλοκλήρου, καθὼς ἐσιώπησε καὶ ἐπὶ τῆς παρούσης περιπτώσεως, καὶ ὁ Ἄρειος Πάγος λέγει εἰς τὸ Ἐφετεῖον ὅτι ἔπρεπε νὰ λάβῃ τὴν αἴτησιν καὶ νὰ ἑρμηνεύσῃ τὴν ἀπόφασίν του, ἀδιάφορον ἂν ἡ αἴτησις ἐβασίσθη ἐπὶ τοῦ μὴ ἐφαρμοζομένου ἄρθρου 714. Τώρα τί ἄλλο ἔκαμε ἐπὶ τῆς προκειμένης ὑποθέσεως τὸ δικαστήριον, διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 487 ἀποφάσεώς του; Ἡ αἴτησις ἐβασίσθη ἐπὶ τῶν ἄρθρων τῆς ἀναψηλαφήσεως καθὼς καὶ εἰς τὴν ὑπόθεσιν ἐκείνην ἐπὶ τοῦ ἄρθρου 714, τὸ δὲ δικαστήριον ἑρμηνεῦσαν τὴν ἀπόφασίν του εἶπε, θεωρῶ ἰσχυρὰν τὴν διάταξιν μόνην τοῦ βʹ. κεφαλαίου τῆς ὑπ’ ἀριθ. 431 ἀποφάσεως, καὶ διαγραπτέους τοὺς ἐν αὐτῇ ἀναφερομένους, τοῦτο εἶναι καθαρὰ ἑρμηνεία τῆς ἀποφάσεως, καὶ ἑρμηνεία λογικὴ, στηριζομένη εἰς τὸν νόμον, διότι ἄλλως ἠθέλομεν παραδεχθῆ ὅτι τὸ δικαστήριον ἐσκόπει νὰ παρανομήσῃ, ἀφοῦ ἐνώπιόν του προσήχθησαν καὶ ἐξητάσθησαν μάρτυρες καὶ ἅπαντες ἐβεβαίωσαν ὅτι οἱ 64 περὶ ὧν πρόκειται εἰσιν ἀνήλικοι. Γεννᾶται ἤδη τὸ δʹ. ζήτημα, ἔλαβε διαταγὴν ὁ δήμαρχος νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἀπόφασιν; ὤφειλε νὰ ὑπακούσῃ; Ἠκούσατε τὸν κ. πρόεδρον τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου, ὁ ὁποῖος σᾶς ἀνέφερεν ὅτι ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἠγέρθησαν ἀμφιβολίαι καὶ ἐγὼ ἀμφιβάλλω, μόλον ὅτι γνωρίζω ὅτι κατὰ τὸν νόμον καὶ αἱ ἄκυροι ἀποφάσεις ὑφίστανται, καὶ δύνανται νὰ προσβληθῶσι δι’ ἐνδίκων μέσων, ἀρκεῖ νὰ ἐξεδόθησαν ἀπὸ ἁρμόδιον δικαστὴν, καὶ νὰ φέρωσι τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους, καὶ τοιαύτη ἔλλειψις τῆς ἀποφάσεως δὲν καταγγέλλεται. Ἐν ὅσῳ ἀπόφασις δὲν προσβάλλεται διά τινος ἐνδίκου μέσου, δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα εἷς δήμαρχος νὰ λέγῃ, ἑρμηνεύω τοιουτοτρόπως τὴν ἀπόφασιν, δὲν ἀκούω τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου. Ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου ἀδιαφορῶ, ἀφοῦ τὰ ἄλλα δύω ζητήματα, κατ’ ἐμὲ, ἔπρεπε νὰ λυθῶσι συμφώνως μὲ τὸν νόμον, συμφώνως μὲ τὸν ὀρθὸν λόγον καὶ συμφώνως μὲ τὴν νομιμότητα, ἡ ὁποία πρέπει νὰ διέπῃ πᾶσαν ἐκλογικὴν πρᾶξιν. Μὴ θελήσητε ν’ ἀποφασίσητε, ὅτι δικασταὶ εἶχον σκοπὸν ν’ ἀφήσουν ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ ἀνθρώπους, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκλογέως. Ταῦτα περὶ τοῦ καταλόγου. Ἐνίσταται λοιπὸν ὁ κύριος Καραγιαννόπουλος, ὅτι ἐναντίον τῆς ἀληθοῦς κατ’ αὐτὸν καὶ καθ’ ἡμᾶς ἑρμηνείας τῆς διατάξεως τῆς ὑπ’ ἀριθ. 431 καὶ τῆς ἑρμηνευούσης ταύτην ὑπ’ ἀριθ. 487 ἀποφάσεως, ὁ δήμαρχος ἐνέγραψεν εἰς τὸν κατάλογον 75 ἐκλογεῖς, ὄχι πλέον τοὺς 64, περὶ τῶν ὁποίων ἦτον ἀντίφασις, ἀλλὰ καὶ ἑτέρους 11. Ἐπεθεώρησα τὸν κατάλογον καὶ ἀνεῦρον, καθὼς εὗρε καὶ ὁ κύριος ἔπαρχος, ὅτι 75 ἐκ τῆς ἐνστάσεως τοῦ Πεταλᾶ εἰσιν ἐγγεγραμμένοι ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ, ἤτοι οἱ 64 καὶ ἕτεροι 11, περὶ τῶν ὁποίων δὲν προτίθεται ἀντίφασις.

§33ΜΙΛΗΣΗΣ. Ποῦ ἐστηρίχθη ὁ δήμαρχος ἐγγράψας τοὺς ἕνδεκα;

§34ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ποῖοι λόγοι οἱ πείσαντες τὸν κύριον δήμαρχον, ἐκτὸς 64 νὰ ἐγγράψῃ καὶ ἄλλους ἕνδεκα, ἀγνοῶ. Ὁ δήμαρχος ὅμως εἰσήχθη εἰς τὸ πλημμελειοδικεῖον καὶ κατεδικάσθη ἐρήμην διὰ τὴν παράβασιν αὐτὴν, ὅτι δὲν διόρθωσε τὸν κατάλογον κατὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου. Ἐν τῷ κλητηρίῳ θεσπίσματι, τὸ ὁποῖον παρουσίασεν εἰς τὸ Τμῆμα ὁ κύριος Στράτος, καὶ τὸ ὁποῖον ὑπάρχει μεταξὺ τῶν ἐγγράφων, ἀναφέρεται, ὅτι ἐνεγράφησαν 116 ἐκλογεῖς παρανόμως οὐχὶ μόνον 75, ὅσους ἐγὼ ἐξηκρίβωσα, ὅτι ἐνεγράφησαν ἐκ τοῦ καταλόγου τοῦ Πεταλᾶ.

§35ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲε ἐκάμετε τὴν ἐξακρίβωσιν ἐν τῷ καταλόγῳ;

§36ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἔπρεπε νὰ ἔχω τὰ μόλις χθὲς ληφθέντα ἔγγραφα τῆς ἀναθεωρήσεως, ἅτινά εἰσιν ἐλλειπῆ· διὰ τοῦτο ἔδωκα τὸν κατάλογον εἰς τὸν κύριον Καραγιαννόπουλον νὰ τὸν ἐξετάσῃ (θόρυβος). Ἐκτὸς ὅμως τῶν παρανόμως ἐγγραφέντων τοὐλάχιστον 75 ὀνομάτων ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ, ἐνεγράφησαν καὶ ὀνόματα ἐξ ἑτέρων ἐκλογέων ἐκ τῆς ἐνστάσεως τοῦ Καραγιαννοπούλου, περὶ τῶν ὁποίων ὀνομαστὶ διατάσσει ἡ ἀπόφασις καὶ τὰ ὁποῖα πλέον δὲν εἶναι κοινὰ μεταξὺ τῆς μιᾶς ἐνστάσεως καὶ τῆς ἄλλης. Ὁ δήμαρχος μετὰ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 8 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου ἐνέγραψεν εἰς τὸν κατάλογον πολλοὺς ἐκλογεῖς. Ὁ κύριος Καραγιαννόπουλος ζητεῖ τὴν διαγραφὴν ὅλων τῶν νεωστὶ ἐγγραφέντων καὶ τὴν διαγραφὴν 307 ἄλλων ὀνομάτων εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, καὶ λέγων, ἐπειδὴ τοῦτο εἶναι παράβασις τοῦ νόμου, διότι αὐτοὶ ἔχουν ἡλικίαν 15 ἐτῶν, ἐνίσταται, ἀλλὰ δὲν ὁρίζει ὡρισμένως τίνα τὰ διαγραπτέα πρόσωπα. Εἶναι γενικὴ ἔνστασις κατὰ παντὸς ἐγγραφέντος ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 8. Τὸ δὲ δικαστήριον δὲν ἀπέῤῥιψε τὴν ἔνστασι ναύτην ὡς ἀόριστον, ἀλλὰ διέγραψε ῥητῶς 69 ὀνόματα, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὰ ἓξ, περὶ ὧν πρόκειται.

§37ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Κύριε Κολιάτσε, οἱ ἓξ περιλαμβάνονται εἰς τοὺς 69;

§38ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Αὐτὸ εἶπον.

§39ΧΟΪΔΑΣ. Μετὰ τὸ δικαίωμα τὸ χορηγηθὲν τῷ κ. Κουμουνδούρῳ, θὰ σᾶς παρακαλέσω νὰ ἀκούσητε καὶ ἐμέ. Ἐγένετο ἔνστασις ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς; ἐξεδόθη ἀπόφασις;

§40ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἔνστασις, εἶπον, ἐγένετο, καὶ τὸ δικαστήριον διὰ νὰ διατάξῃ τὴν διαγραφὴν ὡρισμένων προσώπων, βεβαίως εἶχεν αὐτὴν τὴν ἔφεσιν.

§41ΧΟΪΔΑΣ. Ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἐγένετο ἔνστασις περὶ τῶν ἓξ, δὲν ἐξεδόθη ἀπόφασις, δὲν ἐγένετο ἔφεσις!

§42ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἔνστασις ἐγένετο καὶ εἶναι αὕτη· (δεικνύει τὴν ἀπὸ 24 Μαΐου ε. ε. ἔνστασιν τοῦ Καραγιαννοπούλου). Εἰς τὸν φάκελλον δὲν ὑπάρχει ἡ ἔφεσις μήτε τοῦ Πεταλᾶ μήτε τοῦ Καραγιαννοπούλου, ἀλλ’ ἔχομεν τὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία μᾶς λέγει, ὅτι παραδέχεται τὴν ἔφεσιν τοῦ Καραγιαννοπούλου καὶ Μαλακόντα καὶ διατάσσει νὰ διαγραφῶσι καὶ οἱ ἓξ οὗτοι.

§43ΧΟΪΔΑΣ. Ἐρωτᾷ ὁ δήμαρχος τὸν εἰσαγγελέα τῶν ἐφετῶν νὰ διαγράψῃ παρανόμως ἐγγραφέντας ἓξ; καὶ ἀπαντᾷ ὁ εἰσαγγελεὺς μὴ γενομένης ἐνστάσεως, μὴ γενομένης ἐφέσεως, νὰ μὴ τοὺς διαγράψητε...

§44ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε εἰσηγητὰ, ἡ ἀπόφασις ἡ διατάσσουσα τὴν διαγραφὴν τῶν ἓξ ὀνομάτων, ἀδύνατον νὰ μὴ ἀναφέρῃ καὶ τὴν ἔνστασιν καὶ τὴν ἔφεσιν.

§45ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Μάλιστα. Ἔχω τὴν ἀπόφασιν, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι δέχεται ἐν μέρει τὴν ἔνστασιν τοῦ Καραγιαννοπούλου ἐπὶ τῇ ἐφέσει αὐτοῦ καὶ τοῦ Μαλακόντα, καὶ διατάσσει τὴν διαγραφὴν τῶν 69, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ οἱ ἓξ. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἀπόφασις, διότι ἀντίγραφον ἐφέσεως δὲν ὑπάρχει ἐν τῷ φακέλλῳ, ὡς προεῖπον. «Ὡς πρὸς τὴν ὑπ’ ἀριθ. 12 ἀπόφασιν τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 16 ἐπιτροπῆς, ἐκδοθείσης συνεπεία ἐνστάσεως τοῦ κ. Καραγιαννοπούλου καὶ Νικολ. Μαλακόντα καὶ τὴν ἔφεσιν κατὰ τῆς ἀποφάσεως ταύτης τοῦ Ν. Μαλακόντα... Παραδέχεται ἐν μέρει τὴν ἔφεσιν τοῦ Νικολ. Μαλακόντα....» ὥστε ὑπάρχει καὶ ἔνστασις καὶ ἔφεσις. Ἰδοὺ καὶ τὰ ὀνόματα Ἀνέστης Ν. Μουρμούρης ἀριθ. 44, Ἀπ. Μπαρτσιάκας ἀρ. 12, Βασίλειος Φλῶρος ἀρ. 9, Γεώργιος Διαμάντης ἀρ. 46, Λαμ. Μπαρτσιάκος ἀρ. 13, Βασίλειος Σακαρέζος ἀρ. 8. Τὰ ὀνόματα ταῦτα ἀναφέρονται, ὡς ἀντελήφθην ἰδίαις αἰσθήσεσι, μεταξὺ τῶν 69 ὀνομάτων ὑπὸ τοὺς ἄνω σημειωθέντας ἀριθμούς.

§46ΣΤΡΑΤΟΣ. Τί ἀναγινώσκετε τὴν σημείωσιν, τὴν ἀπόφασιν νὰ μᾶς δείξετε....

§47ΧΟΪΔΑΣ. Αὐτὰ τὰ ὀνόματα τὰ ηὕρατε μεταξὺ τῶν 69 ὀνομάτων;

§48ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Βεβαίως, ἤτοι μεταξὺ τῶν ἀνηλίκων. Ἐβεβαιώθη τοῦτο τὸ γεγονὸς ὅτι 6 ἦσαν ἐγγεγραμμένοι, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ διαγραφῶσι, καὶ ἐξ αὐτῶν ἐψηφοφόρησαν οἱ ἐν τῇ ἐκθέσει μου κατονομαζόμενοι τέσσαρες· διετάχθη δὲ δι’ ἀποφάσεως νὰ ἐγγραφῇ ὁ Γεώρ. Μωραΐτης, ἀλλὰ τὸν παρέλειψεν ὁ δήμαρχος.

§49ΧΟΪΔΑΣ. Τὰ ὀνόματα τὰ ἓξ ἀναφέρονται μεταξὺ τῶν 69, διότι ἡμεῖς διϊσχυριζόμεθα ὅτι δὲν ἐγένετο ἔνστασις ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς, ὅτι δὲν ἐξεδόθη ἀπόφασις καὶ ὅτι δὲν ἐγένετο ἔφεσις.

§50ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν γνωρίζω τὶ διϊσχυρίζεσθαι σεῖς, ἀλλὰ τὰ ἔγγραφα ἀποδεικνύουν τὸ ἐναντίον. Ἐκτὸς τοῦ καταλόγου ἐκείνου παρουσιάζεται καὶ ἕτερος· οἱ ἐνιστάμενοι ἰσχυρίζοντο, ὡς ἀναφέρω ἐν τῇ ἐκθέσει μου, ὅτι 30 τῶν ὀνομάτων, τῶν εὑρισκομένων ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ τοῦ 1874, δὲν εἶναι ἐγγεγραμμένα ἐν τῷ τοῦ 1875. Ἐγένετο χθὲς ἡ παραβολὴ καὶ ἐσημείωσεν ὁ κ. Βουλπιώτης καὶ ἄλλοι ἐν τῷ καταλόγῳ, ὅτι ἡ διαγραφὴ πολλῶν ἐκ τῶν ὀνομάτων τούτων ὡρισμένως διετάχθη, γενομένης δεκτῆς ἐνστάσεώς τινος τοῦ κ. Στράτου, ἀλλ’ ὑπολείπονται καὶ ἄλλα ὀνόματα, εἰς τὰ ὁποῖα δὲν ἐξευρέθη πῶς διεγράφησαν.

§51ΣΤΡΑΤΟΣ. Ὄχι, ἐπὶ τῇ ἐνστάσει τοῦ Καραγιαννοπούλου.

§52ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Τοὺς ἐσταματήσατε εἰς τὴν ἐργασίαν καὶ τοὺς ἐδώσατε ἄλλον κατάλογον χειρότερον ἀπὸ τοὺς καταλόγους, τοὺς ὁποίους ἔφεραν πέρυσιν εἰς τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς.

§53ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἴμεθα δικασταὶ καὶ πρέπει μὲ ἀπάθειαν καὶ φλέγμα νὰ συζητῶμεν, καὶ σᾶς βλέπω ὠργισμένον.

§54ΜΑΝΕΤΑΣ. Εἰς τὸ τμῆμα ἐκάμαμεν τὴν ἔρευναν ὅτι 30 ὀνόματα ἢ 28 ἐκ τῶν ἐμπεριεχομένων εἰς τὸν κατάλογον τοῦ 1874 δὲν ὑπῆρχον εἰς..... Ἐπειδὴ δὲν ἠξεύραμεν διατὶ παρελείφθησαν εἴπωμεν νὰ προσαχθῶσι τὰ πρακτικὰ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ καταλόγου· προσήχθησαν;

§55ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Προσήχθησαν χθές. — Ἐπειδὴ δὲ ἐγὼ μετ’ ἄλλων συναδέλφων ἐνησχολήθημεν εἰς τὴν ἐξακρίβωσιν τῶν κακῶς κατὰ τὴν ἔνστασιν ψηφοφορησάντων ἐν τῷ δήμῳ Θυάμου, καὶ θὰ σᾶς εἴπω ἀκολούθως τί ἀνεκαλύψαμεν, παρεκάλεσα τὸν κ. Στράτον καὶ ἄλλους συναδέλφους νὰ ἐξετάσωσι τὸν κατάλογον τῶν 30 ὀνομάτων, καὶ ὁ κ. Στράτος παρουσίᾳ καὶ τοῦ κ. Βουλπιώτη ἐσημείωσεν εἰς τὸ περιθώριον τινῶν μόνων ὀνομάτων τὸν ἀριθμὸν τῆς ἀποφάσεως, δι’ ἧς διεγράφησαν, ἀλλὰ εἰς πολλὰ τῶν ὀνομάτων τούτων δὲν θὰ ὑπάρχῃ οὐδεμία σημείωσις καὶ ταῦτα φαίνονται διαγραφέντα αὐθαιρέτως.

§56ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἐκάματε χρῆσιν τοῦ ὀνόματός μου ὡς ἀναμιχθέντος εἰς τὴν ἐργασίαν τῆς χθὲς, καὶ αἰσθάνομαι τὸ καθῆκον νὰ δώσω διασαφήσεις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐδώσατε εἰς τὸν κ. Στράτον καὶ ἄλλους τοὺς καταλόγους· ὅταν ὅμως ἐφθάσαμεν περὶ τὸ τέλος, σεῖς ὑπὸ τὰς ὄψεις ὅλων ἐσταματήσατε τὴν ἐργασίαν, καὶ εἴπειτε ὅτι περιττὴ ἡ ἐργασία αὕτη, καὶ τοὺς ἐδώκατε ἄλλον κατάλογον, ἔνθα ἦσαν ἐγγεγραμμένοι πολλοὶ χειρὶ τοῦ κ. Καραγιαννοπούλου.

§57ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν εἶναι ἀκριβὲς ὅτι ἐσταμάτησα τὴν σπουδαίαν ἐκείνην ἐργασίαν, ἀλλὰ παρακάλεσά τινας αὐτῶν μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ τὸν κ. Βουλπιώτην, εἰς τὸν ὁποῖον ἔχω μεγάλην ὑπόληψιν, νὰ μὲ βοηθήσῃ εἰς τὴν ἐργασίαν τῆς ἐξακριβώσεως τῶν 24 ὀνομάτων τοῦ δήμου Θυάμου ἐπὶ καταλόγου δοθέντος ὑπὸ τοῦ Λ. Ἴσκου καὶ ὄχι τοῦ Καραγιαννοπούλου. Ἐπανέρχομαι εἰς τὸ θέμα. Σᾶς ἀνέφερον τὰς ἐλλείψεις τοῦ καταλόγου τοῦ δήμου Ἀμβρακίας. Εἰς τὸν δῆμον τοῦτον συνέβη καὶ ἄλλο τι, κατὰ τὴν διαλογὴν εὑρέθησαν εἰς ὅλας τὰς κάλπας τὰ σφαιρίδια ἰσάριθμα πρὸς τοὺς ψηφοφορήσαντας. Ἐν μόνῃ τῇ κάλπῃ τοῦ Ἀθ. Ἴσκου εὑρέθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια 21, ἅτινα τῷ ἀφῃρέθησαν ἐκ τοῦ Ναί. Τίς ἔῤῥιψε τὰ σφαιρίδια ταῦτα; Βεβαίως φιλικὴ χεὶρ δὲν τὸ ἔπραξεν ἀλλ’ ἐχθρικὴ, ἵνα ἀφαιρεθῶσιν ὡς καὶ ἀφῃρέθη ἀπὸ τὸν κ. Ἴσκον, μειοψηφοῦντος μετὰ τὴν ἀφαίρεσιν τούτων τοῦ Τολιᾶ κατὰ 9 ἢ μᾶλλον κατὰ 5 ψήφους. Τὰ τέσσαρα μέλη τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἀνῆκον εἰς τοὺς ἐπιτυχόντας ὡς καὶ οἱ σφαιριδιοδόται· ὁ δὲ Καραγιαννόπουλος ἐκθέτει ἐν τῇ ἐνστάσει του ὅτι τὰ ἔῤῥιψεν ὁ σφαιριδιοδότης Γεώργιος Μπελέτσης, φίλος τῶν ἀποτυχόντων, ὅστις καὶ κατηγγέλθη.

