1875.03.24

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 6

Τῆς 24 Μαρτίου 1875.

(Δευτέρα)

Ὥρα 5 παρὰ ¼ μ. μ.

Ἀναγινώσκεται ὁ ὀνομαστικὸς κατάλογος τῶν κ. κ. Βουλευτῶν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες βουλευταὶ εἶναι, κύριοι, 90. Ἐπειδὴ οὐδεὶς προσῆλθε τῶν 13 μὴ ὁρκισθέντων, εἴμεθα ἐν ἀπαρτίᾳ, συμφώνως μὲ τὴν ἀπόφασιν τῆς Συνελεύσεως. — Διατάσσομεν τὴν ἄνοιξιν τῶν θεωρείων.—Παρακαλοῦνται οἱ κύριοι βουλευταὶ νὰ καταλάβωσι τὰς ἕδρας των ἵνα ἐκπεραιωθῇ ἡ ἐργασία τάχιον.

§2ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Τὸν λόγον, κ. Πρόεδρε

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρακτικὰ δὲν ἔχομεν· εἶναι ἐπικυρωμένα· ὁρίστε, κ. Ῥεβελιώτη.

§4ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Κύριοι συνάδελφοι!

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι ὁ κ. Ῥεβελιώτης δὲν ἀνέχεται κἀμμίαν διακοπήν· ὅσον διακόπτεται, τόσον ταράσσεται, καὶ τόσον ἀργότερα θὰ τελειώσῃ· ὥστε, κύριοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴ τὸν διακόπτετε.

§6ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Καθῆκον ἀπαραίτητον καὶ ἱερὸν συνάμα μὲ ὑποχρεοῖ νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ ἀντικειμένου ἐπίσης ἱεροῦ, ἱερωτάτου. Πρὸ πολλῶν ἐτῶν, κύριοι, μὲ ἤλεγχεν ἡ συνείδησίς μου, διότι παρέλειψα τὸ καθῆκόν μου αὐτὸ ἀπὸ τὸ 1841 μέχρι τοῦ 1862 ὅπου ὑπῆρξα βουλευτὴς εἰς πολλὰς περιόδους. Τὸ καθῆκόν μου αὐτὸ ἔρχομαι νὰ ἐκπληρώσω ἤδη διὰ νὰ ἀναπαύσω τὴν συνείδησίν μου· δοξάζω τὸν Ὕψιστον διότι μοὶ ἔσωσε τὴν ζωὴν μέχρι σήμερον καὶ παρουσιάζομαι ἐνώπιόν σας διὰ νὰ ἐκπληρώσω τὸ καθῆκόν μου τοῦτο. Πρόκειται, κύριοι, περὶ ἀγωνιστῶν· ὦ τί θεία σύμπτωσις! Τὴν 25 Μαρτίου ἔχει τὴν πηγήν της ἡ ἱερὰ ἡμῶν θρησκεία, ἡ ἱερὰ κορωνὶς πασῶν τῶν θρησκειῶν, τὴν 25 Μαρτίου ἤρχισεν ὁ ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας ἱερὸς ἀγών. Λογίζομαι καὶ ἐγὼ εὐτυχὴς διότι τὴν παραμονὴν τῆς 25 Μαρτίου, ἤτοι σήμερον, λαμβάνω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ. Λαμβάνων τὸν λόγον, κύριοι, ἐπικαλοῦμαι τὴν εὐμενῆ προσοχήν σας, διὰ νὰ μὲ ἀκούσητε καὶ ἀποφασίσητε ὑπὲρ τῆς δικαιοσύνης, τῶν δικαίων ἐκείνων οἱ ὁποῖοι ἐθυσίασαν καὶ ὑπηρέτησαν τὴν Πατρίδα. Δὲν ἀμφιβάλλω, ὅτι ἅπαντες ὑμεῖς καὶ ὁλόκληρον τὸ ὑπουργεῖον θέλετε ἀποδεχθῆ εὐμενέστατα τὴν παράκλησίν μου, τὴν θερμὴν ταύτην παράκλησιν. Θέλω σᾶς ἀναφέρει χήρας τινὰς μεγάλων ἀνδρῶν τῆς Ἑλλάδος οὐχὶ τυχαίων, καὶ ὅσα δὲν ἔχω ἐδῶ σημειώσει, δύναται ἕκαστος ἐξ ὑμῶν τῶν βουλευτῶν νὰ προτείνῃ. Αἱ χῆραι αὗται εἶναι τοῦ Κρεβατᾶ, τοῦ Πεῤῥαιβοῦ, τοῦ Παλαμήδη, τοῦ Εὐμορφοπούλου, τοῦ Βασιλείου Δημητρακοπούλου ἐξ Ἁλωνισταίνης, τὸν ὁποῖον ὅλοι ἐγνωρίσατε, ὅστις ἐχρημάτισε καὶ εἰς Συνελεύσεις ὡς πληρεξούσιος, καὶ ὡς βουλευτὴς πολλάκις, καὶ ὡς προσωρινὸς Πρόεδρος τοῦ 1868, τοῦ Μεντζελίδου τοῦ ἀντισυνταγματάρχου, ὅστις ἦτο μετὰ τοῦ Φαβιὲ εἰς τὸ φρούριον τῆς Ἀκροπόλεως Ἀθηνῶν κατὰ τὰ 1827, τοῦ Κομνᾶ Τράκα, τοῦ στρατάρχου τῆς Ἀνατολικῆς Ἑλλάδος Ὀδυσσέως Ἀνδρούτσου. — Ἀφ’ ὅτου ἦλθον ἐνταῦθα κατὰ καθῆκόν μου ἐπῆγα καὶ ἐζήτησα σημείωσιν ἀπὸ τὸ τμῆμα τοῦ Ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν διὰ νὰ ἴδω πόσον μισθὸν λαμβάνει ἑκάστη. Ἐπῆγα, κύριοι, εἰς τὸ ἁρμόδιον τμῆμα· οἱ κύριοι ὑπάλληλοι μοῦ λέγουν, τί τὸ θέλεις; τοῖς εἶπα, τὸ θέλω. Ἐστάθη ἀδύνατον νὰ μοῦ τὸ δώσουν. Ὑπῆγα εἰς τὸν κ. ὑπουργὸν, καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμήν του, ἀμέσως εἶπεν εἰς τὸν κλητῆρα καὶ τοὺς εἶπε καὶ μοὶ ἔδωκαν τὴν σημείωσιν. Ἀκούσατε λοιπὸν τί μισθὸν λαμβάνουν. Ἡ Κρεβατᾶ ἐλάμβανεν ἀπὸ τὰ 1836–1847 δρ. 30· ἀπὸ τότε μέχρι τῆς 8βριανῆς μεταβολῆς δρ. 60. Ἔκτοτε μέχρι τοῦδε λαμβάνει δραχ. 83. Ἡ Πεῤῥαιβοῦ δρ. 83. Ἡ Παλαμήδη 225. Ἡ Εὐμορφοπούλου δρ. 83. Ἡ Δημητρακοπούλου 51. Ἡ Μεντζελίδου 70. Ἡ δὲ τοῦ Ὀδυσσέως Ἀνδρούτσου ἀπὸ τὰ 1836– 1848 δρ. 30, ἀπὸ τότε ἕως τὰ 1859 δραχ. 60, καὶ ἀπὸ τῆς μεταπολιτεύσεως καὶ ὕστερον δραχ. 200. Ἀλλὰ τί σᾶς λέγω; Αἱ γυναῖκες αὗται, αἱ χῆραι αὗται αἱ προβεβηκυῖαι, σᾶς ἐρωτῶ, πῶς δύνανται νὰ ζήσουν μὲ αὐτὸν τὸν εὐτελῆ μισθόν; ἔστω τὰς 200 τοῦ Ἀνδρούτσου, δὲν λέγω τὰς 83 τῆς Κρεββατοῦς.

§7ΔΙΑΛΕΤΗΣ. Εἶναι καὶ ἄλλαι πολλαὶ χῆραι, αἱ ὁποῖαι δὲν λαμβάνουν οὔτε λεπτόν.

