1874.11.05

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 19

Τῆς 5 Νοεμβρίου 1874.

(Τρίτη).

Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου, εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς ἡμερησίας διατάξεως εἶναι ἡ ἐξακολούθησις τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῶν ἐξελέγξεων. Καὶ πρώτη εἶναι ἡ ἐκλογὴ Ἠλείας.

§2ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Διὰ ταῦτα προτείνομεν εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας, καὶ τὴν ἀναγνώρισιν, ὡς νομίμων βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας ταύτης, τῶν κ. κ. Ἐπαμινώνδα Κρεστενίτου, Γεωργίου Α. Κρεστενίτου, Αὐγερινοῦ Πετραλιᾶ, Ἀλεξάνδρου Ἀχόλου καὶ Στεφάνου Στεφανοπούλου.»

§3ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι βουλευταὶ......

§4ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε Δουζίνα, περὶ τίνος θὰ ὁμιλήσητε; νὰ μὴ προτρέχετε· ἐὰν ᾖναι περὶ προσόντων, πρέπει πρῶτον νὰ ψηφισθῇ τὸ ἔγκυρον.

§5ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον ὁ κύριος Πετσάλης ἀποφαίνεται, νὰ γείνουν δύω περὶ τοῦ αὐτοῦ ἀντικειμένου συζητήσεις, εἶναι μία τοῦ χρόνου σπατάλη· καὶ πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ γείνῃ διὰ μιᾶς καὶ μόνης ἐνεργείας, εἶναι περιττὸν νὰ γείνῃ διὰ δύω. Δυνάμεθα λοιπὸν ὁρμαθὸν νὰ ἐξετάσωμεν ἀμφότερα ταῦτα τὰ ζητήματα καὶ κατόπιν τὸ Κοινοβούλιον νὰ λύσῃ ἑκάτερον τούτων διὰ μιᾶς καὶ μόνης ψηφοφορίας.

§6Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἰπὲ ὅ,τι θέλεις νὰ εἰπῇς καὶ ἄφησέ τα αὐτά.

§7ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Φρονεῖτε λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ τεθῇ ἡ περικοπὴ αὕτη τοῦ διατακτικοῦ τῆς ἐκθέσεως εἰς ψηφοφορίαν καὶ κατόπιν νὰ ἔλθωμεν εἰς μίαν, οὕτως εἰπεῖν, ἐξαίρεσιν προσωπικήν;

§8ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Βέβαια.

§9ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μὲ φαίνεται, ὅτι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον ἴσως δὲν ἱκανοποιοῦμεν τὴν, οὕτως εἰπεῖν, ἀξίωσιν ὅλου τοῦ Κοινοβουλίου, διότι ἐνδέχεται ἄλλος τις τῶν κυρίων συναδέλφων μας νὰ φρονῇ διαφορετικά. Κατὰ συνέπειαν φρονῶ, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἐπιληφθῶμεν τῆς ἐξακριβώσεως τῆς ἀληθείας ἐν τῇ προκειμένῃ ἐκθέσει ἀδιαιρέτως καὶ ἀναλελυμένως, καὶ μετὰ τὴν ἐξακρίβωσιν τούτου τοῦ ἱστορικοῦ ὑπὸ τὴν πραγματικὴν καὶ τὴν ἠθικὴν ἔποψιν δύναται πᾶς τις ἐξ ἡμῶν ἐν πλήρει πεποιθήσει καὶ ἐν πλήρει ἐμβριθείᾳ νὰ ἀποφανθῇ καὶ περὶ τῶν δύω αὐτῶν ζητημάτων (θόρυβος).

§10Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Εἰς τὸ προκείμενον.

§11ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν ἠξεύρω, ἐὰν τυχὸν ὑπάρχῃ ἄλλος τις, θέλων νὰ λάβῃ τὸν λόγον ὑπὸ ἄλλην ἔποψιν, διὰ τοῦτο ἐγὼ θὰ ὁμιλήσω περὶ ὅλων τῶν στοιχείων τοῦ ζητήματος καὶ ἐὰν παραδεχθῆτε τὸ ἓν ἢ τὸ ἕτερον, δύνασθε νὰ ψηφίσητε ἐν συνόλῳ ἢ ἀδιαιρέτως ἢ κεχωρισμένως.

§12ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Πεθαμμένος γιὰ κουβέντα εἶσαι.

§13ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Εὐτυχῶς ἔχω καὶ ἀκροατὰς, οἱ ὁποῖοι εἶναι πεθαμμένοι δι’ ἀκούσματα. Λοιπὸν, κύριοι, εἰς τὴν ἐκλογὴν Ἠλείας, καθὼς ἠκούσατε, εἶχον ἀνακηρυχθῆ οἱ κ. Ἐπαμινώνδας Κρεστενίτης, Γ. Κρεστενίτης, Αὐγερινὸς Πετραλιᾶς, Ἀλ. Ἄχολος, Στ. Στεφανόπουλος. Κατὰ τῆς ἐκλογῆς ταύτης ἐπεδόθησαν ἐνστάσεις ἐγκαίρως. Αἱ ἐνστάσεις αὗται, καθὼς συνήθως συμβαίνει, δὲν εἶναι εἰμὴ μία ἀντανάκλασις μιᾶς ἀπελπισίας ὡς ἐπὶ τὸ πλεῖστον, καὶ πολλοὶ γνωρίζετε ἐξ ἰδίας πείρας, ὅτι, ὅταν ἀποτυγχάνουν εἰς τὰς ἐκλογάς, ἐκχύνονται εἰς μίαν δηλητηριώδη ἔκφρασιν πρὸς πάντας. Οὐδόλως εἰς τὸν ἑαυτόν των ἀποδίδουν τὰ αἴτια τῆς ἀποτυχίας, ἀλλὰ πρὸ πᾶν ἄλλο προστυχόν. Κατὰ συνέπειαν ἐπὶ τῶν ἐνστάσεων, αἱ ὁποῖαι καὶ εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν ἐπισυνάπτονται, αἱ μὲν φέρουν αὐτὸν τὸν χαρακτηρισμόν, ὅτι δηλαδὴ εἶναι ἡ ἔκφρασις τῆς ἀπελπισίας, ὑπάρχουν ὅμως ἐνστάσεις ἄλλαι, αἱ ὁποῖαι φέρουν κἄπως μίαν ἀποχρῶσαν πραγματικότητα, διότι συνδέονται μὲ φυσικὰ γεγονότα, συνδέονται μὲ ψηλαφητὰς ἀντιλήψεις, καὶ κυρίως καὶ πρὸ πάντων μὲ τὸ χρονικὸν ἐκεῖνο σημεῖον, τὸ οὐσιωδέστατον ἐν τῷ κόσμῳ, τὴν ἀρχὴν τῆς ὑπάρξεως, μὲ τὴν γέννησιν (θόρυβος). Λοιπὸν ὅταν ἔρχεται καὶ σᾶς λέγει μία ἔνστασις, ὅτι ἀμφισβητεῖ ἓν φυσικὸν γεγονὸς, ὅτι ἀμφισβητεῖ τὴν ὕπαρξιν ἑνὸς προσώπου, δὲν ἠμπορεῖτε παρὰ ἀπέναντι αὐτῆς τῆς τόσον σπουδαίας ἀντιῤῥήσεως ν’ ἀναχαιτισθῆτε, νὰ σταματήσητε, καὶ νὰ συγκεντρώσητε ὅλας σας τὰς δυνάμεις, εἴτε τὰς ἐξωτερικὰς, εἴτε τὰς ἐσωτερικὰς, διὰ νὰ δυνηθῆτε νὰ λύσητε τὸ ζήτημα (ἱλαρότης).

§14ΡΟΥΚΗΣ. Κύριε πρόεδρε, τώρα μόνον χημικὴ ἀνάλυσις τῆς ἐκλογῆς λείπει ....

§15ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Καὶ τὰ ἀγγεῖα τὰ χημικὰ θὰ ἦσθε σεῖς.— Λοιπὸν ὅταν διεξῆλθον, κατ’ ἐμὲ, σκεπτόμενος περὶ τῶν σημερινῶν μας ἐργασιῶν, τὴν ἔκθεσιν ταύτην, πραγματικῶς ὑπὸ τὴν μίαν ἔποψιν τὴν ὁποίαν προεξέθεσα, διέτρεξα παράγραφόν τινα καὶ εἶδον, ὅτι τὸ τμῆμα πολὺ ὀρθῶς ἐπὶ ἐνστάσεών τινων ἀπεφήνατο, ὅτι αὗται εἰσὶν ἀναπόδεικτοι, ἢ, καθὼς κυρίως εἰς τὴν νομικὴν λέγουν, ἀκαθάριστοι. Εἰς τὴν τελευταίαν ὅμως σειρὰν τοῦ αἰτιολογικοῦ, ἐκεῖ κἄπως ὀλίγον τις ἀμέσως εὑρίσκει ἓν σημεῖον, ἤτοι ἓν κέντρον σκέψεως. Ἡ τελευταία αὕτη σειρὰ λέγει: «Καθόσον δὲ ἀφορᾷ τὴν ἔνστασιν τοῦ Θεμιστ. Δαραλέξη περὶ ἀνηλικιότητος τοῦ ὑποψηφίου βουλευτοῦ Γεωργ. Λ. Κρεστενίτου, μὴ προσαγαγόντος οὐδεμίαν ἀπόδειξιν, προτείνομεν τὴν ἀπόῤῥιψιν αὐτῆς, ὡς ἀβασίμου καὶ ἀνυποστάτου.» Αὐτὸ δὲν εἶναι τετελεσμένον γεγονὸς, καὶ δύναται νὰ προσαχθῇ ἐδῶ. Λοιπὸν ἀμέσως ἐστοχάσθην, ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐξακριβώσω τὰ πράγματα· καὶ ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔποψιν λοιπὸν πρὸ μικροῦ ἐλθὼν, ἠρεύνησα τὸν φάκελλον καὶ εὗρον, ὅτι ἐκείνην τὴν ἔνστασιν, τὴν ὁποίαν ἀτελῶς εἶχεν ὑποβάλει ὁ κ. Δαραλέξης, τὴν συνεπλήρωσεν ἤδη δι’ ἀποδείξεων. Καὶ γνωρίζει ὁ κ. Μίλησης, ὅτι ἐπὶ ἀκροατηρίου δύναται πᾶν ὅ,τι εἰς τὴν προδικασίαν εἴτε εἰς πᾶν ἄλλο χρονικὸν σημεῖον δὲν ἠδυνήθη νὰ ἐξακριβωθῇ, ἐπὶ ἀκροατηρίου δύναται νὰ συμπληρωθῇ καὶ βελτιωθῇ.

§16ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ κατ’ ἔφεσιν διεξάγεται.

§17ΡΟΥΚΗΣ. Πότε ἦλθε τὸ συμπληρωματικὸν, κ. Πρόεδρε;

§18ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μὴ διακόπτετε. Πρὸ ὀλίγου εἶπεν ὁ κ. Πετσάλης, ὅτι εἶμαι νέηλυς, πρωτόπειρος· καὶ ἠξεύρετε πάντοτε πρέπει κἀνεὶς νὰ ἐνισχύεται εἰς τὰ πρῶτά του βήματα· Τὰ νέα φυτὰ τὰ περιθάλπουν, τὰ ὑποστηρίζουν μέ τινας στύλους, διὰ νὰ ἠμπορέσουν νὰ ἀναπτυχθοῦν. — Λοιπὸν ἐπειδὴ τὰς ἀποδείξεις τῶν ἐνστάσεων, καθὼς εἶπον, δύναται ὁ ἐνιστάμενος καὶ ἐπὶ ἀκροατηρίου νὰ προσαγάγῃ, συμπληρῶν αὐτὰς, ἠρεύνησα καὶ ἐφρόντισα νὰ εὕρω δημόσια ἔγγραφα. Πρόκειται δὲ περὶ ἡλικίας· καὶ ποῖα τὰ δημόσια ἔγγραφα, τὰ ἀποδεικτικὰ αὐτοῦ τοῦ γεγονότος; Εἶναι τὰ ληξιαρχικὰ βιβλία. Ἀλλ’ ἐπειδὴ γνωρίζω ἐξ ἐπαγγέλματος, ὅτι τὰ ληξιαρχικὰ βιβλία δὲν ἐθεσπίσθησαν, εἰμὴ πολὺ ἀργὰ, εἰς ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν δὲν ἠμποροῦσε νὰ ἔχῃ συμπέσῃ ἡ γέννησις τοῦ περὶ οὗ πρόκειται, διότι τὰ ληξιαρχικὰ βιβλία μόλις τὸ 1856, κ. Μίληση, ἐθεσπίσθησαν.

§19ΜΙΛΗΣΗΣ. Διατί ἀπευθύνεσθε εἰς ἐμέ;

§20ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν σας ὡς νομικοῦ.

§21ΜΙΛΗΣΗΣ. Αὐτὸ εἶναι γεγονὸς πασίγνωστον.

§22ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐπειδὴ καὶ τὰ ληξιαρχικὰ βιβλία δὲν ἠμποροῦσαν νὰ ὑπάρξουν, εἰμὴ μόνον κατὰ τὴν ἐποχὴν τοῦ 1856 καὶ ἐντεῦθεν, φυσικῷ τῷ λόγῳ ἔπρεπε νὰ ζητήσωμεν ἀποδείξεις περὶ τῆς ἡλικίας οὐχὶ πλέον ἐκ τῶν ληξιαρχικῶν βιβλίων. Μετὰ τὰ ληξιαρχικὰ βιβλία, σκεπτόμενός τις ὡς πᾶς τις ὁ ὁποῖος ζητεῖ νὰ εὕρῃ ἀποδείξεις τῶν φαινομένων, εἴτε τῶν γεγονότων, ποῖα ἠμπορεῖ νὰ ἀνεύρῃ, ἂν οὐχὶ τῆς αὐτῆς, οὕτως εἰπεῖν, πηγῆς, ἀλλὰ τέλος πάντων ἰσοβαρῆ, ἰσοσταθμίζοντα ἄλλα ἀποδεικτικὰ μέσα... Εὐτυχῶς ὁ περὶ οὗ πρόκειται κύριος ἔλαβεν ἐν τῷ βίῳ μίαν ἐποχὴν χαρακτηριστικωτάτην τῆς φυσικῆς του ὑπάρξεως, ἐποχὴν κατὰ τὴν ὁποίαν ἐξακριβοῦται μετὰ τῆς αὐτῆς ἐπιμελείας τὸ γεγονὸς τῆς γεννήσεως, καθ’ ὃν τρόπον καὶ ἐν τοῖς ληξιαρχικοῖς βιβλίοις. Γνωστόν, ὅτι κατὰ τοὺς στρατιωτικοὺς κανονισμούς, μεγάλη ἀποδίδεται βαρύτης εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς σωματικῆς συγκεντρώσεως τοῦ προσώπου (ἱλαρότης).

§23ΤΙΝΕΣ. Διασαφήσατέ το αὐτό.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρακαλῶ, κύριοι, μὴ διακόπτετε· νὰ τὸν προστατεύσητε καὶ ὑμεῖς.

§25ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δυστυχῶς ἐμφοροῦνται ἀπὸ δεσμένειαν.

§26ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, διόλου.

§27ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τί θὰ εἰπῇ προσωπικὴ συγκέντρωσις;

§28ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀφήσατε νὰ μάθω τὴν κοινοβουλευτικὴν γλῶσσαν. Ἐγὼ φέρω τὴν γλῶσσαν τῶν σπουδῶν τῶν βιβλίων.

§29ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Διευκρινήσατε τί θὰ εἰπῇ προσωπικὴ συγκέντρωσις.

§30ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀφοῦ ἕως τώρα δὲν τὸ ἔμαθες, δὲν θὰ ἠμπορέσῃς νὰ τὸ μάθῃς (ἱλαρότης).... Λοιπόν, ἐπειδὴ καὶ κατὰ τοὺς στρατιωτικοὺς κανονισμοὺς δίδεται μεγάλη προσοχὴ εἰς τὴν ἐξακρίβωσιν τῆς σωματικῆς καταστάσεως μεταξὺ τῶν ὁποίων συστατικῶν τῶν ἀπαιτουμένων διὰ τὴν ἐν τῷ στρατῷ παραδοχὴν εἶναι καὶ ἡ ἡλικία, ἕπεται ὅτι, καθὼς ὅλα τὰ ἀπαρτίζοντα τὴν σωματικὴν ὕπαρξιν ὑλικὰ ἐξωτερικὰ διδόμενα ἐξακριβοῦνται, μετὰ τῆς αὐτῆς ἐπίσης προσοχῆς καὶ σπουδαιότητος, μετὰ τῆς αὐτῆς ἐπίσης, καταλαμβάνετε, λεπτομερείας ἐξακριβοῦται καὶ τὸ γεγονὸς τῆς ἡλικίας. Ποῖος ἐξ ὑμῶν ἀγνοεῖ, ὅτι καὶ τὰ ἀναστήματα αὐτὰ καταμετροῦνται ἐὰν τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ καταταχθῇ εἰς τὸν στρατὸν, φέρῃ τὸ προσῆκον ἀνάστημα. Διατί; διότι δὲν ἠμπορεῖ ἡ πατρὶς νὰ ἀντιτάξῃ πυγμαίους ἀπέναντι τῶν ἐχθρῶν, πρέπει ν’ ἀντιτάξῃ τὰ εὐρωστότερα τῶν σωμάτων, τὰ σώματα, τὰ ὁποῖα παρέχουν ἐχέγγυα τοῦ ὅτι θ’ ἀνθέξουν εἰς τὰς κακουχίας, αἱ ὁποῖαι ἐπέρχονται καὶ εἰς πᾶν ἄλλο στάδιον, ἀλλὰ κυρίως εἰς τὸ στάδιον τὸ στρατιωτικόν. Λοιπὸν ἐξακριβοῦται, καθὼς σᾶς εἶπον, ἡ ἡλικία καὶ ἐξακριβοῦται ἐπὶ τῇ βάσει δεδομένων, τὰ ὁποῖα νὰ φέρουν τὴν ἀπόδειξιν τῆς πλήρους ἀληθείας, τῆς ἀληθείας ἐκείνης, ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ εἰς ἄλλα, ἀλλ’ ἡ ὁποία ὑπάρχει καὶ εἰς τὸ στρατιωτικόν, διότι τὸ στρατιωτικόν, ἐὰν θέλετε, δὲν εἶναι εἰμὴ ἡ μόνη ἀλήθεια. Ἐξ ὅλων λοιπὸν τῶν ἀποδείξεων, αἱ ὁποῖαι ἀπαιτοῦνται εἰς τὸ στρατιωτικὸν, καταρτίζεται εἰς τὰ ἁρμόδια γραφεῖα ἓν πρωτόκολλον.....

§31Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὰ ἠξεύρομεν αὐτά.

§32ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μὰ πιθανὸν ἄλλοι, μὴ ὑπηρετήσαντες εἰς τὸν στρατὸν, ν’ ἀμφιβάλλουν περὶ τῆς ἀκριβείας αὐτῶν.

§33ΡΟΥΚΗΣ. Αὐτὸ λέγεται μητρῷον.

§34ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ναὶ μητρῷον. Λοιπὸν συντάσσεται ἓν πρωτόκολλον....

§35ΡΟΥΚΗΣ. Μητρῷον.

§36ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Λαμβάνει κατόπιν τὸ ὄνομα μητρῷον, ἰδοὺ διατί.

§37Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Περιττόν.

§38ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐπειδὴ μὲ διωρθώσατε, ὀφείλω νὰ σᾶς ἀντιδιορθώσω. Μητρῷον λέγεται διατί; διότι εἶναι τὸ σύνολον ὅλον τῶν κατὰ μέρος πρωτοκόλλων καὶ εἶναι ἡ μήτηρ τοῦ στρατοῦ, ἡ γρηὰ ἡ μήτηρ τοῦ στρατοῦ ὁποῦ ἠξεύρει τὴν ἡλικίαν τῶν παιδιῶν της, τὴν καταγωγήν, τοὺς βαθμοὺς κτλ. Ἀλλὰ μόνον του δὲν λέγεται μητρῷον, εἶναι ἀπόσπασμα τοῦ μητρῴου· μητρῷον εἶναι τὸ σύνολον, τὸ ὑπάρχον ἐν τοῖς ἀρχείοις, λοιπὸν τοῦτο εἶναι ἀπόσπασμα ἐκ τοῦ μητρῴου.

§39Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Αὐτὸ ὅμως θὰ τὸ συλλογισθῇς πολὺν καιρὸν, ἔπειτα,.... ποῦ μᾶς κάμεις νὰ χάσωμεν τὸν καιρόν.

§40ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Λοιπὸν εἰς τὸ πρωτόκολλον ἐξακριβοῦνται ὅλα τὰ προσόντα, τὰ ὁποῖα κατὰ τοὺς κανονισμοὺς ἀπαιτοῦνται νὰ ἔχῃ ὁ τῆς πατρίδος πρόμαχος, δηλαδὴ ἀπαιτεῖται ψυχῆς ἀρτιμέλεια καὶ σώματος.

§41Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Βρὲ ἀδελφὲ, ἡμεῖς δὲν σὲ ἐρωτῶμεν διὰ τὰ προσόντα τοῦ στρατιώτου, διὰ τὰ προσόντα τοῦ βουλευτοῦ πρόκειται· αὐτὰ εἶναι γελοῖα· εἶσαι γελοιωδέστατος.

§42ΔΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε βουλευτὰ, εἰπέ μας τί θέλεις;

§43ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τὸ εἴπαμεν, κύριοι, ἀπὸ τὴν ἀρχὴν, μὴ διακόπτετε διότι εἶμαι ἀρχάριος, καὶ ἐν τούτοις ὁλονὲν ἐξακολουθεῖτε, θέλετε νὰ καταπνίξητε ἕνα ἀρχάριον, ὁ ὁποῖος τώρα ἐνώπιόν σας ἀρχίζει νὰ ἀναπτύσσεται.

§44ΡΟΥΚΗΣ. Ἐσὺ εἶσαι Καρχαρίας, ὄχι ἀρχάριος.

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ, κύριοι, δὲν τὸν ἀφίνετε!

§46ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Καὶ αὐτὴ ἡ ἀνησυχίας σας, ἐνῷ ἐγὼ δὲν κατεχράσθην τῆς ὑπομονῆς σας, ἐνῶ ἄλλοι λαλοῦν ἄλλοτε ἐπὶ 3 καὶ 4 ὥρας καὶ ἐπισείουν τὴν ἀπειλὴν ἐνώπιον τοῦ σώματος, ὅτι θὰ ὁμιλήσουν 6 ὥρας, ἐνῶ ἐγὼ,...... ὅτι θὰ ἔχω ἀκρόασιν δέκα λεπτὰ, θὰ εἶχον τελειώσει.—Ὑπάρχει λοιπὸν, καθὼς εἴπαμεν, μία κατάστρωσις, ὅπου ἐξακρυβοῦται καὶ σημειοῦται ἡ ἡλικία τοῦ στρατευσίμου. Ὁ κύριος λοιπὸν περὶ οὗ πρόκειται κατετάχθη εἰς τὴν στρατιωτικὴν σχολὴν τῶν Εὐελπίδων, δεύτερον ἐξῆλθε τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς, φυσικῷ τῷ λόγῳ κατὰ τὸν νόμον ἦλθεν εἰς τὴν ἐνεργὸν ὑπηρεσίαν εἰς τὸν στρατόν. Κατὰ τὴν κατάταξίν του λοιπὸν αὐτὸ τὸ πρωτόκολλον, τῷ ἐν τῷ μητρῴῳ, φαίνεται ὅτι ὑπάρχει ὄνομα καὶ ἐπώνυμον Κρεστενίτης Γεώργιος, χωρίον, δῆμος, ἐπαρχία, ἐποχὴ γεννήσεως, ἔτος 1846, μὴν Δεκέμβριος, ἡμέρα δευτέρα· λοιπὸν 46, 55, 66, 76 ἔγειναν 30 ἔτη· τώρα ἔχομεν 74 εἶναι 28 ἐτῶν. Εἰς αὐτὴν λοιπὸν τὴν στιγμὴν βεβαίως πᾶς τις ἔρχεται εἰς τὸ νὰ ἐνθυμηθῇ ἀμέσως τὸ ἄρθρον 70 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει, διὰ νὰ ἐκλεχθῇ τις βουλευτὴς ἀπαιτεῖται ἐκτὸς τῶν ἄλλων προσόντων νὰ ἔχῃ συμπεπληρωμένον τὸ 30ον ἔτος τῆς ἡλικίας του. Ἐκ τῆς ἀποδείξεως ταύτης τῆς αὐθεντικῆς....

§47ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Εἶναι ἀπόδειξις αὐτό;

§48ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μάλιστα, ἀπόδειξις εἶναι ὑπὸ τὴν ἐπιστημονικὴν ἔννοιαν, δηλαδὴ μέσον ἀποδείξεως. Λοιπὸν εἶναι 28 ἐτῶν. Τὸ Σύνταγμα, τὸ ὁποῖον ἅπαντες προσκυνοῦμεν, θέλει τὸν βουλευτὴν 30 ἐτῶν, ἄρα δὲν ἔχει τὰ προσόντα τοῦ βουλευτοῦ. Ἐκ τούτου τί προκύπτει; τὸ συμπέρασμα, κ. Δανόπουλε, ὁποῦ ἐπισπεύδετε, εἶναι, ὅτι ὡς πρὸς τὸν κ. Γεώργιον Κρεστενίτην, ὁ ὁποῖος ἀπεδείχθη ὅσον ἐγὼ φρονῶ τοὐλάχιστον καὶ δὲν ἠξεύρω εἰς τὴν πεποίθησίν σας ὁποία ἐντύπωσις ἐξετυπώθη, διότι πιθανὸν νὰ μὴ ἔχω τὴν πειθὼ τοῦ λόγου, δὲν ἔχει συμπεπληρωμένον τὸ 30ον ἔτος τῆς ἡλικίας του καὶ κατὰ συνέπειαν δὲν ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι βουλευτής. Προτείνω ἑπομένως τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τὸν Γεώργιον Κρεστενίτην καὶ νὰ διαταχθῇ ἐπανάληψις.

§49ΜΙΛΗΣΗΣ. Αὐτὸ τὸ ἀπόσπασμα τοῦ μητρῴου ὑπῆρχεν εἰς τὴν δικογραφίαν ἢ τώρα εὑρέθη;

§50ΡΟΥΚΗΣ. Εἶναι τῆς 4 Νοεμβρίου ἐκ τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, χθεσινόν.

§51ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τόσον καλλίτερα ποῦ δὲν εἶναι παραγεγραμμένον.

§52ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἀπορῶ πῶς τοιαῦτα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα δὲν ζητεῖ ἡ Βουλή, τίθενται εἰς τὰ ἄλλα ἔγγραφα, τὰ ὁποῖα ἐλήφθησαν ὑπ’ ὄψιν ὑπὸ τοῦ τμήματος. Τὸ εἴπομεν καὶ προχθές, ὅτι τότε δύνανται νὰ ληφθῶσιν ὑπ’ ὄψιν ἔγγραφα, ὅταν ἡ Βουλὴ διατάξῃ νὰ προσαχθῶσι.

§53ΜΙΛΗΣΗΣ. Δέν μοι κάμητε τὴν χάριν νά μὲ πληροφορήσητε πῶς εὑρέθη αὐτὸ τὸ ἔγγραφον μεταξὺ τῶν ἄλλων ἐγγράφων τῆς ἐκλογῆς;

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Φλέσσας, ὁ εἰσηγητὴς τοῦ τμήματος, τὸ ἐζήτησε, ἐγὼ δὲν γνωρίζω.

§55ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὑπῆρχε μία ἀναφορά.

§56ΤΙΝΕΣ. Πρὸς ποῖον ἦτον ἡ ἀναφορὰ καὶ ἀπὸ ποῖον... (θόρυβος).

§57ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μὴ ἀποδίδετε κακὴν πίστην εἰς τὰ λεγόμενα.

§58ΤΙΝΕΣ. Ποία εἶναι ἡ ἡμερομηνία;

§59ΔΟΥΖΙΝΑΣ. 26 Ἰουλίου. — Περὶ τῆς ἀναφορᾶς ταύτης δύναται νὰ σᾶς πληροφορήσῃ καὶ ὁ κ. εἰσηγητὴς, ὅστις ἔκαμεν αὐτὴν τὴν ἀναφοράν.

§60ΡΟΥΚΗΣ. Νὰ μᾶς τὸ εἴπῃ ὁ εἰσηγητής.

§61Η. ΦΛΕΣΣΑΣ. Διὰ μιᾶς ἐπιστολῆς, τὴν ὁποίαν ἔλαβα ἀπὸ τὸν κ. Δαραλέξην πρὸ τεσσάρων ἡμερῶν, ἐζήτησα ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον αὐτὸ τὸ πιστοποιητικόν.

§62ΤΙΝΕΣ. Ποῦ εἶναι ἡ ἐπιστολή;

§63ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἔπρεπε νὰ τὸ ἠξεύρῃ διὰ νὰ τὰ φέρῃ ὅλα· δὲν εἶναι πράγματα αὐτά· τότε πρέπει, κύριοι, νὰ μᾶς ζητῆτε πιστοποιητικὰ διὰ πᾶν πρᾶγμα.

§64ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἴπομεν προχθὲς ὅταν ἐτελείωσεν ἡ συζήτησις εἰς τὸ τμῆμα, ὅ,τι ὁ κ. εἰσηγητὴς εἶχεν ἀνάγκη νὰ ζητήσῃ, πρέπει νὰ τὸ ζητήσῃ συναινέσει ἡμῶν....

§65ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐρχόμενοι ἐντὸς τοῦ σώματος τούτου τοῦ σοβαροῦ, ἤλθομεν μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι πρέπει νὰ ἐφαρμόσωμεν τοὺς νόμους· ὅταν βλέπω ὅτι οὐδὲν μὲ ἐμποδίζει νὰ φέρω ἀποδείξεις περὶ γεγονότων, δὲν δύνασθε πρὸς τοὺς συναδέλφους σας νὰ φέρεσθε μετὰ τοσαύτης καταφορᾶς (θόρυβος), κ. Ζωχιὲ, μὴ πειράζῃς τὸν γέροντα.

§66ΖΩΧΙΟΣ. Σιώπα (γέλως).

§67ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τοῦτο μόνον ἐνόησα, καὶ μὲ θλίψην μου βλέπω νὰ γίνεται, νὰ φερώμεθα μὲ καταφορὰν ἐρωτῶντες ποῦ εὑρέθη αὐτὸ καὶ πῶς; ὑπάρχει νόμος ἀπαγορεύων τοῦτο; δὲν τὸ ἀπαγορεύει, δυνάμεθα νὰ προσφύγωμεν κατὰ πᾶσαν στάσιν τῆς διαδικασίας εἰς ἀποδείξεις.

§68ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Δουζίνα, ἐπειδὴ βλέπετε πρὸς ἐμὲ, σᾶς λέγω ὅτι ἡ καλὴ πίστις, ἡ ὁποία πρέπει νὰ ἐπικρατῇ ἐδῶ μέσα, δὲν ἐπιτρέπει νὰ ὑποβάλλωνται ἔγγραφα μετὰ τὴν ὑποβολὴν τῆς ἐκθέσεως, μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς ἐργασίας τοῦ τμήματος, καὶ ἔγγραφα τὰ ὁποῖα οὔτε ἡ Βουλὴ, οὔτε τὸ τμῆμα γνωρίζει.

§69ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μὴ κατακρίνετε τὴν πρακτικὴν τῶν δικαστηρίων εἰς τὴν ὁποίαν ἐγηράσαμεν, κ. Μίληση· ἠμπορεῖτε νά μοὶ ἐπιδείξητε κἀμμίαν διάταξιν, ἡ ὁποία νὰ ὁρίζῃ κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὴν διαδικασίαν ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν; φέρετε ἀπόδειξιν τοῦ νόμου. Ἐνόσῳ ὁ νόμος ἔχει ἐλεύθερον τὸ στάδιον αὐτὸ τῆς διαδικασίας, δὲν ἠμπορεῖς νὰ τὸ δεσμεύσῃς.

§70ΜΙΛΗΣΗΣ. Τὸ στάδιον μόνη ἡ Βουλὴ τὸ ὁρίζει.

§71ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κατὰ συνέπειαν, ἐὰν παρεκτρέπωμαι κατ’ ὀλίγον καὶ ἐξάπτωμαι, τοῦτο τὸ πράττω συνήθως ὅταν μὲ ἐμποδίζετε νὰ ἐκφρασθῶ. Λοιπὸν λέγω ὅτι τὸ ἔγγραφον παρέχει ἀποδεικτικὴν δύναμιν καὶ ὅτι κατὰ πᾶσαν στάσιν τῆς διαδικασίας δύναται νὰ ἔλθῃ, διότι δὲν ὑπάρχει νόμος ὅστις νὰ ἐμποδίζῃ τοῦτο. Ἐνόσῳ δὲν ὑπάρχει αὕτη ἡ ἀπαγόρευσις, μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς δύνασθε νὰ ἀνατρέξητε εἰς ὅ,τι δύναται νὰ σᾶς φωτίσῃ. Λοιπόν, κύριοι, ὑπάρχει ἡ ἀπόδειξις· κατὰ τῆς ἀποδείξεως αὐτῆς ἐὰν ἔχετε φέρετε ἀποδείξεις. Ἐξ αὐτῆς ἀποδεικνύεται ἀναμφισβητήτως ὅτι δὲν ἔχει τὰ προσόντα καὶ ἑπομένως πρέπει νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ἐκλογή.

§72Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Πρόκειται σήμερον νὰ ἐπανέλθῃ ἓν ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἄλλοτε ἀπησχόλησε τὰ Κοινοβούλια τῆς Ἑλλάδος, καὶ τὸ ὁποῖον πάντοτε ἐκρίθη μὲ τὸ μέτρον μὲ τὸ ὁποῖον ἐμέτρησαν οἱ ἐκλογεῖς τὸν ἐκλεχθέντα, τὸ ζήτημα τῆς ἡλικίας, κύριοι, τὸ ὁποῖον εἶναι ἐγγεγραμμένον εἰς τὸ πολίτευμά μας καὶ τὸ ὁποῖον εὐτυχῶς διὰ τὸν τόπον μέχρις αὐτῆς τῆς στιγμῆς καθ’ ἣν ὁμιλῶ δὲν ἐφηρμόσθη. Καὶ ὀρθῶς τὰ Κοινοβούλια φερόμενα δὲν ἐφήρμοσαν τὴν διάταξιν αὐτὴν, διότι ἡ διάταξις αὐτὴ δὲν εὑρίσκεται εἰς κἀνένα συνταγματικὸν χάρτην τῆς Εὐρώπης. Ἡ ἡλικία μεταξὺ ἐκλογέως καὶ ἐκλεξίμου δὲν ὁρίζεται εἰς κἀνὲν Εὐρωπαϊκὸν κράτος. Οἱ ἐκλογεῖς παντοῦ ἐξασκοῦν τὸ δικαίωμά των ἀπὸ τῆς ἡλικίας τοῦ 21 ἔτους, οἱ δὲ ἐκλέξιμοι ἀπὸ τοῦ 21 ἕως τοῦ 24 καὶ τὸ πολὺ 25. Τὸ ζήτημα τῆς ἡλικίας, κύριοι, ἐκρίθη ὑπὸ πολλῶν ὡς ζήτημα σπουδαιότητος διὰ τὰ Κοινοβούλια, καὶ τὰ Κοινοβούλια πάντα ὥρισαν ὅτι μεταξὺ τῆς ἡλικίας τοῦ 21 ἔτους καὶ τοῦ 25 ἔτους δὲν ὑπάρχει κἀμμία διαφορά. Ἄλλοτε εἰς τὴν Γαλλίαν ἀναλόγως τῶν τάξεων ὑπῆρχεν ἡ ἡλικία· εἰς τὴν Γαλλίαν οἱ δυνάμενοι νὰ φέρουν ὅπλα ἐθεωροῦντο ἐνήλικες ἀπὸ τοῦ 21 ἔτους τῆς ἡλικίας των, οἱ γεωργοὶ ἀπὸ τοῦ 14 ἔτους. Εἰς τὴν Ἀγγλίαν, κύριοι, ὑπῆρχε νόμος ἐπὶ Γουλιέλμου τοῦ 3 Βασιλέως τῆς Ἀγγλίας ὅστις ἐθεώρει τὴν ἡλικίαν τοῦ 21 ἔτους ὡς ἀνηλικιότητα καὶ μόλα ταῦτα, κύριοι, ἐκλεχθέντας ἀπὸ τὰς διαφόρους ἐκλογικὰς περιφερείας καὶ ἔχοντας ἡλικίαν ἐλάσσονα τοῦ 21 ἔτους ἐδέχθησαν εἰς τὴν Βουλὴν ὡς βουλευτάς, καὶ τὸ Κοινοβούλιον ἐπεκύρωσε τὴν ἐκλογήν των. Παρ’ ἡμῖν, κύριοι, τί συνέβη ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης καθ’ ἣν καθιερώθη τὸ συνταγματικὸν πολίτευμα; ἔκτοτε ἀπὸ τῆς ἐποχῆς ἐκείνης παρουσιάσθησαν ἐνστάσεις καὶ αἱ ἐνστάσεις αὗται πάντοτε ἀπεῤῥίφθησαν· εἶναι ἐκ τῶν προσόντων ἐκείνων τὰ ὁποῖα δὲν διαφεύγουν τὴν ἐντύπωσιν τῶν ἐκλογέων, καὶ κατὰ τῆς ἀποφάσεως ἐκείνων νομίζω ἡ Βουλὴ δὲν δικαιοῦται νὰ φέρῃ ἀκυρωτικὴν ψῆφον. Ἀλλ’ ἐπὶ τέλους, κύριοι, εἰς τὴν παραμονὴν τῆς ἐξελέγξεως ὑπὸ τοῦ Σώματος, προσέρχεται μία ἀπόδειξις, ἄγνωστον πόθεν ἐξέρχεται, καὶ σᾶς παρουσιάζουν τὸ μητρῷον τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Τὸ μητρῷον τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν διὰ τοὺς μαθητὰς τοὺς ἐξελθόντας τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς εἶναι ἁπλῆ ἀντιγραφὴ τοῦ μητρῴου τῆς Στρατιωτικῆς σχολῆς. Τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἐγγράφει εἰς τὸ μητρῷον τοὺς ἐξερχομένους ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν σχολὴν, ἀφοῦ λάβει ἔγγραφον ἐπίσημον τοῦ διοικητοῦ τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς. Δὲν ἐξετάζει, δὲν ἔχει πρωτοβουλίαν ἐπ’ αὐτῆς τῆς πράξεως, δὲν ἔχει παρὰ νὰ γράψῃ ὅ,τι ἡ στρατιωτικὴ ἀρχὴ τῷ ὑποβάλει. Γνωρίζετε, κύριοι, τὴν ἀδυναμίαν τῶν νέων, ἥτις χαρακτηρίζει ἐκείνας τῶν παρθένων, αἵτινες θέλουν νὰ κρύπτουν πάντοτε τὰ ἔτη των. Πότε ὁ Κρεστενίτης ἐγγενήθη; τί ἡλικίαν ἐνέγραψεν εἰς τὸ μητρῷον τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς; ἐνέγραψε τὴν ἀληθῆ; αὐτὸς καὶ μόνος τὸ γνωρίζει καὶ ὁ πατήρ του ὅστις δὲν ὑπάρχει πλέον. Ὥστε τὸ μητρῷον τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εἶναι ἡ ἀπ’ εὐθείας ἀπόδειξις τῆς ἡλικίας, διότι τὴν ἡλικίαν του τὴν ὥρισεν ὁ ἴδιος ὅταν εἰσῆλθεν εἰς τὴν στρατιωτικὴν σχολήν. Ὥστε ὑπάρχει ἄπειρος διαφορὰ μεταξὺ ληξιαρχικῶν βιβλίων καὶ ἐγγραφῆς εἰς τὸ μητρῷον τῆς στρατιωτικῆς σχολῆς, διότι καθὼς γνωρίζετε, κύριοι, ἡ ἐγγραφὴ εἰς τὰ ληξιαρχικὰ βιβλία φέρει καὶ τὴν ἡλικίαν καὶ τὸν τόπον τῆς γεννήσεως καὶ τὰ ὀνόματα τῶν γονέων του. Ὥστε καὶ αὐτὸ τὸ μητρῷον τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν δὲν εἶναι μία αὐθεντικὴ ἀπόδειξις, μὴ ὑπαρχόντων ληξιαρχικῶν βιβλίων. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον, κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἀνηλικιότητος ἐκρίθη πάντοτε ὅπως ἐκρίθη εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ κυρίου Ῥούφου, Κοσσονάκου, Βουδούρη καὶ λοιπῶν. Φρονῶ δὲ ὅτι ἡ Βουλὴ θὰ ἀδικήσῃ μίαν ὁλόκληρον ἐπαρχίαν μὴ θέλουσα ν’ ἀποδεχθῇ νὰ παρακαθήσῃ μεταξὺ ἡμῶν νέος ὅστις ἔλαβε τὰς ψήφους τῶν συμπολιτῶν του, οἵτινες ἐγνώριζον τὰ προσόντα του, διότι οὕτω ὑποβάλλομεν εἰς νέαν δοκιμασίαν τοὺς ἐκλογεῖς. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ὡς πρὸς τὸ ζήτημα αὐτὸ τὸ ὁποῖον καὶ ἄλλοτε ἡ Βουλὴ ἐσυζήτησε, θέλει φανῆ συνεπὴς πρὸς τὰς ἀποφάσεις αὐτῆς καὶ θέλει παραδεχθῆ ὅτι ἔχει τὰ προσόντα ὁ κύριος Κρεστενίτης.