§58ΜΙΛΗΣΗΣ. Κατὰ τὴν ψηφοφορίαν ἐγένετο ἡ ἔνστασις ἢ μετὰ τὴν διαλογήν;

§59ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν ἐγένετο κατὰ τὴν ψηφοφορίαν· ἂν εἴχομεν τοιοῦτόν τι θὰ εἶχε μεγαλειτέραν σημασίαν· δι’ αὐτὸ τὸ τμῆμα δὲν ἔδωκε μεγάλην σημασίαν. Τὸ γεγονὸς ἀναφέρεται ἐν τῇ γενικῇ ἐνστάσει τοῦ Καραγιαννοπούλου τῇ δοθείσει μετὰ τὴν διαλογὴν ἐντὸς τῶν 5 ἡμερῶν. Ὑπάρχει καὶ ἄλλη ἔνστασις κατὰ τοῦ Δημάρχου ὡς ἐπεμβάντος· τὸ τμῆμα δὲν ἐθεώρησε αὐτὴν ἀποδεδειγμένην, διότι δὲν ὑπῆρχον ἀποχρῶσαι ἀποδείξεις. Ἐρχόμεθα εἰς τὸν δῆμον Θυάμου· ἐκ τῶν ἐνστάσεων θὰ ἀναφέρω τὰς σπουδαιοτέρας. Γνωρίζοντες γράμματα εἰς τὸν δῆμον Θυάμου ὀλίγιστοι ὑπάρχουν· διὰ τοῦτο προσελήφθη τὴν πρώτην ἡμέραν παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς ὡς γραμματεὺς ὁ γραμματεὺς τῆς δημαρχίας Γ. Τσαδήμας. Ὁ κ. Στράτος τὴν δευτέραν ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας ἐνίσταται, ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ, ἐναντίον τοῦ νόμου, δὲν ἐπέτρεψε νὰ ψηφοφορήσουν ἀνήλικοι ἐγγεγραμμένοι ἐν τῷ καταλόγῳ καὶ ὅτι ἐπέτρεψε νὰ ψηφοφορήσῃ πρόσωπόν τι, ἐνῷ τοῦτο ἦτο διαγεγραμμένον ἐκ τοῦ καταλόγου. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀποφαίνεται, ὅτι κατὰ διαταγὴν τῆς Νομαρχίας, διότι εἶχεν ἐκδώσει τοιαύτην διαταγὴν ὁ κ. Ζέρμας, δὲν ἐπέτρεψε νὰ ψηφοφορήσωσιν ἀνήλικοι, καὶ ἐπειδὴ ἐπέμενεν ὁ κ. Στράτος, προσεκάλεσε τὸν εἰρηνοδίκην καὶ τὸν δήμαρχον νὰ βεβαιώσουν τὴν ταυτότητα καὶ τὴν ἡλικίαν τῶν ἀνηλίκων.

§60ΣΤΡΑΤΟΣ. Ποῦ φαίνεται ὅτι προσεκάλεσε τὸν εἰρηνοδίκην; Μόνον τὸν δήμαρχον προσεκάλεσε.

§61ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἰς τὰ πρακτικά. (Ἀναγινώσκει τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας). Ὡς πρὸς τὸν κακῶς δὲ ψηφοφορήσαντα, κατὰ τὴν ἔνστασιν, σημειοῖ ὅτι ὁ δημογραμματεὺς, ἀπιστήσας περὶ τὸ καθῆκόν του, ἐπλαστογράφησε καὶ ἐνέγραψεν αὐτὸν καὶ ἐψηφοφόρησεν. Ἡ δικαιολόγησις αὕτη τῆς ἐπιτροπῆς εἶναι εἰλικρινής. Δήμαρχος Θυάμου εἶναι ὁ γαμβρὸς τοῦ κ. Στράτου, Λ. Νιάφας.

§62ΣΤΡΑΤΟΣ. Ἐξάδελφός μου.

§63ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὁ δήμαρχος οὗτος, ὡς θέλω ἐκθέσει ἀκολούθως, διεπράξατο πολλὰ ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων. Ὁ Γ. Τσαδήμας εἶναι γραμματεύς του καὶ σημειοῖ ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τῆς ψηφοφορίας ἐκλογέα διαγεγραμμένον τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, καὶ ἵνα μὴ ἀνακαλυφθῇ ἡ παραβίασις τοῦ νόμου, ἐγγράφει εἰς τὸ πρωτόκολλον ἀριθμὸν ἐκλογικοῦ καταλόγου πλαστόν. Ἀμφιβάλετε τώρα ὅτι ὅ,τι ἔπραξεν ἦτον ἐν ἀγνοίᾳ τῆς ἀγραμμάτου ἐπιτροπῆς, καὶ τὸ ἔπραξεν ὑπὲρ τῶν φίλων του; Ἀλλὰ θὰ ἴδητε κατωτέρω τὸν αὐτὸν δημογραμματέα. Συνεπείᾳ δὲ καὶ τῆς ἐνστάσεως τοῦ κ. Στράτου, ὅστις παρίστατο κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου τούτου, ἡ ἐπιτροπὴ συντάττει πρᾶξιν καὶ ἀπολύει τὸν γραμματέα Τσαδήμα καὶ προσλαμβάνει ἕτερον. Τὴν τρίτην ἡμέραν τῆς ψηφοφορίας παρουσιάσθησαν ἐκλογεῖς νὰ ψηφοφορήσουν καὶ εὑρέθησαν ψηφοφορημένοι, ἐνῷ οὗτοι ἦσαν εἰς τὸ χωρίον των καὶ τότε πρῶτον ὑπῆγαν εἰς τὴν πρωτεύουσαν τοῦ δήμου. Ἐξετάζεται τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας, καὶ εὑρίσκεται τότε ὅτι ἑπτὰ ὀνόματα ἐκλογέων σημειοῦνται κατὰ σειρὰν μὴ ψηφοφορησάντων, καὶ μάλιστα σημειοῦται καὶ τὸ ὄνομα ἑνὸς ἀποβιώσαντος καὶ μὴ ὄντος ἐν τῷ καταλόγῳ, μολονότι εἶχε τὴν πρόνοιαν ὁ γραμματεὺς νὰ τῷ δώσῃ ψευδῆ ἀριθμὸν τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου. Τότε ἡ ἐπιτροπὴ συντάσσει τὴν ὑπ’ ἀριθ. 22 πρᾶξιν της ἔχουσαν ὡς ἑξῆς· βʹ Ἐπειδὴ καὶ εἰς τὸ βιβλίον τῆς ψηφοφορίας τῆς χθεσινῆς ἡμέρας, δεκάτης ἐννάτης, (19), ὁ γραμματεὺς τῆς ἐπιτροπῆς Γεώρ. Τσαδήμας, ἀπιστήσας περὶ τὸ καθῆκόν του, ἐνέγραψεν ἐν ἀγνοίᾳ μας ὡς ψηφοφορήσαντας τοὺς (ἀναφέρει 6 ὀνόματα), καὶ Γ. Κολοκοτρώνην, ὅστις εἰς τὴν ζωὴν δὲν ὑπάρχει, ἐνῷ οὗτοι οὐδὲν ἐνεφανίσθησαν χθὲς νὰ ψηφοφορήσωσι, κηρύττει τοὺς ἀνωτέρω ἀριθμοὺς ἀκύρους καὶ περιορίζεται ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφορησάντων μέχρι τοῦδε εἰς 735». Ἐδῶ εἶναι ὑπογεγραμμένα τρία μέλη τῆς ἐπιτροπῆς. Κἀμμία ἀντίῤῥησις δὲν γίνεται κατ’ αὐτῆς τῆς πράξεως τῆς ἐπιτροπῆς, τῆς φατριαστικῆς, ἐργαζομένης ἐπὶ παρουσίᾳ τοῦ κ. Στράτου!

§64ΣΤΡΑΤΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, ἡ ἀντίῤῥησις ἡ ἰδική μου φαίνεται ἀπ’ ἐπάνω.

§65ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Καὶ οὐ μόνον ἀντίῤῥησις δὲν ἐγένετο, ἀλλ’ ἡ ἐπιτροπὴ ἐπέτρεψε νὰ ψηφοφορήσουν πέντε ἐκ τῶν ἐκλογέων τούτων καὶ ἑπομένως τὰ ὀνόματα τούτων φέρονται διπλῶς εἰς τὸ πρωτόκολλον.

§66ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ μειοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἀντέλεγεν εἰς τὴν πρᾶξιν, οὔτε τις τῶν ὑποψηφίων ἢ τῶν ἀντιπροσώπων;

§67ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Οὐδείς· τὸ ἀποτέλεσμα δὲ τῆς διαλογῆς δηλοῖ ὅτι ἡ ἐπιτροπὴ εἶπεν ὅλην τὴν ἀλήθειαν, ὡς θέλω ἀποδείξει ἀκολούθως.

§68ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Τί γίνεται περὶ τῶν ἀνηλίκων.

§69ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἔρχομαι εἰς τὰ περὶ ἀνηλίκων· ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν πρώτην καὶ τὴν δευτέραν ἡμέραν δὲν παραδέχεται τὴν ἔνστασιν τοῦ κ. Στράτου νὰ ψηφοφορήσωσιν οἱ ἀνήλικοι. Ἐπὶ τέλους λαμβάνει τηλεγραφικὴν διαταγήν, ὅτι πρέπει νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς αὐτοὺς νὰ ψηφοφορήσωσι, νὰ σημειώσῃ δὲ μόνον ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τὴν ἡλικίαν τῶν ψηφοφορησάντων. Ἡ ἐπιτροπὴ μετὰ τὸ τηλεγράφημα διατάσσει νὰ ψηφοφορήσωσιν οἱ ἀνήλικοι, καὶ σημειοῖ ἡ ἐπιτροπή, χωρὶς νὰ ἀντιλέξῃ ὁ κ. Στράτος ἢ ἄλλος τις, ὅτι ἔχουσιν ἡλικίαν 6 ἕως 13 ἐτῶν. Αἴ! κύριοι, τοιουτοτρόπως ἡμεῖς εἴμεθα οἱ ὁποῖοι διαφθείρωμεν τοὺς ἐκλογεῖς μας· πέρνωμεν 5 ἐτῶν παιδιὰ καὶ τὰ βάζομεν νὰ ψηφοφορήσουν, διότι εἶναι ἐγγεγραμμένα εἰς τὸν κατάλογον!

§70Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Ὁ κατάλογος εἶναι ὁριστικός.

§71ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ναί· ἀλλ’ εἶναι ἀσέβεια νὰ διδάσκωμεν τὰ βρέφη νὰ παραβιάζουν τὸν νόμον.

§72Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἔχετε κἀμμίαν ἀπόδειξιν; Εἶναι ἐντροπὴ νὰ τὰ λέγετε αὐτὰ ἀπὸ τοῦ βήματος.

§73ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὅ,τι λέγω τ’ ἀποδεικνύω μὲ τὰ ἐπίσημα πρακτικά.

§74Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὅλοι γνωρίζομεν τί σημαίνει εἰς τοὺς δήμους ἐκείνους ἐπιτροπὴ φατριάζουσα· εἰς τὸ Καρπενήσι ᾐχμαλώτισαν ἓν μέλος ἀνῆκον εἰς ἐμέ.

§75ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Κολιάτσε, δὲν μὲ λέγετε, ὑπάρχει ἀντίῤῥησις ὡς πρὸς τὴν ἡλικίαν αὐτῶν;

§76ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Οὐδεμία. Ἰδοὺ τί λέγουν τὰ πρακτικά. «Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐφορευτικὴ τοῦ δήμου Θυάμου ἀποφαίνεται διὰ τοὺς ἀνηλίκους ὅτι ἐψηφοφόρησαν οἱ Βασίλειος....... (ἀναφέρονται 28 ὀνόματα)· ἅπαντες φέρουσιν ἡλικίαν ἀπὸ 6 ἕως 13 ἐτῶν.» Καὶ λυπηρὸν εἶναι ὅτι τοῦτο γίνεται ἐπὶ τῇ ἐπανειλημμένῃ ἐνστάσει τοῦ κ. Στράτου.

§77ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἡ μειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἀντιλέγει εἰς αὐτὴν τὰς βεβαίωσιν τῆς πλειονοψηφίας;

§78ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὄχι.

§79ΜΙΛΗΣΗΣ. Οὔτε κἀνεὶς τῶν ὑποψηφίων;

§80ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὄχι. Πρέπει, λέγει ὁ κ. Στράτος, νὰ ψηφοφορήσουν διότι εἶναι ἐγγεγραμμένοι ἐν τῷ καταλόγῳ, ἔστω καὶ ἀνήλικοι. Οὕτως ἐψήφισαν οἱ 28 ἀνήλικοι καὶ ἕτεροι ἀκολούθως, καὶ μάλιστά τινες σημειούμενοι μὲ ἡλικίαν πέντε ἐτῶν! Καὶ τοῦτο εἶπον γίνεται τῇ ἐπιμόνῳ ἐνεργείᾳ τοῦ κ. Στράτου καὶ τοῦ δημάρχου, ὅστις τὴν πρώτην ἡμέραν ἐνόπλως ἐζήτησε νὰ ἐξαναγκάσῃ τὴν ἐπιτροπήν. Ἐπειδὴ δὲ ἀνέφερον τὸν δήμαρχον, ἔρχομαι εἰς τὴν διαγωγήν του. Ἡ ἐπιτροπὴ καὶ πολλοὶ πολῖται τὸν καταγγέλλουν ὡς ἐπεμβαίνοντα διὰ τῶν ἐνόπλων του, καὶ ὡς ἐκβιάζοντα τοὺς ἐκλογεῖς νὰ ψηφοφορήσωσιν ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων. Ὁ εἰρηνοδίκης Ἰδομένης, ὁ ἀποσταλεὶς ὡς ἀνακριτικὸς ὑπάλληλος, καὶ ὅστις καὶ κατὰ τὴν ἐν τοῖς πρακτικοῖς κατακεχωρισμένην ὁμολογίαν τοῦ κ. Στράτου ἔδειξε ἀρίστην διαγωγήν, προκαλέσασαν τὴν εὐαρέσκειαν τοῦ κ. Στράτου, βεβαιοῖ τὰς ἐνόπλους ἐπεμβάσεις τοῦ δημάρχου, καὶ τὰς δοθείσας κατ’ αὐτοῦ καταγγελίας. Ἐπὶ τέλους ἔχομεν κατὰ τοῦ δημάρχου οὐχὶ ἁπλῶς βούλευμα, ἀλλὰ δικαστικὴν ἀπόφασιν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 493 ἐρήμην ἀπόφασιν τῶν ἐν Μεσολογγίῳ πλημμελειοδικῶν, τῆς ὁποίας σᾶς ἀναγινώσκω τὸ αἰτιολογικὸν καὶ τὸ διατακτικόν. «Ἐπειδὴ ἐκ τῶν καταθέσεων τῶν ἐξετασθέντων μαρτύρων καὶ τῆς λοιπῆς διαδικασίας προέκυψε, καὶ τὸ δικαστήριον πείθεται, ὅτι ὁ κατηγορούμενος δήμαρχος ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ψηφοφορίας περιεφέρετο εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἠπείλει διαφόρους ἐκλογεῖς καὶ ἰδίως τοὺς Ἰωάννη Βλάχον, Ν. Καρασούλην καὶ ἄλλους ὅπως ψηφορήσωσιν ὑπὲρ τῶν ὑποψηφίων Τολιᾶ καὶ Στράτου, παριστῶν εἰς αὐτοὺς ὅτι θὰ βάλῃ τὰ ἀποσπάσματα νὰ τοὺς δείρουν, καὶ ὅτι ὁ δήμαρχος διὰ παντοειδῶν καταπιέσεων θὰ τοὺς ἀναγκάσῃ νὰ μεταναστεύσουν εἰς τὸ ὀθωμανικόν, ἐὰν δὲν ψηφίσουν ὑπὲρ τοῦ Στράτου κτλ., ὅτι περιεφέρετο μετὰ πολιτῶν ὡπλισμένων καὶ εἰς διάφορα μέρη ἠπείλει διὰ τῶν ἐνόπλων τοὺς ἐκλογεῖς, ὧν τινας καὶ ᾔκισεν, ὥστε δέον νὰ κηρυχθῇ ἔνοχος παρανόμου βίας καὶ ἀπειλῆς.... Διὰ ταῦτα τὸν κηρύττει ἔνοχον κτλ.» Ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐξεδόθη ἐρήμην τοῦ κατηγορουμένου δημάρχου. Ἐπειδὴ δὲ οὗτος ἴσως ἀθωωθῇ κατὰ τὴν κατ’ ἀντιμωλίαν δίκην, ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος δὲν ἐθεώρησε τὴν ἀπόφασιν ταύτην ὡς ἀποχρῶσαν ἀπόδειξιν. Ἐγὼ πείθομαι περὶ τοῦ βασίμου τῆς ἐνστάσεως ἐκ τῆς ἐκθέσεως τοῦ εἰρηνοδίκου, τοῦ ἐπάρχου, τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, δὲν ἠδυνάμεθα δὲ ἐπὶ ἐκλογῶν νὰ ἔχωμεν πλείστας ἀποδείξεις. Ἐπειδὴ δὲ ἔχω πεποίθησιν ὅτι εἰς τὴν κατ’ ἀντιμωλίαν δίκην θὰ καταδικασθῇ ὁ δήμαρχος, καὶ τότε ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς θὰ ᾖναι εἰς ἀντίφασιν μὲ τὰς δικαστικὰς ἀποφάσεις, ἂς ἀναβάλῃ ἡ Βουλὴ μέχρι τῆς κατ’ αὐτῆς ἐκδικάσεως τῆς ἀνακοπῆς τοῦ δημάρχου.

§81Γ. ΡΟΥΦΟΣ. Εἰς Αἰγιάλειαν δὲν ἐπεριμείναμεν.

§82ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὁ δήμαρχος εἶναι ἐξάδελφος τοῦ κ. Στράτου, ἐκλητεύθη καὶ δὲν παρέστη εἰς τὴν δίκην ἐπίτηδες, ἵνα μὴ ὑπάρχῃ ὁριστικὴ ἀπόφασις.

§83Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριε εἰσηγητὰ, παρακαλῶ....

§84ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν ἀπαντῶ, ἐπιθυμῶ νὰ τελειώσω. Ἕνεκα τῶν ἐπανειλημμένων διακοπῶν καὶ τὴν Βουλὴν ἐκούρασα, καὶ πολλὰ χωρὶς νὰ θέλω ἐπανέλαβον. Ἔχομεν βεβαιωμένην, ἢ τοὐλάχιστον πιθανολογουμένην τὴν ἐπέμβασιν τοῦ δημάρχου· ἔχομεν βεβαιωμένην πληρέστατα τὴν ἐν τοῖς πρακτικοῖς πλαστογραφίαν τοῦ δημογραμματέως Γ. Τσαδήμα. Ἀλλὰ θὰ ἴδητε καὶ ἄλλα κατορθώματα τοῦ καλοῦ τούτου γραμματέως. Ὁ ἐνιστάμενος Α. Ἴσκος μᾶς ἐνεχείρισε χθὲς κατάλογον 50 ὀνομάτων, καὶ παρετηρήσαμεν, ὅτι ὁ δημογραμματεὺς ἐσημείωσεν εἰς τὴν στήλην τοῦ πρωτοκόλλου, ἐν ᾧ σημειοῦται ὁ ἀριθμὸς τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, ἀριθμούς, ὑφ’ οὓς εἶναι ἐγγεγραμμένοι ἄλλοι ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ. Τὸ περιεργότερον δὲ εἶναι ὅτι ἐσημείωσε τὸν ἀριθμὸν 98, ὑφ’ ὃν εἶναι ἐγγεγραμμένος αὐτὸς οὗτος, εἰς ἄλλου ὄνομα· ἐσημείωσε μάλιστα καὶ ἀριθμὸν ἑνὸς λῃστοῦ κρατουμένου εἰς τὰς φυλακὰς Πρεβέζης. Ὁ ἐπιτήδειος ἐκεῖνος γραμματεὺς δὲν ἔπραξεν ἀσκόπως τὴν μεταβολήν· ἐζήτει νὰ νοθεύσῃ τὴν ἐκλογήν, καὶ εἰμὶ βέβαιος, ὅτι ἔπραξε τοῦτο ἐγγράψας εἰς τὸ πρωτόκολλον ὡς ψηφοφορήσαντας, ἐνῷ δὲν παρέστησαν, ὡς ἐβεβαιώθη διὰ τὰ ἑπτὰ ὀνόματα, ἅτινα ἀνεκάλυψεν ἡ ἐπιτροπή· καὶ τὸ περίεργον εἶναι ὅτι τὰ λάθη ταῦτα γίνονται μόνον ὅταν ἐγραμμάτευεν ὁ Τσαδήμας. Καὶ εἶχον δίκαιον οἱ ἐνιστάμενοι νὰ παραπονεθῶσι. Προσεπαθήσαμεν νὰ εὕρωμεν ἂν τὰ ὀνόματα ἐκεῖνα φέρωνται ἐν τῷ καταλόγῳ ὑπὸ ἄλλους ἀριθμούς, καὶ εὕρομεν ὅτι τὰ πλεῖστα τούτων εἰσὶν ἐν τῷ καταλόγῳ, ἀλλ’ ὑπάρχουσι καί τινα μὴ εὑρισκόμενα. Ὁ δόλος τοῦ γραμματέως, ὡς σᾶς εἶπον, ὑπάρχει· ἐσκόπευε νὰ θέσῃ νὰ ψηφοφορήσωσιν ἄλλοι ἀντὶ τῶν ὀνομάτων ἐκείνων, καὶ θὰ τὸ κατόρθωνε, ἐὰν ἔμενε μέχρι τέλους· θὰ ἐξήντλει τὸν κατάλογον, ἀφοῦ καὶ τὸν ἀριθμὸν τοῦ λῃστοῦ ἐσημείωσεν ὡς ψηφοφορημένον. Εὕρομεν ὅμως ὅτι πολλοὶ ἐψηφοφόρησαν δὶς καὶ τρίς. Πρὸ μιᾶς ὥρας μοι ἐδόθη κατάλογος πολλῶν ὀνομάτων, σημειουμένων ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ ὡς ψηφοφορησάντων δὶς καὶ τρίς, ἀλλ’ ἐγὼ δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐξελέγξω τὸν κατάλογον τοῦτον, καὶ διὰ τοῦτο περιορίζομαι εἰς ὅ,τι εἶχον εὕρει προηγουμένως.