§8ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Δὲν τὸ ἠκούσατε, τὸ εἶπα καὶ εὐχαριστῶ μάλιστα· ὅστις ἔχει, ἂς προτείνῃ. Τοῦ Κομνᾶ Τράκα, τὸν ὁποῖον ἐγνώρισα καὶ ἤκουσα ἀπὸ τὴν Ῥούμελην εἰς τὸν Μωρέαν, ὅτι ἦτον εἷς ἐκ τῶν ὁπλαρχηγῶν καὶ εὑρέθη εἰς πολλὰς μάχας, εἰς τὴν ἀξιομνημόνευτον μάχην τῆς Γραβιᾶς, τῆς Ἀραχώβης, καὶ πρῶτον πρῶτον εἰς τοῦ Διάκου! ἀφίνω τὰς ἄλλας· καὶ ὅμως οὐδὲ λεπτὸν λαμβάνει! Δύνασθε, κύριοι συνάδελφοι, σᾶς εἶπα, ἀναφέρατε τὰ ὀνόματα, ὅσα ἠξεύρετε, καὶ ἡ Βουλὴ καὶ ἡ Κυβέρνησις ἂς κάμνουν ὅ,τι εἶναι δίκαιον. Λέγω λοιπὸν ἔρχομαι εἰς τὴν Ἀνδρούτσου, ὑπῆγα καὶ τὴν εἶδον τρεῖς φοραῖς ἀφ’ ὅτου ἦλθα· ἔχει σπῆτι, διότι δὲν εὑρίσκει καταλληλότερον διὰ τὸν ἑαυτόν της, καὶ πληρόνει 75 δραχμάς· δὲν θέλει μίαν ὑπηρέτριαν; δὲν θέλει ἄλλα ἔξοδα, ὑποδημασίαν, τροφήν; δὲν θέλει; δὲν θέλει;..... Ἠκούσατε λοιπὸν ποία εἶναι κατάστασίς της. Τώρα τὶ νὰ σᾶς εἴπω περὶ τῶν ἐκδουλεύσεων τῶν ἀνδρῶν αὐτῶν; ὅσα θὰ σᾶς εἴπω, ἐλαττόνουν, κύριοι, τὴν ἀξίαν, δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς παραστήσω τὴν ἀξίαν τῶν ἐκδουλεύσεών των· καὶ ὅστις ἐπιχειρήσει νὰ τὴν παραστήσῃ, θὰ τὴν ἐλαττώσῃ μᾶλλον. Καὶ ὁ Κρεβατᾶς, κύριοι, εἶναι γνωστὸς εἰς τὸ ἔθνος· καὶ ὁ Πεῤῥαιβὸς ἐπίσης, καὶ ὁ Ῥήγας ὁ Παλαμήδης ἐπίσης. Μὲ τὸν Ῥήγαν Παλαμήδην, κύριοι, δὲν ἤμην ποτὲ φίλος του· ἀπὸ τὰ 1846 καὶ ἐντεῦθεν ἔχω ἀφορμὰς νὰ ἦμαι κατ’ αὐτοῦ, οὐχ ἧττον μὲ ὑποχρεοῖ τὸ καθῆκον νὰ εἴπω μίαν ἀλήθειαν· ὁ κ. πρωθυπουργὸς, μετὰ τοῦ ὁποίου συνυπηρέτησε πολλάκις καὶ εἰς Ἐθνοσυνελεύσεις καὶ ὡς ὑπουργός, καὶ ὡς Γερουσιαστὴς καὶ ὡς Σύμβουλος τῆς Ἐπικρατείας, γνωρίζει τὸν χαρακτῆρα τοῦ Παλαμήδη, τὸν ζῆλόν του πρὸς τὰς ἐλευθερίας· εἰς τὸ Συμβούλιον τῆς Ἐπικρατείας ὕψωσε φωνὴν ὑπὲρ τῆς ἐλευθερίας τοῦ τύπου. Ἔρχομαι εἰς τὸν Βασίλειον Δημητρακόπουλον· μὲ τὴν οἰκογένειαν αὐτὴν τῶν Δημητρακοπούλων δὲν ἠξεύρω ποῖος δαίμων μᾶς διαιρεῖ πρὸ 45 ἐτῶν· οὐδέποτε συνέπεσε νὰ συνδέσωμεν οὔτε πολιτικὴν, οὔτε ἰδιωτικὴν φιλίαν· διατελοῦμεν ἔκτοτε καὶ σήμερον εἰς ψυχρότητα, ἀλλ’ ὀφείλω νὰ ὁμολογήσω μίαν ἀλήθειαν. Αὐτὸ ἀπαιτεῖ καὶ ἡ τιμή μου καὶ ἡ συνείδησίς μου καὶ τὸ καθῆκόν μου. Ἡ οἰκογένεια τῶν Δημητρακοπούλων καὶ ἐπὶ τουρκοκρατίας ἦτο μία ἐκ τῶν διακεκριμένων οἰκογενειῶν τῆς Πελοποννήσου, ὁ πατὴρ αὐτῶν ἦτο προεστὼς εἰς τὴν ἐπαρχίαν Καρυταίνης, ὁ ἀδελφὸς αὐτοῦ, ὅστις ἔπεσεν εἰς τὴν μάχην τῶν Τρικόρφων ἐπὶ Ἰμπραίμη, ἦτο ταμίας ἐπαρχιακὸς ἐπὶ τουρκοκρατίας. Ὅλοι οἱ ἀδελφοὶ ὅταν ἐσηκώθη ἐπανάστασις ἔλαβον τὰ ὅπλα ὅλοι ὑπηρέτησαν τὴν πατρίδα. Ἡ Ἀλωνίσταινα εὔγαζεν 200 ἐκλεκτοὺς ἄνδρας ἐπὶ τῶν ὁποίων ἦτο πρῶτος ὁ Γ. Δημητρακόπουλος, κατόπιν ὁ Βασίλειος καὶ οἱ ἀδελφοὶ αὐτοῦ. Λοιπὸν δὲν μᾶς συνδέει φιλία τις διὰ νὰ εἴπω περιπλέον. Σᾶς εἶπα καὶ περὶ τοῦ Κομνᾶ καὶ τὸν ἐγνώρισα εἰς τὰ 1828 στραταρχοῦντος τοῦ Ὑψηλάντη εἰς τὴν Ἄμφισσαν καὶ Λιγαριᾶ, καὶ ἐν τούτοις ἡ χήρα Κομνᾶ Τράκα οὔτε λεπτὸν λαμβάνει. Καθόσον ἀφορᾷ τὴν σύζυγον τοῦ Ὀδυσσέως, ἀρκεῖ κύριοι, οἱ κατὰ καιροὺς ὑπουργοὶ νὰ λαμβάνουν ὑπ’ ὄψιν τὰς δύω ἐκ τῶν πολλῶν θυγατέρων τοῦ Ἀνδρούτσου, τὰς δύω λαμπροτέρας τὰς ἡρωϊκωτέρας, τὰς ἀπογόνους τῶν θυγατέρων τοῦ Ἐπαμινώνδα· καὶ ποῖαι εἶναι αὗται; ἡ μία, ἡ μάχη τῆς Ἁγίας Μαρίνης εἰς τὴν Στυλίδα, ὅπου εἶχε λάβει μέρος καὶ ὁ ἀτρόμητος Νικηταρᾶς, ἡ δευτέρα εἶναι τῆς Γραβιᾶς. Αὐτὰς μόνον τὰς δύω θυγατέρας ἂν ἐλάμβανον ὑπ’ ὄψιν οἱ κατὰ καιροὺς ὑπουργοὶ, ἔπρεπε, κύριοι, νὰ τὰς ἀνταμείψουν προσηκόντως καὶ ἀνταξίως. Τὶ λέγουν αὗται αἱ χῆραι τώρα; παραπονοῦνται διότι ἄλλαι χῆραι λαμβάνουν πολὺ μεγαλειτέραν σύνταξιν μέχρι 500 δραχμῶν· δὲν παραπονοῦνται, διότι πέρνουν καὶ αὗται διότι καὶ αὐταὶ δικαίως λαμβάνουν, ἀλλ’ ἄραγε δὲν εἶχον καὶ αἱ σύζυγοι αὗται τὰ αὐτὰ δικαιώματα ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι λαμβάνουν τὰς μεγάλας αὐτὰς συντάξεις; Ἰδοὺ τὸ παράπονόν των. Σᾶς λέγω, κύριοι, ἂν καταφύγουσιν αὐταὶ αἱ σύζυγοι καὶ χῆραι εἰς τὸ δικαστήριον, δὲν ἠξεύρω τὶ νὰ σᾶς εἴπω, φρονῶ, ὅτι δὲν θὰ ὑπάρξῃ δικαστήριον νὰ μὴ τὰς δικαιώσῃ. Ὅλαι αἱ συνελεύσεις ἀπὸ τοῦ 1822 μέχρι τῆς 3 Σεπτεμβρίου 1843, ὅλαι ἐψήφισαν ψηφίσματα ὑπὲρ τῶν ἀγωνιζομένων καὶ πολυειδῶς θυσιασάντων, εἶπον δὲ εἰς τὰ ψηφίσματα «εὐγνωμοσύνη τοῦ Ἔθνους»· ὀφείλει τὸ Ἔθνος εὐγνωμοσύνην, ἡ Πατρὶς εὐγνωμοσύνην. Λοιπὸν αὐτὴ εἶναι ἡ εὐγνωμοσύνη; Ἐὰν, κύριοι, δὲν ἀποδώσωμεν τὸ δίκαιόν των τί φρονεῖτε; Ὅτι αὐτὰ τὰ γράμματα ἔχουν τὴν ἰσχύν των; Τότε, κύριοι, πρέπει νὰ ἀπαλείψωμεν τὸ εὖ καὶ νὰ προσθέσωμεν τὸ ἀ. Ἔρχομαι, κύριοι, καὶ εἰς τοὺς ἐπιζῶντας φαλαγγίτας, τὸ ζήτημα δὲν ἀφορᾷ μόνον τοὺς ἐπιζῶντας φαλαγγίτας τὸ παρελθὸν τῆς πατρίδος, ἀφορᾷ τὸ μέλλον, ὅσοι ζήσουν· τὸ ἔργον ἤρχισεν, ἀλλὰ δὲν ἐτελείωσεν. Ὁ ἀριθμὸς αὐτῶν τῶν φαλαγγιτῶν δὲν εἶναι πολύς· ὅλοι γνωρίζετε εἰς τὰς ἐπαρχίας πόσοι εἶναι καὶ ἐν ἀκαρεὶ δύνασθε νὰ εἴπητε, τόσοι ἀπὸ τὴν μίαν ἐπαρχίαν καὶ τόσοι ἀπὸ τὴν ἄλλην. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι περισσότεροι ἀπὸ τοὺς 100 ἢ 120 καὶ ἔχουσι βαθμὸν λοχαγοῦ, ὑπολοχαγοῦ καὶ ἀνθυπολοχαγοῦ. Γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι ἐπὶ Βαυαροκρατίας ὁ ὑπουργὸς Σμάλτς, ὁ Βαυαρὸς ἔβγαλε διάταγμα καὶ συνεστήθησαν δύω ἐπιτροπαί, ἡ μία κατὰ τὸ 1833 καὶ ἡ ἄλλη κατὰ τὰ 1835.

§9ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι καιρὸς τώρα δι’ αὐτά.

