1874.10.21

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 7

Τῆς 21 Ὀκτωβρίου 1874.

(Δευτέρα).

Ὥρα 2 Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἤρξατο ἡ συνεδρίασις.— Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑπάρχει ἀντίῤῥησις κατὰ τῶν πρακτικῶν;

§2ΠΟΛΛΟΙ. Ὄχι, ὄχι.

§3ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνονται. Κατετέθησαν ἐν τῷ μεταξὺ καὶ ἐτυπώθησαν καὶ αἱ ὑποληφθεῖσαι ἐκθέσεις ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν Ἀττικῆς καὶ Λακεδαίμονος. (Ὅρα ἐν τέλει παράρτημα ἐκθέσεων). — Νὰ ὁρκισθῶσιν οἱ μὴ ὁρκισθέντες κ. βουλευταὶ, οἱ ἄρτι ἀφιχθέντες. Ὁρκίζονται οἱ ἄρτι ἀφιχθέντες βουλευταὶ κατὰ τὸ ᾧδε προσαρτώμενον πρωτόκολλον ὁρκωμοσίας· «Πρωτόκολλον ὁρκωμοσίας. Ἐν Ἀθήναις, σήμερον τῇ 21 τοῦ μηνὸς Ὀκτωβρίου τοῦ 1874, ἑβδομηκοστοῦ τετάρτου ἔτους, ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δημοσίᾳ συνεδριαζούσης, προσελθόντες οἱ ἄρτι ἀφιχθέντες καὶ φέροντες εἰσιτήρια κ. κ. βουλευταί, ὤμοσαν τὸν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 64 τοῦ Συντάγματος νενομισμένον ὅρκον ἔχοντα οὕτω. «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ εἰς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου.» Ἐπὶ τούτῳ συνετάχθη τὸ παρὸν καὶ ὑπεγράφη ὡς ἕπεται·

Ὁ προσ. πρόεδρος

Ι. Δ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ.

Οἱ προσ. Γραμματεῖς Γ. Κρεστενίτης Γ. Βαλσαμάκης Δ. Στάϊκος. Ὁ Ἱερεὺς Κωνστ. Οἰκονόμος. Οἱ ὁρκισθέντες βουλευταὶ Ἀθ. Μισυρλῆς, Χ. Βανδρῶρος, Ι. Καπιτσίνης.»

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀντικείμενον τῆς σημερινῆς συνεδριάσεως εἶναι ἡ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐξελέγξεων τῶν ἐκλογῶν. Ἀρχόμεθα.

§5ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸν λόγον, κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ, εἰς προκαταρκτικὸν ζήτημα.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε.

§7ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, κύριοι, ὅτι κατὰ τὴν πρώτην ἐν τῇ ἐνεστώσῃ Βουλῇ συζήτησιν εἰσήχθη ζήτημά τι ἀφορῶν τὰς ἐπαρχίας ἐκείνας, τῶν ὁποίων ἀντιπρόσωποι δὲν σημειοῦνται ἐν τῷ καταλόγῳ τῶν βουλευτῶν· τότε ἡ Βουλὴ διὰ ψήφων 69 κατὰ 32 παρεδέχθη τὴν πρότασιν τοῦ ἐντίμου βουλευτοῦ κ. Βαλασοπούλου, ἔχουσαν οὕτω· «Ἡ Βουλὴ ἀναβάλλει τὴν λύσιν τοῦ περὶ εἰσιτηρίων ζητήματος, μέχρις οὗ τυπωθῶσι καὶ διανεμηθῶσιν αἱ ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν τούτων ἐκθέσεις τῶν οἰκείων τμημάτων.» Ὅθεν, τυπωθεισῶν καὶ διανεμηθεισῶν ἤδη τῶν ἐκθέσεων, ἐπέστη ὁ κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς ὡρισμένος χρόνος εἰς ἐξέτασιν τοῦ ζητήματος τούτου. Ἡ ἐπαρχία Θήρας, κύριοι, ἐκλέγει δυνάμει τοῦ πληθυσμοῦ της τρεῖς βουλευτάς, ἀλλ’ εἰς τὸν κατάλογον τῶν βουλευτῶν φαίνονται σημειωμένοι μόνον 2, διότι ὁ κατὰ τὸ ἄρθρ. 58 Σύλλογος τῶν ἐφορευτ. ἐπιτροπῶν δὲν ἀνεκήρυξεν ἢ μᾶλλον περιωρίσθη νὰ ἀριθμήσῃ μόνον τὰς ψήφους τὰς ἐπ’ ὀνόματι τοῦ τρίτου ἐπιτυχόντος κ. Ἀριστ. Βαλέττα, δὲν ἠθέλησε δὲ ποσῶς νὰ ἀναγνωρίσῃ καὶ αὐτὸν ὡς βουλευτήν, ἐπεμβὰς οὕτω εἰς καθήκοντα τῆς Βουλῆς διὰ τῆς κατ’ οὐσίαν ἐξελέγξεως τοῦ νομίμου ἢ ἀνόμου τῆς ἐκλογῆς. Ὑμεῖς, κύριοι, πάντες γινώσκετε ὅτι ὁ Σύλλογος οὐδὲν τοιοῦτον δικαίωμα ἔχει καὶ ὅτι ὁ κατὰ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ νόμου Σύλλογος Θήρας ἔπραξεν αὐθαιρεσίαν ἢ μᾶλλον ὑπερέβη πολὺ τὰ καθήκοντά του. Ἀλλ’ ἂν ὁ Σύλλογος ὑπερέβη τὰ καθήκοντά του, ἡ Βουλή, ἡ ὁποία πρόκειται νὰ καταρτισθῇ εἰς δικαστήριον ἵνα δικάσῃ τὸ νόμιμον ἢ τὸ ἄνομον τῶν ἐκλογῶν, πρέπει νὰ ᾖναι ἐλλειπής; Πρέπει νὰ μὴ ἔχῃ ἐν τοῖς κόλποις της τὰ μέλη ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα ὁ νόμος ὥρισε πρὸς ἐκδίκασιν; Ἐὰν τοιοῦτόν τι, ἐὰν τοιαύτη ἀρχὴ γείνῃ δεκτή, βεβαίως ἡ συγκρότησις τοῦ τοιούτου δικαστηρίου δὲν θέλει εἶσθαι νόμιμος, καὶ αἱ ἀποφάσεις του, κύριοι, θέλουσιν ἔχει μίαν φαινομένην νομικὴν ἰσχὺν, πράγματι ὅμως θέλουσιν εἶσθαι ἐν τῇ βάσει ἄνομοι, παράνομοι· διότι ὁ νόμος ὥρισεν ἀπὸ τίνας πρέπει νὰ σχηματίζεται τὸ δικαστήριον, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ δικάσῃ. Πᾶσα ἄνευ νομίμου λόγου ἔλλειψις τῶν μελῶν αὐτοῦ θέλει φέρει κακὸν καταρτισμὸν τοῦ δικαστηρίου, διότι ἐλλείπει ὁ ἀπαιτούμενος εἰς συγκρότησίν του ἀριθμὸς μελῶν, ἐλλείπει ἡ ἐγγύησις, τὴν ὁποίαν ὁ νόμος ἀπῄτησεν. Εὐτυχῶς, κύριοι, ὅσον ἀφορᾷ τὸν κ. Βαλέτταν, εἰς τὸν δῆμον Θήρας καὶ αὐτὸ τὸ ἐξελέγξαν τὴν ἐκλογὴν τμῆμα παμψηφεὶ παραδέχεται ὅτι κακῶς ἔπραξεν ὁ Σύλλογος μὴ δώσας εἰσιτήριον καὶ εἰς τὸν κ. Βαλέτταν. Ἰδοὺ τί λέγει τὸ τμῆμα· «τὸ τμῆμα δὲν θεωρεῖ ὡς νόμιμον καὶ ἀποχρῶντα λόγον τὸ προτεινόμενον ὑπὸ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ νόμου ἐπιτροπῆς νὰ μὴ ἀνακηρύξῃ ὡς βουλευτὴν τῆς ἐπαρχίας καὶ τὸν κ. Ἀρ. Βαλέτταν πλειονοψηφήσαντα, ἀλλ’ οὐδὲ κατὰ τὴν κρίσιν του εἶχεν ὑπὸ τοῦ νόμου τοιοῦτον δικαίωμα ἡ ἐπιτροπή.» Πολὺ δ’ ὀρθῶς λέγει τὸ τμῆμα. Τὸ τμῆμα εἶχε πρόεδρον τὸν κ. Βαλασόπουλον, μέλη δὲ τοὺς κ. Ῥοϊλὸν, Τσαμόπουλον καὶ λοιπούς· καὶ χαίρω διότι βλέπω ὅτι πολλοὶ ἀπὸ ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀνήκουν εἰς τὴν ὑπουργικὴν μερίδα, εἶναι αὐτῆς τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν ἔχω κἀγὼ σήμερον ὑπὲρ τοῦ νόμου. Ὅταν λοιπὸν τοσοῦτον πανδήμως ἀναγνωρίζεται τὸ κακῶς γενόμενον ὑπὸ τοῦ κατὰ τὸ ἄρθρον 58 Συλλόγου, ἡ Βουλὴ, καταρτιζομένη εἰς δικαστήριον, ὀφείλει νὰ παρίδῃ τοῦτο; βεβαίως ὄχι· διότι ἄλλως θέλει εἶσθαι προφανὲς ἀδίκημα καὶ τὰ ἀποτελέσματά του θέλουσι συνοδεύεσθαι, ὡς προεῖπον, ὑπὸ τῆς ἀνομίας. Τὸ πρᾶγμα, κύριοι, εἶναι τόσον σαφὲς, τόσον δίκαιον, τόσον ἀναντίῤῥητον, ὥστε πιστεύω ὅτι οὐδεὶς θέλει τολμήσει ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου νὰ ὑποστηρίξῃ τὰ ἐναντία, τοὐλάχιστον κατὰ τὴν κρίσιν μου. Ὅθεν κρίνω περιττὸν νὰ ἐκταθῶ ἐπὶ πλέον καὶ νὰ ἀπασχολῶ τὴν Βουλὴν διὰ περιττολογιῶν· ἐὰν ὅμως ἔχει τις ἀντιῤῥήσεις, θέλω ἐπανέλθει καὶ ἀναπτύξει πλέον διεξοδικώτερον τὰς ἰδέας μου. Ἑπομένως προτείνω, ὅπως ἡ Βουλὴ ἀποφανθῇ περὶ τῆς εἰς τὸ βουλευτήριον εἰσόδου τοῦ κ. Βαλέττα, ὡς ἄλλοτε καὶ κατὰ τὸ 1872 ἔπραξε καὶ ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας ἐπὶ τῆς αὐτῆς πρωθυπουργίας τοῦ κ. προέδρου τῆς τῆς νῦν Κυβερνήσεως περὶ τῶν τότε φαινομένων κατὰ τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς ὡς πλειονοψηφησάντων.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Βαλασσόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§9Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὀφείλω, κύριοι, νὰ λάβω τὸν λόγον, διότι ὁ προαγορεύσας ἐστηρίχθη ἐπὶ τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν ἔφερον κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν καὶ τὴν ὁποίαν παρεδέχθη ἡ Βουλή. Βεβαίως παρετήρησαν πολλοὶ, ὅτι ἡ πρότασις τὴν ὁποίαν ἔφερον καὶ ἐπεψηφίσθη ὑπὸ τῆς Βουλῆς, δὲν εἶναι συνεπὴς πρὸς τὴν ἀγόρευσίν μου. Ἐνθυμεῖσθε, ὅτι τὸ ζήτημα τὸ παρεμπῖπτον περὶ τῶν εἰδοποιητηρίων τὸ ἐπολέμησα, ὅτι ὑπεστήριξα καὶ ἀπέδειξα ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν δύναται νὰ ἐνασχοληθῇ, δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ, ἐπὶ τῶν παρεμπιπτόντων τούτων ζητημάτων ἢ συγχρόνως μὲ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς οὐσίας ἑκάστης ἐκλογῆς. Δὲν ἦτο λοιπὸν συνεπὴς ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἔφερον. Ἀλλὰ μὴ ὑποθέσετε, ὅτι ἦτον ἄσκοπος· βεβαίως δὲν θὰ μὲ ἀδικήσῃ οὐδεὶς ἐξ ὑμῶν, οἵτινες ὀλίγον κἂν μ’ ἐγνώρισαν, ὅτι ἀσκόπως ἐπήνεγκον τὴν πρότασιν ἐκείνην, ἡ ὁποία ἐπεψηφίσθη. Σᾶς εἶπον, κύριοι, ὅτι τὸ μόνον γνώρισμα, δυνάμει τοῦ ὁποίου κατὰ πρόληψιν συνεδριάζομεν ὡς ἀντιπρόσωποι τῶν ἐπαρχιῶν ἐνταῦθα, εἶναι τὸ εἰδοποιητήριον· ἄνευ τούτου οὐδεὶς δύναται νὰ εἰσέλθῃ, οὐδεὶς δύναται νὰ ἔχῃ τὸ κῦρος τοῦ κατὰ πρόληψιν βουλευτοῦ. Σᾶς ἀνέπτυξα τοὺς λόγους, ἐπὶ τῶν ὁποίων στηριζόμενος ἀπέδειξα ὅτι ὁ τύπος οὗτος εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖος· σᾶς εἶπον προσέτι, ὅτι λαμβάνοντες τὴν ἐναντίαν ἀρχὴν διατρέχομεν ἄλλον μεγαλείτερον κίνδυνον ἐκείνων, τοὺς ὁποίους παρέστησαν οἱ ὑποστηρίξαντες τὴν ἰδέαν τῆς καὶ ἄνευ τῶν εἰδοποιητηρίων εἰσαγωγῆς ἀντιπροσώπων, στηριζομένων ἐπὶ τῆς ἁπλῆς ἰδέας ὅτι πλειονοψηφοῦν. Σᾶς εἶπον, ὅτι τὸ εἰδοποιητήριον εἶναι ἀπολύτως ἀναγκαῖον, διότι ἡ ἰδέα ὅτι μόνην οἱαδήποτε πλειοψηφία καὶ ὄχι ἡ ἀληθὴς πλειοψηφία εἰσάγει τινὰ ἐντὸς τοῦ Κοινοβουλίου δύναται νὰ ἐπαγάγῃ διάφορα ἄτοπα· ἐπὶ τῇ τοιαύτῃ ἰδέᾳ δύνανται πολλοὶ νὰ ὑποπέσουν εἰς παρεκτροπὰς καὶ καταρτίζοντες διαλογὴν ἄνευ τῆς συμπράξεως τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ἄνευ τῶν νομίμων διατυπώσεων, ἤθελον. ἔρχεσθαι ἐνώπιόν σας λέγοντες, ἰδοὺ, ἰδοὺ ἡμεῖς πρέπει νὰ ἔλθωμεν εἰς τὸ Κοινοβούλιον, μὴ ἐξετάζετε ποσῶς πῶς πλειονοψηφοῦμεν, πρέπει νὰ σᾶς δικάσωμεν, ὡς καὶ σεῖς οἱ περιβεβλημένοι, δι’ ὧν ὁ νόμος προέβλεψεν τύπων, δικάζετε. Εὐκολώτερον δύναται νὰ συμβῇ τοῦτο παρὰ νὰ ἀρνηθῇ μία διοικητικὴ ἀρχὴ τὴν ἔκδοσιν εἰδοποιητηρίων ἄνευ τινὸς λόγου καὶ εἰδικῶν περιστάσεων. Ἔπρεπε λοιπὸν ἀπ’ ἀρχῆς, κύριοι, νὰ ὑποβάλω πρότασιν, ὥστε νὰ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα τὸ παρεμπίπτον τῶν εἰδοποιητηρίων μέχρι τῆς ὁριστικῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν ἐκείνων, εἰς ἃς ἀφορῶσι τὰ ζητήματα τῶν εἰδοποιητηρίων. Δὲν ἔπραξα τοῦτο· ἐπροτίμησα νὰ ὑποβάλλω τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς μέχρι τῆς διανομῆς τῶν ἐκθέσεων, διότι ἀκολουθῶν τὴν παράδοσιν, ἀκολουθῶν τὰ συμβεβηκότα κατὰ τὴν παρελθοῦσαν περίοδον, ἤλπιζον, ὅτι καὶ σήμερον δὲν ἤθελε γείνει λόγος πλέον προδικαστικὸς, ἀλλ’ ἤθελεν, ὡς συνέβη καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν περίοδον, ἔλθει τὸ ζήτημα τῶν εἰδοποιητηρίων συγχρόνως μὲ τὴν ἐξέτασιν τῆς οὐσίας. Καὶ κατὰ τὸ 1873, κύριοι, ἐγένετο πρότασις ἐνώπιον τῆς Βουλῆς τοῦ νὰ εἰσαχθῇ ὁ κ. Χατζόπουλος, ὡς κατὰ τὸ φαινόμενον πλειονοψηφήσας ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ Φθιώτιδος· ἐγένετο μακρὰ συζήτησις, κατὰ τὴν ὁποίαν πολλοὶ ἔλαβον τὸν λόγον καὶ πολλοὶ ὑπεστήριξαν, ὅτι ἡ φαινομένη ἐκείνη πλειοψηφία δὲν ἦτον ἀληθὴς, δι’ ὅπερ ἔπρεπε νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐξέτασις τοῦ ζητήματος τοῦ εἰδοποιητηρίου μὲ τὴν οὐσίαν· ἄλλοι τινὲς ὑπεστήριζον, ὅτι ἔπρεπεν, ἀφοῦ ἐφαίνετο πλειοψηφῶν ὁ κ. Χατζόπουλος, νὰ εἰσέλθῃ. Μετὰ μακρὰν συζήτησιν, τὴν ὁποίαν δὲν ἐλησμονήσατε ὅσοι ἐσυνεδριάσατε εἰς τὸ διαλυθὲν Κοινοβούλιον, μετὰ μακρὰν συζήτησιν ἐπῆλθε πρότασις ὁμοία τῆς ἐμῆς, ἡ ὁποία ἐγένετο δεκτὴ· ὑπεβλήθη πρότασις, κατὰ τὴν ὁποίαν ἔπρεπε ν’ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα τῶν εἰδοποιητηρίων μέχρι τῆς διανομῆς τῶν ἐκθέσεων, ὡς ἦτο καὶ ἡ ἐμὴ πρότασις, τὴν ὁποίαν παρεδέχθησαν. Ἀλλὰ νομίζετε, κύριοι, ὅτι ἐπανέλαβον τὸ ζήτημα τοῦτο οἱ ὑποβαλόντες τὴν πρότασιν τότε περὶ εἰσαγωγῆς τοῦ κ. Χατζοπούλου; πολλοῦ γε καὶ δεῖ. Καὶ μολονότι ἐπρόκειτο περὶ ἐκλογῆς, ἡ ὁποία ἀνήκει εἰς τὸ προτελευταῖον ἀλφαβητικὸν στοχεῖον σχεδὸν, μολονότι ἡ Φθιῶτις εἶναι ἡ προτελευταία τῶν ἐκλογῶν, ἐπερίμειναν νὰ συζητήσωσι τὸ παρεμπῖπτον τοῦτο ζήτημα· συγχρόνως μὲ τὴν οὐσίαν, ὡς καὶ ἐγένετο. Ἤλπιζον λοιπὸν ὅτι δὲν ἤθελε γείνει σήμερον λόγος περὶ εἰδοποιητηρίων. Διατί; διότι εἰσήλθομεν εἰς τὴν οὐσίαν· σήμερον πρόκειται νὰ ἐξελέγξωμεν τὰς ἐκλογὰς κατ’ οὐσίαν, σήμερον πρόκειται ν’ ἀποφανθῶμεν οὐσιαστικῶς ἐὰν ὁ Αʹ. ἢ ὁ Βʹ. οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν ἤδη εἴσοδον ἐν τῷ βουλευτηρίῳ, εἶναι πράγματι βουλευταί· καὶ ἐν περιπτώσει, καθ’ ἣν ἤθελον ἀποδειχθῆ τοιοῦτοι, βεβαίως θέλουν εἰσέλθει· ἐὰν δὲ δὲν ᾖναι πράγματι βουλευταὶ, δὲν θέλουν εἰσέλθει, οὔτε πρέπει νὰ εἰσέλθωσι. Τὸ ζήτημα, κύριοι, τῶν εἰδοποιητηρίων δὲν παρουσιάσθη κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν ὡς πρὸς τὴν ἐκλογὴν Θήρας, ἀπέβλεπε καὶ ἄλλας ἐκλογάς· ἐπεξετάθη καὶ εἰς τὴν ἐκλογὴν Ἀττικῆς, τὴν ὁποίαν μετ’ ὀλίγας στιγμὰς πρόκειται νὰ συζητήσωμεν, ἐπεξετάθη εἰς τὴν ἐκλογὴν Κορινθίας, καθὼς καὶ εἰς τὴν ἐκλογὴν Σάμης. Δὲν ἐπρόκειτο ἁπλῶς περὶ τῆς Θήρας, ἀλλὰ καὶ ἂν ἐπρόκειτο περὶ τῆς Θήρας, σήμερον δὲν εὑρισκόμεθα εἰς τὸ σημεῖον, εἰς ὃ εὑρέθη ἡ Βουλὴ κατὰ τὸ 1873, ὅτε ἄφησε ἕνα ἀντιπρόσωπον κατὰ τὸ φαινόμενον πλειοψηφήσαντα μέχρι τοῦ πέρατος τῶν ἐξελέγξεων. Ἡ Θήρα, κύριοι, εἶναι ἐπὶ θύραις σχεδὸν, μετ’ ὀλίγον θ’ ἀποφασίσωμεν περὶ Θήρας. Καὶ δὲν εἶναι μέγα κακὸν, ἐὰν εἰσέλθῃ εἷς βουλευτὴς, ὅστις μανθάνομεν ὅτι ἔχει ὑπὲρ αὐτοῦ τὴν ἀναγκαίαν πλειοψηφίαν, διότι φοβοῦμαι, ὅτι θέλομεν καθιερώσει ἓν προηγούμενον, τὸ ὁποῖον εἶναι κακόν. Ὑποθέσατε, ὅτι εἰς ἓν ἄλλο Κοινοβούλιον παρουσιάζονται περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι ἐπαρουσιάσθησαν σήμερον, ἢ μᾶλλον παρουσιάζονται περιστάσεις, αἱ ὁποῖαι κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος ἐπαρουσιάσθησαν εἰς τὴν Φθιώτιδα.