§85ΖΩΧΙΟΣ. Τὸν ἐξήλεγξα ἐγώ.

§86ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὁ Γεώργιος Μάλιος ἐψηφοφόρησε δὶς ὑπὸ τοὺς ἀριθ. 81 καὶ 56 τοῦ πρωτοκόλλου, καὶ σημειοῦται καὶ εἰς τοὺς δύω ἀριθμοὺς ὁ αὐτὸς ἀριθμὸς τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου 1183. Ὁ Τσάκαλος ἐψηφοφόρησε τρίς. Ὁ Ἰω. Γαλάνης ἐψηφοφόρησε ὑπὸ τὸν ἀριθ. 323 καὶ 767 τοῦ πρωτοκόλλου τῆς ψηφοφορίας, καὶ εἰς τὸν ἕνα ἀριθμὸν φέρεται ἀκριβῶς ὁ ἐν τῷ καταλόγῳ ἀριθμός του, εἰς δὲ τὸν ἄλλον φέρεται ἀριθμὸς ἐκλογικοῦ καταλόγου 1350, ἐνῷ ὁ ὅλος κατάλογος φέρει ἀριθμὸν ὀνομάτων 1347. Ἀρκοῦσι ταῦτα· ἐξ ὄνυχος τὸν λέοντα. Ἡ ἐπιτροπὴ ὁμιλεῖ περὶ τῶν ἑπτὰ ὀνομάτων, καὶ ἐνθυμεῖσθε ὅτι διὰ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 22 πράξεώς της ἠκύρωσε τοὺς 7 ἀριθμούς, ὡς ἐγγραφέντων ὑπ’ αὐτοὺς ὀνομάτων μὴ ψηφοφορησάντων, καὶ περιώρισε τὸν ἀριθμὸν τῶν ψηφοφορησάντων κατὰ 7. Ἐπειδὴ δὲ ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ ὑπάρχει ἀριθμὸς ψηφοφορησάντων 985, πρέπει νὰ ἐκπεσθῶσιν ἐκ τούτων οἱ 7 ἀκυρωθέντες ἀριθμοί, ὅπερ ἐλησμόνησε νὰ πράξῃ ἡ ἐπιτροπή, τὸ δὲ τμῆμα περιώρισε τὸν ἀριθμὸν τῶν ψηφοφορησάντων, ἐκπέσαν τὰ πέντε ὀνόματα, τὰ δὶς ἐγγεγραμμένα ἐν τῷ καταλόγῳ, διότι πέντε ἐκ τῶν ἑπτὰ τούτων προσῆλθον καὶ ἐψηφοφόρησαν. Ὑπολογιζομένων δὲ ἐπὶ τοῦ ἀριθμοῦ 980 τῶν ψήφων, ὁ κ. Τολιᾶς ἀναδεικνύεται ὑπερτερῶν τὸν κ. Α. Ἴσκον κατὰ 5 ψήφους, ὡς ἐκθέτω ἐν τῇ ἐκθέσει μου. Τώρα, ἐρωτῶ, εἶπεν ἀλήθειαν ἡ ἐπιτροπὴ εἰς τὴν 22 πρᾶξίν της; Τὸ ἀποδεικνύει ἡ διαλογή. Εἰς τὴν κάλπην τοῦ Ἀθ. Ἴσκου τὸ ὅλον τῶν εὑρεθέντων σφαιριδίων ἀνέρχεται εἰς 981· ἡ κάλπη τοῦ Καραγιαννοπούλου ἔχει 980· ἡ κάλπη τοῦ Μοσχοβίτου 970. Ἔρχονται αἱ κάλπαι τῶν ἐπιτυχόντων καὶ εὑρίσκονται ἐν μὲν τῇ κάλπῃ τοῦ Κ. Στράτου 993, ἐν δὲ τῇ τοῦ Β. Τολιᾶ 1000! Ἐὰν ἐψηφοφόρησαν 985, ὡς φέρει τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας, τὸ περιλαμβάνον καὶ τοὺς ἀκυρωθέντας 7 ἀριθμούς, θὰ εὑρίσκοντο 985 σφαιρίδια καὶ εἰς τὰς κάλπας τῶν τριῶν πρώτων ὑποψηφίων, ἀλλὰ δὲν ἐψηφοφόρησαν, ὡς βεβαιοῖ ἡ ἐπιτροπὴ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως παρά τινος, καὶ διὰ τοῦτο τὰ σφαιρίδια εἰς τὰς κάλπας τῶν τριῶν πρώτων εἰσὶν ὀλιγώτερα. Φαίνεται ὅτι ὁ δημογραμματεὺς γράψας τοὺς 7 πλαστούς, ἴσως καὶ ἄλλους, ἐφρόντισε νὰ ῥίψῃ εἰς τὰς κάλπας τῶν ὑποστηριζομένων παρ’ αὐτοῦ οὐ μόνον τὰ 7 σφαιρίδια, ἀλλὰ καὶ πλειότερα, σκοπεύων, φαίνεται, νὰ ἐξακολουθήσῃ τὸ ἔργον του. Τοιαῦτα τὰ ὄχι ὀλίγα ἀνομήματα τῆς ἐκλογῆς. Ὡμίλησα, κύριοι, ὡς ἀπαθὴς δικαστής· αἱ διακοπαὶ ἐσύγχυσαν· ἐξέθεσα ἁπλῶς τὰ πράγματα καὶ τὰς ἐπ’ αὐτῶν κρίσεις μου· εἰς ὑμᾶς ἐναπόκειται νὰ πράξητε ὅ,τι θέλετε. Δὲν ἔχω κἀνὲν ἐνδιαφέρον οὔτε ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων, οὔτε ὑπὲρ τῶν ἀποτυχόντων. Ἴσως ἔχω καὶ ἐγώ, ὡς βουλευτὴς Ἀττικῆς, ἓν παράπονον διὰ τὴν διαγωγὴν τοῦ ἐνισταμένου κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς παρελθούσης βουλευτικῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς. Ἐξήτασα ψυχρῶς καὶ ἀπαθῶς τὰ συμβάντα, καὶ ἐσχημάτισα τὴν πεποίθησιν ὅτι πρέπει ν’ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῶν δύο δήμων.

§87ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἀπειρία μομφῶν κατὰ τῆς ἐκλογῆς Βάλτου, μετὰ πολλῆς μάλιστα ἐπιμονῆς ἀπὸ ἡμερῶν πανταχοῦ ἐπαναλαμβάνεται, οὐδὲν δὲ ὑπὲρ αὐτῆς μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης εἰς γνῶσιν ὑμῶν περιῆλθε, καὶ διὰ τοῦτο δικαιοῦμαι νὰ σᾶς παρακαλέσω, μετά τινος προσοχῆς νὰ ἀκούσητε καὶ τὴν ὑπεράσπισιν αὐτῆς. Καὶ ἂν, κύριοι βουλευταί, αἱ μὲν πληροφορίαι αἱ διὰ τῆς ἐκθέσεως τοῦ οἰκείου Τμήματος περὶ τῆς ἐκλογῆς ταύτης διδόμεναι ὑμῖν ἦσαν ἐντελῶς ἀληθεῖς, οἱ δὲ δι’ αὐτῆς ὑποβαλλόμενοι ἡμῖν ὑπολογισμοὶ ἦσαν ἐντελῶς ἀκριβεῖς, θὰ σᾶς παρακαλέσω πολὺ νὰ πεισθῆτε ὅτι δὲν θὰ ἤμην ἐγὼ ἱκανὸς καὶ κατάλληλος τῆς ἐκλογῆς ταύτης συνήγορος. Ἐπειδὴ ὅμως, ἐξ ὅσων ἐγὼ εἶδον, ἐπείσθην, ὅτι αἱ πληροφορίαι αἱ δοθεῖσαι καὶ οἱ ὑπολογισμοὶ οἱ ὑποβληθέντες ἡμῖν δὲν ἦσαν ἐντελῶς ἀκριβεῖς, καὶ ἐπειδὴ ἡ παροῦσα Βουλὴ ὀφείλει καὶ ἐπαγγέλλεται ἀπονομὴν αὐστηρᾶς κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν δικαιοσύνης ἀπροσωπολήπτως πρὸς πάντα, εἴτε Τολιᾶς ὀνομάζεται οὗτος, εἴτε Ἴσκος, εἴτε Μεσσηνέζης, εἴτε Σαράβας, εἴτε ὁπωσδήποτε, αἰσθάνομαι τὸ καθῆκον νὰ συνηγορήσω ὑπὲρ αὐτῆς, ἀδίκως κατ’ ἐμὲ διαβαλλομένης. Οὔτε ἐνστάσεις περὶ κυβερνητικῆς ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων ὑποστηρίξεως καλούμεθα σήμερον νὰ κρίνωμεν, οὔτε βιαίους ἀποκλεισμοὺς ἐκλογέων, οὔτε διαφθορὰς συνειδήσεων, οὔτε πλαστὰς ἐκλογικῶν καταλόγων ἀναθεωρήσεις, ἀλλ’ ἁπλῶς καὶ μόνον ἀμφισβήτησίν τινα περὶ τῆς ἐννοίας δικαστικῆς ἀποφάσεως, καὶ περὶ τοῦ κύρους ἢ μὴ τῆς ψηφοφορίας εὐαρίθμων προσώπων. Αὐτὰ εἶναι τὰ κεφάλαια, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ ἔχει καθῆκον νὰ σκεφθῇ ὡρίμως καὶ ἀπαθῶς. Ἡ προθυμία, κύριοι, μεθ’ ἧς χθὲς πρὸ τῆς συνεδριάσεως οἱ ἐπιτυχόντες τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς βουλευταὶ ἀπεδέχθησαν τὴν ἰδέαν τοῦ κυρίου εἰσηγητοῦ περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως πρὸς πληρεστέραν καὶ ἀκριβεστέραν ἐξέτασιν παραπόνων, ὑποβληθέντων μικρὸν πρὸ τῆς συνεδριάσεως, καταδεικνύει ἐναργέστατα τὴν καλὴν αὐτῶν πίστιν καὶ τὴν περὶ τοῦ δικαίου των ἀκλόνητον αὐτῶν πεποίθησιν. Ἐκ διαμέτρου δὲ ἀντιθέτως χαρακτηρίζει τοὺς ἐνισταμένους ἡ ὑπὸ τῶν βιβλίων μετ’ ἐπισταμένην ἔρευναν διάψευσις τοῦ περιεχομένου τῶν χθές μόλις ὑποβληθέντων παρ’ αὐτῶν μακροσκελῶν καταλόγων καὶ σημειώσεων, αἵτινες ἀληθῶς μοὶ ὑπέμνησαν τὸ σύστημα τῶν πέρυσι προσβαλόντων τὴν ἐκλογὴν Ἀττικῆς, οὓς ὅμως ἕνεκα τοῦ τοιούτου ἀνειλικρινοῦς συστήματός των ὁ ἀγωνιζόμενος τότε κατ’ αὐτῶν καὶ σήμερον εἰσηγητὴς κ. Κολιάτσος στεντορείως καὶ γοερῶς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπεκάλεσε δολοφόνους. Κατὰ δύο δήμων, ὅπως ἠκούσατε, τὰ παράπονα τῶν ἐνισταμένων ἀπευθύνονται, κατὰ τοῦ δήμου Ἀμβρακίας καὶ κατὰ τοῦ δήμου Θυάμου. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ἀμβρακίας τὸ κυριώτερον παράπονον εἶναι τὸ ἐκ τῆς ἀπειθείας τάχα τοῦ δημάρχου καὶ ἐπιτροπῆς εἰς τὸ νὰ συμμορφωθῶσι πρὸς δύο ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου ἐκδοθείσας παρὰ τοῦ πρωτοδικείου ἀποφάσεις. Ὁ κύριος εἰσηγητὴς σᾶς ἀνέπτυξε διὰ μακρῶν τὰ κατὰ τὰς ἀποφάσεις ταύτας, καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ ἐπαναλάβω τὰς λεπτομερείας αὐτῶν· θέλω ὅμως ἐξετάσει ἐὰν ὁ δήμαρχος καὶ ἡ ἐπιτροπὴ καλῶς ἐνήργησαν ὅπως ἐνήργησαν. Πρὶν δὲ εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος τούτου εἰσέλθω, θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ ἐπιστήσω ἐκ προκαταβολῆς τὴν προσοχὴν τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς οὐσίας, οὕτως εἰπεῖν, τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ καταλόγου ἐκείνου καὶ τῶν ἐπ’ αὐτῆς ἀποφάσεων. Ἀνέγνων τὴν ἐπὶ τῶν ἐφέσεων ἐκδοθεῖσαν ἀπόφασιν, περιέχουσαν κεφάλαια πλεῖστα, ἐφέσεις πλείστας, καὶ ἐκ τῆς ἀναγνώσεώς της παρετήρησα ὅτι αἱ πλεῖσται τῶν ἐφέσεων εἶναι ἐφέσεις τοῦ Ἰωάν. Καραγιαννοπούλου· ἐπὶ δὲ τῶν ἐφέσεων αὐτῶν παρετήρησα ὅτι ἡ ἀπόφασις σκέπτεται καὶ ἀποφασίζει στηριζομένη εἰς τὴν κατάθεσιν τῶν ἐξετασθέντων μαρτύρων Ἰω. Καραγιαννοπούλου καὶ λοιπῶν. Μοὶ ἔκαμεν αἴσθησιν, κύριοι, ὅτι ὁ ἐνιστάμενος παρίσταται ὡς μάρτυς πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ὑποθέσεώς του. Εἶμαι ὡς νομικὸς συνειθισμένος εἰς τὸ ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ παρίσταταί τις ὡς μάρτυς ἐπὶ τῆς ἰδίας αὑτοῦ ὑποθέσεως ἢ ἐπὶ ὑποθέσεως διὰ τὴν ὁποίαν καὶ κατ’ ἐλάχιστον ἐνδιαφέρεται, καὶ ἐν τούτοις ὁ κ. Καραγιαννόπουλος παρίσταται κατ’ ἐπανάληψιν ὡς μάρτυς ἐπί τίνος ἀντικειμένου; ἐπὶ τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἔμελλε μετ’ ὀλίγον νὰ ψηφοφορηθῇ! Καὶ πότε, κύριοι, ἐγένετο ἡ ἀναθεώρησις; Καὶ πότε ὁ ὑποψήφιος διὰ τῆς καταθέσεώς του κατασκευάζει τοὺς καταλόγους; τὴν 17 τοῦ Ἰουνίου μηνός, ἐν ἐποχῇ, καθ’ ἣν θὰ εἶχε βεβαίως καὶ ἀνακηρυχθῇ! Ἀνέφερα μόνον τὸ ὄνομα τοῦ κ. Καραγιαννοπούλου, διότι μόνον αὐτοῦ τοῦ ὀνόματος αἱ ἀποφάσεις ποιοῦνται μνείαν, καὶ τοῦτο δεικνύει κατὰ τὴν πεποίθησίν μου ὅτι ἐκ τῆς καταθέσεως αὐτοῦ τὴν πεποίθησίν των οἱ δικασταὶ ἐσχημάτισαν. Τοῦτο σημαίνει ὅτι τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον τοῦ δήμου Ἀμβρακίας δὲν ἔκαμεν ὁ δήμαρχος, οὔτε ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ 16ου καὶ 8ου ἄρθρου τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, οὔτε τὸ δικαστήριον, ἀλλὰ ὁ Ἰω. Καραγιαννόπουλος κτλ. καὶ μοὶ φαίνεται ὅτι μετὰ τοῦτο εἶναι ἄτοπον νὰ παρουσιάζῃ παράπονα κατὰ τοῦ κατόλογου αὐτοῦ αὐτὸς ὁ Ι. Καραγιαννόπουλος. Αὐτὸ νομίζω, ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ τὸ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν της ἡ Βουλὴ διηνεκῶς, καὶ νὰ μὴ λησμονήσῃ, ὅτι ἡ ἀπόφασις τοῦ πρωτοδικείου, ἡ περιέχουσα τὰς δύω ἀντιφατικὰς πολυθρυλλήτους διατάξεις, δὲν ἔχει αὐτὰς καὶ μόνας ἀλλ’ εἶναι 14 ἀποφάσεις αἱ ἐπὶ τῆς ἀναθεωρήσεως αὐτῆς ἐκδοθεῖσαι ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς ἐφ’ ὧν τὸ δικαστήριον ἀποφαίνεται, καὶ τὸ σύστημα τὸ ἀντίθετον τοῦ κ. Καραγιαννοπούλου διὰ τῆς ἐν λόγῳ ἀποφάσεως τοῦ πρωτοδικείου ὑπέστη θραῦσιν καιρίαν, καὶ πανολεθρίαν, διότι ἡ ἀπόφασις αὕτη διὰ μιᾶς μὲν διατάξεώς της διατάσσει τὴν διαγραφὴν 107 ἐκλογέων, δι’ ἄλλης δὲ τὴν διαγραφὴν 44, δι’ ἄλλης τὴν διαγραφὴν 34, δι’ ἄλλης τὴν διαγραφὴν 53, δι’ ἄλλης τὴν διαγραφὴν 16, δι’ ἄλλης τὴν διαγραφὴν 20, δι’ ἄλλης τὴν ἐγγραφὴν 25, δι’ ἄλλης τὴν ἐγγραφὴν 8, δι’ ἄλλης τὴν ἐγγραφὴν 7, κτλ. ὥστε ἐν ὅλῳ 300 σχεδὸν διαγράφονται, καὶ περὶ τοὺς 50 ἐγγράφονται· αὐτὴ εἶναι ἡ οὐσία τοῦ καταλόγου τοῦ δήμου τῆς Ἀμβρακίας. Ἡ ἐπ’ αὐτοῦ ἐκδοθεῖσα ἀπόφασις τοῦ πρωτοδικείου περιέχει δύω διατάξεις, αἵτινες, ὡς ἠκούσατε, ἐχαρακτηρίσθησαν ἀντιφατικαί, διότι διὰ τῆς μιᾶς μὲν ἐξ αὐτῶν, παραδεχόμενον τὸ δικαστήριον τὴν ἔφεσιν ἑνὸς Πεταλᾶ, διατάσσει τὴν διαγραφὴν 107 προσώπων, διὰ τῆς ἄλλης δὲ, παραδεχόμενον ἐν μέρει ἄλλην ἔφεσιν τοῦ Κ. Καραγιαννοπούλου, δι’ ἧς ζητεῖται ἡ διαγραφὴ 307, διατάσσει τὴν διαγραφὴν 69 μόνον ἐξ αὐτῶν, σιωπᾷ δὲ ἐντελῶς ὡς πρὸς τοὺς λοιποὺς 238 μεταξὺ τῶν ὁποίων ὑπάρχουσι καὶ 54 ἐξ ἐκείνων, ὧν διὰ τῆς πρώτης διατάξεως διετάχθη ἡ διαγραφή. Ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐστάλη ἀμέσως πρὸς τὸν δήμαρχον, ἵνα ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τακτοποιήσῃ τὸν κατάλογον. Ὁ δήμαρχος ὅμως καίτοι ἀμέσως διαγνοὺς τὴν ἀντίφασιν, δὲν ἔπραξεν ὅ,τι εὐλόγως ἤθελε πράξει πᾶς ἄλλος, δὲν ἠθέλησεν ἐξ ἰδίας πρωτοβουλίας νὰ ὠφεληθῇ ἀπὸ τὴν περίστασιν αὐτὴν, ἀλλ’ ἔπραξεν ὅ,τι ὁ προσεκτικώτερος καὶ φιλονομώτερος καὶ φιλοτιμότερος ἄνθρωπος ἠδύνατο νὰ πράξῃ, ἀνηνέχθη δηλαδὴ πρὸς τὸν εἰσαγγελέα τῶν ἐφετῶν καὶ ἠρώτησεν αὐτὸν τί πρέπει νὰ πράξῃ ἔχων ὑπ’ ὄψιν του ἀπόφασιν τοιαύτας ἀντιφατικὰς περιέχουσαν διατάξεις. Ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν ἐφετῶν τὴν ἀναφορὰν τοῦ δημάρχου ἀπέστειλε πρὸς τὸν νομάρχην ἵνα τὴν διευθύνῃ πρὸς τὸν δήμαρχον, γνωμοδοτεῖ δ’ ὅτι, ὑπαρχούσης ἀντιφάσεως, ἡ ἀπόφασις πρέπει νὰ ἑρμηνευθῇ ὑπὲρ τοῦ κεκτημένου δικαιώματος τῆς ἐγγραφῆς τῶν ἐκλογέων αὐτῶν, ἢ μᾶλλον τῆς διατηρήσεως αὐτῶν ἐν τῷ καταλόγῳ. Ὁ νομάρχης ἔστειλε τὴν ἀπόφασιν πρὸς τὸν δήμαρχον ἄνευ ἐναντίας τινὸς παρατηρήσεως, καὶ τότε ὁ δήμαρχος συμμορφωθεὶς πρὸς τὴν γνωμοδότησιν τοῦ εἰσαγγελέως τῶν ἐφετῶν, δὲν διαγράφει ἐκ τοῦ καταλόγου τοὺς 54 ἐκείνους ἐκλογεῖς. Τὸν οὕτω δὲ διορθωθέντα κατάλογον ἔστειλε πρὸς ἐκτύπωσιν, σύμφωνα μὲ τὰς περὶ τούτου διατάξεις τοῦ νόμου. Ἡ ἀπόφασις αὕτη ἐξεδόθη τὴν 19ην Ἰουνίου, καὶ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ὁ κατάλογος ἐξετυπώθη συμφώνως καὶ μὲ τὴν γνώμην τοῦ εἰσαγγελέως τῶν ἐφετῶν, ἥτις ἠδύνατο νὰ θεωρηθῇ καὶ ὡς γνώμη τοῦ διαβιβάσαντος αὐτὴν νομάρχου. Μετὰ πολλὰς ὅμως ἡμέρας, ἤτοι τὴν 11ην Ἰουλίου μηνός, τρεῖς δηλαδὴ ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας, ὁ εἰσαγγελεὺς τοῦ Μεσολογγίου ὑπέβαλεν εἰς τὸ δικαστήριον αἴτησιν περὶ ἀναψηλαφήσεως τῆς ἀποφάσεως ταύτης, εἰς ἐποχὴν καθ’ ἣν ὄχι μόνον εἶχε τακτοποιηθῆ ὁ κατάλογος, ἀλλὰ εἶχε καὶ τυπωθῆ! Τὸ δικαστήριον συνέρχεται κατεπειγόντως, παραδέχεται τὴν αἴτησιν τοῦ εἰσαγγελέως καὶ διατάσσει τὴν διόρθωσιν τῆς ά. ἀποφάσεως ἐπὶ τῇ βάσει τῶν περὶ ἀναψηλαφήσεως διατάξεων τῆς πολ. δικονομίας. Ἡ δευτέρα αὕτη ἀπόφασις στέλλετε πρὸς τὸν δήμαρχον καὶ περιέρχεται εἰς χεῖρας αὐτοῦ τὴν 16ην ἢ 17ην Ἰουλίου μηνός, ἀλλ’ αὐτὸς δὲν συνεμορφώθη μὲ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν τὴν βʹ. Ἤκουσα πρὸ ὀλίγου ὅτι μετὰ τὴν ἄρνησίν του ταύτην διετάχθη τηλεγραφικῶς παρὰ τοῦ ὑπουργείου νὰ ἐκτελέσῃ τὴν δευτέραν ταύτην ἀπόφασιν, καίτοι τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ ἐβεβαίου συγχρόνως ὅτι ὑπάρχει ἀπόφασις τοῦ Ἀρείου Πάγου ἀντίθετος τῆς γνώμης τοῦ ὑπουργοῦ. Ὁ δήμαρχος οὐδ’ εἰς τὸ τοιοῦτον τηλεγράφημα ὑπήκουσε, καὶ φρονῶ ὅτι λίαν ὀρθῶς ἔπραξε προτιμήσας τὴν γνώμην τοῦ Ἀρείου Πάγου ἀπὸ τὴν γνώμην τοῦ ὑπουργοῦ. Ὁ νόμος, κύριοι, ἐπὶ τοῦ προκειμένου εἶναι ῥητός, καὶ ἀναμφιλέκτως ἀπαγορεύει τὴν χρῆσιν παντὸς ἐνδίκου μέσου κατὰ τῶν ἐπὶ ἐκλογικῶν ἐφέσεων ἀποφάσεων τοῦ πρωτοδικείου. Τὸ ἄρθρον 19 ῥητῶς λέγει, ὅτι τὸ πρωτοδικεῖον, δικάζον ἐπὶ τῶν ἐφέσεων συνοπτικῶς καὶ κατεπειγόντως, ὀφείλει ἐντὸς τῶν ἑπομένων 10 ἡμερῶν νὰ ἐκδώσῃ τὰς ὁριστικὰς καὶ τελεσιδίκους ἀποφάσεις του. Ὅταν λοιπὸν τὰς ἐπὶ τῶν ἐφέσεων ἀποφάσεις τοῦ πρωτοδικείου κηρύττει ὁ νόμος οὐ μόνον ὁριστικάς, ἀλλὰ καὶ τελεσιδίκους, ἀναγκαίως συνάγεται ὁ ἀποκλεισμὸς παντὸς ἐνδίκου κατ’ αὐτῶν μέσου. Ἐφεξῆς δὲ διὰ τοῦ ἄρθρου 21 ῥητῶς ὁ νόμος λέγει, ὅτι «ὁ δήμαρχος εὐθὺς ὡς λάβῃ τὴν ἀπόφασιν τοῦ πρωτοδικείου διορθοῖ κατ’ αὐτὴν τὸν κατάλογον γενόμενον οὕτως ὁριστικόν.» Ὁ δήμαρχος λοιπὸν ἔλαβε τὴν πρώτην ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου, ἐδιόρθωσε ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῆς τὸν κατάλογον, ὅστις ἔγεινεν οὕτως ὁριστικός, λέγει ὁ νόμος· δὲν ἐπιτρέπεται ἄρα δι’ οὐδενὸς μέσου ἡ ὅπως δήποτε μεταβολὴ τοῦ καταλόγου αὐτοῦ. Ἡ φράσις τοῦ νόμου εἶναι σαφεστάτη. Ὁ Ἄρειος Πάγος σαφέστατα ἐπίσης τὰ αὐτὰ ἄρθρα ἑρμηνεύων ἀνήρεσεν ἀπόφασιν τοῦ ἐν Παρνασσίδι πρωτοδικείου, τὸ ὁποῖον παρεδέχθη ἀναψηλάφησιν. Δικαίωμα λοιπὸν πρὸς ἀναψηλάφησιν τὸ δικαστήριον δὲν ἔχει. Ἡ περὶ ἀναψηλαφίσεως ἑπομένως ἀπόφασις ὑπάρχει μὲν εἰς χεῖρας ἡμῶν, ἀλλὰ κῦρος νόμιμον δὲν ἔχει, εἶναι δὲ προσβεβλημένη καὶ δι’ ἀναιρέσεως, καὶ περιμένομεν τοῦ Ἀρείου Πάγου τὴν ἀπόφασιν, ἥτις βεβαίως ἔσται ὁμοία τῇ προηγουμένῃ. Ἴσως οἱ νομικοὶ μεταξὺ τῶν βουλευτῶν θὰ ἀκούσωσι μετὰ περιεργείας καὶ τὸν τρόπον, καθ’ ὃν ἡ ἀναψηλάφησις ἐζητήθη. Ἠξεύρετε ὅλοι ὅτι δικαίωμα αἰτήσεως πρὸς ἀναψηλάφησιν χορηγεῖται εἰς τοὺς διαδίκους τοὺς ἐνδιαφερομένους, εἰς δὲ τὸν εἰσαγγελέα τότε καὶ μόνον ὅταν παρέστη ὡς διάδικος. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὁ εἰσαγγελεὺς οὐδόλως παρέστη ὡς διάδικος, καὶ ἑπομένως δικαίωμα εἰς αἴτησιν ἀναψηλαφήσεως δὲν εἶχεν, ἀλλὰ τὸ ἀπαράδεκτον αὐτὸ τὸ παρεῖδε τὸ δικαστήριον. Ὁ νόμος λέγει ὅτι ἡ ἀναψηλάφησις ἐπιδιώκεται διὰ τῆς τακτικῆς διαδικασίας, γίνεται δηλ. αἴτησις φέρουσα τὰ γνωστὰ τῶν δικογράφων προσόντα, ἥτις κοινοποιεῖται πρὸς τοὺς ἀντιδίκους καὶ οὕτω καθεξῆς· ἀλλ’ ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὸ δικαστήριον ἐφήρμοσε τὴν ἐπ’ ἀναφορᾷ διαδικασίαν, παραβλέψαν πάντα ταῦτα, καὶ οὕτω παραδέχεται τὴν ἀναψηλάφησιν καὶ κατὰ τύπους καὶ κατ’ οὐσίαν. Τὸ συμβούλιον τῶν νομομαθῶν, τὸ ὁποῖον παρὰ τοῦ ὑπουργείου ἐκλήθη ὅπως ὁ κ. πρόεδρος τῆς Κυβερνήσεως εὐηρεστήθη νὰ μᾶς ἀνακοινώσῃ, ἐγνωμάτευσεν, ὅτι τὸ δικαστήριον ἐπὶ τοῦ προκειμένου δὲν δύναται μὲν νὰ προβῇ κατὰ νόμον εἰς ἀναψηλάφησιν, ἀλλ’ ἐπειδὴ πᾶσα διασάφησις δὲν ἀποτελεῖ ἀναψηλάφησιν, δύναται νὰ δώσῃ διασάφησιν.