§10ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μή μὲ διακόπτετε, ἂν θέλετε νὰ ἐλευθερωθῆτε γρηγορότερα ἀπὸ ἐμέ. Αἱ ἐπιτροπαὶ αὗται κατέταξαν ἕκαστον ἀναλόγως τῶν ἐκδουλεύσεών των κατὰ τὸ δοκοῦν αὐταῖς. Τῆς πρώτης ἐπιτροπῆς εὐγῆκεν νόμος καὶ ἔγειναν αἱ φάλαγγες, ἀλλὰ μετεμελήθη ὁ Σμάλτς δι’ ὅ,τι ἔκαμε, ἔβλεπεν ὅτι δὲν ἐχόρταινε μὲ τὰ ἑκατομμύρια ὁποῦ ἐπῆρεν· ἐμεθοδεύθη λοιπὸν νὰ τοὺς μεταθέτῃ ἀπὸ τὴν Τρίπολιν εἰς τὸ Αἰγαῖον Πέλαγος, ὥστε τοὺς ἠνάγκασε νὰ λάβουν ἀπὸ ἓν γραμμάτιον· ἔκαμεν ἕνα νόμον νὰ λάβουν ἓν γραμμάτιον καὶ νὰ λάβουν γαίας, οἱ πλεῖστοι ἐπῆραν γαίας ὑπερτιμημένας καὶ δὲν ἔκαμαν τίποτε· οἱ πλειότεροι ἐπώλησαν τὰ γραμμάτια μὲ 25%, καὶ τὸ γνωρίζουν ὅσοι εἶναι ἀρχαιότεροι ἀπὸ τοὺς γέροντας ἐνταῦθα. Ἦλθεν ἡ ἄλλη ἐπιτροπὴ τοῦ 1835, ἥτις ἐβαθμολόγησεν ὅσους ἠδυνήθη, ἀλλ’ ὁ Σμάλτζ δὲν τοὺς ἱκανοποίησεν ὅλους τοὺς βαθμοὺς, ἄφησε μερικοὺς, τοὺς περισσοτέρους, ἀβραβεύτους. Ἐπῆλθεν ἡ τρίτη Σεπτεμβρίου, συνεσωρεύθησαν ἐδῶ ὅλοι ὅσοι εἶχον συμφέρον, οἱ ἀρχηγοὶ ὅλοι ὅσοι ἔζων συνηνώθησαν, καὶ εἶπον νὰ γείνῃ μία πρότασις· τὴν πρότασιν τὴν ἔγραψα μὲ τὸ χέρι μου, ἐγὼ τὴν ὁποίαν ὑπέγραψεν ὁ μακαρίτης στρατηγὸς ὁ Γρίβας καὶ ἐπροτάθη εἰς τὴν Συνέλευσιν, καὶ ὅταν ἦλθεν ἡ συζήτησίς της, ἔλαβα ἐγὼ τὸν λόγον καὶ εἶπον πέντε ἢ ἓξ λέξεις. Διὰ τὰς λέξεις ἐκείνας ἐπιτήδειοί τινες μὲ διέβαλον εἰς τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν, ὅτι δῆθεν προσέβαλα τὸν στρατὸν, καὶ ἐγὼ δὲν ἀνέφερα περὶ Ἑλληνικοῦ στρατοῦ, ἀλλ’ ἐμμέσως πως ὑπαινιττόμην τὸν Βαυαρικὸν στρατόν. Καὶ τί εἶπα κύριοι; ἀφοῦ οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ τακτικοῦ στρατοῦ, οἱ ὁποῖοι ἐν καιρῷ εἰρήνης ἀπήλαυσαν τοὺς βαθμούς των, τρώγοντες τὴν σοῦπάν των, τὸ βραστὸν, μὲ τὴν μουσικήν των, μὲ τὴν διασκέδασιν, προσφορώτερον λοιπὸν εἶναι νὰ πάρουν καὶ αὐτοὶ οἱ ἀγωνισταί. Ἀλλ’ ἐπῆγαν καὶ μὲ διέβαλον εἰς τὸν μακαρίτην στρατηγὸν τὸν Καλλέργην, ὅτι ἐγὼ προσέβαλα τὸν Ἑλληνικὸν στρατὸν, καὶ τί ἔγεινε; ἀπηλείφθησαν καὶ αἱ λέξεις αὐταὶ ἀπὸ τὰ πρακτικὰ καὶ μοῦ ἔκαμαν τόσας παρατηρήσεις. Λοιπὸν δοξάζω, πάλιν ἐπαναλαμβάνω, τὸν ὕψιστον, διότι ἦλθεν ἡ ὥρα νὰ ἱκανοποιήσω τὸν στρατὸν, καὶ νὰ ἀπαλλαχθῶ ἀπὸ τὴν μομφὴν, τὴν ὁποίαν μοὶ ἀπέδωκαν τότε. Τὸν στρατὸν τὸν Ἑλληνικὸν τὸν ἐκτιμῶ καὶ ἐγὼ, ὅπως ὅλον τὸ ἔθνος τὸν ἐκτιμᾷ· ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς εἶναι καὶ γενναῖος, καὶ εὐγενὴς καὶ ὑπερήφανος καὶ ἀνδρεῖος. Εἶναι ἀήττητος ὁ Ἑλληνικὸς στρατὸς, εἶναι ἀήττητος, καὶ ὅτι εἶναι ἀήττητος τὸ ἀπέδειξεν ἡ ἐποχὴ ἀπὸ τὸ 1821, τὸ ἀπέδειξαν οἱ Ἕλληνες ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι καὶ ἀπειροπόλεμοι καὶ ἀπαράσκευοι καὶ καὶ καὶ... καὶ μ’ ὅλα ταῦτα ἔστησαν τόσα τρόπαια εἰς ὅλον τὸ ἔθνος· καὶ ἐκεῖνα τὰ τρόπαια ἔκαμαν καὶ τοὺς Εὐρωπαίους καὶ μᾶς ὑπέγραψαν καὶ τὴν ἀνεξαρτησίαν μας. Ἔμειναν λοιπὸν αὐτοὶ οἱ ὀλίγοι φαλαγγῖται. Δὲν βλέπω ἐδῶ τὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ τοῦ εἴπω, ὅτι ἔπραξεν ἔργον δικαιότατον εἴς τινας φαλαγγίτας, ἰδίως δὲ ἔπραξεν ἔργον γενναῖον, ἐφάνη λίαν ἀνεξίκακος, καὶ ἔκαμε τὸν Φωτάκον τοῦ Κολοκοτρώνη καὶ τὸν ἐπροβίβασε ταγματάρχην. Ἠξεύρετε, κύριοι, ὅτι ὁ Φωτάκος ἦτον ὑπασπιστὴς τοῦ γέροντος Κολοκοτρώνη ἀπὸ τῆς ἐπαναστάσεως, οἱ ὅμοιοι τοῦ Φωτάκου ὑπῆρξαν πρὸ 20 ἐτῶν συνταγματάρχαι, καὶ ὁ Φωτάκος εἶναι ἁπλοῦς ταγματάρχης· δικαιότερον ἔργον θέλει πράξει ὁ ὑπουργὸς, ἐπαινετώτερον, ἐὰν εἰς αὐτὸν τὸν ἄνθρωπον δώσῃ τὸ δίκαιόν του. Εἶναι, κύριοι, πολλοί· ἕνας Κωνστ. Διαμαντόπουλος ἀπὸ τὰ Ἁγιωργίτικα, ὁπλαρχηγὸς ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐπαναστάσεως, κατέχει τὸν βαθμὸν τοῦ λοχαγοῦ. Εἶναι ὁ Θεόδωρος ὁ Ῥηγόπουλος, ὅστις ἦτο γραμματεὺς τοῦ Πάνου Κολοκοτρώνη μέχρι τέλους τοῦ 1824, ἀκολούθως τοῦ Γεροκολοκοτρώνη καὶ τοῦ Γενναίου ἕως τοῦ 1829, καὶ ἀπὸ τοῦ 1829 ἕως τὰ 1832 τοῦ Νικηταρᾶ, καὶ ἐν τούτοις ἔχει τὸν βαθμὸν τοῦ ὑπολοχαγοῦ, καὶ δὲν εἶναι εἰς τὴν ἐνεργὸν φάλαγγα. Εἶναι ὁ Γεώργιος Σεχιώτης, ὅστις ἀπὸ τὴν ἀρχὴν τῆς ἐπαναστάσεως ἦτο μπουλουχτσῆς καπετάνιος καὶ εἶναι ὑπολοχαγός. Διὰ τί εἰς τὸν νόμον τοῦ 1867 δὲν ἠθέλησαν νὰ δώσουν εἰς ὅλους αὐτοὺς τὸ δικαίωμα; διατί νὰ γείνῃ αὐτὴ ἡ ἐκλογὴ, οὕτως εἰπεῖν;

§11ΤΙΝΕΣ. Διὰ τὴν Στερεὰν δὲν εἴπατε τίποτε, κύριε Ῥεβελιώτη.

§12ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Ἐγὼ λέγω δι’ ὅλον τὸ ἔθνος, ἐννοῶ δι’ ὅλον τὸ ἔθνος ὄχι μόνον τὴν Στερεὰν, ἀλλὰ καὶ τὴν Ἤπειρον, καὶ τὴν Θεσσαλίαν καὶ τὴν Μακεδονίαν, καὶ φέρετέ μου τὰ ὀνόματα νὰ τὰ μνημονεύσω.

§13ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Εἶναι εἰς τὴν ἱστορίαν αὐτὰ τὰ ὀνόματα.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, κύριε Ῥεβελιώτη, ὅτι ἔχομεν 25 θέματα εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν· τὸ ἀφίνω εἰς τὴν κρίσιν σας, εἶναι 5 καὶ ½ ἡ ὥρα.

§15ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Εἶπα λοιπὸν, ὅτι ἐννοῶ, δι’ ὅλον τὸ ἔθνος παντοῦ καὶ εἰς τὴν Πελοπόννησον καὶ εἰς τὴν Στερεὰν, καὶ εἰς τὴν Ἤπειρον, καὶ εἰς τὴν Θεσσαλίαν, καὶ εἰς τὴν Μακεδονίαν, καὶ εἰς τὴν Θράκην, καὶ εἰς τὰς νήσους ὅλας.

§16ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τοὺς Μανιάτας.

§17ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Πρὸς χάριν σας, κύριοι, ὁρίστε θὰ τὸ εἴπω· καὶ προχθὲς εἰς μίαν συνεδρίασιν, εἶπον ὅτι οἱ Ἕλληνες δὲν ἄφησαν ποτὲ τὸ ταμποῦρι τους καὶ τὸ ἔφερα εἰς μίαν παρομοίωσιν διὰ τοὺς ἀντιπολιτευομένους, εἶπα ὅτι οἱ Ἕλληνες δὲν ἄφησαν ποτὲ τὸ ταμποῦρι τους, καὶ πρὸς ἀπόδειξιν ἔφερα τὸν Γεώργιον τὸν Γανιᾶν, ἀπέθανε· ἐνίκησαν οἱ Τοῦρκοι, ἀλλ’ ἦτο καδμεία ἡ νίκη των. Ἔπεσεν ὁ Διάκος ἡρωϊκῶς· ἡ νίκη τῶν Τούρκων ἦτο καδμεία. Καδμεία νίκη καὶ τοῦ Ἠλία Μαυρομιχάλη· ἐὰν ἦτον ἐδῶ τὰ ἐξαδέλφια του οἱ βουλευταὶ, ὁ ἀνεψιός του ὁ βουλευτὴς, ἤθελα τοὺς εἰπῆ, δὲν ἀκούετε τί σᾶς λέγει ὁ Ἠλίας; διατί γίνεσθε ῥιξάσπιδες; οὐδεὶς ἐκ τῆς γενεᾶς τοῦ Μαυρομιχάλη ἔγεινε ῥίξασπις, οὔτε ὁ Ἠλίας, οὔτε ὁ Κυριακούλης, οὔτε ὁ Ἰωάννης. Λοιπὸν ἔτι καδμειοτέρα ἦτον ἡ μάχη τοῦ Παπαφλέσσα, ἐνῷ, κύριοι, ἐτρόμαξε τὸν Ἰμπραήμη. Πολὺ δὲ καδμειοτέρα ἦτο τοῦ ἡρωϊκοῦ καὶ ἐνδόξου Μεσολογγίου. Ὅλαι αἱ νίκαι τῶν Τούρκων ἦσαν καδμεῖαι καὶ δι’ ὅλας τὰς νίκας τῶν Ἑλλήνων ἔπρεπε νὰ ἐγερθῶσιν ἀνδριάντες.

§18ΤΙΝΕΣ. Νὰ τὰ συγγράψετε αὐτὰ, κύριε Ῥεβελιώτη.