§73ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μίαν ἐρώτησιν θὰ σᾶς κάμω, κ. Μαυρομιχάλη.

§74ΤΙΝΕΣ. Μὴ τῷ ἀπαντᾶτε.

§75ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Νὰ μᾶς εἴπῃ ὁ κύριος Μαυρομιχάλης πότε ἐνυμφεύθη ὁ πατὴρ τοῦ Κρεστενίτου, ἐπειδὴ συγγενεύει.

§76ΤΙΝΕΣ. Ποῦ ἠξεύρει πότε ἐνυμφεύθη.

§77ΡΟΥΚΗΣ. Δὲν μοῦ λέγεις ὁ πατέρα σου πότε ἐνυμφεύθη τὴν μητέρα σου;

§78ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Καλά.

§79ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Τὸ ζήτημα, κύριοι βουλευταὶ, δὲν εἶναι ἐὰν ὁ ἐκλεγμένος βουλευτὴς πρέπει νὰ ἔχῃ τὸ προσὸν τῆς ἡλικίας περὶ τοῦ ὁποίου ὁρίζει τὸ ἡμέτερον Σύνταγμα· ἀναγνωρίζομεν πάντες, ὅτι ὁ βουλευτὴς ὀφείλει νὰ ἔχῃ τὸ προσὸν τοῦτο, ἀναγνωρίζομεν πάντες, ὅτι ἐὰν τὸ προσὸν τοῦτο ὁ βουλευτὴς δὲν τὸ ἔχῃ, ἡ ἐκλογή του δὲν δύναται νὰ ἐπικυρωθῇ. Τὸ ζήτημα εἶναι, κύριοι, ἐὰν ἀποδεικνύεται ἀδιστάκτως, ἐὰν ἀποδεικνύεται ἄνευ ἀμφιβολίας τινὸς, ὅτι ὁ ἐκλεχθεὶς βουλευτὴς δὲν ἔχει τὴν ἡλικίαν, τὴν ὁποίαν ὁρίζει τὸ Σύνταγμα. 6,000 ἐκλογεῖς ἐψηφοφόρησαν ὑπὲρ τοῦ κυρίου Κρεστενίτου· 6,000 ἐκλογεῖς λέγουσιν εἰς τὴν Βουλὴν, ὁ κ. Κρεστενίτης εἶναι ἄξιος νὰ μᾶς ἀντιπροσωπεύῃ, ἔχει τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Διὰ νὰ εἴπωμεν ἡμεῖς, κύριοι, εἰς τοὺς 6,000 τούτους ἐκλογεῖς, κακῶς ἐπράξατε νὰ ἐκλέξητε συνάδελφόν μας, ὅστις δὲν ἔχει τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα, διὰ ν’ ἀκυρόσωμεν τὴν ἐκλογὴν ἀνδρὸς, ὁποῖος τοιαύτην χαίρει ὑπόληψιν ἀπὸ τοὺς συμπολίτας αὐτοῦ, ὥστε διὰ ἀπολύτου καὶ μεγάλης πλειονοψηφίας ἐξελέχθη, πρέπει νὰ πεισθῶμεν ἀδιστάκτως, ὅτι τῳόντι τὸ προσὸν τῆς ἡλικίας δὲν τὸ ἔχει. Ἔνστασις ἐγένετο ὑπὸ τοῦ ὑποψηφίου καὶ ἐπιλαχόντος κυρίου Δαραλέξη δι’ ἧς ὁ ὑποψήφιος καὶ ἀκολούθως ἐπιλαχὼν οὗτος ἰσχυρίσθη, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ κυρίου Κρεστενίτη εἶναι ἄκυρος, διότι δὲν ἔχει τὸ προσὸν τῆς ἡλικίας του· ἡ ἔνστασις αὕτη, κύριοι, δὲν ὑπεστηρίχθη ἐν τῷ τμήματι τῆς Βουλῆς, οὐδεμία ἀπόδειξις ἦλθε πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἐνστάσεως ταύτης ἐκ μέρους τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Δαραλέξη. Σήμερον, κύριοι, ἀφοῦ ἐν τῷ τμήματι ἡ ἐκλογὴ ἐπεκυρώθη, σήμερον ὁπότε πρόκειται ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς ἐκθέσεως τοῦ τμήματος, ῥίπτεται ὡς ἀερόλιθος ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου ἓν μητρῷον, διὰ του ὁποίου θέλουσι ν’ ἀποδείξωσιν, ὅτι ὁ ἀξιότιμος ἐξ Ἠλείας συνάδελφος, κύριος Κρεστενίτης, δὲν ἔχει τὸ προσὸν τῆς ἡλικίας. Ὁ κ. Δουζίνας, ὁ ὁποῖος ἀνέγνωσε τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, καθόσον ἀφορᾷ εἰς τὸν κύριον Κρεστενίτην, ὁ κ. Δουζίνας ἐπανειλημμένως ἀπετάθη πρὸς τὸν συνάδελφον κύριον Μίλησην ὡς νομικόν, ἀλλ’ ὁ συνάδελφός μας ὁ κύριος Μίλησης βεβαίως δὲν συμφωνεῖ μετὰ τοῦ κυρίου Δουζίνα, ὅτι τοιαῦτα ἔγγραφα δύνανται νὰ ἔλθωσι τὴν τελευταίαν στιγμὴν ἐνώπιόν σας.

§80ΜΙΛΗΣΗΣ. Κύριε Παραμυθιώτη, μοὶ ἐπιτρέπετε δύω λέξεις; Ἰδοὺ τί εἶπον ἐγώ· δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι μέχρι τῆς τελευταίας στιγμῆς δύνανται νὰ εἰσαχθῶσιν ἔγγραφα ἐπὶ τῶν ὁποίων δύναται ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ, ἀλλὰ διϊσχυρίσθην, ὅτι, ἀφοῦ τὸ τμῆμα εἰργάσθη καὶ ἔφερε τὴν ἔκθεσίν του, πᾶν ἔγγραφον νέον πρέπει νὰ ζητῆται ἀπὸ τὴν Βουλὴν καὶ διὰ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς νὰ ὑποβάλληται, ὥστε καὶ ἡ Βουλὴ νὰ λαμβάνῃ γνῶσιν τοῦ ὑποβαλλομένου ἐγγράφου καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι.

§81ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Δι’ αὐτὸ λέγω, ὅτι ὁ ἀξιότιμος κύριος Μίλησης δὲν δύναται νὰ συμφωνήσῃ μὲ τὴν διαδικασίαν, τὴν ὁποίαν παρεδέχθη ὁ κύριος Δουζίνας. Διὰ τοῦ μητρώου, κύριοι, θέλουσι νὰ ἀποδείξωσι τὴν ἡλικίαν καὶ προσφεύγουσιν εἰς τὴν ἀπόδειξιν ταύτην, διότι, καθ’ ἃ σᾶς εἶπεν ὁ κύριος Δουζίνας, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐγεννήθη ὁ κύριος Κρεστενίτης δὲν ὑπῆρχον ληξιαρχικὰ βιβλία, δὲν εἶχε δημοσιευθῆ ὁ νόμος ὁ περὶ ληξιαρχικῶν βιβλίων. Γνωρίζετε, κύριοι βουλευταί, ἰδίως ὅσοι ἐξ ὑμῶν εἶσθε νομικοί, ὅτι κατ’ ἀρχὴν νομικήν, ὅταν δὲν ὑπάρχουν ληξιαρχικὰ βιβλία ἢ ὅταν τὰ βιβλία ταῦτα ὑπῆρχον μέν, ἀλλ’ ἐξηφανίσθησαν, ἡ ἡλικία πρέπει ν’ ἀποδεικνύεται διὰ δικαστικῆς ἀποφάσεως. Ἄλλο μέσον, κύριοι, πρὸς σχηματισμὸν τῆς πεποιθήσεώς μας δὲν δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν παρὰ δικαστικὴν ἀπόφασιν. Ὤφειλεν ὁ ἐνιστάμενος, ἐὰν εἶχε τὴν πεποίθησιν πραγματικῶς ὅτι ὁ κύριος Κρεστενίτης δὲν εἶχε τὸ προσὸν τῆς ἡληκίας καὶ ἐὰν ἤθελε νὰ ἐγείρῃ ἔνστασιν, εἰς τὴν περίστασιν ταύτην ὤφειλε δι’ αἰτήσεως ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου δικαστηρίου νὰ ζητήσῃ νὰ προσδιορισθῇ ἡ ἡλικία. Τότε, κύριοι, ἤθελον ἐξετασθῆ μάρτυρες ἐνόρκως, οἱ ὁποῖοι ἤθελον βεβαιώσει περὶ τῆς ἡλικίας, καὶ ἐὰν τοιαύτην ἀναπληρωματικὴν ἀπόδειξιν μᾶς ἔδιδον ἐν ἐλλείψει τῆς ληξιαρχικῆς πράξεως, τότε καὶ τότε μόνον ἠδυνάμεθα ἡμεῖς νὰ εἴπωμεν, ὅτι πράγματι ὁ κύριος Κρεστενίτης δὲν ἔχει τὴν ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτουμένην ἡλικίαν, καὶ ὅτι πρέπει ἑπομένως ν’ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογή του. Ἀλλ’ ὅταν, κύριοι, τὴν ἀπόδειξιν ταύτην δὲν μᾶς παρέχουσι, δὲν δυνάμεθα ἐπὶ τῇ βάσει μητρώων ἁπλῶν, τὰ ὁποῖα ἀναφέρουσι τὴν ἡλικίαν χωρὶς νὰ ὁρίζωσι πόθεν πηγάζει ἡ ἡλικία τὴν ὁποίαν ἀναφέρουσι, δὲν δυνάμεθα, κύριοι, νὰ σχηματίσωμεν τὴν πεποίθησιν, ὅτι ἡ ἡλικία τοῦ κυρίου Κρεστενίτη δὲν εἶναι ἡ ἡλικία, ἡ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτουμένη. Ἀφοῦ ὁ κύριος Κρεστενίτης ἐξελέχθη, καὶ ἀφοῦ, κύριοι, εἰς τὴν Βουλὴν εὑρίσκεται, τεκμαίρεται ὅτι ἔχει τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα, καὶ πρέπει ν’ ἀποδειχθῇ τὸ ἐναντίον ὅπως ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ ὅτι δὲν τὰ ἔχει· τὸ ἐναντίον τοῦτο ἀποδεικνύεται, ἐπαναλαμβάνω, διὰ δύω μόνον ἀποδεικτικῶν μέσων. Δὲν δυνάμεθα εἰς μίαν ἐπαρχίαν ὁλόκληρον νὰ εἴπωμεν, πρέπει νὰ προβῇς εἰς νέαν ἐκλογήν, διότι ὁ ἀντιπρόσωπος δὲν ἔχει τ’ ἀπαιτούμενα προσόντα, διὰ τὸν μόνον λόγον, ὅτι εἰς ἓν μητρῷον φαίνεται ἡ ἡλικία κατωτέρα τῶν 30 ἐτῶν· δὲν ἔχομεν παρὰ δύω μέσα, τὸ μέσον τῆς ληξιαρχικῆς πράξεως καὶ τὸ μέσον τῆς δικαστικῆς ἀποφάσεως. Ἐν ὅσῳ, κύριοι, δὲν σᾶς φέρουν μίαν δικαστικὴν ἀπόφασιν, δὲν δύνασθε βεβαίως ν’ ἀποφανθῆτε, ὅπως ἐζήτησεν ὁ ἀξιότιμος ἐκ Τροιζηνίας βουλευτὴς, ν’ ἀποφανθῆτε ἐν πεποιθήσει, ὅτι ὁ ἐξ Ἠλείας βουλευτὴς κ. Κρεστενίτης δὲν ἔχει τὸ προσὸν τῆς ἡλικίας. Διὰ τοὺς λόγους τούτους, κύριοι, σεβόμενοι τὴν διάταξιν τοῦ Συντάγματος ἡ ὁποία ὁρίζει τὴν ἡλικίαν, λέγομεν ὅτι δὲν ἀποδεικνύεται ὅτι ἡ ἡλικία τοῦ κ. Κρεστενίτη δὲν εἶναι ἡ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος ὁριζομένη, καὶ ἕνεκα τούτου δὲν δυνάμεθα νὰ ψηφοφορήσωμεν ὑπὲρ τῆς προτάσεως τοῦ κ. Δουζίνα καὶ ν’ ἀκυρώσωμεν τὴν ἐκλογὴν τοῦ κ. Κρεστενίτου.

§82ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κατὰ πόσον τὰ μητρῷα τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν ὡς πρὸς τὴν ἡλικίαν εἶναι ἐσφαλμένα, ἀπόδειξις ὅτι ὁ συνάδελφος ἡμῶν κ. Στάϊκος, ἐκ Τριχωνίας βουλευτὴς, εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸ μητρῷον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν κατὰ τὴν σημείωσιν, ἥτις ἐλήφθη ἀπὸ τὴν στρατιωτικὴν Σχολὴν, ὅτι ἄγει τὸ 53 τῆς ἡλικίας του, τοὐτέστιν ὅτι ἐγεννήθη εἰς τὰ 1821. Ὁ κ. Στάϊκος εἶναι συνάδελφός μας, εἶναι ὑπὸ τὴν ὄψιν ὅλων μας καὶ φαίνεται ἡ ἡλικία, τὴν ὁποίαν ἄγει. Τοῦτο καὶ μόνον ἀρκεῖ νὰ σᾶς πείσῃ ἐὰν ᾖναι δυνατὸν νὰ εἴπῃ τις, ὅτι τὸ μητρῷον τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν, εἰς τὸ ὁποῖον εἶναι ἐγγεγραμμένος καὶ τὸ ὁποῖον λέγει, ὅτι ἐγεννήθη τὸ 1821 καὶ διὰ τοῦ ὁποίου κατὰ συνέπειαν εἶναι 54 ἐτῶν, ὅτι περιέχει τὴν ἀληθῆ ἡλικίαν. Τοῦτο τὸ φέρω εἰς ἀπόδειξιν τοῦ ἐσφαλμένου τῆς ἡλικίας.

§83Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὅλοι οἱ ἀξιωματικοὶ ἐκάμαμεν ἀναφορὰς, διότι εἰς τὸ μητρῷον εἰς ἄλλους ἔχουν προσθέσει καὶ εἰς ἄλλους ἔχουν ἀφαιρέσει ἔτη.

§84ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὀρθῶς, κύριοι, ὁ προαγορεύσας ἔντιμος βουλευτὴς Κερκύρας ὑπεστήριξεν, ὅτι ὁ κύριος Κρεστενίτης ἔχει τὴν εὔλογον πρόληψιν, ὅτι φέρει τὴν νόμιμον ἡλικίαν, ἐκ τοῦ ὅτι οἱ συμπολῖταί του τὸν ἐπρότειναν ὡς ὑποψήφιον βουλευτὴν καὶ τὸν ἐξέλεξαν τοιοῦτον διὰ μεγάλης πλειονοψηφίας. Προσθέτω δὲ ὅτι ἡ πρόληψις αὕτη περὶ τῆς ἡλικίας ἐνισχύεται καὶ ἐκ τῆς παρατηρήσεως, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν ἔδωκεν εἰς τὸν νέον Κρεστενίτην τὴν ἄδειαν νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὸν ἀγῶνα. Ταῦτα δὲν εἶναι βεβαίως ἀποδείξεις, εἶναι ὅμως τεκμήρια ἱκανὰ νὰ στηρίξωσι τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ἐν ἐλλείψει ἀμέσων καὶ τελείων ἀποδείξεων· διότι δὲν δύναταί τις εὐλόγως νὰ ὑποθέσῃ καὶ παραδεχθῇ, ὅτι καὶ ὁ λαὸς τῆς ἐπαρχίας ἐπλανήθη προτείνας καὶ ἐκλέξας ἀντιπρόσωπον ἑαυτοῦ ἀνήλικον, καὶ τὸ ὑπουργεῖον ἐκ πλάνης ἔδωκεν εἰς ἀνήλικον ἀξιωματικὸν τὴν ἄδειαν νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα. Μᾶς ἀντιτάσσουν τὴν ἡλικίαν, ἡ ὁποία σημειοῦται εἰς τὸ προσαγόμενον στρατιωτικὸν μητρῷον. Ἀλλὰ, κύριοι, γνωρίζεται πάντες τίνι τρόπῳ σημειοῦται ἡ ἡλικία ἐν τοῖς μητρῴοις· ἡ τοιαύτη σημείωσις δὲν εἶναι τίποτε ἄλλο εἰμὴ προσωπικὴ ὁμολογία τοῦ ἐγγεγραμμένου. Ποίαν ὅμως ἀξίαν ἔχει ἡ τοιαύτη ὁμολογία; Ὁ νέος εἴτε ἐξ ἀγνοίας εἴτε καὶ ἐκ συμφέροντος ἠμπορεῖ ν’ ἀποκρύψῃ τὴν ἀλήθειαν· ἐξ ἀγνοίας, διότι πολλοὶ, πλεῖστοι νέοι δὲν γνωρίζουν ἀκριβῶς τὴν ἡλικίαν των, μὴ ὑπαρχόντων ληξιαρχικῶν βιβλίων, βεβαιούντων αὐτήν· ἐκ φιλοτιμίας παιδικῆς, διότι πολλοὶ νέοι, καί τοι γνωρίζουν τὴν ἡλικίαν των, θέλουν ἢ εὐχαριστοῦνται νὰ τὴν ἀποκρύψουν· εἶναι καὶ αὕτη μία τῶν πολλῶν ἀδυναμιῶν τοῦ ἀνθρώπου. Ἐπὶ τέλους καὶ ἐκ συμφέροντος πολλάκις ἀποκρύπτεται ἡ ἡλικία, διότι γνωρίζετε, ὅτι διὰ νὰ γείνῃ τις δεκτὸς εἰς τὴν Σχολὴν τὴν στρατιωτικὴν ἀπαιτεῖται ὡρισμένη ἡλικία, καὶ ὅταν τυχὸν ἔχῃ ἀνωτέραν ταύτης ἢ κατωτέραν καὶ δὲν γίνεται δεκτὸς, τὸ συμφέρον τὸν ὠθεῖ νὰ τὴν ἀποκρύψῃ. Ἰδοὺ διὰ τί ἡ σημείωσις τῆς ἡλικίας εἰς τὸ ἔγγραφον τοῦτο δὲν ἀποτελεῖ ἀπόδειξιν, ἀλλ’ οὔτε κἂν ἔνδειξιν σοβαρὰν καὶ σπουδαίαν, ἱκανὴν νὰ καταστρέψῃ τεκμήρια λογικὰ καὶ νόμιμα ὁποῖα εἶναι τὰ προαναφερθέντα. Δὲν ἔχομεν λοιπὸν, κύριοι, ἐκ τοῦ νόμου κἀνὲν κώλυμα νὰ δεχθῶμεν τὸν Κρεστενίτην εἰς τὸν περίβολον τῆς Βουλῆς. Ἐὰν ἀπέναντι τῶν τεκμηρίων μᾶς ἔφεραν ἐπισήμους ἀποδείξεις, ἂν μᾶς ἔφερον ληξιαρχικὰ βιβλία ἢ δικαστικὰς ἀποφάσεις, ἢ ἰδιόχειρον σημείωσιν ἢ καὶ προφορικὴν ὁμολογίαν τοῦ πατρὸς, τότε ἠθέλαμεν ἀμέσως ὑποχωρήσει, διότι τοῦτο πρὸ πάντων θέλομεν ἡμεῖς νὰ τηρῆται εὐλαβῶς ὁ νόμος κατὰ τὰς ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν· ἀλλὰ τὸ προσαγόμενον ἔγγραφον δὲν παρέχει, ὡς εἶπον, κἀμμίαν ἀπόδειξιν. Ὅτι δὲ τοῦτο ἀληθές, ἐξάγεται καὶ ἐκ τούτου, ὅτι δὲν ἐθεωρήθη ἀναγκαῖον νὰ παρουσιασθῇ εἰς τὸ τμῆμα (θόρυβος). Ὅσοι τῶν κυρίων δὲν θέλουν νὰ ἀκούσωσιν, ἂς ἀποσυρθοῦν ὅπου θέλουν. Λέγω, κύριοι, ὅτι οὔτε τὸ ὑπουργεῖον ἐθεώρησε τὴν ἐκ τοῦ προσαγομένου μητρώου ἀπόδειξιν ὡς ἀποχρῶσαν ἢ σπουδαίαν· διότι ἄλλως δὲν ἠδυνάμεθα νὰ ἐξηγήσωμεν πῶς ἡ καλὴ πίστις, καὶ ἡ ἐπιθυμία αὐτοῦ τοῦ νὰ γείνῃ ἡ προσήκουσα ἐξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς, δὲν τῷ ὑπηγόρευσε τὸ καθῆκον, νὰ ὑποβάλῃ ἐγκαίρως τὸ ἔγγραφον τοῦτο εἰς τὴν κρίσιν καὶ τὸν ἔλεγχον τοῦ τμήματος. Πότε τῳόντι καὶ πῶς ὑποβάλλεται τὸ ἔγγραφον τοῦτο; χθὲς μόλις καὶ ἐν ἀγνοίᾳ τῆς Βουλῆς καὶ τῶν ἐνδιαφερομένων. Καὶ ἠξεύρετε τί ὑποδηλοῖ τὸ τοιοῦτον ἢ τοὐλάχιστον τί δύναταί τις ἐντεῦθεν λογικῶς νὰ εἰκάσῃ; Ὅτι οὐδεὶς πιστεύει εἰς τὸ κῦρος τοῦ προσαγομένου μητρώου, ὅτι ἑπομένως δὲν ζητεῖται ἡ ἐφαρμογὴ τοῦ νόμου, ἀλλὰ ζητεῖται μία προσωπικὴ τιμωρία. Ναί, κύριοι, ἐπικαλοῦνται τώρα τὴν ἔλλειψιν τοῦ προσόντος τῆς ἡλικίας, οὐχὶ διότι τὸ διακελεύει ὁ νόμος, οὐχὶ διότι ἔχουν ἀποδείξεις περὶ τούτου, ἀλλὰ διότι θέλουν νὰ τιμωρήσουν τὸ ἐλεύθερον φρόνημα, τὸ ὁποῖον ὁ εὐγενὴς καὶ ἐξ εὐγενῶν ἐκεῖνος νέος ἔδειξε μέχρι τοῦδε κατὰ τὰς ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν. Ἰδοὺ τί ὑπεμφαίνει, ἀποδεικνύει ἡ βραδεῖα ὑποβολὴ τοῦ μητρώου ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Πιθανὸν, κύριοι, τοιοῦτον πνεῦμα νὰ μὴ ὑπηγόρευσε τὴν βραδεῖαν ὑποβολὴν τοῦ μητρώου· μὴ λησμονήσητε ὅμως, ὅτι ὁ κόσμος συνδέει λογικῶς τὰ γεγονότα, τοιαύτην κρίσιν ἀναγκαίως θὰ φέρῃ. Δίδεται ἡ ἄδεια εἰς τὸν Κρεστενίτην νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, χωρὶς νὰ παρατηρηθῇ ἡ ἀνηλικιότης· δίδεται εἰς αὐτὸν κάλπη, χωρὶς ν’ ἀντιταχθῇ ἡ ἡλικία· ἐκλέγεται καὶ ἀνακηρύσσετε βουλευτὴς ἄνευ τῆς ἐλαχίστης παρατηρήσεως· συζητεῖται εἰς τὸ τμῆμα ἡ ἐκλογὴ, καὶ λόγος περὶ τῆς ἡλικίας τοῦ Κρεστενίτου οὐδεὶς γίνεται. Ἀφοῦ δὲ εἶδον τὸν νέον ψηφίζοντα παρὰ τὴν θέλησίν των, ἔστω παρὰ τὴν πεποίθησίν των, καὶ σέβομαι τὰς πεποιθήσεις τῶν ἄλλων, ἰδοὺ γίνεται αἴφνης γνωστὴ ἡ ἀνηλικιότης τοῦ Κρεστενίτου καὶ προβάλλεται ὡς ἀπόδειξις τὸ μητρῷον τῆς στρατιωτικῆς Σχολῆς. Χθὲς λοιπὸν ὁ κύριος Κρεστενίτης ἦτον ἐνήλικος, σήμερον δὲ μετεβλήθη ὡς ἐκ θαύματος εἰς ἀνήλικον. Τί θέλετε νὰ εἴπῃ ὁ κόσμος.....

§85ΚΟΤΤΑΡΗΣ. Ὁ κύριος Πετραλιᾶς, τὸν ὁποῖον σέβομαι καὶ ἐκτιμῶ, γενομένου λόγου περὶ τῆς ἡλικίας τοῦ Κρεστενίτη, ὡμολόγησεν, ὅτι ὁ πατήρ του ἐνυμφεύθη... (θόρυβος).

§86Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Σὺ ἔπρεπε νὰ ἦσαι εἰς τὰς φυλακὰς καὶ ὄχι εἰς τὸ βουλευτήριον (θόρυβος).

§87Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Δὲν εἶναι ὁ Κότταρης διὰ τὰς φυλακὰς, πρέπει νὰ ἦσαι προσεκτικώτερος εἰς τὰς ἐκφράσεις σου.

§88Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Αὐτὸς εἶναι λογαριασμὸς ἰδικός μου (θόρυβος).

§89ΜΙΛΗΣΗΣ. Μὴ ταράττεσθε· ἐγὼ δὲν διώκω κἀνὲν συμφέρον, ἀλλ’ ἐξετάζω ἀπροκαταλήπτως τὰ πράγματα. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου μόνον αὐτὸ τὸ μητρῷον, καὶ σᾶς λέγω ὅτι ἡ συνείδησίς μου δὲν δύναται νὰ πεισθῇ ἐξ αὐτοῦ καὶ μόνον· ἂν ἔχετε ἑτέρας ἀποδείξεις, φέρετέ τας καὶ βεβαιωθῆτε, σᾶς τὸ λέγω ὡς τίμιος ἄνθρωπος, ὅτι θὰ ὑποχωρήσω. Μὲ λύπην μου βέβαια θὰ ἴδω τὸ κ. Κρεστενίτην ἐξερχόμενον τοῦ Βουλευτηρίου, δὲν τὸ κρύπτω, ἀλλὰ θὰ κλίνω οὐχ ἧττον ἐνώπιον τοῦ νόμου, διότι κατὰ τὴν περίοδον ἰδίως τῶν ἐξελέγξεων μόνον γνώμονα πρέπει νὰ ἔχωμεν τὸν νόμον, δίδοντες εἰς τὴν κοινωνίαν αὐτὴν, ἡ ὁποία ταλαιπωρεῖται καὶ πάσχει ἕνεκα τῆς ἀσεβείας πρὸς τοὺς νόμους, ἡμεῖς οἱ κεκλημένοι ὡς φρουροὶ καὶ φύλακες αὐτῶν, τὸ παράδειγμα τῆς εὐλαβείας καὶ εὐσεβείας πρὸς τοὺς νόμους. Φέρετε λοιπὸν ἑτέρας ἀποδείξεις, ἂν ἔχετε· τὰ μητρῷα δὲν εἶναι ἀποδείξεις δι’ ἐμὲ, διότι σχεδὸν εἰς κἀνὲν μητρῷον δὲν σημειοῦται ἀκριβῶς ἡ ἡλικία τοῦ ἐγγραφομένου. Δὲν σᾶς λέγομεν νὰ παρανομήσητε, δὲν σᾶς λέγομεν νὰ δεχθῆτε τὸν Κρεστενίτην καίτοι ἀνήλικον. Ἀδιάφορον τὶ γίνεται εἰς τὰ ἄλλα κράτη, ὡς εἶπεν ὁ κ. Μαυρομιχάλης· ὁ νόμος ὁ ἰδικός μας διακελεύει, ὅτι διὰ νὰ ᾖναί τις βουλευτὴς, πρέπει νὰ ἔχῃ συμπεπληρωμένον τὸ τριακοστὸν ἔτος τῆς ἡλικίας του. Περὶ τούτου ἔχομεν τὰ ἀνωτέρω τεκμήρια· φέρετε ὑμεῖς ἀποδείξεις πλήρεις, καταστρεφούσας τὰ τεκμήρια ταῦτα, καὶ ψηφίζω μαζῆ σας.

§90ΠΕΤΡΑΛΙΑΣ. Ὁ Κρεστενίτης διατρέχει σήμερον τὸ 31 ἔτος αὐτοῦ· ὁ Δήμαρχος μὲ τοιαύτην ἡλικίαν τὸν ἔχει ἐγγράψει εἰς τὸν βουλευτικὸν κατάλογον (θόρυβος).

§91ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἀκούετε; Σεῖς μᾶς φέρατε τὸ μητρῷον· ἰδοὺ ἄλλοι μᾶς φέρουσι τὸν βουλευτικὸν κατάλογον. Ἐὰν ἔχετε δισταγμὸν διὰ τὸν βουλευτ. κατάλογον, πῶς παραδέχεσθε ἀδιστάκτως αὐτὸ τὸ χαρτὶ, τὸ μητρῷον; Ὁμολογήσατε, κύριοι, ὅτι ὁ νόμος δὲν ἐπιτάττει τὴν ἐκ τοῦ Βουλευτηρίου ἔξωσιν τοῦ κ. Κρεστενίτη, μόνον τὸ πολιτικὸν συμφέρον τὴν ὑπαγορεύει, καὶ διὰ τοῦτο ἔρχεται τόσον ἀργὰ ἡ περὶ τούτου πρότασις. Ἀλλὰ, κύριοι βουλευταὶ, μοὶ φαίνεται ὅτι εἶναι καιρὸς νὰ σταματήσωμεν εἰς τὴν ὀλισθηρὰν αὐτὴν πορείαν, εἰς ἣν ἀσυνέτως ἐῤῥίφθημεν. Σκεφθῆτε ὅτι ἡ Βουλὴ οὕτω πολιτευομένη, οὕτω δικάζουσα τὰς ἐκλογὰς, κινδυνεύει νὰ χάσῃ ὅλον τὸ ἠθικὸν ἀξίωμά της, ἐνῷ πρέπει νὰ διατηρήσῃ αὐτὸ ἀλώβητον, διότι δι’ αὐτοῦ καὶ μόνου καὶ τὴν Κυβέρνησιν θέλει ἐνισχύσει, καὶ τὰ ἔργα της αἰσίως θὰ δυνηθῇ νὰ ἐκτελέσῃ. Διὰ τοῦτο σᾶς ἱκετεύω νὰ μὴ λάβητε ὑπ’ ὄψιν τὸ πολιτικὸν συμφέρον, τὸ ὁποῖον ἀείποτε ἀποπλανᾷ, ἀλλὰ νὰ σκεφθῆτε ψυχρῶς καὶ ἀπροκαταλήπτως ἐπὶ τοῦ νομικοῦ ζητήματος, καὶ ἂν σᾶς σᾶς προσαγάγουν πλήρεις ἀποδείξεις περὶ τῆς ἀνηλικιότητος, ψηφίσατε νὰ ἐξέλθῃ τοῦ Βουλευτηρίου ὁ κ. Κρεστενίτης, ἂν ὅμως δὲν σᾶς προσαγάγουν τοιαύτας ἀποδείξεις, μὴ τὸ πράξετε· διότι ἡ κοινωνία θὰ καταδικάσῃ, καὶ ἐπιτρέψατε μία λέξιν ὀλίγον βαρεῖαν, θὰ στιγματίσῃ τὴν ἀπόφασίν σας ὡς ἄδικον καὶ φατριαστικήν.

§92ΚΟΤΤΑΡΗΣ. Ἵνα συμφωνήσω μὲ τὸν κ. ἀγορεύσαντα σᾶς προτείνω ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις καὶ νὰ ζητηθῇ ἀπὸ τὸν Μητροπολίτην ἀντίγραφον τῆς πράξεως περὶ ἐκτελέσεως τοῦ γάμου τοῦ πατρὸς τοῦ Κρεστενίτη ἐξ οὗ θὰ πεισθῆτε, ὅτι ὅ,τι διϊσχυριζόμεθα εἶναι ἀληθές.

§93ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι, γνωρίζω τὸν χαρακτῆρα κοῦ κ. Κρεστενίτου, συνειργάσθημεν μαζῆ εἰς τὸ τμῆμα καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι ἂν ἦτον ἐδῶ, πρῶτος ἤθελεν ἀποδοκιμάσει τοὺς δῆθενσυνηγόρους του ῥήτορας, τοὺς ὑπὲρ αὐτοῦ ἀγορεύσαντες, διότι παρέστησαν τὸν κ. Κρεστενίτην ὡς ἄνθρωπον, ἐπιπόλαιον· ὅτι δηλαδὴ ὅταν κάμνῃ ὁμολογίαν, ὁμολογεῖ πράγματα ψευδῆ καὶ ἐνώπιον μάλιστα ἀρχῶν.

§94ΤΙΝΕΣ. Ἦτο παιδὶ τότε.

§95ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὅταν ὁμιλῶ περὶ τοῦ Κρεστενίτη, δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ νηπίου Κρεστενίτη, ὁ ὁποῖος προσάγεται εἰς τὴν στρατιωτικὴν σχολὴν, οὔτε περὶ τοῦ νέου τοῦ ἐν τῷ στρατῷ καταταχθέντος, ἀλλὰ περὶ τοῦ γέροντος Κρεστενίτη, τὸν ὁποῖον οἱ οἱ πλεῖστοι ἐξ ὑμῶν ἐγνωρίσατε, ἐγὼ δ’ ἐξ ὄψεως μόνον τὸν ἄνδρα ἐνθυμοῦμαι, καὶ ἐγνωρίσατε τὸν ἀρχαϊκὸν αὐτοῦ χαρακτῆρα, καὶ ὅμως σεῖς ἤδη τὸν παρουσιάζετε ὡς ἕνα ἀπαταιῶνα, θέλοντα νὰ ἐξαπατήσῃ τὰς ἀρχὰς, ὅπως περάσῃ τὸ παιδί του εἰς τὸ σχολεῖον. Μὴ κάμετε χρῆσιν αὐστηρῶν ὅρων .... (θόρυβος).

§96ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Μὴν ὁμιλεῖς περὶ τῆς μνήμης τοῦ γέροντος Κρεστενίτη.