§88ΤΡΙΚΟΥΠΗΣ (πρωθυπουργός). Αὐτὸ ἀναφέρεται καὶ εἰς τὸ τηλεγράφημα.

§89ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Γνωρίζω, ὅτι κατὰ τὸν νόμον μόνον ἐπὶ ἐπὶ λογιστικῶν ὑποθέσεων τὸ δικαστήριον δικαιοῦται νὰ ἐπανέλθῃ ἐπὶ τὸ δικασθὲν, δίδον διασαφήσεις ἢ διορθοῦν λογιστικὰ λάθη. Φρονῶ, ὅτι εἰς τὴν Δικονομίαν μας δὲν ὑπάρχει τὸ τοιοῦτον· ἀλλὰ καὶ ἂν παραδεχθῶ τοῦτο θὰ ἰδῆτε ὅτι θὰ στραφῇ σφόδρα ὑπὲρ τοῦ δημάρχου ἡ ἀναγνώρισις τοῦ δικαιώματος τούτου τῆς διασαφήσεως εἰς τὸ δικαστήριον. Τὸ δικαστήριον λοιπὸν ἐδέχθη τὴν περὶ ἀναψηλαφήσεως αἴτησιν, καὶ τὴν ἐδέχθη χωρὶς νὰ ἔχῃ εἰς τοῦτο δικαίωμα. Ἡ πλειονοψηφία ὅμως τοῦ τμήματος καὶ ὁ κ. εἰσηγητὴς αὐτῆς παραδέχεται πρὸς χάριν μας ὅτι δὲν εἶχε τοιοῦτον δικαίωμα τὸ δικαστήριον· ἀλλ’ εἰς τί σᾶς ὠφελεῖ τοῦτο μᾶς ἐρωτῶσιν, ἀφοῦ ἡ πρώτη ἀπόφασις οὐδεμίαν περιέχει ἀντίφασιν; Ἡ ἰδέα αὕτη φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι ποσῶς ὀρθὴ, διότι ἡ ἀντίφασις τοῦ διατακτικοῦ τῆς πρώτης ἐκείνης ἀποφάσεως εἶναι καταφανής. Γινώσκετε ἤδη ὅτι ῥητῶς διέταξε τὴν διαγραφὴν τῶν περὶ ὧν πρόκειται προσώπων ἀποφανθὲν ἐπὶ τῆς ἐφέσεως τοῦ Πεταλᾶ. Ἰδοὺ καὶ πῶς ἀποφαίνεται ἐπὶ τῆς ἐφέσεως τοῦ Καραγιαννοπούλου καὶ Μαλακόντα· «Παραδέχεται ἐν μέρει τὴν ἔφεσιν ταύτην. Μεταῤῥυθμίζει τὴν ἐκκαλουμένην ἀπόφασιν· διατάσσει τὴν διαγραφὴν 69 προσώπων»· σιωπᾷ δὲ ὡς πρὸς τὰ λοιπὰ 238 τῆς ἐφέσεως ταύτης πρόσωπα, ἐν οἷς περιλαμβάνονται καὶ τὰ περὶ ὧν πρόκειται. Ἐκ τούτου λογικῶς συνάγεται, ὅτι δὲν ἐννοεῖ νὰ διαγραφῶσι ταῦτα, διότι ὅταν λέγῃ παραδέχομαι ἐν μέρει, σημαίνει ὅτι ἀποῤῥίπτω ὡς πρὸ τὰ λοιπὰ, καὶ ὅταν λέγῃ μεταῤῥυθμίζω τὴν ἀπόφασιν, σημαίνει ὅτι ἐν μέρει μεταβάλλω αὐτὴν κατὰ δὲ τὰ λοιπὰ τὴν ἐπικυρῶ, καὶ ἑπομένως τὴν ἐπικυροῖ ὡς πρὸς τὴν παρ’ αὐτῆς διατασσομένην ἐγγραφὴν τῶν γνωστῶν ἐκείνων προσώπων. Τοῦτο, ἐκ τῆς ἀποφάσεως. Ἀλλὰ, μικρὰν, κύριοι, ὑπομονὴν, διὰ νὰ φέρωμεν καὶ τὴν διασάφησιν, τὴν ὁποίαν καὶ μόνην οἱ νομοδιδάσκαλοι εἶπον ὅτι τὸ δικαστήριον εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ κάμῃ. Τὴν ἀπόφασιν, τὴν ἐπὶ τῇ αἰτήσει ἀναψηλαφήσεως ἐκδοθεῖσαν, εἶπον ἤδη ὅτι θεωρῶ ὡς μὴ ἔχουσαν νομικὸν κῦρος καὶ δύναμιν. Ἀκούσατε ὅμως ἁπλῶς ἐξ αὐτῆς τὴν ἱστορικὴν ἐκείνην διασάφησιν τῶν ἰδεῶν τοῦ δικαστηρίου, τὴν ὁποίαν οἱ νομοδιδάσκαλοι εἶπον ὅτι δικαιοῦται νὰ κάμῃ. Ἰδοὺ πῶς τὸ δικαστήριον ἐξηγεῖ τὰς δύω ἐκείνας διατάξεις τῆς πρώτης του ἀποφάσεως, καὶ εἰς τοῦτο ἐφιστῶ τὴν προσοχήν σας, διότι λύει ὁριστικῶς τὸ ζήτημα, καὶ δίδωσι τὴν ἐπίσημον τῆς ἀντιφάσεως ἀπόδειξιν ὁ καταλληλότερος τῆς ἀποφάσεως ἑρμηνευτής, αὐτὸ δηλαδὴ τὸ συντάξαν αὐτὴν δικαστήριον. Ἰδοὺ τὶ λέγει περὶ τῆς πρώτης ἀποφάσεώς του. «Ἐπειδὴ καθ’ ἃ προκύπτει ἐκ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 431 ἀποφάσεως τοῦ δικαστηρίου τούτου, τὸ δικαστήριον ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα περὶ ὧν ποιεῖται μνείαν ἐν τῇ δευτέρᾳ αὑτοῦ σκέψει καὶ τῶν ὁποίων διέταξε τὴν διαγραφὴν διὰ τῆς δευτέρας διατάξεως τῆς ἀποφάσεως, ἐσχημάτισε τὴν περὶ τούτου πεποίθησίν του ἐκ τῶν ἐνόρκως ἐξετασθέντων μαρτύρων ........, ἑπομένως ἐὰν κατωτέρω ἐν τῇ αὐτῇ ἀποφάσει δι’ ἑτέρας σκέψεώς του, ἐρευνῶν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 12 ἀπόφασιν τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ 16 ἄρθρου συνεπείᾳ τῆς ἐνστάσεως τοῦ κ. Καραγιαννοπούλου καὶ Ν. Μαλακόντα, διέταξε τὴν ἐγγραφὴν τῶν αὐτῶν προσώπων, τῶν ὁποίων ἐν τῇ δευτέρᾳ τῆς ἀποφάσεως σκέψει διέταξε τὴν μὴ ἐγγραφὴν, καθ’ ὃ ἀνηλίκων, τοῦτο ἔπραξεν ἐκ προφανοῦς πλάνης, εἰς ἣν παρεσύρθη τὸ δικαστήριον μὴ δυνάμενον νὰ ἐννοήσῃ ὅτι ἐν ταῖς διαφόροις ἐνστάσεσι πρόκειται περὶ τῶν αὐτῶν προσώπων». Τί λοιπὸν λέγει; Ἐγὼ τὸ δικαστήριον ὁμολογῶ ὅτι διὰ τῆς ἀποφάσεώς μου διέταξα καὶ τὴν διαγραφὴν καὶ τὴν ἐγγραφὴν τῶν προσώπων αὐτῶν, ἀλλ’ ὅτι τοῦτο προῆλθεν ἐκ πλάνης· δὲν εἶναι ἀσάφεια τῆς ἀποφάσεώς μου, ἀλλ’ εἶναι καθαρὰ ἀντίφασις τῆς ἀποφάσεώς μου προελθοῦσα ἐκ πλάνης. Ἡ ἀντίφασις λοιπὸν δὲν δύναται πλέον νὰ ἀμφισβητηθῇ. Ὑπαρχούσης δὲ ἀντιφάσεως, ἔπρεπεν ἢ δὲν ἔπρεπεν ὁ δήμαρχος νὰ ἀφήσῃ τὰ πρόσωπα ταῦτα ἐγγεγραμμένα; Εἰς τοῦτο ἀντ’ ἐμοῦ ἀπήντησεν ἤδη ὁ κ. Κολιάτσος, εἰπὼν ἐν τῇ ἀγορεύσει του, ὅτι ἐὰν παραδεχθῇ τις ἀντίφασιν, τότε νομιμώτατα ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν Ἐφετῶν ἐγνωμοδότησε νὰ κατισχύσῃ ἡ περὶ ἐγγραφῆς διάταξις, καὶ ὀρθότατα ὁ δήμαρχος ἔπραξεν ἀφήσας αὐτὰ ἐγγεγραμμένα. Καὶ δι’ ἄλλον λόγον ἀκόμη ὁ δήμαρχος καλῶς ἔπραξεν, ὅπερ ἔπραξεν, μὴ ἐκτελέσας τὴν δευτέραν ταύτην ἀπόφασιν, καὶ τοῦτο τὸ λέγω ὡς ἐκ περισσοῦ. Δυοῖν θάτερον, ἢ τὸ δικαστήριον εἶχε τὸ δικαίωμα, χρώμενον ταῖς διατάξεσι τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, νὰ προβῇ εἰς ἀναψηλάφησιν, ἢ δὲν εἶχε τοιοῦτον δικαίωμα. Ἐὰν δὲν τὸ εἶχεν, ἡ ἀπόφασίς του δὲν ἔχει νομικὴν ὕπαρξιν· ἐὰν τὸ δικαστήριον εἶχε τοιοῦτον δικαίωμα, δὲν δύναται νὰ ἀπαγορεύσῃ καὶ εἰς ἡμᾶς τὸ δικαίωμα τοῦτο. Ἐὰν τὸ δικαστήριον δηλονότι εἶχε τὸ δικαίωμα νὰ ἀνατρέξῃ εἰς τὰς διατάξεις τῆς Πολιτικῆς Δικονομίας, εἴχομεν τὸ δικαίωμα νὰ συνεδριάσωμεν ἐκεῖ καὶ ἡμεῖς μετ’ αὐτοῦ, καὶ τότε, δυνάμει τῆς Πολιτ. Δικονομίας, ἔχομεν πρῶτον τὸ δικαίωμα νὰ ἀνακόψωμεν τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν, διότι, ἐνῷ εἴμεθα διάδικοι εἰς τὴν πρώτην δίκην, δὲν ἐκλήθημεν· ἔχομεν εἶτα τὸ δικαίωμα τῆς ἐφέσεως, νὰ μεταχειρισθῶμεν δηλαδὴ κατὰ τῆς ἀποφάσεως ὅλα τὰ ἔνδικα μέσα, τὰ ὁποῖα ἡ Δικονομία χορηγεῖ. Ἐφ’ ὅσον λοιπὸν ἡμεῖς εἴχομεν ἀπαράλλακτον δικαίωμα καὶ ἐφ’ ὅσον εἰς ἡμᾶς δὲν ἐγένετο καμμία κοινοποίησις τῆς ἀποφάσεως μέχρι τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν συζητοῦμεν, διατηροῦμεν πλήρη τὰ δικαιώματά μας καὶ νὰ ἀνακόψωμεν καὶ νὰ ἐκκαλέσωμεν τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν, οὐδεμίαν δὲ ἔχει ἑπομένως τελεσιδικίαν ἡ ἀπόφασις αὐτή. Βλέπετε διὰ πόσους λόγους ἡ ἀπόφασις αὕτη δὲν ἔχει νόμιμον κῦρος. Νομίζω, κύριοι, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ ἐνδιατρίψωμεν περισσότερον εἰς τὸ ζήτημα αὐτό. Ὀρθῶς λοιπὸν καὶ συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου ὁ δήμαρχος δὲν ὑπήκουσε. Καὶ λέγω ὑμῖν, κύριοι, καὶ τώρα ὅτι τὸ ζήτημα αὐτὸ ὡς πρὸς τὸν κατάλογον ὑφίσταται καὶ θὰ ὑφίσταται καὶ ἐν ᾗ περιπτώσει ἀκυρώσητε διὰ αὐτὸν τὸν λόγον τὴν ἐκλογὴν, διότι καὶ ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ ἐκλογὴ θὰ γείνῃ χωρὶς νὰ ψηφίσουν οἱ ἐκλογεῖς αὐτοί, τὸ μὲν διότι ἕως τότε θὰ ἔχωμεν καὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Ἀρείου Πάγου, τὸ δὲ διότι ὁ κατάλογος εἶναι ἤδη ὁριστικός, ἐκτὸς ἐὰν ἀναβάλλετε τὴν νέαν ἐκλογὴν διὰ τὰς Καλλένδας, διὰ νὰ γείνῃ ὅταν γείνῃ ἡ ἄλλη ἀναθεώρησις τοῦ καταλόγου. Τούτων οὕτως ἐχόντων, εἶναι περιττὸν νὰ ἐνδιατρίψω περισσότερον περὶ τὰ ὀνόματα, διὰ τὰ ὁποῖα ὑπάρχει ἡ τοιαύτη ἀμφισβήτησις. Ὁ κ. εἰσηγητὴς εἶπεν ὑμῖν ὅτι ἐκτὸς τῶν ὀνομάτων αὐτῶν, περὶ ἃ στρέφεται ἡ ἀντίφασις, ὁ δήμαρχος διέγραψε καὶ πρόσωπα ἄλλα τῶν ὁποίων διατάσσεται δι’ ἄλλου κεφαλαίου ἡ διαγραφή. Εἶναι τὸ ζήτημα ἐκεῖνο διὰ τὸ ὁποῖον ἐπίσης ὑπεβλήθη εἰς τὸν εἰσαγγελέα τῶν ἐφετῶν ἐρώτησις ὑπὸ τοῦ δημάρχου τί ὀφείλει νὰ πράξῃ, ὅταν βλέπει μίαν ἀπόφασιν πρωτοδικείου ὡς ἐφετείου διατάσσουσαν τὴν διαγραφὴν προσώπων, καθ’ ὧν οὔτε ἔνστασις ἐγένετο, οὔτε ἔφεσις. Ὁ εἰσαγγελεὺς εἶπε ὅτι δὲν πρέπει νὰ διαγραφῶσι, καὶ ὁ δήμαρχος ὑπήκουσε καὶ δὲν διέγραψε τὰ πρόσωπα, καὶ ἐκ τῶν προσώπων ἐκείνων πέντε ἀληθῶς προσῆλθον καὶ ἐψηφοφόρησαν. Καλῶς ἔπραξεν ὁ δήμαρχος; καλῶς ἐγνωμοδότησεν ὁ εἰσαγγελεὺς τῶν ἐφετῶν; καλῶς ὑπεβλήθη τὸ ζήτημα εἰς αὐτόν; ἀπαντῶ εἰς τά ζητήματα ταῦτα. Περὶ διαγραφῆς τῶν προσώπων ἐκείνων ἔνστασις δὲν ἐγένετο, δὲν ἐγένετο, δὲν ἐγένετο. Εἶπεν ὁ κ. εἰσηγητὴς ὅτι ἐγένετο. Ἐπαναλαμβάνω μυριάκις, ὅτι δὲν ἐγένετο. Ἰδοὺ ἡ ἔνστασις, τὴν ὁποίαν ὁ κ. εἰσηγητὴς προσήγαγεν ἡμῖν.