§19ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Εἰς ὅσας μάχας ἐνικήθησαν οἱ Ἕλληνες ἔπρεπε νὰ ἐγερθοῦν μνημεῖα, καὶ νὰ γραφῶσι μὲ χρυσᾶ γράμματα «ἐνταῦθα κεῖνται οἱ πειθόμενοι τοῖς νόμοις τοῖς πατρίδος.» Λοιπὸν παρακαλῶ σας, κύριοι· κύριε ὑπουργὲ, σᾶς παρακαλῶ νὰ προσέξητε· κύριε ὑπουργὲ, ἂν ἦσθε μέσα, νὰ ἐξέλθητε νὰ ἀκούσητε. Σᾶς παρακαλῶ, κύριοι· παρέλειψα νὰ σᾶς εἴπω διὰ τὸν Εὐμορφόπουλον τὸ οὐσιωδέστερον, τὸ ὁποῖον εἶναι ἀναγκαῖον διὰ τὴν ἱστορίαν, ἀναγκαιότατον, καὶ ἀπορῶ πῶς οἱ ἱστοριογράφοι οἱ Πελοποννήσιοι, πῶς ὁ μακαρίτης ὁ Φραντζῆς, ὁ Σπηλιάδης, καὶ αὐτὸς ὁ ἐπιζῶν Οἰκονόμου, δὲν ἀνέφεραν αὐτὸ τὸ ἱστορικὸν γεγονός. Ἀκούσατέ το νὰ σᾶς τὸ εἴπω. Τὸν Μάρτιον τοῦ 1829 ἤμεθα στρατοπεδευμένοι εἰς τὰς Θερμοπύλας· ὅσοι τὰς γνωρίζετε, γνωρίζετε τὰς δύω πηγὰς, ποῦ εἶναι πλησίον τῶν θερμῶν ὑδάτων.

§20ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Τὰ ἔχομεν ἀναγνώσει.

§21ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Κύριε πρόεδρε!

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ εἶπον ἐπανειλημμένως.

§23ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Λοιπὸν θὰ καθήσω ἕως ταχιὰ ἐδῶ.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τότε νὰ διαλύσωμεν τὴν συνεδρίασιν.

§25ΝΑΥΠΛΙΩΤΗΣ. Εἰς τί θὰ καταλήξητε;

§26ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Δὲν θὰ μοῦ κανονίσητε τὸν τρόπον τῆς ὁμιλίας μου. Εἰς τὰς Θερμοπύλας κατεῖχον τὸν Σαλεμᾶν οἱ Τοῦρκοι. Ἄντικρυ ἀπὸ ἐκεῖ μοῦ διηγεῖτο ὁ Εὐμορφόπουλος, περὶ τῆς συζύγου τοῦ ὁποίου πρόκειται ἤδη, καὶ πρέπει νὰ τὰ εἴπω. Μοῦ εἶπεν, ὅτι ἦτο πλοίαρχος πρὸ τῆς ἐπαναστάσεως, ὅτι ἔγεινε μέτοχος τῆς φιλικῆς ἑταιρίας, ἀπὸ τὸ 1817 διήρχετο μὲ τὸ πλοῖόν του καὶ κατεῖχε τὸν κόσμον, καὶ κατὰ τὴν παραμονὴν τῆς ἐπαναστάσεως πρὸ 2 ἢ 3 μηνῶν εὑρέθη εἰς τὸ μέρος τῶν Ἡγεμονιῶν· καὶ μοῦ ἔλεγε, παιδί μου, ἔγεινα συνένοχος ἑνὸς φόνου ἑνὸς συναδέλφου ἐπαναστάτου, τοῦ Καμαρινοῦ, διότι ἦτον ὑποψία, ὅτι ἤθελε μᾶς προδώσει τὸ μυστήριον, καὶ ἔβαλα ἐγὼ καὶ τὸν ἐφόνευσαν δύω συμπατριῶται. Κατὰ τὴν παραμονὴν τῆς ἐπαναστάσεως διῆλθεν ἀπὸ τὴν Ὕδραν εἰς Κόρινθον, ἐπῆγεν εἰς Αἴγιον καὶ Καλάβρυτα, τὸν ἔστειλαν νὰ ὑπάγῃ εἰς τὰ Λαγκάδια εἰς τῶν Δεληγιαννέων τὰ σπήτια, εἰς τὸν μακαρίτην στρατηγὸν τῶν στρατηγῶν Κανέλλον Δεληγιάννην, καὶ θὰ σᾶς εἴπω τώρα, διατί ὠνομάσθη στρατηγὸς τῶν στρατηγῶν (θόρυβος).

§27ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Δὲν ἤλθομεν ἐδῶ ν’ ἀκούσωμεν ἱστορίας.

§28ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Εἶναι ἱστορία, ποῦ πρέπει ν’ ἀκούσῃς (θόρυβος). Εἶναι θυσίαι οἰκογενειακαὶ (θόρυβος). Ἐπειδὴ λοιπὸν βαρύνεσθε, λέγω, νὰ συστήσητε εἰς τὴν Κυβέρνησιν, νὰ φέρῃ ἓν νομοσχέδιον, διὰ νὰ κατατάξῃ τὰς χήρας αὐτὰς εἰς τὴν οἰκείαν θέσιν ἑκάστης ὅπου τῆς ἀνήκει.

§29ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§30ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Νὰ φέρῃ νομοσχέδιον, διὰ νὰ ἔλθουν καὶ αὐτοὶ οἱ ὀλίγοι φαλαγγῖται εἰς τὴν ἐνεργὸν φάλαγγα. Ἴσως μοῦ εἴπητε, ὅτι δὲν ἔχομεν μέσα. Αἴ, ἔχομεν διὰ τόσα ἄλλα, δὲν πρέπει νὰ ἔχωμεν δι’ αὐτοὺς τοὺς ὀλίγους ἀγωνιστάς!

§31ΠΟΛΛΟΙ. Ἔχομεν.

§32ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Ὅλοι αὐτοὶ εἶναι μέσα εἰς τὸν τάφον σύσσωμοι, μόνον αἱ κεφαλαί των εἶναι ἔξω καὶ τῶν ἀγωνιστῶν καὶ τῶν χηρῶν αὐτῶν. Πρὸ ἑνὸς μηνὸς ἀπέθανεν ἕνας συγγενής μου λοχαγός. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ ἀποθάνουν εὐχαριστημένοι;

§33ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§34ΡΕΒΕΛΙΩΤΗΣ. Λοιπόν, κύριοι ὑπουργοί, σᾶς παρακαλῶ καὶ δι’ ἐμοῦ ὅλη ἡ Βουλή, αὔριον εἶναι ἡ ἡμέρα τοῦ Εὐαγγελισμοῦ, καθὼς εἶπον ἦτον ἡ ἡμέρα τῆς Παλιγγενεσίας μας. Αὐτὴν τὴν ἡμέραν νὰ ἐπισφραγίσητε τὸν ἀγῶνα, νὰ φέρετε ἓν νομοσχέδιον περὶ κατατάξεως τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν καὶ περὶ τῶν φαλαγγιτῶν.

§35ΓΡ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀθλίαν καὶ ἐλεεινὴν κατάστασιν τοῦ ἀγωνιστοῦ Ἀναστ. Μαυροκεφάλου, ὅστις εἶναι ἀσθενὴς καὶ δὲν ἔχει ψωμί. Ἡ ἐπιτροπὴ τοῦ ἔδωκε τὸν βαθμόν, ἀλλὰ μέχρις οὗ ληφθῇ μέτρον, παρακαλῶ τὴν Κυβέρνησιν νὰ ἔλθῃ εἰς ἀντίληψιν τάχιστα, διότι εἶναι ἀνάξιον τοῦ ἔθνους καὶ ἀντικείμενον εἰς τὴν ἀληθῆ φιλανθρωπίαν νὰ ἀποθάνῃ ὁ ἄνθρωπος ἄνευ ἄρτου.

§36ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶσθε σύμφωνοι νὰ συστηθῇ εἰς τὴν Κυβέρνησιν;

§37ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§38ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τὸ ἔθνος πάντοτε κατὰ τὸ δυνατὸν προσεπάθησε νὰ ἱκανοποιήσῃ καὶ τὸν βαθμὸν καὶ τὰ ὑλικὰ συμφέροντα τῶν ἀγωνιστῶν, ἀλλὰ μὲ ὅλην τὴν καλὴν προαίρεσιν, τὴν ὁποίαν ἔχει, καταναλίσκει τὰ μέσα τοῦ ἔθνους ἡ θεραπεία τῶν ἑκουσίων ἀναγκῶν. Πάντοτε δὲ θὰ ληφθῇ τὸ κατὰ δύναμιν πρόνοια περὶ τῆς ἱκανοποιήσεως τῶν ὑπολειπομένων ἀγωνιστῶν.

§39ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§40ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Κύριοι βουλευταί, χθὲς ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν μᾶς εἶπεν ἀπὸ τὸ βῆμα τοῦτο, ὅτι τὰ καθυστεροῦντα τοῦ Δημοσίου εἶναι 80,000,000 δραχ. καὶ λυποῦμαι πῶς οἱ ὀφειλέται οὗτοι νὰ μὴν ἐκβιάζωνται, ἐνῷ ἀπεναντίας οἱ γεωργοί, οἱ βιομήχανοι καὶ πᾶς ἄλλος, ὅταν χρεωστῇ, ἔστω καὶ δύω δραχμὰς, καταδιώκεται καὶ προσωποκρατεῖται. Δὲν ἐννοῶ, διατί νὰ ὑπάρχῃ αὐτὴ ἡ προνομιοῦχος τάξις, ἥτις ἀντιβαίνει εἰς τὸ 3 ἄρθρον τοῦ Συντάγματος. Ἂς λάβωμεν ἡμεῖς τὴν πρωτοβουλίαν καὶ θὰ πράξωμεν δικαιοσύνην καὶ οὕτω ἀπαλασσόμεθα ἀπὸ τὰ παράπονα τοῦ λαοῦ. Εἰς ὑμᾶς, κ. πρωθυπουργὲ, ἀποτείνομαι. Ὁμολογουμένως αἱ ἐκδουλεύσεις σου πρὸς τὴν πατρίδα εἶναι ἄπειροι. Σᾶς παρακαλῶ νὰ υἱοθετήσητε τὴν παροῦσαν πρότασίν μου, καὶ σᾶς βεβαιῶ, ὅτι θὰ σὲ εὐγνωμονῇ διὰ παντὸς τὸ ἔθνος. Τὴν πρότασίν μου ὑποβάλλω εἰς τὸ Προεδρεῖον διὰ ν’ ἀναγνωσθῇ ὡς κατεπείγουσα.

§41ΠΟΛΛΟΙ. Νὰ τυπωθῇ.

§42ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Ὄχι, ἐγὼ τὴν θεωρῶ ὡς κατεπείγουσαν.

§43ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§44ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Ἔχω καὶ μίαν ἄλλην πρότασιν μικρὰν, τὴν ὁποίαν δὲν σᾶς συνιστῶ, διότι εἶναι δίκαιον.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποστηρίζεται ὑπὸ δέκα ἡ πρότασις αὕτη;

§46ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, ἀλλὰ δὲν εἶναι κατεπείγουσα.

§47ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ. Γίνεται δεκτὴ ἡ πρότασις περὶ τῶν καθυστερούντων ὀφειλετῶν τοῦ δημοσίου εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. Ὡσαύτως γίνεται δεκτὸν εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ πωλήσεως ἀχρήστου ὑλικοῦ πρὸς ἀγορὰν ὅπλων.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν εἰς τρίτην συζήτησιν τὸ περὶ ἐγκρίσεως συμβάσεως προσθέτου πρὸς κατασκευὴν σιδηροδρόμου ἀπὸ Πειραιῶς εἰς Πάτρας.