§97ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὅταν μεταχειρίζεσθε ὅρους τοιούτους, τότε μοὶ φαίνεται ὅτι καταντᾷ μία ἀμοιβαία λοιδορία... (θόρυβος) καὶ λιθοβολισμὸς καὶ θὰ μεταβῶμεν εἰς τὰ ξυλοκοπήματα. Περισσότερον σεβασμὸν πρὸς τὴν μνήμην τοῦ Κρεστενίτη δὲν πιστεύω ὅτι ἠμπορούσατε ν’ ἀπαιτήσητε παρ’ ἐμοῦ. Λέγω ὅτι καὶ ὁ νέος Κρεστενίτης ἐὰν σήμερον ἦτον ἐδῶ, ἤθελεν ἀποδοκιμάσει τοὺς συνηγόρους του. Λοιπὸν ὡς πρὸς τὴν ὁμολογίαν, τὴν ὁποίαν θέλουν νὰ ἐξασθενήσουν, βλέπετε ὅτι τὰ ἐπιχειρήματά των δὲν συμφωνοῦν οὔτε μὲ τὸ καθῆκόν σας, οὔτε μὲ τὰ πράγματα, οὔτε ἀκόμη καὶ μὲ τὴν νομοθεσίαν· διότι πρῶτον ἡ ὁμολογία χωρὶς νὰ παρεκτείνεται εἰς πλαγίους σκοποὺς θεωρεῖται ἀπὸ πάντων ὡς ἡ βάσις τῶν ἀποδείξεων, ἐκτὸς ἂν ὁ ὁμολογῶν εἶναι ἀπηγορευμένος ἢ παράφρων. Ὅταν αὐτὰ δὲν ὑπάρχουν, ἡ ὁμολογία θεωρεῖται σπουδαία καὶ ἀξιόπιστος. Ἀλλ’ ἐνταῦθα θέλουν νὰ ἐξασθενήσουν τὴν γενομένην ὁμολογίαν. Καὶ ὁποίας καλλιτέρας ἀποδείξεις θέλετε; Ὅταν συντάσσηται τὸ μητρῷον νομίζετε ὅτι ἀρκοῦνται αἱ ἀρχαὶ μόνον εἰς τὴν ὁμολογίαν τοῦ πατρός; παντάπασιν. Ἐὰν ῥίψητε ἓν βλέμμα εἰς τοὺς κανονισμοὺς περὶ κατατάξεως εἰς τὸν στρατὸν καὶ τὴν στρατιωτικὴν σχολὴν, θὰ ἰδῆτε ὅτι ἀπαιτοῦνται πιστοποιητικὰ ἡλικίας, καὶ ἂν δὲν ὑπάρχῃ πρᾶξις ληξιαρχικῶν βιβλίων, ἀνάγκη νὰ προσαχθῶσι πατρικαὶ σημειώσεις καὶ ἀποδείξεις περιέχουσαι βεβαίαν χρονολογίαν, δηλαδὴ νὰ σημειοῦται ἐν συμβολαίοις, ἢ ἐν ἄλλοις δημοσίοις ἐγγράφοις τὸ γεγονὸς τοῦ γάμου, ἢ τῆς γεννήσεως, ἢ τῆς βαπτίσεως, καὶ ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ἀποδείξεων τούτων συντάσσεται τὸ μητρῷον. Καὶ διατί τάχα ἔπρεπε τόση πρόνοια νὰ λαμβάνεται πρὸς καταρτισμὸν αὐτοῦ τοῦ μητρῴου; διότι τὸ μητρῷον εἶναι τὸ σπουδαιότερον τοῦ βίου τοῦ στρατιώτου ἔγγραφον, διότι ἐξ αὐτοῦ ἐξαρτᾷ τὴν οἰκογένειάν του, τὸ μέλλον του καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτοῦ λαμβάνει τὴν σύνταξίν του αὐτὸς ἢ ἡ οἰκογένειά του· τὸ μητρῷον, ἂς μοὶ ἐπιτραπῇ νὰ καταβιβάσω τὸν ὅρον, ἀλλὰ νὰ μεταχειρισθῶ εἰς ἐφάμιλλον θέσιν, εἶναι τὸ ἱερὸν εὐαγγέλιον τοῦ στρατιώτου. Ἀλλ’ ἀφοῦ τὰ πράγματα ἔχουσιν οὕτω, ὁ κ. Μίλησης δίδων ἐξήγησιν τῆς γινομένης σήμερον συζητήσεως, λέγει ὅτι τοῦτο εἶναι ἕνα εἶδος τιμωρίας, ἡ ὁποία ἐπιβάλλεται εἰς τὸν Κρεστενίτην. Ἀλλ’ ἂν θελήσωμεν νὰ μεταχειρισθῶμεν τὰ ἴδια ὅπλα, τί δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν περὶ ὑμῶν, τῶν συνηγορούντων; Ὅταν ἡμεῖς φέρωμεν ἐγγράφους ἀποδείξεις, χαρακτηριζόμεθα ὅτι ὑπὸ πλαγίων σκοπῶν ὁρμώμεθα· σεῖς δὲ οἱ ὁποῖοι ζητεῖτε νὰ διαψεύσητε ταῦτα ἐκ τίνος σκοποῦ ὁρμᾶσθε καὶ θέλετε νὰ παραστήσητε τὴν ἡμέραν ὡς νύκτα; Διὰ τί δὲν πιστεύετε εἰς τὰ ἔγγραφα; Δῆλον ὅτι τὸ ἐπιχείρημα, τὸ ὁποῖον καθ’ ἡμῶν ἐπιῤῥίπτετε, ἀντιστρέφεται καθ’ ὑμῶν· τὸν ὑποστηρίζετε διότι τὸν θεωρεῖτε ἐκ τῶν ὑμετέρων. Αὐτὰ δὲν συμφέρει νὰ λέγωνται. Καὶ ἄλλοτε, κύριοι, ἀνεπτύχθη ἐνταῦθα μία ἄλλη θεωρία σχετικὴ μὲ τὸ προκείμενον ζήτημα περὶ τῶν ἀποδείξεων· εἶπον ὅτι ὁ ἐνιστάμενος πρέπει νὰ φέρῃ τὰς ἀποδείξεις αὐτοῦ· τὸ πρᾶγμα δὲν ἔχει οὕτως νομικῶς, οὔτε πολιτικῶς· διότι κατὰ τοὺς νόμους τοῦ πολιτικοῦ δικαίου, ὀφείλει τις εἰς ἑκάστην στάσιν, εἰς τὴν ὁποίαν ἤθελε περιέλθει, νὰ νομιμοποιήσῃ ἑαυτόν· δηλαδὴ ἂν ἐνώπιον τοῦ δικαστηρίου ἐμφανιζόμενός τις ἀντιταχθῇ εἰς αὐτὸν ὅτι εἶναι ἀνῆλιξ, ὀφείλει ν’ ἀποδείξῃ τὴν ἐνηλικιότητά του καὶ οὐχὶ ὁ ἐνιστάμενος, καὶ τοῦτο λέγεται ἐν τῇ νομοθεσίᾳ τοῦ ἀστυκοῦ δικαίου ἔνστασις νομιμοποιήσεως. Ὀφείλει λοιπὸν ὁ ἐρχόμενος καὶ ἐνταῦθα ὡς ἐκλέξιμος ν’ ἀποδείξῃ ὅτι ἔχει τὰ προσόντα ταῦτα, καὶ οὐχὶ εἰς τὸν περίβολον τοῦτον νὰ ἔρχωνται παντοειδῆ πρόσωπα καὶ ἔπειτα τὸ Κοινοβούλιον νὰ κάθεται νὰ ἐξακριβώνῃ τὴν ἱκανότητα ἢ μὴ αὐτῶν. Ὀφείλουν τὰ πρόσωπα νὰ ἔρχωνται ἐφοδιασμένα μὲ τὰς ἀποδείξεις ὅλων τῶν γεγονότων, τὰ ὁποῖα ἀποτελοῦν τὴν προσωπικότητα ἢ τὴν ἱκανότητα αὐτῶν ὡς βουλευτῶν. Ὀφείλει τὴν ἔνστασιν κατὰ τῆς ἐκλογῆς ν’ ἀποκρούῃ ἐκεῖνος τοῦ ὁποίου προσβάλλεται ἡ ἐκλογή, καὶ οὐχὶ ὁ ἐνιστάμενος, συγκεκριμένως δὲ εἰς τὸ ζήτημα τῆς ἐνηλικιότητος. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου, κύριοι, τὸ στάδιον τῶν ἀποδείξεων δὲν ἐκλείσθη· τὸ τμῆμα δὲν εἶχεν εἰμὴ μίαν προδικασίαν νὰ κάμῃ, ἓν εἶδος εἰσηγήσεως, ἥτις δὲν εἶναι τελεσίδικος· ἡ τελεσιδικία θέλει ἐπέλθει ἐπὶ τῆς ἐπὶ ἀκροατηρίου διαφωτίσεως τοῦ ζητήματος. Σήμερον λοιπὸν εἶναι ἐλεύθερον τὸ στάδιον εἰς πᾶσαν ἀμφισβήτησιν καὶ πᾶσαν ἀπόδειξιν, μάλιστα ὅταν προσάγωνται ἔγγραφα οὐχὶ ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχεν, ἀλλ’ ἔγγραφα συνδεόμενα καὶ ἔγγραφον οὐχὶ ἁπλοῦν, ὡς πᾶν ἔγγραφον, ἀλλὰ συνδεδεμένον μὲ τὸ μέλλον τοῦ κ. Κρεστενίτου καὶ τῆς οἰκογενείας του, μὲ τὸ μέλλον αὐτοῦ ὡς στρατιώτου, ὡς πολίτου, ὡς οἰκογενειάρχου, μοῦ φαίνεται, ὅτι δὲν μένει οὐδεμία ἀμφισβήτησις, οὐδεμία ἄλλη ἀπόδειξις μοὶ χρειάζεται, εἶναι πλήρης ἡ ἀπόδειξις τοῦ θέματος τούτου καὶ ἑπομένως εἴτε ἀναβολὴ εἴτε πᾶσα ἄλλη ἐπὶ τοῦ προκειμένου παρεκτροπὴ εἶναι περιττή· νὰ ζητηθῇ ἀπὸ τὸν διευθυντὴν τῆς Στρατιωτικῆς Σχολῆς τὸ πρωτότυπον, ἢ τὸ ἀντίγραφον τοῦ πιστοποιητικοῦ, δυνάμει τοῦ ὁποίου ὁ Κρεστενίτης κατεγράφη εἰς Στρατιωτικὴν Σχολήν.

§98ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κύριοι βουλευταί, ἀπόδειξιν ζητοῦν, διὰ ποῖον; διὰ τὸν Γεώργιον Κρεστενίτην. Δὲν ἀποτείνομαι εἰς ὑμᾶς, κύριοι, δὲν ἀποτείνομαι εἰς τὸ κοινόν, ἀποτείνομαι εἰς τὴν συνείδησιν ὑμῶν, ἐὰν καλῇ τῇ πίστει ἤλθετε νὰ διαφιλονεικήσητε τὴν ἡλικίαν τοῦ Γ. Κρεστενίτου. Σᾶς ῥίπτω λοιπὸν εἰς τὸν ἔλεγχον τῆς συνειδήσεώς σας, καὶ πρὸς ἀπόδειξιν τρανωτάτην τῆς ἡλικίας τοῦ κυρίου Γ. Κρεστενίτου, σᾶς φέρω τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον τὸν συνταχθέντα παρ’ ἀνθρώπου τιμίου καὶ εὐσυνειδήτου, ἐχθροῦ πολιτικοῦ τοῦ Γ. Κρεστενίτου. Δὲν δύνασθε λοιπὸν ἀπέναντι αὐτῆς τῆς ἀποδείξεως ν’ ἀντιτάξητε οὐδεμίαν ἄλλην ἀπόδειξιν. Πῶς δὲ γίνονται τὰ μητρῷα ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Στρατιωτικῶν; πῶς γίνονται τὰ μητρῷα ἐν τῷ ὑπουργείῳ τῶν Ναυτικῶν; ἀποτείνομαι εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς καὶ τὴν συνείδησιν αὐτῶν. Εἶμαι πατὴρ καὶ δὲν δύναμαι νὰ καταψηφίσω σήμερον κατὰ τοῦ Γ. Κρεστενίτου, θὰ ψηφίσω ἐν πάσῃ συνειδήσει ὑπὲρ αὐτοῦ. Ἐγὼ αὐτός, κύριοι, ἠναγκάσθην ὡς πατήρ, διότι μὲ ἔπνιξαν καὶ δὲν ἠδυνάμην νὰ βλάψω τὸ μέλλον τοῦ τέκνου μου, καὶ ἐπιστοποίησα ὅτι ἦτο 14 ἐτῶν καὶ τὸ ἔγραψαν· ὁμολογῶ τὸ ἔγκλημά μου, οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν δύναται ν’ ἀμφισβητήσῃ τὸν χαρακτῆρά μου, δὲν περιμένω σήμερον νὰ μὲ συστήσητε, αὐτὸ εἶναι τὸ ἔγκλημά μου, αὐτὸ νὰ ᾖναι εἰς ὅλον μου τὸν βίον· τὸ ὁμολογῶ ὅμως μετὰ παῤῥησίας καὶ ὡς ἐκ τούτου δὲν δύναμαι νὰ καταψηφίσω κατὰ τοῦ Γ. Κρεστενίτου, βασιζόμενος εἰς τὸ μητρῷον, ἀλλὰ βασίζομαι εἰς αὐτὸν τὸν κατάλογον τὸν συνταχθέντα ἀπὸ τίμιον καὶ εὐσυνείδητον ἄνθρωπον, ἐχθρὸν πολιτικὸν τοῦ Γ. Κρεστενίτου. Ὁ κατάλογος αὐτὸς συνετάχθη τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1872 καὶ ἐγένετο ὁριστικός, ὁ Γ. Κρεστενίτης τὸν Ἀπρίλιον τοῦ 1871 ἦτον ὑπ’ ἀριθ. 201. «Γ. Κρεστενίτης, ἐτῶν 28, ἀξιωματικός. Ἀπρίλιον τοῦ 1872, 28, Ἀπρίλιον τοῦ 2873, 29, Ἀπρίλιον τοῦ 74 ἐτῶν 30, καὶ ὀκτὼ μηνῶν ἀκόμη. Αὐτὴ εἶναι ἀπόδειξις, ἐὰν θέλετε μετὰ συνειδήσεως νὰ ἐξελέγξητε τὴν ἐκλογὴν τοῦ Γ. Κρεστενίτου. Τὸ ἔγκλημα τοῦ Γ. Κρεστενίτου δὲν εἶναι αὐτό, ἀλλὰ διότι ἦλθε, καὶ πράγματι δὲν δύνασθε νὰ μὴ τὸ ὁμολογήσητε, ὅτι ἦλθε καὶ καθεῖξε τὴν θέσιν τοῦ βουλευτοῦ μετ’ ἀξιοπρεπείας καὶ ὑπερηφανείας.

§99ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἠξεύρω ὁποίαν ἀποδεικτικὴν δύναμιν ἔχουν οἱ ἐκλογικοὶ κατάλογοι· ὁ κατάλογος δὲν ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ἀκριβής. Ἐγὼ ἐπιμένω εἰς τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμον, νὰ ἐρωτηθῇ ὁ μητροπολίτης περὶ τῆς ἐποχῆς κατὰ τὴν ὁποίαν ἐνυμφεύθη ὁ μακαρίτης Κρεστενίτης.

§100ΣΤΕΦΑΝΙΤΣΗΣ. Ἀκούων, κύριοι, ὅτι ἤλθομεν ν’ ἀποδιώξωμεν τὸν ἀξιότιμον ἐξ Ἠλείας βουλευτὴν κ. Κρεστενίτην, ἀναγκάζομαι ν’ ἀνέλθω τὸ βῆμα καὶ δικαιολογήσω τὴν ψῆφον, τὴν ὁποίαν θὰ δώσω, διότι σᾶς διαβεβαιῶ ὅτι, ὅτε εἰσῆλθον εἰς τὴν αἴθουσαν, εὗρον τὸ ζήτημα ὑπὸ συζήτησιν καὶ ἠγνόουν περὶ τίνος πρόκειται. Ἀφοῦ ἅπαντες συμφωνοῦμεν περὶ τῆς λύσεως τοῦ νομικοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἀπασχολεῖ τὴν Βουλὴν, θαυμάζω πῶς δύναται νὰ γείνῃ συζήτησις περὶ τῆς λύσεως τοῦ πραγματικοῦ ζητήματος, οὗ ἡ λύσις εἶναι προχειροτάτη· ἀφοῦ συμφωνοῦμεν, ὅτι ὁ μὴ συμπληρώσας τὸ 30 ἔτος τῆς ἡλικίας του, κατὰ τὴν ῥητὴν περὶ τούτου διάταξιν τοῦ Συντάγματος, δὲν δύναται νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ Κοινοβούλιον, ἀφοῦ συμφωνοῦμεν ὅτι ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου οὐδεμίαν ἐπιῤῥοὴν δύνανται νὰ ἔχωσιν αἱ πρακτικαὶ τῶν ἄλλων Κοινοβουλίων καὶ αἱ νομοθεσίαι τῶν ἄλλων ἐθνῶν, ἀπορῶ, λέγω, διατὶ ἐπιτείνεται ἐπιπλέον ἡ συζήτησις, ἀφοῦ ἐγὼ θὰ σᾶς προτείνω λύσιν εὐχερεστάτην τοῦ πράγματος. Τὸ γεγονός, κύριοι, ὅτι 6000 ἐκλογεῖς ἐψήφισαν ὑπὲρ τοῦ κ. Κρεστενίτου δὲν εἶναι νόμιμον τεκμήριον, ὅπως ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐξ Ἑρμιονίδος ὑπέβαλεν. Αὐτὸς κάλλιον ἐμοῦ γινώσκει τίνα εἰσὶ τὰ νόμιμα τεκμήρια, εἶναι ἁπλῆ ἔνδειξις· ἀλλὰ μεγάλη διαφορὰ μεταξὺ νομίμου τεκμηρίου καὶ ἀποδείξεως· νόμιμον τεκτήριον εἶναι ἐκεῖνο κατὰ τοῦ ὁπίου οὐδεμία ἐπιτρέπεται ἀνταπόδειξις, ἔνδειξις ὅμως εἶναι ἐκείνη ἡ ὁποία διὰ μιᾶς ἄλλης ἐπίσης ἀσθενοῦς ἀποδείξεως καταστρέφεται. Νομίζετε, κύριοι, ὅτι ὅταν καλοῦνται οἱ ἐκλογεῖς ἐκλογικῆς τινος περιφερείας ἵνα ψηφοφορήσωσι, προστρέχουσιν εἰς τὸν ληξιάρχην πρῶτον ἵνα ἐξετάσωσι καὶ ἴδωσι τὴν ἡλικίαν τῶν ὑποψηφίων καὶ κατόπιν ῥίψωσι τὴν ψῆφόν των; οὐχὶ, κύριοι· οἱ ἐκλογεῖς ἐκ προκαταλήψεως, οὕτως εἰπεῖν, νομίζουσιν ὅτι οἱ ἐκτιθέμενοι εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, ἐπειδὴ δὲν ἔχουν συμφέρον βέβαια ν’ ἀναλαμβάνωσιν ἀγῶνα μάταιον, ἔχουσι τὸ προσὸν τῆς ἡλικίας· ἀλλὰ ἂν δὲν τὸ ἔχωσι, δὲν πταίουσιν οἱ ἐκλογεῖς, ἀλλ’ ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἀναλαμβάνουσιν αὐτὸν τὸν μάταιον ἀγῶνα. Ἑπομένως αὐτὸ ἀτοτελεῖ μίαν ἁπλῆν ἔνδειξιν· ἐκ τοῦ ἐναντίου, ἔχετε τὸ μητρῷον τοῦ ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν. Τὸ μητρῷον τοῦτο, λέγουσιν, δὲν εἶναι ἰσχυρὸν, δὲν ἰσχύει ὡς ληξιαρχικὴ πρᾶξις· Βέβαια τὸ ὁμολογοῦμεν, ἀλλὰ ὁμολογουμένως εἶναι ἰσχυρότερον τῆς ἐνδείξεως ἐκείνης τοῦ γεγονότος ἐκείνου, καὶ εἶναι ἰσχυρότερον διότι εἶναι ὁμολογία αὐτοῦ τοῦ ἰδίου· ἀλλὰ σᾶς λέγουν ἡ ὁμολογία ἐκείνη πιθανὸν νὰ προεκλήθη ἐξ ἀδυναμίας, διότι ἐπεθύμουν νὰ κρύψουν τὴν ἡλικίαν ὡς νὰ ἦτο κοράσιον προπαρεσκευασμένον διὰ γάμον. Ἀλλ’ ἔστω παραδέχομαι καὶ τὴν ἀδυναμίαν ταύτην, ἀλλὰ δὲν δύναμαι νὰ παραδεχθῶ ὅτι ἐξακολουθεῖ καὶ σήμερον. Ἐγὼ ἔχω ἀπεριόριστον ἐμπιστοσύνην εἰς τὸν κύριον Κρεστενίτην, τιμῶ τὸν ἱπποτικὸν αὐτοῦ χαρακτῆρα, εἰσέτι δὲν ἐξιώχθη ἐκ τοῦ περιβόλου τούτου, ἂς ἔλθῃ καὶ ἂς βεβαιώσῃ ὁ ἴδιος, ὅτι συνεπλήρωσε τὸ 30 ἔτος τῆς ἡλικίας του καὶ εἶμαι ἕτοιμος νὰ ψηφίσω ὑπὲρ αὐτοῦ.

§101ΣΕΡΒΟΣ. Κύριοι βουλευταὶ, σᾶς βεβαιῶ καὶ σᾶς ὁμολογῶ εἰλικρινῶς, ὅτι ἡ σημερινὴ συζήτησις μοὶ παρήγαγεν ἀλγεινοτάτην ἐντύπωσιν, μὲ κατελύπησε· τὸ μὲν, διότι πρόκειται περὶ τοῦ ζητήματος, τὸ ὁποῖον σκοπὸν ἔχει νὰ ἐκδιώξῃ τοῦ Βουλευτηρίου ἄνδρα παρέχοντα χρηστὰς ἐλπίδας διὰ τὸ μέλλον ὑπὲρ τῆς πατρίδος καὶ τοῦ ἔθνους του, καὶ τὸν ὁποῖον δὲν ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ γνωρίσω, εἰμὴ χθὲς ἐπὶ μίαν στιγμήν· τὸ δὲ, διότι τὸ Βουλευτήριον τοῦτο μὲ τοιαύτην διαδικασίαν, τὴν ὁποίαν ἐννοεῖ νὰ συστήσῃ, θέλει εἰσέλθει εἰς λαβύρινθον ἀδιέξοδον, ἀλλὰ μεγάλως κατακριτέον. Εἶμαι πρακτικὸς καὶ διαμένω εἰς τὰ ζητήματα πρακτικῶς, καὶ οὕτω θέλω ἐξηγήσει καὶ τὸ ζήτημα τὴν σήμερον. Ὁ Βουλευτικὸς νόμος οὐδένα κανόνα, οὐδένα ὁδηγὸν ὑπαγορεύει εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τῶν ἐξελέγξεων· ὑπάρχει εἷς κανὼν ἀνώτερος πάντων, καὶ εἶναι ἐκεῖνος, ὅτι ἡ διαδικασία δὲν πρέπει νὰ προσβάλλῃ ἱερὰ δικαιώματα, δὲν πρέπει νὰ καθάπτεται τῆς ἰσονομίας· καὶ διὰ νὰ μὴ καθάπτεται τῆς ἰσονομίας ἐν τῇ διαδικασίᾳ πρέπει νὰ χορηγήσωμεν εἰς τὴν κατηγορίαν τὸ δικαίωμα τῶν ἀποδείξεων, πρέπει νὰ παραχωρήσωμεν τὸ αὐτὸ δικαίωμα πρὸς τὸν κατηγορούμενον, ἄλλως κινδυνεύομεν νὰ ὑποστῶμεν τὴν εὐθύνην, ὅτι εἴμεθα ἄδικοι, καὶ ἄδικοι εἴμεθα σήμερον, ἐὰν ἀκολουθήσωμεν τὸ σύστημα τῆς κατηγορίας. Δικάζομεν καθ’ ἑκάστην ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀναφύονται ἰδίως κατὰ τὴν ψηφοφορίαν, ἤτοι ἐν τῷ τέλει αὐτῆς, σπανίως δικάζομεν ζητήματα, τὰ ὁποῖα ἀναφύονται πρὸ τῆς ἐκλογῆς. Εἶναι ἀναντίῤῥητον ὅμως, ὅτι πρέπει νὰ διαστείλωμεν πρῶτον παραπτώματα ὑπάρχοντα πρὸ τῆς ἐκλογῆς, παραπτώματα τὰ ὁποῖα γίνονται κατὰ τὴν ἐκλογήν· καὶ περὶ τῶν παραπτωμάτων, τὰ ὁποῖα γίνονται κατὰ τὴν ἐκλογὴν, αἱ ἀντιῤῥήσεις πρέπει νὰ γίνωνται ἢ ἐν τῇ ἐπιτροπῇ ἢ δι’ ἐνστάσεως ἐντὸς τοῦ πενθημέρου· διὰ τὰ παραπτώματα, τὰ ὁποῖα ἐγένοντο προηγουμένως, ποία εἶναι ἡ διαδικασία; αὐτὰ πρέπει νὰ ἐξηγῶνται καλῇ τῇ πίστει, διότι ἡ καλὴ πίστις πρέπει νὰ καθοδηγῇ τὴν διάνοιαν τῶν δικαζόντων. Ὁ κύριος Κρεστενίτης ἀποδύεται εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, ἐνῷ ἦτον εἰς τοὺς Παρισίους, ἐκλέγεται ἀπὸ τοὺς συμπολίτας του μὲ πλειονοψηφίαν καταπληκτικὴν, διότι ἔλαβε τὴν πρώτην θέσιν μεταξὺ τῶν ἐπιτυχόντων, ὁ κύριος Κρεστενίτης ἦτον ἀνήλικος; ἀλλὰ ἂν ἦτον ἀνήλικος κατὰ τὴν ἀνακήρυξιν πῶς δὲν ἐγένετο τότε διαμαρτύρησις; ἀλλὰ ἂν δὲν ἐγένετο τότε, πῶς κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς ἐκλογῆς δὲν παρουσιάζεταί τις εἰς οὐδένα δῆμον κατὰ τῆς ἐκλογιμότητος τοῦ Κρεστενίτου; Δὲν εἶναι τεκμήριον ἡ μαρτυρία 6000 ἀτόμων, ὅτι ὁ κύριος Κρεστεστενίτης οὐ μόνον τὴν ἡλικίαν εἶχεν, ἀλλὰ καὶ ὅλα τὰ προσόντα τοῦ τιμίου πολίτου, τοῦ εὐγενοῦς ἀντιπροσώπου; Ἀπέναντι τῆς τοιαύτης ἀποδείξεως πᾶσα σκέψεις ἐναντία καταῤῥέει, εἶναι ἀνίκανος ν’ ἀντισταθμισθῇ ἀπέναντι τῆς μεγάλης, τῆς περιφανοῦς ἀποδείξεως. Πότε ἔρχεται ἡ ἀντίῤῥησις, ὅτι εἶναι ἀνήλικος; ἐκτὸς τῆς πενθημέρου. Τί σημαίνει ἀντίῤῥησις; Σημαίνει τὴν ἀπελπισίαν τῶν ἀποτυχόντων· διηγωνίσθης, καὶ ὅταν ἀπέτυχες ἔρχεσαι νὰ τὸν κατακρίνῃς ἐκ τῶν ὑστέρων· οὐχὶ, ἔπρεπε νὰ τὸν κατακρίνῃς ἐκ τῶν προτέρων, νὰ κάμῃς ἐγκαίρως τὴν διαμαρτύρησιν, ἡ ψηφοφορία τῶν συμπολιτῶν του εἶναι πλήρης ἀπόδειξις, ὅτι αὐτὸς εἶχε τὰ προσόντα. Ἀλλὰ, κύριοι, αὐτὸ τὸ ζήτημα τὸ ὁποῖον σᾶς ἔθεσα περὶ τῆς ἀνάγκης νὰ ὑπάρχῃ μαρτυρία προηγουμένη εἶναι τυχαῖον; Οὐχὶ, διότι ἄλλως θὰ καταντήσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ὅλους τοὺς ἐνταῦθα βουλευτὰς νὰ ἐκδιώξωμεν. Μεταξὺ ἐκλογέων ἢ ἐκλεξίμων δὲν ὑπάρχει ἄλλη διαφορὰ εἰμὴ ὅτι ἀπὸ τὸν ἐκλέξιμον βουλευτὴν ὁ νόμος ἀπαιτεῖ δύω προσόντα, πρῶτον τὸ τῆς ἡλικίας 30 ἐτῶν καὶ δεύτερον τὸ τῆς ἀκινήτου ἰδιοκτησίας. Ἐρωτῶ, κύριοι, ἐὰν τὴν σήμερον σᾶς φέρουν ἔνστασιν,.... (διάλογοι μεταξὺ τῶν βουλευτῶν) διότι αὐτὸ τὸ ἔγγραφον σήμερον μόνον παρουσιάζεται, ἐὰν σᾶς φέρουν τὴν ἔνστασιν, ὅτι δὲν ἔχετε ἀκίνητον περιουσίαν, ποῖα μέσα ἀνταποδείξεως ἔχετε; Δύνασθαι ν’ ἀποδείξητε, ὅτι ἔχετε τὸ προσὸν τῆς ἀκινήτου περιουσίας; καὶ μόλον τοῦτο τὸ ἀπαιτεῖ αὐτὸς ὁ νόμος, ἀμφότερα τὰ προσόντα ὁ νομοθέτης ἀπαιτεῖ. Ἐκ τῶν γεγονότων τούτων προκύπτει, ὅτι δὲν ἐγένετο ἡ διαμαρτύρησις ἐγκαίρως· πρῶτον τὴν σήμερον παρουσιάζεται ἓν ἔγγραφον· ἀλλὰ ὁποῖον μέσον ἔχει νὰ φέρῃ τὰ δικαιώματά του τὰς ἀποδείξεις του ἀπέναντι αὐτοῦ διὰ νὰ τὸ ἐξελέγξῃ; οὐδὲν μέσον. Χθὲς ὁ Ῥάλλης οἱ βουλευταί Ἀττικῆς, ὡς Ἀθηναῖοι εἶχον πρόχειρα τὰ μέσα τῆς ἀποδείξεως, ἀλλὰ ὑποθέτω ὅτι πρόκειται περὶ τῆς Κερκύρας, τῆς Ζακύνθου κλπ. ποῖα πρόχειρα μέσα ἀποδείξεως θὰ ἔχῃ; οὐδέν. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι εἶναι ἀνάγκη περαιτέρω οὐχὶ μόνον νὰ δοθῇ ἡ ἀπόδειξις ἐγκαίρως, καὶ ἐγκαίρως βέβαια δὲν ἐδόθη οὐδεμία ἀπόδειξις, ἀλλὰ ἔχομεν ἔνστασιν ὅτι δὲν ἔχει τὸ προσὸν τῆς ἡλικίας καὶ ἡ ἀπόδειξις αὐτῆς πρέπει νὰ δοθῇ παρὰ τῶν ἐνισταμένων, παρ’ ἐκείνων δηλαδὴ οἵτινες λέγουν ὅτι δὲν ἔχει τὴν νόμιμον ἡλικίαν. Τί ἀπόδειξιν σᾶς φέρουν; τὸ μητρῷον, καὶ τὸ μητρῷον, ὡς εἶπεν ὁ ἐκ Τροιζηνίας βουλευτής, εἶναι μέγα τεκμήριον, διότι ἀπ’ αὐτοῦ, λέγει, λαμβάνεται καὶ ἡ σύνταξις. Κύριοι, ὁσάκις παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτεῖται ἓν μέσον ἀποδείξεως, δὲν δύναται οὐδὲν ἄλλο νὰ τὸ ἀντικαταστήσῃ· ἀφοῦ ὁ νόμος, ἄρθρ. 51 καὶ ἑπ. τοῦ ἀστικοῦ ἑλλην. κώδηκος, ἀπαιτεῖ ῥητῶς ἢ τὴν ληξιαρχικὴν πρᾶξιν ἢ τὸ ἀντικατάστατον ὅ ἐστὶ τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου, ἡμεῖς δὲν δυνάμεθα νὰ παραδεχθῶμεν ἄλλα μέσα. Ἀλλά, προσθέτουν, τὸ μητρῷον ἀποδεικνύει τὴν εἰσαγωγὴν του εἰς τὸν στρατὸν ὡς ἀξιωματικοῦ, ἀλλὰ οὐδὲν ἄλλο ἀποδεικνύει καὶ θέλετε νὰ ἰδῆτε πῶς εἶναι οὕτω ὅτι οὐδὲν ἀποδεικνύει ὡς πρὸς τὴν ἡλικίαν; Ὁσάκις πρόκειται ν’ ἀποδειχθῇ ἡ ἡλικία διὰ τὴν ἀπονομὴν τῆς συντάξεως ἀπαιτεῖται ἀπὸ τὸν νόμον, κύριοι, ληξιαρχικὴ πρᾶξις κατὰ τὸν νόμον τῶν συντάξεων, διάταγμα τοῦ περὶ ἐκτελέσεως νόμου. Βλέπετε λοιπὸν ἀναντιῤῥήτως ὅτι καὶ αὐτὸς ὁ νομοθέτης δὲν τὸ θεωρεῖ τὸ μητρῷον ὡς μέσον ἀποδείξεως ὡς πρὸς τὴν ἡλικίαν. Καὶ πῶς ἡμεῖς τὴν σήμερον θὰ τὸ θεωρήσωμεν οὐχὶ ὡς μέσον ἀποδείξεως ἀλλὰ ὡς μέσον νὰ καταστρέψωμεν τὴν θέλησιν μιᾶς ὁλοκλήρου ἐπαρχίας; Ἐκτὸς τούτου, κύριοι, καὶ ἂν δύνασθε νὰ θεωρήσητε ὡς ἓν στοιχεῖον ἀποδείξεως, ὡς μίαν ἔνδειξιν, ποία εἶναι ἡ βαρύτης αὐτῆς τῆς ἐνδείξεως; οὐδεμία, κύριοι· διότι αὐτὴ καταστρέφεται ἀπὸ ἓν μεγαλείτερον, σοβαρώτερον στοιχεῖον ὁποῖον εἶναι ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος· οὗτος σᾶς ἀποδεικνύει, ὅτι αὐτὸς ὁ ἀξιωματικὸς ἔχει τὴν ἡλικίαν τριάκοντα καὶ ἑνὸς ἔτους. Λοιπὸν ἐπιπρόσθετον στοιχεῖον ἀποδείξεως, ὅτι αὐτὸς ἔχει τὴν ἡλικίαν· δεύτερον, ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Κότταρης μοῦ φαίνεται ἐπεκαλέσθη τὴν μαρτυρίαν τοῦ συναδέλφου του Πετραλιᾶ, ἀντιπάλου τοῦ Κρεστενίτου, καὶ ὁ ἔντιμος οὗτος ἀντίπαλος σᾶς βεβαιοῖ, ὅτι ἔχει τὴν ἡλικίαν 31 ἔτους. Αἴ! ἀπέναντι ἐπικαλεσθείσης μαρτυρίας, ἀπέναντι γενομένης διαβεβαιώσεως ἑνὸς ἐντίμου συναδέλφου τολμᾶτε πλέον ν’ ἀμφισβητῆτε τὸ γεγονός; ἀλλὰ ποῦ εὑρισκόμεθα!

§102ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ἔχω ἀντιθέτους διαβεβαιώσεις.

§103ΣΕΡΒΟΣ. Συνεπείᾳ τῶν λόγων τούτων, καὶ ἀντικρούων τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡμεῖς τὴν στιγμὴν ταύτην κατὰ τὴν τελευταίαν στιγμὴν πρέπει νὰ καλέσωμεν μαρτυρίας ἢ ὁμολογίας τῶν ἐνδιαφερομένων, τὰς ὁποίας ἐγὼ ἀποκρούω, πρέπει νὰ κατέλθωμεν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι εἶναι ἀναξιοπρεπὲς καὶ δι’ ἡμᾶς σεβομένους τὴν κοινωνίαν, τὴν ψῆφον τῆς ἐπαρχίας ....(θόρυβος). ὅτι πρέπει ν’ ἀκυρώσωμεν τὴν ἐκλογήν.

§104Α. ΑΧΟΛΟΣ. Κύριοι, διὰ νὰ μὴ χρονοτριβῶμεν θὰ σᾶς ὁμιλήσω καὶ θὰ σᾶς εἴπω τὴν ἀλήθειαν, καὶ ὅ,τι θέλετε νὰ κάμετε κάμετε ὕστερα· εἰς τὰ 1844 Δεκεμβρίου 12 ἢ 14 ἔγεινεν ἡ ἐξέλεγξις εἰς τὴν Βουλήν, τὴν πρώτην τοῦ Ὄθωνος τοῦ μακαρίτου, καὶ ἦτον ὑποψήφιος ὁ πατὴρ τοῦ Γεωργίου, ὁ Χρῆστος Σιρίνης καὶ ἄλλοι, καὶ μὴ λησμονῆτε τὴν περιβόητον σαπουνοκασσέλα· τὰ 45 ἐξηκολούθησεν ἡ Βουλὴ καὶ ἐπαρουσιάσθηκε πότε τὸ προξενιὸ τοῦ Κρεστενίτη τοῦ μακαρίτη, τὰ 46 πάνω κάτω, (διάλογοι μεταξὺ τῶν βουλευτῶν) ὑπανδρεύθη, καὶ ἂς μὲ συγχωρήσουν οἱ ἀρχηγοί μας, ἴσως ἦσαν καὶ εἰς τὸν γάμον. Ναί, σὺ ποῦ γελᾷς, (δεικνύων τὸν Δανόπουλον) σὺ ποῦ βλέπεις, ναί, σᾶς ὁρκίζω στὴν τιμήν σας, σᾶς παρακαλῶ νὰ εἰπῆτε πότε ἦτον ὁ γάμος. Τέλος τὰ 47 ἐγεννήθη ὁ Γεώργης, αὐτὴ εἶναι ἡ γυμνὴ ἀλήθεια· ἐπειδὴ λοιπὸν πολύ, κύριοι, μᾶς ἐθεώρησαν ἐδῶ ὡς μηχανοῤῥαφοῦντας καὶ ἀσυνειδήτους ὡς καταψηφίσαντας τὴν Ἀττικήν, τὸν Ῥάλλην, καὶ γελῶσι τὸν κόσμον, λοιπὸν σᾶς λέγω, ὅτι εἴμαστε οἱ τιμιώτεροι, οἱ πλέον εὐκατάστατοι, ἔχομεν συνείδησιν καὶ ὡς ἐκ τούτου σύμφωνα μὲ τὴν συνείδησίν μας ὁ καθένας θὰ ψηφίσῃ· ὅσον ἀφορᾷ τὰ περαιτέρω, καὶ τὰ ξεύρετε καὶ τὰ ξεύρω, καὶ μὲ ξεύρετε καὶ σᾶς ξεύρω (γέλως).

§105ΤΙΝΕΣ. Ψηφοφορία, κ. Πρόεδρε.