§10ΖΩΧΙΟΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον.

§11Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἓν τμῆμα κατὰ πλειοψηφίαν ἀποφασίζει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι νόμιμος. Πρέπει τότε νὰ εἰσέλθῃ ὡς βουλευτὴς ἐκεῖνος π. χ. τὸν ὁποῖον μετ’ ὀλίγον ἡ Βουλὴ ὁλόκληρος καὶ ἄνευ ἀντιῤῥήσεως ἀποβάλλει ὡς μὴ γνήσιον βουλευτήν; Πρέπει νὰ εἰσέλθῃ ὁ τοιοῦτος βουλευτὴς τότε εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ συνεδριάσῃ μετὰ τῶν λοιπῶν, τῶν περιβεβλημένων ὅλα τὰ γνωρίσματα, τὰ ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτούμενα; Νὰ ἀπονείμῃ δικαιοσύνην ἐπὶ τῶν ἄλλων ἐκλογῶν; Ἴσως φρονοῦν τινες, ὅτι πρέπει· ἴσως φρονοῦν, ὅτι δὲν εἶναι μέγα κακὸν αὐτὸ καὶ ὅτι μεγαλεῖτερον εἶναι τὸ κακὸν νὰ ἀποκλεισθῇ καὶ πρὸς ὥραν εἷς ἀντιπρόσωπος ἐκτὸς τοῦ περιβόλου. Ἀλλὰ τοὺς παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπωσι τί θὰ πράξωσιν, ἐὰν ἓν τμῆμα εἴπῃ ὅτι νόμιμοι βουλευταὶ δὲν εἶναι οἱ Α. Β. οἵτινες ἔχουν εἰσιτήρια, ἀλλὰ οἱ ἐπιλαχόντες Γ. καὶ Δ; Ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει, διὰ νὰ ᾖναι συνεπεῖς, πρέπει νὰ ἀποβάλλωσι παρεμπιπτόντως τοὺς πρώτους καὶ νὰ εἰσαγάγωσι τοὺς δὲ, ἀδιάφορον, ἐὰν αὔριον ἡ Βουλὴ ἀποφαίνεται ἐσφαλμένην τὴν γνώμην τοῦ τμήματος, καὶ νομίμους βουλευτὰς τοὺς πρώτους, διότι τότε τοὺς ἐπαναφέρομεν. Ὁποῖος κυκεών! Μολαταῦτα πιθανὸν καὶ οἱ οὕτω φρονοῦντες νὰ ἔχωσι δίκαιον· δὲν ἔχουν ὅμως ἄδικον καὶ οἱ ἀξιοῦντες, ὅτι ὁ πλειονοψηφῶν ἀληθῶς πρέπει νὰ συνεδριάζῃ μεθ’ ἡμῶν. Διὰ τοῦτο ὀρθοτέρα κατ’ ἐμὲ ἡ γνώμη τῶν φρονούντων, ὅτι ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι δὲν ἔχουν τὰ γνωρίσματα, τὰ ὁποῖα ὑπὸ τοῦ νόμου ἀπαιτοῦνται, ἓν τῶν ὁποίων εἶναι τὸ εἰδοποιητήριον, δὲν ἠμποροῦν νὰ συνεδριάσωσιν μεθ’ ἡμῶν. Ἄλλως σκεπτόμενοι, πρέπει νὰ παραδεχθῶμεν, ὅτι καὶ προκειμένου ὄχι περὶ ἑνὸς βουλευτοῦ, ἀλλὰ περὶ πέντε καὶ δέκα, οἵτινες δὲν ἔχουν ἀληθῆ πλειοψηφίαν, τῶν ὁποίων ἐκ προοιμίου εἶναι καταδεδικασμένη ἡ ἐκλογὴ, νὰ ἔλθωσι ἐντὸς τοῦ περιβόλου ἐξ ἐφόδου καὶ πρὶν συζητηθῇ ἡ οὐσία. Ἀλλὰ σᾶς εἶπον, ὅτι πιθανὸν νὰ ᾖναι ὀρθωτέρα ἡ τῶν ἀντιφρονούντων μοι γνώμη, πιθανὸν νὰ ἔπρεπε νὰ εἰσέλθουν· διότι εἰσήλθομεν καὶ ἡμεῖς, ἀκούω λέγοντα τὸν κ. Κουμουνδοῦρον· διότι εἰσήλθομεν καὶ ἡμεῖς, πρέπει νὰ εἰσέλθωσι καὶ αὐτοὶ, τοῦτο λέγει ὁ κ. Κουμουνδοῦρος, λησμονῶν ὅτι ἅπαντες οἱ ἐν τῷ περιβόλῳ ἔχετε τὸ γνώρισμα ὅτι εἶσθε νόμιμοι ἀντιπρόσωποι, τὸ εἰδοποιητήριον τῆς ἁρμοδίας διοικητικῆς ἀρχῆς, γνώρισμα, ἐγγύησις ἐλλείπουσα ἀπὸ τοὺς μὴ συνεδριάζοντας. Ἀλλ’ ἔστω, κύριοι, εἶναι ἀληθεῖς καὶ οἱ φόβοι τῶν ἀντιφρονούντων, ὅτι μία διοικητικὴ ἀρχὴ, ἕνας σύλλογος θέλει ν’ ἀποστερήσῃ τινὰ τοῦ δικαιώματος τοῦ νὰ ἐμφανισθῇ ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ; (ὑπόθεσις τόσον τολμηρὰ ὅσον τὰ πράγματα ἀπέδειξαν ὅτι δὲν καθυστερήθη ποτὲ τὸ εἰδοποιητήριον ὑπὸ τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, εἰμὴ ἐπὶ ἐκείνων τῶν ἐκλογῶν, τὰς ὁποίας ἡ Βουλὴ πάντοτε ἠκύρωσε· τοῦτο μαρτυρεῖται ἐκ τῆς μέχρι τοῦδε πείρας, καὶ οὐδεὶς ν’ ἀμφισβητήσῃ δύναται·) τοὺς φόβους αὐτοὺς, ἐὰν ᾖναι ἀληθεῖς, δύνασθε, κύριοι, νὰ καταστρέψητε, δύνασθε αὔριον, καταρτιζομένης τῆς Βουλῆς, νὰ εἰσαγάγητε νόμον διὰ τοῦ ὁποίου νὰ κανονίσητε τὰ προσήκοντα.

§12ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Λαμπρὰ, λαμπρά.

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, παρακαλῶ, τὸν ἀγορεύοντα· λαμβάνετε κατόπιν τὸν λόγον.

§14ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Νὰ σᾶς εἰπῶ· λέγω ὅτι εἶσθε εἰς ἀντίφασιν.

§15ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν εἶναι συζήτησις αὐτὴ, κύριε πρόεδρε· ἂς μὴ διακόπτουν, ἠμποροῦν κατόπιν νὰ ὁμιλήσουν ἀπὸ τοῦ βήματος.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι Βουλευταὶ, μὴ κάμνετε διαλόγους.

§17ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Λέγω λοιπὸν ὅτι ἐνδέχεται ὁ νόμος νὰ ᾖναι ἐλλειπὴς, καὶ εἶναι ἐλλειπὴς ὁ νόμος, καὶ ἕνεκα τούτου ἀμφιβάλλουν τινές. Ὅτι δὲ ἀμφιβολίαι ὑπάρχουν περὶ τοῦ νόμου τούτου, δύνασθε νὰ πεισθῆτε, ἐνθυμούμενοι προχθὲς κατὰ πόσον διέφερον αἱ γνῶμαι μεταξὺ τῶν προαγορευσάντων· διότι ὁ μὲν σᾶς εἶπεν, ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ὀφείλει νὰ ὑπακούῃ ἁπλῶς καὶ ἀπολύτως εἰς τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ συλλόγου, ἄλλος σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν ἐννοῶ τὴν πλειοψηφίαν τοῦ συλλόγου, ἀλλὰ τοὺς ἀριθμούς. Ἀλλὰ τοὺς ἀριθμοὺς αὐτοὺς, θέλει τοὺς καταστρώσει τις, καὶ περὶ τῶν καθηκόντων καὶ δικαιωμάτων τούτων πλεῖσται ὅσαι διαφέρουσαι ὑπάρχουσι γνῶμαι. Ἀλλὰ δὲν εἶσθε σήμερον κεκλημένοι διὰ νομοθετικὰ ἔργα· εἶσθε ἁπλοῖ δικασταὶ, οἱ ὁποῖοι θὰ δικάσητε ἐπὶ μιᾶς ἐκλογῆς, καὶ πρέπει νὰ ἔλθῃ ἡ ἐκλογὴ αὕτη καθ’ ὅλα της τὰ μέρη νὰ ἐξετασθῇ καὶ κατὰ τύπους καὶ κατ’ οὐσίαν. Πρέπει νὰ παρουσιασθῇ ἡ ἐκλογὴ τῆς Θήρας καὶ πᾶσα ἄλλη, περὶ ἧς δὲν ὑπάρχουσιν εἰδοποιητήρια, κατὰ σειρὰν καὶ νὰ εἴπητε ἐὰν ὁ Α ἢ ὁ Β ᾖναι ὁ νόμιμος βουλευτὴς καὶ ὁριστικῶς εἰσακτέος ἐν τῷ περιβόλῳ. Ἠπόρησα, κύριοι, ὅταν ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ κ. Ζωχιὸς, ὁ βουλευτὴς ἐκ Μέσης· μοὶ ἐφάνη παράδοξον τοῦτο. Ὁ κ. Ζωχιὸς κατὰ τὸ 1873......

§18ΖΩΧΙΟΣ. Μὰ δι’ αὐτὸ θὰ σᾶς ἀποκριθῶ σήμερον.

§19ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὅταν ἐπρόκειτο νὰ συζητηθῇ τὸ ζήτημα τοῦ κ. Χατζοπούλου εἶπε, τί ἔπρεπε νὰ κάμῃ ὁ Νομάρχης, ὁ ἔπαρχος, ὁ σύλλογος τῶν προέδρων τί σᾶς μέλλει; τί θὰ κάμωμεν ἡμεῖς· ἡμεῖς θὰ ἐξετάσωμεν τὴν ἐκλογήν.

§20ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν εἶναι ἀληθὲς αὐτό.

§21Α. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ψευδῆ δὲν λέγω, καὶ σᾶς παραπέμπω εἰς τὴν ὁμιλίαν σας, τὴν περιεχομένην εἰς τὰ πρακτικά.

§22ΖΩΧΙΟΣ. Παρακαλῶ νὰ ἔλθουν τὰ πρακτικά.

§23Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εἶπεν ὅτι πλειονοψηφεῖ ὁ κύριος Χατζόπουλος, ἀλλὰ, ἀλλὰ, ἀλλά...... Συμπληρώσατέ τα αὐτὰ τὰ ἀλλά. Ἀλλ’ εἶναι παράνομος βουλευτὴς, διατί νὰ εἰσαχθῇ; Καὶ σήμερον καὶ προχθὲς ἐνησχολήθη καὶ ἐκοπίασε καὶ ἵδρωσε καὶ θέλει ἱδρώσει καὶ τώρα, εὑρισκόμενος εἰς ἀντίφασιν μὲ ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἶπε κατὰ τὸ παρελθὸν ἔτος. Ἔλεγε, κύριοι, τότε «ἀδιάφορον ἐὰν τὸ Φ ᾖναι μακρὰν, διότι ἐὰν τὸ Ζ ἦτο τὸ τελευταῖον στοιχεῖον τῆς γλώσσης μας, ὡς ἐν ταῖς ξέναις γλώσσεσι, καὶ ἡ ἐκλογὴ Ζακύνθου, τοῦ φίλου μου Λομβάρδου ἤθελε συζητηθῇ τελευταία.» Τὸ Φ, κύριοι, ἦτο πολὺ μακρὰν, ὅτε ἐγένετο ἡ περὶ τοῦ εἰδοποιητηρίου Χατζοπούλου συζήτησις· τὸ Θ ὅμως εἶναι πολὺ πλησίον, καὶ ἐντὸς ὀλίγου θ’ ἀποφανθῶμεν ὁριστικῶς περὶ αὐτοῦ τοῦ ζητήματος. Ἀλλὰ σήμερον ὁ κύριος Ζωχιὸς φωνάζει, πρέπει ν’ ἀποφασίσωμεν ἀπὸ τοῦδε νὰ εἰσαχθῶσιν ἀνεξετάστως οἱ στερούμενοι εἰδοποιητηρίων, χαλᾷ ὁ κόσμος! Κύριοι, ἀρκετὸν χρόνον ἀπωλέσαμεν· ἡ φειδὼ τοῦ χρόνου εἶναι πολυτιμότατον χρῆμα· ἡμεῖς, κύριοι, ἐξ ἐναντίας κατεδαπανήσαμεν ἐφ’ ἃ μὴ δεῖ, καὶ κατετρίψαμεν τὸν χρόνον ἐπὶ ματαίῳ καὶ ἐξακολουθοῦμεν ἀφίνοντες νὰ παρέρχηται ὁ χρόνος, ὁ ὁποῖος μᾶς εἶναι πολυτιμότατος εἰς τὴν ἐνάσκησιν τῶν δικαιωμάτων, μὲ τὰ ὁποῖα μᾶς περιέβαλεν ἡ πολιτεία. Ἐξετάζομεν, κύριοι, διὰ ποῖον λόγον δὲν συνεδριάζει μεθ’ ἡμῶν εἷς βουλευτὴς, ὁ ὁποῖος δὲν ἔχει σήμερον θέσιν ἐντὸς τοῦ περιβόλου, διότι ἡ πλειονοψηφία τοῦ Συλλόγου τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ ἀπεφάνθη κατὰ τοῦ βουλευτοῦ. Ἡ πλειονοψηφία, τὴν ὁποίαν ἄλλοι ἐσεβάσθησαν προχθὲς, παρεγνώρισεν ἴσως τὸ καθῆκόν της· ἀλλ’ ἡ παραγνώρισις αὕτη, ἥτις δὲν εἶναι οὐσιαστικὴ, δὲν ἐπιφέρει καμμίαν ἀπώλειαν. Ἐὰν ἔβλεπον μίαν τάσιν τῆς ἐξουσίας, τοῦ ν’ ἀποστερήσῃ ὁμάδα μεγάλην, ἀριθμὸν μέγαν βουλευτῶν, τῆς εἰσαγωγῆς ἐν τῷ βουλευτηρίῳ, ἐννοοῦσα καὶ τὸν γενόμενον σήμερον πάταγον· ἀλλ’ ἐγὼ, κύριοι, δὲν εἶδον νὰ πράξῃ τοῦτο ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, διότι οὐδέποτε ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἀρνεῖται τὰ εἰδοποιητήρια, γινώσκουσα καὶ τὴν εὐθύνην καὶ τὰς ποινὰς, ὑπὸ τῶν ὁποίων ἀπειλεῖται, καὶ τὴν κοινὴν γνώμην, ἡ ὁποία βεβαίως πολὺ πικρὰ χαρακτηρίζει ἐκείνους, οἱ ὁποῖοι ἀρνοῦνται τὴν ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων των, φατριάζοντες, ἢ ἀπὸ ἄλλον σκοπὸν κινούμενοι. Κατέρχομαι, κύριοι, μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι ὡς καὶ κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν ἀπέσχε νὰ ἐπιληφθῇ τῆς λύσεως τοῦ ἀναφανέντος ζητήματος, οὕτω καὶ σήμερον θὰ παραπέμψῃ αὐτὸ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν κατὰ τὴν σειρὰν τῶν ἐκλογῶν οὐσιαστικὴν ἐξέλεγξιν· ἐφ’ ᾧ δέον νὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν, συμφώνως μὲ τὸν Κανονισμόν.

§24Ι. ΖΑΪΜΗΣ. Δὲν ἔχω, κύριοι, ὄρεξιν πολλὴν ν’ ἀκολουθήσω τὸν ἔντιμον βουλευτὴν Λακεδαίμονος εἰς τὴν ἐκδρομὴν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ἐπὶ τῶν εἰδοποιητηρίων. Πρώτην ὅμως ἤδη φορὰν μανθάνω ὅτι ἐκτὸς τοῦ δικαστηρίου τῆς Βουλῆς ἐπὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν ὑπάρχει καὶ ἓν ἄλλο δικαστήριον προδικαστικὸν, καὶ τὸ δικαστήριον τοῦτο εἶναι κατὰ τὸν ἔντιμον προαγορεύσαντα αἱ διοικητικαὶ ἀρχαὶ, καὶ οἱ σύλλογοι τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον πεντήκοντα ὀκτὼ ἐπιτροπῆς, ἐνῷ ἐγὼ, κύριοι, μέχρι τοῦδε εἶχον τὴν ἰδέαν, ὅτι ἡ ἐργασία τοῦ Συλλόγου τῶν ἐπιτροπῶν ἐκείνων, δὲν εἶναι παρὰ τυπικὴ, εἶναι ἐργασία ἀθροίσεως τῶν ἀποτελεσμάτων τῶν ἐκλογῶν, ὅπως εἶναι καὶ ἡ ἀνακήρυξις αὐτὴ καὶ ἡ ἔκδοσις τῶν εἰδοποιητηρίων. Δι’ ἓν ἄλλο λυποῦμαι, κύριοι, διὰ τὴν ἀντίφασιν εἰς τὴν ὁποίαν ὁ προαγορεύσας περιέπεσεν, ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὑποστηρίξας ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀρνῆται εἰδοποιητήρια εἰς τοὺς ἐπιτυχόντας βουλευτὰς, ὁσάκις βλέπει ὅτι τὰ ἀποτελέσματα δὲν εἶναι γνήσια κατὰ τὴν κρίσιν της· ἐνῷ ἐν τῷ τμήματι ὁ κύριος βουλευτὴς Λακεδαίμονος ὡς πρόεδρος τοῦ τμήματος ῥητῶς ἀποφαίνεται καὶ ῥητῶς καταδικάζει τὸν Σύλλογον τῆς ἐπιτροπῆς Θήρας, διότι ἠρνήθη τὸ εἰδοποιητήριον εἰς τὸν κύριον Βαλέτταν, καὶ ἐσυμφώνησε μὲ τὸν ἔντιμον βουλευτὴν Μεσσήνης εἰπόντα ὅτι κακῶς ἡ Ἐπιτροπὴ, ἢ μᾶλλον ὁ Σύλλογος ἠρνήθη τὸ εἰδοποιητήριον, διότι ὁ λόγος ἐφ’ οὗ ἐστηρίχθη ὅτι ὁ πρόεδρος καὶ δύω μέλη τῆς Ἐπιτροπῆς ἑνὸς δήμου ἦσαν ἀγράμματοι καὶ διὰ τοῦτο ἐθεωρήθη μὴ νόμιμον ἢ μᾶλλον ἔκνομον τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς, δὲν εἶναι ἀποχρῶν. Ἀφοῦ δὲ τὸ τμῆμα ὁλόκληρον, οὗ ὁ πρόεδρος ἦτο αὐτὸς ὁ προαγορεύσας, ἀποφαίνεται οὕτως αὐθεντικῶς, ὅτι κακῶς ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἐξέδωκεν εἰδοποιητήριον, τοῦτο δὲν ἄγει ἡμᾶς παρὰ εἰς τὸ συμπέρασμα, ὅτι ὁ κύριος Βαλέττας ἔπρεπε νὰ παρακάθησαι ἐδῶ καὶ νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν; Ἡ λογικὴ τοὐλάχιστον αὐτὸ ὑπαγορεύει καὶ τοῦτο ἐννοεῖ τὸ τμῆμα διὰ τὴν ἐκλογὴν Θήρας, ὅπερ ἤδη ἀναιρεῖ ὁ προλαλήσας. Δὲν θεωρῶ, κύριοι, ἄσκοπον νὰ χρονοτριβήσω εἰς τὸ ζήτημα τοῦτο, διὰ νὰ μὴ χάνεται χρόνος πολὺς, εἰς τὸ ὁποῖον συμφωνῶ πληρέστατα μὲ τὸν προλαλήσαντα. Ἐκτὸς ὅμως, κύριοι, τῆς ἐκλογῆς Θήρας, καθ’ ἣν δὲν ἐδόθη εἰδοποιητήριον εἰς ἐπιτυχόντα βουλευτήν, ὑπάρχει καὶ ἡ ἐκλογὴ τῆς Κορινθίας, διότι καὶ κατ’ αὐτὴν δὲν ἔλαβον εἰδοποιητήρια οἱ ἐπιτυχόντες, διότι τὰ πρακτικὰ ἑνὸς δήμου, τοῦ δήμου Πελλήνης, κατεστράφησαν· ἀλλὰ, κύριοι, εὑρέθησαν ἀντίγραφα ὅμοια μεταξὺ των, καὶ πάντες οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὡμολόγησαν καὶ συνεφώνησαν περὶ τῆς ἀληθείας τοῦ ἀποτελέσματος τοῦ δήμου τούτου. Ἑπομένως τὸ τμῆμα ἀπεφάνθη ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης. Ὁ λόγος λοιπὸν, δι’ ὃν δὲν ἐδόθησαν εἰσιτήρια, αἴρεται μετὰ τὴν ἐπικύρωσιν τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης. Προεῖπον, κύριοι, καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι μὲ τὸν ἔντιμον προαγορεύσαντα εἰς ἓν μόνον συνεφώνησα εἰς τὴν μὴ ἀπώλειαν χρόνου ἐπὶ μάτην. Καὶ τῳόντι ἀρκετὰ ἐῤῥέθησαν εἰς τὴν πρώτην συζήτησιν τοῦ ἀντικειμένου τούτου, ὥστε εἶναι περιττὴ πᾶσα ἄλλη συζήτησις ἀφ’ οὗ οἱ κύριοι βουλευταὶ διὰ τῶν ἐκθέσεων ἐμόρφωσαν ἤδη τὴν πεποίθησίν των. Ἀντὶ λοιπὸν νὰ χρονοτριβῶμεν, προτείνω ν’ ἀνατεθῇ εἰς τὸν κύριον πρόεδρον νὰ προσκληθῶσιν οἱ ἀποκλεισθέντες βουλευταὶ ἵνα ὁρκισθῶσι καὶ λάβωσι τὴν ἀνήκουσαν θέσιν εἰς τὸν περίβολον τοῦτον.