§49ΖΕΖΑΣ. Κύριοι, προκειμένου περὶ ἐπιψηφίσεως μιᾶς προτάσεως διὰ ἀντικείμενον μεγάλης σπουδαιότητος καὶ λίαν ὠφελίμου διὰ τὸν τόπον, ἐπιτρέψατε καὶ εἰς ἐμὲ νὰ σᾶς ὑποβάλω συντόμως παρατηρήσεις τινάς. Διάφοροι ἐγένοντο συμβάσεις διὰ σιδηροδρόμους καὶ ἐπεψηφίσθησαν, ἀλλὰ δυστυχῶς οὔτε ἐπραγματοποιήθησαν ἄχρι τοῦδε, οὔτε ἐλπὶς εἶναι νὰ πραγματοποιηθῶσι· φρονῶ δὲ ὅτι τὴν αὐτὴν τύχην θὰ λάβῃ καὶ ἡ παροῦσα, ἂν ἐπιψηφισθῇ. Ὁ λόγος κατ’ ἐμὲ εἶναι ἁπλοῦς· αἱ ἐπιχειρήσεις αὗται ἀπαιτοῦν κεφάλαια· ἡ ἀποτυχία τῆς Λαυριακῆς ἐπιχειρήσεως καὶ ἡ παθητικὴ κατάστασις, εἰς ἣν ἡ ἑταιρία αὕτη περιῆλθεν ἀπειλῶς χρεωκοπίαν κατ’ αὐτῆς, ἂν δὲν ληφθῇ ταχεῖα πρόνοια ὑπὲρ τῆς ἑταιρίας· ἐψύχραναν ὅλον τὸν κόσμον καὶ κατέστησαν ἀδύνατον τὸν συνεταιρισμὸν καὶ τὴν δι’ ἐγχωρίων κεφαλαίων πραγματοποίησιν τῆς ἐπιχειρήσεως ταύτης· ἀνάγκη ἑπομένως νὰ καταφύγωμεν εἰς ξένα κεφάλαια. Ἀλλὰ τὰ ξένα κεφάλαια δυσπιστοῦν ἀκόμη, διότι οἱ κεφαλαιοῦχοι διατελοῦσιν ἐν ἀγνοίᾳ τῶν προφανῶν ὠφελημάτων τῆς προκειμένης ἐπιχειρήσεως, καὶ ἂν δὲν ἔχουν ἐκ τῶν προτέρων βεβαιωμένον ἕνα τόκον δὲν ἔρχονται, καὶ ἑπομένως οὐδεὶς ἀμφιβάλλει ὅτι καὶ ἡ προκειμένη σύμβασις θ’ ἀποβῇ ἄκαρπος. Δὲν δύναμαι δὲ νὰ βασισθῶ εἰς τὴν ἐγγύησιν τῶν 300,000 φράγκων, καὶ νὰ τὴν θεωρήσω ὡς ἐξασφαλίζουσαν τὴν κατασκευὴν τοῦ σιδηροδρόμου, διότι προκειμένου περὶ ἐπιχειρήσεως, ἡ ὁποία θὰ κοστίσῃ 25 ἕως 30 ἑκατομμύρια, ἡ ζημία διὰ τοὺς ἱδρυτὰς εἶναι ἀσήμαντος, ἂν δὲν δυνηθῶσι νὰ πραγματοποιήσωσι τὰς ὑποχρεώσεις των καὶ χάσωσι τὰς 300,000 φράγκα, διότι ὁ ἔμπορος εἰς ἐπιχείρησιν, ἡ ὁποία πηγαίνει στραβὰ, εἶναι εὐχαριστημένος νὰ χάσῃ 1%. Ὥστε ἂν δὲν πρόκειται νὰ κερδοσκοπήσωμεν ἐπὶ 300,000 φράγκων, θεωρῶ ματαίαν τὴν σύμβασιν. Φρονῶ λοιπὸν, ὅτι εἶναι καλὸν νὰ ἐγγυηθῶμεν εἰς τὴν ἑταιρίαν αὐτὴν ἕνα τόκον ἀνάλογον, καὶ τότε βεβαίως θὰ γείνῃ (θόρυβος). Μὴν θορυβεῖσθε, κύριοι, μὴν ταράττεσθε, ἀλλ’ ἀκούσατε· διατί εὑρίσκετε τὴν ἐγγύησιν ταύτην παράδοξον, ἐπιζήμιον; διατί σᾶς συγκινεῖ; Ἡ Γαλλία προσφάτως ἐγγυήθη τόκον 6% διὰ τὸν σιδηρόδρομον τῆς Ἀλγερίας, καὶ ἡ Γαλλία αὐτὴ ἐγγυήθη τόκον 8% διὰ τὸν σιδηρόδρομον τῶν Μεδιολάνων (θόρυβος).

§50Ι. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ (ὑπουρ. Ἐξωτερικῶν). Δὲν τροποποιοῦνται αἱ συμβάσεις.

§51ΖΕΖΑΣ. Ἐγὼ, κύριοι, ἔτυχον νὰ συναντηθῶ εἰς μίαν οἰκίαν μετὰ τοῦ κυρίου Βαλτατζῆ, μετὰ τοῦ ὁποίου ἦλθον εἰς διεξοδικὴν ὁμιλίαν, τῷ ἐξέφρασα τὰς ἀμφιβολίας μου περὶ τῆς πραγματοποιήσεως τοῦ σιδηροδρόμου, καὶ ὀφείλω νὰ σᾶς τὸ ὁμολογήσω, ὅτι καὶ αὐτὸς δὲν μοὶ ἀπέκρυπτε μερικὰς δυσκολίας, αἵτινες θὰ τῷ ἐπαρουσιάζοντο καὶ ὅτι ἂν ἐξησφαλίζετο ἕνας τόκος, ἡ ἐπιχείρησις ἦτο βεβαία, θετική (θόρυβος). Κατὰ τὴν σύμβασιν, κύριοι, χορηγοῦνται εἰς τὸν κύριον Βαλτατζῆν 9,600,000 φράγκων, τὰ ὁποῖα βεβαίως ἀποφέρουν τόκον 900 τοὐλάχιστον χιλιάδων φράγκων, καὶ τὰς ὁποίας θὰ πληρώνωμεν ἐπὶ 99 ἔτη. Ἐάν, κύριοι, λάβωμεν ὡς δεδομένον ἓν ποσὸν καὶ ἐγγυηθῶμεν ἕνα τόκον 7 ἢ 6%, μοὶ φαίνεται, ὅτι πρῶτον ἐξασφαλίζομεν τὴν πραγματοποίησιν τοῦ ἔργου, καὶ δεύτερον οἰκονομικῶς δὲν θὰ ζημιωθῶμεν περισσότερον.

§52ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐπὶ πόσου κεφαλαίου θέλετε;

§53ΖΕΖΑΣ. Ἀπ’ ἐδῶ μέχρι Πατρῶν δὲν εἶναι πλέον τῶν 200 χιλιομέτρων. Ἐὰν προσθέσωμεν καὶ 5% διὰ τῆς παρεκκλίσεις, τὰς ὁποίας δύναται νὰ ἀπαιτήσῃ ἡ διαχάραξις τῆς γραμμῆς, ἔχομεν 210 χιλιόμετρα· γνωστὸν τὸ ἔξοδον τῆς κατασκευῆς τῶν σιδηροδρόμων, διότι ἐπολλαπλασιάσθησαν, δυνάμεθα ἐκ τῶν προτέρων νὰ προϋπολογίσωμεν, διότι οἱ σιδηρόδρομοι ἐπὶ τοσοῦτον ἐπολαπλασιάσθησαν εἰς ὅλον τὸν λοιπὸν Κόσμον ἐκτὸς τῆς Ἑλλάδος, ὥστε κατέστη γνωστὸν καὶ εἰς τοὺς ἁπλουστέρους· ἐὰν λοιπὸν λάβωμεν ὅρον διὰ τὴν κατασκευὴν τοῦ προκειμένου σιδηροδρόμου 120,000 φράγκων κατὰ χιλιόμετρον, ἐπὶ 210 χιλιομέτρων θὰ ἔχωμεν ἓν κεφάλαιον 25 ἑκατομμυρίων φράγκων. Τώρα ὁ σιδηρόδρομος οὗτος δὲν θὰ ἀποφέρῃ τίποτε; ἂν φρονῆτε οὕτω, τότε πρέπει καὶ νὰ πιστεύετε, ὅτι οὐδεμία ἑταιρία θ’ ἀνελάμβανε τὴν κατασκευήν του, διότι οὐδεὶς βεβαίως θυσιάζει κεφάλαια καὶ κόπους χωρὶς νὰ ᾖναι βέβαιος ἢ τοὐλάχιστον ν’ ἐλπίζῃ, ὅτι θὰ κερδήσῃ. Ἡ πεποίθησις ἡ ἐμὴ, κύριοι, εἶναι, ὅτι ὁ σιδηρόδρομος θὰ ἔχῃ πρόσοδον ἀνωτέραν ἴσως τῶν 10%. Αὐτὴ ὅμως εἶναι μία πεποίθησις, τὴν ὁποίαν δυνάμεθα καὶ δικαιούμεθα νὰ ἔχωμεν ἡμεῖς οἱ ὁποῖοι γνωρίζομεν καὶ τὰς ἀνάγκας, καὶ τὸν πληθυσμὸν καὶ τὰ μέσα τῆς συγκοινωνίας. Ἀλλὰ μὲ λόγους καὶ συμπεράσματα δὲν δυνάμεθα νὰ μεταδώσωμεν τὴν πεποίθησίν μας ταύτην καὶ εἰς τοὺς ξένους, οἱ ὁποῖοι θὰ δώσουν τὰ κεφάλαιά των. Ἀλλ’ ἐγὼ δὲν θέλω νὰ στηριχθῶμεν εἰς αὐτὴν τὴν πεποίθησιν τῶν 10%· ἂς δεχθῶμεν, ὅτι εἰς τὴν ἀρχὴν θὰ δώσῃ αὐτὸς ὁ σιδηρόδρομος 4,3%, θὰ πληρώσῃ τότε ἡ κυβέρνησις 3% ἐπὶ αὐτῶν τῶν 25,000,000, δηλαδὴ 75,000 φράγκων. Ἐὰν δὲ ὁ σιδηρόδρομος δώσῃ 7%, δὲν θὰ δώσωμεν τίποτε. (Θόρυβος).

§54ΙΩ. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν δώσῃ δύω;

§55ΖΕΖΑΣ. Ἐὰν δώσῃ δύω, τότε θὰ πληρόνωμεν ἓν ἑκατομμύριον, δηλ. 100,000 φράγκα κατ’ ἔτος πλέον τῶν 900,000 τὰς ὁποίας θὰ πληρόσωμεν, ἂν ἐγκριθῇ ἡ σύμβασις ὡς ἔχει. Ἡ ἀνάγκη τῆς κατασκευῆς σιδηροδρόμων εἰς τὸν τόπον μας εἶναι τοσοῦτον ἐπαισθητὴ, ὥστε πρέπει νὰ ὑποβληθῶμεν καὶ εἰς θυσίας διὰ νὰ ἀποκτήσωμεν σιδηροδρόμους. (Θόρυβος).