§106ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κηρύττομεν τὴν συζήτησιν περαιωμένην, ἑπομένως παρακαλῶ τοὺς κυρίους βουλευτὰς νὰ καθήσουν νὰ ψηφοφορήσουν δι’ ἀναστάσεως.

§107ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Περὶ τοῦ ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς πρῶτον καὶ κατόπιν τὸ ἄλλο.

§108ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, κύριοι. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν δι’ ἀναστάσεως περὶ τῶν ζητημάτων, τὰ ὁποῖα ἐτέθησαν· πρῶτον, περὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς καὶ κατόπιν περὶ τοῦ προσόντος τοῦ κ. Κρεστενίτου.

§109ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§110ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας....

§111ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει κἀμμία ἀντίῤῥησις.

§112ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἠλείας. Τώρα περὶ τῶν τεσσάρων βουλευτῶν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§113ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη ὡς νομίμους βουλευτὰς τοὺς κυρίους Ἐπαμ. Κρεστενίτην, Αὐγερινὸν Πετραλιᾶν, Ἀλέκος Ἄχολον καὶ Στέφανον Στεφανόπουλον.—Ἤδη ζητεῖται ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ ἐὰν ὁ Γεώργιος Κρεστενίτης ἔχῃ τὴν νόμιμον ἡλικίαν, τὸ προσὸν αὐτὸ τοῦ βουλευτοῦ. Οἱ παραδεχόμενοι....

§115ΤΙΝΕΣ (ἀριστερόθεν). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ζητοῦν 15 βουλευταί; (Ἐγείρονται ἀριστερόθεν ὑπὲρ τοὺς 15). Λοιπόν, κύριοι, οἱ παραδεχόμενοι ὅτι ὁ κ. Γεώρ. Κρεστενίτης ἔχει τὴν νόμιμον ἡλικίαν καὶ ἑπομένως τὸ προσὸν τοῦ βουλευτοῦ λέγουσιν ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι τοῦτο λέγουσιν ὄχι. Ἐτέθη καλῶς τὸ ζήτημα;

§117ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Γίνεται ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον. Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν κυρίων βουλευτῶν Ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος· Παραδέχεται ἡ Βουλὴ ὅτι Γ. Λ. Κρεστενίτης ἔχει τὴν νόμιμον ἡλικίαν διὰ νὰ ἐκλεχθῇ βουλευτὴς, ναὶ ἢ ὄχι;

§118ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας εἶναι, κύριοι, τὸ ἑξῆς· ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 139, ἐξ ὧν 61 εἶπον ναὶ, 74 ὄχι καὶ 4 ἠρνήθησαν ψῆφον, ἤτοι ἡ Βουλὴ παρεδέχθη, ὅτι ὁ κ. Γεώργιος Κρεστενίτης δὲν ἔχει τὰ νόμιμα προσόντα τῆς ἡλικίας.—Μετὰ ταῦτα ἔρχεται ἡ ἐκλογὴ τῶν Θηβῶν. ὁ κ. Γραμματεὺς ν’ ἀναγνώσῃ τὴν ἔκθεσιν.

§119ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Διὰ ταῦτα τὸ τμῆμα γνωμοδοτεῖ ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν καὶ προτείνει ν’ ἀναγνωρισθῶσι βουλευταὶ οἱ σχετικῶς πλειονοψηφήσαντες Γεώργιος Πετούσης, Λουκᾶς Κατσίνας καὶ Ἀναγν. Δημητρίου, ἔχοντες καὶ τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.»

§120ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§121ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§122ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Θηβῶν καὶ νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς κυρίους Γεώργιον Πετούσην, Λουκᾶν Κατσίναν καὶ Ἀναγνώστην Δημητρίου.— Ἐκλογὴ Θήρας. «Διὰ ταῦτα τὸ τμῆμα γνωμοδοτεῖ νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Θήρας καὶ νὰ ἀναγνωρισθῶσι νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κύριοι Σπ. Μαλασπίνας, Ἰω. Ἀνεξάρτητος καὶ Α. Βαλέττας, ἔχοντες καὶ τὰ παρὰ τοῦ νόμου προσόντα.»

§123ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει κἀμμία ἀντίῤῥησις.

§124ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Θήρας καὶ νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς κυρίους Σ. Μαλασπίναν, Ἰω. Ἀνεξάρτητον καὶ Α. Βαλέτταν.— Ἐκλογὴ Ἰθάκης. «Τὸ τμῆμα ἑπομένως, ἀποδεχόμενον παμψηφεὶ τὸ ἔγκυρον τῆς προκειμένης ἐκλογῆς, γνωμοδοτεῖ νὰ ἐπικυρωθῇ αὕτη καὶ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς νόμιμοι βουλευταὶ οἱ τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα κεκτημένοι κύριοι Βαρβαρῆγος Ν. Πήληκας καὶ Κωνστ. Πεταλλᾶς.»

§125ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§126ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς Ἰθάκης καὶ νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς κ. Βαρβαρῆγον Ν. Πήληκαν καὶ Κωνστ. Πεταλλᾶν.— Ἐκλογὴ Καλαβρύτων. «Ταῦτα λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τὸ τμῆμα καὶ θεωροῦν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνεργήθη κατὰ πάντας τοὺς νομίμους τύπους, προτείνει παμψηφεὶ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Καλαβρύτων καὶ τὴν ἀναγνώρισιν ὡς νομίμων βουλευτῶν τῶν κ. κ. Θρ. Α. Ζαΐμη, Ἀργυρίου Διαμαντοπούλου, Γεωρ. Β. Πετιμεζᾶ, Ἰωάννου Γ. Ζαΐμη, καὶ Γεωργίου Παπαδαίου.»

§127ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§128ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων καὶ νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς κ. κ. Θρασ. Α. Ζαΐμην, Ἀργ. Διαμαντόπουλον, Γεωρ. Β. Πετιμεζᾶν, Ἰωάννην Ν. Ζαΐμην καὶ Γεώργιον Κ. Παπαδαῖον, ἔχοντας τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. — Ἐκλογὴ Καλαμῶν. «Ἑπομένως τὸ τμῆμα προτείνει παμψηφεὶ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν ἐπὶ τῷ τέλει τοῦ ν’ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς νόμιμοι ἀντιπρόσωποι τῆς ἐπαρχίας ταύτης οἱ κ. κ. Ἰω. Ζάρκος, Γ. Πεῤῥωτὴς καὶ Π. Μαυρομιχάλης.»

§129ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§130ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Καλαμῶν καὶ νομίμους βουλευτὰς τῆς ἐπαρχίας ταύτης τοὺς κυρίους Ἰω. Ζάρκον, Γ. Πεῤῥωτὴν καὶ Π. Μαυρομιχάλην. — Ἐκλογὴ Καρυστίας. «Προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας ὡς νομίμου, ὅπως ἀναγνωρισθῶσιν ὡς νόμιμοι ἐκ ταύτης βουλευταὶ οἱ κ. κ. Ἀλεξ. Κοντόσταυλος, Γεωρ. Παπαγεωργίου, Ἀλεξ. Ἀντωνιάδης καὶ Κωνστ. Χαντζῆ Κωνσταντῆς, κεκτημένοι, ἄλλως, ἅπαντα τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.»

§131ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Καρυστίας καὶ νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κ. κ. Ἀλεξ. Κοντόσταυλον, Γεώργ. Παπαγεωργίου, Ἀλέξ. Ἀντωνιάδην καὶ Κωνστ. Χαντζῆ Κωνσταντῆν. — Ἐκλογὴ Κέας. «Τὸ τμῆμα προτείνει τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς καὶ τὴν παραδοχὴν τῶν κ. κ. Ἰωάννου Ψύλλα καὶ Ἰωάννου Κυριακίδου ὡς νομίμων βουλευτῶν.»

§133ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Κέας καὶ νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς κ. κ. Ἰωάννην Ψύλλαν καὶ Ἰωάννην Κυριακίδην. — Ἐκλογὴ Κερκύρας. «Τὸ τμῆμα γνωμοδοτεῖ νὰ ἐπικυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Κερκύρας καὶ ν’ ἀναγνωρισθῶσιν ὡς νόμιμοι βουλευταὶ οἱ σχετικῶς πλειοψηφήσαντες Ἀθανάσιος Παραμυθιώτης, Ν. Βασιλάκης καὶ Ἰάκωβος Πολυλᾶς, ἔχοντες τὰ παρὰ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα.»

§135ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§136ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Κερκύρας καὶ νομίμους βουλευτὰς αὐτῆς τοὺς κυρίους Ἀθανάσιον Παραμυθιώτην, Ν. Βασιλάκην καὶ Ἰάκωβον Πολυλᾶν. Ἐκλογὴ Κορινθίας. «Κατὰ συνέπειαν τὸ τμῆμα, λαβὸν ὑπ’ ὄψιν ἅπαντα τὰ προεκτεθέντα, προτείνει παμψηφεὶ τὴν ἐπικύρωσιν τῶν ἐκλογῶν τῶν δήμων Κορινθίας, Σικυῶνος, Φενεοῦ, Εὐρωστίνης, Τρικάλων, Περαχώρας, Νεμέας, Κλεωνῶν καὶ Πελλήνης. Κατὰ πλειονοψηφίαν δὲ 10 πρὸς 4 ψήφους τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Σολυγείας· ἐπίσης κατὰ πλειονοψηφίαν 10 ψήφων πρὸς 2 τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Στυμφαλίας· δύω δὲ ἐκ τῶν μελῶν τοῦ τμήματος, ἤτοι ὁ κ. Ν. Μαυροκορδάτος καὶ Σ. Ἀντωνόπουλος ἦσαν ἐπιφυλακτικοὶ ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου τούτου, δι’ οὓς θέλουσιν ἐκθέσει ἐν τῇ Βουλῇ λόγους.»

§137ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Κύριοι, ἀναλαβὼν τὴν εἰσήγησιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας, θεωρῶ καθῆκόν μου νὰ ἐκθέσω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τοὺς λόγους, οἵτινες μ’ ἔπεισαν νὰ ἐκφέρω τὴν ἐπ’ αὐτῆς ἀπόφασίν μου ἐν τῷ τμήματι, καὶ τοὺς λόγους οἵτινες παρώτρυναν τὸ τμῆμα νὰ φέρῃ τὴν ψῆφόν του πρὸς καταρτισμὸν τῆς ἐκθέσεως, τὴν ὁποίαν εἶχον τὴν τιμὴν νὰ συντάξω. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Κορινθίας ὑπάρχουσιν ἐνστάσεις καθ’ ὅλου σχεδὸν τοὺς δήμους, ἐξαιρουμένου, ὡς μοι φαίνεται, ἑνὸς δήμου, τῆς Περαχώρας. Αἱ ἐνστάσεις αὗται περιστρέφονται εἰς πιέσεις τῶν κατὰ τόπους δημοτικῶν ἀρχῶν, περιστρέφονται εἰς βίαν, τὴν ὁποίαν μετεχειρίσθησαν οἱ κομματάρχισκοι, περιστρέφονται τέλος εἰς ἐπέμβασιν, τὴν ὁποίαν στρατιωτικὰ ἐκεῖ ἀποσπάσματα ἐνήργησαν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐνστάσεις ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῶν πλείστων δήμων, αὗται οὐδεμίαν ἔχουσιν εἰς ὑποστήριξιν ἀπόδειξιν. Τὸ τμῆμα ἑπομένως εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ ἀποῤῥίψῃ ταύτας. Ἐκτὸς δὲ τούτου, οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὑποψήφιοι, κληθέντες κατὰ τὸν κανονισμὸν ἐνώπιον τοῦ τμήματος, ἵνα ἀναπτύξωσι καὶ ὑποστηρίξωσι τὰς ἐνστάσεις των, ἐδήλωσαν ὅτι παραιτοῦνται καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς ἐνστάσεις ὅλων τῶν λοιπῶν δήμων, περιοριζόμενοι μόνον εἰς τὰς ἀφορώσας τὰς ἐκλογὰς τριῶν δήμων, τοῦ δήμου Σολυγείας, τοῦ δήμου Στυμφαλίας καὶ τοῦ δήμου Πελλήνης. Ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν, κύριοι βουλευταὶ, τοῦ δήμου Σολυγείας, ὑπάρχει ἔνστασις, ὅτι ὁ δήμαρχος καὶ ἡ ἐπιτροπὴ, φατριαστικῶς ἐνεργοῦντες, ἐξεβίαζον τοὺς ἐκλογεῖς τοὺς προσερχομένους ἵνα ψηφοφορήσωσι, νὰ ψηφοφορῶσιν ὑπὲρ τοῦ συνδυασμοῦ Νοταρᾶ· ὅτι ἓν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς, μοι φαίνεται, ὀνομαζόμενον Βάγιας, ἀπέβαλεν ἐκ τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς ἀντιθέτου κυρίου Νοταρᾶ μερίδος ἐπὶ τῷ σκοπῷ, ὡς ἀναφέρει ἡ ἔνστασις, νὰ ἐπιδιώξῃ μελετωμένην δῆθεν καλπονόθευσιν. Καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν καλπονόθευσιν, τὴν ὁποίαν ὑποδεικνύουν, ἐκ τοῦ ἀποτελέσματος φαίνεται ὅτι τοιοῦτόν τι δὲν ἔλαβε χώραν, διότι εἰς μίαν ἐκ τῶν καλπῶν ὑπάρχει πλειονότης σφαιριδίων, δέκα ἕως δώδεκα, τὰ ὁποῖα μᾶς πείθουσιν, ὅτι ἦσαν ἐντὸς τῆς κάλπης ἐκ σφάλματος μᾶλλον ἢ ἀνεπιτηδειότητος τῶν ἐκλογέων παρὰ ἐκ διαπραχθείσης καλπονοθεύσεως. Ὡς πρὸς δὲ τὴν ἄλλην ἔνστασιν τῆς πιέσεως τῶν ἐκλογέων, ἡ ἔνστασις αὕτη ὑπάρχει ἐντὸς τῶν πρακτικῶν, ἐπαναλαμβάνεται διὰ κοινοποιήσεως ἐγγράφου πρὸς τὴν ἐπιτροπὴν, ἐπαναλαμβάνεται πρὸς τούτοις καὶ δι’ ἐγγράφου, τὸ ὁποῖον ἐκοινοποίησαν κατὰ τὸ πενθήμερον διάστημα, τὸ μετὰ τὴν ἀποπεράτωσιν τῆς ἐκλογῆς. Τὰς ἐνστάσεις ταύτας τὸ τμῆμα εἶχε νομίσει καλὸν ν’ ἀποῤῥίψῃ, οὐχ ἧττον πρὸς ἐνίσχυσιν αὐτοῦ ἔρχεται ἡ ἔκθεσις τοῦ ἀνακριτοῦ εἰρηνοδίκου, ὅστις διέμεινε κατὰ τὸ διάστημα τῆς ψηφοφορίας ἐν τῷ τόπῳ, ἥτις ἔκθεσις βεβαιόνει τῳόντι ὅτι ἔλαβον χώραν ἀσχημίαι τινὲς, ὅτι καὶ ἐπιτροπὴ καὶ σφαιριδιοδόται καὶ ἀντιπρόσωποι ἀδιακρίτως δὲν ἐτήρουν τὴν τάξιν, τὴν ὁποίαν ὤφειλον νὰ τηρήσωσι κατὰ τὴν ἐκλογήν. Τὸ τμῆμα εὑρέθη εἰς τὴν ἀνάγκην, βασιζόμενον εἰς τὴν ἔκθεσιν αὐτὴν, νὰ δώσῃ πίστιν εἰς τοὺς ἐνισταμένους καὶ ἐπρότεινε τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Σολυγείας· οὐχ ἧττον ὅμως, κ. βουλευταί, ἐπειδὴ ἡ ἔκθεσις ἀναφέρει περιστατικὰ ῥητὰ καὶ ὡρισμένα, τὰ ὁποῖα ἔλαβον χώραν, καὶ τὰ ὁποῖα θὰ πείσωσι τὴν Βουλὴν, ὅτι ἠλλοίωσαν τὸ γνήσιον τῆς ἐκλογῆς ἀποτέλεσμα, ἐπειδὴ δύναταί τις νὰ ἔχῃ ἀμφιβολίας καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἔνστασιν αὐτὴν, διότι πιθανὸν καὶ ὁ ὑπάλληλος ὅστις συνέταξεν αὐτὴν ἐκ συμπαθειῶν πρός τινα τῶν μερίδων νὰ παρωρμήθῃ, καὶ ἐπειδὴ τὸ περιεχόμενον αὐτῆς εἶναι ἀσθενὴς ἀπόδειξις παρεκτροπῶν, αἱ ὁποῖαι ἔλαβον χώραν κατὰ τὴν ἐκλογὴν, φρονῶ ὅτι δύναταί τις ν’ ἀμφιβάλῃ ἐὰν πρέπει νὰ ζητήσῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ταύτης ἢ ὄχι. Ἑπομένως ἡ κρίσις ὑμῶν ἡ πεπειραμένη θ’ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Στυμφαλίας. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου ἀναφαίνεται καὶ ἤδη τὸ πολύκροτον ζήτημα τῆς ὁριστηκότητος τῶν καταλόγων. Ἐκ τῶν ὀλίγων μου μελετῶν καὶ γνώσεων εἶχον πεισθῆ, ὅτι ἡ ὁριστικότης τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου πρέπει νὰ ᾖναι ἀπολύτως ἀπρόσβλητος· πλὴν τὰ ζητήματα, ἅτινα παρουσιάσθησαν ἐπὶ τοῦ καταλόγου τῆς ἐκλογῆς ταύτης, μὲ ἔκαμον ν’ ἀλλάξω γνώμην. Παρουσιάζονται οἱ ἐνισταμένοι κατὰ τοῦ καταλόγου τοῦ δήμου τούτου λέγοντες, ὅτι οὐδεμία ἐγένετο ἔκθεσις τοῦ καταλόγου, οὐδεμία ἐγένετο τοιχοκόλλησις τῶν προγραμμάτων, οὐδεμία ἐγένετο κοινοποίησις πρὸς τοὺς διαγραφέντας, πάντα δὲ τὰ ἀποδεικτικὰ, τὰ ὁποῖα προσήχθησαν διὰ νὰ βεβαιώσωσι ταῦτα, πάντα προσβάλλονται ὡς πλαστά. Ἐπὶ πλέον διὰ τῆς ἐνστάσεως προτείνεται ὅτι ἐκ μέρους δύω ἐκλογέων ὑπάρχει ἔφεσις κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῆς ἐπιτροπῆς τῆς ἐπὶ τοῦ καταλόγου· μολονότι ὑπῆρχεν ἐκκρεμὴς τοιαύτη ἔφεσις, μολαταῦτα οἱ κατάλογοι ἔφθασαν εἰς τύπον ὁριστικότητος, καὶ μετὰ τὴν ὁριστικότητα τοῦ καταλόγου καὶ μετὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς, ἐξηκολούθησεν ἡ δίκη ἐπὶ τῆς ἐκδικάσεως τῶν ἐκκρεμῶν ἐφέσεων καὶ μόλις πρὸ ἡμερῶν τινων ἐξεδόθη ἀπόφασις, ἥτις διατάσσει τὴν διαγραφὴν τριακοσίων δύω, μοὶ φαίνεται, ψηφοφόρων ὡς παρανόμως ἐγεγραμμένων. Βλέπετε λοιπὸν, ὅτι παρουσιάζεται τὸ ζήτημα τῆς ὁριστικότητος ὅλως καθαρόν. Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, ἀφοῦ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς παρασταθῶσιν ἐγκλήματα ζωντανὰ, φρονῶ ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ κλείσῃ τοὺς ὀφθαλμούς της καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι δὲν ἐπεμβαίνει εἰς τὴν ἐξέτασιν τῆς ὁριστικότητος τοῦ καταλόγου, διότι ὁ κατάλογος εἶναι ὁριστικός. Δὲν ὑποθέτω ποτὲ ὅτι δύναται νὰ παραδεχθῇ τις, ὅτι ἡ ὁριστικότης τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου δύναται τὰ ἦναι τὸ φίμωτρον διὰ τοῦ ὁποίου θὰ κλείσῃ τὸ στόμα τῆς Βουλῆς διὰ νὰ μὴ φωνάζῃ κατὰ τῆς παρανομίας, ἥτις ἤθελε λάβει χώραν κατὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου αὐτοῦ. Ἔρχομαι ἤδη καθόσον ἀφορᾷ τὰς ἀποδείξεις, αἵτινες παρουσιάζονται ἐπὶ τῆς ὁριστικότητος τοῦ καταλόγου. Προσάγεται 1) βεβαίωσις τοῦ ἀνακριτοῦ Μαλαματένιου, ὅστις λέγει ὅτι ὑπάρχει καταγγελία κατὰ τοῦ δημάρχου τοῦ δήμου τούτου καὶ τοῦ γραμματέως αὐτοῦ, καθὼς ἐπίσης καὶ κατὰ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα εἶχον ὑπογράψει τὰ ἀποδεικτικὰ, τὰ ὁποῖα ἀπέβλεπον τὰς κοινοποιήσεις καὶ τὰς τοιχοκολλήσεις, καὶ ὅτι ὑπάρχει ἑπομένως δίκη ἐναντίον τῶν προσώπων αὐτῶν· 2) Καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐκκρεμότητα τῶν ἐφέσεων, προσάγονται ἀντίγραφα δύω ἐφέσεων, διὰ τῶν ὁποίων προσβάλλονται ὀκτὼ ἀποφάσεις τῆς ἐπὶ τοῦ καταλόγου ἐπιτροπῆς· 3) Προσάγεται ἀπόφασις τοῦ δικαστηρίου, ἀντίγραφον ἀποφάσεως τοῦ δικαστηρίου τῶν πρωτοδικῶν, διὰ τοῦ ὁποίου ἀντιγράφου ἀποδεικνύεται ὅτι τὸ δικαστήριον ἐσταμάτησε τὴν πρόοδον τῆς ἐπὶ τῶν ἐφέσεων τούτων δίκης μέχρις ὅτου προσαχθῶσι τὰ ἔγγραφα τὰ ἐν ταῖς ἐφέσεσι μνημονευόμενα· 4) Προσάγεται ἐπίσης ἀντίγραφον αἰτήσεως κατὰ τοῦ Εἰσαγγελέως τῶν ἐν Ναυπλίῳ πρωτοδικῶν περὶ προσαγωγῆς τῶν ἐγγράφων τῶν ὁποίων γίνεται μνεία. Ἤδη δὲ ὡς ἔμαθον ἐξεδόθη καὶ ἡ ἀπόφασις τὴν ὁποίαν σᾶς προεμνημόνευσα, τουτέστιν ἀπόφασις, τελεσίδικος ἐπὶ τῶν ἐφέσεων τούτων, διὰ τῆς ὁποίας ἀποφάσεως διατάσσεται ἡ διαγραφὴ τῶν ἐκλογέων, οἵτινες παρανόμως ἐνεγράφησαν. Αὕτη φέρει ἀριθ. 1116 καὶ θεωρεῖ μὴ γενομένην νομίμως τὴν δημοσίευσιν. Ἑπομένως ἐκ τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς ἀποδεικνύεται, ὅτι ὁ κατάλογος ὄχι δὲν εἶναι ὁριστικὸς, ἀλλὰ κακῶς ἔγεινεν ὁριστικὸς, καὶ κακῶς ἐνηργήθη ἡ ἐκλογὴ ἐπὶ τῇ βάσει τοιούτου ὁριστικοῦ καταλόγου, ὅστις, δι’ ἐγκλημάτων, διὰ παρανομιῶν, ἐθεωρήθη ὡς ὁριστικός. Πρὸς τούτοις ὑπάρχει ἔνστασις, καθόσον ἀφορᾷ τὴν οὐσίαν τῆς ἐκλογῆς. Διὰ τῆς ἐνστάσεως αὐτῆς ὑποδεικνύεται, ὅτι πολλοὶ ἐκλογεῖς, οἵτινες ἐξ ὄψεως καὶ ἐξ ἰδίας αὐτῶν ὁμολογίας εἶχον ἡλικίαν πολὺ κατωτέραν τῆς ἡλικίας τοῦ 21 ἔτους, προσήχθησαν παρὰ τῶν ἐνδιαφερομένων καὶ ἐψηφοφόρησαν· αἱ δὲ ἐνστάσεις, περὶ τοῦ νὰ μὴ ψηφοφορήσουν οὗτοι, ἀπεῤῥίφθησαν, διότι ἦσαν, ὡς ἔλεγον, ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον. Πρὸς ἀπόδειξιν, κ. βουλευταί, ὅτι ἦσαν τῷ ὄντι ἀνήλικοι οἱ προσελθόντες καὶ ψηφοφορήσαντες ἐκλογεῖς, ὑπάρχει ἡ ἔκθεσις τοῦ κ. ἀνακριτοῦ Μαλαματένιου, ὅστις βεβαιοῖ τοῦτο, ὡς γνωρίζων αὐτὸ ἐξ ἰδίας ἀντιλήψεως. Ἐπίσης ὑπάρχει καὶ κατάλογος τοῦ ἰδίου ἀνακριτοῦ, διὰ τοῦ ὁποίου ἐμφαίνεται, ὅτι 8 ἢ 10, μοὶ φαίνεται, τῶν προσελθόντων ἐκλογέων εἶχον τὴν ἡλικίαν 5–6 ἐτῶν, καὶ μόλα ταῦτα τοὺς ἐδέχθησαν καὶ ἐψηφοφόρησαν· περισσότεροι δὲ ἀκόμη εἶχον τὴν ἡλικίαν 14–15 καὶ 18 ἐτῶν. Ὅλοι οὗτοι φαίνονται ὡς ψηφοφορήσαντες κατὰ τὴν τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Στυμφαλίας. Ὁ ἀριθμὸς ὅλων τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα σημειοῖ ὁ κ. ἀνακριτὴς, ἀναβαίνει, μοὶ φαίνεται, εἰς τὸν ἀριθμὸν 55. Ἐκτὸς δὲ τούτου ἐνίστανται οἱ ἐνιστάμενοι, ὅτι κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς ἔλαβον χώραν πιέσεις ἀπὸ μέρους τοῦ Δημάρχου Νοταρᾶ, ἀπὸ μέρους τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ ἀπὸ μέρους τῶν σφαιριδιοδοτῶν καὶ ἐν γένει τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα εὑρίσκοντο κατὰ τὴν ἐκλογήν. Πρὸς ἀπόδειξιν τῆς ἐνστάσεως ταύτης προσάγεται ἡ ἔκθεσις τοῦ αὐτοῦ ἀνακριτοῦ Μαλαματένιου, ἥτις βεβαιοῖ, ὅτι ἔλαβον χώραν ταῦτα, καὶ ὅτι ἐνηργοῦντο ἀπροκαλύπτως ἐπεμβάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐν τῇ ἐνστάσει ἀναφέρονται. Ἐπὶ τῇ βάσει, κύριοι, τῶν ἀποδείξεων τούτων, καθόσον ἀφορᾷ καὶ τὴν ὁριστικότητα τοῦ καταλόγου καὶ τὴν οὐσίαν τῆς ἐκλογῆς, μοὶ φαίνεται, ὅτι οὐδεμία ὑπάρχει ἀμφιβολία, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Στυμφαλίας ἐνηργήθη παρανόμως, ὅτι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ταύτης δὲν εἶναι τὸ γνήσιον ἀποτέλεσμα τῆς θελήσεως τῶν ἐκλογέων. Μετὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου τούτου ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Πελλήνης. Κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου ἐγένετο ἔνστασις, ἥτις ἀναφέρει, ὅτι ἔλαβον χώραν πιέσεις τινές. Ἀλλὰ τὸ τμῆμα, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς πιέσεις, αἵτινες καταγγέλλονται διὰ τῆς ἐνστάσεως, τὰς ἀποῤῥίπτει, διότι οὐδεμία περὶ τούτου προσάγεται ἀπόδειξις. Πλὴν εἰς τὸν δῆμον τοῦτον δυστυχῶς ἐλλείπει τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς. Τὸ ἔγκλημα, τὸ ὁποῖον ἐνόμισε κατάλληλον τὴν περίστασιν καὶ τὴν ἐποχὴν, διὰ νὰ ἐνεργήσῃ θρασέως, ἀπεφάσισε νὰ σχίσῃ τὰ 5 τελευταῖα φύλλα τῶν πρακτικῶν τῆς διαλογῆς, καὶ τοιουτοτρόπως κατεστράφη ὅλον ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς τοῦ δήμου τούτου. Ἐπίσης παρατηρεῖται εἰς τὸ πρακτικὸν τῆς ψηφοφορίας, ὅτι ἐλλείπει ἓν ὁλόκληρον φύλλον καὶ μετὰ τὸν ἀριθμὸν 801, μοὶ φαίνεται, ἔρχεται ὁ ἀριθμὸς 802, εἰς φύλλον ὄχι τὸ ἀμέσως ἀκόλουθον, ἀφοῦ δηλαδὴ μεσολαβήσῃ ἓν ἐσχισμένον φύλλον· ἀπὸ δὲ τοῦ ἀριθμοῦ 802 καὶ κατωτέρω φαίνονται τὰ ὀνόματα γεγραμμένα μὲ διαφορετικὸν χαρακτῆρα, εἰς τὸ τέλος δὲ τοῦ πρακτικοῦ τούτου, τὸ ὁποῖον φέρει 1016 ἐκλογεῖς, φαίνεται πρᾶξις τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ τῆς ὁποίας λύεται ἡ ψηφοφορία, καὶ φαίνονται αἱ ὑπογραφαὶ, αἵτινες δὲν ὁμοιάζουν πρὸς τὰς ἄλλας ὑπογραφὰς τὰς ὑπαρχούσας ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ βιβλίου, καὶ παρέχουσι τὴν πεποίθησιν ὅτι καὶ ἡ πρᾶξις ἐκείνη καθὼς καὶ αἱ ὑπογραφαὶ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς εἶναι πλασταί. Εὐτυχῶς ὅμως προσήχθη ἐνώπιον τοῦ τμήματος ἀντίγραφον ἐπίσημον τῆς διαλογῆς ὑπογεγραμμένον παρὰ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς, διὰ τοῦ ὁποίου σώζεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου τούτου. Ἐκ τοῦ ἀντιγράφου αὐτοῦ ἀποδεικνύεται, ὅτι οἱ ψηφοφορήσαντες ἦσαν 813. Ταῦτα λοιπὸν ἔκρινα καθῆκον μου, κύριοι βουλευταὶ, νὰ ἐκθέσω ἐνώπιόν σας ὑποστηρίζων τὴν ἰδέαν ὅτι πρέπει νὰ ἀκυρωθῇ ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Στυμφαλίας, ἀφιέμενος εἰς τὴν κρίσιν σας, καθόσον ἀφορᾷ τὴν ἐπικύρωσιν ἢ ἀκύρωσιν τοῦ δήμου Σολυγείας, καὶ προτείνω τὴν παραδοχὴν ὡς ἐγκύρου τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Πελλήνης ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ἀποτελέσματος, τὸ ὁποῖον μᾶς διέσωσαν τὰ ἀποσπάσματα τῶν πρακτικῶν.

§138ΠΟΛΛΟΙ. Εἴμεθα σύμφωνοι.

§139ΣΠΗΛ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ Στυμφαλία εἶναι ἀκυρωτέα: πράγματι. Εἴχομεν ἐπιφυλαχθῆ....

§140ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ὁ κ. Ἀντωνόπουλος καὶ ἐγὼ εἴχομεν ἐπιφυλαχθῆ ἐντὸς τοῦ τμήματος, καθόσον ἀφορᾷ τὸν δῆμον Στυμφαλίας, διότι πράγματι δὲν εἶχεν ἔλθῃ ἡ ἀπόδειξις τῆς μὴ ὁριστικότητος τοῦ καταλόγου αὐτοῦ. Ἔπειτα ἦλθε πράγματι ἡ ἀπόδειξις, ἑπομένως ἀποδεχόμεθα τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου αὐτοῦ.

§141ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ τὴν Βουλὴν ἂν παραδέχεται τὸ ἔγκυρον τῶν 10 δήμων, Κορινθίας, Σικυῶνος, Φενεοῦ, Εὐρωστίνης, Τρικάλων, Περαχώρας, Νεμέας, Κλεωνῶν, Πελλήνης καὶ Σολυγείας. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον...

§142ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῶν 10 αὐτῶν δήμων. Ἐρωτῶ τώρα τὴν Βουλὴν ἂν παραδέχηται τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Στυμφαλίας.

§144ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§145ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἄκυρον τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Στυμφαλίας τῆς ἐπαρχίας Κορινθίας.

§146ΡΟΥΚΗΣ. Τί ἀποτέλεσμα ἔχει ἡ ἀκύρωσις τῆς Στυμφαλίας, δὲν εἰσέρχεται κἀνείς;

§147ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρέπει νὰ ἐκκαθαρισθῇ πρῶτον.

§148ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον. (Ἐνταῦθα γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Κραναίας καὶ νόμιμοι βουλευταὶ αὐτῆς οἱ κ. κ. Βαλσαμάκης, Κατσαΐτης, Βανδῶρος καὶ Κοντομίχαλος. Τῆς ἐπαρχίας Κυθήρων καὶ νόμιμοι βουλευταὶ αὐτῆς οἱ κ. Κασιμάτης, Πανάρετος καὶ Ῥαπτάκης. Τῆς ἐπαρχίας Κυνουρίας καὶ νόμιμοι βουλευταὶ αὐτῆς οἱ κύριοι Βακαλόπουλος, Θερμογιάννης, Καρδαρᾶς καὶ Κατσικόπουλος).

§149ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρχόμεθα εἰς τὴν ἐκλογὴν Λακεδαίμονος. Ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος προτείνει τὴν ἐπικύρωσιν αὐτῆς. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις;

§150ΜΠΟΥΤΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε Πρόεδρε.

§151ΣΑΡΑΒΑΣ. Πρῶτον πάντων δὲν ὑπάρχει οὔτε πλειοψηφία, οὔτε μειοψηφία εἰς τὸ τμῆμα, ἀλλὰ ἰσοψηφία.

§152ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἡ Βουλὴ ἀπεφάνθη ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς (θόρυβος).

§153ΣΤΑΪΚΟΣ. Ἐδῶ ὑπάρχει ἔκθεσις πλειοψηφίας καὶ ἔκθεσις μειοψηφίας....

§154ΣΑΡΑΒΑΣ. Σεῖς καλῶς ἀναγιγνώσκετε, ἀλλὰ κακῶς ἐσημειώθη.

§155ΜΠΟΥΤΟΣ. Εἶμαι μέλος τοῦ τμήματος τοῦ προεξελέγξαντος τὴν ἐκλογὴν τῆς Λακεδαίμονος. Τὸ τμῆμα διῃρέθη, καὶ κατὰ μὲν τὴν πλειονοψηφίαν ἐζητήθη ἡ ἀκύρωσις τῆς ἐκλογῆς ὅσον ἀφορᾷ τὸν 5ον βουλευτὴν κύριον Ἀναστάσιον Βαλασόπουλον διότι ἐψηφοφόρησαν 44 ἄτομα εἰς τὸν δῆμον Οἰνοῦντος, μὴ ἐγγεγραμμένα εἰς τὸν κατάλογον τοῦ δήμου ἐκείνου. Ἡ δὲ μειοψηφία τοῦ τμήματος, ἥτις ὑπεστήριξε διὰ τῆς ἐκθέσεώς της τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς, ἰσχυρίσθη ὅτι οἱ ἐκλογεῖς, περὶ ὧν σᾶς προεῖπον, εἶχον δικαίωμα νὰ ψηφίσωσι διότι δὲν ἐψήφισαν εἰς τὸν δῆμον, εἰς ὃν ἦσαν δημῶται καὶ ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον. Νομίζω, κύριοι, ὅτι εἰς τὴν περίστασιν αὐτὴν δὲν ἀπαιτοῦνται οὔτε ἀποδείξεις, οὔτε πρόκειται ἡ Βουλὴ νὰ λύσῃ ζήτημα, ἀφοῦ ἐναντίον τοῦ νόμου ἀποδεδειγμένως ἐψηφοφόρησαν εἰς τὸν δῆμον Οἰνοῦντος οἱ ἀνωτέρω ἐκλογεῖς, αἱ ψῆφοι τῶν ὁποίων μεταβάλλουν τὸ ἀποτέλεσμα ὅσον ἀφορᾷ τὸν Ἀναστ. Βαλασόπουλον, 5ον βουλευτὴν, καθ’ ὅσον μεταξὺ αὐτοῦ καὶ τοῦ ἐπιλαχόντος ὑπάρχει διαφορὰ 22 ψήφων. Ἀναγκάζομαι, κύριοι, νὰ ἀναπτύξω τὸ πρᾶγμα ἐκτενέστερον, διότι προβλέπω, ὅτι θὰ μοὶ γείνῃ ἐρώτησις ἂν οἱ ἐκλογεῖς ἐκεῖνοι ἦσαν ἐγγεγραμμένοι εἰς ἐκλογικὸν κατάλογον ἄλλου δήμου τῆς αὐτῆς ἐπαρχίας, καὶ ἂν ἐψηφοφόρησαν καὶ εἰς τὸν δῆμον εἰς ὃν ἦσαν ἐγγεγραμμένοι. Ὀφείλω νὰ πληροφορήσω τὴν Βουλὴν, ὅτι οἱ ἐκλογεῖς οἱ ψηφοφορήσαντες εἰς τὸν δῆμον Οἰνοῦντος εἶναι ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν κατάλογον τοῦ δήμου Θεραπνῶν, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Θεραπνῶν ἐκτὸς μόνον 2 ψηφοφορησάντων ἐκεῖ οἱ λοιποὶ δὲν ἐψηφοφόρησαν. Ἀλλ’ ἠγέρθη ἐν τῷ τμήματι τὸ ζήτημα ἂν ἦναι ἐπιτετραμμένον, ἢ ἂν ἔχουν δικαίωμα ἐκλογεῖς, ἐγγεγραμμένοι ἔν τινι δήμῳ μιᾶς ἐπαρχίας, νὰ ψηφοφορήσωσιν εἰς ἄλλον δῆμον τῆς αὐτῆς ἐκλογικῆς περιφερείας, καὶ τὸ τμῆμα κατὰ πλειονοψηφίαν ἔλυσε τὸ ζήτημα ἀποφατικῶς. Ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος εἶπεν ὅτι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ψηφοφορήσῃ τις εἴς τινα δῆμον, ἂν δὲν ᾖναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν οἰκεῖον ἐκλογικὸν κατάλογον, ἀδιαφόρως ἂν τὸ ἄτομον ἐκεῖνο ᾖναι ἐγγεγραμμένον εἰς ἄλλον δῆμον τῆς αὐτῆς ἐκλογικῆς περιφερείας. Ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος ἐστήριξε τὴν γνώμην της αὐτὴν εἰς τὸ ἄρθρον 35 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου, κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν ἐπιτρέπεται ἡ ψηφοφορία εἰμὴ εἰς τοὺς ἐγγεγραμμένους εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, τοὐτέστι δὲν ἐπιτρέπεται νὰ ψηφοφορῶσιν ἐκλογεῖς, ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον ἑνὸς δήμου, εἰς ἄλλον δῆμον τῆς αὐτῆς ἐκλογικῆς περιφερείας.