§25ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριοι, καὶ εἰς τὴν πρώτην συνεδρίασιν εἴπομεν, ὅτι ἡ τήρησις τοῦ νόμου εἶναι μεγίστη ποδηγέτις εἰς πᾶσαν πρᾶξιν ἐν τῷ ἀνθρωπίνῳ καὶ ἰδίᾳ ἐν τῷ πολιτικῷ βίῳ· κατὰ συνέπειαν ἐν τῇ πρώτῃ συνεδριάσει ἠκολουθήσαμεν τὸ ἄρθρον τοῦ Κανονισμοῦ, κατὰ τὸ ὁποῖον προσδιορίζονται αἱ ἐργασίαι, αἱ ὁποῖαι παρουσιάζονται κατὰ τὴν συγκρότησιν τοῦ Κοινοβουλίου. Πρώτη λοιπὸν ἐργασία κατὰ τὴν νομικὴν τάξιν εἶναι, καθὼς καὶ τότε εἶπον καὶ ἴδομεν, ἡ διαίρεσις τῆς Βουλῆς εἰς τμήματα. Ὅτι δὲ τὸ ἄρθρον αὐτὸ τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον τότε ἐφηρμόσαμεν ἢ μᾶλλον ὁ νόμος αὐτὸς στηρίζεται εἰς θεμελειώδεις διατάξεις, τοῦτο ἐξάγεται ἐκ τοῦ ἄρθρου 65 τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον λέγει· (τὸ ἀναγινώσκει). Λοιπὸν συνεπείᾳ τοῦ θεμελειώδους νόμου, τοῦ Συντάγματος, γίνονται αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν, κύριοι, δευτέρα ἡλικία τοῦ Κοινοβουλίου εἶναι ἡ μετὰ τὴν διανομὴν τῶν ἐκθέσεων προχώρησις εἰς τὴν συζήτησιν κατ’ ἀλφαβητικὴν σειρὰν τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν. Ἀλλὰ παρατίθεται, κύριοι, ἡ ἑξῆς δυσκολία· ἐπειδὴ κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν ἐτέθη εἰς ψηφοφορίαν μία πρότασις περὶ ἀναβολῆς, ἐπιμένουσί τινες εἰς τὴν εἰσαγωγὴν τῶν μὴ λαβόντων εἰσιτήρια, ἐπανερχόμενοι πάλιν εἰς τὴν θέσιν τοῦ ζητήματος τούτου καὶ ζητοῦντες νὰ εἰσαγάγωμεν τοὺς μὴ εἰσαχθέντας τότε. Εἰς τοῦτο λοιπὸν τὸ μέρος ἐγὼ ἔχω ἐναντίαν γνώμην καὶ νομίζω, ὅτι εἶναι ἐναντίον τοῦ νόμου, διότι ὀφείλομεν νὰ προχωρήσωμεν εἰς τὴν κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν. Λέγετε, ὅτι ὁ βουλευτὴς Θήρας πρέπει νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ Κοινοβούλιον· ἀλλ’ ἐὰν τοῦτο παραδεχθῶμεν, τότε θέλομεν φθάσει εἰς τὸ ἀτόπημα ἐπὶ μιᾶς καὶ τῆς αὐτῆς ἐκλογῆς νὰ κάμωμεν δύω ἐξελεγκτικὰς ἐργασίας, μίαν πρὸ τῆς ἐξελέγξεως τῆς τακτικῆς καὶ ἄλλην κατὰ τὴν ἀλφαβητικὴν τάξιν. Σᾶς παρακαλῶ εἰς ποίαν ἐκ τῶν δύω ἐργασιῶν τούτων θέλετε ἐκεῖνος, ὅστις θὰ κατηγορήσῃ τὴν ἐκλογὴν καὶ θὰ φέρῃ ἀκυρωτικὰς ἐνστάσεις νὰ τὰς παρουσιάσῃ σήμερον εἰς τὴν κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν σειράν; Ἐὰν σήμερον παραδεχθῆτε τὴν γνώμην τῆς Ἐπιτροπῆς, εἰσάγοντες τὸν βουλευτὴν, ἐννοεῖτε, ὅτι προδικάζετε τὸ ζήτημα καὶ δὲν ἀφίνετε στάδιον συζητήσεως εἰς τὴν κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν σειράν. Ὅταν βλέπω, ὅτι ἡ Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ εἶναι ἀγράμματος ἢ ὁλόκληρος ἢ κατὰ πλειονοψηφίαν, πῶς θέλετε νὰ μὴ συζητήσω τὸ θέμα ἐὰν μία ἀγράμματος Ἐφορευτικὴ Ἐπιτροπὴ δύναται νὰ ἐνεργήσῃ ἐκλογάς; Ποία εἶναι ἡ πίστωσις τῶν ἀποτελεσμάτων ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν; τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας καὶ αἱ ἐκθέσεις· αὐτὰ εἶναι δημόσια ἔγγραφα, αὐτὰ περιβάλλονται μὲ διατυπώσεις, καὶ πρώτη διατύπωσις εἶναι ἡ ὑπογραφὴ παρὰ τῶν συνταξάντων αὐτά· ποίαν πίστιν εἴτε προσοχὴν θέλετε δώσει εἰς τὰς τοιαύτας ἐργασίας, ὅταν αἱ ἐκθέσεις δὲν εἶναι ὑπογεγραμμέναι ἀπὸ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα ἀναφέρεται ἢ λέγεται ὅτι κατήρτισαν ταύτας; Ὅταν ἐγὼ τοιοῦτον θέλω νὰ προτείνω καὶ λέγω, ὅτι προσβάλλω κατ’ ἐναντίον τῆς ἀποφάσεως τοῦ Τμήματος τὴν ἐκλογήν, ὅτι δὲν ἔχω καμμίαν ἀπόδειξιν περὶ τῆς τακτικῆς, νομίμου καὶ ἐγκύρου διεξαγωγῆς τῆς ἐκλογῆς ἐν τῷ τόπῳ ἐκείνῳ, πότε θέλω προβάλλει τὰς ἐνστάσεις ταύτας, σήμερον ἢ κατὰ τὴν ἀλφαβητικὴν σειράν; Βλέπετε, ὅτι φθάνομεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα νὰ χωρίσωμεν τὴν δικαιοδοσίαν κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν καὶ διὰ τοῦτο φθάνομεν εἰς τὸ ἀτόπημα νὰ δικάσωμεν δὶς καὶ νὰ ὑποπέσωμεν ἑπομένως εἰς ἀντιφάσεις· διότι ἐὰν εἴπῃ σήμερον ἡ Βουλή, θέλωμεν παραδεχθῆ τὴν εἰσαγωγὴν τοῦ κ. Βαλέττα σύμφωνα μὲ τὴν γνώμην τοῦ Τμήματος, εἰς τὴν κατ’ ἀλφαβητικὴν σειρὰν συζήτησιν πῶς ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν, ὅτι ἀποφαινόμεθα ἀκυρωτικῶς κατὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς Θήρας; Ἐδῶ λοιπὸν παρουσιάζεται ἡ πολλὰ ἔννομος καὶ πολλὰ ἔλλογος παρατήρησις· φρονῶ, κύριοι, ὅτι εἶναι ἔλλογος καὶ σύμφωνος μὲ τὸν νόμον, διότι ἐὰν δὲν προβῶμεν εἰς τὰς ἐργασίας, τὰς ὁποίας διαγράφει ὁ Κανονισμός, τότε θέλομεν βλάψει καιρίως τὴν πατρίδα, ἥτις πρὸς ἡμᾶς ἀνατενίζει. Τὸ Κοινοβούλιον, κύριοι, εἶναι ὁ ἐγκέφαλος τοῦ κοινωνικοῦ σώματος. Καθὼς μία κεφαλὴ ἐὰν ὑπνώττῃ εὑρίσκεται εἰς πλάνας, τοιουτοτρόπως καὶ ἡ πατρίς, ὅταν βλέπῃ τὸ Κοινοβούλιον νὰ χρονοτριβῇ περὶ πραγμάτων μικρᾶς σημασίας, καὶ νὰ φέρῃ εἰς τὸ σῶμα τοῦτο τὸν πυρετὸν, ὅστις μεταδίδεται εἰς τὸ κοινωνικὸν σῶμα καὶ τότε ἡ κοινωνία δὲν ἠμπορῇ νὰ στηριχθῇ. Διὰ τοῦτο, κύριοι, φρονῶ, ὅτι δὲν πρέπει νὰ παρεκβῶμεν ἀπὸ τὴν κανονικὴν πορείαν, τὴν ὁποίαν διαγράφει ὁ Κανονισμός· ἀλλὰ νὰ παρεμποδίσωμεν σήμερον τὰς ἐξαιρέσεις καὶ νὰ παραπέμψωμεν τὰς ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν καὶ τῆς Θήρας καὶ πάσης ἄλλης εἰς τὴν κατ’ ἀλφαβητικὴν τάξιν σειράν, καὶ πρὸς τοῦτο ὑποβάλλω πρὸς τὸ σεβαστὸν Προεδρεῖον πρότασιν «θέλει ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ κατὰ τὸν κανονισμόν........ Ἐὰν τεθῇ τοῦτο εἰς ψηφοφορίαν, κατόπιν ἐπιφυλάσσομαι νὰ λάβω τὸν λόγον.

§26ΖΩΧΙΟΣ. Τῆς Σπάρτης ὁ βουλευτὴς ὡμίλησε πολλὰ διὰ τὴν ἀπώλειαν τοῦ χρόνου καὶ διὰ τοῦτο ἐγὼ ἐμβαίνω ἀμέσως εἰς τὸ ζήτημα. Ἐπειδὴ μ’ εἶπεν, ὅτι ὕδρωσα καὶ ἐμελέτησα, ἐγὼ εἶπον «διόλου». Ὁ Χριστὸς εἶπεν εἰς τοὺς ἀποστόλους του νὰ μὴ «μελετᾶτε».

§27ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀλλὰ εἶχον ἅγιον πνεῦμα ἐκεῖνοι (γέλως.)

§28ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Πόρου θὰ μὲ ἀναγκάσῃ νὰ γείνω ὑπουργικός, διὰ νὰ τελειώσουν αὐτὰ τὰ ζητήματα.

§29ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν σὲ θέλομεν.

§30ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ βουλευτὴς Σπάρτης σᾶς ἀνέφερε τὴν ἐκλογὴν τῆς Φθιώτιδος τὴν περυσινήν, καὶ βλέπετε ὅτι ἐμελέτησαν αὐτοὶ οἱ ἄνθρωποι. Τὸ ζήτημα τῆς Φθιώτιδος εἶναι ὅλως διαφορετικόν· ἐκεῖ ἔν τινι δήμῳ ἐκ τῆς κάλπης ἑνὸς τῶν ὑποψηφίων ἔλλειψαν σφαιρίδια ἐκ τοῦ ὅλου ἀριθμοῦ τῶν ψηφοφορησάντων.

§31ΤΙΝΕΣ. Ἔλλειπον σφαιρίδια.

§32ΖΩΧΙΟΣ. Λοιπὸν δὲν ἠδύνατο ἡ Ἐπιτροπὴ ν’ ἀποφασίσῃ ἂν ἔπρεπε νὰ καταλογίσῃ αὐτὰ εἰς τὸ ναὶ ἢ τὸ ὄχι, καὶ διὰ τοῦτο δὲν ἀπεφάνθη ἡ Ἐπιτροπή· δὲν ἠθέλησε δηλαδὴ ἡ Ἐπιτροπὴ νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα, καὶ ἀφῆκε τὴν λύσιν αὐτοῦ εἰς τὴν Βουλὴν νὰ κρίνῃ. Ἐγὼ ἤμην τότε Πρόεδρος τοῦ Τμήματος· καὶ διαφέρει πολὺ τὸ πρᾶγμα. Ἐδῶ εὑρίσκετε ἕνα ἔπαρχον πονηρόν.

§33ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Μὴ κατακρίνῃς τὰς ἀρχὰς....

§34ΖΩΧΙΟΣ. Ἐδῶ βλέπετε ἕνα ἔπαρχον......

§35ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Ὄχι ὁ ἔπαρχος, κ. Ζωχιέ.

§36ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ Σύλλογος.

§37ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι ὁ Σύλλογος, κ. Ζωχιὲ, ὁ ἔπαρχος.

§38ΖΩΧΙΟΣ. Λοιπὸν εὑρίσκετε ἕνα ἔπαρχον πονηρὸν, ὁ ὁποῖος βλέπει τὴν πλειονοψηφίαν, ἔχει αὐτὴν ὑπ’ ὄψιν του καὶ ἀρνεῖται νὰ δώσῃ εἰσιτήριον. Διατί; Λέγει ὅτι εἶναι ἀγράμματα μέλη Ἐπιτροπῆς τινος, καὶ ἀναβάλλει τὸ ζήτημα νὰ λυθῇ εἰς τὴν Βουλήν. Τί λέγει ὁ βουλευτὴς Λακεδαίμονος; ἡ Βουλὴ ἀνέβαλε ν’ ἀποφασίσῃ μέχρι τῆς σήμερον περὶ τῆς παραδοχῆς τοῦ τρίτου Βουλευτοῦ Θήρας· ὁ ἴδιος ὁ ὁποῖος Σᾶς εἶπεν ταῦτα, τώρα σᾶς εἶπεν ὅτι κακὰ ἔκαμεν καὶ ὁ σύλλογος καὶ ὁ ἔπαρχος καὶ προσέθεσεν ὅτι πρέπει νὰ κάμωμεν ἄλλον νόμον. Κύριε Βουλευτὰ Σπάρτης, διατί δὲν δέχεσαι τὸν ἄλλον, ὁ ὁποῖος εἶναι κάτι τί καθαρώτερος; Τὰ πράγματα αὐτὰ τὸ δεικνύουσι καὶ τὸ Τμῆμα ἀπεφάνθη (θόρυβος). Διατί λοιπὸν ζητεῖς ν’ ἀφαιρέσῃς αὐτὸν τὸν νόμιμον δικαστὴν ἀπὸ τὸ δικαστήριον; Ἐὰν δὲν δεχθῆτε τὸν τρίτον βουλευτὴν Θήρας, ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ Σᾶς εἴπῃ νὰ φύγητε ἀπὸ τὸ Βουλευτήριον· ὅσαι προλήψεις ὑπάρχουν δι’ ἐσᾶς εἶναι καὶ δι’ ἐμέ· διατὶ σεῖς νὰ ἔχετε τὸ δικαίωμα νὰ μὲ δικάσετε, ἐγὼ δ’ ὄχι; Μὰ τί σᾶς πταίομεν ἡμεῖς, ἐὰν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δὲν σᾶς ἔδωκεν εἰσιτήριον; Νομίζω ὅτι ἂν ἦτον ἀντίστροφος ἡ τάξις τοῦ βουλευτοῦ καὶ ὁ τρίτος ἦτο πρῶτος καὶ ὁ πρῶτος τρίτος, τότε ὅλοι θὰ ἦσαν μέσα, διότι τότε ὁ ἔπαρχος θὰ ἦτο πεφωτισμένος. Ἐὰν, λέγω, τὸ αὐτὸ δικαίωμα ἔχῃ καὶ ὁ τρίτος βουλευτὴς Θήρας καὶ δὲν τὸν δέχεσθε, ἀρνεῖσθε τὰ δικαιώματά σας. Ὀφείλετε νὰ τὸν δεχθῆτε, διότι ὑπάρχει μία πρόληψις μεγαλειτέρα ὑπὲρ τοῦ τρίτου βουλευτοῦ τῆς Θήρας παρὰ ὑπὲρ τοῦ Προέδρου τοῦ τμήματος, τοῦ ἐξελέγξαντος τὴν ἐκλογήν του.

§39Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ σᾶς.

§40ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν σᾶς ἐδίκασα ἐγώ. Ἐνῶ λοιπὸν τὸ τμῆμα εἰς τὸ ὁποῖον εἶσθε πρόεδρος, τὴν παραδέχθη νόμιμον, διατί, δὲν τὸ θέλετε νὰ εἰσέλθῃ;

§41Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς λέγει ταῦτα.

§42ΖΩΧΙΟΣ. Ἐγὼ ἤθελον νὰ Σᾶς ἐρωτήσω, ἐπειδὴ μὲ διακόπτετε, ποῖον εἶναι τὸ κυριώτερον ἄρθρον τοῦ Συντάγματος, τὸ ὁποῖον, ἐὰν τὸ ἀφαιρέσητε, ὅλον τὸ Σύνταγμα χαλᾷ.

§43ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Δὲν κάμομεν ἐξέτασιν ἐδῶ.

§44ΖΩΧΙΟΣ. Σιωπὴ σύ.— Λοιπὸν ποῖον....

§45Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς ἀπήντησεν ὁ κ. Δουζίνας.

§46ΖΩΧΙΟΣ. Λοιπὸν ὁμιλεῖτε διὰ στόματός του;

§47Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§48ΖΩΧΙΟΣ. Χαίρω. Σᾶς θέτω τὸ ζήτημα ἁπλούστερον· ἢ πρέπει ὁ κύριος Βαλασόπουλος νὰ ἐξέλθῃ καὶ νὰ συνεξέλθωμεν καὶ ἡμεῖς μαζῆ του, ἢ πρέπει ὁ τρίτος Βουλευτὴς Θήρας νὰ εἰσέλθῃ κατὰ τὴν γνώμην τοῦ τμήματος καὶ κατὰ τὴν γνώμην τοῦ κυρίου Βαλασοπούλου. Ἀλλ’ ὁ κύριος Βαλασόπουλος ἔχει δύω γνώμας· ποίαν θὰ δεχθῆτε; ἐκείνην τὴν ὁποίαν ἐξέφρασεν ἐδῶ ἐναντίον τῆς γνώμης του ἐν τῷ τμήματι καὶ ἐναντίον τῆς γνώμης τῆς Βουλῆς; Τελειόνω. Δὲν ἔχω δάκρυα διὰ τὸν χρόνον καὶ δι’ αὐτὸ καταβαίνω ἄκλαυστος.

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σ. Ἀντωνόπουλος.

§50ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀρκετὰ ἐλέχθησαν.

§51ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἔχει «ἀρκετά.»