§56ΤΙΝΕΣ. Ἡμεῖς δὲν ἔχομεν δρόμους.

§57ΖΕΖΑΣ. Ὁ σιδηρόδρομος κάμνει τοὺς δρόμους, διότι, ὅταν ὁ σιδηρόδρομος διέρχεται ἀπὸ μίαν ἐπαρχίαν, ἡ ὅμορος ἔχει ἀνάγκην νὰ κάμῃ δρόμους, διὰ νὰ συγκοινωνίσῃ μετὰ τοῦ σιδηροδρόμου· ἔχει δὲ ἀνάγκην καὶ ἡ ἑταιρία ἢ νὰ κάμῃ διακλαδώσεις, ἢ νὰ ἐπιδιώξῃ αὐτὴ ἡ ἰδία ἢ καὶ ἀναλάβῃ τὴν κατασκευὴν ὁδῶν ἵνα δώσῃ τροφὴν εἰς τὸν σιδηρόδρομον. Κύριοι, διὰ νὰ ἀποκτήσωμεν σιδηροδρόμους εἰς τὴν Ἑλλάδα, δύω τρόποι κατ’ ἐμὲ ὑπάρχουσιν, ἢ πρέπει ἡ Κυβέρνησις νὰ ἀναλάβῃ ἡ ἰδία τὴν κατασκευή των, ἢ πρέπει νὰ ἐγγυηθῇ ἕνα τόκον· διότι ἄλλως εἶναι ἀδύνατον ἐπὶ τοῦ παρόντος νὰ ἀποκτήσωμεν σιδηρόδρομον.

§58ΜΠΟΓΔΑΝΟΣ. Ἰδική σας πρότασις εἶναι αὐτὴ, ἢ τῆς ἑταιρίας;

§59ΖΕΖΑΣ. Κύριοι, ἡ πρότασίς μου εἶναι ὅλως διόλου ἁγνὴ, καὶ ἀπόῤῥοια τῶν σκέψεων καὶ τῆς πεποιθήσεώς μου, οὐδένα ἔχει πλάγιον σκοπόν. Συνέπεσε νὰ συναντηθῶ τυχαίως μὲ τὸν κ. Βαλτατζῆν, καὶ νὰ ὁμιλήσω μετ’ αὐτοῦ περὶ τούτου, καὶ ἐγὼ πρῶτος τῷ ἐξέφρασα ἀπροκαλύπτως τὰς ἰδέας ταύτας· ἐσυζητήσαμεν σπουδαίως μετ’ αὐτοῦ, καὶ μοὶ εἶπε περὶ τούτου ὑπέβαλε καὶ πρότασιν εἰς τὴν Κυβέρνησιν.

§60ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχετε τροπολογίαν. Ἡ τροπολογία σας εἶναι ἀντὶ τῶν 9 ἑκατομμυρίων, νὰ ἐγγυηθῇ ἡ Κυβέρνησις τόκον πρὸς 7% ἐπὶ 25 ἑκατομμυρίων. Συναινεῖ ἡ Βουλή;

§61ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ὄχι, ὄχι.

§62ΜΠΟΓΔΑΝΟΣ. Τοιαῦται προτάσεις, κύριε Ζέζα, πρέπει νὰ προέρχωνται ἀπὸ τὴν ἑταιρίαν.

§63ΖΕΖΑΣ. Τὸ δέχεται ἡ ἑταιρία· ὑπέβαλεν, ὡς προεῖπον, καὶ πρότασιν τοιαύτην εἰς τὴν Κυβέρνησιν μὲ 7%, δέχεται ὅμως ὡς πληροφοροῦμαι ταύτην τὴν στιγμὴν καὶ 6%, καὶ ἔχει μάλιστα ἐδῶ ἕτοιμον καὶ ἀντιπρόσωπόν της νὰ ὑπογράψῃ.

§64ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Πρώτην φορὰν ἀκούω νὰ ἔρχωνται νὰ μᾶς λέγουν ὅτι πρέπει νὰ δώσωμεν περισσότερα. Ἡ κυβέρνησις σκέπτεται καλῶς περὶ τῶν συμφερόντων τοῦ δημοσίου, ὅταν πρόκειται νὰ φέρῃ σύμβασιν. Ἡ Βουλὴ τὴν σύμβασιν ταύτην ἢ πρέπει νὰ τὴν ἀποῤῥίψῃ ἢ νὰ τὴν δεχθῇ ὡς ἔχει. Ἐγγυηθῆτε, μᾶς λέγουν, 7% ἐπὶ 99 ἔτη. Ἐγὼ παραδέχομαι τὰ παρόντα μέλη ὡς τίμια καὶ χρηστὰ καὶ ὅτι θὰ μᾶς δώσουν τὸ 3 ἢ 4%, ἀλλὰ ποῖος γνωρίζει ποῖοι ἔσονται οἱ διάδοχοι, οἱ ὁποῖοι ἴσως δὲν θὰ μᾶς δώσουν οὔτε λεπτὸν.

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεται ἡ Βουλὴ λοιπὸν τὸ σύνολον τῆς συμβάσεως;

§66ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§67ΒΑΝΔΩΡΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἐπειδὴ πρὸ ὀλίγου πολλὰ ἐλέχθησαν περὶ σιδηροδρόμων καὶ παρομοίων μέσων τῆς συγκοινωνίας, ἐπικαλοῦμαι τὴν προσοχήν σας καθὼς καὶ τὴν τῆς κυβερνήσεως, νὰ ἐπιληφθῇ διὰ τὴν ἐνίσχυσιν καὶ ἐφαρμογὴν τοῦ νόμου περὶ ὁδοποιΐας καὶ συντηρήσεως τῶν ὁδῶν, ἐπικαλούμενος τὸν νόμον τοῦ 1873, ὁ ὁποῖος ἀποβλέπει τὰ ἰδιαίτερα ἐπαρχιακὰ ταμεῖα τὰ ἀποτελοῦντα σπουδαῖα κεφάλαια πρὸς τὸν σκοπὸν τῆς ἐν ἀνάγκῃ κατασκευῆς νεωτέρων ὁδῶν καὶ τὴν συντήρησιν τῶν ἤδη ὑπαρχουσῶν περὶ ὧν ἐδαπανήθησαν σπουδαῖαι ποσότητες, καθότι ἐὰν ὁ νόμος οὗτος παύσῃ τῆς ἐνεργείας καὶ πέσῃ, τὰ κεφάλαια ταῦτα τὰ εἰσπραχθέντα ἐξ ἑκάστου νομοῦ καὶ ἐπαρχίας διὰ τῆς ἐπιβληθείσης ἐπὶ τούτου φορολογίας θὰ συγχωνευθῶσιν εἰς τὸ κεντρικὸν ταμεῖον πρὸς βλάβην τῶν ἐπαρχιακῶν ὁδῶν, καὶ θὰ κατασταθῇ λίαν δύσκολος ἡ συντήρησις τούτων καὶ δυσκολωτέρα ἡ μεταφορὰ καὶ συγκοινωνία.

§68ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Θὰ λάβωμεν ὑπὸ σοβαρὰν ἔποψιν τὴν παρατήρησίν σας αὐτήν· μείνατε ἥσυχος.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν εἰς τρίτην ἀνάγνωσιν τὴν σύμβασιν τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας Τρινακρίας.

§70ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Ἡ σύμβασις αὕτη ἐπιτρέπει εἰς τὴν Ἰταλικὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν Τρινακρίας τὴν συγκοινωνίαν μεταξὺ Κερκύρας, Πατρῶν, Κορινθιακοῦ κόλπου, Πειραιῶς καὶ Σύρου. Ὀφείλω κατὰ καθῆκον νὰ παραστήσω ὑμῖν ὅτι ἡ γραμμὴ αὕτη εἶναι ἡ μᾶλλον προσοδοφόρος διὰ τὴν ἑλληνικὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν, καθόσον ἐξ αὐτῆς εἰσπράττει ὑπὲρ τὰς 600,000 δραχμῶν, ἐνῷ τὸ ὅλον τῶν εἰσπράξεων εἶναι μόνον 1½ ἑκατομμύριον, ὅπερ μόλις ἐξαρκεῖ πρὸς συντήρησίν της. Ἐὰν λοιπὸν τῆς ἀφαιρεθῶσιν αἱ ἄνω 600,000 χιλ. σᾶς ἐρωτῶ τί τότε γεννήσονται; ἀπὸ τοῦδε θετικῶς σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι, ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ἡ συγκοινωνία παύει, καθόσον μάλιστα ὑπάρχει καὶ ἄρθρον εἰς τὸ καταστατικόν της, διαλαμβάνον, ὅτι ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν τὰ κεφάλαια τῆς ἑταιρίας μειωθῶσι κατὰ τὸ ¼, ὅπερ νῦν συμβαίνει, ἡ ἑταιρία δύναται νὰ συγκαλέσῃ ἔκτακτον συνέλευσιν τῶν μετόχων καὶ νὰ κηρύξῃ ἑαυτὴν εἰς διάλυσιν. Ἐὰν λοιπὸν ἐπιψηφίσητε τὴν σύμβασιν ταύτην, σᾶς διαβεβαιῶ, ὅτι ἡ ἑλληνικὴ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία παύει συγκοινωνοῦσα τὰ παράλια τῆς Ἑλλάδος καὶ ἔστω πρὸς γνῶσίν σας.