§156ΟΙΚΟΝΟΜΟΥ. Διὰ τί δὲν ἐψηφοφόρησαν εἰς τὸν δῆμόν των;

§157ΜΠΟΥΤΟΣ. Πρέπει νὰ ἐρωτήσητε τοὺς ἰδίους. — Ἐναντία ἀρχὴ ἂν καθιερωθῇ τὸ νὰ ἐπιτρέπηται ἡ ψηφοφορία ἐκλογέων ἐγγεγραμμένων εἰς τὸν κατάλογον ἑνὸς δήμου μιᾶς ἐπαρχίας εἰς ἄλλον δῆμον τῆς αὐτῆς ἐκλογικῆς περιφερείας, ἂν λέγω τοιοῦτόν τι προηγούμενον καθιερωθῇ, σᾶς λέγω εἰλικρινῶς ὅτι ἐφεξῆς δὲν θὰ ἔχητε ἐκλογὰς, καὶ δὲν θὰ ἔχητε ἐκλογὰς, ὄχι διότι αἱ Ἐφορευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ θὰ ἐνεργῶσι δολίως, ἀλλὰ διότι εἶναι ἀδύνατον εἰς αὐτὰς, προσερχομένων εἰς ψηφοφορίαν ἐκλογέων ἄλλων δήμων, νὰ γνωρίζωσιν αὐτοὺς καὶ νὰ ᾖναι ὑπεύθυνοι περὶ τῆς ταὐτότητος αὐτῶν. Τί ἄλλο, κύριοι, ἀπησχόλησε τὴν Βουλὴν ἐπὶ πολλὰς ἡμέρας κατὰ τὴν συζήτησιν τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς καὶ ἄλλων ἐκλογῶν, αἵτινες κατηγορήθησαν ἐπὶ νοθείᾳ καὶ δι’ ἄλλας παραβάσεις ἐκλογικὰς, παρὰ τοῦτο, τὸ ὅτι ἐψηφοφόρησαν ἀπόντες, ἄλλοι ἀντ’ ἄλλων καὶ τεθνεῶτες; Αἱ Ἐφορευτικαὶ Ἐπιτροπαὶ, κύριοι, δυσκολεύονται νὰ γνωρίζωσι τοὺς πραγματικοὺς ἐκλογεῖς, πολὺ περισσότερον ἀγνοοῦσι τοὺς ἐκλογεῖς τῶν ἄλλων δήμων. Ἴσως ἐκεῖνος, ὅστις θέλει μὲ διαδεχθῆ ἐπὶ τὸ βῆμα τοῦτο, θέλει ὑποστηρίξει, ὅτι οἱ ψηφοφορήσαντες ἐκλογεῖς εἰς τὸν δῆμον Οἰνοῦντος ἐφωδιάσθησαν μὲ πιστοποιητικὰ τῆς ἁρμοδίας ἀρχῆς ἢ τῆς Ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου, εἰς τὸν ὁποῖον ἦσαν ἐγγεγραμμένοι, ὅτι ἐκεῖ δὲν ἐψηφοφόρησαν καὶ ὅτι δυνάμει τοῦ τίτλου αὐτοῦ εἶχον τὸ δικαίωμα νὰ μεταβῶσιν εἰς ἄλλον δῆμον τῆς αὐτῆς ἐκλογικῆς περιφερείας νὰ ψηφοφορήσωσιν. Ἀλλὰ, κύριοι, τοῦτο δὲν λύει τὸ ζήτημα. Σᾶς προεῖπον, ὅτι οἱ ἄνθρωποι αὐτοὶ εἰς τὸν δῆμον, εἰς ὃν ἦσαν ἐγγεγραμμένοι, δὲν ἐψηφοφόρησαν, ἀλλὰ μὲ τοῦτο δὲν καταστρέφεται ἡ ἰδέα ἡ ἰδική μας ἢ νὰ εἴπω καλλίτερον δὲν οἰκονομεῖται ἡ διάταξις τοῦ νόμου τοῦ ἀπαιτοῦντος ῥητῶς καὶ ὡρισμένως νὰ ψηφοφορῇ ἕκαστος ψηφοφόρος εἰς τὸν δῆμον εἰς ὃν ἀνήκει. Καὶ διὰ νὰ ἴδητε, ὅτι ῥητῶς καὶ ὡρισμένως διατάσσηται τοῦτο καὶ ὅτι τοιαῦται ψῆφοι κακῶς ἐῤῥίφθησαν, ἔχετε ἀκόμη ἑτέραν διάταξιν τοῦ νόμου, καθ’ ἣν εἰς τὰς μεγάλας πόλεις ὅπου δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ψηφοφορήσουν ὅλοι οἱ ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, αἱ πόλεις διαιροῦνται εἰς τμήματα καὶ δὲν ἐπιτρέπεται κατ’ οὐδένα λόγον νὰ ψηφοφορῇ ἐκλογεύς τις, ἀνήκων εἰς τὸν πρῶτον τμῆμα, εἰς τὸ δεύτερον καὶ οὕτω καθ’ ἑξῆς. Ἡ διάταξις, κύριοι, τοῦ νόμου εἶναι ἐπιτακτικὴ ὅσα δικαιολογήματα καὶ ἂν θελήσετε νὰ φέρητε δὲν δύνασθε νὰ δικαιολογήσητε τὰς ψήφους, αἵτινες ἐῤῥίφθησαν εἰς τὸν δῆμον Οἰνοῦντος, καὶ αἱ ψῆφοι ἐκεῖναι ἀκυρούμεναι μεταβάλλουν τὸ ἀποτέλεσμα ὡς πρὸς τὸν 5 βουλευτὴν τὸν κ. Ἀνασ. Βαλασόπουλον.

§158ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν ἀναγνωρίζετε αὐτοὺς ὡς γνησίους ἐκλογεῖς;

§159ΜΠΟΥΤΟΣ. Ἡ ἐρώτησίς σας θὰ ἦτο περιττή, ἂν ἐπροσέχετε εἰς τὴν ὁμιλίαν μου. Ἀλλὰ ὑποθέσατε, κύριοι, ὅτι εἰς ἐκλογεῖς διαφόρων δήμων τῆς Ἐπαρχίας Ἀττικῆς κατοικοῦντας προσωρινῶς ἐνταῦθα νὰ ἐπιτραπῇ νὰ ψηφοφορῶσιν εἰς τὸν δῆμον Ἀθηναίων λόγῳ εὐκολίας. Τοῦτο λέγεται νόμιμος ἐκλογή; Τοῦτο τὸ θεωρεῖτε νόμιμον; Θέλετε ἴσως νὰ ὀχυρωθῆτε ὄπισθεν μιᾶς ἐγκυκλίου τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἥτις ἐγκύκλιος ἐπέτρεπε νὰ ψηφοφορῶσιν οἱ σφαιριδιοδιανομεῖς καὶ οἱ ἀντιπρόσωποι εἰς τοὺς δήμους ὅπου εὑρίσκονται διωρισμένοι καὶ ἐνεργῶσι καθήκοντα· ἀλλὰ τὸ προκείμενον ζήτημα εἶναι ἄσχετον, καὶ πάλιν δὲν εἶσθε εἰς τὸ δίκαιον, διότι καὶ ἡ ἐγκύκλιος ἐκείνη δὲν στηρίζεται εἰς τὸν νόμον. Ἐπικυροῦντες, κύριοι, τὴν ἐκλογήν, θέλετε καθιερώσει, ὡς σᾶς εἶπον, τὸ προηγούμενον τοῦτο, νὰ δέχηται μία Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ ἑνὸς δήμου φίλα φρονοῦσα ὑπὲρ μιᾶς τῶν ἀνταγωνιζομένων μερίδων, νὰ δέχηται εἰς ψηφοφορίαν τὰ δύω τρίτα τῶν ἐκλογέων ὅλων τῶν ἄλλων δήμων τῆς ἰδίας ἐπαρχίας, καὶ ἡ ἐκλογικὴ περιφέρεια δὲν θὰ ἔχῃ κἀμμίαν ἀξίαν πλέον διαιρουμένη εἰς δήμους ἢ εἰς τμήματα, ἡ δὲ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ θέλει δέχεται εἰς ψηφοφορίαν ὅλους τοὺς φίλους της ἐκλογεῖς ἀπὸ ὅλους τοὺς ἄλλους δήμους καὶ μόνη αὕτη θὰ δημιουργῇ βουλευτὰς ἐναντίον τῆς πλειονοψηφίας τῶν ἐκλογέων. Νομίζω λοιπόν, ὅτι διὰ τοὺς λόγους, οὓς σᾶς ἀνέπτυξα, ἐδικαιοῦτο ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος, στηριζομένη εἰς τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου, νομίμως καὶ δικαίως νὰ προτείνῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς διὰ τὸν 5 βουλευτὴν κ. Α. Βαλασόπουλον καὶ τὴν πρότασίν της θέλετε τὴν παραδεχθῆ.

§160Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δύω λέξεις, κύριοι, ἔχω νὰ εἴπω, διότι βεβαίως τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον ἔθεσεν ὑπ’ ὄψιν ὁ προλαλήσας, εἶναι τόσον ἁπλοῦν ὥστε δὲν χρῄζει περισσοτέρας ἀναπτύξεως. Μᾶς αἰτιῶνται, ὅτι 44 ἐκλογεῖς ἐκ τοῦ δήμου Θεραπνῶν φαίνονται ψηφοφορήσαντες ἐν τῷ δήμῳ Οἰνοῦντος, καὶ διὰ τοὺς λόγους, τοὺς ὁποίους σᾶς εἶπον, τὸ γεγονὸς τοῦτο κρίνουσιν ὡς κακὸν προηγούμενον. Σᾶς εἶπεν ὅμως αὐτὸς οὗτος ὁ προαγορεύσας, ὅτι οἱ 44 ἐκλογεῖς τοῦ δήμου Θεραπνῶν ἐφωδιάσθησαν μὲ πιστοποιητικὰ τοῦ οἰκείου δημάρχου, διὰ τῶν ὁποίων ἐφαίνετο ὅτι ἦσαν ἐγεγραμμένοι εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον, ἐπίσης δὲ μὲ πιστοποιητικὰ τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ οἰκείου δήμου πρὸς τὴν Ἐφορευτικὴν Ἐπιτροπὴν Οἰνοῦντος, πιστοποιοῦντα, ὅτι δὲν ἐψήφισαν, καὶ ἐπιτρέποντα εἰς τὴν τοῦ Οἰνοῦντος ἐπιτροπὴν νὰ τοὺς δεχθῇ προσελθόντας εἰς ψηφοφορίαν.

§161ΜΙΛΗΣΗΣ. Διατί δὲν ἐψηφοφόρησαν εἰς τὸν δῆμον αὐτόν;

§162Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διότι ἔχουν δύω κατοικίας, τὸν μὲν χειμῶνα μένουν εἰς τὸ ἓν μέρος, τὸ δὲ θέρος εἰς τὸ ἄλλον. Νομίζω, ὅτι εἶναι περιττὸν νὰ κάμω μείζονα ἀνάπτυξιν.

§163ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ὀφείλω νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις, διότι εἶχον μέρος εἰς τὸ προεξελέγξαν τὴν προκειμένην ἐκλογὴν τμῆμα, ὁ δὲ εἰσηγητὴς αὐτῆς κ. Ῥάλλης εἶναι ἤδη, ἀτυχῶς, ἐκτὸς τοῦ βουλευτηρίου. Μεθ’ ὅσα ὁ ἐκ Μεσσήνης βουλευτὴς κ. Μποῦτος ἐξέθηκε, δὲν θέλω, οὐδὲ νομίζω, ὅτι εἶναι ἀνάγκη καὶ νὰ προσθέσω νέα ἐπιχειρήματα, διὰ νὰ ἀποδείξω, ὅτι δὲν εἶναι σύμφωνον μὲ τὸν ἐκλογικὸν νόμον τὸ νὰ μεταφέρουν κατὰ τὸ ἑαυτοῖς δοκοῦν τὸ δικαίωμα τῆς ψήφου των οἱ ἐκλογεῖς ἀπὸ ἕνα δῆμον εἰς ἄλλον τῆς ἰδίας ἐπαρχίας. Ἐπὶ τῆς προκειμένης ἐκλογῆς ἴσως ἤθελον κλείσει τοὺς ὀφθαλμοὺς εἰς αὐτὴν τὴν παρατυπίαν, ἐὰν τὸ προηγούμενον, τὸ ὁποῖον πρόκειται νὰ καθιερωθῇ, δὲν ἤθελεν ἔχει τὰς φοβερωτέρας συνεπείας διὰ τὴν γνησιότητα τῶν ἐκλογῶν. Τί ἄλλο ἦτο, κύριοι, ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον συνέβαινεν εἰς τὸ παρελθὸν καὶ ἔφερε τὴν νόθευσιν τῆς ἐκλογῆς; Συνέβαινε πολλάκις εἰς ἕνα δῆμον νὰ συνέρχωνται οἱ ἐκλογεῖς ὁλοκλήρου τῆς ἐπαρχίας καὶ ἕνας δῆμος, ὅσον μικρὰ καὶ ἂν ἦτον ἡ περιφέρειά του, νὰ παρουσιάζεται ὡς πλειονοψηφία. Τοῦτο ἐσκόπει νὰ προλάβῃ τὸ νέον σύστημα τὸ ἐκλογικόν, κατὰ τὸ ὁποῖον ἕκαστος δῆμος ἀποτελεῖ ἰδίαν ἐκλογικὴν περιφέρειαν, καὶ κατὰ τὸ ὁποῖον δὲν δύναται νὰ ἔχῃ δικαίωμα ψήφου παρὰ ὁ ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον· ἐὰν δὲν ᾖναι ἐγγεγραμμένος, ὅσον ἀναμφισβήτητος καὶ ἂν ᾖναι ἡ ἰδιότης του ὡς δημότου, ὅσον ἀναμφισβήτητα καὶ ἂν κέκτηται τὰ προσόντα τοῦ ἐκλογέως, δὲν δύναται νὰ ψηφοφορήσῃ. Καὶ ἀντιθέτως ὅσον καὶ ἂν ἤθελεν εἶσθαι ἀνίκανος, ὅσον καὶ ἂν ἤθελεν εἶσθαι στερημένος τῶν πολιτικῶν του δικαιωμάτων, εἶναι δεκτὸς νὰ ψηφοφορήσῃ, ὅταν εἶναι ἐγγεγραμμένος εἰς τὸν κατάλογον. Ταῦτα δὲ πάντα ἀποῤῥέουν ἀπὸ τὴν μεγάλην ἀρχὴν τῆς ὁριστικότητος τῶν καταλόγων. Ἡ ἀρχὴ αὕτη δὲν εἶναι βεβαίως ἀπηλλαγμένη οὐδ’ αὐτὴ ἀτοπημάτων, ἀλλὰ ταῦτα σχετικῶς πρὸς τὰ ἀτοπήματα τοῦ ἀντιθέτου συστήματος εἶναι ἐλάχιστα. Καὶ δὲν εἶναι, κύριοι, ἰδανικοὶ οἱ φόβοι περὶ τῶν φοβερῶν συνεπειῶν, ἃς θέλει ἔχει τὸ προηγούμενον ὅπερ ζητοῦσι νὰ καθιερώσωσιν. Ἐνθυμεῖσθε τὴν κατὰ τὸ 1872 βουλευτικὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Ὀλυμπίας. Κατὰ τὴν ἐκλογὴν ἐκείνην εἰς ἕνα μόνον δῆμον, τὸν δῆμον Σκυλλοῦντος, ὡς ἐβεβαίουν τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας, συνέῤῥευσαν οἱ ἐκλογεῖς ὅλης τῆς ἐπαρχίας, ἐφαίνοντο ψηφοφορήσαντες ὄχι μόνον ἅπαντες οἱ ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ σημειούμενοι, ἀλλὰ δύω περίπου χιλιάδες ἐκ τῶν λοιπῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας. Ἡ Βουλὴ ἠκύρωσεν, εἶναι ἀληθές, τὴν ἐκλογὴν ἐκείνην· ἀμφιβάλλω ὅμως ἂν θὰ ἔπραττε τοῦτο ἡ Βουλὴ ἐκείνη, ἐὰν εἶχε προηγούμενα, δυνάμενα νὰ ἀναπαύσωσι τὴν συνείδησίν της. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς ἀκυρώσεως τοῦ δήμου Οἰνοῦντος· τὸ ἀντικείμενον τοῦτο εἶναι δευτερεῦον· πρόκειται περὶ τοῦ προηγουμένου, τὸ ὁποῖον ἐὰν καθιερωθῇ, ἐκλείπει εἰς τὸ μέλλον πᾶσα ἐγγύησις διὰ τὴν γνησιότητα τῶν ἐκλογῶν. Εἷς μόνος δῆμος θὰ δύναται νὰ συγκεντρώνῃ ὅλην τὴν ἐπαρχίαν, καὶ οὕτω ἀδύνατον νὰ ἔχωμεν γνησίας ἐκλογάς. Ἰδού, κύριοι, διατὶ τὸ τμῆμα ἐθεώρησε πολὺ σπουδαῖον τὸ γεγονὸς τῶν 44 ψήφων, προελθουσῶν ἐξ ἐκλογέων, οἱ ὁποῖοι ἐνῷ ἀνῆκον εἰς ἕτερον δῆμον, εἰς τὸν δῆμον τῶν Θεραπνῶν, ἐψηφοφόρησαν εἰς τὸν δῆμον Οἰνοῦντος. Ὀφείλω νὰ προσθέσω, ὅτι τὸ τμῆμα ὄχι μόνον δι’ αὐτὸν τὸν λόγον παρεδέχθη τὴν ἀκύρωσιν, ἀλλὰ καὶ διὰ δύω ἄλλους λόγους, οἱ ὁποῖοι ἐπίσης ἀναφέρονται εἰς τὴν ἔκθεσιν. Οἱ λόγοι οὗτοι εἶναι, ὅτι καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ψηφοφορίας, ὁ δήμαρχος Οἰνοῦντος παρίστατο εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς. Καὶ φαίνεται μὲν, ὅτι παρίστατο ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας, διότι προσεκάλεσεν αὐτὸν ἡ ἐπιτροπὴ ἵνα βεβαιοῖ τὴν ταυτότητα τῶν ἐκλογέων· ἀλλὰ ἐάν, κύριοι, ἡ ἀπαγόρευσις τοῦ νόμου τοῦ νὰ μὴ παρίσταται οὐδεὶς ὑπάλληλος καὶ μάλιστα δημαρχιακὸς ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας ᾖναι σπουδαία, ὄπισθεν αὐτῆς τῆς αἰτιολογίας βλέπω καθαρὰ τὴν πρόθεσιν νὰ καταδολιευθῶσι τὸν νόμον. Ἡ παρουσία λοιπὸν τοῦ δημάρχου ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας κατὰ τὸ τετραήμερον διάστημα τῆς ψηφοφορίας ἐθεωρήθη ὑπὸ τοῦ τμήματος, καὶ δικαίως φρονῶ, ὡς προκληθεῖσα σκοπίμως χάριν ἐπηρεασμοῦ τῶν ψηφοφόρων. Τρίτος λόγος ἀκόμη φέρεται, κύριοι, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, ἐν τῷ δήμῳ Οἰνοῦντος, εὑρέθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια 28 εἰς τὴν κάλπην τοῦ πρώτου ἐπιλαχόντος, τὰ ὁποῖα ἀφῃρέθησαν ἀπὸ τὸ ναί, καὶ τὰ ὁποῖα ἐπηρεάζουσι τὸ ἀποτέλεσμα ὡς πρὸς τὸν πέμπτον ἐπιτυχόντα· ἐπειδὴ δὲ ἡ ἐπιτυχοῦσα μερὶς ἐπικρατεῖ ἐν τῷ δήμῳ Οἰνοῦντος, καὶ ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ ἀνῆκεν εἰς αὐτὴν, τὸ πιθανώτερον εἶναι νὰ ἐῤῥίφθησαν οὐχὶ ὑπὸ φίλων τοῦ πρώτου ἐπιλαχόντος, οὐχὶ ἑπομένως εἰς τὸ ναὶ, ἀφ’ ὅπου ἀφῃρέθησαν. Διὰ τοῦτο ὁ πλεονασμὸς τῶν 28 σφαιριδίων ἐθεωρήθη ὑπὸ τοῦ τμήματος ὡς σπουδαῖος λόγος ἀκυρότητος, ἐρχόμενος εἰς μείζονα ἐνίσχυσιν τῶν δύω ἑτέρων ἀκυρότητος λόγων, τοὺς ὁποίους προεξέθεσα. Ἰδοὺ, κύριοι, οἱ λόγοι, δι’ οὓς τὸ τμῆμα ἐθεώρησεν ἀκυρωτέαν τὴν ἐκλογὴν ὡς πρὸς τὸν δῆμον Οἰνοῦντος, ὅσον ἀφορᾷ τὸν πέμπτον ἐπιτυχόντα. Εἰς τὴν Βουλὴν ἀπόκειται νῦν νὰ φέρῃ τὴν ὁριστικὴν περὶ τούτου κρίσιν.

§164ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δύω μόνον λέξεις, κύριοι, θὰ εἴπω καθόσον ἀφορᾷ τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια. Ὅπως ἠκούσατε, κύριοι, ὑπάρχει μία διαφορὰ ἐλαχίστη μεταξὺ τοῦ πρώτου ἐπιλαχόντος κ. Λεωπούλου καὶ τοῦ τελευταίου ἐπιτυχόντος κ. Λ. Βαλασοπούλου. Ὁ κ. Λεώπουλος παρεπονεῖται, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Θεραπνῶν καὶ Οἰνοῦντος εὑρέθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια κατ’ αὐτοῦ 48· καὶ γνωρίζετε, κύριοι, ὅτι ὁ νόμος ἔθετο τὸ τεκμήριον, κατὰ τὸ ὁποῖον ὑποτίθεται, ὅτι τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια ῥίπτονται πάντοτε ὑπὸ φιλικῆς χειρὸς, καὶ διὰ τοῦτο διέταξε τὴν ἀφαίρεσιν αὐτῶν ἀπὸ τοῦ ναί. Ἀλλ’ ὅταν ἔχωμεν ἀποδείξεις ἐναντίας; Πρῶτον, κύριοι, πιστεύω ὅτι τὰ σφαιρίδια δὲν ἐῤῥίφθησαν ὑπὸ φιλικῆς χειρὸς, ἀλλὰ πρὸς βλάβην τοῦ κ. Λεωπούλου· ὅταν δὲ ὁ ἀριθμὸς τῶν πλεοναζόντων σφαιριδίων δύναται νὰ ἐξασκήσῃ σπουδαίαν ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τοῦ ἀποτελέσματος, τότε, συμφώνως πρὸς τὴν γνώμην, ἣν ὑπέβαλε καὶ ὁ ἀξιότιμος κ. Σαράβας, ὀφείλετε νὰ κηρύξητε ἄκυρον τὴν ἐκλογήν. Δὲν ἔχετε, ἀληθῶς, δικανικὰς ἀποδείξεις, ὅτι τὰ 48 σφαιρίδια δὲν ἐῤῥίφθησαν ὑπὸ φιλικῆς χειρὸς, ἀλλ’ ἐπὶ ζημίᾳ τοῦ κ. Λεωπούλου· ἀλλ’ ὅταν σᾶς ἀναφέρω ἀληθείας, ὅταν σᾶς δώσω ἄλλας πληροφορίας, ὑποθέτω ὅτι δὲν θὰ μείνῃ ἐλαχίστη ἀμφιβολία ὅτι τὰ σφαιρίδια ἐῤῥίφθησαν κατὰ τοῦ κ. Λεωπούλου. Καὶ πρῶτον, κύριοι, καθόσον ἀφορᾷ τὸν δῆμον Θεραπνῶν, ἔνθα εὑρέθησαν 20 σφαιρίδια περιπλέον εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Λεωπούλου, ἄλλα τόσα δὲ καὶ περισσότερα ἴσως εἰς τὴν κάλπην τὴν ἰδικήν μου. Δήμαρχος, ἀξιότιμοι συνάδελφοι, τοῦ δήμου Θεραπνῶν εἶναι εἷς τῶν νοημονεστέρων καὶ ἰσχυροτέρων δημάρχων τῆς Λακεδαίμονος, ὁ κ. Μιχ. Γεράσιμος, ὅστις ἀνήκει εἰς τὴν πολιτικὴν μερίδα τοῦ κ. Κορφιωτάκη, λαβόντος μέρος εἰς τὸν ὑπουργικὸν συνδυασμόν. Ἐκτὸς τοῦ δημάρχου ἡ ὑπουργικὴ μερὶς εἶχεν ὁλόκληρον τὴν Ἐφορευτικὴν Ἐπιτροπὴν εἰς τὸν δῆμον Θεραπνῶν, τοὺς σφαιριδιοδότας, τοὺς ἀστυνομικοὺς κλητῆρας ἐν τῷ τόπῳ τῆς ἐκλογῆς, καὶ περιπλέον τὸν δημαστυνόμον, ἄνδρα ζωηρότατον καὶ ἰσχυρότατον, συγγενῆ δὲ τοῦ τε Δημάρχου Θεραπνῶν καὶ τοῦ Δημάρχου τοῦ πλησιεστέρου δήμου, τοῦ δήμου Οἰνοῦντος. Ὁ δημαστυνόμος οὗτος, κύριοι, εἶχε προσκληθῆ δι’ ἐγγράφου ὑπὸ τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς ἐν τῷ τόπῳ τῆς ἐκλογῆς ὅπως ἐξυπηρετήσῃ δῆθεν τὴν τάξιν. Καὶ διὰ νὰ ἐννοήσετε πόσον πιστῶς ἐξυπηρέτησεν αὐτὴν, ἀρκεῖ νὰ σᾶς εἴπω, ὅτι παρελάμβανε τοὺς ἐκλογεῖς ἀπὸ τῆς θύρας, τοὺς ὡδήγει εἰς τὰς κάλπας, καὶ τί ἀκόμη; ἔθετε τὸ οὖς ἐπὶ τῆς κάλπης διὰ νὰ μὴ συμβῇ, καθὼς ἔλεγε χαριεντιζόμενος, κἀνὲν λάθος!

§165Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ὑπάρχει ἔνστασις;

§166ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπάρχει.

§167Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκλογῆς;

§168ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔπρεπε νὰ ἦσθε εἰς τὴν ἐκλογὴν διὰ νὰ ἐννοήσετε ἂν ἦτο δυνατὸν νὰ γείνῃ τότε ἔνστασις. — Ἀλλὰ μήπως, κύριοι, τὴν αὐτὴν πιθανότητα δὲν ἔχομεν, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὴν ἐκλογὴν Οἰνοῦντος; Εἰς τὸν δῆμον Οἰνοῦντος δήμαρχος εἶναι ὁ γνωστὸς ἐπὶ ἰσχύϊ κ. Δημοσθένης Ματάλας· αὐτὸς, κύριοι, σημειώσατε εἶναι ἀνεψιὸς τοῦ ἀποτυχόντος ὑπουργικοῦ ὑποψηφίου Π. Ματάλα, εἰς τὴν θέσιν τοῦ ὁποίου ἦλθον ἐγώ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τοῦ Δημάρχου, ὅλη ἡ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ (ἐκτὸς ἑνὸς μέλους) ἦτον ὑπὲρ τῶν ὑπουργικῶν ὑποψηφίων, ὅλοι οἱ σφαιριδιοδόται, ὅλα τὰ πρόσωπα τὰ λαβόντα μέρος ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς· τί δ’ ἔτι, κύριοι; δι’ ἐγγράφου τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς καλεῖται αὐτὸς ὁ Δήμαρχος εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς, ὁ πανίσχυρος ἐκεῖνος, καὶ παρέμεινε καθ’ ὅλην τὴν διάρκειαν τῆς ἐκλογῆς, τὸ πᾶν διευθετῶν καὶ τὸ πᾶν κατοπτεύων. Τώρα, κύριοι, χωρὶς νὰ μακρηγορῶ, σᾶς ἐρωτῶ, εἰς ἐκλογὰς, εἰς τὰς τὰς ὁποίας ἡμεῖς τοιοῦτον εἴχομεν μέρος καὶ καθ’ ἣν εὑρέθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια, εἶναι δυνατὸν νὰ φαντασθῆτε ὅτι ταῦτα ἐῤῥίφθησαν ὑπὸ φιλικῆς χειρὸς καὶ οὐχὶ ἐπὶ βλάβῃ τοῦ κυρίου Λεωπούλου; Προβλέπω, κύριοι, μίαν ἀντίῤῥησιν, τὴν ὁποίαν ἐνδεχόμενον νὰ φέρῃ ὁ ἀξιότιμος συνάδελφός μου, ἤτοι ὁ νεώτερος τῶν κυρίων Βαλασοπούλων. Εἶναι ἀληθὲς, κύριοι, ὅτι δὲν πταίει ἕως ἐδῶ ἡ ἱστορία τῶν πλεοναζόντων σφαιριδίων· τοιαῦτα πλεονάζοντα σφαιρίδια εὑρέθησαν ἀτυχῶς καὶ εἰς τὸν δῆμον τῆς Σπάρτης, τῆς πρωτευούσης τῆς ἐπαρχίας ἡμῶν, καὶ ἐδῶ ὅλαι αἱ πιθανότητες, ὅσαι ἐξεφράσθησαν περὶ τοῦ κυρίου Βαλασοπούλου, σταματοῦν, διότι ὁμολογουμένως εἰς τὸν δῆμον τῆς Σπάρτης ἰσχυροτέρα ἦν ἡ ἰδική μας μερίς. Εἰς τὸν δῆμον τῆς Σπάρτης εἶναι δήμαρχος ὁ πρὸς μητρὸς θετός μου κύριος Μελετόπουλος, ὅστις ἔχει μεγίστην ἐπιῤῥοήν. Ἐπίσης δ’ ἔχει ἱκανὰ κεφάλαια ἐν τῷ δήμῳ τούτῳ καὶ ὁ κύριος Λεώπουλος, ὥστε δι’ ὃν λόγον αἱ πιθανότητες ὡς πρὸς τοὺς δήμους Οἰνοῦντος καὶ Θεραπνῶν φέρονται ἐναντίον τοῦ κυρίου Βαλασοπούλου καὶ ὑπὲρ ἡμῶν, ἐνταῦθα ἀντιθέτως φαίνονται ὑπὲρ αὐτῶν. Εὑρέθησαν ἐν Σπάρτῃ πλεονάζοντα σφαιρίδια 43 εἰς τὴν κάλπην τοῦ κυρίου Βαλασοπούλου, καὶ 50 εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Λεωπούλου. Ἐν τούτοις καὶ αὐτὴν ἀκόμη τὴν στιγμὴν σαλεύει ἐν ἐμοὶ ἡ ὑπόνοια, ἥτις ὑπάρχει καὶ εἰς τὴν συνείδησιν πολλῶν ἄλλων, ἡ ὑπόνοια, ὅτι δὲν ἐῤῥίφθησαν καὶ ἐν Σπάρτῃ τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια ἐκ μέρους φιλικῆς χειρὸς, ἀλλὰ πρὸς βλάβην τοῦ κυρίου Λεωπούλου ὑπὸ τῶν φίλων ἢ καὶ τῶν συγγενῶν μου, οἵτινες μ’ ἀντιπροσώπευον ἐκεῖ, καθ’ ὅσον ἐγὼ ἀπουσίαζον εἰς Θεραπνάς. Ἰδοὺ δὲ, κύριοι, οἱ λόγοι, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηρίζεται αὐτὴ ἡ ὑπόνοιά μου· κατὰ τὴν δευτέραν ἡμέραν, κύριοι, τῆς ἐκλογῆς ἐμορφώθη ἡ πεποίθησις, ὅτι δύω, ἢ εἷς τοὐλάχιστον ἐκ τῶν ὑπουργικῶν πίπτουν καὶ ὅτι δύω, ἢ εἷς ἐξ ἡμῶν, ἐγὼ δὲ πρὸ πάντων ἤθελον ἐπιτύχει ἀφεύκτως. Τοῦτο τὰ μάλιστα ἐσκανδάλισε τοὺς φίλους τοῦ Λεωπούλου, οἵτινες ἐν ἀγνοίᾳ βεβαίως αὐτοῦ (καὶ τὸ λέγω τοῦτο, διότι ἔχω ἄπειρον ὑπόληψιν εἰς τὴν εἰλικρίνειάν του), συνέλαβον τὸ σχέδιον νὰ γράψουν καὶ ἔγραψαν ὄντως εἰς ὅλους τοὺς δημοτικοὺς φίλους τοῦ κυρίου Λεωπούλου νὰ μὲ καταψηφίσωσιν, ὥστε, ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἐπέλθῃ ἀποτυχία ἑνὸς τῶν ὑπουργικῶν, νὰ ἐπιτύχῃ ἀντὶ αὐτοῦ ὁ Λεώπουλος. Αὐτὸ, κύριοι, ἐγένετο μετὰ τὴν δευτέραν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, 50 δὲ ἐπιστολαὶ διεσπάρησαν εἰς τὴν ἐπαρχίαν· δὲν ἦτον ἑπομένως δυνατὸν νὰ μὴ τὸ μάθωσι πρῶτοι ἐκεῖνοι, οἵτινες μ’ ἀντεπροσώπευον, ἤτοι οἱ φίλοι καὶ συγγενεῖς μου. Ὑπάρχει λοιπὸν ἡ ὑπόνοια, ὅτι οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὑπὲρ ἐμοῦ ἐν Σπάρτῃ, θέλοντες ἀνταποδοτικῶς νὰ καταβιβάσωσι τὸν κύριον Λεώπουλον, ἔῤῥιψαν εἰς τὴν κάλπην του τὰ πλεονάζοντα σφαιρίδια· αὐτὴ εἶναι, κύριοι, ἡ μόνη καὶ καθαρὰ ἀλήθεια, τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν διὰ νὰ φέρῃ πεφωτισμένην καὶ δικαίαν τὴν ψῆφόν της.

§169Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐὰν ᾐσθανόμην πρὸς στιγμὴν, ὅτι δὲν ἀντιπροσωπεύω νομίμως τὴν ἐπαρχίαν, ἤθελον ἀμέσως παραιτηθῆ, σᾶς τὸ λέγω ὡς τίμιος ἄνθρωπος. Ὁ κ. Ῥουσσόπουλος ἐξεπλήρωσε καθῆκον εἰς συνάδελφόν του ἀποτυχόντα καὶ τὸ ἐξεπλήρωσε, κύριοι, μὲ πολλὴν ζημίαν, διότι ἠναγκάσθη νὰ κατακρίνῃ ὡς καλπονοθευτὰς τοὺς συγγενεῖς του.

§170ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑπόνοιαν ἐξέφρασα.

§171ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ σᾶς ἀποδείξω, κύριοι, ὅτι εἶναι λανθασμένη ἡ ὑπόνοιά του ἐκείνη, ἐρωτῶ αὐτὸν τίς ἔῤῥιψεν εἰς τὴν κάλπην τοῦ κυρίου Ῥουσσοπούλου τὰ εὑρεθέντα περιττὰ σφαιρίδια; Εἰς τὸν δῆμον Σπάρτης εἶχον τὴν πλειονοψηφίαν τῆς Ἐπιτροπῆς καὶ πάντας τοὺς σφαιριδιοδότας, εἰς τὸν δῆμον Σπάρτης ἐῤῥίφθησαν πλεονάζοντα σφαιρίδια εἰς τὴν κάλπην ἐμοῦ· τίς τὰ ἔῤῥιψεν; ἐγώ; Αὐτὸς οὗτος ὁ κύριος Ῥουσσόπουλος σᾶς εἶπεν ὅτι οὔτε ὑπόνοια δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ· τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Σπάρτης, καθ’ ὃ παρίστανται οἱ ἀντίθετοι ἡμῶν πλειονοψηφοῦντες κατὰ πολλὰς ἑκατοντάδας ψήφων, ἐπετεύχθη δι’ ὅλων τῶν παρανομιῶν τῶν τε μελῶν τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς καὶ τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἀντιθέτων, δι’ ὅπερ ἐξεδόθησαν ἐντάλματα φυλακίσεως οὐ μόνον κατὰ τριῶν μελῶν τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς, ἐν οἷς καὶ ὁ Πρόεδρος, γυναικάδελφος τοῦ κ. Λεωπούλου, ἱστάμενος εἰς τὸ στόμιον τῆς κάλπης αὐτοῦ καὶ ἐπιβάλλων τοῖς ἐκλογεῦσι νὰ ψηφοφορῶσιν ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ θέτων ἀεννάως ἐν αὐτῷ τὴν χεῖρα, ἀλλὰ καὶ κατά τινων σφαιριδιοδοτῶν, διαπραξάντων ἀνήκουστα ὄργια. Καὶ ταῦτα ὡς πρὸς τὸν δῆμον Σπάρτης· ὡς πρὸς δὲ τὸ ὁποῖον ἔφερε παράδειγμα τοῦ δήμου Σκυλοῦντος τῆς Ὀλυμπίας, αὐτὸ δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν· εἰς Ὀλυμπίαν δὲν συνέβη νὰ ψηφοφορήσουν εἰς τὸν αὐτὸν δῆμον κάτοικοι τοῦ ἄλλου δήμου, οἵτινες ἔχουν δύω κατοικίας, περίστασις ἥτις δὲν ἀντεκρούσθη ἀπὸ τοὺς ἀντιθέτους μας καὶ δὲν ἠδύνατο νὰ τὴν ἀρνηθῇ καὶ ὁ προλαλήσας συνάδελφος· τὸ παράδειγμα ὅπερ μᾶς ἔφερον, δὲν ἔχει καμμίαν σχέσιν ἐνταῦθα, διότι ἐκεῖ συνήχθησαν ἀπὸ ὅλους τοὺς δήμους, καὶ ἐκεῖ δὲν συνέβη διὰ 40 ἐκλογεῖς ἀλλὰ διὰ τὸ μέγα ποσὸν τῶν ἐκλογέων, ὅσοι δὲν ἐφαίνοντο ψηφοφορήσαντες εἰς τοὺς λοιποὺς τῆς ἐπαρχίας δήμους, δι’ ὅπερ ἠκυρώθη ἡ ἐκλογή, φαινομένης προφανῶς εἰκονικῆς τῆς ἐν τῷ δήμῳ Σκυλοῦντος ψηφοφορίας. Ἐνταῦθα ὅμως δὲν δύνασθε νὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογὴν, ἀφοῦ ἔχετε τὰς ἀποδείξεις ὅτι ἦσαν πραγματικοὶ ἐκλογεῖς, οἵτινες διὰ σπουδαῖον λόγον δὲν ἐψηφοφόρησαν εἰς τὸν οἰκεῖον δῆμον, ἔχετε πρὸς δὲ τὰς ἀποδείξεις τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς Θεραπνῶν ἐπιτρεψάσης νὰ ψηφοφορήσωσιν ἐν τῷ δήμῳ Οἰνοῦντος, ὅπου κατῴκουν, ἔχετε ἐπὶ πᾶσι τὴν ἀπόδειξιν, ὅτι ἐψηφοφόρησαν ἄνευ τινὸς ἐνστάσεως ὑπ’ οὐδενὸς ἀντιπροσώπου, συναινοῦντος καὶ αὐτοῦ τοῦ ὑποψηφίου ἐκ τοῦ συνδυασμοῦ τῶν ἀντιθέτων, κ. Λ. Ζερβέα, ὅστις διὰ τὸν αὐτὸν λόγον ἐψηφοφόρησεν ἐν Οἰνοῦντι, ὅπου διέμεινε καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἐκλογῆς, ὡς καὶ ὁ ἀδελφὸς τοῦ κ. Ῥουσσοπούλου διατρίβων ὡς ἀντιπρόσωπός του ἐκεῖ, ὡς καὶ οἱ ἀλλαχόθεν ἐκεῖ σταλέντες σφαιριδιοδόται, συμφώνως καὶ πρὸς μίαν ἐγκύκλιον τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐκδοθεῖσαν τὸ 1865.