§52Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, ὁμολογῶ ὅτι οὐδέποτε ἤλπιζον, ὅτι ἤθελον ἔλθει νὰ ἀναπτύξουν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ἰδέας ἀντικειμένας ὅλως εἰς τὸ γράμμα καὶ τὸ πνεῦμα τοῦ νόμου· οὐδέποτε ἐπίστευον, ὅτι ἤθελον ἔχει τὸ θάῤῥος καὶ τὴν τόλμην νὰ ἔλθουν νὰ σᾶς εἴπουν τοῦτο εἶναι παράνομον, ἀλλὰ καλύψατέ το. Τί εἶσθε, κύριοι, ὑμεῖς; Εἶσθε οἱ ἄνδρες, οἱ ὁποῖοι ὀφείλετε νὰ φυλάξητε τὸν νόμον, ὀφείλετε αὐτὸν νὰ σεβασθῆτε, καὶ ἐν τούτοις σᾶς λέγουν μετὰ θάῤῥους, μετὰ τόλμης, βλέπετε προφανῆ τὴν παρανομίαν, ἀλλὰ καλύψατέ την. Τολμᾶτε νὰ ἐξέλθετε μετὰ τοιαύτην γνώμην εἰς τὴν κοινωνίαν, νὰ ὑπάγετε εἰς τὰς ἐπαρχίας σας ὑμεῖς, οἱ ὁποῖοι ὀφείλετε ὡς Ἄργοι νὰ φυλάττητε τὸ Σύνταγμα, νὰ φυλάττητε τοὺς νόμους; Ἀλλὰ τί σᾶς λέγουν; ὅτι σήμερον ἀπέχομεν νὰ δικάσωμεν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν εἰσιτηρίων, καὶ ἐπιφυλαττόμεθα νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα, ὅταν ἔλθῃ ἡ συζήτησις τῆς οὐσίας. Ἀλλά, κύριοι, τί ὠφελεῖ τότε; Διὰ νὰ εἴπητε καὶ τότε, ὅτι ἀναγνωρίζετε μὲν τὸ δεῖνα βουλευτὴν, ἀλλὰ τὸν διώκετε ἔξω; Τίποτε ἄλλο δὲν σᾶς μένει. Λυποῦμαι, κύριοι, καὶ λυποῦμαι ἀπὸ καρδίας ὁσάκις βλέπω τινὰς ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὑποστηρίζοντας, ὅτι ἡ πρότασις, τὴν ὁποίαν ἔκαμον περὶ ἀναβολῆς τῆς συζητήσεως τοῦ ζητήματος τῶν εἰσιτηρίων μέχρι τῆς διανομῆς τῶν ἐκθέσεων τῶν τμημάτων, δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὴν πεποίθησίν των, μὲ τὰς σκέψεις των· διότι ἐὰν ἀναγνώσητε τί εἶπον πρὸς ὑποστήριξιν τῆς ἰδέας των, θέλετε κατανοήσει, ὅτι τὰ ὑπ’ αὐτῶν λεχθέντα εἰσὶν ὅλως διόλου ἐναντία τῆς προτάσεώς των. Καὶ ἂν ὑμεῖς τότε εἴχετε ἐναντίαν τῆς προτάσεώς σας ἰδέαν, τί πρὸς τοῦτο; Ἡ Βουλὴ ἠγνόει βεβαίως, τί εἴχετε εἰς τὸ πνεῦμά σας, καὶ ψηφίζουσα εἶχεν ὑπ’ ὄψιν, οὐχὶ ὁποῖα ἡμεῖς ἐνδομύχως διενοεῖσθε, ἀλλὰ τί ἐννοεῖ ἡ πρότασις, ἣν παρεδέχθη ἡ Βουλὴ διὰ ψήφων 69 κατὰ 32. Σᾶς εἶπεν ὁ προαγορεύσας, ὅτι δὲν δύναταί τις νὰ εἰσέλθῃ ἐνταῦθα παρὰ μόνον διὰ εἰδοποιητηρίου τοῦ Νομάρχου καὶ ὅτι ἄνευ τοιούτου οὐδεὶς εἶναι δεκτός. Ἀλλ’ ἐὰν παραδεχθῆτε τὴν αὐτὴν ἀρχὴν, καθ’ ἣν περίπτωσιν τὸ εἰδοποιητήριον εἶναι πλαστὸν, εἶναι νόθον, δὲν στηρίζεται ἐπὶ τοῦ φαινομένου ἀποτελέσματος τῆς ἐκλογῆς, καὶ σεῖς δὲν θέλετε νὰ τὸ ἐξελέγξητε, τότε ὁ Νομάρχης κάμνει τοὺς βουλευτὰς, διότι ὅποιος φέρει τοὺς δικαστὰς τῶν ἐκλογῶν, αὐτὸς δύναται καὶ νὰ καταρτίσῃ Βουλὴν, ὁποίαν θέλει. Ὄχι, κύριοι βουλευταί, δὲν ἔχει οὕτως· ὁ νόμος δὲν εἶναι τοιοῦτος, ὁ Νομάρχης δὲν ἔχει τοιοῦτον ἀπόλυτον δικαίωμα. Ὁ Νομάρχης ἐπὶ τῆς περιστάσεως τῶν εἰσιτηρίων ἔχει καθῆκόν τι ἐπὶ τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ Κοινοβουλίου; Ὄχι. Εἶναι ἀντιπρόσωπος τοῦ νόμου, ἀντιπρόσωπος τοῦ Κοινοβουλίου, ἐφ’ ὅσον τὸ Κοινοβούλιον δὲν ὑφίσταται· ἐκ τούτου ἕπεται, ὅτι ὅταν ὁ Νομάρχης ἐκδίδῃ εἰδοποιητήρια, δὲν διαφεύγει ἡ πρᾶξίς του αὕτη τὴν βουλευτικὴν ἐξέλεγξιν, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δύναται νὰ ἐξελέγξῃ τὰ προσβαλλόμενα εἰδοποιητήρια. Ἐὰν δὲ δὲν ἐπεκράτησεν ἡ συνήθεια νὰ ἐξελέγχωνται τὰ εἰσιτήρια, τοῦτο γίνεται, διότι ὑπάρχει καλὴ πίστις, διότι ὑποτίθεται ὅτι τὰ εἰσιτήρια εἶναι σύμφωνα πρὸς τὰ ἀποτελέσματα τῆς διαλογῆς. Ἀλλ’ ὅταν ἔλθῃ ἐν τῷ μέσῳ σας ἔνστασις, ὅτι τὸ εἰσιτήριον τοῦ δεῖνος βουλευτοῦ εἶναι πλαστὸν, τότε ὀφείλει ἡ Βουλὴ νὰ τὸ ἐξελέγξῃ. Ἀλλοίμονον εἰς τὴν Βουλὴν, ἡ ὁποία ἤθελε δώσει τοιαῦτα δικαιώματα εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, ὁποῖα δὲν ἔχει οὔτε αὐτὴ ἡ ἐκτελεστικὴ ἀρχή. Τὸ ἐξελέγξαν τὴν ἐκλογὴν Θήρας τμῆμα παρατηρεῖ ὅτι κακῶς, παρανόμως δὲν ἐδόθη εἰδοποιητήριον εἰς τὸν βουλευτὴν Θήρας κύριον Βαλέτταν. Ἀλλὰ συγχρόνως ἔχουν τὴν τόλμην νὰ σᾶς εἴπουν, ὅτι δὲν ἐχάθη ὁ κόσμος ἐὰν δὲν εἰσέλθῃ ἀπὸ τοῦδε εἰς τὴν Βουλήν. Μάλιστα, κύριοι, ἐχάθη, διότι μία ψῆφος σημαίνει πολύ· καὶ ἡ ψῆφος ἑνὸς ἀτόμου δύναται νὰ ἔχῃ ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τῶν ψηφοφοριῶν, καὶ τὰ φῶτά του πολλάκις δύνανται νὰ μεταβάλλωσι πεποιθήσεις καὶ γνώμας. Εἶναι δὲ ἄδικον νὰ διαμένῃ ἐκτὸς τοῦ περιβόλου νόμιμος βουλευτὴς σήμερον, ὅταν ἐνταῦθα παρακαθήμεθα ὅλοι ἀνεξελέγκτοι, ὅταν πολλοὶ ἐξ ἡμῶν ὑπάρχουν, ἴσως οὐχὶ ἀπόῤῥοια τῆς ἐλευθέρας θελήσεως τῶν ἐκλογέων, ἀλλὰ ἀπόῤῥοια ἴσως διαφόρων ἄλλων περιστάσεων, καὶ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἴσως θὰ ἐξέλθουν τοῦ βουλευτικοῦ περιβόλου, ἀκυρουμένων τῶν ἐκλογῶν των. Ἀλλὰ, σᾶς λέγουν, πῶς θέλετε ἐπιτρέψει εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐξετάσῃ τὰ εἰσιτήρια; Καὶ ἂν μία πλειοψηφία ἐξετάζουσα τὰ εἰσιτήρια, ἀποδιώκῃ, αὐθαιρέτως πολλοὺς, ὁποία ἡ ζημία; Ἀλλὰ, κύριοι, βουλευταὶ, μία πλειοψηφία διώκει νομίμους βουλευτὰς, καὶ θέλετε νὰ μὴ εἰσαγάγῃ βουλευτὴν, ὁ ὁποῖος ἔχει πληρέστατον δικαίωμα.

§53Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν διώκει νομίμους, ὅταν εἶναι πλειοψηφία.

§54Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν τότε μὴν ἔλθετε εἰς ἀντίφασιν. Ἔρχονται, κύριοι, καὶ κατακρίνουν στεντορίᾳ τῇ φωνῇ τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, τὸν Σύλλογον, ὁ ὁποῖος δὲν ἔδωκεν εἰσιτήριον εἰς τὸν βουλευτὴν Θήρας· ἰδοὺ τί λέγουν· «Τὸ τμῆμα δὲν θεωρεῖ ὡς νόμιμον καὶ ἀποχρῶντα λόγον τὸν προτεινόμενον ὑπὸ τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ νόμου ἐπιτροπῆς, νὰ μὴν ἀνακηρύξῃ ὡς βουλευτὴν τῆς ἐπαρχίας καὶ τὸν κύριον Α. Βαλέτταν, πλειονοψηφήσαντα, ἀλλ’ οὐδὲ κατὰ τὴν κρίσιν του εἶχεν ὑπὸ τοῦ νόμου τοιοῦτον δικαίωμα ἡ ἐπιτροπή.» Παρανόμως λοιπὸν ἡ ἐπιτροπὴ δὲν ἔδωκεν εἰσιτήριον, καὶ ἐν τούτοις τί λέγουν; Δὲν πρέπει νὰ τὸν εἰσαγάγωμεν, δὲν πρέπει νὰ λάβῃ μέρος ὡς δικαστὴς εἰς τὰς ἐξελέγξεις. Ἄλλως, ὁ καλὸς καταρτισμὸς τοῦ δικαστηρίου περιλαμβάνει πάντα τὰ στοιχεῖα, ὅσα ὁ νόμος διαγράφει. Αὐτὴν τὴν ἐγγύησιν ἐζήτησεν ὁ νόμος· εἴτε νόμιμοι εἶναι οἱ Βουλευταὶ, εἴτε ἄνομοι, ὀφείλουν νὰ ἔλθουν τοὐλάχιστον νὰ δικάσουν. Πιθανὸν ὁ νόμος νὰ ᾖναι κακὸς, ἀλλ’ εἶναι νόμος, τὸν ὁποῖον ὀφείλετε νὰ σεβασθῆτε· καὶ ὑμεῖς ὀφείλετε πρὸ πάντων, ὡς εἶπον, νὰ τηρήσητε τὸν νόμον, οὐδὲν δικαίωμα δὲ ἔχετε νὰ καθιερώσητε ἀρχὰς, ῥητῶς ἀντιστρατευομένας εἰς τὸν νόμον. Σᾶς εἶπον ὅτι ἔχομεν προηγούμενον· ἐγὼ ἔφερον προηγούμενον τῆς ἐκλογῆς τῆς Ἐπαρχίας Ἠλείας ἐπὶ αὐτῆς τῆς πρωθυπουργίας τοῦ ἀξιοσεβάστου κυρίου Βούλγαρη, καὶ τότε ἡ Βουλὴ ἠρώτησε, διατί δὲν ἐδόθησαν εἰσιτήρια εἰς τοὺς φαινομένους πλειονοψηφήσαντες καὶ ἀπεφάνθη ὅτι πρέπει νὰ εἰσέλθουν οὗτοι ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου, καὶ εἰσῆλθον. Οἱ ἀντιδοξοῦντες λέγουσιν, ὅτι ἡμεῖς περιήλθομεν εἰς ἀντίφασιν κατὰ τὴν ἐκλογὴν τῆς ἐπαρχίας Φθιώτιδος. Καὶ τὸ 1873 ἦλθε τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλήν· ἀλλ’ ἡ Βουλὴ δὲν ἐνέκρινε νὰ εἰσαγάγῃ τὸν Βουλευτὴν ἐκεῖνον τὸν ὁποῖον ὑπεδείκνυεν ἡ μία μερὶς τοῦ ἐκλογικοῦ συλλόγου ὡς πλειονοψηφήσαντα. Ἀλλ’ ἐκεῖ εἶχεν ἄλλως τὸ ζήτημα· ἐκεῖ ἡ ἐκλογὴ ὑπῆρχεν ἀτελὴς· ἐνῶ ἐνταῦθα εἶναι πλήρης, πληρεστάτη. Ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Θήρας ἔχομεν τὴν κοινοποίησιν αὐτοῦ τοῦ Ἐπάρχου, ὁ ὁποῖος ἀναγνωρίζει, ἀνεκήρυξεν ὅτι ἐπλειοψήφησαν οἱ κύριοι Μαλασπίνας, Ἀνεξάρτητος καὶ Βαλέττας, ἀλλὰ δίδει εἰσιτήριον εἰς τοὺς δύο μόνον. Ἔχετε ἀφ’ ἑτέρου τὴν νομολογίαν ὑμῶν τῶν ἰδίων, καὶ ἀκόμη διστάζετε, ἀκόμη τολμᾶτε νὰ εἴπητε, ὅτι δὲν ἔχει δικαίωμα νὰ εἰσέλθῃ ἀπὸ τοῦδε αὐτὸς ὁ νόμιμος βουλευτὴς Θήρας καὶ ὅτι πρέπει νὰ δικάσουν οἱ ἄλλοι οἱ παράνομοι;

§55Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν τὸ εἶπεν ἡ Βουλή.

§56Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τοῦτο εἶπε τὸ Τμῆμα. Σᾶς λέγω λοιπὸν, κύριε Βουλευτὰ, ὅτι σεῖς, ὁ ὁποῖος μᾶς ἐφέρατε ἕνα κατάλογον καὶ μᾶς εἴπετε ὅτι κατ’ αὐτὸν ἔχει τόσας ψήφους ὁ κύριος Βαλέττας, πρέπει νὰ ὑποστηρίξετε καὶ ὅτι πρέπει νὰ εἰσέλθῃ. Ὁ νόμος, σᾶς εἶπον, κύριοι, ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι κακὸς, ἀλλὰ τοιοῦτος εἶναι καὶ ὀφείλομεν νὰ τὸν σεβασθῶμεν. Δύναται ἐνίοτε νὰ ὑπερβῇ τὸ καθῆκόν της εἴτε ἡ ἐπιτροπὴ εἴτε ὁ Νομάρχης μόνος καὶ νὰ μὴ δώσῃ εἰσιτήριον· ἀλλ’ ὅταν ἔλθῃ τὸ ζήτημα εἰς τὴν Βουλὴν, ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ δώσῃ δικαιοσύνην· ἄλλως, εἶναι ἄδικος, ἐν ᾧ τὰς πράξεις της πρέπει νὰ διακρίνῃ πάντοτε ἡ εὐθύτης, ἡ εἰλικρίνεια, τὸ δίκαιον. Ἐπιδιώκετε ἰσχὺν πραγματικήν; ζητήσατε τὴν ἰσχύν σας εἰς τὸ δίκαιον καὶ οὐχὶ τὸ δίκαιον εἰς τὴν ἰσχύν· διότι τοὐναντίον, καταρτίζεται πλειοψηφία φαινομένη, οὐχὶ πραγματική· τοιουτοτρόπως δὲ δὲν ὠφελοῦμεν τὴν πατρίδα. Καὶ ἐὰν ἐβλάφθη τὸ πολίτευμα, ἐὰν ἔπαθεν, ἔπαθεν ἐκ τῆς κακῆς ἐξηγήσεως τῶν νόμων, ἐκ τοῦ φατριασμοῦ, ὁ ὁποῖος μᾶς ὠθεῖ νὰ παρανομῶμεν, καὶ νὰ παραβαίνωμεν καὶ ἀλήθειαν καὶ νόμους καὶ τὰ πάντα. Πρὸ πάντων, κύριοι ἐπεθύμουν ὥστε ἡ Κυβέρνησις πρώτη νὰ ἐτίθετο ἐπὶ κεφαλῆς αὐτῆς τῆς ἰδέας ὑπὲρ τοῦ νόμου. Ἄλλοτε εἶπεν ὁ κύριος Ζαΐμης, ὅτι τὸ ἐν λόγῳ ζήτημα δὲν εἶναι πολιτικὸν, ὁ δὲ κύριος Κουμουνδοῦρος εἶπεν, ὅτι εἶναι πολιτικόν. Καὶ οἱ δύω εἶχον δίκαιον, κύριοι· ὁ μὲν κύριος Ζαΐμης εἶπεν ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι πολιτικὸν δηλαδὴ δὲν εἶναι σχετικὸν πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ἀλλ’ εἶναι καθαρὸν ζήτημα τῆς Βουλῆς. Ὑπ’ αὐτὴν τὴν ἔννοιαν, ἐὰν καλῶς ἐννόησα, εἶπεν ὁ κύριος Ζαΐμης, ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι πολιτικόν. Ὁ δὲ κύριος Κουμουνδοῦρος εἶπεν, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι πολιτικὸν, ὄχι σχετικῶς πρὸς τὴν Κυβέρνησιν, ὄχι σχετικῶς πρὸς τὰς πολιτικὰς ἰδέας, ἀλλὰ σχετικῶς πρὸς τὸν καταρτισμὸν τοῦ ἑνὸς κλάδου τῶν ἐξουσιῶν τῆς πολιτείας, διότι σήμερον καταρτίζεται ὁ εἷς τῶν στύλων τῆς πολιτείας· ἑπομένως εἶναι μέγα ζήτημα καὶ σπουδαῖον τὸ ὑπὸ συζήτησιν ὡς προθέμενον καλὸν καταρτισμὸν τοῦ σπουδαίου τούτου στύλου, διότι βεβαίως ὁ καλὸς καταρτισμὸς τῆς Βουλῆς εἶναι πράγματι τὸ στήριγμα, ὁ στῦλος τοῦ καθεστῶτος, εἶναι τὸ σῶμα ἐκεῖνο, ἀπὸ τὸ ὁποῖον ἀρύεται πραγματικὴν, πραγματικωτάτην ἰσχὺν ἑκάστη Κυβέρνησις. Ἑπομένως τὸ σημερινὸν ζήτημα δὲν πρέπει νὰ θεωρήσωμεν ὡς τυχαῖον, ἀλλὰ πρέπει νὰ τὸ θεωρήσωμεν ὡς ζήτημα μεγίστης σημαντικότητος. Ἐκ τῆς καλῆς ἀποφάσεως, ἐκ τῆς καλῆς λύσεως αὐτοῦ τοῦ ζητήματος ἐξήρτηται, κύριοι, καὶ αὐτὴ ἡ ἐνίσχυσις, αὐτὴ ἡ ὑποστήριξις τοῦ Συντάγματος, τῶν συνταγματικῶν μας ἐλευθεριῶν, ἄλλως καθίσταται χάρτης ἄγραφος· ἐκτὸς τούτου ὁ ἐκλογικὸς ἀγὼν θέλει μηδενισθῆ, διότι ἕκαστος ἀντιπολιτευόμενος θέλει διστάζει νὰ ἐκτεθῇ εἰς τὸν ἐκλογικὸν ἀγῶνα, καὶ ἀπέναντι τοσούτων προσκομμάτων διαφόρων θέλει ἔχει ὑπ’ ὄψιν του ὅτι καὶ ἐὰν μετὰ σπουδαίας ἀντιδράσεις ἐπιτύχῃ, θέλει διακινδυνεύσει νὰ στερηθῇ τοῦ δικαιώματος τῆς εἰσόδου εἰς τὴν Βουλὴν διὰ τῆς ἀρνήσεως εἰσιτηρίου. Τότε ὁποῖον τὸ ἀποτέλεσμα; Διατί νομίζετε, ὅτι κατέπεσαν ἄλλοτε αἱ Βουλαί; διότι αἱ Βουλαὶ ἐκεῖναι ἀνεδείκνυον ἐνίοτε ἐν τῇ Βουλῇ βουλευτὰς διὰ προσθαφαιρέσεως ψήφων. Αὐτὸ τοῦτο θέλετε νὰ ἐπαναφέρητε καὶ ὑμεῖς τώρα; Θέλετε κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νὰ δίδητε τὸ δικαίωμα εἴτε εἰς Νομάρχας, εἴτε εἰς συλλόγους νὰ σκέπτωνται, νὰ κάμνωσι προσθαφαιρέσεις; Καὶ ὁ σύλλογος αὐτὸς, σημειώσατε καλῶς, οὐδένα ἀντιπροσωπεύει, διότι οἱ συνερχόμενοι πρόεδροι δὲν ἀντιπροσωπεύουν τὰς ἐπιτροπάς· οἱ πρόεδροι εἶναι ὡς μετακομισταὶ τῶν ἐγγράφων καὶ ἡ ἐντολὴ αὐτῶν παύει ἅμα ἀποπερατωθῇ ἡ ὁλικὴ ἄθροισις τῶν κατὰ δήμους εἰδικῶν διαλογῶν τῶν ψήφων· ὅ,τι ἄλλο πράξουν εἶναι ὑπέρβασις. Ἑπομένως αἱ προσθαφαιρέσεις, αἱ ἐπὶ τῇ βάσει συλλογισμῶν, εἶναι ἐναντίον τῶν ὁρίων τῆς ἁρμοδιότητός των. Ἀλλ’ ὑποθέσατε ὅτι ἔγεινε τὸ κακὸν, ὅτι ὁ σύλλογος οὗτος ὑπερέβη τὸ καθῆκόν του, ποῖος θὰ κρίνῃ; ἡ Βουλή, λέγουσι, θέλει δικάσει· ἡ Βουλὴ θέλει ἀποφασίσῃ ἐπὶ τούτου, ὅταν πρόκειται ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ἐκλογῆς, δηλ. ἐὰν ὁ δεῖνα βουλευτὴς ᾖναι νόμιμος. Ἀλλὰ, κύριοι, εἰς τὴν αὐτὴν ἐπαρχίαν Θήρας εἶναι καὶ ἄλλαι ἐνστάσεις περὶ τῶν ἄλλων βουλευτῶν· διατί δὲν μεταχειρίζεσθε τὸ αὐτὸ μέτρον; διατί δὲν λέγετε ὅτι καὶ αὐτοὶ πρέπει νὰ ἐξέλθουν τοῦ Βουλευτηρίου; διατί ἡ διαφορὰ αὕτη; διατί ἡ ἐξαίρεσις; Ἀρκεῖ νὰ θεωρῶνται οὗτοι νόμιμοι βουλευταὶ διότι εἶχον φίλον τὸν ἔπαρχον, καὶ τοὺς ἐφωδίασε μὲ εἰδοποιητήρια, ὁ δὲ ἄλλος, ὁ ἐκτεθεὶς εἰς τὸν ἀγῶνα ὡς ἀντιπολιτευόμενος, καὶ μὴ λαβὼν εἰδοποιητήριον κατὰ παράβασιν τοῦ νόμου, ὑπολαμβάνεται παράνομος; Ποία λογικότης ὑπάρχει εἰς αὐτὴν τὴν περίστασιν; Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι, δὲν δύναμαι εἰμὴ νὰ ὑψώσω τὴν φωνήν μου ὑπὲρ τῆς εἰσόδου τοῦ πραγματικοῦ βουλευτοῦ Θήρας Ἀριστομένους Βαλέττα, ἔχων μάλιστα ὑπὲρ ἐμοῦ καὶ πολλὰ μέλη τῆς ὑπουργικῆς μερίδος, τὰ ὁποῖα πιστεύω ὅτι θέλουν εἶσθαι συνεπῆ πρὸς τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ὡς μέλη τοῦ τμήματος ἐξήνεγκον. Ἄλλως δὲ τὸ χειρότερον ἔγκλημα εἶναι ἐκεῖνο, τὸ ν’ ἀναγνωρίζῃ τις τὸ κακὸν καὶ νὰ μὴ θέλῃ νὰ τὸ διορθώσῃ. Ἐὰν δὲν ἀναγνωρίζῃ τις τὸ κακὸν, εἶναι συγγνωστέος μὴ διορθῶν αὐτό· ἀλλὰ νὰ ἀναγνωρίζῃ τὸ κακὸν, νὰ διακηρύττῃ τοῦτο, καὶ νὰ τὸ ἀφίνῃ νὰ ὑπάρχῃ, τί ἄλλο σημαίνει, παρ’ ὅτι εἶναι προφανὴς καταπάτησις τῶν νόμων, θάῤῥος πρὸς τὴν ἀσέβειαν αὐτήν; Καὶ ὅταν ἡμεῖς τόσον ἀσυστόλως παρανομοῦμεν, ὅταν ἡμεῖς δίδετε τὸ παράδειγμα τῆς παραβιάσεως τοῦ νόμου, τί περιμένετε πλέον ἀπὸ τοὺς μικροτέρους, ἀπὸ τοὺς ἐκλογεῖς; Ἀρκετὰ, κύριοι, Σᾶς ἀπησχόλησα, εὐχαριστιστῶ διὰ τὴν ὑπομονὴν, ἧς ἠξιώθην. Τελευτῶν ἐπαναλαμβάνω, ἂν καὶ δὲν ἔχετε ἀνάγκην τῆς προτροπῆς μου, ὅτι ὀφείλετε νὰ σκεφθῆτε ὡρίμως ἐπὶ τοῦ σπουδαίου αὐτοῦ ζητήματος, νὰ μὴ σᾶς ἐπηρεάσῃ στιγμιαία ὁρμὴ, στιγμιαῖον πάθος, στιγμιαία πλαγία σκέψις κομματικὴ, ὀφείλετε ν’ ἀποβλέψητε εἰς γενικότητα, ὀφείλετε νὰ σκεφθῆτε, ὅτι καὶ ὑμεῖς δύνασθε νὰ εὑρεθῆτε εἰς τὴν αὐτὴν περίστασιν. Ἀνέγνωσά ποτὲ, ὅτι ἦτο ποτὲ εἷς ἔντιμος βουλευτὴς, ἄλλως ἀξιοσέβαστος, ὅστις ἐζήτησε νὰ κοιμηθῇ ὁ νόμος καὶ ἐκοιμήθη πράγματι εἰς ἐκείνην τὴν περίστασιν· μετὰ ταῦτα ὅμως ἐπανειλημμένως ἐφώναζεν οὗτος νὰ ἐξυπνήσῃ ὁ νόμος, ἀλλὰ δὲν ἐξύπνησε ποτὲ δι’ αὐτόν. Προσέξατε μὴ πάθητε καὶ ὑμεῖς ποτε τὸ ἴδιον. Ἐπαναλαμβάνω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι ἐπιμένω νὰ ὑποστηρίζω τὴν εἰς τὸ Βουλευτήριον εἰσαγωγὴν τοῦ κ. Βαλέττα ὡς βουλευτοῦ νομίμου, ὡς ἀναγνωριζομένου τοιούτου καὶ ἀπὸ τὸν ἔπαρχον καὶ ἀπὸ τὸ τμῆμα καὶ ἀπὸ αὐτὴν τὴν Βουλήν.