§90ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἔφεσις.

§91ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Παρακαλῶ· ἀπὸ τῆς ἐνστάσεως ἀρχόμεθα. Προκαλῶ τὸν κ. Κολιάτσον νὰ εἴπῃ ἐὰν ὑπῆρξεν ἔνστασις. Ἰδοὺ τὶ εἶπε· δὲν βλέπω ὀνομαστὶ ἐν τῷ δικογράφῳ ἀναφερόμενα τὰ πρόσωπα, ἀλλὰ παράπονον διατυπούμενον κατὰ τῆς ἐν γένει ἀναθεωρήσεως, κατὰ τῶν ἐργασιῶν δηλονότι τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρ. 8, καὶ ἔκαμε μάλιστα καὶ μίαν διάκρισιν, εἰπὼν ὅτι αὐτὴ ἡ ἔνστασις ἀφορᾷ γενικὴν μομφὴν κατὰ τῆς ἐργασίας τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ μερικὴν μομφὴν ὡς πρὸς πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐγγεγραμμένα καὶ εἰς παρελθόντας καταλόγους. Αὐτὸ δὲν εἶναι ἐντελῶς ἀκριβές. Ἡ ἔνστασις, τὸ παράπονον περιστρέφεται περὶ ὡρισμένα πρόσωπα, τῶν ὁποίων προσώπων ἐγκλείει ἐν τῇ ἐνστάσει ὀνομαστικὸν κατάλογον. Ὁ κατάλογος εἶναι ἐῤῥαμμένος εἰς τὸ τέλος τῆς ἐνστάσεως, καὶ εἶναι ὑπὸ τὰς ὄψεις παντός. Ὅστις θέλει ἂς τὸν διέλθῃ καὶ δὲν θὰ εὕρῃ κἀνὲν ἐκ τῶν ὀνομάτων αὐτῶν. Λαλοῦντος τοῦ κ. Κολιάτσου, εἶχεν ἐπέλθει σύγχυσις ἀρκετὰ διαρκὴς ἐν τῇ Βουλῇ, καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Κολιάτσον νὰ μοὶ ἐπιτρέψῃ νὰ τοῦ ἀπευθύνω τότε μίαν ἐρώτησιν διὰ νὰ σαφηνισθῇ αὐτὸ τὸ πρᾶγμα καὶ νὰ προληφθῇ ὁ θόρυβος ἐκεῖνος. Ἠρνήθη ὁ κ. Κολιάτσος, καὶ μὲ ἠδίκησεν ἂν καὶ φίλος, διότι εἰς ἄλλον ἔδωκε τοιοῦτο τότε δικαίωμα. Ἐὰν καὶ εἰς ἐμὲ τὸ ἔδιδε, δὲν ἤθελεν εἰπεῖ περὶ τῶν ὀνομάτων αὐτῶν ὅσα εἶπα, διότι ἤθελον τὸν ἐρωτήσει, καὶ τὸν ἐρωτῶ τώρα, νὰ μοὶ εἴπῃ ἐὰν χθὲς τὸ ἑσπέρας ἀφοῦ ἀπὸ τὰς 2 ἕως τὰς 7 ἐκαθήσαμεν καὶ εἰργαζόμεθα, ὅταν ἐφθάσαμεν εἰς τὸ κεφάλαιον αὐτὸ τῶν προσώπων δὲν ἐρωτήσαμεν τὸν κ. Ἴσκον, καὶ ὁ Ἴσκος μᾶς εἶπεν, ὅτι πρέπει νὰ ἴδῃ τὸ βιβλίον τῶν ἐνστάσεων· ἐδώσαμεν εἰς τὸν κ. Ἴσκον καὶ τὸν κ. Καραγιαννόπουλον τὸ βιβλίον ἐκεῖνο, τὸ διῆλθον ὁλόκληρον, καὶ μετὰ τοῦτο ῥητῶς μᾶς ἐβεβαίωσαν ὅτι ἔνστασιν κατὰ τῶν προσώπων αὐτῶν ἐνώπιον τῆς ἐπιτροπῆς δὲν ἔκαμον. Τότε ἠρωτήσαμεν, πῶς ἡ ἀπόφασις, κ. Καραγιαννόπουλε, διατάσσει τὴν διαγραφήν των; πῶς ἔκαμες ἔφεσιν; κατὰ τίνος ἀποφάσεως ἔκαμες ἔφεσιν; Ἀφοῦ δὲν ἔκαμες ἔνστασιν, δὲν θὰ ὑπάρχει ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ 16 ἄρθρου, καὶ ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει ἀπόφασις, κατὰ τίνος ἔκαμες ἔφεσιν; καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι ἔκαμεν ἔφεσιν κατὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς τοῦ 8 ἄρθρου. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὲ εἴπητε, κ. Κολιάτσε, ἐὰν δὲν ἐσυζητήσαμεν μειδιῶντες καὶ καγχάζοντες ἐπὶ μακρὸν περὶ τούτου.

§92ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν ἠμπόρεσε νὰ τὴν εὕρῃ. Αὐτὸ τὸ ὁποῖον εἴπατε εἶναι ἀληθέστατον, ὅτι δηλ. ἡμεῖς ἠρωτήσαμεν τὸν κ. Καραγιαννόπουλον, καὶ τῷ εἴπομεν νὰ εὕρῃ τὴν ἔνστασιν, ἐξήτασε καὶ μᾶς εἶπε δὲν τὴν εὑρίσκει, μετὰ ταῦτα μὲ ἔδειξε αὐτὸ τὸ ἔγγραφον. Εἶναι ἔνστασις αὕτη, ναὶ ἢ ὄχι;

§93ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Αὐτὴ ἡ ἔνστασις, ἐρωτῶ τὸν κ. Κολιάτσον, δὲν εἶναι καταχωρημένη εἰς τὸ γενικὸν βιβλίον τῶν ἐνστάσεων, τὸ ὁποῖον διῆλθε μὲ τὸ κερὶ εἰς τὸ χέρι ὁ κ. Καραγιαννόπουλος;

§94ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐζητήθη ἡ διαγραφὴ ὅλων τῶν ὀνομάτων, τὰ ὁποῖα ἡ κατὰ τὸ ἄρθρον 8 ἐπιτροπὴ ἐνέγραψε, καὶ εἰς τὰ ὀνόματα ἐκεῖνα περιλαμβάνονται καὶ τὰ ἀμφισβητούμενα.

§95ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Λάβετε τὸ ἔγγραφον καὶ νὰ μὲ εἰπῆτε ἐὰν δι’ αὐτοῦ τοῦ ἐγγράφου ζητῆται ἡ ἀπάλειψις αὐτῶν τῶν ὀνομάτων. Μὲ τοιούτους δὲ ψευδεῖς ἰσχυρισμοὺς, μὲ τοιαῦτα παίγνια καὶ τὴν Βουλὴν ἐστέρησαν τῆς χθεσινῆς της συνεδριάσεως καὶ ἡμᾶς ἐβασάνισαν ἐπὶ πέντε ὁλοκλήρους ὥρας, καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Κολιάτσος δὲν ἐξέφρασε τὸ ἄλγος τῆς ψυχῆς του διὰ τὸν ἀγῶνα, τὸν ὁποῖον χθὲς ματαίως ὑπέστημεν, καὶ δὲν ἀνεμνήσθη τῶν περυσινῶν του παθημάτων, ὅταν μᾶς ἔδωκαν κατάλογον, ὅτι οἱ δεῖνα καὶ δεῖνα, οἱ ὁποῖοι ἐψηφοφόρησαν, δὲν εἶναι εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, καὶ εὕρομεν ὅλα αὐτὰ τὰ πρόσωπα εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον! Μᾶς εἶπον τότε ὅτι δὲν εἶναι εἰς τοὺς αὐτοὺς ἀριθμούς, καὶ ἀνεύρομεν ὅτι τινὰ δὲν ἦσαν εἰς τοὺς αὐτοὺς ἀριθμούς, καὶ ἐδώκαμεν εἰς τὸν κ. Ἴσκον καὶ Καραγιαννόπουλον, διαμαρτυρομένων τοῦ Στράτου καὶ Τολιᾶ, τοὺς καταλόγους καὶ τὰ πρωτόκολλα τῆς ψηφοφορίας, καὶ ἐπῆραν τὰ βιβλία εἰς τὸ ξενοδοχεῖον καὶ εἰργάσθησαν ὅλην τὴν νύκτα. Εἶχον δὲ δίκαιον ν’ ἀναμνησθῶ τὰ παλαιὰ τῆς Ἀττικῆς, ν’ ἀναμνησθῶ τῶν γοερῶν φωνῶν τοῦ κ. Κολιάτσου καὶ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ῥάλλη, διότι ἐρχόμεθα σήμερον ἐδῶ καὶ δὲν εὑρίσκομεν κἀνὲν ἔγγραφον. Εἰς τὰς 11 παρακαλῶ τὸν κ. Τολιᾶ καὶ πηγαίνει εἰς τὴν οἰκίαν τοῦ κ. Κολιάτσου καὶ ἐπιστρέψας τί μὲ λέγει; ὅτι δὲν τοῦ ἔστειλαν τίποτε αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι, ὅτι τοὺς ἐκάλεσε τότε, ὅτε ἦλθεν ὁ κ. Ἴσκος καὶ μὲ πολλὴν ἀφέλειαν εἶπε πρὸς τὸν κ. Κολιάτσον, «ἠξεύρετε; ἔχασα τὴν σημείωσιν τὴν ὁποίαν μοῦ ἐδώκατε χθές». Ἔρχομαι εἰς τὴν 1 εἰς τὴν Βουλὴν, μετὰ πέντε λεπτὰ ἔρχεται ὁ κ. Κολιάτσος. Ἐρωτῶ, τί γίνεται, κ. Κολιάτσε; Τώρα πρὸ μικροῦ, ἀπαντᾷ, μοὶ ἐδόθη αὐτὴ ἡ σημείωσις. Ἀπὸ χθὲς τὸ ἑσπέρας ἐδώκαμεν εἰς αὐτοὺς τοὺς ἀνθρώπους τὰ βιβλία καὶ τὰς σημειώσεις διὰ νὰ παραβάλωσιν αὐτὰ μὲ τὴν πλήρη ἐμπιστοσύνην μας καὶ νὰ μᾶς δώσουν πληροφορίας. Ὁ κ. Κολιάτσος εἰς τὴν μίαν, ὅταν οἱ βουλευταὶ συνέρχωνται καὶ ὁ κώδων ἠχῇ, μοὶ εἶπεν ὅτι αὐτὸ εἶναι τὸ ἀποτέλεσμα. Λέγω, εἶναι καιρὸς νὰ τὸ διεξέλθωμεν ἡμεῖς τώρα; Οὐχ ἧττον καθήμεθα ἐκεῖ μίαν στιγμὴν καὶ ἐφ’ ὅσα λεπτὰ εἰργάσθημεν, διεψεύσαμεν ὅλα αὐτὰ τῶν καταλόγων.

§96ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔκαμα πολὺν λόγον ἐπὶ τῆς σημειώσεως αὐτῆς εἰς τὴν Βουλὴν, μολονότι ὁ κ. Ζωχιὸς ἐπροκάλει, διότι ἦλθε τὴν τελευταίαν στιγμὴν, ὡς εἶπον ἐν τῷ λόγῳ μου.

§97ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Αὐτὴ ἡ σημείωσις μοὶ δίδεται τὴν ὥραν τῆς ἐνάρξεως τῆς συνεδριάσεως, καὶ ἐν δυσὶ στιγμαῖς εὑρίσκω τὰ ἑξῆς ἐν αὐτῇ ψεύδη. Ὁ Βασίλειος Καρέλος ἐψηφοφόρησεν ὑπ’ ἀριθ. 146 καὶ ὑπ’ ἀριθ. 108, ἀλλὰ ὁ κατάλογος περιέχει δύω ἐξαδέλφους ὑπὸ τὸ αὐτὸ ὄνομα. Ὁ Ἰωάννης Ῥεματιᾶς ὑπ’ ἀριθ. 37 καὶ 103. Τοῦτο εἶναι ἀληθέστατον, ἀλλ’ ὁ μὲν εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον ὑπ’ ἀριθ. 295, ὁ δὲ ὑπ’ ἀριθ. 301, μὲ ἄλλο ὄνομα πατρὸς, ἄλλην ἡλικίαν, ἄλλο ἐπάγγελμα. Πέντε ἢ ἓξ ἄλλα τὰ διέγραψε χθὲς ὁ κ. εἰσηγητὴς, διότι εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἠκύρωσεν ἡ ἐπιτροπή. Δὲν μᾶς λείπουν παρὰ δύω ἢ τρεῖς περὶ τῶν ὁποίων δὲν δύναμαι νὰ ὑποπτεύσω ὅτι ἀληθεῖς εἶναι οἱ ἰσχυρισμοί του, ἀλλὰ δὲν εἶχον καιρὸν νὰ κάμω ἔρευναν. Τοὺς συνέλαβον ὅμως ἐπ’ αὐτοφώρῳ καὶ διὰ τῆς χθεσινῆς ἐρεύνης μου καὶ διὰ τῆς σημερινῆς ἐργασίας, ὅτι δὲν μᾶς δίδουν πληροφορίας ἀληθεῖς, καὶ νομίζω ὅτι ὤφειλον περισσότερον σεβασμὸν εἰς τὸ Σῶμα καὶ εἰς ἡμᾶς τοὺς ἰδίους, οἱ ὁποῖοι μέχρι μέσης νυκτὸς εἰργαζόμεθα χθές. Ὅσα αὐτοὶ ἰσχυρίζονται εἶναι ὅλα ἄρδην καὶ ἐκ θεμελίων ψεύδη.

§98ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Χθὲς εἰργάσθημεν μετὰ τοῦ κ. Βουλπιώτη καὶ μετὰ πολλῶν ἄλλων συναδέλφων. Ἔλαβον τὸ ἔγγραφον νὰ τὸ μελετήσω, ἀλλ’ τοῦτο βεβαίως δὲν ἦτον εὔκολον εἰς ἐμὲ, μὴ γνωρίζοντα τὰ πρόσωπα. Ἔβλεπον ὅτι 48 ἢ 45 τῶν ὀνομάτων φέρουσιν εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς ψηφοφορίας ἀριθμὸν ἐκλογικοῦ καταλόγου ἐσφαλμένον, ἐκ τοῦ ὁποίου παρεκινήθησαν οἱ ἐνιστάμενοι νὰ θεωρήσουν, ὅτι ἄλλοι ἀντὶ ἄλλων ἐψηφοφόρησαν, περὶ 3 ἢ 4 ἐξ αὐτῶν ἐκρατήσαμεν σημείωσιν χθές. Ἀνεθέσαμεν εἰς τὸν κ. Καραγιαννόπουλον νὰ ἐπιθεωρήσῃ τὴν ἐργασίαν καὶ σήμερον μετέβην ὁ ἴδιος καὶ τὸν παρεκάλεσα νὰ τελειώσῃ τὰς ἐργασίας του. Μοὶ ἔφερον τὴν τελευταίαν στιγμὴν τὴν ἐργασίαν του, εἶπον ὅτι δὲν θέλω νὰ φέρω τοῦ Ζέζα τὰ κατορθώματα ἐνώπιόν σας, καὶ διὰ τοῦτο εἶπον εἰς τὸν κ. Βουλπιώτην, λάβε αὐτὴν τὴν σημείωσιν, ἐξετάσατέ την. Διὰ τοῦτο, καί τοι προκαλούμενος ὑπὸ τοῦ κ. Ζωχιοῦ, δὲν ἔκαμα λόγον περὶ αὐτῆς τῆς σημειώσεως. Βέβαιον ὅμως εἶναι ὅτι 3 ἢ 4 ἐκ τῶν ὀνομάτων αὐτῶν κακῶς ἐψηφοφόρησαν καὶ εἷς μάλιστα ἐψηφοφόρησεν ὑπὸ τὸ ὄνομα ἑνὸς ληστοῦ.

§99ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἔχω ἐντολὴν, κύριοι, μέχρις ἑνὸς νὰ διαψεύσω ὁλόκληρον τὸ περιεχόμενον τῶν σειμιώσεων αὐτῶν, διότι ὁλοκλήρους 3 καταλόγους διῆλθον χθὲς καὶ εὗρον ὅλα τὰ ὀνόματα, καὶ ἔχω ἑπομένως δικαίωμα νὰ σχηματίσω πεποίθησιν, ὅτι εἶναι τὸ ὅλον ψεῦδος καὶ τέχνασμα τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, θελησάντων νὰ ἀμφισβητήσωσι τὴν ταυτότητα τῶν ὀνομάτων αὐτῶν ἀπὸ ἁπλᾶ σφάλματα τυπογραφικά.

§100ΖΩΧΙΟΣ. Ἔχω ἀπεριόριστον ἐμπιστοσύνην εἰς τὴν τιμήν σας καὶ πιστεύω ὅτι θὰ πεισθῆτε, ὅτι καλῇ τῇ πίστει σᾶς ἐρωτῶ. Εὑρίσκω ἕνα Ἰωάννην Τσάκαλον ἢ Ἰωάννην Τσάκαλην, ὅτι ἐψηφοφόρησεν ὑπὸ τοὺς ἀριθμοὺς 90, 119, καὶ 64.

§101ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἔχω παρατηρήσει ἐπὶ μιᾶς σημειώσεως, περιεχούσης Γεώργιον Ἀρβανίτην, Γεώργιον Ἀρβανίτην, Γεώργ. Ἀρβανίτην, καὶ εὑρῆκα ὅτι εἶναι τρία πρόσωπα διάφορα μὲ τὸ αὐτὸ ὄνομα, καὶ ὅτι τρὶς ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ εἶναι Γεώργιος Ἀρβανίτης ὑπὸ διαφόρους ἀριθμοὺς ἐγγεγραμμένος, καὶ σᾶς ἀνέφερα τοὺς ἀριθμούς. Περὶ τοῦ Τσακάλου δὲν ἠρεύνησα, διότι δὲν εἶχον καιρὸν, ἔχω πεποίθησιν ὅμως ἐκ προοιμίων ὅτι καὶ οἱ 3 αὐτοὶ εἶναι ἐγγεγραμμένοι. Ἐὰν θέλετε ἐπιφορτίζομεν οἷον δήποτε πρὶν λήξῃ ἡ συνεδρίασις, νὰ μᾶς φέρῃ τοὺς ἀριθμούς. Σᾶς βεβαιῶ μὲ τὸν θετικώτερον τρόπον, ὅτι ἔχω τὴν πεποίθησιν, ὅτι ὅλα αὐτὰ τὰ ὀνόματα εὑρίσκονται ἐν τῷ καταλόγῳ.