§172ΜΙΛΗΣΗΣ. Ὑπάρχει ἔγγραφον τῆς Ἐφ. Ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Θεραπνῶν πρὸς τὴν Ἐφ. Ἐπιτροπὴν τοῦ δήμου Οἰνοῦντος;

§173ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§174ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά, ἀρκετά.

§175ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐρωτῶ, κύριοι, τὴν Βουλὴν, οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Λακεδαίμονος παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Λακεδαίμονος καὶ νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κ. Λ. Μαυρομιχάλην, Μελ. Ῥουσσόπουλον, Ἀνασ. Κορφιωτάκην, Ἰω. Βαλασόπουλον καὶ Ἀνασ. Βαλασόπουλον, ἔχοντας τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα προσόντα. Κατόπιν ἔρχεται ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας.

§176ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Προτείνει εἰς τὴν Βουλὴν κατὰ πλειονοψηφίαν τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας καὶ ν’ ἀναγνωρισθῶσι νόμιμοι ταύτης βουλευταὶ οἱ κκ. Α. Κουτσοπέταλλος καὶ Ν. Μπουφίδης. Κατὰ μειονοψηφίαν δὲ ν’ ἀκυρωθῶσιν αἱ ἐκλογαὶ τῶν δήμων Διστομίων, Ὀρχομενίων καὶ Πέτρας καὶ νὰ διαταχθῇ ἡ ἐπανάληψις τῆς ἐκλογῆς ὡς πρὸς τοὺς δήμους τούτους.»

§177Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Ἀναγκάζομαι νὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις πρὸς δικαιολόγησιν τῆς ἐν τῷ τμήματι συμπεριληφθείσης γνώμης μου περὶ τῆς ἀκυρώσεως τριῶν δήμων τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας. Τὴν πεποίθησιν ταύτην, κύριοι, περὶ τῆς ἀκυρώσεως τῆς ἐκλογῆς τῶν τριῶν τούτων δήμων ἐσχημάτισα ἐκ τῆς ἀφηγήσεως τοῦ ἀξιοτίμου εἰσηγητοῦ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Λεβαδείας, τοῦ ἐγκύψαντος εἰς τὴν μελέτην ὅλων τῶν ἐγγράφων, τῶν ἀφορώντων εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην. Ὁ εἰσηγητὴς τῆς ἐκλογῆς, καίτοι ἀποκλίνων ὑπὲρ τῶν ἐπιτυχόντων, ἀφηγήσατο ὅμως ἐν ἄκρᾳ ἀμεροληψίᾳ καὶ λεπτομερείᾳ τὰ λαβόντα χώραν κατὰ τὴν ἐκλογὴν ταύτην· τὴν πεποίθησίν μου ταύτην δὲν ἠδυνήθη νὰ μεταβάλῃ ἡ συζήτησις ἡ κατ’ ἀντιπαράστασιν γενομένη ἐν τῷ τμήματι ὑπὸ τῶν ἐνδιαφερομένων. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Λεβαδείας κ. Μπουφίδης ὁ δυνάμενος νὰ ὀνομασθῇ ἐπίδικος, κατὰ τὴν νέαν κοινοβουλευτικὴν γλῶσσαν, ἔχων τὸν λόγον εὔκολον καὶ τὴν δύναμιν καὶ τὴν διάνοιαν ἐπιτηδείαν, ἐσυνηγόρησεν ἐκθύμως ὑπὲρ τῆς ὑποθέσεως αὑτοῦ, ἀλλὰ δυστυχῶς δὲν ἠδυνήθη νὰ μεταβάλῃ τὴν πεποίθησίν μου. Τοὺς λόγους δὲ, οἵτινες συνέτεινεν εἰς τὴν μόρφωσιν τῆς πεποιθήσεώς μου ταύτης, ἄνευ οὐδενὸς πολιτικοῦ συμφέροντος ὀφείλω νὰ ἐκθέσω. Ἀλλὰ πρὸ τούτου θέλω ὑποβάλλει δύω παρατηρήσεις. Ὁμιλῶν, κύριοι, περὶ ἐπεμβάσεων ἀρχῶν τινων, δὲν ἐννοῶ διὰ τὰς ἐπεμβάσεις ταύτας ὑπευθύνους τοὺς προϊσταμένους ὑπουργοὺς, διότι πολλάκις τὰ ὄργανα πάσης Κυβερνήσεως, ἐμφορούμενα ὑπὸ ἄκρου ζήλου, προβαίνουσιν εἰς τὴν καθ’ ὑπέρβασιν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των· θεωρῶ δὲ ὑπευθύνους τοὺς ὑπουργοὺς τότε μόνον, ὅταν, ἀποδειχθείσης τῆς ἐκνόμου ἐνεργείας τῶν ὑπαλλήλων, δὲν προβαίνουσιν εἰς τὴν τιμωρίαν αὐτῶν. Ἑπομένως ὁμιλῶν περί τινων ὑπαλλήλων, ἐπιῤῥίπτω τὴν εὐθύνην μόνον ἀπ’ αὐτούς. Ἑτέραν παρατήρησιν ὀφείλω νὰ ὑποβάλω· ὅτι, ὅταν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου γίνεται λόγος περὶ τῆς κακῆς ἐκπληρώσεως τοῦ καθήκοντος ἀνδρῶν τινων ἀνηκόντων εἰς τὸν στρατὸν, ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Μεσολογγίου κύριος Δημοσθένης Στάϊκος, πρὸ παντὸς ἄλλου συγκινεῖται καὶ συνταράσσεται. Παραλείπω δὲ τὸν κύριον Δουζίναν, ὅστις τελευταῖον ἐμιμήθη τὸν κύριον Στάϊκον. Δὲν κατηγορῶ τὸν κύριον Στάϊκον, ἀπ’ ἐναντίας τὸν ἐπαινῶ, διὰ τὴν ἀφοσίωσιν πρὸς τὸ λεγόμενον φυλετικὸν πνεῦμα τὸ esprit de corps. Συμβουλεύω τὸν κύριον Στάϊκον νὰ ἀναγνώσῃ τελευταῖον ἐκφωνηθέντα λόγον ἐν Γαλλίᾳ ὑπὸ ἀνδρὸς λίαν διασήμου, κατέχοντος ἀνωτάτην δικαστικὴν θέσιν, διὰ νὰ ἴδῃ πῶς ὁμιλεῖ περὶ τοῦ λεγομένου αὐτοῦ φυλετικοῦ πνεύματος. Ὁ διάσημος οὗτος ἀνὴρ λέγει, ὅτι τὸ esprit de corps ἔχει τὰς ἀποπλανήσεις του, καὶ τὰς καταχρήσεις του, ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ κατηγορῇ τις αὐτοῦ, διότι εἶναι στοιχεῖον συνδέσμου καὶ ὄργανον δραστήριον τῆς ἀλληλεγγύης καὶ τῆς πειθαρχείας· ἀλλὰ προσθέτει ὅτι δὲν πρέπει νὰ δίδεται εὐρυτάτη χώρα εἰς τὸ esprit de corps, διότι τότε καταστρέφεται ἡ ἀλήθεια. Ἐνδίδων λοιπὸν ὁ ἀξιότιμος κ. Στάϊκος, εἰς τοὺς λόγους τοῦ διασήμου τούτου ἀνδρὸς, ἐλπίζω ὅτι δὲν θὰ συγκινηθῇ καὶ δὲν θὰ ταραχθῇ, ἂν εἰς τὰς ὀλίγας λέξεις, τὰς ὁποίας θὰ εἴπω, ἀκούσῃ τὸ ὄνομα τοῦ Ἀρβανίτη, τοῦ Μυριανθούση, ἢ ἑτέρου τινὸς τοιούτου. Ἄλλωστε, κύριοι, τὸν στρατὸν ὅλοι τὸν τιμῶμεν, καὶ ὅλοι τὸν ἀγαπῶμεν, διότι ὁ στρατὸς περιλαμβάνει τοὺς συμπολίτας μας, τοὺς φίλους μας, τοὺς συγγενεῖς μας, καὶ ἐγὼ πολλάκις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὡς πρόεδρος τοῦ ὑπουργείου, ἀνέφερον μετ’ ἐπαίνων τὰ ὀνόματα στρατιωτῶν, ὑπαξιωματικῶν καὶ ἀξιωματικῶν, μεταξὺ τῶν ὁποίων, ἂν δὲν μὲ ἀπατᾷ ἡ μνήμη, ἀνέφερα καὶ τὸ ὄνομα τοῦ κ. Σταΐκου· ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ἡ μομφὴ, ἡ ἐπιῤῥιπτομένη ἐπί τινων ἀτόμων τοῦ στρατοῦ, δὲν ἐπιῤῥίπτεται καθ’ ὅλου τοῦ στρατοῦ, διότι πολλάκις, πάντοτε σχεδὸν, ὁ ἴδιος στρατὸς ἀποδοκιμάζει τὰς ἐνεργείας ἀτόμων τινῶν, ἀνηκόντων εἰς τὰς τάξεις του. Μετὰ τὰς παρατηρήσεις ταύτας, ἔρχομαι λίαν συντόμως νὰ σᾶς ἐκθέσω τοὺς λόγους, οἱ ὁποῖοι συνέτεινον εἰς τὴν μόρφωσιν τῆς πεποιθήσεώς μου περὶ τῆς ἀκυρώσεως τριῶν δήμων, Διστομίων, Ὀρχομενίων καὶ Πέτρας. Ὡς πρὸς τὸν δῆμον Λεβαδείας, αἱ ἐνστάσεις μοὶ ἐφάνησαν ἰσχυραὶ, ἀλλὰ πρὸς ἐμπέδωσιν τῆς πεποιθήσεώς μου ἐζήτησα ἔκθεσιν τοῦ ἀνακριτοῦ, ἢ τοῦ ἀντεισαγγελέως, ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης ἀπήντησεν, ὅτι τοιαύτας δὲν ἔχει. Ἄνευ τῆς ἐκθέσεως τοῦ εἰσαγγελέως δὲν ἠδυνάμην νὰ ἐκφρασθῶ ὑπέρ.

§178ΝΙΚΟΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Δικαιοσύνης). Καὶ ἀπὸ τὴν εἰσαγγελίαν τὰ ἐζήτησα, ἀλλὰ δὲν ὑπάρχουν...

§179ΖΑΪΜΗΣ. Ἀλλ’ ἄνευ τῆς ἐκθέσεως ταύτης δὲν ἠδυνάμην νὰ σχηματίσω πεποίθησιν περὶ τοῦ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς Λεβαδείας, διότι αἱ ἐνστάσεις ἀναφέρουσι π. χ. ὅτι ὁ ἀστυνόμος ἢ ὁ δήμαρχος, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, ἐσχημάτισαν πολιτοφυλακὴν, ὥπλισαν ἄνδρας καὶ ὅτι δι’ αὐτῶν τῶν μέσων ἐπηρέασαν τὴν ἐκλογήν. Σᾶς ὁμολογῶ, κύριοι, ὅτι ὅταν ἀναφέρωνται τοιαῦται ἐνστάσεις, αὗται πρέπει νὰ λαμβάνωνται μετὰ μεγάλης προφυλάξεως ὑπ’ ὄψιν, διότι εἶναι ἀληθέστατον, ὅτι οἱ δήμαρχοι εἰς ὁποιανδήποτε καὶ ἂν ἀνήκουν μερίδα πράττουν τὰ αὐτά· ἡ δὲ κεντρικὴ ἐξουσία καὶ ἂν θέλῃ, δὲν ἔχει τὰ μέσα νὰ περιορίσῃ τὴν ἐπέμβασιν τῶν ὀργάνων τῶν δημοτικῶν, ὥστε ἡ ἔνστασις περὶ ἐπεμβάσεως τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς δὲν ἠδύνατο νὰ ἐπηρεάσῃ τὴν πεποίθησίν μου. Ἄλλη τις ὅμως σπουδαία ἔνστασις φέρεται, ὅτι εἷς ὑπαξιωματικὸς, ὁ Ἀρβανίτης, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, δύω ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ἐκλογῆς ἐφυλάκισεν ἓν μέλος τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς καλούμενον Καλτῆν· τοῦτο δὲ ἐκτίθεται καὶ ἐν τοῖς πρακτικοῖς· ἀλλὰ σᾶς εἶπον, ὅτι ὅλα ταῦτα δὲν τὰ ἐθεώρησα δυνάμενα νὰ συντείνωσιν εἰς τὴν ἀκύρωσιν τοῦ δήμου τούτου. Εἰς τὸν δῆμον Διστομίων παρουσιάζονται ἀληθῶς διάφοροι σπουδαῖαι ἐνστάσεις, τὰς ὁποίας μὲ ὅλην τὴν ἐπιτηδειότητά του ὁ ἀξιότιμος κύριος Μπουφίδης δὲν ἠδυνήθη νὰ τὰς ἀναιρέσῃ, τοὐλάχιστον κατὰ τὴν ἐμὴν γνώμην. Φαίνεται, ὅτι εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον κατὰ πρῶτον ἐνόθευσαν τὴν κάλπην ἑνὸς ἐκ τῶν ἀντιθέτων, καὶ ὅτι ἔῤῥιψέ τις εἰς τὴν κάλπην τοῦ κυρίου Γεωργαντᾶ σφαιρίδιά τινα· ἀλλ’ ἡ καλπονόθευσις αὕτη, ἡ ὁποία ἠδύνατο νὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοὴν ὡς πρὸς τὸ ἀποτέλεσμα, ἔχει τοῦτο ἴδιον, ὅτι προεγνωρίζετο ὑπὸ τοῦ κυρίου Γεωργαντᾶ, ὁ ὁποῖος ἐπρόλαβε νὰ ὑποβάλῃ ἔνστασιν, ὅτι εἷς ἐκλογεὺς τὸν ἐκαλπονόθευσεν, ὥστε βεβαίως, ὅταν προαναγγέλλωνται αἱ μέλλουσαι νὰ πραχθῶσιν ἔκνομοι πράξεις, τοῦτο ἔχει μεγάλην σημασίαν, διότι δεικνύουσιν, ὅτι ὑπῆρχε σχέδιον προδιατεταγμένον, ἵνα ἡ ἐκλογὴ ἐκείνη μὴ γείνῃ νομίμως. Φέρεται καὶ ἑτέρα ἔνστασις εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν, ὅτι ὁ ὁριστικὸς κατάλογος δὲν διωρθώθη κατὰ τὴν ἀπόφασιν τοῦ πρωτοδικείου Ἀθηνῶν· καὶ τῳόντι ἐρεύνης γενομένης ἀπεδείχθη, ὅτι μερικὰ ἢ πολλὰ ἐκ τῶν ὀνομάτων, τὰ ὁποῖα ἔπρεπε νὰ ἐγγραφῶσι, δὲν ἐνεγράφησαν εἰς τὸν κατάλογον τοῦ 1874. Εἰς τὸν δῆμον Διστομίων καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς εἶναι παράδοξον, διότι μεταξὺ τῶν ψηφοφορησάντων 560 ὁ κύριος Γεωργαντᾶς ἔλαβεν 79, ἐνῷ οἱ ἐπιτυχόντες ἔλαβον 528 ὁ εἷς καὶ ὁ ἕτερος 512, ὥστε καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς παρέχει πολλὰς ὑποψίας. Εἰς τὸν δῆμον Ὀρχομενίων παρουσιάζεται ἐκτὸς τῆς πιέσεως τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, ἡ ὁποία εἶναι ἀναμφισβήτητος, καὶ ἄλλα τινὰ μυθιστορικά, ἀφορῶντα εἰς τὸν δήμαρχον τοῦ τόπου ἐκείνου, ὀνομαζόμενον Σγουρδάκην· εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον μᾶς ὡμολόγησεν ὁ κύριος Μπουφίδης δύω εἰσὶ μερίδες, ἡ τοῦ κυρίου Σπυροπούλου καὶ ἡ τοῦ κυρίου Σγουρδάκη.

§180ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Δὲν ὡμολόγησα ἐγὼ τοιαῦτα πράγματα, εἶπον ὅτι μία ἦτον ἰδική μου καὶ ἑτέρα ἡ τοῦ Σγουρδάκη.

§181ΖΑΪΜΗΣ. Ἀνακαλῶ λοιπὸν τοῦτο. — Τοῦ Δημάρχου αὐτοῦ αἱ περιπέτειαι εἶναι πολὺ περίεργοι, διότι ὁ δήμαρχος εὑρέθη εἰς δύσκολον θέσιν. Εἰς τὴν ἀρχὴν ὡμολόγησεν, ὅτι τὸν ἠπείλεσαν, ἀκολούθως ἀνήρεσε ταῦτα, ἀκολούθως ἔγραψεν ἄλλα, ὥστε εἶχον δίκαιον νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τοῦ Σγουρδάκη αἱ περιπέτειαι ἠδύναντο νὰ ἀποτελέσωσι τὴν βάσιν ἑνὸς ὡραίου μυθιστορήματος τοῦ Ἀλεξάνδρου Δουμᾶ. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου ὁ Σγουρδάκης αὐτὸς εὑρέθη εἴς τινα πάλην, ὡς ἐξάγεται, μεταξὺ τοῦ συμφέροντός του καὶ τῆς συνειδήσεώς του, καὶ πότε μὲν ὑπερίσχυεν ἡ ἰδέα τοῦ συμφέροντος ἐν αὐτῷ καὶ δὲν ὡμολόγει τὴν ἀλήθειαν, ἄλλοτε δὲ ἡ ἰδέα τῆς συνειδήσεως καὶ τοῦ καθήκοντος, καὶ ὁ Σγουρδάκης ἀνῄρει ὅσα πρότερον ἔλεγεν. Εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν ἐξάγεται, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ δύναμις πράγματι ἐνήργησεν ἐπεμβάσεις, διότι ἐντὸς τοῦ τμήματος προσήχθη ἔγγραφον τοῦ ἐπάρχου πρὸς τὸν δήμαρχον, διὰ τοῦ ὁποίου ἐμμέσως ἀνεγνωρίζετο ἡ ἐπέμβασις αὐτοῦ· διότι ὁ ἔπαρχος ἔγραψε πρὸς τὸν δήμαρχον, ὅτι συνωμίλησε μετὰ τοῦ διοικητοῦ τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, ὅτι ἀπεφάσισε νὰ μετατεθῇ ἡ ἐκεῖθεν στρατιωτικὴ δύναμις. Ἄλλο ἔγγραφον προσήχθη ἐνώπιον τοῦ τμήματος, διὰ τοῦ ὁποίου ἐζητεῖτο ἡ παρουσία ἀνακριτοῦ, καὶ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἀνεγνώριζε τὴν ἀνάγκην αὐτήν· ἔγραφε πρὸς τὸν δήμαρχον, ὅτι θὰ μεταβῇ ἐκεῖ ἀνακριτὴς, ἀλλὰ δυστυχῶς ὁ ἀνακριτὴς ἐκεῖνος ἐπ’ ὀλίγον μεταβὰς ἐκεῖ μετὰ ταῦτα ἀνεχώρησε. Εἰς τὸν δῆμον τοῦτον παρουσιάζεται, κύριοι, καὶ τὸ ἄλλο ἔκτακτον γεγονὸς, ὅπερ παρέχει μεγάλην ὑποψίαν· ἡ ψηφοφορία ἐγένετο ἄνευ τῆς παρουσίας τῶν ἀντιπροσώπων τῶν ἀποτυχόντων. Ἡ ἔλλειψις δ’ αὕτη εἶναι γεγονὸς σπουδαῖον· καὶ εἷς, κύριοι, ἀντιπρόσωπος ἂν ὑπῆρχε τῶν ἀντιθέτων, ἠδύνατο νὰ ἦναι ἐγγύησις. Εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν ἐπὶ τέλους ἡ στρατιωτικὴ δύναμις δὲν ἤθελε νὰ ὑπακούσῃ εἰς τὰς διαταγὰς τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς, καὶ ἐπὶ τέλους εὑρέθη εἷς ὑπαξιωματικὸς κύριος τοῦ πεδίου τῆς ἐκλογῆς. Εἰς τὸν δῆμον δὲ τῆς Πέτρας Μυριανθούσης τις, ὑπαξιωματικὸς, ἐγένετο ἐντελῶς κύριος τοῦ πεδίου τοῦ ἐκλογικοῦ ἀγῶνος· ἐκεῖ δαρμοὶ, κακώσεις, βία ῥητῶς ἀναφέρονται, ἐξ οὗ ἀποδεικνύεται, ὅτι ἡ στρατιωτικὴ δύναμις δὲν ἔμεινεν ἀμέτοχος, καὶ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας δεικνύει, ὅτι αἱ ἐνστάσεις τῶν ἐπιτυχόντων ἔχουσι σπουδαίαν βάσιν· διότι εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν ἐκ τῶν ἐπιτυχόντων ἔλαβον ψήφους ὁ μὲν κ. Κουτσοπέταλλος 317, ὁ κύριος Μπουφίδης 316, ὁ κύριος Γεωργαντᾶς 7 καὶ ὁ κύριος Σπυρόπουλος 10.

§182ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Πόσοι ὑπελείποντο;

§183ΖΑΪΜΗΣ. Ἑξακόσιοι περίπου, νομίζω. Ὁ κ. Μπουφίδης, ὅστις, ὡς εἶπον, καὶ τὸν λόγον ἔχει εὔκολον καὶ τὴν διάνοιαν ἐπιτηδείαν, ἠθέλησε νὰ δικαιολογήσῃ τὸ γεγονὸς τοῦτο, ἰσχυρισθεὶς ὅτι οἱ ἀντίθετοι ἀπέσχον νὰ ψηφοφορήσωσιν. Ὡμολόγησε δ’ ἐν τῷ τμήματι ὁ κ. Μπουφίδης, ὅτι οἱ ἀντίθετοι διέθεντο τὰ ⅔ τῶν ψήφων ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ, ἀπέσχον δὲ, κατὰ τὸν κ. Μπουφίδαν, ἵνα εὕρωσι δικαιολογίαν πρὸς δημιουργίαν ἐνστάσεων. Μοὶ φαίνεται παράδοξος ὁ ἰσχυρισμὸς οὗτος· καὶ λίαν εὐγενῶς ἀπέτεινα τῷ κυρίῳ Μπουφίδῃ τὴν ἐρώτησιν, πῶς εἶναι δυνατὸν εἰς δῆμόν τινα, ἐνῷ οἱ ἀνταγωνιζόμενοι διεθέτουν τὰ ⅔, νὰ ὑπαγορεύσωσιν εἰς τοὺς φίλους αὑτῶν ν’ ἀπόσχωσι καὶ μὴ ψηφοφορήσωσιν; Ὁ κ. Μπουφίδης ἀντέταξεν, ὅτι οἱ ἐπιτυχόντες προεγνώριζον τὴν ἀποτυχίαν των κατὰ τοὺς ἄλλους δήμους καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἐπέτρεψεν εἰς τοὺς φίλους αὑτῶν νὰ ψηφοφορήσωσιν εἰς τὸν δῆμον Πέτρας.

§184ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μόνον εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν ἐγένετο τοῦτο;

§185Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Καὶ εἰς τοὺς ἄλλους. Ἐπιμένω δὲ εἰς τὸν δῆμον Πέτρας, διότι εἰς αὐτὸν οἱ ἀντίθετοι διέθετον τὰ ⅔. Δι’ ἐμὲ εἶναι πολὺ δύσκολον ν’ ἀποδεχθῶ τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Λεβαδείας τὴν ἀντίῤῥησιν, καὶ νὰ ὑποθέσω ὅτι τις εἰς ἐκλογικὸν ἀγῶνα γνωρίζει τὸ ἀποτέλεσμα πρὸ τῆς διαλογῆς, καὶ μάλιστα ὅταν βλέπω συναγωνιζομένους ἄνδρας γνωστοὺς εἰς τὴν ἐπαρχίαν. Λοιπὸν ἢ ἡ ἐπέμβασις τῆς στρατιωτικῆς δυνάμεως, ἡ ὁποία ἔλαβε χώραν, εἶχε προειδοποιήσει τοὺς ἀποτυχόντας ὅτι δὲν θὰ κερδήσωσι, ἢ τέλος πάντων κἀνεὶς καλικάντζαρος τοῖς εἶχε γνωστοποιήσει τοῦτο· ἄλλως, εἶναι δύσκολον εἰς ἕνα δῆμον, εἰς τὸν ὁποῖόν τις διεθέτει τὰ ⅔, νὰ ἐπιβάλῃ εἰς τοὺς φίλους του ν’ ἀποχωρήσωσι τῆς ἐκλογῆς. Αὐτὰς τὰς ὀλίγας λέξεις εἶχον, κύριοι, νὰ εἴπω πρὸς δικαιολόγησιν τῆς ψήφου μου. Δὲν τὰς εἶπον βεβαίως ἵνα πείσω τὴν πλειοψηφίαν. Ἡ φωνή μου εἶναι τόσον ἀσθενὴς ὥστε εἰς αὐτὴν δὲν δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοήν. Ὤφειλον ὅμως νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφόν μου καὶ τὴν γνώμην μου ἐνώπιον τῶν φίλων μου καὶ τῶν μετ’ ἐμοῦ προμαχούντων ὑπὲρ τοῦ νόμου.

§186ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κύριοι βουλευταὶ, ἀνερχόμενος εἰς τὸ βῆμα τοῦτο, ὀφείλω κατὰ καθῆκον νὰ εὐχαριστήσω τὸν ἀξιότιμον ἐκ Καλαβρύτων βουλευτὴν πρῶτον μὲν, διότι λίαν εὐμενῶς ἠθέλησε νὰ κρίνῃ περὶ ἐμοῦ καὶ τῆς ἀξίας μου, καὶ δεύτερον, διότι μοὶ ἔδωκε τὴν εὐχάριστον εὐκαιρίαν νὰ διατρανώσω ἀπὸ τοῦ βήματος τοῦτο τὸ δίκαιόν μου διὰ νὰ δυνηθῶ νά πείσω οὐχὶ ἐκείνους, οἵτινες ἐκ προκαταλήψεως δηλητηριασθέντος ὑπὸ τῶν ψευδῶν διαδόσεων τῶν ἀντιπάλων μου ἀπεφάνθησαν καὶ ἀποφαίνονται, ὅτι δὲν εἶμαι ἐγὼ ὁ νόμιμος ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας μου, ἀλλὰ διὰ νὰ πείσω τὸν κόσμον ὅλον, ὅτι ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Λεβαδείας ἐπῆλθε τοιαύτη τροπὴ τῶν πραγμάτων, ἧς ἀναγκαία συνέπεια ὑπῆρξε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τοῦ 1874. Τὴν κεφαλήν μας ζητεῖ ἡ νομιμότης σήμερον διὰ τοῦ στόματος τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων βουλευτοῦ· καὶ διατὶ ἆρά γε; διότι εὐθαρσεῖς ἡμεῖς, τολμητίαι ἠθελήσαμεν ν’ ἀντιταχθῶμεν κατὰ κοῦ ὄγκου τῶν ὀνομάτων, κατὰ τοῦ ὄγκου τῶν οἰκογενειῶν! Ἰδοὺ ὁ λόγος, διὰ τὸν ὁποῖον ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων εὑρέθη εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν νὰ μειονοψηφήσῃ ἐν τῷ τμήματι καὶ ἐζήτησε καὶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ὑποστηρίξῃ τὴν γνώμην του. Εἰς πάντα ἄλλον ἴσως, κύριοι, ἐπετρέπετο νὰ ζητήσῃ τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς Λεβαδείας διὰ τὸν λόγον τοῦτον, εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν ἐκ Καλαβρύτων, τὸν ἄνθρωπον τῆς νομιμότητος καὶ τῆς προόδου, ἦτον ἀπηγορευμένον ν’ ἀναβῇ ἐπὶ τοῦ βήματος καὶ νὰ ζητήσῃ τὴν κεφαλὴν δύω νέων, οἵτινες ἀντετάχθησαν κατὰ τοῦ ὄγκου τῶν ὀνομάτων καὶ τῶν οἰκογενειῶν καὶ ἔδειξαν εἰς τὸν κόσμον, ὅτι ὁ τόπος ἐκεῖνος ἐνόησε πλέον τὴν θέσιν του. Ὑπῆρξε, κύριοι βουλευταὶ, ἐποχὴ καθ’ ἣν ἡ πατρὶς ἡμῶν Ἑλλὰς, ἡ παραγαγοῦσα τοὺς μεγάλους τῆς ἠθικῆς διδασκάλους, ἀπετίναξε τὸν βαρὺν αὑτῆς ζυγὸν καὶ ἀνεκηρύχθη ἐλευθέρα γῆ· μόνον ἡ ἀτυχὴς ἡμῶν πατρὶς, ἡ Λεβαδεία, νέους μαρτυρικοὺς χρόνους δουλείας ἔμελε νὰ διανύσῃ. Κατακτηταὶ δολιώτεροι, ἂν μὴ ἀγριώτεροι, ἐκείνων κατέλαβον τὸν τόπον τοῦτον καὶ εἰργάζοντο ὅπως καταπνίξωσι πᾶσαν εὐγενῆ ἐλπίδα αἰσίου μέλλοντος, καὶ εἰργάζοντο ὅπως καταστήσωσι ὅλους δούλους καὶ ταπεινώσωσιν αὐτοὺς διὰ νὰ κύπτωσι τὸν αὐχένα ἐνώπιόν των. Ἀλλ’ οἱ μαρτυρικοὶ χρόνοι παρῆλθον! ἦλθεν ἐποχὴ καθ’ ἣν ὁ λαὸς ἐκεῖνος εὐγενῶς ἐξηγέρθη, καὶ ἡ ἐποχὴ αὕτη δὲν ἄρχεται ἀπὸ σήμερον, καὶ πρὸς τοῦτο ἐπικαλοῦμαι τὴν μαρτυρίαν τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου. Πρὸ δύω ἐτῶν ἀπετάθησαν οἱ μᾶλλον εὐϋπόληπτοι τῶν συμπολιτῶν μας εἰς τὴν νεότητα, εἰς ἐμὲ τὸν ἴδιον, ὅπως κατέλθωμεν εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, πρόθυμοι ὄντες νὰ μᾶς συντρέξωσι μὲ πᾶσαν αὑτῶν θυσίαν. Δὲν ἐδέχθην δ’ ἐγὼ τότε, οὐχὶ διότι ἔβλεπον ὅτι δὲν ἠδυνάμην νὰ ἐπιτύχω, ἀλλ’ ἁπλῶς καὶ μόνον διότι τὰ συμφέροντά μου δὲν μοὶ ἐπέτρεπον τοῦτο. Ἦλθεν ἡ διάλυσις τῆς Βουλῆς τοῦ 1874 καὶ προτάσεις ζωηρότεραι ἀκόμη μοὶ ἐγένοντο· δὲν ἤμην, κύριοι, ἱκανός ν’ ἀντισταθῶ εἰς τὰς εὐγενεῖς ταύτας αἰτήσεις τῶν συμπολιτῶν μου, τῶν φίλων μου· ἄνθρωποι ἰδίως τιμώμενοι παρ’ ὅλου τοῦ ἔθνους καὶ οἵτινες εἶναι τὸ καύχημα τῆς πατρίδος μας, ἄνθρωποι, οἷος ὁ ἀξιότιμος ἰατρὸς κ. Παπαϊωάννου τοῦ ὁποίου τὸ ὄνομα οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν ἀγνοεῖ ἢ ὀφείλει ν’ ἀγνοῇ, μοὶ προσεφέρθησαν καὶ μοὶ ἔδωκαν χεῖρα φιλικὴν καὶ μοὶ εἶπον, «ἐλθέ· θὰ σὲ ἀντιτάξωμεν κατὰ τοῦ ὄγκου τῶν ὀνομάτων, κατὰ τοῦ ὄγκου τῶν οἰκογενειῶν»· ὀφείλει νὰ τὸν γνωρίζῃ, μάλιστα, κύριοι βουλευταὶ, διότι τὰ φῶτα τοῦ ἀνδρὸς ἐκείνου πολλὰ ὀλίγοι ἔχουσι, διότι τὴν ἐπιστημονικὴν ἱκανότητα καὶ τὰς ἀρετὰς ἐκείνου πολλὰ ὀλίγοι ἔχουσι· καὶ τὸ γνωρίζει ὅλος ὁ κόσμος καὶ πλεῖστοι ἐξ ὑμῶν μετὰ τῶν ὁποίων ὡς πληρεξούσιος ἐνταῦθα παρεκάθησεν. Ἄνθρωποι λοιπὸν τοιοῦτοι μοὶ ἔτειναν χεῖρα φιλικὴν καὶ εἰς τὴν πρόσκλησιν αὐτῶν ὑπακούσας ἀπεφάσισα ν’ ἀποδυθῶ εἰς τὸν βουλευτικὸν ἀγῶνα. Δὲν λέγω, κύριοι, λόγους κενούς· μὲ συγχωρεῖτε ἂν ἀναγκασθῶ νὰ περιαυτολογήσω, ἀλλ’ ἡ φύσις τῆς ὑποθέσεως εἶναι τοιαύτη ὥστε μὲ ἀναγκάζει εἰς τοῦτο, διότι ἄλλως θὰ ζημιωθῶ ἀπέναντί σας, ἀπέναντι ὅλου τοῦ κόσμου. Ἐκτὸς τοῦ ἀξιοτίμου ἰατροῦ κ. Παπαϊωάννου, τοῦ καὶ δημάρχου Ἀραχώβης, τοῦ ἀνθρώπου ἐκείνου τὸν ὁποῖον ἴσως μόνον ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Σύρου κ. Μπούμπουλης ἀγνοεῖ....

§187ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Μάλιστα, ἐγὼ δὲν ὀφείλω νὰ τὸν γνωρίζω.

§188ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἐκτὸς λοιπὸν τοῦ ἀξιοτίμου αὐτοῦ ἀνθρώπου, ἕτεροι ἐπίσης ἀξιότιμοι συμπολῖταί μου, πολὺ δυνάμενοι ἐν τῷ τόπῳ καὶ ἀνήκοντες προηγουμένως εἰς τὴν μερίδα τῶν ἀντιθέτων, ἐν οἷς ὁ ἀξιότιμος νέος Ι. Γάτσος, ὅστις κρατεῖ ἰσχυρὰν μερίδα ἐν τῷ δήμῳ Χαιρωνείας, μοὶ ἔλεγον, ὅτι ὀφείλω ν’ ἀποδυθῶ εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα συνδυαζόμενος μετὰ τοῦ ἀξιοτίμου κ. Κουστοπετάλλου.

§189ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν τελειόνουν αὐτὰ ὅπου λέγετε.

§190ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Θὰ εἴπω τὸ δίκαιόν μου, ὅπως τὸ μάθῃ ὁ κόσμος (θόρυβος). Δὲν καταβαίνω ἀπ’ ἐδῶ, διότι ἔρχεται ἡ νομιμότης σήμερον νὰ ζητήσῃ τὴν κεφαλήν μου.

§191ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τί εἶναι αὐτὰ, ὅπου λέγεις! ποία νομιμότης; θὰ μὲ ἀναγκάσῃς νὰ σέ ἐκθέσω ποῖος εἶσαι.

§192ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Σὲ προκαλῶ μάλιστα νά τὸ κάμῃς (θόρυβος) καὶ θὰ σοὶ δείξω ἐγὼ ποῖος εἶσαι, ἀρχόμενος ἐκ τῆς καταγωγῆς.

§193ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, ἡσυχία σᾶς παρακαλῶ· κανεὶς δὲν ἔχει τὸν λόγον.

§194ΜΠΟΥΤΟΣ. Δὲν ἔχει ἄδικον ὁ κ. Πετσάλης· ὁ κ. Ζαΐμης περιωρίσθη εἰς τὰ πράγματα.

§195ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὀφείλετε, κύριοι, νὰ μὲ ἀκούσητε, ἂν θέλετε· ἐὰν δὲν θέλετε, τὰ δωμάτια εἶναι ἐκεῖ. Ἐγὼ θὰ λαλήσω διὰ τὸν κόσμον. Θὰ ἀνασκευάσω τὸν κ. Ζαΐμην ὑπερασπιζόμενος τὴν ἐκλογήν μου καὶ τὸν ἑαυτόν μου καὶ ὀφείλετε νὰ μὲ ἀκούσητε.