§71ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι, ἡ σύμβασις ἡ εἰς γʹ. ἀνάγνωσιν ἐρχομένη σήμερον ὑπῆρχε πρὸ ἐτῶν. Ὅτε πρὸ ἐτῶν ἡ ἑλληνικὴ κυβέρνησις συνεβλήθη μετὰ τῆς διευθύνσεως τῆς ἀτμοπλοϊκῆς ἑταιρίας Τρινακρίας, ἡ γραμμὴ τοῦ Κορινθιακοῦ κόλπου εἶχε παραχωρηθῆ εἰς αὐτὴν ἀπὸ τὴν ἑλληνικὴν ἀτμοπλοϊκὴν ἑταιρίαν ἐπὶ ἀποζημιώσει 200,000 δραχμῶν. Ὅ ἐστι ἡ ἑλληνικὴ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία ἐξεποίησε τὸ δικαίωμα τῆς ἐκμεταλλεύσεως τοῦ Κορινθιακοῦ κόλπου. Δὲν ἀποκλείεται ὅμως σήμερον διὰ τῆς συμβάσεως αὐτῆς ἡ ἑλληνικὴ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία νὰ ἐξακολουθῇ τὰς γραμμάς της, οὐδὲ ἑτέρα ἑταιρία νὰ συνάψῃ νέας συμβάσεις μετὰ τῆς κυβερνήσεως. Τί προκύπτει ἐκ τῆς συμβάσεως ταύτης, ἡ ὁποία εἶναι ἀνανέωσις προϋπαρχούσης; προκύπτει νὰ ἔχετε δύω γραμμὰς ἀτμοπλοίων, δύω ἑταιρίας εἰς τὴν διάθεσιν τοῦ κοινοῦ εἰς τὸν Κορινθιακὸν κόλπον. Πάντοτε δὲ τὰ τοιαῦτα ζητήματα συνδέονται μὲ τὴν ἐθνικὴν ὠφέλειαν. Οἱ περισσότεροι, κύριοι, ἐξ ὑμῶν ἐταξειδεύσατε μὲ τὰ ἀτμόπλοια τῆς ἑλληνικῆς ἑταιρίας, καὶ ἐπείσθητε βεβαίως, ὅτι τὸ ταξείδιον τοῦ γύρου τῆς Πελοποννήσου εἶναι λίαν ὀχληρόν· πολλάκις τὸ ἀτμόπλοιον φέρει 800 ἐπιβάτας, καὶ καταντᾷ πλέον οὐχὶ ταξείδιον, ἀλλ’ εἰσαγωγὴ εἰς αἰχμαλωσίαν. Ἡ ἑλληνικὴ ἑταιρία δὲν δύναται νὰ ἔχῃ πολλὰ ἀτμόπλοια εἰς τὴν διάθεσίν της. Τὸ συμφέρον σήμερον τῶν ἐθνῶν εἶναι ἡ ἅμιλλα, ἡ ἐξαφάνισις παντὸς φραγμοῦ μεταξὺ τῶν ἐθνῶν. Δὲν πρέπει λοιπὸν νὰ ἐργασθῶμεν ὡς ἄγριοι καὶ βάρβαροι ἐνώπιον τοῦ πολιτισμένου κόσμου. Προτείνω ἑπομένως τὴν ἀποδοχὴν τῆς συμβάσεως.

§72ΤΙΝΕΣ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναβληθῇ, κύριε Πρόεδρε.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ζητοῦσι δέκα τὴν ἀναβολήν; νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς δέκα).

§74ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Χωρὶς ν’ ἀπαντήσω εἰς τὴν ποίησιν τοῦ προλαλήσαντος, χωρὶς νὰ ἐρωτήσω τί σπουδαῖον ἀντάλλαγμα διὰ τῆς παραχωρήσεως τῆς συμβάσεως ταύτης ἔλαβεν ἡ κυβέρνησις, σᾶς λέγω νὰ σκεφθῆτε ἐμβριθῶς τὸ περὶ συγκοινωνίας ζήτημα. Σᾶς ἐπαναλαμβάνω δὲ ὅτι ἡ παραδοχὴ τῆς συμβάσεως ταύτης ἀντιστοιχεῖ μὲ τὴν ἄρσιν τῆς διὰ θαλάσσης συγκοινωνίας.

§75Δ. ΒΟΥΛΓΑΡΗΣ (πρωθυπουργός). Ἡ ἑλληνικὴ ἀτμοπλοϊκὴ ἑταιρία παρεχώρησε τὸ δικαίωμά της ἀπολύτως (θόρυβος).

§76ΖΑΛΩΝΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, βεβαίως εἶναι ἐπαινετὸς ὁ ζῆλος τοῦ κ. Πετρίτση ὑπὲρ τῆς ἑταιρίας ταύτης, καὶ καθ’ ἃ φρονῶ οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ἐπιθυμεῖ τὴν καταστροφὴν τῆς ἑλληνικῆς ἑταιρίας. Εἷς τῶν ἐνθέρμων αὐτῆς φίλων εἶμαι καὶ ἐγὼ καὶ εἶχον ὡς χθὲς τὴν γνώμην τοῦ κ. Πετρίτση, νομίζων ὅτι ἡ περὶ Τρινακρίας σύμβασις παραβλάπτει σπουδαίως τὰ συμφέροντα τῆς ἑλληνικῆς ἑταιρίας. Ἀλλὰ χθὲς τὴν πρωΐαν εἶδον τὸν ὑποδιευθυντὴν τῆς ἑταιρίας κ. Νάζον, ὁ ὁποῖος μοὶ εἶπεν ὅτι ἦλθεν εἰς ἐξηγήσεις μετὰ τῆς κυβερνήσεως καὶ παρήγγειλε καὶ εἰς ἐμὲ καὶ εἰς ὅλους τοὺς φίλους τῆς ἑταιρίας ν’ ἀφήσωμεν ἐλευθέραν τὴν κυβέρνησιν νὰ ψηφίσῃ τὴν περὶ οὗ ὁ λόγος σύμβασιν. Ἠναγκάσθην ἑπομένως νὰ σᾶς εἴπω τὰ ὀλίγα ταῦτα, ἐπειδὴ εἶδόν τινας ἐξ ὑμῶν ταραχθέντας δικαίως πρὸ τοῦ ἀκούσματος ὅτι ἡ προκειμένη σύμβασις θέλει βλάψει σπουδαίως τὴν Ἑλλ. ἀτμοπλοϊκὴν Ἑταιρίαν.

§77ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δεκτὴ ἡ σύμβασις;

§78ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§79ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχομεν τὴν γʹ. συζήτησιν τῆς συμβάσεως τῶν ἀτμοπλοϊκῶν Ἑταιριῶν Φραισινὲτ, Μάκ–Ἴβερ καὶ Λέϋλανδ (Ἀναγινώσκεται).

§80ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§81ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτην συζήτησιν τῆς συμβάσεως τῆς ἀτμοπλοϊκῆς Ἑταιρίας ὁ Ἅγιος Ἀνδρέας. (Ἀναγινώσκεται).

§82ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§83ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τῆς συμβάσεως περὶ συντάσεως πυριτιδοποιείου. (Ἀναγινώσκεται).

§84ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις ταχυδρομικῆς συμβάσεως μετὰ τῆς Βέρνης (Ἀναγινώσκεται).

§86ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§87ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις τῆς συμβάσεως περὶ συνεκκαμινεύσεως τῶν σκωριῶν καὶ ἐκβολάδων τοῦ Λαυρίου. Ὁ πρόεδρος τῆς ἑταιρίας τῶν μεταλλουργείων κ. Προβελέγγιος μοὶ ἔστειλε τὸ ἑξῆς διάγγελμα, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ γνωστοποιήσω εἰς τὴν Βουλήν. (Ἀναγινώσκεται)

§88ΓΡ. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἐπὶ τῆς ὑποθέσεως ταύτης, ἥτις εἶναι σπουδαιοτάτη καὶ ἔχει σχέσιν μὲ τὸν ἐθνικὸν πλοῦτον ἔχομεν ἀνάγκην πολλὰ νὰ ἐρωτήσωμεν τὴν κυβέρνησιν. Πρῶτον, ἐὰν ἡ ἐκβολάδες ἀνήκουν εἰς τοὺς κατόχους καὶ τοὺς ἱδρυτὰς, οἱ ὁποῖοι ἐπῆραν τὰ χρήματα καὶ διασκεδάζουν ἔξω· ἐὰν ἐγένοντο ἐργασίαι, ἂν ὑπάρχῃ διευθυντὴς ὁποῖος πρέπει, καὶ ἂν ἡ διεύθυνσις ἀντιπροσωπεύῃ τὰ ἄμεσα συμφέροντα τῶν κατόχων ἢ τὰ χρήματα δαπανῶνται εἰς μισθοδοσίας· ἂν ἐγένοντο παρατηρήσεις τῶν ἐκβολάδων μέχρι τοῦ πυθμένος ἢ εἰς ἓν μόνον μέρος ὡρισμένον, καὶ ἂν ἐγένετο τακτικὴ ἐργασία· ὁποῖον ὑλικὸν ἔχει ἡ ἑταιρία· διότι τὰ πρῶτα στρώματα εἶναι παχύτερα, τὰ ἐπάνω πτωχότερα· καὶ ὁ λόγος, διότι οἱ ἀρχαῖοι Ἕλληνες ὅταν ἤρχισαν τὴν συλλογὴν καὶ ἐξόρυξιν τοῦ ἀργύρου καὶ μολύβδου εὕρισκον φλέβας ὁλοκλήρους καὶ παρέβλεπον τὰς δευτερευούσας, ἃς ἔῤῥιπτον ἔξω ἵνα ἐκκαμηνεύσωσι βραδύτερον, καὶ δὲν ἐπρόφθασαν, διότι ἦλθον ἄλλαι περιστάσεις. Πρέπει λοιπὸν ἐπὶ ὅλων αὐτῶν νὰ φωτισθῶμεν. Δὲν γνωρίζομεν δὲ προσέτι ποία ἡ πρόσοδος, ἵνα δώσωμεν ψῆφον ἐν συνειδήσει.

§89ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἡ ἑταιρία τῶν μεταλλουργείων τοῦ Λαυρίου εἶχεν ἔλθει εἰς διαπραγματεύσεις μετὰ τῆς Κυβερνήσεως καὶ εἶχε συνάψει ἓν σχέδιον μὲ ὕφεσιν τοῦ φόρου πρὸς 25%· ἡ Κυβέρνησις εἶχε προπαρασκευασθῆ. Εἴδομεν ὅμως ἔντυπα διανεμηθέντα, διὰ τῶν ὁποίων ζητεῖται ἡ παραίτησις ἀπὸ τῆς συμβάσεως ἐκείνης διότι δὲν συμφέρει, καὶ ζητεῖ κατώτατον ὅριον τὸ 10% μὲ νέας συνθήκας, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦν ἐμβριθῆ καὶ ἐξηκριβωμένην μελέτην, ὅπως ψηφίσωμεν ἐν γνώσει, ὡς εἶπεν ὁ κ. Δημητριάδης. Ὀφείλομεν λοιπὸν νὰ σταθῶμεν καὶ ν’ ἀναβάλλωμεν, ἵνα μὴ ἀπὸ ὑποχωρήσεως εἰς ὑποχώρησιν φθάσωμεν εἰς τὸ μηδέν.

§90ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναβάλωμεν, ν’ ἀναβάλωμεν.

§91Ι. ΔΕΛΗΓΙΑΝΝΗΣ. (Ὑπουρ. Ἐξωτερικῶν). Διὰ μίαν μόνον ἡμέραν.

§92ΤΙΝΕΣ. Μόνον διὰ σήμερον νὰ γείνῃ ἡ ἀναβολή.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὴν τετάρτην νὰ ἀναγνωσθῇ.

§94ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Ἄλλως, καταστρέφεται ἡ ἑταιρία.

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δεκτὴ ἡ ἀναβολή;

§96ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§97ΕΜΠΕΙΡΙΚΟΣ. Συμφωνῶ καὶ ἐγὼ, κύριε πρόεδρε, διὰ σήμερον, ἀλλὰ τὴν Τετάρτην ν’ ἀναγνωσθῇ.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ ὁπλοφορίας νομοσχεδίου.

§99ΤΙΝΕΣ. Ν’ ἀναβληθῇ καὶ αὐτὸ διὰ τὴν Τετάρτην.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συμφωνεῖτε ν’ ἀναβληθῇ;

§101ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§102ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τρίτη συζήτησις περὶ προσθήκης δικαστικῶν κλητήρων.