§57ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κύριος Σωτηρόπουλος ἔχει τὸν λόγον.

§58ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ, κύριοι, καί τοι πρεσβύτερος τῶν δύω προαγορευσάντων ἐκ τῆς πλευρᾶς ταύτης καὶ διατρίβων πλειότερον χρόνον ἐν τῷ βουλευτηρίῳ, δὲν ἀνῆλθον εἰς τὸ βῆμα διὰ νὰ συμβουλεύσω· διότι νομίζω, ὅτι εἶναι πολὺ τολμηρὸν τὸ νὰ συμβουλεύῃ τις τοὺς ἀντιπροσώπους τοῦ ἔθνους. Τὸ δικαίωμα τοῦτο ἔχει ὁ Πρόεδρος τῆς Βουλῆς, ἴσως καὶ οἱ ἀρχηγοὶ τῶν κομμάτων, καὶ αὐτῶν αἱ νουθεσίαι δύνανται νὰ κάμουν ἐντύπωσίν τινα· νουθεσίαι δὲ, προφερόμεναι ἀπὸ τὰ προαγορεύσαντα μέλη καὶ ἀπὸ ἐμὲ, δὲν ἔχουν πολλὴν ἀξίαν, καὶ εἶναι καλὸν νὰ τὰς ἀποφεύγωμεν. Ἐζήτησα δὲ τὸν λόγον διὰ νὰ σᾶς εἴπω καθαρῶς ὅτι τὸ ζήτημα, τὸ ὁποῖον μᾶς ἀπησχόλησε μίαν ὁλόκληρον συνεδρίασιν, φαίνεται δὲ, θὰ μᾶς ἀπασχολήσῃ καὶ καθ’ ὅλην τὴν σημερινὴν, κατ’ ἐμὲ δὲν εἶναι καθόλου ζήτημα, καὶ διὰ τοῦτο ἐθαύμασα τὰ μέγιστα τὴν δικανικὴν ἱκανότητά τινων ἐκ τῶν ἀγορευσάντων, οἱ ὁποῖοι κατώρθωσαν ἐπὶ μιᾶς τόσον ἁπλῆς ὑποθέσεως νὰ εἴπουν τόσα πολλὰ, καὶ νὰ περιπλέξουν αὐτὴν εἰς τοιοῦτον τρόπον, ὥστε καὶ κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν ν’ ἀπαιτήσουν ἀπὸ ἡμᾶς μίαν ἀπόφασιν ἀναβλητικὴν καὶ σήμερον ἀκόμη φέρουν τοιαύτην σύγχυσιν εἰς ἡμᾶς τοὺς μὴ δικανικοὺς, ὥστε ἀκόμη ν’ ἀμφιταλαντευώμεθά τινες περὶ τῆς ἀποφάσεώς μας. Ἐν πρώτοις χρεωστῶ νὰ κάμω τὴν παρατήρησιν, ὅτι πλανῶνται ἢ ζητοῦν ἐπίτηδες νὰ μᾶς πλανήσουν ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι θέλουν καὶ προσπαθοῦν νὰ καταβιβάσουν τὸ ζήτημα εἰς τὴν ταπεινὴν σφαῖραν τῆς προσωπικότητος καὶ ζητοῦν ἐκ παντὸς τρόπου νὰ μᾶς τὸ παραστήσουν ὡς ζήτημα προσωπικόν. Ὄχι, τὸ ζήτημα δὲν εἶναι προσωπικόν· δὲν πρόκειται ν’ ἀποφανθῶμεν σήμερον, ἐὰν πρέπῃ νὰ εἰσέλθῃ ὁ δεῖνα ἢ δεῖνα εἰς τὸ βουλευτήριον ἀπὸ τὴν Α ἢ Β ἐπαρχίαν, πρόκειται νὰ ἐκφράσωμεν τὸ φρόνημα ἡμῶν, καὶ νὰ τὸ ἐκφράσωμεν ὡς Σῶμα, ὡς Βουλὴ περὶ τοῦ ποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀνοίγῃ τὰς πύλας τοῦ Βουλευτηρίου εἰς τοὺς ὑποψηφίους βουλευτάς. Αὐτὸ εἶναι, κύριοι, τὸ ζήτημα· πρόκειται νὰ ἐξηγήσωμεν τὴν ἰδέαν, τὴν ὁποίαν ἕκαστος ἐξ ἡμῶν ἔχει καὶ τὴν ὁποίαν ὅλοι ὁμοῦ θέλομεν διατυπώσει ὡς ἰδέαν καὶ ὡς φρόνημα τοῦ Σώματος, ποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐπιτρέπῃ τὴν εἴσοδον εἰς τὸ Βουλευτήριον τοῦτο, καὶ ὀφείλομεν, προκειμένου περὶ ἑνὸς τοσοῦτον μεγάλου ζητήματος, νὰ ἤμεθα λίαν προσεκτικοὶ, διότι αἱ ἀποφάσεις ἑνὸς σώματος, τοσοῦτον μεγάλου, ὁποῖον εἶναι ἡ Βουλὴ, εἶναι πάντοτε σεβασταί· καὶ ἐσφαλμέναι ἂν ὑποτεθοῦν, ἀποτελοῦν πάντοτε προηγούμενον, τὸ ὁποῖον θὰ εὑρεθοῦν ἄνθρωποι νὰ τὸ ἐπικαλεσθῶσι. Πρέπει λοιπὸν νὰ προσέξωμεν πολὺ, διότι τὸ ζήτημα εἶναι οὐσιῶδες, καὶ διότι ἡ ἀπόφασίς μας θὰ χρησιμεύσῃ πάντοτε ὡς ἓν προηγούμενον. Ἰδοὺ, κύριοι, πῶς σκέπτομαι ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, καὶ διὰ τοῦτο δὲν τὸ θεωρῶ οὔτε κἂν ὡς ζήτημα· ὑπῆρξεν ἐποχὴ, κατὰ τὴν ὁποίαν ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, ὄχι μόνον ἐπεστάτει εἰς τὴν διεξαγωγὴν καὶ ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν, ἀλλὰ καὶ ἐξήλεγχε διὰ τῶν ὀργάνων αὑτῆς τὸ κῦρος τῶν ἐκλογῶν. Καὶ ἐννοεῖτε κάλλιστα ὅτι κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην δὲν εἰσήρχοντο εἰς τὸ βουλευτήριον εἰμὴ βουλευταὶ, τῶν ὁποίων αἱ ἐκλογαὶ ἐξηλέγχθησαν ἀπὸ τὰς ἁρμοδίας ἀρχὰς καὶ ἐθεωρήθησαν νόμιμοι, ὅπως σήμερον παρ’ ἡμῖν δὲν ἐγκαθίστανται παρὰ αἱ δημοτικαὶ ἐκεῖναι ἀρχαὶ, τῶν ὁποίων τὰς ἐκλογὰς αἱ ἁρμόδιαι ἐπιτροπαὶ ἤθελον κηρύξει ἐγκύρους. Ἀλλὰ τὸ σύστημα τοῦτο ἔδωκε χώραν εἰς μεγάλας καταχρήσεις, καὶ παρέσχε τὴν εὐκολίαν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν νὰ σχηματίζῃ πολλάκις τὰ κοινοβούλια κατὰ τὸ δοκοῦν· διὰ τοῦτο, ὅπου αἱ ἐλευθερίαι προοδεύουν, τὸ σύστημα τοῦτο ἐγκατελείφθη, καὶ τὸ δικαίωμα τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν ἀπεδόθη εἰς τὴν ἰδίαν Βουλήν· δὲν διατηροῦνται δὲ εἰμὴ εἴς τινα κράτη ὅπου ὑπάρχουν σωματεῖα, τὰ ὁποῖα ὡς ἐκ τοῦ σχηματισμοῦ των εἶναι ἀνώτερα πάσης ὑποψίας. Παρ’ ἡμῖν ὁ νομοθέτης ὄχι μόνον ἠθέλησε νὰ ἀναθέσῃ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν εἰς τὴν Βουλὴν καὶ νὰ τὴν ἀφαιρέσῃ ἀπὸ τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ἀλλὰ βλέπετε ὅτι ἔδειξε τόσην δυσπιστίαν εἰς τὴν ἐκτελεστικὴν ἐξουσίαν, ὥστε ἐφρόντισε νὰ ἀπομακρύνῃ αὐτὴν καὶ τὰ ὄργανά της, ἐφ’ ὅσον ἦτο δυνατὸν, καὶ ἀπὸ τὴν ἐνέργειαν καὶ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν. Εἰς ὀλίγας περιστάσεις συνεχώρησεν εἰς τὰ ὄργανα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας νὰ ἀναμιγνύωνται κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν· ἀλλὰ καὶ εἰς αὐτὰς ἔχομεν παραδείγματα, ὅτι γίνονται ἐνίοτε καταχρήσεις, ὥστε εὐχῆς ἔργον ἤθελεν εἶσθαι ἂν εὑρίσκετο ὁ τρόπος, ὅπως ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία καὶ τὰ ὄργανα αὐτῆς κἀνὲν μέρος νὰ μὴ λαμβάνουν εἰς τὴν διεξαγωγὴν καὶ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν. Εἴδομεν π. χ. ὅτι ὁ βουλευτικὸς νόμος ἀναθέτει εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν νὰ προσδιορίζῃ τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς· καὶ ὅμως ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν σκανδαλωδέστατα παραδείγματα διοικητικῶν ὑπαλλήλων, οἱ ὁποῖοι συνεχώρησαν εἰς ἑαυτοὺς νὰ προσδιορίσουν ὡς τόπον τῆς ἐκλογῆς ἀχούρια ἢ ἐξωκκλήσια. Ἐπέτρεψεν ὁ νόμος εἰς τὴν στρατιωτικὴν ἀρχὴν νὰ παρίσταται εἰς τὸν τόπον τῆς ἐκλογῆς διὰ νὰ φυλάττῃ τὴν τάξιν· καὶ ὅμως εὑρέθησαν ἀξιωματικοὶ καὶ ὑπαξιωματικοὶ καὶ στρατιῶται, ὀλίγοι εὐτυχῶς, καὶ τὸ λέγω πρὸς τιμὴν τοῦ στρατοῦ μας, οἱ ὁποῖοι ἀντὶ νὰ μεταχειρισθοῦν τὰ ὅπλα των πρὸς διατήρησιν τῆς τάξεως καὶ προστασίαν τῶν δικαιωμάτων τῶν πολιτῶν, τὰ μετεχειρίσθησαν διὰ νὰ προκαλέσουν ἀταξίας καὶ νὰ νοθεύσουν τὸ προϊὸν τῆς ἐλευθέρας θελήσεως τοῦ λαοῦ. Ἔδωκεν ὁ νόμος τὸ δικαίωμα εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν νὰ στέλλῃ ἀντιπροσώπους διὰ νὰ παρίστανται εἰς τὴν διαλογὴν, καὶ ἐννοεῖτε ὁποῖον σκοπὸν καὶ ποίαν σημασίαν ἔχει αὐτό. Δι’ αὐτῶν ὁ νομοθέτης ἠθέλησε νὰ μὴ ἀφίνῃ νὰ βεβαιώνουν τ’ ἀποτελέσματα μόνον αἱ ἐφορευτικαὶ ἐπιτροπαί, αἱ ὁποῖαι, ὡς συγκροτούμεναι ἀπὸ ἐντοπίους, ἐνδέχεται νὰ φατριάσωσιν, ἀλλ’ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, οἱ ἀντιπρόσωποι αὐτῆς, οἱ ὁποῖοι, καὶ ὡς ἀνώτεροι ὑπάλληλοι καὶ ξένοι τοῦ τόπου, θὰ φερθοῦν μὲ μεγαλειτέραν ἀμεροληψίαν. Καὶ ὅμως, κύριοι, ἔχομεν παραδείγματα δυστυχῶς, κατὰ τὰ ὁποῖα Νομάρχαι, οἱ ὁποῖοι εἶχον πλησίον των δικαστὰς καὶ ἄλλους ἀνωτέρους ὑπαλλήλους, ἀνέθεσαν τὴν διαλογὴν εἰς ποίους; εἰς ἐπιστάτας φυλακῶν, εἰς παρέδρους εἰρηνοδικείων, εἰς πρόσωπα δηλαδὴ ἐντελῶς ἀκατάλληλα. Διὰ τοῦτο, κύριοι, εἶπον ὅτι εὐχῆς ἔργον ἤθελεν εἶσθαι, ἐὰν κατωρθοῦτο ὥστε νὰ ἐκλείψῃ ὅλως διόλου ἡ ἀνάμιξις τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας ἀπὸ τὴν διεξαγωγὴν ἢ ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται σήμερον περὶ τούτου. Πρόκειται περὶ τῶν ἐξελέγξεων τῶν ἐκλογῶν καὶ περὶ τῆς εἰσόδου τῶν βουλευτῶν εἰς τὸ Βουλευτήριον. Εἶπα καὶ πρὸ ὀλίγου, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦ ἐξελέγχειν τὰς ἐκλογὰς ἀνέθεσεν ὁ νόμος καὶ τὸ Σύνταγμα εἰς αὐτὴν τὴν Βουλὴν, εἰς τοὺς βουλευτὰς δηλ. οἱ ὁποῖοι θέλουν εἰσέρχεσθαι εἰς τὸ Βουλευτήριον μετὰ τὰς ἐκλογάς. Ἀλλὰ ποῖοι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέρχωνται εἰς τὸ Βουλευτήριον; αὐτὸ εἶναι τὸ ζήτημα. Ὁ νόμος λέγει, ὅτι εἰς τὸ Βουλευτήριον μετὰ τὴν διεξαγωγὴν τῶν ἐκλογῶν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέρχωνται οἱ πλειονοψηφήσαντες, οἱ λαβόντες τὰς πλειοτέρας ψήφους. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι, ἡ διάταξις καὶ ἡ ῥητὴ ἀπαίτησις τοῦ νόμου. Ἀλλὰ ποῖος ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ βεβαιώνῃ τίνες εἰσὶν οἱ πλειοψηφοῦντες εἰς ἑκάστην ἐκλογήν; Οὐδείς. Ἀναγνώσατε, κύριοι, ὅσον θέλετε τὸν νόμον, καὶ δὲν θέλετε εὑρεῖ οὐδαμοῦ διάταξιν δίδουσαν τὸ δικαίωμα εἰς οὐδένα ὑπάλληλον, εἰς οὐδεμίαν ἀρχὴν ἢ ἐξουσίαν νὰ ἀποφαίνεται ὁριστικῶς καὶ ἀνεκκλήτως ποῖοι εἶναι οἱ πλειονοψηφήσαντες εἰς μίαν ἐκλογήν. Ὁ νόμος εἶπεν, ὅτι οἱ πλειονοψηφοῦντες εἰσέρχονται, δὲν εἶπεν ὅμως εἰς κἀνὲν μέρος ὅτι ὁ δεῖνα ἢ ἡ δεῖνα ἀρχὴ ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἀποφαίνεται ὁριστικῶς περὶ τούτου. Εἰς ποῖον λοιπὸν, σᾶς ἐρωτῶ, ἔμενε τὸ δικαίωμα ν’ ἀποφαίνεται ὁριστικῶς περὶ τούτου; Εἰς ποῖον λοιπὸν, σᾶς ἐρωτῶ, ἔμενε τὸ δικαίωμα ν’ ἀποφαίνηται ποῖοι εἶναι οἱ πλειονοψηφοῦντες; Βεβαίως, κύριοι, δὲν ἠμπορεῖ νὰ μείνῃ εἰς κἀνένα ἄλλον τὸ δικαίωμα τοῦτο, παρὰ εἰς αὐτὴν τὴν Βουλήν. Καὶ ὁ νομοθέτης θὰ ἦτο λίαν ἀσυνεπής, ἂν ἔπραττεν ἄλλως πως, ἢ ἠννόει ἄλλο τι· διότι, ἀφοῦ ἀφῆκεν εἰς τὴν Βουλὴν τὸ δικαίωμα νὰ ἐξελέγχῃ τὰς ἐκλογὰς, ἐὰν ἔδιδεν εἰς ἄλλους τὸ δικαίωμα νὰ εἰσάγουν εἰς τὸ Βουλευτήριον οἵους ἤθελον, τότε βεβαίως ἤθελεν ἀπομακρυνθῆ ἐντελῶς τοῦ σκοποῦ του, διότι οἱ ἄλλοι, εἰς οὕς ἤθελε δοθῆ τὸ δικαίωμα τοῦτο, ἤθελον συγκροτεῖ τὸ δικαστήριον κατὰ τὸ δοκοῦν, οὕτω δὲ ἠθέλομεν ἔχει ἐξελέγξεις ἐκλογῶν, γινομένας οὐχὶ ἀπὸ τοὺς πράγματι πλειοψηφήσαντας, ἀλλὰ ἀπὸ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ὁ εἷς καὶ ὁ ἄλλος εἰσήγαγεν εἰς τὸ Βουλευτήριον. Ὅθεν συμφώνως μὲ τὸν ὀρθὸν λόγον καὶ μὲ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου, οὐδεὶς ἄλλος παρὰ τὴν Βουλὴν ἔχει τὸ δικαίωμα ν’ ἀποφαίνεται ὁριστικῶς καὶ ἀμετακλήτως ποῖοι εἶναι οἱ λαβόντες τὰς πλειοτέρας ψήφους· προσέξατε δὲ νὰ μὴ τὸ παραδώσητε εἰς ἄλλον, διότι τρέχετε τὸν μεγαλείτερον κίνδυνον, νὰ παρακαθήσουν μεθ’ ὑμῶν οὐχὶ οἱ ἔχοντες ἐκ τοῦ νόμου τὸ δικαίωμα, ἀλλ’ ὅσοι εἰς αὐτὸν ἀρέσκωσιν. Ἡ Βουλὴ εἶναι καὶ πρέπει νὰ ᾖναι ἡ μόνη ἐξουσία, ἡ ὁποία ἔχει τὸ δικαίωμα εἰς πᾶσαν περίστασιν νὰ ἐξετάζῃ ἐὰν οἱ εἰσελθόντες ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ ᾖναι οἱ πλειονοψηφοῦντες, ἤτοι οἱ λαβόντες τὰς πλειοτέρας ψήφους. Ἀλλά, θὰ μοὶ εἴπητε, καὶ πῶς δύναται ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφανθῇ περὶ τούτου; Δὲν ἐπεμβαίνει τότε εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν; Ἀποκρίνομαι, ὄχι. Ἡ Βουλὴ ἔχει τὰ μέσα χωρὶς διόλου νὰ θίξῃ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς οὐσίας, ἔχει τὰ μέσα ν’ ἀνακαλύψῃ καὶ νὰ ἀποφανθῇ ποῖοι εἶναι οἱ πλειονοψηφήσαντες· καὶ πρέπει νὰ κάμνῃ χρῆσιν τοῦ δικαιώματος αὐτοῦ, ὁσάκις γίνωνται ἐνστάσεις, ὅτι οἱ εἰσελθόντες ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ δὲν εἶναι οἱ πλειονοψηφήσαντες. Καὶ διὰ νὰ κατασταθῶ σαφέστερος, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς φέρω μερικὰ παραδείγματα. Τὸ πρῶτον ἐπίσημον ἔγγραφον, διὰ τοῦ ὁποίου τὸ κοινὸν λαμβάνει γνῶσιν τῶν πλειονοψηφησάντων, εἶναι ἡ γνωστοποίησις, τὴν ὁποίαν δημοσιεύει ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ εἰς τὴν πρωτεύουσαν τῆς ἐπαρχίας, καὶ τὰ εἰδοποιητήρια, τὰ ὁποῖα κατόπιν ἐκδίδει εἰς τοὺς πλειονοψηφήσαντας. Αὐτά, κύριοι, εἶναι ἔγγραφα ἐπίσημα, διὰ τῶν ὁποίων μανθάνει κατὰ πρῶτον ὁ κόσμος ποῖοι εἶναι οἱ πλειονοψηφοῦντες καὶ ἐπὶ τῇ βάσει αὐτῶν τῶν ἐγγράφων τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν συντάσσει τὸν κατάλογον τῶν ἐπιτυχόντων, καὶ δίδεται τὸ δικαίωμα εἰς πάντα, ἐγγεγραμμένον ἐν τῷ καταλόγῳ, διὰ νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ Βουλευτήριον. Ἀλλ’ ἀφοῦ εἰσέλθουν οὗτοι, ἐὰν σᾶς παρουσιασθῇ τις φέρων ἐπίσημον πρακτικὸν τοῦ Συλλόγου τῆς ἀνακηρύξεως εἰς ἀντίφασιν εὑρισκόμενον μὲ τὴν εἰδοποίησιν, τὴν ὁποίαν ἔκαμεν ὁ ἔπαρχος, ἐὰν ἴδητε εἰς τοῦτο ὅτι ἐπλειονοψήφησεν οὐχὶ ὁ Α κατὰ τὸ εἰδοποιητήριον τοῦ ἐπάρχου, ἀλλὰ ὁ Β, φρονεῖτε, ὅτι πρέπει νὰ σταυρώσητε τὰς χεῖρας καὶ νὰ εἴπητε τί πρὸς ἡμᾶς; Ὁ ἔπαρχος ἔχει τὸ δικαίωμα ἐκ τοῦ νόμου νὰ ἐκδίδῃ εἰδοποιητήρια, καὶ αὐτὸς ἀντὶ νὰ εἰδοποιήσῃ τὸν Β, εἰδοποίησε τὸν Α· πρέπει λοιπὸν νὰ καθήσῃ μὲ ἡμᾶς ὁ Α, νὰ λάβῃ μέρος εἰς ὅλα τὰ προκαταρκτικὰ ἔργα, ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ κύρους ἢ μὴ τῶν ἐκλογῶν, ἕως οὗ φθάσῃ ἡ σειρά του, καὶ ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς του καὶ ἴδωμεν ὅτι κακῶς εἰσῆλθε, τότε θὰ τὸν εἴπωμεν νὰ ἐξέλθῃ; Τότε, κύριοι, δὲν εἴμεθα βουλευταὶ, εἴμεθα χειρότεροι ἀπὸ τοὺς κλητῆρας τοῦ Ἐπάρχου καὶ τοῦ Νομάρχου, καθόσον καὶ αὐτὸς ὁ κλητήρ, ὅταν ἤθελε παρουσιασθῇ μία τοιαύτη ἀντίφασις ἐγγράφου, καὶ ἴδῃ ὅτι ὁ προϊστάμενός του ἔκαμε λάθος, ἤθελε λάβει τὴν τόλμην νὰ τῷ εἴπῃ ὅτι, ἔκαμε λάθος καὶ ὅτι δὲν ἐπλειονοψήφησεν ὁ Α, ἀλλ’ ὁ Β. Ὅ,τι δὲ εἶναι συγχωρημένον εἰς ἕνα κλητῆρα, ἢ εἰς ἕνα γραφέα, φρονεῖτε, ὅτι δὲν εἶναι συγχωρημένον εἰς μίαν Βουλὴν νὰ τὸ πράξῃ; Φρονεῖτε, ὅτι δὲν ἔχει τὸ δικαίωμα ἡ Βουλὴ ν’ ἀνοίξῃ τοὺς ὀφθαλμοὺς καὶ νὰ εἴπῃ, ναὶ μὲν ὁ ἔπαρχος εἰδοποίησε τὸν Α ὡς πλειονοψηφήσαντα, ἀλλ’ ἓν ἄλλο ἐπίσημον ἔγγραφον, τὸ ὁποῖον ἐπὶ τοῦ παρόντος δὲν προσβάλλει κἀνείς, ἀποδεικνύει ὅτι ἐπλειονοψήφησεν ὁ Β (διακοπὴ ἀριστερόθεν). Τοιαύτης παρουσιαζομένης περιστάσεως, εἶναι μέγας σολοικισμός, εἶναι παραίτησις ὅλων τῶν δικαιωμάτων μας τὸ νὰ εἴπωμεν, ὅτι ὁ ἔπαρχος καλῶς ἔκαμεν, καὶ ὁ παρανόμως εἰσελθὼν πρέπει νὰ κάθηται, ἕως οὗ φθάσωμεν εἰς τὴν ἐκλογήν του, καὶ εἰς τὰς ἐξελέγξεις ὅλων τῶν προηγουμένων ἐκλογῶν. Ἐκτὸς τούτου ἠμποροῦν νὰ παρουσιασθοῦν περιστάσεις, καθ’ ἃς ἡ Βουλὴ οὐδὲ τὸ πρακτικὸν τοῦ Συλλόγου νὰ μὴ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν. Ὑποθέσατε π. χ. ὅτι ὁ Σύλλογος ἔκαμε τὴν ἀρίθμησιν τῶν ψήφων, καὶ εὗρεν ὅτι ὁ Α πλειονοψηφεῖ· ἀλλ’ ἀκολούθως ἀφαιρῶν ψήφους τινὰς ἀπὸ αὐτόν, παρουσιάζει πλειονοψηφοῦντα τὸν Β, ὁ δὲ ἔπαρχος, συμφωνῶν μὲ τὸν Σύλλογον, ἐκδίδει τὸ εἰδοποιητήριον ὑπὲρ τοῦ Β, ὅστις ἔρχεται εἰς τὸ Βουλευτήριον. Ἀλλὰ παρουσιάζεται ὁ Α καὶ σᾶς δεικνύει τὸ πρακτικὸν τοῦ Συλλόγου, εἰς τὸ ὁποῖον βλέπετε, ὅτι ναὶ μὲν ὁ Σύλλογος ἀνεκήρυξεν τὸν Β, ἀλλὰ τὸ ἄθροισμα τῶν ψήφων δὲν εἶναι ὑπὲρ αὐτοῦ, καὶ ἐθεωρήθη πλειοψηφῶν, διότι ἀφηρέθησαν ψῆφοί τινες ἀπὸ τὸν Α. Εἰς τοιαύτην περίστασιν φρονεῖτε, ὅτι πρέπει ν’ ἀφήσητε τὸν Β νὰ κάθηται; (θόρυβος ἀριστερόθεν). Ἐνόσῳ δὲν δείξετε διάταξιν τοῦ νόμου, ἥτις νὰ λέγῃ ὅτι εἶναι ἀνώτερον πάσης ἐξουσίας τὸ ἔγγραφον τοῦ ἐπάρχου ἢ ἡ ἀπόφασις τοῦ Συλλόγου, (θόρυβος) δὲν δύναμαι νὰ δεχθῶ κἀνὲν ἐξ αὐτῶν ὡς ὁριστικὸν (θόρυβος). Δὲν εἶναι τίποτε, οὔτε εἰδοποιητήριον.