§196ΡΟΥΚΗΣ. Νὰ ἀνασκευάσῃς μάλιστα, ὄχι νὰ κατασκευάσῃς.

§197ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Μοὶ ἔγραψαν λοιπὸν, λέγω, ἐπιστολὰς διάφοροι ἐκ τῶν συμπολιτῶν μου ἀνήκοντες ἀκριβῶς εἰς τὴν ἐναντία μερίδα, οἱ μὲν εἰς τὴν μερίδα τοῦ κ. Λάπα, οἱ δὲ εἰς τὴν μερίδα τοῦ κ. Γεωργαντᾶ καὶ ἄλλοι εἰς τὴν μερίδα τοῦ κ. Σπυροπούλου. Τὸ γεγονὸς τοῦτο ὁ ἀξιότιμος κ. Μποῦτος δὲν θεωρεῖ ἀνασκευὴν τῶν λόγων τοῦ κ. Ζαΐμη· καὶ ὅταν ἀποδείξω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ὅτι ὅλοι οἱ φίλοι των μὲ ὑπεστήριξαν ὡς βουλευτὴν Λεβαδείας ἐν σώματι, τί ἔχει ν’ ἀντιτάξῃ ὁ κ. Ζαΐμης ὡς πρὸς τὸν πλειονοψηφήσαντα βουλευτήν;

§198ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὁ δεκανεύς ......

§199ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Θ’ ἀποδείξω περὶ τοῦ δεκανέως αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ὅτι οὐδὲν ἔπραξεν, οὐδὲν ἠδύνατο νὰ πράξῃ. Ἔχω ἐπιστολὰς, τὰς ὁποίας ἀνέγνωσα ἐνώπιον τοῦ τμήματος, καὶ τὰς ἐνθυμεῖται πολὺ καλὰ ὁ ἀξιότιμος κ. Ζαΐμης, διότι ἔτυχε νὰ ᾖναι πρόεδρος τοῦ τμήματος ἐκείνου, ἔχω ἐπιστολὰς ὑπογεγραμμένας ἀπὸ 20 ἐκ τῶν συμπολιτῶν μου, οἱ ὁποῖοι μὲ προέτρεψαν νὰ ἐκτεθῶ εἰς τὸν βουλευτικὸν ἀγῶνα, ἰσχυριζόμενοι (ἴσως κατὰ πλάνην), ὅτι εἰς ἐμὲ ἠδύναντο νὰ εὕρουν περισσοτέραν προθυμίαν καὶ προστασίαν τῶν συμφερόντων τοῦ τόπου των. Ἐπῆλθε λοιπὸν, κύριοι, εἰς τὴν ἐπαρχίαν Λεβαδείας μεγάλη πολιτικὴ μεταβολὴ, διότι κατὰ πρῶτον, πρόσωπον, τὸ ὁποῖον μέχρι τῆς στιγμῆς ἐκείνης δὲν ἐπολιτεύετο, κατῆλθεν εἰς τὸν βουλευτικὸν ἀγῶνα συμπαρασῦρον μεγάλην καὶ ἰσχυρὰν μερίδα ἐκ τῶν ἀντιπάλων. Οὐδεὶς ὅμως ἐκ τῶν ἀντιπάλων μου ἠδύνατο νὰ ἰσχυρισθῇ βασίμως, ὅτι εἶχε προσωπικὴν ἀπόλυτον ἐπιῤῥοὴν ἐν τῷ τόπῳ, ἢ ὅτι ἠδύνατο βεβαίως νὰ διαθέσῃ ἀτομικῶς 10, 20, 100 ψήφους· μόνος ὁ ἀξιότιμος κ. Κουτσοπέταλλος ἠδύνατο προσωπικῶς νὰ διαθέσῃ τὰς περισσοτέρας ψήφους, καὶ μόνος του πολλάκις ἀντετάχθη καθ’ ὅλων ἐκείνων, συσσωματωμένων ὄντων. Τὴν ἐπιῤῥοὴν των ἐκεῖνοι ἐστήριζον εἰς κομματάρχας κατὰ διαφόρους δήμους, ἀλλ’ οἱ κομματάρχαι ἐκεῖνοι ἀπεστάτησαν καὶ ἐζήτησαν νὰ ὑποστηρίξωσιν ἐμὲ συνδυαζόμενον μετὰ τοῦ συναδέλφου μου κ. Κουτσοπετάλλου. Καὶ διὰ νὰ μὴ ἀπασχολῶ ὑμᾶς, κύριοι, ἐπὶ πολὺ εἰς τὰ πρὸ τῆς ἐκλογῆς, σᾶς λέγω μόνον, ὅτι διὰ τοιούτων προηγουμένων, διὰ τῆς προσκλήσεως δηλ. τῶν πλείστων ἐκ τῶν συμπολιτῶν μου ἢ τῶν μᾶλλον διακεκριμένων, κατῆλθον εἰς τὸ στάδιον τῆς ἐκλογῆς· ἀλλὰ τότε «ἰδοὺ ὁ κοινὸς ἐχθρὸς» ἀνεφώνησαν, καὶ πάντες οἱ πολιτευόμενοι τοῦ τόπου μου, συνενωθέντες, ἐπετέθησαν κυρίως ἐναντίον μου. Οἱ μέχρι τῆς χθὲς ἕτοιμοι νὰ διαμελισθῶσιν, οἱ μέχρι τῆς χθὲς χαρακτηριζόμενοι διὰ τῶν φοβερωτέρων ἐπιθέτων, οἱ μέχρι τῆς χθὲς ὑβριζόμενοι διὰ τῶν βαναυσοτέρων ὕβρεων ἔδωκαν πρὸς ἀλλήλους φιλικὴν χεῖρα μόνον καὶ μόνον, ἵνα δυνηθῶσι νὰ καταποντίσωσι καὶ ἐξοντώσωσι μίαν θρασεῖαν κεφαλὴν, ἡ ὁποία δὲν εἶχε πολιτικὴν ὕπαρξιν προηγουμένως, καὶ ἥτις τὴν πολιτικὴν ὕπαρξίν της ὀφείλει εἰς τὸν ἑαυτόν της, εἰς τοὺς κόπους της, εἰς τὴν σπουδήν της, καὶ ἥτις ἠθέλησε ν’ ἀντιταχθῇ καθ’ ὅλων ἐκείνων. Πλεῖστα, κύριοι, σχέδια μετεχειρίσθησαν διὰ νὰ μᾶς ἀποκλείσωσι κατὰ τὰς ἐκλογὰς, καὶ κατὰ δυστυχίαν εἶχον ὑπὲρ ἑαυτῶν ὅλας τὰς ἐφορευτικὰς ἐπιτροπὰς ὅλων τῶν δήμων πλὴν τοῦ δήμου Ἀραχώβης, γεγονὸς, ὅπερ ὑπεβοήθει τὰ σχέδιά των. Γνωρίζετε ὑμεῖς, κύριοι, ὁπόσην ἐπιῤῥοὴν ἐξασκοῦσιν αἱ ἐφορευτικαὶ ἐπιτροπαὶ, καὶ ἐπικαλοῦμαι πρὸς τοῦτο τοὺς λόγους τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μέσης βουλευτοῦ κυρίου Ζωχιοῦ, ὅστις ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἀπεκάλεσε τὴν δύναμιν τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, τὴν φοβερωτέραν τυραννίαν· καὶ ἀληθῶς, κύριοι, φοβερωτέρα τυραννία δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ ἀπὸ τὴν τυραννίαν, τὴν ὁποίαν ἐξασκοῦσιν αἱ ἐφορευτικαὶ ἐπιτροπαὶ κατὰ τὰς ἐκλογάς. Ἤρξατο λοιπὸν πόλεμος μέγας καὶ γενικὸς διὰ τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν πρὸς εὐόδωσιν τῶν σχεδίων, καὶ πρόθεσις καλπονοθεύσεως ἐξεδηλώθη εἰς ὅλους τοὺς δήμους τῆς ἐπαρχίας, ἰδίως εἰς τὸν δῆμον Πέτρας, ὅπου εἶχον τὰς μεγαλειτέρας δυνάμεις· καὶ πρὸς τοῦτο εἰργάσθησαν λίαν ἐπιτυχῶς, ἀλλὰ τὰ ὄργανά των ἐφάνησαν τοσοῦτον ἀνίκανα, ὥστε συνελήφθησαν ἐπ’ αὐτοφώρῳ ἐργαζόμενα πρὸς τοῦτο. Εἰς τὸν δῆμον Λεβαδείας, πρὶν ἢ ἀκόμη γείνῃ ἔναρξις τῆς ψηφοφορίας, κατὰ τὴν πρώτην ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς, ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ, ἡ ὁποία εἶχε καθῆκον ν’ ἀποκλείσῃ τοὺς ἡμετέρους ψηφοφόρους, ἤρξατο νὰ δημιουργῇ ἐνστάσεις ἐπὶ ἐνστάσεων, μόνον καὶ μόνον πῶς νὰ κατορθώσῃ νὰ παρέλθῃ ἐπὶ ματαίῳ ἡ πρώτη ἡμέρα τῆς ψηφοφορίας. Καὶ δυστυχῶς τὸ κατώρθωσε, διότι ὁτὲ μὲν ἐφιλονείκει περὶ τῆς θέσεως ἑνὸς τῶν σφαιριδιοδοτῶν, καὶ ἄλλοτε πάλιν περὶ τῆς τοποθεσίας τῶν ἀναγκαίων ὑλικῶν διὰ τὴν ἐκλογὴν, κατορθώσασα οὕτω νὰ παρατείνῃ τὴν ὥραν μέχρι τῆς 4 μ. μ. καθ’ ἣν καὶ μόνον διέταξε καὶ ἤρξατο ἡ ψηφοφορία. Τί ἐκέρδησε, νομίζετε, κύριοι, ἐκ τῆς παρατάσεως ταύτης ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπή; 200 ψήφους τοὐλάχιστον, διότι ὅλοι οἱ ἐκλογεῖς, οἱ χωρικοὶ, (καθόσον ὁ δῆμος Λεβαδείας ἀποτελεῖται καὶ ἀπὸ διάφορα χωρία) εἶχον προσέλθει τὴν πρώτην ἡμέραν νὰ ψηφοφορήσωσι, διότι ἡ πρώτη ἡμέρα ἔτυχε νὰ ᾖναι ἑορτάσιμος. Τοῦτο ἰδόντες ἐκεῖνοι, διὰ τοῦ τεχνάσματος ἐκείνου κατώρθωσαν νὰ παρατείνωσι τὴν ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας μέχρι τῆς ὥρας ἐκείνης, ὅτε οἱ χωρικοὶ ἠναγκάσθησαν νὰ ἀπέλθωσι. Κατὰ δὲ τὰς ἄλλας ἡμέρας δὲν ἠδυνήθημεν ἡμεῖς πλέον νὰ τοὺς συνάξωμεν, διότι ἠσχολοῦντο εἰς τὰς ἐργασίας των.— Ἀλλὰ δὲν ἤρκεσε τοῦτο μόνον εἰς τὴν ἐφορευτικὴν ἐπιτροπήν· ὁσάκις παρουσιάζοντο ψηφοφόροι ἐκ τῶν ἡμετέρων, ἠρνεῖτο προφανῶς τὴν ταυτότητα αὐτῶν. — Ἔλεγεν εἰς τὸν πραγματικὸν Χρῆστον, «ἔξελθε, δὲν εἶσαι σύ!» — Παρουσιαζόμην ἐγὼ, καὶ μοὶ ἔλεγεν ὁ συγγενής μου, ὁ ἐξάδελφός μου, μέλος τῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς, «δὲν εἶσαι σὺ ὁ Μπουφίδης, φέρε πιστοποιητικὸν ταυτότητος.» Οὕτω λοιπὸν ἠναγκάσθημεν νὰ ψηφοφορήσωμεν τοὺς περισσοτέρους τῶν φίλων μας διὰ πιστοποιητικῶν ταυτότητος, τὰ ὁποῖα παρελαμβάνομεν παρὰ τῆς δημοτικῆς ἀρχῆς. Καὶ ἠρνήθησαν ἐνώπιον τοῦ τμήματος, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Λεβαδείας ὁ Ἀναστάσιος Κουτσοπέταλλος ἔχει παμψηφίαν; Πόσας ψήφους μᾶς ἐζημίωσαν διὰ τοῦ τρόπου τούτου μέχρις οὗ τέλος πάντων ἀποκαμόντες ἀπὸ τοῦ νὰ ζητοῦν πιστοποιητικὰ, ἢ μᾶλλον φοβηθέντες μήπως ἐπιτεθῶμεν ἐναντίον των, ἄφησαν τὴν ψηφοφορίαν ἐλευθέραν! Ἦλθε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ψηφοφορίας καὶ ἀπεδείχθη, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Λεβαδείας ὁ κ. Κουτσοπέταλλος, ὅστις εἰς πᾶσαν ἐκλογὴν ἐλάμβανε πλέον τῶν 750 ψήφων, ἐφέτος μόλις κατώρθωσε νὰ λάβῃ 600, ἂν καὶ κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν τῶν καταλόγων προσετέθησαν πλέον τῶν 200 ψηφοφόρων. Κατὰ τὰς ἐσχάτως ἐνεργηθείσας δημοτικὰς ἐκλογὰς, (καὶ τοῦτο τὸ φέρω πρὸς βεβαίωσιν τῆς δυνάμεως τῆς ἐπιῤῥοῆς τοῦ ἀξιοτίμου συναδέλφου μου), ὅλοι αὐτοὶ, οἱ ὁποῖοι ἦσαν συνενοημένοι ν’ ἁρπάσουν τὴν δημοτικὴν ἀρχὴν, ὄχι μόνον δὲν κατώρθωσαν, ἀλλ’ οὔτε ἐτόλμησαν νὰ θέσωσιν ὑποψήφιον. Ἀπεπειράθησαν, ἵνα φέρωσι τὴν ἀποτυχίαν τοῦ κ. Κουτσοπετάλλου, νὰ προκαλέσωσι δυσαρεσκείας καὶ παρασύρωσιν ἕνα γαμβρὸν τοῦ κ. Κουτσοπετάλλου, ἀλλ’ ἐπειδὴ καὶ αὐτὸς, δὲν ἠθέλησεν, ἀπεσύρθησαν τοῦ ἀγῶνος ὅλοι αὐτοὶ οἱ μεγάλοι πολιτικοὶ τοῦ τόπου μας, καὶ τὴν δημοτικὴν ἐκλογὴν ἐκέρδησεν ὁ κ. Κουτσοπέταλλος εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ γαμβροῦ του δι’ ὅλων τῶν ψήφων. Τοιαύτη ἡ δύναμις ἡμῶν κατὰ τὸν δῆμον Λεβαδείας. Ἀλλὰ δὲν προσβάλλεται, κύριοι, ὁ δῆμος οὗτος. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ζαΐμης πρὸ πάντων ἠθέλησε νὰ προσβάλῃ τὸ κῦρος τῶν δήμων Διστομίων, Πέτρας καὶ Ὀρχομενίων. Εἰς τὴν ἀναίρεσιν τῶν ἐνστάσεων ὡς πρὸς τοὺς δήμους τούτους θέλω περιορισθῆ, ἵνα μὴ ἀπασχολῶ πολὺ τὴν Βουλήν. Καὶ πρῶτον περὶ τοῦ δήμου Διστομίων. Εἰς τὰ πρακτικὰ τῆς Ἐφορευτικῆς Ἐπιτροπῆς τοῦ δήμου Διστομίων οὐδεμία ὑπάρχει ἔνστασις, ἐκτὸς μιᾶς τοῦ κ. Γεωργαντᾶ, ἥτις εἶναι καὶ ἀνυπόγραφος, καὶ ἀφορᾷ τὴν γενομένην καλπονόθευσιν ἐκ 18 σφαιριδίων. Καθ’ ὅλον τὸ διάστημα τῆς ἐκλογῆς καὶ κατὰ τὸ πενθήμερον διάστημα τὸ μετ’ αὐτὴν, οὐδεὶς ἐκ τῶν ἀντιπάλων μας, οὐδ’ αὐτοὶ οἱ ἐπιλαχόντες, οὔτε ἐκλογεύς τις προσέβαλε τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς τῶν διαφόρων δήμων διὰ νοθείαν. Πρώτην φορὰν μόνον μετὰ τὸ πενθήμερον διάστημα διὰ τῶν ἐφημερίδων καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν τὴν ἐνώπιον τοῦ τμήματος καὶ ἤδη ἀπὸ του βήματος τούτου προσβάλλεται ὁ δῆμος Διστομίων ὡς νόθος. Καὶ ποῦ στηρίζεται, κύριοι, οἱ περὶ νοθείας ἔνστασις τοῦ ἀξιοτίμου κ. Ζαΐμη; Κατὰ πρῶτον ἐπικαλεῖται, κύριοι, ὡς ἀπόδειξιν τὸ γεγονὸς ὅτι εἰς τὸν δῆμον τοῦτον ἔλαβον ὀλιγίστας ψήφους οἱ ἀντίπαλοι ἡμῶν. Ἀλλ’ ὅταν ἡ Βουλὴ μάθῃ, καὶ ὁ κόσμος ὅλος, διότι, ὡς εἶπον, κατώρθωσαν νὰ δηλητηριάσωσι καὶ τὸν κόσμον ὅλον, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Διστομίων ὅλη ἡ μερὶς τοῦ κ. Γεωργαντᾶ καὶ τὸ πλεῖστον μέρος τῆς μερίδος τοῦ κυρίου Λάπα ἀπεσπάσθησαν καὶ ἐζήτησαν νὰ ὑποστηρίξωσιν ἡμᾶς, ὅταν μάθῃ ὅτι εἰς τὸν δῆμον ἐκεῖνον ὅπως καὶ εἰς τοὺς ἄλλους δήμους τῆς ἐπαρχίας ἐγὼ εἶχον ἀντιπροσώπους καὶ ἀναπληρωτὰς αὐτῶν τοὺς καλλιτέρους φίλους καὶ κομματάρχας τῶν ἀντιπάλων μας, ὅταν ὁ κύριος Ζαΐμης ἐνθυμηθῇ ὅτι ἐνώπιον τοῦ τμήματος τὸ γεγονὸς τοῦτο, ὅπερ καὶ μόνον ἀποδεικνύει τὴν κατάπτωσιν ἐκείνην, οὐδεὶς τῶν ἐνδιαφερομένων ἠρνήθη, δὲν δύναται ἆρά γε νὰ δικαιολογήσῃ μίαν πλειονοψηφίαν τοιαύτην, ἀφοῦ μάλιστα λάβῃ ὑπ’ ὄψιν ὅτι εἶχον σύντροφον τὸν ἀξιότιμον κ. Κουτσοπέταλλον, ὅστις διαθέτει τὸ ἥμισυ τοῦ δήμου ἐκείνου; Ἀφοῦ κατὰ τὴν συζήτησιν ἐνώπιον τοῦ τμήματος ὡμολογήθη ὑπὸ τῶν ἀντιπάλων μας τὸ γεγονὸς, ὅτι οἱ ἀντιπρόσωποι καὶ ἀναπληρωταί μας ἦσαν οἱ σπουδαιότεροι κομματάρχαι αὐτῶν, πῶς δὲν δύναται ὁ κ. Ζαΐμης νὰ εὕρῃ τὴν ἐξήγησιν τῆς μεγάλης ἐν τῷ δήμῳ Διστομίων πλειονοψηφίας ἡμῶν; Ἀλλὰ, κύριοι, ἐκτὸς τοῦ γεγονότος τούτου, αὐτὴ ἡ ἐνεργηθεῖσα καλπονόθευσις τῶν 18 σφαιριδίων, αὐτὴ καὶ μόνη ἀποδεικνύει τὸ ἔγκυρον κατὰ τὰ λοιπὰ τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Διστομίων. Οὐ μόνον προεγνώριζεν ὁ κ. Γεωργαντᾶς, ἂν καὶ ἠρνήθη τοῦτο ὁ κ. Ζαΐμης, τὴν καλπονόθευσιν, ἀλλὰ τὴν εἶδεν ἐνεργουμένην ἐνώπιόν του, καὶ ὁ δράστης τοῦ φοβεροῦ τούτου ἐγκλήματος θέλει δώσει λόγον ἐνώπιον τῆς δικαιοσύνης. Μάλιστα, ἐνηργήθη ἐνώπιόν του ἡ καλπονόθευσις τῶν 18 σφαιριδίων, καὶ περὶ τούτου συνέταξεν ἔνστασιν ἐν τοῖς πρακτικοῖς ὁ κύριος Γεωργαντᾶς. Ἀλλὰ τί ἀποδεικνύει τοῦτο; Γενομένης τῆς διαλογῆς, εὑρέθησαν τὰ 18 σφαιρίδια πλεονάζοντα· δὲν ἀποδεικνύει αὐτὸ καὶ μόνον ὅτι μόνον ἡ νοθεία αὕτη εἶχε γείνει ἐν τῷ τετραημέρῳ τῆς ἐκλογῆς διαστήματι; Δὲν ἀποδεικνύει τὴν ἀλήθειαν, ὅτι ἐν τῷ δήμῳ Διστομίων δὲν συνέβη ἄλλο πλὴν τῆς νοθείας τῶν 18 σφαιριδίων; Ἀλλ’ οἱ ἀποτυχόντες, κύριοι, ἐκτὸς τούτου προσβάλλουσι τὸν δῆμον Διστομίων ἐπὶ τῷ λόγῳ, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐν τῷ δήμῳ ἐκείνῳ ἐνηργήθη ὑπὸ τὸ κράτος τῆς βίας καὶ τοῦ ἀποκλεισμοῦ. Προσβάλλουσιν ὅλους τοὺς δήμους τῆς ἐπαρχίας, καὶ δὲν ἠρκέσθησαν εἰς τοῦτο, ἀλλ’ ἠθέλησαν νὰ προσβάλωσι καὶ τὸν δῆμον Διστομίων, ὅστις κατοικεῖται, (πρὸς τιμήν των τὸ λέγω), ὑπὸ ἡρώων, ὑπὸ ἀνθρώπων, οἱ ὁποῖοι δύνανται νὰ πλέωσιν εἰς τὸ αἷμά των, ἀλλὰ δὲν θὰ ἐπιτρέψωσί ποτε εἰς ἑπτὰ στρατιώτας καὶ ἕνα δεκανέα νὰ παραβιάσωσι τὰ πολυτιμότερα τῶν δικαιωμάτων των. Καὶ δὲν λέγω τὸ γεγονὸς τοῦτο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου διὰ νὰ τὸ ἀκούσητε μόνον· ἔλαβε χώραν καὶ κατὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς, ἀλλ’ ἡ βία τότε ἀπεκρούσθη διὰ τῆς βίας ὑπὸ τῶν ἀνθρώπων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐννοοῦν νὰ κάμουν χρῆσιν τῶν δικαιωμάτων των, καὶ οἱ στρατιῶται ἠναγκάσθησαν νὰ ἀποσυρθῶσι, καὶ οὕτως ἠδυνήθημεν νὰ λάβωμεν 470 ψήφους εἰς τὸ πρόσωπον τοῦ ὑποψηφίου μας κατὰ τὸ ἔτος 1870, νομίζω. — Ἀλλὰ βεβαίως, ἐὰν παραδεχθῶμεν τοὺς ὑπολογισμοὺς περὶ τῶν στρατιωτικῶν δυνάμεων, τοὺς ὁποίους ὅλοι οἱ ἀποτυχόντες ἐν Λεβαδείᾳ κάμνουσιν, ἐὰν παραδεχθῶμεν ἐπίσης τοὺς ὑπολογισμοὺς, τοὺς ὁποίους ὅλοι οἱ ἀποτυχόντες εἰς τὰ διάφορα μέρη τοῦ Κράτους κάμνουσι, τότε μὰ τὴν ἀλήθειαν δυνάμεθα νὰ συγχαρῶμεν τὸν τόπον μας, καθόσον διὰ τοῦ ὑπολογισμοῦ τούτου θέλομεν εὑρεθῆ εἰς τὴν εὐχάριστον θέσιν νὰ ἔχωμεν πλέον τῶν εἴκοσιν ἑκατομμυρίων στρατοῦ· διότι ὅταν ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Λεβαδείας εἰς ἕκαστον δῆμον στέλλωνται 7 στρατιῶται, οἱ δὲ ἀποτυχόντες ἀναβιβάζουσι τὸν ἀριθμὸν αὐτῶν εἰς ὑπερδεκαπλασίους, ἐὰν τοιούτους ὑπολογισμοὺς κάμνωμεν εἰς ὅλους τοὺς δήμους, θέλομεν εὑρεθῆ κάτοχοι στρατοῦ δυναμένου νὰ πτοήσῃ καὶ τὴν Γερμανικὴν αὐτοκρατορίαν. Εἰς μάτην ἀπεδεικνύομεν διὰ τῶν πρακτικῶν καὶ δι’ ἄλλων ἐγράφων ὅτι ἑπτὰ μόνον στρατιῶται ἦσαν εἰς ἕκαστον δῆμον· ἐπανελάμβανον, μὴ σεβόμενοι ἑαυτοὺς μήτε ὅλους ὅσοι τοὺς ἤκουον, ὅτι εἰς τὸν δῆμον Διστομίων ὑπῆρχε δύναμις ἐκ 40 ἀνδρῶν, εἰς τὸν δῆμον Πέτρας δύω τρεῖς διλοχίαι, εἰς τὸν δῆμον Ὀρχομενίων ἓν σύνταγμα ὁλόκληρον. Ἀλλ’ ὅταν λέγωσιν, κύριοι, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη κατὰ τὸν δῆμον Διστομίων ὑπὸ τὸ κράτος τῆς βίας καὶ τοῦ τρόμου, μᾶς φέρωσι τοὐλάχιστον ἓν παράδειγμα, μίαν ἀπόδειξιν ὅτι οἱ ψηφοφόροι προσελθόντες νὰ ψηφοφορήσωσιν ἠπειλήθησαν, ἐδιώχθησαν ἢ ἐδάρησαν; Ὄχι· ἀορίστως μόνον ἰσχυρίζονται ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη ὑπὸ τὸ τὸ κράτος τοῦ τρόμου καὶ τῆς στρατιωτικῆς βίας. Ἀλλὰ καὶ ἑτέραν ἔνστασιν ὡς πρὸς τὸν δῆμον Διστομίων ὁ ἀξιότιμος κ. Ζαΐμης ὑπεστήριξε, τὴν ἔνστασιν, ὅτι ἐνηργήθη ἐπὶ τῇ βάσει καταλόγου πλαστοῦ, ὅστις δὲν διωρθώθη συμφώνως πρὸς τὰς ἀποφάσεις τοῦ πρωτοδικείου. Ἀλλ’ ἐλησμόνησεν ὁ ἀξιότιμος κ. Ζαΐμης ὅτι, ὅτε καὶ ἐνώπιον τοῦ τμήματος ἐγένετο λόγος περὶ τῆς ἐνστάσεως ταύτης καὶ ὅταν ἐγὼ ἀπήντησα, ὅτι δὲν ἔλαβον ὑπ’ ὄψιν τὸ πρωτόκολλον τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ καταλόγου, ἐσιώπησεν ὁ ἀντίπαλός μου. Κατὰ τὴν ἀναθεώρησιν, κύριοι, τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, ὡς ὅλοι γνωρίζετε, πρῶτον συντάσσεται τὸ πρακτικὸν τῆς τοιαύτης ἀναθεωρήσεως κατὰ τὸ ὁποῖον διαγράφονται ἐκεῖνοι οἵτινες δὲν ἔχουν δικαίωμα ψήφου ὡς ἀποβιώσαντες, εἴτε δι’ ἄλλους λόγους, καὶ ἐγγράφονται οἱ ἀποκτήσαντες τὸ δικαίωμα τοῦτο. Τὸ πρακτικὸν τοῦτο τὸ συνταττόμενον ὑπὸ τῆς ἁρμοδίας ἐπιτροπῆς οὐδεὶς ἐκ τῶν ἀντιθέτων προσέβαλεν διὰ τῶν ἐφέσεων. Ἐγένοντο διάφοροι ἐφέσεις κατ’ ἀποφάσεων ἀφορωσῶν διαφόρους ἄλλους ἐκλογεῖς, οἵτινες ἐζήτησαν νὰ ἐγγραφῶσι καὶ δὲν ἐνεγράφησαν, ἢ διεγράφησαν συνεπεία ἐνστάσεως καὶ αἱ ἐφέσεις αὗται ἐστάλησαν ἐνώπιον τοῦ Πρωτοδικείου καὶ ἐξεδικάσθησαν. Τὸ πρωτόκολλον ὅμως τῆς ἀναθεωρήσεως, μὴ προσβληθὲν δι’ ἐφέσεως, ἐκυρώθη. Ἐπὶ τῇ βάσει λοιπὸν τοῦ πρακτικοῦ τῆς ἀναθεωρήσεως καὶ τῶν ἀποφάσεων τοῦ Πρωτοδικείου, δι’ ὧν ἐξεδικάσθησαν αἱ κατὰ τῶν ἀποφάσεων τῆς ἐπιτροπῆς ἐφέσεις, διωρθώθη ὁ κατάλογος διὰ τὰς ἐκλογὰς τοῦ ἔτους 1874. Ἀλλ’ οἱ ἀντίπαλοι ἡμῶν παραβαλόντες τὰς ἀποφάσεις τῶν Πρωτοδικῶν πρὸς τὸν κατάλογον, εὗρον ὅτι ὑπῆρχε μεγάλη διαφορὰ, διότι εὗρον ὀνόματα, ἅτινα δὲν ἐμπεριείχοντο εἰς τὰς ἐνστάσεις, οὐδὲ εἰς τὰς ἀποφάσεις. Ἀλλ’ οὔτε τὸν κόπον ἔλαβον, οὔτε κἂν διενοήθησαν νὰ παρατηρήσωσι τὸ πρακτικὸν τῆς ἀναθεωρήσεως τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου διὰ νὰ ἴδωσιν ὅτι συμφώνως πρὸς αὐτὸ καὶ τὰς ἀποφάσεις τῶν Πρωτοδικῶν ὁ κατάλογος συνετάχθη. Καταπίπτει λοιπὸν καὶ τὸ ἐπιχείρημα τοῦτο, ὅπερ, ἄλλως τε, καθ’ ἡμᾶς, δὲν ἠδύνατο νὰ ἔλθῃ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἀφοῦ ὁ κατάλογος οὗτος ἐγένετο ὁριστικός. Ὀλίγα θέλω εἴπει ὑμῖν περὶ τοῦ δήμου Ὀρχομενίων, διὰ τὴν ὑποστήριξιν τῆς ἐνστάσεως τοῦ ὁποίου ὁ κ. Ζαΐμης ἐπεκαλέσθη μίαν ὁμολογίαν μου, ἣν οὐδέποτε ὅμως ἔκαμον. Ἀληθῶς ἐν τῷ δήμῳ Ὀρχομενίων δύω συνηγωνίζοντο κόμματα, τὸ κόμμα τοῦ νῦν δημάρχου καὶ τὸ κόμμα τοῦ Ζυγούρα, τοῦ ἀποτυχόντος κατὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς διὰ διαφορᾶς ψήφων 5. Ἀλλ’ ἐκτὸς τῶν δύω τούτων κομμάτων ὑπάρχει καὶ τρίτον ἀνῆκον ἀποκλειστικῶς εἰς τὸν ἀξιότιμον συνάδελφόν μου κ. Κουτσοπέταλλον, ὅπερ ἑνούμενον μετὰ τοῦ Ι. Ζυγούρα εἶναι πολὺ ἰσχυρότερον τοῦ πρώτου. Ὁ Ι. Ζυγούρας, ὅστις προηγουμένως ἦτο φίλος τοῦ κ. Σπυροπούλου, μοὶ ἔγραψεν πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐπιστολὴν, ἣν ἔχω ἐνταῦθα ὑπογεγραμμένην καὶ ὑπὸ ἑτέρων πέντε ἐκ τῶν συνδημοτῶν του καὶ μοὶ ἔλεγε «εὐχαρίστως ἔμαθον, ὅτι θὰ ἐκτεθῇς εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, εἶμαι ἰδικός σου καὶ θὰ σὲ ὑποστηρίξω μὲ πᾶσαν θυσίαν ὡς καὶ οἱ φίλοι μου ἅπαντες·» δὲν ἀνῆκε λοιπὸν κατὰ τὴν ἐκλογὴν, ταύτην, ἐλπίζω δὲ νὰ μὴ ἀνήκῃ καὶ εἰς τὸ μέλλον, ἡ ἀντίθετος μερὶς τοῦ δημάρχου εἰς Σπυρόπουλον, ὡς σᾶς εἶπεν, εἰς ἐσφαλμένας βασισθεὶς πληροφορίας ὁ ἀξιότιμος κ. Ζαΐμης, ἀλλ’ εἰς ἡμᾶς, καὶ ἡμᾶς συνέτρεξε μὲ ὅλας αὐτῆς τὰς δυνάμεις. Ἀλλὰ κατὰ τί παραπονοῦνται διὰ τὸν δῆμον Ὀρχομενίων, ἀφοῦ ἐπλειονοψήφησαν ἡμῶν ἐκεῖ; ἀφοῦ κατὰ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς ὑπερέβησαν κατὰ 30 καὶ πλέον ψήφους ἡμᾶς; Ἀλλ’ ἰσχυρίζονται ὅτι ἠπειλήθη ὁ δήμαρχος Ζγουρδάκης. Κύριοι, τὸ σύστημα τῆς ἀντιπολιτεύσεως, ὅπερ μετῆλθον οἱ ἀντίπαλοι ἡμῶν κατὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ μετ’ αὐτὰς, εἶναι ἀληθῶς παράδοξον, ἀλλὰ συγχρόνως καὶ φοβερὸν· σύστημα στηριζόμενον ἐπὶ τοῦ ψεύδους καὶ τοῦ δόλου, ἐπὶ τῆς ἀπάτης καὶ τῶν ψευδῶν διαδόσεων, μᾶς ἔφερεν εἰς τὴν δυσάρεστον θέσιν, νὰ εὑρεθῶμεν ἀπέναντι τῆς προκαταλήψεως τῶν πολλῶν, καίτοι ἀντιτάξαντες κατ’ αὐτῶν μόνον τὴν δύναμιν τοῦ λαοῦ. Μᾶς εἶπον καὶ διέδωκαν καὶ ὑπεστήριξαν ὅτι ἐσυκοφαντήσαμεν τὸν δήμαρχον Ζγουρδάκην ὡς δημοκράτην, ὅτι συνενοήθημεν μετὰ στρατιωτικῆς δυνάμεως νὰ δέσωμεν τοῦτον καὶ νὰ τὸν περιφέρωμεν εἰς τὰ χωρία τοῦ δήμου καὶ ὅτι ἕνεκεν τούτου οἱ ἐκλογεῖς πτοηθέντες μᾶς ἔδωκαν τὰς ψήφους των. Καὶ τί νομίζετε, κύριοι, ὅτι ἐξ ὅλων τούτων εἶχε συμβῆ; Πᾶς τις βεβαίως θὰ ὑποθέσῃ ὅτι κἄτι συνέβη· ἀλλ’ ὅταν σᾶς ἀποδείξω ὅτι οὐδὲν ἀπολύτως ἐκ τούτων ὅλων συνέβη καὶ ὅτι ὅλα ταῦτα ἦσαν πλάσματα τῆς φαντασίας των, τί θέλετε εἴπει περὶ τῶν ἀνθρώπων αὐτῶν, οἵτινες ἔρχονται νὰ ἐξαπατήσωσιν οὐ μόνον τὸ Κοινοβούλιον, ἀλλὰ καὶ τὸν κόσμον ὁλόκληρον διὰ νὰ πιστεύσῃ ὅτι αὐτοὶ οἱ μεγάλοι πολιτικοὶ δὲν κατέπεσαν κατὰ τὰς ἐκλογὰς, ἀλλ’ ἐξεδιώχθησαν διὰ τῆς βίας! Ναὶ, κύριοι, ἀπολύτως οὐδὲν ἐκ τούτων συνέβη κατὰ τὸν δῆμον Ὀρχομενίων, καὶ ἔχω ἀποδείξεις προχείρους, τὴν διάψευσιν τοῦ δημάρχου Ὀρχομενίων τοῦ καὶ φίλου τῶν ἀντιπάλων μας. Ὅταν εἶδον τὴν διάψευσιν τοῦ δημάρχου δημοσιευθεῖσαν ἐν τῇ ἐφημερίδι ἡ «Κρήτη», ἐξεμάνησαν· ἐκάλεσαν αὐτὸν πλησίον των καὶ τὸν ἐπολιόρκησαν ἐντὸς τῶν οἰκιῶν των καὶ τοῦ ἔθεσαν ὅρον ἀπαράβατον φιλίας, λέγοντες πρὸς αὐτὸν, ὀφείλεις νὰ διαψεύσῃς τὴν διάψευσιν τοῦ ψεύδους, διότι ἄλλως ἐχάθης. Καὶ ἀληθῶς ὁ ἄνθρωπος οὗτος, οὗτινος τὸν χαρακτῆρα ἀφίνω εἰς ὑμᾶς νὰ ἐκτιμήσητε, διὰ νεωτέρας διατριβῆς κτυπῶν ποτὲ μὲν εἰς τὸ καρφὶ, ποτὲ δὲ εἰς τὸ πέταλλον, κατὰ τὴν κοινὴν παροιμίαν, ἠθέλησεν κἄπως νὰ κολάσῃ ἐκεῖνα ἅτινα ἐδημοσίευσε, διαψεύδων τὰς διαδόσεις. Ἀλλὰ δὲν ἦτον ἀνάγκη νὰ ἐπικαλεσθῶ μόνον τὴν ἐν τῇ ἐφημερίδι ἡ «Κρήτη» δημοσιευθῆσαν διάψευσίν του, διότι τὴν αὐτὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἐγίνοντο αἱ διαδόσεις, οὗτος δι’ ἐγγράφου του πρὸς τὸν Ἔπαρχον, τὸ ὁποῖον δὲν προεκλήθη, διότι εἶναι τῆς αὐτῆς ἡμέρας καὶ ἀπεστάλη χωρὶς ν’ ἀπαντᾷ εἰς ἄλλο ἔγγραφον, λέγει αὐτὰ ταῦτα ἅτινα ἐδημοσίευσε καὶ διὰ τῆς ἐφημερίδος. Ὅταν λοιπὸν ἔχω ἐνώπιόν μου τὸ ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἀπέστειλε τὴν αὐτὴν ἡμέραν καθ’ ἣν ἐγίνοντο αἱ διαδόσεις, εἰς τὸν ἔπαρχον Λεβαδείας, καὶ δι’ οὗ διαῤῥήδην διαψεύδει ὅλα τὰ διαδοθέντα, θέλετε πλέον νὰ πιστεύσω τὸν ἄνθρωπον αὐτὸν, ὅταν ἔρχηται δι’ ἄλλης διαψεύσεως, τῆς διαψεύσεως τοῦ ψεύδους, νὰ ὑποστηρίξῃ, ὅτι κατά τι, κατ’ ἐλάχιστον ἔστω, εἰσὶν ἀληθῆ τὰ περὶ αὐτοῦ διαδοθέντα; Εἰς ὑμᾶς, κύριοι, ἐναπόκειται νὰ τὸν πιστεύσητε. Ἀλλ’ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι ἐκεῖνος, ὅστις δύναται, ἔστω καὶ δι’ οἱονδήποτε συμφέρον, ν’ ἀναιρέσῃ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα πρὸ μιᾶς στιγμῆς εἶπεν, εἶναι ἀνάξιος πάσης πίστεως. Ἀλλ’ ἔστω· σᾶς λέγουσιν, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Ὀρχομενίων ᾖναι γνησία, ἐὰν ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Διστομίων ᾖναι νόμιμος, πῶς θὰ δικαιολογήσητε τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου Πέτρας, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔλαβες ψήφους 300, οἱ δὲ ἀντίπαλοί σου ἔλαβον ψήφους 7 μόνον; Πῶς, ἀφοῦ ὡμολόγησες ἐνώπιον τοῦ τμήματος —καὶ ὡμολόγησα, διότι τὸ ὁμολογῶ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου—ὅτι οἱ ἀντίπαλοί σου ἔχουν πλέον τῶν 500 ψήφων εἰς τὸν δῆμον αὐτὸν, πῶς δὲν ἄφησαν τοὺς φίλους των νὰ ψηφοφορήσωσιν, ἀλλ’ ἠθέλησαν νὰ ὀχυρωθῶσιν ὄπισθεν τῆς ἰδέας, ὅτι ἠδύναντο διὰ τοῦ τρόπου τούτου, στερούμενοι τῶν κεφαλαίων των, νὰ παραστήσωσι τὴν ἐκλογὴν ὡς ἀποτέλεσμα βίας καὶ τρόμου; Ἡ ἐξήγησις, κύριοι, εἶναι ἁπλουστάτη. Ὁ ἀξιότιμος κ. Ζαΐμης ἐλησμόνησεν, ὅταν ὑπεστήριξε τὰς ἐνστάσεις ταύτας, νὰ σᾶς προσθέσῃ, ὅτι ἡ ψηφοφορία τοῦ δήμου Πέτρας ἤρξατο τὴν τρίτην ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς. Καὶ διατί ἤρξατο τὴν τρίτην ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς; Εἶπον καὶ προηγουμένως, κύριοι, ὅτι εἴχομεν τὴν ἀτυχίαν νὰ ἔχωμεν ἐναντίας ὅλας τὰς Ἐφορευτικὰς Ἐπιτροπάς. Εἰς τὸν δῆμον Πέτρας οἱ ἀντίθετοι ἡμῶν ἔχοντες δυνάμεις ἰσχυρὰς, εἶχον σκοπὸν νὰ διαπράξωσιν ὅ,τι διέπραξαν καὶ κατὰ τὰ προηγούμενα ἔτη, ὅ,τι διέπραξαν καὶ τὰ 1873, νὰ ἐνεργήσωσι καλπονοθεύσεις καὶ νὰ θέσωσιν ὡς ψηφοφορήσαντας ὅλους τοὺς περιεχομένους ἐν τῷ ἐκλογικῷ καταλόγῳ ἐκλογεῖς διὰ νὰ ἔχωσιν ἓν ἀποτέλεσμα μέγα, ὅπως καλύψωσι δι’ αὐτοῦ τὴν καταπληκτικὴν ὑπεροχὴν, ἣν εἴχομεν ἐν τῷ δήμῳ Ἀραχώβης διὰ τοῦ ἀξιοτίμου ἰατροῦ κ. Παπαϊωάννου. Ἤρξαντο λοιπὸν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῶν ἐνστάσεων. Πρὶν ἀκόμη ἀρχίσῃ ἡ ψηφοφορία, πρὶν τοποθετηθῶσιν αἱ κάλπαι, ἤρχισεν ἡ Ἐπιτροπὴ ν’ ἀναλαμβάνῃ καθήκοντα καὶ νὰ λέγῃ· δὲν θέλω οὐδένα τῶν ἀντιπροσώπων ἐνώπιόν μου, δὲν θέλω τὴν στρατιωτικὴν δύναμιν ἐντὸς τοῦ χωρίου, τὴν θέλω μακρὰν, στρατιωτικὴν δύναμιν, συγκειμένην ἐκ 5 στρατιωτῶν καὶ ἑνὸς δεκανέως καὶ 2 χωροφυλάκων, οἱ ὁποῖοι μετέφερον τὰ ἐκλογικὰ εἴδη· εἰς μάτην διαμαρτύροντο οἱ ἀντιπρόσωποι ἡμῶν, εἰς μάτην ἔλεγον, τοποθετήσατε τὰς κάλπας καὶ ἂν ἔχητε παράπονα δύνασθε νὰ τὰ κάμητε· Ἡ Ἐπιτροπὴ ἐπέμενεν εἰς τὰς ἀξιώσεις της· καὶ πρὶν ἢ ἀκόμη ἀναλάβῃ καθήκοντα, πρὶν ἢ ἀκόμη ἀναλάβῃ τὴν ἐκ τοῦ νόμου παντοδυναμίαν, ἐξέδιδε διαταγὰς αὐτοκρατορικάς· καὶ δὲν τὰς ἐξέδιδεν, κύριοι, αὐτὴ, διότι, ἐὰν ῥίψητε βλέμμα εἰς τὰ βιβλία, θά ἴδητε, ὅτι ὅλοι αὐτοὶ εἶναι ἄνθρωποι ἀγράμματοι ἀπολύτως, τὰς ἐξέδιδεν ἄλλος, ὅστις εὑρίσκετο ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας καὶ ὑπὸ τὸ νεῦμα τοῦ ὁποίου ἔκυπτε τὸν αὐχένα ἡ ἐπιτροπὴ εὐπειθέστατα. Ὑπηγόρευεν ἐκεῖνος, ἔγραφεν ὁ γραμματεὺς καὶ ὑπέγραφεν ἡ ἐπιτροπή· ἄλλοι δὲ ἔκτακτοι ἀπεσταλμένοι ἐκοινοποίουν τὰς ἀποφάσεις ἔξω. Ἐζήτησε λοιπὸν ν’ ἀπομακρυνθῶσιν οἱ ἀντιπρόσωποι ἡμῶν, διότι δῆθεν ἔφερον ὅπλα, ἡ δὲ στρατιωτικὴ δύναμις, ἡ ὁποία ἦτο πολὺ μακρὰν τοῦ τόπου τῆς ψηφοφορίας, νὰ μεταβῇ εἰς ἄλλο χωρίον. Καὶ διατί αἱ προφυλάξεις αὗται; Πρῶτον, διότι, ὡς εἶπον, ἐσκόπουν νὰ ἐνεργήσωσι καλπονόθευσιν, ἀλλὰ κυρίως, διότι ἤθελον νὰ παρατείνωσι τὴν ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας διὰ νὰ ἴδωσι πῶς πηγαίνει ἡ ψηφοφορία κατὰ τοὺς ἄλλους δήμους καὶ νὰ βαδίσωσι τὴν συμφέρουσαν αὐτοῖς ὁδόν· καὶ κατώρθωσαν νὰ παραταθῇ ἡ ἔναρξις τῆς ψηφοφορίας ἐπὶ δύω ἡμέρας, διότι, ὅταν οἱ ἀντιπρόσωποι ἡμῶν μετέβησαν καὶ ἠθέλησαν νὰ διαμείνωσιν ἐν τῷ τόπῳ τῆς ψηφοφορίας, ἡ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ ὑπακούσασα εἰς τὸ νεῦμα ἐκείνου τὸ φοβερόν, ἥρπασεν ὑπὸ μάλης τὰ βιβλία τῆς ἐκλογῆς καὶ ἀπῆλθε· συντάσσει δὲ πρᾶξιν καὶ λέγει, διακόπτω τὴν ἐκλογήν, διότι παραβιάζονται οἱ ψηφοφόροι· καὶ ὅμως ἀποδεικνύεται ὅτι οὔτε ψηφοφόροι ἦσαν ἐκεῖ, οὔτε ἡ ἐκλογὴ εἶχεν ἀρχίσει.