§103ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει).

§104ΚΟΤΤΑΡΗΣ. Οἱ διορισμοὶ καὶ αἱ παύσεις νὰ γίνωνται ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν ἄνευ προτάσεως τῶν δικαστηρίων.

§105ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι δεκτὸν τὸ νομοσχέδιον;

§107ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. — Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ ἐπιδόσεως δικογράφων εἰς κοινότητας. (Ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτόν). Δευτέρα συζήτησις περὶ διορισμοῦ βʹ ἀντισαγγελέως εἰς τινα πρωτοδικεῖα (ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτόν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ ἐπιμισθίου τῶν ἀνακριτῶν (ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτόν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ ἐγγυήσεως τῶν τελῶν καὶ λοιπῶν ὑπολόγων (ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτόν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 930 καὶ 932 τῆς Πολ. Δικονομίας (ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτόν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ ἐνόρκων.

§109ΠΟΛΛΟΙ. Ν’ ἀναβληθῇ αὐτό.

§110Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν κτλ.). Ἠξεύρετε ὅτι τὸ κατάστημα τῆς διαμετακομίσεως ἐπυρπολήθη καὶ ὡς ἐκ τούτου ὑποβάλλω νομοσχέδιον περὶ ἀπαλλαγῆς τέλους. Ὑποβάλλω πρὸς τούτοις σχέδιον νόμου περὶ τροποποιήσεως καὶ συμπληρώσεως τοῦ ΥΝʹ νόμου καὶ συνιστῶ τὴν ταχεῖαν ἐπιψήφισιν. Χθὲς ἔγεινε λόγος περὶ προσθήκης Ἀρειοπαγιτῶν, ἤκουσα τὴν πρότασιν παρά τινος βουλευτοῦ ὑποστηριχθεῖσαν. Τῷ ὄντι ὁ Ἄρειος Πάγος εἶναι 4 ἔτη ὀπίσω. Ἔχει τὸ αὐτὸ προσωπικόν, τὸ ὁποῖον εἶχε κατὰ τὰ 1835, ὅτε ἦτον δύω ἐφετεῖα, ἐνῷ τώρα εἶναι 4. Ὅλοι ἀναγνωρίζετε τὴν σπουδαιότητα τοῦ ἀντικειμένου, περὶ οὗ ὑποβάλλω νομοσχέδιον καὶ παρακαλῶ τὴν Βουλὴν νὰ τὸ θεωρήσῃ κατεπεῖγον καὶ τὸ ἐπιψηφίσῃ εἰς ἁ. ἀνάγνωσιν.

§111ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Συναινεῖ ἡ Βουλὴ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον τὸ περὶ προσθήκης Ἀρειοπαγιτῶν καὶ ἀναγνωσθῇ εἰς ἁ. συζήτησιν;

§112ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§113ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Τὸ ἀναγινώσκει).

§114ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§115ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη. Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ ἐκποιήσεως ἀχρήστων πλοίων (ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτόν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ παρατάσεως τῆς ἰσχύος τοῦ νόμου περὶ συνοικισμοῦ τῶν Ψαριανῶν (ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτή). Δευτέρα συζήτησις τῆς προτάσεως περὶ τροποποιήσεως τοῦ ἄρθρου 981 τῆς Πολ. Δικονομίας (ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτόν). Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ ἐθν. γαιῶν καὶ ἐμφυτεύσεων (ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτόν).

§116ΤΙΝΕΣ. Ὑπάρχει μία τροπολογία νὰ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ.

§117ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δευτέρα συζήτησις περὶ τροποποιήσεως τοῦ νόμου περὶ τῶν οἰκονομικῶν ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ (ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτόν). Πρώτη συζήτησις περὶ μετατροπῆς ὑποθήκης ἐπὶ τοῦ καταστήματος τοῦ Γ. Βασιλειάδου (ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτόν). Δευτέρα συζήτησις περὶ παραγραφῆς τῶν ἀπαιτήσεων τοῦ δημοσίου (ἀνεγνώσθη καὶ ἐγένετο δεκτόν). Πρώτη συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου περὶ ἀναπληρωτικῶν καὶ ἐκτάκτων πιστώσεων.

§118ΖΑΛΩΝΗΣ. Κύριε πρόεδρε, δύω λέξεις, παρακαλῶ.

§119ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ νὰ γείνῃ ἡ ἀνάγνωσις πρῶτον τοῦ νομοσχεδίου τούτου. (Ἀναγινώσκεται).

§120Β. ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (Ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν κτλ.). Κύριε πρόεδρε, δύω λέξεις. Ἐνθυμεῖσθε ὅτι ἡ Βουλὴ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ἐχορήγησε τὸ δάνειον, καὶ ὑποχρεοῦται τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἐξοφλήσῃ ἀπαιτήσεις· ἀλλ’ ἠγέρθη συζήτησις, ἵνα αἱ πιστώσεις σταλῶσιν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ἐστάλησαν εἰς τὴν ἐπιτροπὴν αὐτήν· ὑποθέτω ὅτι τὰς διῆλθε καὶ ὑπέβαλε τὴν ἔκθεσίν της. Ἡ ἀνάγκη εἶναι αὐτή· τὸ δάνειον ἐγένετο ἵνα ἐξοφληθοῦν καὶ αὐτὰ τὰ κονδύλια, καὶ ἓν μέρος τοῦ δανείου μένει εἰς τὴν Τράπεζαν ἄτοκον, ἅμα τὰς ψηφίσητε, θὰ διατάξωμεν τὴν πληρωμὴν τῶν κονδυλίων αὐτῶν.

§121ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι τυπωμένα.

§122ΖΑΛΩΝΗΣ. Κατόπιν τῆς δηλώσεως, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν, θεωρῶ περιττὸν νὰ σᾶς εἴπω ὅτι μεταξὺ αὐτοῦ τοῦ ποσοῦ συμπεριλαμβάνεται ἓν ποσὸν 440 χιλιάδων δραχμῶν, τὰς ὁποίας ὀφείλει τὸ Δημόσιον νὰ πληρώσῃ εἰς τὴν Ἀτμοπλ. Ἑταιρίαν. Ἐννοεῖται ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ δείξῃ τὸν μεγαλείτερον ζῆλον εἰς τὴν παραδοχὴν τοῦ ποσοῦ αὐτοῦ, καθὼς καὶ ἡ Κυβέρνησις. Παρακαλῶ νὰ κηρυχθῇ κατεπεῖγον, εἰ δυνατόν.

§123ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ἀνεγνώσθη καὶ τὸ ἠκούσατε. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§125ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ τὸ παρεδέχθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν. — Δευτέρα συζήτησις τοῦ περὶ τροποποιήσεως τῶν ἄρθρων 69 καὶ 70 τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ νόμου. — Ὁ κ. ὑπουργὸς τῆς Δικαιοσύνης ἐδήλωσεν ὅτι δὲν ἔχει δυσκολίαν νὰ γείνῃ ἡ δευτέρα ἀνάγνωσις τοῦ περὶ ἐνόρκων.

§127ΤΙΝΕΣ. Μάλιστα, μάλιστα.

§128ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Δευτέρα ἀνάγνωσις εἶναι· δὲν πειράζει.

§129ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ὑπεβλήθη ἐπίσης νομοσχέδιον ὑπὸ τοῦ βουλευτοῦ Ξηροχωρίου Πετσάλη, καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἶναι κατετεθειμένον εἰς τὸ γραφεῖον. Νὰ τυπωθῇ καὶ αὐτὸ τὸ νομοσχέδιον, νὰ διανεμηθῇ, νὰ τὸ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν, καὶ τότε νὰ συζητηθῇ.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παραδέχεσθε λοιπόν.....;

§131ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Νὰ ἀναγνωσθῇ.

§132ΕΤΕΡΟΣ. Νὰ ἀναβληθῇ, κύριε πρόεδρε.

§133ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀναβάλλεται. — Ἔχομεν τὸ περὶ οἰκοπέδων...

§134ΤΙΝΕΣ. Παρῆλθεν ἡ ὥρα πλέον, κ. πρόεδρε· τὴν Τετάρτην.

§135ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι, ἔχομεν ἓν ἄλλο· εἶναι τὸ τελευταῖον αὐτό.

§136ΤΙΝΕΣ. Τί εἶναι;

§137ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι ἓν ἄρθρον· παρακαλῶ νὰ ἀναγνωσθῇ.

§138ΤΙΝΕΣ. Ἔφυγαν πλέον οἱ βουλευταὶ, κ. πρόεδρε. Τί εἶναι αὐτά;

§139ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε λοιπὸν μίαν στιγμὴν νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ πρακτικά.

§140ΝΙΚΟΚΑΒΟΥΡΑΣ. Πρὶν προβῆτε εἰς τὴν ἀνάγνωσιν τῶν πρακτικῶν, κ. πρόεδρε, πρέπει νὰ γείνῃ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου, τὸ ὁποῖον ὑπέβαλα πρὸ δυῶν ἡμερῶν, καὶ τὸ ὁποῖον ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ὡς κατεπεῖγον. Σᾶς παρακαλῶ λοιπὸν νὰ γείνῃ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ἀναγινώσκεται εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν (ἀναγινώσκεται). Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις, κύριοι;

§142ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρεδέχθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν τὸ νομοσχέδιον περὶ δημοτ. φορολογίας Κερκύρας κλπ. Ἔχομεν καὶ τὸ περὶ ἐγγυήσεως...... Τί θέλει ὁ κ. ὑπουργός;

§144ΥΠΟΥΡΓΟΣ ΟΙΚΟΝΟΜΙΚΩΝ. Ἐγὼ τὸ ὑπέβαλα, ἡ Βουλὴ ἂς κάμῃ ὅ,τι θέλῃ.

§145ΠΟΛΛΟΙ. Τὰ πρακτικά, τὰ πρακτικά, κ. πρόεδρε.

§146ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Ἰδοὺ, νὰ ἀναγνωσθοῦν τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως.

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχουν καλῶς τὰ πρακτικά;

§148ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπικυροῦνται. Ἡ ἡμερησία διάταξις τῆς αὔριον εἶναι αἱ δεύτεραι καὶ τρίται συζητήσεις τῶν σημερινῶν πρώτων καὶ δευτέρων.

§150ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τὴν Τετάρτην νὰ ἑτοιμασθῆτε κατὰ πρῶτον διὰ τοῦ Λαυρίου....

§151ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πᾶν ὅ,τι ἐκηρύχθη κατεπεῖγον θὰ ᾖναι εἰς συζήτησιν. — Περιττὸν δὲ εἶναι, κύριοι, νὰ ὑπομνήσω εἰς τοὺς κυρίους βουλευτὰς ὅτι αὔριον εἶναι ἡ μεγαλειτέρα ἡμέρα τοῦ Ἔθνους, καὶ ὅτι ὅλοι ὀφείλομεν νὰ παρευρεθῶμεν εἰς τὸν Ναὸν τῆς Μητροπόλεως.

§152ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§153ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρα 7 καὶ 20 μ. μ.)