§102ΘΕΟΧΑΡΗΣ. Πόσους περιέχει ὁ κατάλογος ὁ ἐκλογικός;

§103ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. 1300 νομίζω.

§104ΠΕΤΣΑΛΗΣ. 1250 εἶναι γεγραμμένοι, ὥστε ἡ διαφορὰ εἶναι 50 ψήφων.

§105ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἐὰν προσείχετε ὅταν ἐβεβαίωσα, ὅτι εὑρήκαμεν 60 ὀνόματα, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐγγεγραμμένα ἐν τῷ καταλόγῳ, ἔχουσιν ὅμως ἀπέναντί των ἀριθμοὺς ἐσφαλμένους, δὲν θὰ ὑπεβάλετε αὐτὴν τὴν παρατήρησιν. Ὁ κ. Κολιάτσος εἶπεν ὅτι δὲν εἶναι κἀνεὶς γραμματισμένος ἐκεῖ· ἔχουν λοιπὸν εἰς τὴν ἀράδα φύρδην μίγδην ἀριθμούς. Ὅλοι οἱ παρασταθέντες ὡς ψηφοφορήσαντες εἶναι ἐκλογεῖς, περὶ οὐδενὸς αὐτῶν ἔφερον ἔνστασιν ὅτι ἀπέθανεν ἢ ὅτι ἀπεδήμησε. Συνομιλίαι καὶ ἔρευναι ἰδιαίτεραι ἐπὶ τῶν ἐκλογικῶν ἐγγράφων περὶ τὸ βῆμα. Ὁ κ. Ζωχιὸς ἠπόρησε διὰ τοὺς τρεῖς ἐκείνους Τσακάλους καὶ διὰ τοὺς δύω Δημόκας. Ἐν τῷ καταλόγῳ ὅμως ἀνεῦρε τοὺς τρεῖς Τσακάλους· ἀνεῦρε δὲ καὶ τὸν Δημόκαν μὲ τὴν ἑξῆς μόνον διαφορὰν, ὅτι ὁ Δημόκας φαίνεται ψηφοφορήσας ὑπ’ ἀριθμὸν ἐκλογικοῦ καταλόγου 338, εἰς δὲ τὸν κατάλογον τῆς ψηφοφορίας φέρει ἀριθμὸν 383, δηλαδὴ τὸ 8 ἀντὶ νὰ θέσουν εἰς τὸ τέλος τὸ ἔθεσαν εἰς τὸ μέσον. Λάβετε τὸν κατάλογον εἰς χεῖρας, λάβετε καὶ τὸ πρωτόκολλον καὶ θέλετε ἀνακαλύψει αὐτὸ τὸ σπουδαῖον ἔγκλημα. Ἐδώκαμεν χθὲς τὴν σημείωσιν καὶ τοῦ Δημόκα καὶ τῶν Τσακάλων καὶ Ἀρβανιταίων καὶ ἄλλων εἰς τὸν κ. Καραγιαννόπουλον καὶ Ἴσκον. Ἐγὼ δὲ ἔγραφον αὐτὴν καθ’ ὑπαγόρευσιν τοῦ κ. Κολιάτσου, καὶ ἂν μᾶς εὕρουν ὅτι αὐτοὶ ἐψηφοφόρησαν καὶ ὑπὸ τοὺς ἀληθεῖς των ἀριθμοὺς, ἐγὼ τοὺς δίδω τὴν ψῆφόν μου. Μᾶς ἔφερον μόνον σημείωσίν τινα συγκεχυμένην καὶ πανταχόθεν διαψευδομένην. Τί θέλετε νὰ πιστεύσω παρὰ μόνον ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ἡ καλὴ πίστις ὑπαγορεύει! (θόρυβος).

§106ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ Τσάκαλος τί γίνεται;

§107ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἐλύθη τὸ ζήτημα (θόρυβος).

§108ΖΩΧΙΟΣ. Πρῶτον ἐκάματε παραβολὴν τῶν σημερινῶν συμβάντων μὲ τὰ περυσινά· ἀλλὰ μεταξὺ ἐκείνων καὶ τούτων ὑπάρχει χάσμα. Ἄλλα πρόσωπα τὰ μὲν, ἄλλα τὰ δέ.

§109ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Μοὶ τὸ ὑπενθύμισαν.

§110ΖΩΧΙΟΣ. Ἐγὼ δὲν τὸ δέχομαι, διότι δὲν ὑπάρχει σχέσις.

§111ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Δὲν τὸ ἀρνοῦμαι ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα, εὑρίσκω ὅμως ὅτι εἶναι παραπλήσια τὰ μέσα.

§112ΖΩΧΙΟΣ. Ἔχω ἀπεριόριστον ὑπόληψιν εἰς τὴν τιμιότητά σας· ἀνοίγω ὅμως τὸν κατάλογον καὶ εὑρίσκω τρὶς αὐτὸν τὸν Τσάκαλον, ὁ ὁποῖος θὰ μᾶς φάγῃ (ἱλαρότης) ἐπὶ τέλους καὶ ἔχει τὸν αὐτὸν ἀριθμόν. Τὸ αὐτὸ πρόσωπον δύναται νὰ ψηφοφορήσῃ πολλάκις ὑπ’ ἄλλο ὄνομα;

§113ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Θὰ πάρω τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον καὶ θὰ ἴδω ἂν ᾖναι πράγματι τρεῖς Ἰωάνναι Τσάκαλοι, οἵτινες ἐψηφοφόρησαν.

§114ΖΩΧΙΟΣ. Μάλιστα, τοῦτο εἶναι.

§115ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ὅταν ὅμως ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου ὅτι ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἐν τῷ δήμῳ αὐτῷ ἀνῆκεν εἰς τοὺς ἀποτυχόντας, καὶ ὅταν δὲν εὑρίσκω καμμίαν ἀντίῤῥησιν περὶ τῆς ταυτότητος αὐτῶν, δὲν δύναμαι νὰ εἴπω ὅτι τὸ χαρακτηριστικὸν τῆς ταυτότητος εἶναι ὁ ἀριθμὸς τοῦ πρωτοκόλλου, ἀλλὰ τὸ ὄνομα.

§116ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἰπέτε μας τοὺς ἀριθμοὺς ὑφ’ οὓς εἶναι ἐγγεγραμμένοι οἱ Τσάκαλοι.... (θόρυβος).

§117ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Εἶναι δυνατὸν τώρα ἐν μέσῳ τῆς ἀγορεύσεώς μου νὰ ζητῶ ἀριθμοὺς ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ; (διάλογοι θορυβώδεις μεταξὺ Χοϊδᾶ καὶ Μανέτα).

§118ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐβεβαιώσατε ὅτι εὕρετε τοὺς τρεῖς Τσακάλους, φέρετε λοιπὸν τοὺς σχετικοὺς ἀριθμούς.

§119ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος δὲν εἶναι ἐδῶ· εὕρετέ τον. Καὶ ἂν ἰδῆτε, ὅτι ἐψηφοφόρησαν 10 ὀνόματα μὴ ἐγγεγραμμένων, ἔχετε τὴν ψῆφόν μου κατὰ τῆς ἐκλογῆς (θόρυβος).

§120ΜΑΝΕΤΑΣ. Ποῦ εἶναι ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος;

§121ΑΡ. ΒΑΛΕΤΤΑΣ. Αὐτὸ δὲν εἶναι συζήτησις· μὴ διακόπτετε τὸν ἀγορεύοντα.

§122ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐγὼ θέλω νὰ μοὶ λυθῇ μία ἀπορία· ἂς μοὶ δοθῇ λοιπὸν ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος.

§123ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Σταματῶ, κύριοι βουλευταί, ἐπὶ τῶν λεπτομερειῶν αὐτῶν τοσούτῳ μᾶλλον, καθόσον κατ’ ἐπανάληψιν ἀπευθυνόμενος πρὸς ἐμὲ ὁ κ. εἰσηγητὴς εἶπεν ὅτι ἐπὶ τῆς σημειώσεως αὐτῆς οὐδ’ αὐτὸς ἐπιμένει.

§124ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐκτὸς τριῶν ἢ τεσσάρων ὀνομάτων, τὰ ὁποῖα εὕρομεν χθές.

§125ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἐπαναλαμβάνω τὴν διαβεβαίωσιν, ὅτι ἂν ἀποδείξετε, ὅτι εἶναι δέκα ὀνόματα σεσημειωμένα ὅτι ἐψηφοφόρησαν χωρὶς νὰ ἦναι ἐγγεγραμμένα ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ, ἐγὼ εἶμαι κατὰ τῆς ἐκλογῆς, καὶ ἂς γραφῇ εἰς τὰ πρακτικά. Ἐγὼ δὲν εὗρον οὔτε ἕν. Ἠρεύνησα 200 ὀνόματα καὶ δικαιοῦμαι νὰ ὑποπτεύω, ὅτι τοιαύτη εἶναι ἡ ἀλήθεια τῶν πραγμάτων. Ἔρχομαι εἰς τὸν δῆμον Ἀμβρακίας ἀπὸ τοῦ ὁποίου κατὰ παρέκβασιν ἐξῆλθον καὶ λέγω, ὅτι οἱ ἓξ ἐκεῖνοι, ὧν ἡ διαγραφὴ διετάχθη καὶ οἱ ὁποῖοι δὲν διεγράφησαν, νομίμως δὲν διεγράφησαν δι’ οὓς λόγους εἶπον, καὶ φρονῶ, ὅτι οἱ λόγοι οὗτοι εἶναι νόμιμοι. Ἡ παρέκβασις ἤρξατο, διότι ἀνέμνησα τῷ κ. Κολιάτσῳ τὰ χθεσινὰ, ὅτι ῥητῶς ὁ κ. Καραγιαννόπουλος ἐβεβαίωσεν ὅτι ἔνστασιν κατὰ τῶν γνωστῶν ἐκείνων ἐκλογέων δὲν εἶχε.

§126ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν εὕρισκε· ἄλλο δὲν εἶχε.

§127ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἐὰν ἦτον αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε σεῖς, δὲν ἤθελε καταντήσει εἰς τὸ νὰ προκαλέσῃ τὸ μειδίαμά μας, ἰσχυριζόμενος ἀληθῶς, ὅτι δὲν εἶχεν ἔνστασιν, ἀλλ’ ὅτι ἔκαμεν ἔφεσιν κατὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ ἄρθρου 8. Αὐτὸ τὸ ἐνθυμεῖσθε;

§128ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἐξητάσαμεν καὶ δὲν τὴν εὕρομεν.

§129ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Τὴν εὕρομεν σήμερον (θόρυβος). Ἐξεδόθη δὲ καὶ ἀναθεωρητικὴ ἀπόφασις, διότι τὸ δικαστήριον περιεπλάκη εἰς λαβύρινθον ὀνομάτων καὶ παραπόνων, καὶ οὔτε αὐτὸ ἐνόει τί ἔκαμνε.

§130ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν ὑπάρχει οὔτε ἔφεσις;

§131ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Δὲν μοὶ ἐδόθη. Δὲν ἐννοῶ δὲ πῶς ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ ἔφεσις, κύριε Μίληση, διδάξετέ με σεῖς, παρακαλῶ, τοῦτο, χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς.

§132ΜΙΛΗΣΗΣ. Δὲν μὲ φωτίζετε σεῖς πῶς ἦτο δυνατὸν τὸ δικαστήριον ν’ ἀποφασίσῃ ἐπὶ ἓξ ῥητῶν ὀνομάτων χωρὶς νὰ ὑπάρχῃ ἔφεσις; (θόρυβος).

§133ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Σᾶς φωτίζει ἀντ’ ἐμοῦ αὐτὸ τὸ δικαστήριον, τὸ ὁποῖον βεβαιοῖ ὅτι, πλανηθὲν εἰς τὸν λαβύρινθον τῶν ὀνομάτων, δὲν ἤξευρε τί ἔκαμνεν. Ἐγὼ, κύριοι, αὐτὰ ἀντελήφθην καὶ αὐτὰ βεβαιῶ ἐπὶ τῇ βάσει τῆς ἀντιλήψεώς μου. Ἐγὼ ἀντελήφθην ὅτι ἔνστασις δὲν ἐγένετο, καὶ ὅτι ἑπομένως δὲν ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ ἀπόφασις, οὔτε ἑπομένως ἔφεσις. Καὶ ταῦτα μὲν ὡς πρὸς τοὺς ἕξ. Ἐν τῇ ἐκθέσει του ὅμως ὁ κύριος εἰσηγητὴς μνημονεύει καὶ τοῦ Ἀριστείδου Κατσάρη, καὶ τὸ ὄνομα τοῦτο ἐπανέλαβε καὶ σήμερον, ὅτι ἐνῷ ὑπάγεται εἰς τὴν αὐτὴν κατηγορίαν δὲν διεγράφη, ἐνῷ διετάχθη ἡ διαγραφή του. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό· διότι τοῦ Ἀρ. Καττάρη ἡ διαγραφὴ διετάχθη διὰ χωριστῆς διατάξεως ἐπὶ τῆς ὑπ’ ἀριθ. 14 ἀποφάσεως τῆς ἐπιτροπῆς, καὶ παρακαλῶ τὸν κύριον Κολιάτσον νὰ ἔλθῃ νὰ ἴδῃ τὴν ἀπόφασιν καὶ νὰ μὴ ἐπιμένῃ θεωρῶν, ὅτι κακῶς εἶναι ἐγγεγραμμένος. Ἀνέφερε καὶ ἄλλον ὁ κύριος Κολιάτσος εἰς τὴν ἔκθεσίν του, τὸν Βασίλειον Βασιλάκην, ἀλλὰ τοιούτου ὀνόματος δὲν μνημονεύει ἡ ἀπόφασις, ἀλλ’ Εὐσταθίου Βασιλάκη· οὗτος δὲ δὲν διεγράφη σύμφωνα πρὸς τὴν γνωμοδότησιν τοῦ εἰσαγγελέως τῶν ἐφετῶν, ἀφοῦ περὶ αὐτοῦ δὲν ἐγένετο ἔνστασις καὶ δὲν ὑπάρχει ἀπόφασις. Ὅλοι δὲ, ὡς παρετηρήσαμεν χθὲς, οἱ ὑπὸ τοῦ κυρίου Κολιάτσου ἀναφερόμενοι ὡς κακῶς ἐγγεγραμμένοι καταδεικνύονται ὡς καλῶς ἐγγεγραμμένοι. Οὕτω ἐξαντλῶ τὰ ἀφορῶντα τὸν δῆμον Ἀμβρακίας καὶ ἔρχομαι εἰς τὸν δῆμον Θυάμου. Εἰς αὐτὸν, ὡς ἠκούσατε, ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς ἀνῆκεν εἰς τοὺς ἀντιπάλους τῶν ἐπιτυχόντων· προσέλαβε δὲ ἡ πλειονοψηφία ἐκεῖ καὶ γραμματέα τὸν γραμματέα τοῦ δημάρχου, ἀλλὰ τὴν δευτέραν ἡμέραν, τῇ ἐνστάσει τοῦ ἐπιτυχόντος Κωνσταντίνου Στράτου, παύει τὸν γραμματέα — καὶ τοῦτο σημειώσατέ το καλῶς, τῇ ἐνστάσει τοῦ κυρίου Στράτου καὶ οὐχὶ τοῦ Ἴσκου ἢ τῶν ἀντιπροσώπων αὐτοῦ — παύει τὸν γραμματέα, διότι ἐνέγραψε πρόσωπον, τὸ ὁποῖον δὲν ἐψηφοφόρησε καὶ τοῦ ὁποίου διέταξε τὴν διαγραφήν. Ἀπὸ τοῦ ἀριθμοῦ 52, ὅπως μοὶ σημειοῦσιν, ὁ γραμματεὺς αὐτὸς ἔπαυσε πλέον νὰ ἐργάζηται εἰς τὴν ἐπιτροπήν.

§134ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἀπὸ τοῦ ἀριθμοῦ 350.

§135ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Φαίνεται ἐκ τοῦ βιβλίου, ὅτι ἀπὸ τοῦ ἀριθμοῦ 52 ἤλλαξεν ὁ χαρακτὴρ τοῦ γραψίματος. Εἶναι πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον πᾶς τις δύναται ν’ ἀντιληφθῇ. Προσελήφθη ἕτερος γραμματεὺς τὴν ἄλλην ἡμέραν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἀληθῶς ὁμολογεῖ διὰ πράξεώς της, ὅτι ἐνέγραψεν ὡς ψηφοφορήσαντα ἑπτὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα δὲν ἐψηφοφόρησαν, καὶ ὅτι ἐξ αὐτῶν πέντε προσελθόντα νὰ ψηφοφορήσωσι τὰ δέχεται. Ὅτι αὐτὰ ἐνεγράφησαν δὲν εἶναι ζήτημα· ζήτημα ὅμως εἶναι ἂν ἐψηφοφόρησαν, καὶ κατὰ τὴν κρίσιν μου πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι δὲν ἐψηφοφόρησαν, ἀλλὰ μόνον ἐνεγράφησαν, καὶ ἐπῆλθεν εἶτα ἡ ἀκύρωσις, καὶ ὅτι δὲν ἀντικατεστάθησαν δι’ ἄλλων τὰ σφαιρίδια ἐκείνων (θόρυβος).

§136ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ὥστε θ’ ἀφαιρέσωμεν τέσσαρας.