§200ΚΑΤΣΙΝΑΣ. Ποῖος τὸ λέγει αὐτό;

§201ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἡ ἰδία ἐπιτροπή.

§202ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἡ νέα ἐπιτροπή;

§203ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἡ παλαιὰ ἐπιτροπὴ καὶ ἡ νέα ἐπιτροπὴ εἶναι τὰ αὐτὰ πρόσωπα, πλὴν ἑνὸς ὁ ὁποῖος προσετέθη. Ἡ νέα λοιπὸν ἐπιτροπὴ ἔκαμε τὴν τοποθέτησιν τῶν καλπῶν, ὡς ἐξάγεται ἐκ τῶν πρακτικῶν· τοῦτο δὲ θὰ εἴπῃ ὅτι αἱ κάλπαι δὲν εἶχον τοποθετηθῇ τὴν πρώτην ἡμέραν καὶ ἐτοποθετήθησαν ὑπὸ τῆς ἐπιτροπῆς, ἥτις τὴν τρίτην ἡμέραν ἔκαμεν ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας. Ἀφοῦ λοιπὸν αἱ κάλπαι δὲν εἶχον τοποθετηθῆ, ἀφοῦ δὲν εἶχεν κηρύξει ἡ ἐπιτροπὴ τὴν ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας, πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ ἰσχυρίζηταί τις ὅτι δὲν ἀφέθησαν οἱ ψηφοφόροι νὰ προσέλθωσιν ἐλευθέρως; Καὶ τί ἤθελον ἐκεῖ οἱ ψηφοφόροι, ἀφοῦ κάλπαι πρὸς ψηφοφορίαν δὲν εἶχον τοποθετηθῆ; Ὅταν διετάχθη τὴν τρίτην ἡμέραν ἡ ἔναρξις τῆς ψηφοφορίας καὶ ἤρξαντο νὰ προσέρχωνται οἱ ἐκλογεῖς, ἦτον ἡ αὐτὴ ἐπιτροπὴ μὲ ἕνα τρίτον, ὁ ὁποῖος ἦτο παραπληρωματικός...

§204ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Τέσσαρες λοιπὸν ἦσαν ἀπὸ τὴν ἰδίαν;

§205ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ὄχι, δύω ἀπὸ τὴν ἰδίαν καὶ ἕνας νέος· οἱ δύω ἄλλοι ἔλειπον.

§206ΤΙΝΕΣ. Σύντομα ὀλίγον.

§207ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἀφοῦ λοιπὸν οὔτε ἐκλογὴ εἶχεν ἀρχίσει, οὔτε ψηφοφόρος κἀνεὶς εἶχε προσέλθει, ποῦ εὕρομεν τοὺς ψηφοφόρους τοὺς ὁποίους παρεβιάσαμεν, τοὺς ὁποίους ἀπεκλείσαμεν; Ἀλλὰ λέγουν, δὲν ἐψηφοφόρησαν, ἔλαβον οἱ ἀποτυχόντες μόνον 7 ψήφους· τοῦτο δὲ ἀποδεικνύει ὅτι ἀπεκλείσθησαν οἱ λοιποί. Ὄχι· τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές, διότι ἡ ἐπιτροπή, ἥτις πάλιν ἀνῆκεν εἰς αὐτούς, ἐβεβαίωσεν ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὅτι ἡ ἐκλογὴ ἐνηργήθη, ἀφ’ ἧς ἤρξατο μέχρι τοῦ πέρατος, ἐλευθέρως, ἀλλὰ δὲν προσῆλθον, διότι, ὡς εἶπον, ἡ ἐκλογὴ ἤρξατο τὴν τρίτην ἡμέραν, ὅτε τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἄλλων δήμων ἦσαν γνωστὰ καὶ ἔβλεπον προφανῶς ὅτι ἀπέτυχον, διότι οἱ φίλοι των ἔξω ἐκ τῆς Ἀραχώβης ἔγραφον πρὸς αὐτοὺς «ἐχάθημεν, δὲν λαμβάνομεν ψήφους·» διότι εἰς τὴν Λεβαδείαν ἐγνώριζον καὶ εἶδον ὅτι κατὰ τριακοσίας ψήφους ἐμειονοψήφουν, διότι ἐγνώριζον ὅτι εἰς τὸν δῆμον Χαιρωνείας χάρις εἰς τὴν εὐγενῆ συνδρομὴν τοῦ ἀξιοτίμου κυρίου Ι. Γάτσου καὶ πολλῶν ἐντίμων οἰκοκυραίων, εἴχομεν ἰσοψηφίαν· εἰς Δίστομον δὲ ὑπερβαίναμεν 300 ψήφους, διότι εἰς ἡμᾶς προσῆλθον οἱ πλεῖστοι φίλοι τῶν ἀντιθέτων. Ἀφοῦ λοιπόν, ἐγνώριζον ταῦτα, πῶς ἠθέλατε νὰ προσέλθωσι νὰ ψηφοφορήσωσι διὰ νὰ λάβωσιν εἰς τὸν δῆμον Πέτρας τὰς 600 ψήφους, τὰς ὁποίας εἶχον, καὶ λαμβάνοντες τὰς ψήφους των νὰ μὴ δύνανται ἔπειτα νὰ δημιουργήσωσιν ἐνστάσεις ἀποκλεισμοῦ; Καὶ πῶς, ἂν δὲν ὑπῆρχεν ἡ φαινομένη αὕτη ἀνωμαλία, ἠδύναντο νὰ δικαιολογήσωσι τὴν καταπεσοῦσαν μεγαλειότητα; Ἀλλά, κύριοι, ἀπεκλείσθησαν 600 ψῆφοι καὶ 200 εἰς τὸν δῆμον Ὀρχομενίων· ἔστω· τὰς χαρίζομεν, ἂς τὰς λάβωσι. Δύνασθε νὰ ἰσχυρισθῆτε, ὅτι διὰ τῆς βίας μετεβάλομεν τὴν θέλησιν τῶν ἐκλογέων, προκειμένου περὶ μυστικῆς ψηφοφορίας; Οὐχί· τούτου δοθέντος καὶ ἀποδεδειγμένου ὄντος, ὅτι οἱ ψηφοφορήσαντες ἀνῆκον καθαρῶς εἰς ἡμᾶς, ὅλον τὸ πλεόνασμα τῶν καταλόγων τοῦ δήμου Πέτρας καὶ Ὀρχομενίων τὸ χαρίζομεν εἰς αὐτούς· ἀλλὰ καὶ μετὰ τὴν δωρεὰν ταύτην ὑπερβαίνομεν αὐτοὺς 500 ψήφους. Τίς λοιπὸν εἶχεν ἀνάγκην ἀποκλεισμοῦ; Τελειόνω διὰ νὰ μὴ ἀπασχολῶ ὑμᾶς ἐπὶ πλέον. Δὲν ζητῶ χάριν, οὐδ’ ἐπιείκειαν, ἐπιθυμῶ νὰ μὲ κρίνητε διὰ τῆς μεγαλειτέρας αὐστηρότητος, ἀλλὰ καὶ τῆς λογικῆς συγχρόνως. Ἐὰν δέ τις ἐξ ὑμῶν πιστεύῃ ὅτι δὲν εἶμαι ὁ γνήσιος ἀντιπρόσωπος τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας, δὲν θέλω νὰ δώσῃ τὴν ψῆφόν του.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλος τις ζητεῖ τὸν λόγον;

§209ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν κηρύττω τὴν συζήτησιν περατωμένην.

§211ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριε πρόεδρε, δύω λέξεις.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι περατωμένη ἡ συζήτησις.

§213ΡΟΥΚΗΣ. Ἂς ὁμιλήσῃ ὁ κ. Μεσσηνέζης.

§214ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἀποτελῶν μέρος τοῦ τμήματος εἰς ὃ ἔλαχεν ἡ προεξέλεγξις τῆς ἐκλογῆς ταύτης, εὑρέθην κατὰ τὴν ἐκδίκασιν αὐτῆς εἰς διαφωνίαν πρὸς τὸν ἀξιότιμον ἐκ Καλαβρύτων βουλευτήν. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων ἰσχυρίσθη ἐνώπιον τοῦ σώματος τούτου, ὅτι ὄργανον ὢν τοῦ νόμου, ὅτι δικάζων τὴν ἐκλογὴν ταύτην μὲ τὸν πῆχυν τῆς νομιμότητος, ἐσχημάτισε πεποίθησιν, ὅτι δὲν εἶναι ἀποτέλεσμα τῆς ἐλευθέρας θελήσεως τῶν ἐκλογέων. Ἐξέφρασα ἐνώπιον τοῦ τμήματος, ἐκφράζω ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ταύτης, ὅτι ἔχω ὅλως ἀντίθετον γνώμην τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Καλαβρύτων βουλευτοῦ. Δὲν προβαίνω εἰς τὴν ἐπανάληψιν τῶν πραγματικῶν γεγονότων, ἅτινα σχετίζονται μὲ τὴν ἐκλογὴν ταύτην. Ὁ εὔγλωττος βουλευτὴς ἐκ Λεβαδείας ἀρκούντως ἀπέδειξεν ἐκθέτων λεπτομερῶς τὰ διατρέξαντα, ὅτι τὰ πράγματα δὲν συνηγοροῦσιν ὑπὲρ ἐκείνων, οἵτινες νομίζουν ὅτι συνιστῶσιν ἑαυτούς, τοὺς πάντας καταβιβάζοντες, ὅτι τὰ πράγματα δὲν συνηγοροῦσιν ὑπὲρ ἐκείνων, οἵτινες νομίζουσιν ὅτι πᾶσα Βουλὴ, ἡ ὁποία δὲν γίνεται ὑπὸ τὰς ἐμπνεύσεις αὐτῶν, ἡ ὁποία δὲν γίνεται αὐτῶν διεξαγαγόντων τὰς ἐκλογὰς, εἶναι νόθος.

§215Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον.

§216ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὀφείλω νὰ δικαιολογήσω τὴν ψῆφόν μου, ὀφείλω χάριν τῆς τιμῆς τῆς Βουλῆς ἧς ἀποτελῶ μέρος νὰ κηρύξω στεντωρείᾳ τῇ φωνῇ, ὅτι ἡ πεποίθησις τοῦ ἐκ Καλαβρύτων βουλευτοῦ δὲν εἶναι σύμφωνος μετὰ πράγματα, οὔτε σύμφωνος μὲ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου. Εἰς τὴν ἐκλογὴν ταύτην, καθὼς καὶ εἰς ἄλλας ἐκλογὰς, δὲν εἶδον, κ. πρόεδρε, τίποτε ἄλλο, παρὰ τὰ ἀποτελέσματα τοῦ ἰσχύοντος συστήματος κατὰ τὰς ἐκλογὰς, τὰ ἀποτελέσματα τοῦ συστήματος τῆς ὑποψηφιότητος καὶ τῆς χορηγίας τῶν ἠθικῶν λεγομένων μέσων. Ἀπέκαμον οἱ πολιτευόμενοι, ἀπέκαμεν ὁ κόσμος, διότι βαδίζομεν ἀπὸ διαλύσεως εἰς διάλυσιν, ἀπὸ ἐκλογῶν εἰς ἐκλογάς· συνετρίβησαν αἱ περισσότεραι ἐπιῤῥοαὶ καὶ ὡς ἐκ τούτου καὶ αὐτοὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες τὴν σήμερον καταδικάζουν τὴν ἐκλογὴν τοῦ μὲν καὶ τοῦ δὲ, διότι οἱ φίλοι των ἀπέτυχον ἢ ἀπεβλήθησαν, αὐτοὶ ἐκεῖνοι ἔχουν ἀνάγκην νὰ τεθῶσιν ὑπὸ τὴν ὑποψηφιότητα διὰ νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὸν περίβολον τοῦτον (θόρυβος, χειροκροτήματα καὶ ποδοκροτήματα). Μὴ ποδοκροτῆτε, διότι λέγω τὴν ἀλήθειαν. Δὲν ἁρμόζει εἰς σπουδαίους πολιτικοὺς ἄνδρας, εἰσελθόντας μάλιστα εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τῆς χορηγήσεως ἀφθόνων ἠθικῶν μέσων, νὰ στιγματίζωσι σήμερον τὴν μίαν καὶ αὔριον τὴν ἄλλην ἐκλογὴν, οὐδὲ νὰ προσβάλλωσι τοὺς ἄλλους κατὰ πρόσωπον ἐνδεικνύοντες ὅτι ἦσαν οὗτοι, προκειμένου περὶ ἐξελέγξεως ἐκλογῶν, ὄργανα, εἴτε πολιτικῶν σκοπῶν, εἴτε οἱωνδήποτε πλαγίων σκέψεων. Πρέπει νὰ προσέχωσιν οἱ τοιοῦτοι εἰς τὰ πράγματα, πρέπει νὰ σταθμίζωσιν ἀκριβῶς τὴν πολιτικὴν ἡμῶν κατάστασιν, πρέπει νὰ λαμβάνωσιν ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν φιλοτιμίαν τοῦ Κοινοβουλίου καὶ νὰ μὴ προβαίνωσιν ἑπομένως ἁπλῶς καὶ ὡς ἔτυχεν εἰς τὸν στιγματισμὸν τῶν ἐκλογῶν.

§217ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Τί ἐνδιαφέρον ἔχεις ἐσύ;

§218ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Μὲ ἐνδιαφέρουσι, διότι ἐνδιαφέρουσι τὴν ὑπόληψιν τῆς Βουλῆς, τῆς ὁποίας ἀποτελῶ μέρος, μὲ ἐνδιαφέρουσι, διότι πανδήμως ἠθέλησαν νὰ παραστήσωσιν, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς Λεβαδείας εἶναι προϊὸν ἐπεμβάσεων, παρανομιῶν, στρατιωτ. βίας, πιέσεων καὶ ὅλων αὐτῶν τῶν μέσων, διὰ τῶν ὁποίων δῆθεν ἐσχηματίσθη ἡ παροῦσα Βουλή. Ἔχω λοιπὸν συμφέρον εἰς τὴν ἀπόκρουσιν πάσης ἀδίκου μομφῆς καὶ χάριν τῆς τιμῆς μου, διότι ὑπεστήριξα ἀντίθετον γνώμην πρὸς ἐκείνην τοῦ ἀξιοτίμου βουλευτοῦ Καλαβρύτων, χάριν τῆς τιμῆς τοῦ Σώματος, τοῦ ὁποίου ἀποτελῶ μέρος, καὶ πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἠμπορέσῃ νὰ ὑπάρξῃ Βουλή, ἔχουσα ὑπόληψιν καὶ ὄχι ἐστιγματισμένη ἐκ προοιμίων· διότι δὲν ἔχουν ψήφους, διότι δὲν ἔχουν πλειονοψηφίαν (.... χειροκροτήματα). Ἡσυχάσατε, δὲν ἔχω ἀνάγκην ἀπὸ χειροκροτήματα οὐδενός· πιθανὸν νὰ εὑρεθῶ μετ’ ὀλίγον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ στρέψω καθ’ ὑμῶν τὰ βέλη τοῦ νόμου (θόρυβος.) Νὰ ἦσθε βέβαιοι ὅτι οἱ καγχασμοί σας οὐδέποτε θὰ μὲ ἐπηρεάσωσι. Συμπεραίνων τὸν λόγον, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς τὴν προκειμένην ἐκλογὴν σταθμίσας ὡς ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος σέβομαι, καὶ τὸ ἀπέδειξα, τὸν νόμον, σταθμίσας τὰ πράγματα μὲ τὸν αὐτὸν πῆχυν μὲ τὸν ὁποῖον ἐστάθμισα καὶ τὴν ἐκλογήν μου καὶ τὴν τῆς ἐπαρχίας Καλαβρύτων, τὴν πολιτικὴν κατάστασιν τοῦ τόπου, δὲν ἀνεῦρον τίποτε ἄλλο εἰμὴ τὰ ἀποτελέσματα πολιτικῆς καταστάσεως, καθ’ ἣν ἀπέκαμον οἱ περισσότεροι τῶν πολιτευομένων, τὰ ἀποτελέσματα μιᾶς ἐκλογῆς διεξαχθείσης διὰ τῆς ὑποψηφιότητος καὶ τῶν λεγομένων ἠθικῶν μέσων. Ὁ κ. Κουτσοπέταλλος ἔχει τὴν ἐπιῤῥοήν του. Ὁ κ. Μπουφίδης ἀπέδειξεν ἀπὸ τοῦ βήματος ὅτι εἶναι ἄνθρωπος εὐφυής· ἐζητήθη καὶ ἄλλοτε νὰ ἐκτεθῇ, δὲν ἠθέλησεν, ἐξετέθη εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν προσκληθείς. Ἡ Κυβέρνησις ἀφοῦ ἅπαξ περιέβαλε τοὺς δύω αὐτοὺς μὲ τὸ ἔνδυμα τῆς ὑποψηφιότητος, ἐχορήγησεν εἰς αὐτοὺς τὰ ἠθικὰ μέσα. Αὐτὰ εἶναι ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα ἔφερον τὰ ἀποτελέσματα τὰ ὁποῖα βλέπομεν καὶ ὄχι ἡ βία, ἡ στρατιωτικὴ ἐπέμβασις, ἡ καλπονόθευσις. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἶναι ἀδίκημα, ὅτι δὲν εἶναι ὀρθὸν νὰ ἰσχυριζώμεθα ὅτι ἡ ἐκλογὴ αὕτη εἶναι προϊὸν βίας καὶ παρανομίας, καὶ ὅτι ἐκεῖνοι οἵτινες ἠθέλησαν νὰ στιγματίσουν τὰς ἐκλογὰς δὲν εἶναι νομιμόφρονες, δὲν εἶναι ὑπὲρ τῆς πραγματικῆς νομιμοφροσύνης, δὲν εἶναι ὑπὲρ τῶν ἰδεῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι θὰ μᾶς ὁδηγήσωσιν εἰς μίαν τάξιν, ἀλλὰ ὑπὲρ τῶν ἰδιῶν ἐκείνων, αἱ ὁποῖαι θὰ μᾶς ῥίπτωσιν ἀδιακόπως ἀπὸ διαλύσεως εἰς διάλυσι, ἀπὸ Κυβερνήσεως εἰς Κυβέρνησιν καὶ θὰ μᾶς ὁδηγήσωσιν ἐπί τέλους εἰς τὴν ἀποσύνθεσιν.

§219Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἴσως δὲν ἦτον ἄξιον ν’ ἀπαντήσω εἰς τοὺς λόγους τοῦ προαγορεύσαντος· ἴσως ἐκπίπτω τῆς θέσεώς μου.

§220ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Παρακαλῶ νὰ τὸ ἀνακαλέσητε (θόρυβος).

§221ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶσαι...... (θόρυβος).

§222ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Νὰ τὸ ἀνακαλέσῃς (θόρυβος).

§223Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Ἔρχεται εἰς ἑκάστην συζήτησιν, ὅταν πρόκειται περὶ ἐκλογῶν, νὰ ῥίπτῃ πολιτικὰ ζητήματα, ἔρχεται νὰ ὑβρίζῃ ὅλους, διότι αὐτὸς δὲν ἠδυνήθη νὰ φθάσῃ (θόρυβος) ὅπου ἄλλοι ἔφθασαν.

§224ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Σεῖς ὑβρίζετε (θόρυβος).

§225Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Ἔρχεται καθ’ ἑκάστην νὰ ὑβρίζῃ ὅλους τοὺς πολιτευομένους καὶ νὰ ῥίπτῃ ἀδιακόπως σκάνδαλα ἐντὸς αὐτοῦ τοῦ Κοινοβουλίου. Ἐὰν ὡμίλησα, καὶ θὰ ὁμιλήσω ἴσως εἰς ἄλλας ἐκλογὰς, δὲν τὸ ἔκαμα, διότι ἐγὼ δὲν διεξήγαγον τὰς ἐκλογὰς, ὡς εἶπεν. Ἀπὸ αὐτὰς τὰς προσβολὰς πρέπει νὰ φυλάσσηται πολὺ, νὰ τὰς ἀποφεύγῃ, διότι μὴ νομίζῃ, ὅτι εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ ὑβρίζῃ καθ’ ἑκάστην ἐντὸς τῆς αἰθούσης αὐτῆς. Πρέπει νὰ μάθῃ, ὅτι οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι δὲν εἶναι, ὡς αὐτὸς, ἄτομα ἐντὸς αὐτῆς τῆς κοινωνίας, ἔχουν σημασίαν πολὺ περισσοτέραν αὐτοῦ.

§226ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε.

§227Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Πρέπει νὰ μάθῃ, ὅτι δὲν δύνανται νὰ προσβάλλωνται καθ’ ἑκάστην κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον. Ὑπέδειξεν ὅτι ἐγὼ ἐζήτησα τὴν ὑπουργικὴν ὑποψηφιότητα· δὲν εἶναι ἀληθές. Ἐγὼ δὲν ἤμην ἄτομον, ἐγὼ ἤμην ἀρχηγὸς μιᾶς μερίδος, καὶ ὡς τοιοῦτος ὑπεστήριξα τὸν κ. Βούλγαρην. Τὸν ὑπεστήριξα δὲ μέχρις ἐσχάτων, καὶ τὸν ὑπεστήριξα, διότι δὲν ἐπεθύμουν τὰς αἰωνίους μεταβολάς. Ὁ κ. Βούλγαρης ἑπομένως εἶχε καθῆκον, κύριοι, πρὸς ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι τὸν ὑπεστήριξαν, νὰ μὴ τοὺς πολεμήσῃ, νὰ μὴ τοῖς ἀντιπράξῃ. Ἰδοὺ, κύριοι, ποία ἦτον ἡ θέσις μου εἰς τὰς ἐκλογὰς τῶν Καλαβρύτων. Ἀνάγκην ὑποψηφιότητος ἔχουσιν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ψήφους εἰς τὴν ἐπαρχίαν των. Ἀνάγκην ὑποστηρίξεως ἔχουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι, καί τοι ὑποψήφιοι τῆς Κυβερνήσεως, δὲν ἠδυνήθησαν νὰ ἀναδειχθῶσι βουλευταί· ἐκεῖνοι μόνον ἔχουν ἀνάγκην ὑποψηφιότητος· ἐκεῖνοι δὲ φοβοῦνται τὰς διαλύσεις τῶν Βουλῶν, διότι ἄνευ τῆς κυβερνητικῆς ὑποστηρίξεως δὲν δύνανταί ποτε νὰ παρακαθήσουν εἰς τὸν περίβολον αὐτόν.

§228ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν ὕβρισα, εἶπον τὴν ἀλήθειαν, ἀλλ’ ἡ ἀλήθεια εἶναι πικρὰ πάντοτε· οἱ ἄνθρωποι, οἱ οἱ ὁποῖοι τολμοῦν νὰ ἐπιτιμήσουν τὸ ἔθνος ὁλόκληρον, οἱ ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι τολμοῦν....

§229ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ποῖον εἶναι ἔθνος; (θόρυβος).

§230ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐπίστευσα καὶ πιστεύω πάντοτε, κ. πρόεδρε, ὅτι ἡ Ἑλλὰς δὲν δύναται νὰ φθάσῃ εἰς μίαν εὐάρεστον θέσιν, ὅτι δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπέλθῃ ἡ παρὰ πάντων ποθουμένη βελτίωσις τῆς ἀθλίας καταστάσεώς μας, εἰμὴ ἐὰν λέγωμεν τὴν ἀλήθειαν οἱ μὲν πρὸς τοὺς δὲ, καὶ οὐχὶ μόνον λαλοῦντες πρὸς τὸν δεῖνα ἢ τὸν δεῖνα, ἀλλὰ καὶ λαλοῦντες πρὸς τοὺς ἀνθρώπους ἐκείνους, οἵτινες παρίσταντανται μὲ τὸν στόμφον, ὅτι ἔφθασαν εἰς τὰ ὕπατα ἀξιώματα τῆς πολιτείας, καὶ διὰ τοῦτο νομίζουν, ὅτι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ περιφρονῶσι τοὺς ἄλλους. Ὁ περιφρονῶν τὸν λέγοντα τὴν ἀλήθειαν, περιφρονεῖ ἑαυτόν. Ἐκεῖνος ὁ ὁποῖος τολμᾷ νὰ εἴπῃ λαλῶν πρὸς βουλευτὴν, ὅτι οἱ λόγοι του εἶναι ἀνάξιοι ἀπαντήσεως ἀποδεικνύει, ὅτι δὲν ἔχει ἀνατροφὴν τὴν κοινοβουλευτικὴν τὴν πρέπουσαν (θόρυβος).

§231ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Τί πράγματα εἶναι αὐτὰ, κ. πρόεδρε, νὰ ἐφαρμόσητε τὸν κανονισμὸν (θόρυβος). Αὐτὰ δὲν εἶναι λόγοι σωφρονούντων ἀνθρώπων.

§232ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Οἱ ἄνθρωποι, οἵτινες πρὸ μικροῦ, ἀφοῦ ἦτον ἀποδεδειγμένον, ὅτι ὁ λίαν ἀξιότιμος, ὁ λίαν εὐγενὴς νέος κ. Κρεστενίτης δὲν εἶχε τὴν νόμιμον ἡλικίαν, καὶ δὲν ἠδύνατο κατὰ συνέπειαν νὰ μένῃ ἐν τῷ βουλευτηρίῳ ὡς βουλευτὴς, δι’ ὃ καὶ μόνος ἀπεσύρθη, ἔντιμος ὢν, σεβόμενος δὲ τὸ ὄνομα, τὸ ὁποῖον φέρει, δὲν ἤθελε νὰ εἴπῃ τὰ μὴ ἀληθῆ, ἐτόλμησαν νὰ ψηφοφορήσωσιν ἐναντίον τοῦ νομίμου ὅτι πρέπει νὰ μένῃ οὗτος ἐντὸς τῆς Βουλῆς ἵνα δῆθεν ἀποδοκιμασθῇ ἡ πλειοψηφία ὡς παρανομοῦσα, ὡς θελήσασα νὰ τιμωρήσῃ τὸν κ. Κρεστενίτην, διότι ἔδωκε ψῆφον κατὰ τῆς ἐκλογῆς τῶν Ἀθηνῶν, διότι ἠθέλησε νὰ κρίνῃ κατὰ συνείδησιν, πράγματι δὲ ἵνα ἔχωσιν ἐντὸς τῆς Βουλῆς μίαν ψῆφον, ἔρχονται ἤδη νὰ ἐλέγξωσιν ἐμὲ ὡς ὑποστηρίζοντα τὰ μὴ δίκαια, ὡς μὴ ὀρθῶς λέγοντα καὶ ὡς προκαλοῦντα σκάνδαλα. Ὄχι, δὲν φέρω σκάνδαλα· ἀλλὰ λέγων τὴν ἀλήθειαν ἐπιζητῶ νὰ μένωμεν ὅλοι ἐντὸς τῶν ὁρίων τοῦ δικαίου καὶ τοῦ πρέποντος, δεικνύοντες σεβασμὸν πρὸς τὸν νόμον, ὄχι μόνον διὰ τῶν λόγων ἀλλὰ καὶ διὰ τῶν πραγμάτων, ἵνα ἐπέλθῃ οὕτω βελτίωσίς τις εἰς τὰ κακῶς κείμενα. Μοῦ κτυποῦν εἰς τὸ πρόσωπον, ὅτι δὲν ἔρχομαι συνεχῶς ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου. Εἶναι ἀληθές· ἀλλὰ δὲν ἔρχομαι, διότι δὲν ἔρπω ὡς ἄλλοι ἐνώπιον πάσης ἐξουσίας, διότι δὲν κύπτω τὸν αὐχένα ἐνώπιον πάσης Κυβερνήσεως μὲ τὸν πλέον χαμερπῆ τρόπον. Εἶναι ἀληθὲς, ὅτι δὲν ἔρχομαι συνεχῶς ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου, ἀλλὰ διότι μὲ ἐπολέμησαν αἱ κυβερνήσεις, διότι δὲν ἐταπεινώθην οὐδ’ ἔδωκά ποτε ψευδεῖς ὑποσχέσεις, διότι δὲν ἀπεπειράθην νὰ ἀναμίξω διὰ τηλεγραφημάτων τὴν Α. Μ. τὸν Βασιλέα εἰς τὴν ἐκλογικὴν παλαίστραν, διὰ νὰ ἦμαι ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου. Ἐὰν δὲ ἔχω ἢ ὄχι ἀξίαν τινὰ πολιτικὴν, περὶ τούτου ἀφίνω νὰ κρίνῃ τὸ κοινὸν, ἀφίνω νὰ κρίνῃ καὶ αὐτὸς ἐκεῖνος ὅστις ἐτόλμησε νὰ μοῦ κτυπήσῃ εἰς τὸ πρόσωπον, ὅτι δὲν ἔρχομαι συνεχῶς ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου, καὶ τοι καλῶς γνωρίζει διὰ ποίους λόγους πολλάκις δὲν παρεκάθησα ἐντὸς αὐτοῦ.

§233ΠΟΛΛΟΙ. Ἀρκετά.

§234ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐρωτήσω τὴν Βουλὴν περὶ τῆς ἐκλογῆς Λεβαδείας.

§235ΠΟΛΛΟΙ. Δι’ ἀναστάσεως.

§236ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται οἱ περισσότεροι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὸ ἔγκυρον τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Λεβαδείας καὶ ὡς νομίμους αὐτῆς βουλευτὰς τοὺς κ. Κουτσοπέταλλον καὶ Μπουφίδην.

§237ΠΟΛΛΟΙ. Αὔριον.

§238ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλετε νὰ κηρύξω τὴν λῆξιν τῆς συνεδριάσεως;

§239ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§240ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 7½ μ. μ.