§59ΖΩΧΙΟΣ. Γνωστοποιεῖ εἰς τὸν ἔπαρχον, ἀναγγέλλει.

§60ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα, ἀναγγέλλει ἁπλῶς. — Ἀλλ’ ἐκτὸς ὅλων τῶν παραδειγμάτων, τὰ ὁποῖα σᾶς ἀνέφερα, παρουσιάζονται ἐνώπιόν μας καὶ ἄλλα, τὰ ὁποῖα εἶναι, νομίζω, ἱκανὰ νὰ ἀφαιρέσουν πάντα δισταγὸν περὶ τῆς ἑρμηνείας, τὴν ὁποίαν δίδω εἰς τὸν νόμον. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν τὶ συνέβη εἰς τὴν νῆσον Θήραν· συνῆλθεν ὁ Σύλλογος τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν μετὰ τοῦ ἐπάρχου καὶ τῶν ἄλλων τῶν ὑπὸ τοῦ νόμου καλουμένων ὑπαλλήλων, ἔλαβεν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀποτελέσματα τῶν γενομένων διαλογῶν εἰς ὅλους τοὺς δήμους, εὗρεν ὅτι πλειονοψηφοῦν οἱ τρεῖς κύριοι, τοὺς ὁποίους γνωρίζομεν· ἀλλ’ ἀφ’ οὗ ἐξ ἑνὸς ἐβεβαίωσε τοῦτο, ἀφ’ ἑτέρου εἶπεν ὅτι, ἐπειδὴ ἡ ἐπιστατήσασα εἰς τὴν ἐκλογὴν ἑνὸς δήμου ἐπιτροπὴ δὲν εἶχε κατὰ τὴν ἰδέαν της τὰ προσόντα, διὰ τοῦτο θεωρεῖ τὴν ἐκλογὴν ὡς μὴ γενομένην, καὶ δὲν λαμβάνει ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀποτελέσματα. Τοιουτοτρόπως οὔτε ὁ Σύλλογος ἀνεκήρυξε τὸν τρίτον βουλευτὴν, οὔτε ὁ ἔπαρχος ἔδωκεν εἰς αὐτὸν εἰδοποιητήριον. Ἐν τούτοις παρουσιάζεται ἐνταῦθα ὁ τρίτος, ὁ ὅλως αὐθαιρέτως καὶ παρανόμως ἀποβληθεὶς ἀπὸ τὸ Βουλευτήριον, δεικνύει τά ἔγγραφα ἐκ τῶν ὁποίων προκύπτει ὅτι ἐπλειοψήφησεν, ἔχετε τὸ δικαίωμα πλέον νὰ εἴπητε ὅτι δὲν ἠμπορεῖ νὰ εἰσέλθῃ νὰ παρακαθήσῃ μεθ’ ἡμῶν; Ἀλλὰ διατί οἱ ἄλλοι εἰσήλθωμεν; διότι εἰς τὴν αὐτὴν θέσιν μὲ τὸν κ. Βαλέτταν εὑρισκόμενοι εἴχομεν τὴν εὐτυχίαν νὰ ἔχωμεν ἐπάρχους γνωρίζοντας νὰ κάμουν τὸ καθῆκόν των. Ἀλλ’ ἐὰν ἤρχετο εἰς τὴν ἰδέαν τῶν ἐπάρχων ἢ τῶν νομαρχῶν, οἱ ὁποῖοι εὑρέθησαν εἰς τὰς ἰδικάς μας ἐπαρχίας, νὰ μὴ μᾶς δώσουν εἰδοποιητήρια, ἔπρεπε νὰ μείνωμεν καὶ ἡμεῖς ἔξω; Εἶναι φοβερὸν νὰ τὸ συλλογισθῇ κἀνεὶς, καὶ θαυμάζω πῶς εὑρίσκονται ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι τόσον ἀνεπιφυλάκτως δογματίζουν περὶ τούτου καὶ σᾶς λέγουν ὅτι ἀρκεῖ ὁ ἔπαρχος νὰ μὴ δώσῃ τὸ εἰδοποιητήριον εἰς τὸν ἐκλεχθέντα, διὰ νὰ ᾖναι καταδικασμένος, νὰ κάθηται ἐκτὸς τοῦ βουλευτηρίου καὶ νὰ δικάζεται ἀπ’ ἐκεῖνον ὅστις κατέλαβε παρανόμως τὴν θέσιν του. Ἔχομεν ὑπ’ ὄψιν ἄλλο παράδειγμα τῆς Κορινθίας. Τί συνέβη εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Κορινθίας; συνῆλθον μετὰ τὴν ἐκλογὴν οἱ πρόεδροι τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν ὅλων τῶν δήμων διὰ νὰ κάμουν τὴν ἀνακήρυξιν. Ἡ ἐπαρχία τῆς Κορινθίας περιλαμβάνει ἕνδεκα δήμους, παρουσιάζονται καὶ οἱ ἕνδεκα πρόεδροι, ἀλλ’ οἱ μὲν δέκα κατέθεσαν τὰ πρακτικὰ τῆς ψηφοφορίας καὶ τῆς διαλογῆς, ἐκ τῆς ὁποίας ἐμφαίνεται τὸ ἀποτέλεσμα τῆς γενομένης εἰς ἕκαστον δῆμον διαλογῆς· ὁ ἑνδέκατος ὅμως παρουσιάζει τὸ πρακτικὸν ἐλλειπὲς, εἶχε σχισθῆ τὸ φύλλον, τὸ ὁποῖον περιεῖχε τὸ ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς, καὶ δικαιολογούμενος εἶπεν ὅτι, ἐνῷ εἶχε φθάσει τὴν προτεραίαν εἰς τὴν Κόρινθον καὶ ἔπεσεν νὰ κοιμηθῇ εἰς ἓν μέρος, ἐπῆγεν ἄγνωστος ἄνθρωπος, ἐπῆρε τὸ σακοῦλι, ὅπου εἶχε τὰ πρακτικὰ, καὶ ἀφῄρεσε τὰ φύλλα, εἰς τὰ ὁποῖα ἐμπεριείχετο τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. Μὴ ὑπαρχούσης διαλογῆς εἰς τὸν ἑνδέκατον δῆμον, παρουσιάσθησαν ἐνδιαφερόμενοι, οἱ ὁποῖοι εἶπον ὅτι καὶ ἂν ἐσχίσθη τὸ σχετικὸν φύλλον τῶν πρακτικῶν, ἔχουν ὅμως βεβαιωμένον τὸ ἀποτέλεσμα· παρουσίασαν δὲ ἐπίσημα ἀντίγραφα τῆς διαλογῆς, τὰ ὁποῖα ἐδείκνυαν πόσας ψήφους ἔλαβεν ἕκαστος. Εἰς τοιαύτην περίπτωσιν, Σᾶς ἐρωτῶ, ποῖον ἦτο τὸ καθῆκον τοῦ Συλλόγου; Νὰ λάβῃ βεβαίως ὑπ’ ὄψιν τὰ ἀντίγραφα αὐτὰ καὶ νὰ συμπεριλάβῃ τὰς ἐν αὐτῇ ψήφους καὶ τοιουτοτρόπως ν’ ἀνακηρύξῃ τοὺς πλειονοψηφήσαντας. Ἀλλ’ ὁ Σύλλογος εἴτε ἀπὸ κουφότητα, εἴτε ἀπὸ ἄγνοιαν τοῦ νόμου, ἐδογμάτισεν ὅτι, ἐπειδὴ λείπει τὸ πρακτικὸν τῆς διαλογῆς ἑνὸς δήμου, δὲν ἠμπορῶ νὰ κάμω χρῆσιν τῶν ἀντιγράφων, ἑπομένως δὲν ἀνακήρυξε κἀνένα βουλευτήν. Καὶ διότι τὸ ἔκαμεν ὁ Σύλλογος, πρέπει καὶ σεῖς νὰ τὸν μιμηθῆτε, πρέπει νὰ εἴπετε καὶ σεῖς ὅτι δὲν ἔχουν πλειονοψηφίαν οἱ πλειονοψηφήσαντες ἐκ τῆς Κορίνθου καὶ δὲν πρέπει νὰ παρακαθήσουν μεθ’ ἡμῶν; Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι, ἐπαναλαμβάνω, ὅτι εἰς τὸ βουλευτήριον δὲν ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέρχωνται παρὰ οἱ πλειονοψηφήσαντες, ὅτι περὶ τοῦ τίς ἐπλειονοψήφησεν ὁ νόμος δὲν ἔδωκεν τὸ δικαίωμα εἰς κἀνένα ν’ ἀποφαίνεται ὁριστικῶς καὶ ἀμετακλήτως, ὅτι τὸ δικαίωμα τοῦτο ἔχει αὐτὴ ἡ Βουλή, ὅτι ἡ Βουλὴ ὀφείλει, ὁσάκις γίνεται ἡ παρατήρησις, ὅτι πλειονοψηφῶν τις δὲν εἰσῆλθεν εἰς τὸ βουλευτήριον καὶ προσάγει ἐπίσημα περὶ τούτου ἔγγραφα, ἡ Βουλή, λέγω, ὀφείλει νὰ τὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν· καὶ ἐὰν δὲν ᾖναι δυνατὸν ἐκ τῶν ἐγγράφων αὐτῶν νὰ σχηματίσῃ πεποίθησιν, ὀφείλει νὰ παρατηρήσῃ τὰ πρακτικὰ τῆς διαλογῆς διὰ νὰ ἴδῃ ποῖος εἶναι ὁ μᾶλλον πλειονοψηφήσας. Ἐρχόμενος δὲ, κύριοι, εἰς τὸ ζήτημα περὶ Θήρας, νομίζω ὅτι δὲν ἤλπιζον ν’ ἀκούσω τὴν ἐλαχίστην ἀντίῤῥησιν. Ἀφοῦ τὰ πράγματα ἔλαβον χώραν ὅπως σᾶς εἶπον καὶ ἀφοῦ τὸ τμῆμα εὑρίσκεται ἐντελῶς σύμφωνον, ὅτι ἡ ἐκλογὴ εἶναι νόμιμος, ὀφείλομεν νὰ εἰσαγάγωμεν εἰς τὴν στιγμὴν τὸν κύριον Βαλέτταν εἰς τὴν Βουλήν· καὶ κατ’ ἐμὲ πρέπει νὰ τῷ ζητήσωμεν καὶ συγχώρησιν, διότι δὲν τὸν εἰσηγάγομεν ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας διὰ νὰ λάβῃ καὶ αὐτὸς μέρος εἰς τὴν ἐργασίαν τῶν τμημάτων. Ἐὰν πράξωμεν, κύριοι, διαφορετικά, ἀδικοῦμεν ὄχι μόνον τὸν κ. Βαλέτταν, ἀλλὰ καὶ τὸ σῶμα τῆς Βουλῆς, διότι συλλογισθῆτε ὅτι πρόκειται νὰ ἔμβωμεν ἤδη εἰς τὴν ἐξέλεγξιν καὶ ἐκδίκασιν τῶν ἐκλογῶν, καὶ πολλάκις συμβαίνει νὰ ἐπικυρωθῇ μία ἐκλογὴ ἢ ἀκυρωθῇ μὲ μίαν μόνην ψῆφον· εἰς τοιαύτην περίστασιν δὲν θὰ ᾖναι διόλου σεβαστὴ καὶ ἔγκυρος ἡ ἀπόφασίς μας, ἐὰν δὲν ἐπιτρέψωμεν εἰς ἕνα συνάδελφόν μας, ὅστις καθ’ ὅλα τὰ διδόμενα ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ εἰσέλθῃ εἰς τὸ βουλευτήριον, νὰ λάβῃ καὶ αὐτὸς μέρος εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐξελέγξεων.

§61ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κἀνεὶς ἄλλος, κύριοι, δὲν ἔχει τὸν λόγον καὶ ἑπομένως ἡ συζήτησις ἐπὶ τοῦ προκειμένου ζητήματος κηρύσσεται περαιωμένη. Ὁ κ. Δουζίνας ἔδωκε τὴν ἑξῆς πρότασίν του, τὴν ὁποίαν ἀναγινώσκω διὰ νὰ ψηφοφορηθῇ· «ἡ Βουλὴ συνεπῶς πρὸς τὴν προγενεστέραν ἀπόφασιν περὶ τοῦ παρεμπίπτοντος ζητήματος τῆς εἰσόδου τῶν μὴ φερόντων εἰδοποιητήρια παραπέμπει τὴν λύσιν τούτου εἰς τὴν σειρὰν τῆς ὁριστικῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν.»

§62ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἶναι ἐναντία τῆς προγενεστέρας ἀποφάσεως· ἂς γράψῃ λοιπὸν ὅτι ἐναντίον τῆς προγενεστέρας ἀποφάσεως τὸ Σῶμα ἀποφασίζει σήμερον ἄλλα.

§63ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τὸ συνεπῶς εἶναι ὅτι ἐκεῖνα, τὰ ὁποῖα εἴπομεν τότε, ἐρχόμεθα σήμερον νὰ τὰ ἀναθεωρήσωμεν καὶ ἀποφασίζομεν σήμερον τὰ ἑξῆς.....

§64ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἡ Βουλὴ ἀνακαλεῖ τὴν προηγουμένην ἀπόφασίν της.....

§65ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ ἴδιον εἶναι.

§66ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν εἶναι πρότασις αὐτὴ καθαρά.

§67Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄς διαγραφῇ τὸ συνεπῶς.

§68ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τὸ συνεπῶς εἶναι τοῦτο δηλ. μετ’ ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐκείνην εἴπομεν καὶ ἀπεφασίσαμεν, ἐρχόμεθα σήμερον νὰ τὰ ἀναθεωρήσωμεν καὶ προβαίνομεν εἰς αὐτὴν τὴν ἀπόφασιν, δηλ. ἀποβλέποντες εἰς τὸ παρελθὸν λέγομεν σήμερον τοῦτο....

§69ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ν’ ἀναγνωσθῇ ἡ προηγουμένη ἀπόφασις, κ. πρόεδρε.

§70ΣΑΡΑΒΑΣ. Οὐδεμία ἀμφιβολία, κ. πρόεδρε, ὅτι ἡ ἀπόφασις ἦτο νὰ γείνῃ συζήτησις καὶ ἀπόφασις ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν εἰσιτηρίων, ἀφοῦ τυπωθῶσιν αἱ ἐκθέσεις· λοιπὸν κατὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς, τὸ ἀντικείμενον τοῦτο ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ πρὸ πάσης ἄλλης ἐκλογῆς. Σήμερον ἐνδεχόμενον ἡ Βουλὴ νὰ θέλῃ ν’ ἀπομακρυνθῇ ἀπὸ τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην καὶ νὰ παραπέμψῃ τὸ ζήτημα πάλιν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν καθέκαστα ἐκλογῶν. Δύναται νὰ τὸ κάμῃ τοῦτο, ἀλλὰ πρέπει ν’ ἀνακαλέσῃ τὴν προηγουμένην ἀπόφασίν της. Ὁ κ. πρόεδρος μάλιστα παρακαλεῖται νὰ διατάξῃ τὴν ἀνάγνωσιν τῆς ἀποφάσεως ἐκείνης, δι’ ἧς θέλει πεισθῆ τὸ Σῶμα, ὅτι τοιαύτη ἦτον ἡ ἔννοια τῆς ἀποφάσεως ἐκείνης. Λοιπὸν ἐὰν θέλωμεν νὰ μὴ μείνωμεν εἰς τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην, πρέπει νὰ κάμωμεν ἄλλην ἀπόφασιν.

§71ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τὸ συνεπῶς ἐξηγεῖται....(θόρυβος).

§72ΣΑΡΑΒΑΣ. Ἄς ἀναγνωσθῇ, κ. πρόεδρε, ἡ ἀπόφασις ἐκείνη.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν νὰ βάλωμεν ὑπὸ ψηφοφορίαν ἐὰν πρέπει ν’ ἀναγνώσωμεν τὴν πρώτην ἀπόφασιν.