§137ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἰσχυρίζομαι ὅτι αὐτοὶ οἱ ἐγγραφέντες δὲν ἐψηφοφόρησαν, καὶ ὅτι ἀργότερον προσελθόντες ἐψήφισαν πέντε ἐξ αὐτῶν, ὅτι κατὰ τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς διηνεκῶς ὁ κύριος Στράτος παρεπονεῖτο, ὅτι ἀπέκλεισεν 11 ἐκλογεῖς του, ἐγγεγραμμένους μὲν ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ καὶ μὴ ἀμφισβητηθείσης τῆς ταὐτότητός των, ἀλλὰ μόνον τῆς ἡλικίας, καὶ ὅτι τὴν τρίτην ἡμέραν ἤρχισε νὰ δέχεται ἀνηλίκους, ἀλλ’ οἱ 11 ἐκεῖνοι εἶχον φύγει ἀποκλεισθέντες, καὶ δὲν φαίνεται νὰ ἦλθον πλέον νὰ ψηφίσωσι. Ληξάσης τῆς ψηφοφορίας, αἱ κάλπαι ἀληθῶς παρουσίασαν, κύριοι, τὴν ἀνωμαλίαν, τὴν ὁποίαν σᾶς ὑπέδειξεν ὁ κύριος Κολιάτσος, ἐκ τῆς ὁποίας ὅμως τί ἐξάγεται; ὅτι ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφορησάντων ὑπῆρξε πράγματι ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον τὸ Τμῆμα ὑπολογίζει, ὅτι δηλαδὴ ἐψηφοφόρησαν 980 ἐκλογεῖς· οἱ ἑπτὰ δὲ φαίνεται ἐκ τοῦ ἀριθμοῦ αὐτοῦ, ὅτι δὲν ἐψηφοφόρησαν· τοῦτο εἶναι κατάδηλον, διότι εἰς τὰς κάλπας ἐκείνων, οἵτινες εἶχον ὑπὲρ ἑαυτῶν τὴν πλειοψηφίαν τῆς ἐπιτροπῆς ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, εὑρέθη ἀκριβὴς ὁ ἀριθμὸς οὗτος, εἰς τὴν κάλπην τοῦ κυρίου Καραγιαννοπούλου εὑρέθησαν 980 σφαιρίδια, εἰς τὴν τοῦ κ. Ἴσκου 981, εἰς τὴν τοῦ κυρίου Μοσχοβίτου 980· οὗτοι δὲ εἶχον ὑπὲρ ἑαυτῶν τὴν πλειοψηφίαν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς καὶ τὴν προστασίαν αὐτῆς. Αὗται λοιπὸν αἱ ὑπὸ τὴν προστασίαν τῆς ἐπιτροπῆς διατελοῦσαι κάλπαι σᾶς παριστάνωσι τὸν πραγματικὸν ἀριθμὸν τῶν ψηφοφορησάντων, ἀνερχόμενον εἰς 980· αἱ κάλπαι αἱ ἄλλαι εὑρέθησαν ἔχουσαι πλεονάζοντα σφαιρίδια. Καὶ τοῦτο ἠπόρησα πῶς ἠδυνήθη ὁ κ. εἰσηγητὴς νὰ τὸ ἐκφράσῃ μετὰ παραπόνων καὶ αἰτιάσεων κατὰ τῶν ἐπιτυχόντων· παραπονεῖται κατὰ τοῦ Στράτου ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, ἐνῷ ἀπὸ μὲν τῆς κάλπης τοῦ Τολιᾶ ἀφαιροῦν 20 σφαιρίδια, ἀπὸ δὲ τῆς τοῦ Στράτου 13, διότι εὑρέθησαν πλεονάζοντα τόσα, τὰ ὁποῖα ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τοῦ ναί, καὶ κατεβιβάσθη ὁ ἀριθμὸς τῶν ψηφοφόρων, ἀπὸ δὲ τῆς κάλπης τοῦ κ. Ἴσκου ἀφαιροῦν ἓν μόνον· ἀφαιρουμένων δὲ αὐτῶν τῶν 20, πάλιν ὁ κ. Τολιᾶς ὑπερτερεῖ τὸν κ. Ἴσκον κατὰ ψήφους πέντε. Ἐν τῷ δήμῳ αὐτῷ ὑπάρχει ἡ πρὸ μικροῦ ἀσχολήσασα ἡμᾶς ἀμφισβήτησις τῆς ταυτότητος τῶν ψηφοφορησάντων. Ἠδυνάμην νὰ μὴν εἴπω λέξιν δι’ αὐτά, ἠδυνάμην νὰ εἴπω ὅτι, προκειμένου περὶ δήμου, εἰς τὸν ὁποῖον οἱ ἀποτυχόντες εἶχον τὴν πλειοψηφίαν τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὸν ὁποῖον, καὶ τοι ἔχοντες τὴν πλειονοψηφίαν τῆς ἐπιτροπῆς, οὐδεμίαν διετύπωσαν ἔνστασιν, εἰς τὸν ὁποῖον οἱ ἐπιτυχόντες φαίνονται διηνεκῶς ἐνιστάμενοι, δὲν δίδω καμμίαν σημασίαν εἰς τὰς μεμψιμοιρίας αὐτὰς τὰς μετὰ τὴν ἀποτυχίαν ἐπενεχθείσας, καὶ λέγω, ὅτι καὶ ἂν ἐγένετο τοιοῦτόν τι, καὶ ἂν πράγματι ἐψηφοφόρησαν ἐσφαλμένως, θὰ τὸ καταῤῥίψω τοῦτο ἐπὶ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι εἶχον τὴν πλειονοψηφίαν τῆς ἐπιτροπῆς. Μολονότι, ἐπαναλαμβάνω, εἶχον δικαίωμα νὰ εἴπω, ὅτι αὐτὰ τὰ παράπονα δὲν τὰ δέχομαι, ἐν τόπῳ, εἰς τὸν ὁποῖον εἴχετε καὶ τὴν δύναμιν καὶ τὴν θέλησιν νὰ τὰ προλάβητε· καὶ ἀφ’ οὗ δὲν τὸ ἐπράξατε, μοῦ δίδετε τὸ δικαίωμα νὰ εἴπω, ὅτι δὲν συνέβησαν ἀληθῶς, ἢ ἂν συνέβησαν, συνέβησαν βεβαίως ὑπὲρ τῶν ἐνισταμένων· καί τοι εἶχον δικαίωμα τοιοῦτον, ὕστερον ἀπὸ ὅσα εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἤκουσα καὶ ἐξ ὅσων διῆλθον καθ’ ὅλον τὸ διάστημα μετὰ μεσημβρίαν τῆς χθές, παρετήρησα τὰ πλαστὰ ὀνόματα. Φρονῶ λοιπόν, ὅτι τίποτε σπουδαῖον δὲν εἶναι ἐξ ὅσων συνέβησαν εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν, καὶ τὰ περὶ τῆς ἀνωμαλίας τῆς ψηφοφορίας δὲν εἶναι ἀληθῆ. Βλέπω τὸ ἑξῆς σύστημα, ὅτι οἱ ἐπιτυχόντες, διότι στεροῦνται εὐλόγων λόγων ἐφ’ ὧν νὰ δύνανται νὰ στηρίξωσιν αἰτιάσεις περὶ ἀκυρώσεως ἐκλογῆς, κατέφυγον ἀπὸ προχθὲς εἰς τὸ σύστημα νὰ ῥίψωσι ταραχὴν καὶ σύγχυσιν καὶ νὰ φέρουν τὸ χάος εἰς τὴν συνείδησιν ἡμῶν· ἀλλὰ ἀπὸ τοιούτου συστήματος ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ ἀποστρέψῃ τὸ πρόσωπον. Ἐκ τῶν χθεσινῶν μας ἐρευνῶν ἀπεδείχθη, ὅτι τὰ πλεῖστα ὀνόματα ὑπάρχουν ἐν τοῖς ἐκλογικοῖς καταλόγοις, ἀμφισβήτησις ἐγέρθη μεταξὺ ἡμῶν, τῶν καλῇ τῇ πίστει μελετησάντων καὶ παραβαλόντων τὰς σημειώσεις πρὸς τὰ βιβλία, περὶ τῶν ἑξῆς μόνον προσώπων, ὡς πρὸς τὸν Δ. Μουλαρόπουλον, ψηφήσαντα καὶ ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ εὑρισκόμενον Δ. Μουλαρογιάννην, ὡς πρὸς τὸν ψηφοφορήσαντα Δ. Σκαλτσούνην καὶ ἐν τῷ καταλόγῳ εὑρισκόμενον κύριον Δ. Σκαλτσᾶν· ὡς πρὸς τὸν κύριον Δ. Κοκορόσην φαινόμενον ἐν καταλόγῳ ὡς Ἰω. Κοκορόσην, καὶ ὡς πρὸς Σωτ. Καραγκούνην, τὸν ὁποῖον ἐν τῷ καταλόγῳ εὕρομεν Σωτ. Μαραγκούνην. Ἐπ’ αὐτῶν τῶν ὀνομάτων ἠγέρθη εὔλογος ἀφορμὴ συζητήσεως, τὰ ὁποῖα καὶ ἐγὼ καὶ ὁ κ. Κολιάτσος ἐσημειώσαμεν, φέρομεν δὲ ἤδη τὰς ἰδίας ἡμῶν ἀντιλήψεις εἰς τὴν Βουλήν· παρακαλῶ δὲ τὸν κ. Κολιάτσον, ὅστις ἔχει τὴν χειρί μου γεγραμμένην σημείωσιν περὶ αὐτῶν, νὰ φέρῃ τὰς δεούσας πληροφορίας.

§138ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ποίας;

§139ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἐπὶ τῶν ὀνομάτων τῶν 5. Πληροφορῶ λοιπὸν ἐγὼ τὴν Βουλὴν ὅτι ὁ Δ. Μουλαροκώστας, ὅστις φαίνεται ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ Μουλαρογιάννης, εἶναι κατὰ λάθος οὕτως ἐγγεγραμένος· τοῦτο δὲ τὸ ἀποδεικνύω ἀμέσως, διότι ἐν τῷ καταλόγω τοῦ 1874 φαίνεται ὑπὸ τὸ ἀληθὲς ὄνομα ἐν ἀριθ. 1833 ὑπὸ τὸ ὄνομα Μουλαροκώστας.

§140ΡΟΝΤΗΡΗΣ. Ἐν τῷ καταλόγῳ ἐκείνῳ δὲν εἶναι Μουλαρογιάννης;

§141ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ὄχι, ἐν τῷ σχετικῷ καταλόγῳ εἶναι Μουλαροκώστας. Ὡς πρὸς τὸν Δ. Σκαλτσούνην, τὸ ὄνομα αὐτὸ δὲν τὸ εὗρον εἰς τὸν κατάλογον· εὗρον ὅμως ἐν τῷ ἰδίῳ χωρίῳ ὑπ’ ἀριθ. 219 τὸ ὄνομα Δ. Σκαλτσᾶς, καὶ πιστεύω ὅτι εἶναι τὸ ἴδιον κακῶς γεγραμμένον ἀπὸ τὸν ἀγράμματον γραμματέα.

§142ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ποῖος ἀναφέρεται ὑπὸ τὸν ἀριθμὸν τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου;

§143ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Δ. Σκαλτσᾶς. Ὁ Δ. Κοκορόσης φαίνεται Ἰωάννης, καὶ ἐν τούτοις ἐν τῷ καταλόγῳ τοῦ 1874 ὁ ἴδιος αὐτὸς, ἔχων τὸν αὐτὸν προηγούμενον καὶ τὸν αὐτὸν ἑπόμενον, φαίνεται ὑπὸ τὸν ἀριθμὸν 781 καὶ εἰς τὸν κατάλογον τοῦ 1873 ὑπ’ ἀριθ. 789 ὑπὸ τὸ πραγματικὸν ὄνομα Δημ. Κοκορόσης. Ὁ Σωτήριος Καραγκούνης, τὸν ὁποῖον δὲν εὕρομεν οὕτως, ἀλλ’ εὕρομεν Μαραγκούδης, τὸν εὗρον Σωτήριον Καραγκούνην εἰς τὸ 1874 καὶ εἰς τὸ 1873 ὑπ’ ἀριθ. 871 καὶ 878. Ἐπ’ αὐτῶν τῶν ὀνομάτων σᾶς δίδω τὰς πληροφορίας αὐτὰς, αἱ ὁποῖαι μὲ ἔπεισαν, καὶ τὴν σημείωσιν αὐτὴν μὲ τοὺς ἀριθμοὺς τὴν καταθέτω εἰς τὸ προεδρεῖον διὰ νὰ λάβῃ ὁ βουλόμενος γνῶσιν. Ὡς πρὸς τὸν Γεώργιον Μάλλιον φαινόμενον ὡς δὶς ψηφοφορήσαντα ἰδοὺ τὶ τρέχει· ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος ὁ ἐφετεινὸς φέρει δύω Γ. Μάλλος καὶ φαίνεται ὅτι εἶναι τὸ αὐτὸ ὄνομα, ἀλλ’ εἰς τὸν περυσινὸν κατάλογον ὁ ἕνας εἶναι Γεώργιος, ὁ δὲ ἄλλος Γρηγόριος, τὴν αὐτὴν ἀλήθειαν εὕρομεν καὶ εἰς τὸν κατάλογον τοῦ 1874 καὶ 1873, διότι καὶ οἱ δύω εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς μὲν τὸν κατάλογον τοῦ 1874 ὑπ’ ἀριθ. 1174, εἰς δὲ τὸν κατάλογον τοῦ 1873 ὑπ’ ἀριθ. 1167. Αὐτὰ εἶναι τὰ ὀνόματα.

§144ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ὁ κατάλογος τοῦ 1875, μὲ τὸν ὁποῖον ἐγένετο ἡ ἐκλογὴ, ἀφῃρέθη, κ. πρόεδρε· ποῦ εἶναι; (θόρυβος).

§145ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Αὐτὰ, κύριοι, ἀντελήφθην ἐκ τῆς ἐπισταμένης ἐρεύνης καὶ ἐξετάσεως τῶν τε παραπόνων καὶ τῶν βιβλίων καὶ τῶν ἀποδεικτικῶν ἄλλων μέσων, τὰ ὁποῖα εἰς τὴν ἐξέτασιν τοῦ τμήματος καὶ τῆς Βουλῆς ἐτέθησαν ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ τῶν ἀρχῶν. Ἐξ αὐτῶν ὅλων καταλήγω εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι κατὰ τὴν ἐμὴν πεποίθησιν 4 μόνον ψηφοφόροι ἐκ τοῦ δήμου Θυάμου ἀφῃρημένοι πρέπει νὰ ἐκπεσθοῦν ἀπὸ τὸ πλεονάζον τοῦ κ. Τολιᾶ, ὡς πρὸς δὲ τὰ ἄλλα οὐδεμίαν δικαιολόγησιν εὑρίσκω. Τοιαύτην δὲ σχηματίσας μετ’ ἐπισταμένην ἔρευναν τῶν ἐγγράφων πεποίθησιν, φρονῶ ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν δύναται, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ὑποστῇ ἀκύρωσιν, καὶ ὅταν τεθῇ ζήτημα περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς μὲ ἥσυχον συνείδησιν θέλω ψηφίσει ὑπὲρ αὐτῆς ἐφ’ ὅσον οἱ ἄλλοι δὲν ἔρχονται νὰ μᾶς ἀποδείξουν ὅτι ὑφίστανται καὶ ἄλλαι ἐλλείψεις καὶ ἄλλα παραπτώματα, ἐκ τῶν ὁποίων νὰ ἐξάγεται ὅτι πρέπει νὰ ἐκπεσθῇ καὶ ἄλλος ἀριθμὸς ἐκλογέων. Ἐὰν ὅμως ὁπωσδήποτε ἐν τῇ διανοίᾳ τῶν κ. βουλευτῶν ὑπάρχῃ ὑπόνοιά τις ὅτι ἐν τῷ κυκεῶνι αὐτῷ τῆς ἀλλεπαλλήλου ὑποβολῆς ἐνστάσεων καὶ σημειώσεων δὲν ἐξευρέθη ἀκριβῶς ἡ ἀλήθεια, καὶ ἂν τὰς ἀμφιβολίας ταύτας νομίζουν, ὅτι πρέπει ἐκ παντὸς τρόπου νὰ τὰς ἄρῃ, δὲν θεωρῶ ὅτι ἤθελε πολὺ ἀπασχοληθῆ, πρὶν ἀποφανθῇ ὁριστικῶς ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς, εἴτε εἰς τὸ τμῆμα ἀποταθῇ εἴτε ἐπιτροπὴν νὰ συστήσῃ ἄλλην, ἡ ὁποία νὰ τὰ διέλθῃ ἐπισταμένως, διότι ὅλων μας ἡ ἐπιθυμία εἶναι νὰ ἀποδοθῇ δικαιοσύνη. Δὲν θέλομεν νὰ ἀδικηθῇ τις, θέλομεν νὰ ἤμεθα ἴσοι πρὸς ὅλους. Ἡ ἰδική μου πεποίθησις ἐστηρίχθη κατὰ τὸ πλεῖστον ἐπὶ ἀντιλήψεων, ἰδίως προσωπικῶν, ἐξ ὧν δὲν δύναμαι νὰ πεισθῶ ὅτι εἶναι δίκαιον νὰ ἐκπέσωμεν ἀπὸ τοῦ ποσοῦ τοῦ Τολιᾶ πλέον τῶν 4 ψηφοφόρων τοῦ δήμου Θυάμου ἢ 5. Καὶ τούτων δὲ ἐκπιπτομένων, εὑρίσκω ὑπερτεροῦντα τὸν Τολιᾶν κατὰ πέντε ψήφους, καὶ οὐδεμίαν περὶ αὐτῶν ἤκουσα ἀσφαλῆ ἀντίῤῥησιν, ἡ ὁποία νὰ μὲ κάμῃ νὰ πεισθῶ ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος.

§146ΡΙΚΑΚΗΣ. Ἔχει ἄλλος τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε;

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὄχι.

§148ΡΙΚΑΚΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριοι, νὰ εἴπω δύω λέξεις.— Ἔχω τὴν τιμὴν νὰ ἀποτελῶ μέλος τοῦ τμήματος, τὸ ὁποῖον ἐπεξειργάσθη τὴν ἐκλογὴν Βάλτου· νομίζω ἀναγκαῖον νὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις διὰ νὰ δικαιολογήσω καὶ τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἐξέφρασα ἐν τῷ τμήματι, καὶ τὴν ψῆφον, τὴν ὁποίαν θὰ δώσω εἰς τὴν Βουλήν. Νομίζω, ὅτι ἡ συζήτησις ἔλαβε διαστάσεις πολὺ μεγαλειτέρας ἐκείνης, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ λάβῃ· ἐντὸς τοῦ τμήματος αἱ συζητήσεις, αἱ ὁποῖαι ἀπὸ τοῦ βήματος ἀνεπτύχθησαν, παντάπασι δὲν ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν· τὰ ζητήματα πολὺ περιωρισμένα ὑπεβλήθησαν, καὶ τὸ τμῆμα παμψηφεὶ ἀπέῤῥιψεν ὅλα, ἐκτὸς ἑνὸς μόνον, τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ καταλόγου καὶ τὴν ἑρμηνείαν τῆς ἀποφάσεως· ἑπομένως κατ’ ἐμὴν πεποίθησιν θεωρῶ πάντῃ περιττὴν τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βουλπιώτη, τοῦ νὰ ἀναβληθῇ ἡ ὑπόθεσις πρὸς περαιτέρω ἐπεξεργασίαν, καθόσον νομίζω, ὅτι ὅλαι αἱ ἐνστάσεις καὶ αἱ κατὰ τὴν διάρκειαν τοῦ Τμήματος ἐξετασθεῖσαι εὑρέθησαν ἄνευ βάσεως, ἑπομένως, φρονῶ, ἡ ὑπόθεσις εἶναι εὐκολωτάτη, ἡ λύσις εἶναι πολὺ εὔκολος, ὅταν θελήσωμεν νὰ περιορισθῶμεν ἐντὸς τῶν πραγμάτων καὶ θελήσωμεν νὰ δώσωμεν τὴν ἑρμηνείαν, τὴν ὁποίαν ἡ πεποίθησις ἑκάστου ὑπαγορεύει. Ἠκούσατε ὅτι τὸ σπουδαῖον αὐτὸ ζήτημα περιορίζεται εἰς τοῦτο· ἡ ἀπόφασις τῶν πρωτοδικῶν, ἡ ὁποία ἐξεδίκασε τὸν κατάλογον καὶ διέταξε τὴν διαγραφὴν τῶν 70 προσώπων, πρέπει νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν ἢ ὄχι; Ἐὰν παραδεχθῆτε τὴν ἄλλην τῆς διαγραφῆς, ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἄκυρος ὡς πρὸς τὸν κ. Τολιᾶν, ἄλλως δὲν ὑπάρχει οὐδὲ λόγος ἀκυρώσεως. Ἀλλὰ φρονῶ, καὶ μετ’ ἐπισταμένην σκέψιν καὶ ἔρευναν ἀπελήξαμεν κατὰ πλειονοψηφίαν εἰς τὸ συμπέρασμα αὐτὸ, ὅτι ἡ ἀπόφασις διατάσσει ῥητῶς τὴν διαγραφὴν τῶν προσώπων αὐτῶν. Ὅταν ἔχομεν τὴν ἐκδίκασιν τῆς ἐφέσεως τοῦ Πεταλᾶ ἐπὶ τῆς ὁποίας τὸ δικαστήριον διατάττει ῥητῶς τὴν διαγραφὴν τῶν 70 προσώπων, νομίζω κατὰ τὴν λύσιν αὐτὴν ὅτι ὡς πρὸς τὰ πρόσωπα αὐτὰ τὸ δικαστήριον ἐξέδωκε τὴν ἀμετάτρεπτον ἀπόφασίν του καὶ δὲν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν οὐδεμίαν ἑρμηνείαν εἰς τὴν διάταξιν ταύτην, ἡ ὁποία εἶναι ὡρισμένη, κατηγορηματικὴ, μὴ ὑποκειμένη εἰς κἀμμίαν ἀμφισβήτησιν καὶ εἰς κἀμμίαν φιλονεικίαν. Ἐὰν δὲ τὸ δικαστήριον, δικάζον τὴν ἔφεσιν τοῦ Καραγιαννοπούλου, διὰ τῆς αὐτῆς ἀποφάσεως διότι ἀπεσιώπησεν εἴτε ἐκ πλάνης εἴτε δ’ οἱονδήποτε λόγον ν’ ἀποφανθῇ ἐκ νέου περὶ τῶν αὐτῶν 70 προσώπων, πρέπει ἐγὼ, ὅστις θὰ ἑρμηνεύσω τὴν ἀπόφασιν, νὰ παραβλέψω τὴν ὁριστικὴν διάταξιν τῆς ἀποφάσεως καὶ νὰ καταφύγω εἰς ἑρμηνείας τοιαύτας διὰ νὰ φθάσω εἰς συμπέρασμα ἄλλο παρὰ ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον ὁ δικαστὴς λέγει καὶ ἡ ἀπόφασις διατάσσει; Αὗται ἦσαν αἱ σκέψεις, αἱ ὁποῖαι μετὰ μακρὰν βάσανον τῆς ὑποθέσεως μᾶς ἔκαμαν νὰ εἴπωμεν ὅτι ὑπάρχει μόνον ἀπόφασις διατάττουσα τὴν διαγραφὴν, καὶ ὀφείλομεν νὰ τὴν σεβασθῶμεν, καὶ ἑπομένως ψηφοφορησάντων ἐκ τούτων 42 κατὰ τὴν ὁμολογίαν τοῦ κ. Στράτου, τὸ ἀποτέλεσμα διὰ τὸν κ. Τολιᾶν ἐπηρεάζεται. Εἰς τὴν γνώμην ταύτην, κύριοι, ἐπέμεινα καὶ φρονῶ ὅτι δὲν πρέπει νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὰς προτεινομένας νέας ἐλλείψεις τοῦ καταλόγου, διότι αὗται, κατ’ ἐμὴν ἰδέαν, δὲν ἔχουν κἀμμίαν ὑπόστασιν. Ὅστις λοιπὸν ἐξ ὑμῶν ἐννοεῖ ὅτι καλῶς τὰ 70 ὀνόματα ἐνεγράφησαν δύναται νὰ δώσῃ ψῆφον ὑπὲρ τῆς ἐκλογῆς, διότι τίποτε δὲν εὑρίσκω βάσιμον ἐκ τῶν λοιπῶν, τὰ ὁποῖα, ὅπως καὶ ὁ κ. Βουλπιώτης εἶπεν, εἰς οὐδὲν ἄλλο ἀποβλέπουσι παρὰ νὰ συγχύσουν τὰς ἰδέας καὶ νὰ ὑφαρπάσωσι τὴν ψῆφόν σας. Ἐὰν ὅμως θεωρήσητε ὅτι ἡ διαγραφὴ διετάχθη διὰ τῆς ἀποφάσεως, νομίζω ὅτι ἐν πλήρει πεποιθήσει δύνασθε νὰ εἴπητε ὅτι ἡ ἐκλογὴ διὰ τὸν κ. Τολιᾶν εἶναι ἄκυρος, καὶ τοιαύτην θὰ δώσω ἐγὼ ψῆφον συμφώνως καὶ μὲ τὴν ἐν τῷ τμήματι γνώμην μου.

§149ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, δὲν εἶμαι εἰς κατάστασιν καὶ ἡ Βουλὴ εἶναι κεκμηκυῖα διὰ νὰ ἀπασχολήσω αὐτὴν ἐπὶ πολὺ, ἀναπτύσσων κατὰ μέρος τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα οἱ προαγορεύσαντες ἔθεσαν, ἀλλὰ νομίζω οὐχὶ ὀρθῶς ἔχον τὸ συμπέρασμα τοῦ κ. Ῥικάκη. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἑρμηνείαν τῆς πρώτης ἀποφάσεως, κατ’ ἐμὲ εἶναι παραλογισμὸς νομικὸς προφανέστατος ἡ γνώμη ἡ ὑποστηριζομένη ὑπὸ τῶν φρονούντων ὅτι ὑπάρχει ἀντίφασις ἐν τῇ προκειμένῃ περιπτώσει. Πάντες οἱ νομικοὶ γνωρίζουν, ὅτι πρῶτος καὶ ἀπαράβατος κανὼν τῆς ἑρμηνείας τῶν νόμων ἑπομένως καὶ τῶν ἀποφάσεων, κανὼν ἀπολύτως ἐπιβεβλημένος καὶ ἀπαράβατος εἶναι ὅπως προσπαθῶμεν νὰ φέρωμεν συμβιβασμὸν εἰς τὰς φαινομένας ἀντιφωνίας καὶ νὰ ἑρμηνεύωμεν τὰς διατάξεις ἀποφάσεώς τινος χωρὶς νὰ παραδεχθῶμεν, εἰ δυνατόν, ἀντίφασιν μεταξὺ αὐτῶν· ὁ κανὼν εἶναι παραγγελία, τὴν ὁποίαν οὐδεὶς τῶν νομικῶν δύναται νὰ παρίδῃ. Ἀλλὰ καὶ ἂν παραδεχθῶμεν ὅτι ἡ ἀπόφασις περιέχει ἀντιφατικὰς διατάξεις καὶ ὅτι ἑπομένως καλῶς ἐνεγράφησαν εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον οἱ κατὰ τὴν ἀπόφασιν διαγραπτέοι, μολονότι εἶμαι πληρέστατα πεπεισμένος ὅτι δὲν περιέχει ἡ ἀπόφασις ἀντίφασίν τινα, καὶ ὅτι ὀφείλομεν νὰ θεωρήσωμεν ὡς διαγραπτέα τὰ πρόσωπα περὶ ὧν πρόκειται, τοῦθ’ ὅπερ βεβαίως ἐπηρεάζει τὸ ἀποτέλεσμα ἀτυχῶς διὰ τὸν κ. Τολιᾶν, διότι ἐψηφοφόρησαν 42 ἐκ τῶν προσώπων ἐκείνων, ἐνῷ ἡ διαφορὰ μεταξὺ Ἴσκου καὶ Τολιᾶ εἶναι 9 μόνον· ἀλλὰ καὶ ἂν θεωρηθῶσι, λέγω, ὡς καλῶς οὗτοι ψηφοφορήσαντες, οὐχ ἧττον δὲν συμμερίζομαι τὴν γνώμην τοῦ κ. Ῥικάκη εἰπόντος ὅτι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει πρέπει νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογή. Σημειώσατε καλῶς ὅτι ἡ διαφορὰ τῶν ψήφων μεταξὺ τοῦ Β. Τολιᾶ καὶ τοῦ Ἴσκου εἶναι 9 ψῆφοι· ἔχετε 4 ψήφους, περὶ τούτου δὲ δὲν ἠγέρθη ἀμφισβήτησις, ἐκ τοῦ δήμου Θυάμου, διότι ἐψηφοφόρησαν πέντε πρόσωπα δίς, καὶ ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπή, ἐνεργοῦσα τὴν διαλλογὴν δὲν ἀφῄρεσε τὰ σφαιρίδια τῶν πέντε τούτων τῶν δὶς ψηφοφορησάντων· πρέπει λοιπὸν νὰ ἀφεραιθοῦν 5 ψῆφοι. Ἐπειδὴ δὲ εἰς τὴν κάλπην τοῦ Ἴσκου εὑρέθησαν ἐν συνόλῳ 981 σφαιρίδια, εἰς δὲ τὴν κάλπην τοῦ Τολιᾶ πλειότερα τῶν 985, ἡ ἐπιτροπὴ λησμονήσασα ὅτι ἠκύρωσε τὴν ψῆφον ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὶς ἐψηφοφόρησαν, ἐθεώρησεν ὡς ἀληθεῖς ψηφοφορήσαντας 985, ἐνῷ ἀφαιρουμένων τῶν ψήφων τῶν δὶς ψηφοφορησάντων, μένουν οἱ ψηφοφορήσαντες 980. Ἔχει λοιπὸν ὁ Ἴσκος 981, καὶ ὁ Τολιᾶς 985. Ὑπάρχει λοιπὸν διαφορὰ 4 ψήφων, τὰς ὁποίας πρέπει νὰ ἀφαιρέσετε ἀπὸ τὸν Κ. Τολιᾶν. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον δὲ τῆς Ἀμβρακίας ὑπάρχει ἡ ἀπόφασις, ἡ ὁποία διατάσσει τὴν διαγραφὴν ῥητῶς 4 προσώπων δεχομένη τὴν ἔφεσιν τοῦ Καραγιαννοπούλου, καὶ ἐν τούτοις οὗτοι ἐνεγράφησαν ἐν τῷ καταλόγῳ καὶ ἐψηφοφόρησαν. Ἐνίστανται κατὰ τῆς ἀφαιρέσεως τῶν ψήφων τούτων ὑποστηρίζοντες ὅτι δὲν ἐγένετο ἔνστασις κατὰ τῆς ἐγγραφῆς αὐτῶν, καὶ τοῦτο ἐβεβαίωσε καὶ ὁ Κ. Καραγιαννόπουλος. Δὲν ἤκουσα τὴν βεβαίωσιν τοῦ κυρίου Καραγιαννοπούλου· δὲν ἐξετάζω τοῦτο· ἔχω ἀπόφασιν τελεσίδικον, ἡ ὁποία λέγει, ὅτι δέχομαι τὴν ἔφεσιν τοῦ Καραγιαννοπούλου καὶ διατάττω νὰ διαγραφῶσι 4 πρόσωπα. Δὲν ἐγένετο λέγουσιν ἔνστασις· ἔστω. Τίς ἐξ ἡμῶν ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ καταστρέψῃ ὁριστικὴν καὶ τελεσίδικον ἀπόφασιν ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι ἀπεφάσισε πέραν τοῦ αἰτηθέντος, ἐὰν ἡ ἀπόφασις αὕτη δὲν ὑπόκειται πλέον εἰς ἔνδικόν τι μέσον; Οὐδείς. Δὲν δυνάμεθα νὰ ἐξετάσωμεν εἰμὴ μόνον ἐὰν ᾖναι περιβεβλημένη τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους. Ἐὰν ἔγεινεν ἔνστασις ἢ ὄχι, εἶναι ξένον τῆς δικαιοδοσίας μας. Καὶ διὰ νὰ γείνω πλέον καταληπτός, προκαλῶ πάντα νομικὸν νὰ μοὶ ἀπαντήσῃ ἀρνητικῶς ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος· ἐνήγαγόν τινα ἐνώπιον τοῦ πρωτοδικείου καὶ ἐζήτησα διὰ τῆς ἀγωγῆς μου δύω ὡρισμένα κτήματα· τὸ πρωτοδικεῖον ἀποῤῥίπτει τὴν ἀγωγήν· ἐκκαλῶ τὴν ἀπόφασιν καὶ διὰ τῆς ἐφέσεώς μου ζητῶ τὴν ἐπιδίκασιν οὐ μόνον τῶν πρώτων ἐκείνων κτημάτων, ἀλλὰ καὶ προσθέτου τρίτου· ἐπέρχεται ἀπόφασις, ἡ ὁποία μοὶ ἐπιδικάζει καὶ τὰ τρία κτήματα. Ποῖος δύναται νὰ μοὶ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι δὲν δικαιοῦμαι νὰ λάβω καὶ τὰ τρία ταῦτα κτήματα; Ἄλλως, ποῦ στηριζόμενοι διατείνεσθε, ὅτι δὲν ἐγένετο ἔνστασις, ἀφοῦ μία ἀπόφασις ἐφετείου σᾶς λέγει, ὅτι ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὴν πρωτόδικον ἀπόφασιν καὶ τὴν ἔνστασιν; Εἶναι ἐπιτετραμμένον εἰς ἡμᾶς νὰ ἰσχυρισθῶμεν ὅτι δὲν ἐγένετο ἔνστασις περὶ τῶν προσώπων τούτων; Μόνον ἐὰν θελήσωμεν νὰ ἀνατρέψωμεν ὅλους τοὺς κανόνας, ἐφ’ ὧν στηρίζεται ἡ νομικὴ ἐπιστήμη, δυνάμεθα νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ὑπὸ τῶν ἀντιφρονούντων ἐπιδιωκόμενον ἀποτέλεσμα. Ἔχετε λοιπὸν τέσσαρας ἐκλογεῖς, τοὺς ὁποίους παρανόμως ἐνέγραψεν εἰς τὸν κατάλογον ὁ δήμαρχος Ἀμβρακίας καὶ οἱ ὁποῖοι ἐψηφοφόρησαν· ἔχετε πρὸς τούτοις τὸν Ἀριστείδην Κατσάρην· περὶ αὐτοῦ πράγματι ὑπάρχει ἀντίφασις εἰς τὴν ἀπόφασιν, διότι διὰ μὲν τῆς διατάξεως, τὴν ὁποίαν ὁ κ. Βουλπιώτης ἀνέφερε, διατάττεται ἡ διαγραφὴ αὐτοῦ ἀπὸ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, διὰ διατάξεως δὲ ἄλλης διατάσσεται ἡ ἐγγραφὴ (θόρυβος). Κύριε Βουλπιώτη, εἶχον τὴν ὑπομονὴν νὰ σᾶς ἀκούσω, μὴ μὲ διακόπτετε. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ κ. Στράτου, ὅστις μᾶς ἐβεβαίωσεν ἐνώπιον τοῦ τμήματος, ὅτι περὶ τοῦ ἐκλογέως τούτου ὑπάρχει ἡ παρ’ ἐμοῦ ἐπικαλουμένη ἀντίφασις καὶ ὅτι ὁ Ἀριστ. Κατσάρης δὲν ἐνεγράφη εἰς τὸν κατάλογον, καὶ πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Στράτος δὲν ἀρνεῖται τὴν δημοσίαν διαβεβαίωσιν αὐτοῦ.

§150ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Μίαν πληροφορίαν παρακαλῶ νὰ δώσω. Ὡς πρὸς τὰ τέσσαρα αὐτὰ πρόσωπα, ταῦτα οὐδαμοῦ τοῦ καταλόγου ἀναφέρονται.

§151ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ὁ Ἀριστείδης Κατσάρης ἔπρεπε νὰ ἐγγραφῇ κατὰ τὴν θεωρίαν τοῦ κ. δημάρχου, ὅστις εὗρεν σιωπηρὰν ἀντίφασιν ὅπου δὲν ὑφίσταται τοιαύτη, ἐνῷ ἐπὶ τοῦ προκειμένου ὑπάρχουν δύω διατάξεις τῆς ἀποφάσεως ἀντιφάσκουσαι ῥητῶς πρὸς ἀλλήλας καὶ ἑπομένως κατὰ τὴν θεωρίαν τῶν ἀντιφρονούντων ἡ παράλειψις τοῦ Κατσάρη εἶναι παράνομος. Ἔχομεν λοιπὸν μετὰ τῶν ἀνωτέρω τεσσάρων πέντε. Εἴπετε, κ. Βουλπιώτη, ἔστω πρὸς χάριν σας....

§152ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ δὲν θέλω κανένα.

§153ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν εἶπον 5. Ὑπάρχει προσέτι ἡ ἐγγραφὴ τοῦ κ. Μωραΐτου. Ὁ κ. Βουλπιώτης μᾶς εἶπεν, ὅτι περὶ ἄλλου ὑπάρχει ἡ διάταξις τῆς ἀποφάσεως· καὶ ἐν τούτοις εὑρίσκω εἰς τὴν διάταξιν ἐννάτην ....

§154ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Περὶ αὐτοῦ δὲν εἶπον τίποτε.

§155ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν δέχεσθε λοιπὸν, εἴμεθα σύμφωνοι.

§156ΒΟΥΛΠΙΩΤΗΣ. Ναί, ἀλλὰ φρονῶ, ὅτι δὲν ἔπρεπε νὰ γείνῃ καὶ τὸ ἄλλο....

§157ΠΑΠΑΖΑΦΕΙΡΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ἔχομεν τὸν Μωραΐτην, τοῦ ὁποίου διατάσσεται ἡ ἐγγραφὴ καὶ ὅστις δὲν ἐνεγράφη εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον· ἔχομεν τὸν Κατσάρην περὶ οὗ ἀνωτέρω εἶπον, ἤτοι ἐν ὅλῳ ἔχομεν δύω. Ἔχομεν προσέτι 4 ἄλλους τῶν ὁποίων διετάχθη ἡ διαγραφὴ ἐκ τοῦ καταλόγου. Ἔχομεν λοιπὸν ἐν συνόλῳ εἰς τὸν δῆμον Ἀμβρακίας ἕξ, ὧν οἱ μὲν τέσσαρες ἔπρεπε νὰ διαγραφῶσιν ἀπὸ τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου καὶ οὐχὶ νὰ ψηφοφορήσωσιν, ὡς ἔπραξαν, οἱ δὲ δύω ἔπρεπε νὰ ἐγγραφῶσιν εἰς τὸν κατάλογον καὶ νὰ μὴ στερηθῶσι τοῦ δικαιώματος τῆς ψηφοφορίας. Οἱ ἓξ δ’ οὗτοι προστιθέμενοι εἰς τοὺς τέσσαρας τοῦ δήμου Θυάμου ἀποτελοῦσι τὸν ἀριθμὸν δέκα ψήφων, αἵτινες ἐπιδρῶσιν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος, διότι ὁ κ. Τολιᾶς ὑπερτερεῖ τὸν κ. Ἴσκον κατὰ ἐννέα μόνον ψήφους. Οὕτω δὲ, καὶ τὴν γνώμην τῶν ἀντιφρονούντων παραδεχόμενοι ὡς πρὸς τὴν ἑρμηνείαν τῆς ἀποφάσεως, δὲν δύνασθε ἢ νὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Ἀμβρακίας τοὐλάχιστον ὡς πρὸς μόνον τὸν κ. Τολιᾶν, ἐὰν θέλετε νὰ ἦσθε δίκαιοι.

§158Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Θὰ προσθέσω ὀλίγας λέξεις, θὰ δώσω μίαν ἐξήγησιν εἰς τὸν κ. Μίλησην. Κύριε Μίληση, οἱ τρεῖς αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι φαίνονται ὧδε σημειωμένοι καὶ περὶ τῶν ὁποίων ἔκαμεν λόγον ὁ κ. Παπαζαφειρόπουλος ....

§159ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Τέσσαρες.

§160Δ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ὁ Β. Βασιλάκης δὲν ὑπάρχει, εἶναι κακῶς σημειωμένος. Ἡ ἀπόφασις κάμνει λόγον περὶ τῶν ἕξ, διότι ἡ ἔφεσις ἀναφέρει αὐτὰ τὰ ὀνόματα καὶ ἡ ἀπόφασις κάμνει λόγον· ἀλλ’ οὔτε ἔνστασις περὶ αὐτῶν τῶν ὀνομάτων, κ. Μίληση, ὑπάρχει, οὔτε ἀπόφασις. Κατὰ τὸ ἄρθρον 16, ἀφοῦ δὲν ὑπάρχει ἔνστασις, καὶ ἀπόφασις δὲν ὑπάρχει, ἑπομένως δὲν ἠμποροῦσε νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἔφεσις· διότι πῶς ἠμπορεῖς νὰ μὲ ὑστερήσῃς δικαίωμα, τὸ ὁποῖον μοὶ χορηγεῖ ὁ Νόμος; Ὁ κ. Κολιάτσος σᾶς εἶπε καὶ περὶ ἄλλης ἀποφάσεως περὶ τοῦ δημάρχου Νιάφα. Ὁ Νιάφας ἀπευθείας εἰσήχθη εἰς τὸ Πλημμελειοδικεῖον ἀμέσως μετὰ τὴν ἐκλογήν. Καὶ ποῖος νομίζετε, ὅτι παρεστάθη μάρτυς εἰς τὴν δίκην αὐτήν; ὁ ἀδελφὸς τοῦ Ἴσκου καὶ ὁ ὑπηρέτης του. Ἤμην παρὼν κατὰ τὴν δίκην καὶ τῇ ἀληθείᾳ ἠπόρησα ἐπὶ τῇ καταδίκῃ· ἀλλὰ ὑπάρχει πρόληψις κατὰ τῶν δημάρχων καὶ τὰ δικαστήρια ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὴν πρόληψιν αὐτὴν καὶ ὅλους τοὺς δημάρχους καταδικάζουν. Ὁ ἀδελφὸς παρίσταται ὡς μάρτυς, ὁ ἀδελφὸς τοῦ Ἴσκου μετὰ τοῦ ὑπηρέτου του καὶ ἡ Βουλὴ καὶ τὸ ἀκροατήριον νὰ μὲ κηρύξῃ ἄτιμον, ἐὰν τοῦτο δὲν ᾖναι ἀληθές. Λοιπὸν ἠμποροῦμεν νὰ παραδεχθῶμεν ἡμεῖς ὡς μάρτυρα τὸν ἀδελφὸν καὶ τὸν ὑπηρέτην τοῦ ἀποτυχόντος; (θόρυβος) Φρονῶ λοιπόν, ὅτι αὐτὴν τὴν ἐκλογήν, τὴν ὁποίαν τὸ τμῆμα ἐβασάνισε δύω ἡμέρας καὶ ἡμεῖς δύω ἡμέρας, δὲν πρέπει νὰ τὴν δικάσωμεν ἀποβλέποντες εἰς τὰ πρόσωπα, ἀλλὰ εἰς τὰ πράγματα. Καὶ ἠξεύρετε διατί; ἐὰν ἦτον ἐπιτυχὼν ὁ Ἴσκος καὶ ἀπετύγχανεν ὁ Τολιᾶς, δὲν ἤθελεν οὔτε λόγος κἂν νὰ γείνῃ.

§161ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Νὰ ὁρκισθῶσιν οἱ μὴ ὁρκισθέντες εἰσέτι Βουλευταί.

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ, κύριοι, ἀπεφασίσθη, πρὶν γείνῃ ἀπόφασις νὰ ὁρκισθῶσιν οἱ μὴ ὁρκισθέντες εἰσέτι Βουλευταί, παρακαλῶ νὰ προσέλθωσιν οἱ τοιοῦτοι.

§163ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§164ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἄλλοι νὰ ὁμιλήσωσι;

§165ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύττεται περαιωμένη ἡ συζήτησις. Οἱ μὴ ὁρκισθέντες νὰ προσέλθωσι νὰ ὁρκισθῶσι· (προσέρχονται καὶ δίδουν τὸν νενομισμένον ὅρκον οἱ κύριοι Γ. Μπούμπουλης, Δ. Κολυβᾶς, Ἰωάν. Καβαλιεράτος καὶ Ἀνασ. Βαρβαρῆγος).

§167ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει τὸ διατακτικὸν τῆς ἐκθέσεως τοῦ τμήματος).

§168ΚΑΤΣΙΚΑΠΗΣ. Θὰ ἐρωτηθῇ πρῶτον καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐπικύρωσιν τοῦ Στράτου.

§169ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν γνωμοδότησιν τοῦ τμήματος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι.

§170ΤΙΝΕΣ. Ὄχι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον.

§171ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχάσατε, κύριοι.

§172ΤΙΝΕΣ. Τὸ ὅλον.

§173ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ πρῶτον μέρος· (θόρυβος) οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἑξῆς· «τὸ τμῆμα γνωμοδοτεῖ ἐκ τῶν ἐνόντων ὅπως ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Βάλτου ὡς πρὸς μόνον τὸν Κωνσταντῖνον Στράτον καὶ κηρυχθῇ οὗτος νόμιμος βουλευτὴς τῆς Ἐπαρχίας» καλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Βάλτου ὡς πρὸς μόνον τὸν κ. Στράτον καὶ νόμιμον αὐτῆς Βουλευτήν. Τώρα θὰ ἐρωτήσω τὸ δεύτερον μέρος «Νὰ ἀκυρωθῇ δὲ αὕτη ὡς πρὸς τὸν Β. Τολιᾶν καὶ δὴ ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ἀμβρακίας καὶ διαταχθῇ ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς δι’ ἕνα μόνον». Οἱ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσι (τὸ ἀποτέλεσμα ἀμφίβολον.

§174ΤΙΝΕΣ. Τ’ ἀνάπαλιν.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ μὴ παραδεχόμενοι παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται οἱ ὀλιγώτεροι). Ἡ Βουλὴ δὲν παρεδέχθη. (Θόρυβος).

§176ΤΙΝΕΣ. Τί συνέβη, κ. πρόεδρε;

§177ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἠκυρώθη ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ἀμβρακίας ὡς πρὸς τὸν Β. Τολιᾶν ὅπως διαταχθῇ ἡ ἐπανάληψις αὐτῆς δι’ ἕνα μόνον. Λύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρα 7 15|08.