§74ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, ὄχι, ἀλλὰ νὰ τὴν ἀκούσωμεν.

§75ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ ἡ πρότασις τοῦ κ. Δουζίνα· «Ἡ Βουλὴ μετὰ τὴν προγενεστέραν ἀπόφασίν της....

§76ΣΑΡΑΒΑΣ. Παρακαλοῦμεν, κ. πρόεδρε, νὰ ἀναγνωσθῇ ἡ πρώτη ἀπόφασις.

§77ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Διότι αὐτὴ ἡ ἔγγραφος πρότασις εἶναι ἐναντία τῆς ἀποφάσεως τῆς πρώτης.

§78ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι ἐναντία.

§79ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Εἶναι ἐναντία, ἀναγνώσατέ την.

§80ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Διότι ἐὰν ᾖναι σύμφωνος, θὰ ψηφίσωμεν ὑπὲρ αὐτῆς (θόρυβος). Κ. πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ ν’ ἀναγνώσητε τὴν προγενεστέραν ἀπόφασιν, καὶ σᾶς παρεκάλεσαν καὶ πολλοί.

§81Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄς ἀναγνωσθῇ, κ. πρόεδρε.

§82ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ προγενεστέρα ἀπόφασις εἶναι ἀναβλητική.

§83ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Νὰ τὴν ἀκούσωμεν.

§84ΖΕΖΑΣ. Ὑποθέσατε ὅτι ἡ προγενεστέρα ἀπόφασις τῆς Βουλῆς ἦτο σήμερον νὰ συζητηθῇ τὸ περὶ εἰσιτηρίων· ἀλλ’ ἀφοῦ ἤνοιξε μία συζήτησις, ἔρχεται μία πρότασις παρεμπιπτόντως, δι’ ἧς προτείνεται νὰ μὴ συζητηθῇ σήμερον, ἀλλὰ κατόπιν.

§85ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Πολὺ καλά, ἀλλ’ ἀναγνώσατέ την.

§86ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ τί λέγει ἡ ἀπόφασις κατὰ τὸ πρακτικόν, «Ἡ Βουλὴ ἀναβάλλει....

§87ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Ὥστε δὲν εἶναι ἀναβλητική, κ. πρόεδρε.

§88ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, παρακαλῶ δύω λέξεις. Ἐγὼ κατεψήφισα τότε εἰς τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βαλασοπούλου καὶ ἑπομένως εἶμαι ἐντελῶς ἀνεύθυνος διὰ τὴν ἀντίφασιν, εἰς τὴν ὁποίαν πρόκειται νὰ ὑποπέσουν οἱ κύριοι, ἐὰν θελήσουν νὰ ψηφίσουν τὴν πρότασιν, ἡ ὁποία εἰσάγεται ἐκ μέρους τοῦ κ. Δουζίνα. Εἰς τὴν πρώτην ἐκείνην συνεδρίασιν ἔγεινε λόγος πολὺς περὶ τῆς εἰσόδου τῶν βουλευτῶν διαφόρων ἐπαρχιῶν, οἱ ὁποῖοι δὲν ἐσημειοῦντο εἰς τὸν κατάλογον, τὸν ὁποῖον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν διετύπωσε, καὶ ἄλλοι μὲν ἔλεγον ὅτι ἔπρεπε νὰ εἰσέλθουν ἀμέσως, ὅπως καὶ ἐγὼ σήμερον ἀνέπτυξα, ἄλλοι δὲ ἐφρόνουν ὅτι ἔπρεπε τὸ ἀντικείμενον τοῦτο νὰ μείνῃ διὰ νὰ ἀποφασισθῇ ἀπὸ τὴν Βουλὴν μετὰ τὴν διανομὴν τῶν ἐκθέσεων. Ἐρωτῶ τώρα τοὺς κυρίους, οἱ ὁποῖοι ἔκαμαν τὴν πρότασιν ἐκείνην, καθὼς καὶ πάντα ὅστις τὴν συνεμερίσθη, τί σκοπὸν εἶχεν αὕτη; Δύναται λογικῶς νὰ ὑποτεθῇ ἄλλως παρ’ ὅτι ἡ Βουλὴ ἐφρόνει μὲν ὅτι ἦτο δίκαιον νὰ εἰσέλθουν καὶ ἀπὸ τὰς ἐπαρχίας αὐτὰς ἀντιπρόσωποι, ἀλλ’ ἐπειδὴ δὲν ὑπῆρχον εἰδοποιητήρια, οὔτε ἦσαν ἐγγεγραμμένοι εἰς τὸν κατάλογον τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, ἔπρεπε νὰ περιμείνωσιν ὀλίγας ἡμέρας διὰ νὰ ἀνοιχθῶσι τὰ ἔγγραφα, καὶ νὰ τὰ ἐπεξεργασθῶσι τὰ τμήματα, διὰ νὰ μᾶς εἴπουν ποῖοι εἶναι οἱ πλειονοψηφήσαντες; Ἑπομένως θὰ ᾖναι ὅλως ἀσυνεπὲς, ἐὰν ἀναβαλόντες τὴν ἀπόφασίν μας μέχρις οὗ παρουσιασθῶσιν αἱ ἐκθέσεις τῶν τμημάτων, κάμωμεν νέαν ἀναβολὴν, ἀφ’ οὗ παρουσιάζονται καὶ αἱ ἐκθέσεις. Ἀφοῦ λοιπὸν παρουσιάζονται ἐκθέσεις, καὶ ἀφοῦ αἱ ἐκθέσεις αὗται εἶναι ἐπικυρωτικαὶ, θὰ ᾖναι ἄτοπον σήμερον νὰ εἴπωμεν δὲν ἐπιτρέπομεν τὴν εἴσοδον.

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐνθυμεῖσθε, κ. βουλευτὰ, ὅτι δὲν παρεδέχεσθε νὰ εἰσέρχωνται ἀλλὰ μετὰ τὴν ἔκθεσιν· ἑπομένως σήμερον πρόκειται ν’ ἀποφασίσητε ἐὰν σήμερον θὰ διαταχθῇ ἡ εἴσοδος ἢ θ’ ἀκολουθήσωμεν τὴν ἀλφαβητικὴν σειρὰν τῆς ἐξελέγξεως· (θόρυβος) περὶ τούτου εἶναι ἡ συζήτησις σήμερον.

§90Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Συνεπὴς, συνεπέστατος πρὸς ὅ,τι ὁ κ. Σωτηρόπουλος εἶπεν, ἐρωτῶ πρὸς τίνα σκοπὸν ἀνέβαλεν ἡ Βουλὴ τὴν συζήτησιν περὶ εἰσιτηρίων; Βεβαίως ἵνα ἐκ τῆς συζητήσεως καὶ κατὰ τὴν συζήτησιν ἐξετάσῃ καὶ πεισθῇ τὸ Σῶμα ἐὰν δικαίως ἢ ἀδίκως συνέβη τοῦτο. Ἐὰν πράξωμεν τὸ ἐναντίον, νομίζω θὰ φανῶμεν ἀνακόλουθοι.

§91ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἡ πρότασις μου, τὴν ὁποίαν ὑπέβαλον, εἶναι συνεπεστάτη πρὸς τὴν προηγουμένην ἐκείνην ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς. Τότε τὸ Κοινοβούλιον εἶπεν, ἀναβάλλω τὸ ζήτημα ἑωσοῦ εἰς μίαν ἄλλην ἡμέραν λάβω ὑπ’ ὄψιν μου τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς κατὰ τὴν ὥραν τῆς ἐξελέγξεως. Διὰ ταῦτα λοιπὸν, σήμερον ἐπανερχόμεθα ἐπὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ, τὸ ὁποῖον ἐπεθύμουν τότε νὰ λύσωμεν, καὶ λέγομεν, ὅτι θὰ τὸ λύσωμεν εἰς τὴν κατ’ ἀλφαβητικὴν σειρὰν, σύμφωνα μὲ τὸν Κανονισμόν. Ἀλλ’ ὑπάρχει ἔκθεσις ἐπικυρωτική. Ἀλλ’ ἐπειδὴ ὑπάρχει τοιαύτη ἔκθεσις, πρέπει νὰ γείνουν δύω ἐξελέγξεις τῆς αὐτῆς ἐκλογῆς καὶ ἡ αὐτὴ ἐκλογὴ νὰ ἐξελεγχθῇ δίς; (θόρυβος) Διὰ τοῦτο λοιπὸν καὶ σήμερον ἡ Βουλὴ ἀναβάλλει τὴν ὁριστικὴν ἀπόφασιν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς, διὰ νὰ τὴν συζητήσῃ ἐπὶ μιᾷ καὶ ἀδιαιρέτῳ συζητήσει κατ’ ἀλφαβητικὴν σειράν.

§92Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν θεωρῶ τὴν πραγματικὴν ὠφέλειαν τῆς προτάσεως αὐτῆς· ἡμεῖς λέγομεν, θέλομεν νὰ εἰσέλθουν ἀπὸ τοῦδε οἱ βουλευταὶ εἰς τὴν Βουλὴν, δυνάμει τοῦ νόμου, καὶ νὰ λάβωσι μέρος εἰς τὰς ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν· οἱ δ’ ἀντιφρονοῦντες τί λέγουν; ὄχι· ἀφήσατε νὰ ἐξετάσωμεν τὸ περὶ εἰσιτηρίων ζήτημα, ὅταν γείνῃ καὶ ἡ συζήτησις ἐπὶ τῆς οὐσίας τῆς ἐκλογῆς. Τότε ὁποῖον τὸ ὄφελος; ὁποίαν θέλει ἔχει σημασίαν ἡ ἀπόφασις ἐπὶ τῆς κακῶς καὶ παρανόμως γενομένης ἀρνήσεως τῶν εἰσιτηρίων, τὰ ὁποῖα χρησιμεύουσι μόνον πρὸς εἰσαγωγὴν τῶν βουλευτῶν εἰς τὴν Βουλὴν, καὶ ἐκδίκασιν τῶν ἐκλογῶν;

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀδιάφορον τίς ἡ ὠφέλεια, ἡ Βουλὴ θὰ τὸ εἴπῃ αὐτό.

§94Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μὰ, κ. πρόεδρε, ἀκούσατε, μὴ μὲ διακόπτετε· ὅταν θέλετε νὰ ὁμιλήσητε, κατεβῆτε ἀπὸ τὴν ἕδραν (θόρυβος).

§95ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν καταβαίνω· ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς ἀπαντήσω πρὸς διασάφησιν. Σᾶς ἀφαιρῶ τὸν λόγον, σᾶς ἀνακαλῶ εἰς τὴν τάξιν.

§96ΤΙΝΕΣ (ἐκ δεξιῶν). Δὲν ἠμπορεῖτε, κ. πρόεδρε, ν’ ἀφαιρέσητε τὸν λόγον.

§97Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ Κανονισμὸς μοὶ δίδει τὸ δικαίωμα. Λοιπὸν ἐπαναλαμβάνω, κ. πρόεδρε, ὅτι ὑμεῖς φρονεῖτε, ὅτι πρέπει νὰ ἀναβληθῇ ἡ ἐξέτασις τοῦ περὶ εἰσιτηρίων ζητήματος μέχρι τῆς ἐξελέγξεως τῶν οἰκείων ἐκλογῶν, καὶ νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Βουλὴν, ὅταν δικασθῇ ἡ οὐσία.

§98ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά.

§99Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Μὴ μὲ διακόπτετε, κ. πρόεδρε.

§100ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὲ ἐρωτᾶτε.

§101Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς λέγετε τοῦτο· ἡμεῖς θέλομεν ἀπὸ τοῦδε, ἐσεῖς ὄχι. Ἀλλ’ ὅταν δικάσωμεν τὴν οὐσίαν, τοῦτο οὐδὲν σημαίνει· διότι δὲν διαφιλονεικοῦμεν ὑπὲρ τῆς εἰσόδου τῶν βουλευτῶν, τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ ἀνεγνωρίσθη νόμιμος, ἀλλὰ περὶ τοῦ πότε πρέπει νὰ εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Βουλὴν οἱ βουλευταὶ, πρὸς οὓς παρανόμως δὲν ἐδόθη εἰσιτήριον, ἵνα λάβωσι μέρος κατὰ τὸν νόμον εἰς τὸν πρῶτον καταρτισμὸν τῆς Βουλῆς πρὸς ἐκδίκασιν τῶν ἐκλογῶν.

§102Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Κύριε πρόεδρε, ἡ συζήτησις ἐτελείωσε.

§103Θ. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριε πρόεδρε, μοὶ φαίνεται ὅτι ὁποιαιδήποτε συζητήσεις καὶ ἂν γείνωσιν, ὅτι ὅποιοι δήποτε λόγοι καὶ ἂν λεχθῶσι, τὰ πράγματα δὲν δύνανται νὰ μεταβάλλωσι φάσιν, καὶ εἷς τῶν ἀξιοτίμων βουλευτῶν τῶν καθημένων εἰς τὴν πτέρυγα ταύτην (δεικνύει τὴν ἀριστερὰν) εἶχε τὴν εἰλικρίνειαν νὰ τὸ εἴπῃ καθαρῶς· ὁ κ. Ζέζας εἶπε «θέλομεν νὰ τροποποιήσωμεν τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν ἐκάμαμεν.»

§104ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, ὄχι.

§105ΖΑΪΜΗΣ. Ἰδοὺ, κύριοι, ἡ ἀλήθεια εἶναι αὕτη, ὅτι ἡ ἀπόφασις, ἡ ὁποία ἐγένετο κατὰ τὴν εἰκοστὴν τρίτην Σεπτεμβρίου, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, πρόκειται σήμερον νὰ μεταβληθῇ. Τὸ κατ’ ἐμὲ δὲν ἀρνοῦμαι αὐτὸ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν πλειονοψηφίαν νὰ μεταβάλλῃ τὰς ἀποφάσεις της· δύναται εἰς πᾶσαν στιγμὴν νὰ μεταβάλλῃ καὶ τὴν ἀπόφασιν, τὴν ὁποίαν πρὸ ἡμισείας ὥρας ἔλαβεν. Ὀφείλω ὅμως νὰ κάμω μίαν παρατήρησιν καὶ μετὰ ταῦτα θέλω τελειώσει τὸν λόγον· μία πλειονοψηφία ὀφείλει νὰ γνωρίζῃ τοῦτο, ὅτι διὰ νὰ ἐγχαράξῃ εἰς τὰς ἀποφάσεις της τὸ σεβασμὸν ἐκεῖνον, ὁ ὁποῖος ἀπαιτεῖται νὰ παρακολουθῇ τὰς ἀποφάσεις τοῦ Κοινοβουλίου, πρέπει καὶ ὀφείλει νὰ μὴ μεταβάλλῃ τόσον συνεχῶς τὰς ἀποφάσεις αὑτῆς. Δύναται ὅμως ἡ πλειονοψηφία νὰ μεταβάλῃ τὴν ἀπόφασίν της· ἀλλὰ ἡ ἀπόφασις ἡ σημερινὴ, ἡ μεταβάλλουσα τὴν χθεσινὴν ἀπόφασιν, ἡ ἀπόφασις αὕτη, ἂς ᾖναι βεβαία ἡ πλειονοψηφία, θέλει κάμει τὴν χειρίστην ἐντύπωσιν εἰς τὸ δημόσιον φρόνημα, καὶ θέλει ἐλαττώσει τὴν ἠθικὴν δύναμιν, ἡ ὁποία συγκρατεῖ ἓν Κοινοβούλιον. Εἶναι κυρία νὰ τὸ πράξῃ καὶ δύναται νὰ τὸ πράξῃ, καὶ δὲν διαμφισβητῶ τὸ δικαίωμα εἰς αὐτήν· ἀλλὰ τὸ κατ’ ἐμὲ θέλω ψηφίσει κατ’ αὐτῆς. Ὅτι δὲ εἶναι ἀναίρεσις τῆς προηγουμένης ἀποφάσεως εἶναι πρόδηλον, προδηλότατον· κατὰ τὴν ἡμέραν ἐκείνην διϊσχυρίσθησαν, καὶ μεταξὺ ἐκείνων εἶμαι καὶ ἐγὼ, ὅτι πρέπει νὰ εἰσέλθωσιν οἱ πλειονοψηφήσαντες. Ἡμεῖς ὑπεστηρίξαμεν, ἐντὸς εἴκοσι τεσσάρων ὡρῶν, ὁ κύριος Μεσσηνέζης εἶπεν ἐντὸς δέκα πέντε· ἀλλ’ ὁ κύριος Βαλασόπουλος ὑπέβαλε πρότασίν τινα, τὴν ὁποίαν ἡ Βουλὴ ἀπεδέχθη· ἡ πρότασις αὕτη εἶναι ἡ ἑξῆς· «Ἡ Βουλὴ ἀναβάλλει τὴν λύσιν τοῦ προκειμένου ζητήματος μέχρις οὗ διανεμηθῶσιν αἱ ἐπὶ τῶν ἀμφισβητουμένων ἐκλογῶν Ἀττικῆς, Κορινθίας, Θήρας καὶ Σάμης ἐκθέσεις τῶν οἰκείων τμημάτων.» Σήμερον λοιπὸν, κύριοι, ἔπρεπε νὰ γείνῃ ἀπόφασις περὶ τῶν ἐννέα ἢ ὀκτὼ βουλευτῶν, οἱ ὁποῖοι εἶναι ἐκτὸς τῆς Βουλῆς· σήμερον δὲ τί σᾶς λέγουν; ἡ ἀπόφασις αὕτη πρέπει ν’ ἀναβληθῇ κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν. Ἐρωτῶ ἂν ἡ σημερινὴ γνώμη δὲν ᾖναι ὅλως ἀντίθετος καὶ ἀντιστρατευομένη πρὸς τὴν προηγουμένην ἀπόφασιν.

§106ΤΙΝΕΣ. Διόλου, διόλου.

§107ΖΑΪΜΗΣ. Ὅσον καὶ ἂν φωνάζετε «διόλου», τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος γνωρίζει γράμματα καὶ τὸ Ἑλληνικὸν Ἔθνος θὰ κρίνῃ περὶ τῆς διαγωγῆς ἑκάστου. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου). Κύριε πρόεδρε, σᾶς παρακαλῶ νὰ ἐμποδίσητε τὰ χειροκροτήματα. Μὴ φωνάζητε· ὅσοι εἶσθε παλαιοὶ βουλευταὶ γνωρίζετε ὅτι οὐδέποτε ἐπροκάλεσα χειροκροτήματα.

§108ΒΟΛΤΕΡΡΑΣ. Δὲν σᾶς τὸ εἶπε κἀνεὶς τοῦτο.

§109ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι εἶσθε σύμφωνοι· οἱ μὲν θέλουν ν’ ἀναβληθῇ, οἱ δὲ θέλουν νὰ μὴ ἀναβληθῇ.

§110ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Κύριοι, μοὶ φαίνεται ὅτι παρεξήγησαν παντελῶς καὶ τὴν προηγουμένην ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς καὶ τὴν πρότασιν τοῦ συναδέλφου κυρίου Δουζίνα. Ἡ Βουλὴ ἐν προηγουμένῃ συνεδριάσει, ἐλθόντος τοῦ ζητήματος περὶ τῶν εἰσιτηρίων τῶν βουλευτῶν ἐκείνων οἱ ὁποῖοι δὲν εἶχον λάβει τοιαῦτα, ἀπεφάνθη ὅτι ἡ λύσις τοῦ ζητήματος ἀναβάλλεται μέχρις οὗ διανεμηθῶσιν αἱ ἐκθέσεις τῶν οἰκείων τμημάτων. Φρονῶ, ὅτι κατὰ γράμμα αὐτὸ λέγει ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, καὶ ὁ λέγων τὸ ἐναντίον δύναται νὰ μὲ διαψεύσῃ. Τί πρόκειται σήμερον νὰ ἀποφασίσωμεν; νὰ λύσωμεν τὸ ζήτημα περὶ τῆς εἰσόδου τῶν βουλευτῶν ἐκείνων οἵτινες δὲν ἔλαβον εἰσιτήριον, ναὶ ἢ ὄχι; Ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Δουζίνα εἰς τί ἀφορᾷ;

§111ΤΙΝΕΣ. Νὰ μὴ τὸ λύσωμεν.

§112ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Πολλοὶ ἰσχυρίζονται ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Δουζίνα εἶναι ἀναβλητική· ἐγὼ φρονῶ, ὅτι δὲν εἶναι τοιαύτη, καὶ τὸ ἐξάγω ἐκ τοῦ περιεχομένου τῆς προτάσεως. Ὁ κ. Δουζίνας λέγει ὅτι ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς σήμερον θὰ ᾖναι τοιαύτη, οἱ βουλευταὶ θὰ εἰσέλθουν τότε ὅτε θὰ γείνῃ συζήτησις ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν των. Δὲν ἐννοῶ λοιπὸν ποῦ εὑρίσκουν τὴν ἀντίφασιν καὶ πῶς δικαιολογοῦν τὴν ἀντίφασιν μεταξὺ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς καὶ τῆς προτάσεως τοῦ κυρίου Δουζίνα. Ἐὰν νομίζουν τινές, ὅτι διὰ τοιούτου τρόπου δύνανται νὰ παρεμβάλλωσι προσκόμματα, νὰ γεννήσωσι ζητήματα, τὸ Ἑλλην. Ἔθνος καὶ ἡ Βουλὴ δύνανται νὰ τὸ ἀποκρούσωσιν· εἶναι ἀρκετοὶ λόγιοι, οἵτινες ἠξεύρουσι γράμματα καὶ δύνανται νὰ συγκρίνωσι τὸ περιεχόμενον τῆς ἀποφάσεως πρὸς τὸ περιεχόμενον τῆς προτάσεως. Δὲν περιμένουν ἀπὸ κἀνένα νὰ καταδείξῃ τὸν τρόπον.

§113ΠΗΛΗΚΑΣ. Ἠξεύρεις γράμματα....

§114ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἠξεύρω καὶ ἐννοῶ.

§115ΠΗΛΗΚΑΣ. Τί εἶναι αὐτὸ, τὸ ὁποῖον λέγετε;

§116ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἴσα ἴσα αὐτὸς, ὅστις λέγει τὸ ἐναντίον αὐτὸς δὲν ἠξεύρει γράμματα. — Ἐπαναλαμβάνω νὰ εἴπω, ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει ν’ ἀποφασίσῃ πρὶν ἢ εἰσέλθουν (θόρυβος)...

§117ΠΑΠΑΓΕΩΡΓΙΟΥ. Νὰ διατυπώσητε τὴν πρότασίν σας.

§118ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. (Ἀναγινώσκει).

§119ΤΙΝΕΣ. Εἶναι ἀναβολή.

§120ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Εἶναι ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, περὶ τοῦ ἂν πρέπει νὰ εἰσέλθωσιν, ἢ οὔ; Παρεπέμφθη τὸ ζήτημα· τότε θὰ λυθῇ τὸ ζήτημα ἂν πρέπει νὰ εἰσέλθωσιν (θόρυβος). Ἔχετε ἀκριβῶς τὴν ἀξίωσιν σήμερον νὰ λύσωμεν καταφατικῶς τὸ ζήτημα σύμφωνα πρὸς τὴν ὑμετέραν γνώμην; Ἂν ἔχετε αὐτὴν τὴν ἀξίωσιν, νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν πρέπει νὰ εἰσέλθωσιν οἱ δεῖνα βουλευταί, εἴπατέ την καθαρὰ, μὴ τὴν κρύπτετε. Ἡμεῖς ἔχομεν τὴν ἀξίωσιν νὰ ἀποφασίσωμεν σύμφωνα μὲ τὴν ἀπόφασιν, καὶ νὰ ἐρωτηθῇ ἡ Βουλὴ ἂν πρέπει ὁριστικῶς νὰ εἰσέλθωσιν ἢ νὰ ἐξελεγχθῇ ἡ ἐκλογὴ, καὶ τότε, ἀφοῦ πρῶτον ἐξελεγχθῇ ἡ ἐκλογὴ καὶ εἶναι ἔγκυρος, νὰ εἰσέλθωσι.

§121ΠΗΛΗΚΑΣ. Τότε πρόκειται περὶ εἰσιτηρίων, ὅταν εἰσέλθωσι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον; Τότε θὰ ἐξελέγξωμεν τὴν ἐκλογὴν, καὶ θὰ τοὺς εἴπωμεν ἢ ἐμβᾶτε, ἢ ἐξέλθετε.

§122ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Τότε θ’ ἀποφασίσωμεν.

§123ΠΗΛΗΚΑΣ. Τότε δὲν ὑπάρχει ζήτημα εἰσιτηρίων καὶ ἂς παύσῃ ἡ συζήτησις, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ σᾶς καταλάβωμεν.

§124ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Λυποῦμαι δι’ αὐτό.

§125ΠΗΛΗΚΑΣ. Δὲν ἠμπορῶ νὰ σᾶς καταλάβω τόσην ὥραν, δὲν ἠξεύρω ποῖος ἀπὸ τοὺς δύο εἶναι μᾶλλον....

§126ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Ἡ πρότασις εἶναι καθαρὰ, τότε θὰ εἰσέλθωσιν, ὅταν ἐξελεγχθῇ ἡ ἐκλογή· εἶναι ἢ δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν ἀπόφασιν τῆς Βουλῆς; τοῦτο ἀφίνεται εἰς τὴν Βουλὴν νὰ τὸ κρίνῃ.

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ, κύριοι βουλευταὶ, τίνι τρόπῳ διετύπωσα τὴν πρότασιν· «ἡ Βουλὴ ἀναβάλλει τὴν ἀπόφασίν της ἐπὶ τῆς εἰσόδου τῶν μὴ λαβόντων εἰσιτήρια βουλευτῶν, μέχρι τῆς κατ’ ἀλφαβητικὴν σειρὰν ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν.»

§128Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Φέρετε τὴν πρότασίν σας ὑμεῖς, κύριε Ζωχιέ.

§129ΖΩΧΙΟΣ. Δὲν σᾶς ἀρνούμεθα, ὅτι δύνασθε νὰ θέσητε ὅποιον καὶ ἂν θελήσητε θέμα καὶ νὰ τὸ ψηφίσητε· πρόκειται ὅμως περὶ τούτου, ὅτι ἡ ἀπόφασις αὕτη δὲν συμφωνεῖ μὲ τὰ προηγούμενα.

§130ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Αὐτὰ τὰ εἴπομεν.

§131ΖΩΧΙΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε μίαν στιγμήν. — Ἐγὼ σᾶς λέγω τοῦτο, ὅτι δὲν σᾶς πληρώνω μέχρις οὗ φθάσῃ ἡ τριακοστὴ 8βρίου· φθάνει ἡ τριακοστὴ 8βρίου καὶ δὲν σᾶς πληρώνω, λέγω ἀναβάλλω, τοιοῦτον εἶναι τὸ ζήτημα. Ὁμολογήσατε, ὅτι ἡ ἀπόφασίς σας ἡ σημερινὴ δὲν συμφωνεῖ μὲ τὴν προηγουμένην, καὶ τότε εἴμεθα σύμφωνοι.

§132Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὁμολογοῦμεν.

§133ΖΩΧΙΟΣ. Τότε μάλιστα. Ἠξεύρετε τί ἔλεγεν ἕνας βουλευτὴς καὶ ὑπουργός; αὐτὰ εἶναι στάμπα, αὐτὰ δὲν ἀναιροῦνται, εἴτε τὰ ἀναιρέσητε, εἴτε ὄχι. Αὐτὸ θέλομεν νὰ σᾶς βεβαιώσωμεν, ὅτι τὸ μέχρις οὗ καὶ ὅλως διόλου διαφέρουν ὁποιανδήποτε σημασίαν καὶ ἂν θελήσητε νὰ δώσητε.

§134Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ διὰ τὴν καλωσύνην, ἀλλὰ γνωρίζομεν τ’ ἀποτελέσματα τῆς ψήφου μας καὶ δὲν θέλομεν διδασκάλους.

§135ΖΩΧΙΟΣ. Μὲ τὴν διαφορὰν, ὅτι ἐδῶ φάσκετε καὶ ἀντιφάσκετε.

§136Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κατὰ σᾶς.

§137ΖΩΧΙΟΣ. Αὐτὸ θέλομεν νὰ σᾶς βεβαιώσωμεν μόνον· ἕως τότε ἠμπορεῖτε νὰ τὸ ἀναβάλλετε, περισσότερον δὲν ἠμπορεῖτε. Ἐὰν ἠμπορεῖτε, δὲν τὸ δοκιμάζετε; Λοιπὸν τὸ ζήτημά μας εἶναι τοῦτο, ὁμολογήσατε, ὅτι ἡ νέα πρότασις, τὴν ὁποίαν ἐφέρατε δὲν εἶναι σύμφωνος μὲ τὴν προηγουμένην ἀπόφασιν.

§138Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Ζωχιὲ, ὁμολογήσατε, ὅτι δὲν εἶσθαι λογικὸς, διὰ νὰ λέγητε ἡμᾶς ἀλόγους.

§139ΖΩΧΙΟΣ. Ἐὰν ἤμεθα κεκλεισμένων τῶν θυρῶν, μάλιστα· ἐδῶ μᾶς ἀκούουν.

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἰδοὺ σᾶς διετύπωσα τὸ ζήτημα· «ἡ Βουλὴ ἀναβάλλει τὴν ἀπόφασίν της ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς εἰσόδου τῶν μὴ φερόντων εἰσιτήρια εἰς τὴν κατ’ ἀλφαβητικὴν σειρὰν ἐκδίκασιν τῶν ἐκλογῶν» (Θόρυβος).

§141ΖΗΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νομίζω, κύριοι, ὅτι τὸ ζήτημα εἶναι σπουδαιότερον παρ’ ὅσον φαίνεται. Παρεξετράπη τῆς συζητήσεως ὁ κ. Μπουφίδης, εἰπὼν, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἄλλου ἢ περὶ ἀναβολῆς. Ἐγὼ φρονῶ, ὅτι διὰ τῆς προτάσεως κατατρέφεται τὸ τὸ ζήτημα ἀντὶ νὰ ἀναβάλλεται. Τὸ εἰσιτήριον εἶναι τεκμήριον δι’ οὗ εἰσάγεταί τις εἰς τὴν Βουλήν· ἐὰν τὴν περὶ τῶν ἐλλειπόντων εἰσιτηρίων ἀπόφασιν ἀναβάλωμεν μέχρι τῆς ἐξελέγξεως ἑκάστης τῶν ἐκλογῶν, περὶ παντὸς ἄλλου, κύριοι, θέλομεν ἀποφανθῆ τότε ἢ περὶ εἰσιτηρίων. Ζήτημα εἰσιτηρίων δὲν θὰ ὑφίσταται πλέον, διότι ἐὰν μὲν ἐπικυρωθῇ ἐκλογή τις τὸ τεκμήριον εἶναι περιττόν. Ἐὰν ἀκυρωθῇ, τὸ τεκμήριον εἶναι ἤδη ἀνατετραμμένον. Λοιπὸν πρόκειται περὶ ἐπιψηφίσεως ἀποφάσεως, ἥτις θέλει ἔχει σοβαρώτατα ἀποτελέσματα, καὶ ἡ Βουλὴ, διὰ νὰ ᾖναι συνεπὴς καὶ διὰ νὰ εἴπῃ εἰλικρινῶς, ὅ,τι πράττει σήμερον, πρέπει ῥητῶς ν’ ἀποφανθῇ ὅτι δὲν ἐννοεῖ ὕπαρξιν ζητήματος εἰσιτηρίων· ἑπομένως ὅτι ἐκεῖνοι ὅσους οἱ σύλλογοι τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν ἢ οἱ Νομάρχοι εὐδοκήσουν νὰ στείλωσιν εἰς τὸ Βουλευτήριον, αὐτοὶ μόνοι εἶναι καὶ βουλευταί. Αὕτη εἶναι ἡ ἀληθὴς ἔννοια τῆς προτάσεως, καὶ ἐπειδὴ νομίζω ὅτι ἡ Βουλή, ἀποφαινομένη ἐπὶ τοιούτου σοβαροῦ ζητήματος πρέπει νὰ σκεφθῇ σπουδαίως, ἔκρινα καθῆκον νὰ σᾶς ἐξηγήσω τὰς συνεπείας. Ἠκούσατε τὸν κύριον Βαλασόπουλον λέγοντα, ὅτι ζητοῦμεν πράγματα μὴ λογικά. Πιστεύω νὰ συμφωνῆτε μετ’ ἐμοῦ ὅτι τοῦτο δὲν εἶναι ἀληθές. Ἀλλ’ ἂν ὑπάρχῃ που παραλογισμὸς προφανὴς, οὗτος ἔγκειται, δυστυχῶς, εἰς τοὺς προτεινομένους ἰσχυρισμοὺς πρὸς ὑποστήριξιν μιᾶς τοιαύτης ἀποφάσεως. Διὰ τοῦτο προτείνω νὰ μεταβληθῇ τὸ θέμα, καὶ νὰ ἐρωτηθῇ ῥητῶς καὶ ἀνεπιφυλάκτως ἡ Βουλὴ ἐὰν ἐννοῇ ὅτι δὲν ὑπάρχει ζήτημα εἰσιτηρίων ἐνώπιον αὐτῆς, καὶ ἐὰν ἑπομένως βουλευταὶ θὰ ᾖναι εἰς τὸ μέλλον μόνοι ἐκεῖνοι οἵτινες ηὐτύχησαν νὰ λάβωσιν εἰσιτήρια ἐκ τῆς εὐνοίας τῶν συλλόγων καὶ τῶν Νομαρχῶν καὶ Ἐπάρχων.

§142ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τίθεται εἰς ψηφοφορίαν, κύριοι, ἡ πρότασις ὅπως τὴν διετύπωσα. Θὰ προκαλέσω νὰ ψηφοφορήσητε δι’ ἀναστάσεως· πάλιν ἀναγινώσκεται.

§143ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (ἀναγινώσκει). «Ἡ Βουλὴ ἀναβάλλει τὴν ἀπόφασίν της ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς εἰσόδου τῶν μὴ φερόντων εἰσιτήρια βουλευτῶν εἰς τὴν κατ’ ἀλφαβητικὴν σειρὰν ἐκδίκασιν τῶν ἐκλογῶν.»

§144ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν, κύριοι, παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν (ἐγείρονται πλεῖστοι). Ἡ Βουλὴ παρεδέχθη.

§145ΤΙΝΕΣ (ἐκ δεξιῶν). Δὲν παρεδέχθη.

§146ΕΤΕΡΟΙ (ἐξ ἀριστερῶν). Παρεδέχθη.

§147ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ. Τὸ ἐναντίον, κύριε πρόεδρε.

§148ΟΙ ΔΕΥΤΕΡΟΙ. Ἀπεφάνθη τὸ Προεδρεῖον.

§149ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ἅμα ὑπάρξῃ ἀμφισβήτησις, τί λέγει ὅτι γίνεται ὁ Κανονισμός;

§150ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον ἀντελήφθη.

§151ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Τὸ προεδρεῖον τί λέγει;

§152ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον, κύριοι, ἀπεφάνθη.

§153ΖΕΖΑΣ. Τὸ προεδρεῖον ἐσυμφώνησεν;

§154ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§155ΤΙΝΕΣ (ἐγειρόμενοι). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κύριε πρόεδρε.

§156ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐσηκώθησαν δέκα πέντε, καὶ ἐτελείωσε τὸ ζήτημα.

§157ΖΩΧΙΟΣ. Παρακαλῶ τὸν κύριον ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργὸν νὰ παρουσιάσῃ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν παραίτησιν τοῦ δημάρχου Ζακύνθου. Παρακαλῶ τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, νὰ παρουσιάσῃ τῶν ἀνακριτῶν τὰ ἔγγραφα τὰ ἀναφερόμενα εἰς τὴν ἐκλογὴν Ζακύνθου. Παρακαλῶ τὸν ὑπουργὸν τῶν Στρατιωτικῶν νὰ δώσῃ μίαν σημείωσιν τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖος συνήθως ἑδρεύει εἰς τὴν Ζάκυνθον, τοῦ στρατοῦ, ὁ ὁποῖο προσετέθη, καὶ ποίων ὅπλων ἦτο.

§158ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά. Μεταβαίνομεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν. Ἀρχόμεθα ἀπὸ τὴν ἐξέλεγξιν τῆς ἐκλογῆς Αἰγιαλείας. Ἐνταῦθα γίνεται δεκτὸν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως τὸ ἔγκυρον. ά.) Τῆς ἐκλογῆς Αἰγιαλείας, καὶ ὡς νόμιμοι βουλευταὶ αὐτῆς οἱ κύριοι Ἰω. Μεσσηνέζης καὶ Ἰω. Μπόγδανος. βʹ.) Τῆς ἐκλογῆς Αἰγίνης, καὶ ὡς νόμιμος βουλευταὶ αὐτῆς ὁ κ. Σπ. Λογιωτατίδης. γʹ.) Τῆς ἐκλογῆς Ἄνδρου, καὶ ὡς νόμιμοι βουλευταὶ αὐτῆς οἱ κύριοι Ν. Μαυροκορδάτος, Κ. Ἐμπειρῖκος καὶ Μ. Καΐρης Ὀρφανός. δʹ.) Τῆς ἐκλογῆς Ἄργους, καὶ ὡς νόμιμοι βουλευταὶ οἱ κύριοι Α. Δανόπουλος, Ν. Τσώκρης, ἀποθανὼν δυστυχῶς, καὶ Λ. Ζωγράφος.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἕπεται ἡ ἐκλογὴ τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς.

§160ΤΙΝΕΣ. Αὔριον.

§161ΕΤΕΡΟΙ. Ὄχι, σήμερον!

§162ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὰς θέσεις σας, κύριοι βουλευταί. Ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Λέκας.

§163ΤΙΝΕΣ. Νὰ λάβῃ τὸν λόγον ὁ εἰσηγητής.

§164ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ (ἀναγινώσκει). «Ἐπειδὴ ἐκ τῶν ἐκτεθέντων καὶ ἐκ τῆς ἀναγνώσεως καὶ ἀντιπαραβολῆς τῶν ἐνστάσεων...»

§165ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Κύριε πρόεδρε, τηρήσατε τὸν Κανονισμόν· δὲν ἐπιτρέπονται οἱ γραπτοὶ λόγοι.

§166ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Ἐγὼ ἠθέλησα θὰ σᾶς ἀναγνώσω τὴν ἔκθεσιν τοῦ τμήματος κατ’ αἴτησίν σας· μοὶ ἐφάνη μάλιστα γελοῖον, πῶς τὸ ζητοῦν, ἐνῷ εἶναι τυπωμένη. Λοιπὸν σᾶς λέγω· ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος συνέταξε τὴν ἔκθεσιν ταύτην κατόπιν τῆς πεποιθήσεως, τὴν ὁποίαν ἐσχημάτισεν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς, ἡ δὲ μειοψηφία συνέταξε ἄλλην ἔκθεσιν, διὰ τῆς ὁποίας ἀποκρούει τὴν ὁποίαν ἡ πλειοψηφία ἐσχημάτισε πεποίθησιν. Λοιπὸν ἡ πλειοψηφία περιμένει ν’ ἀκούσῃ τῆς μειοψηφίας τὴν ἀνάπτυξιν, διότι ἐγὼ ἐμμένω εἰς τὴν γνώμην μου, ὅτι πρέπει ἡ ἐκλογὴ Ἀχαρνῶν, Ἀθηναίων καὶ Κρωπίας ν’ ἀκυρωθῇ. Περιμένω τὴν πλειοψηφίαν νὰ μὲ πείσῃ καὶ θὰ τὴν εὐχαριστήσω, ἐὰν τὸ κατορθώσῃ διὰ νὰ ψηφίσω μετ’ αὐτῆς.

§167ΙΩ. ΖΑΪΜΗΣ. Ἡ μειοψηφία τοῦ τμήματος, κύριοι, οὗ τινος μέλος ἀποτελῶ, δὲν ἠδυνήθη νὰ πεισθῇ ἐκ τῶν λόγων, τοὺς ὁποίους ἡ πλειοψηφία ἐπρότεινεν ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως τῶν ἐκλογῶν τριῶν δήμων τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς. Συναισθάνεται δὲ ἡ μειοψηφία τὸ καθῆκον νὰ σᾶς ἐκθέσῃ τοὺς λόγους, ἕνεκα τῶν ὁποίων διεφώνησε πρὸς τὴν πλειοψηφίαν καὶ Σᾶς παρακαλεῖ νὰ ἀκροασθῆτε αὐτῆς εὐμενῶς, οὐχὶ διότι αἱ μειοψηφίαι ἐν Ἑλλάδι συχνὰ μετασχηματίζονται εἰς πλειοψηφίας, ἀλλὰ διότι ἡ ἰδέα, ἣν ἐμόρφωσεν, εἶναι καθαρὰ ἀπόῤῥοια τῶν πεποιθήσεών της. Τῷ ὄντι, κύριοι, καὶ ἐγὼ καὶ τὰ λοιπὰ τῆς μειοψηφίας μέλη δὲν ἐπεβλήθημεν ἀπὸ ἐξωτερικοὺς λόγους εἰς τὴν πεποίθησίν μας, δὲν ὡρμήθημεν εἰς τὴν ἀπόφασίν μας ἀπὸ πολιτικοὺς λόγους, ἀπὸ πολιτικὰ συμφέροντα, ἀλλ’ ἐποδεγετήθημεν ἀπὸ μόνην τὴν φωνὴν τῆς συνειδήσεώς μας. Δὲν ἐννοῶ ποτε διὰ τούτων ὅτι αἱ ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν εἶναι ζήτημα μόνον δικαίου. Τοὐναντίον, θεωρῶ αὐτὰς τὸ πολιτικώτερον τῶν ζητημάτων ὑποκειμενικῶς, διὰ τ’ ἀποτελέσματα ἅτινα ἔχουν. Μία ἀκύρωσις ἢ μία ἐπικύρωσις, κύριοι, μιᾶς ἐκλογῆς, εἶναι μὲν καθ’ ἑαυτὴν γεγονὸς ἀσήμαντον, ἀλλ’ ἔχει συνεπείας τόσῳ μεγάλας, τὰς ὁποίας πᾶς πολιτευόμενος πρέπει νὰ προβλέπῃ, καὶ ἀφ’ ὧν πρέπει νὰ προφυλάττηται. Αἱ ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν, κύριοι βουλευταὶ, ἀνάγονται εἰς αὐτὴν τὴν γέννησιν, ἀποβλέπουν αὐτὸν τὸν καταρτισμὸν ἑνὸς Σώματος· ὅταν δὲ Σῶμα, ἐν αὐτῷ τῷ καταρτισμῷ του, ἐξέρχεται τῆς τροχιᾶς του, καὶ τίθεται ἐκτὸς τοῦ νόμου, τὸ Σῶμα τοῦτο λαμβάνει νόθον ὕπαρξιν, καὶ ζῇ ζωὴν βεβιασμένην. Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου, κύριοι, τὸ Σῶμα τοῦτο, ἀπεκδυόμενον τῆς νομίμου ὑπάρξεώς του, δεικνύεται εἰς τὴν κοινωνίαν ὡς ἐκτὸς τοῦ νόμου, καὶ δίδει τὸ δικαίωμα εἰς αὐτὴν, νὰ μὴ τὸ ἀναγνωρίζῃ, νὰ μὴ τὸ σέβεται, καὶ οὕτω θέτει καὶ τὴν κοινωνίαν ἐκτὸς τοῦ νόμου· κοινωνία δ’ ἐκτὸς τοῦ νόμου παριστᾷ φρικώδη ἀναρχίαν. Ἰδοὺ λοιπὸν διατὶ αἱ ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν εἶναι τὸ πολιτικώτερον ζήτημα, ὅπερ πᾶς πολιτευόμενος ὀφείλει νὰ διέρχεται μετὰ προσοχῆς, μετ’ ἄκρας νομιμότητος καὶ δικαιοσύνης. Ἀπὸ τὰς ἀρχὰς ταύτας, κύριοί μου, ὤφειλε ν’ ἀναχωρήσῃ ἡ μειοψηφία· θέσασα δὲ τὸ νομικὸν ἐκεῖνο τεκμήριον, ὅτι πᾶσα ἐκλογὴ θεωρεῖται νόμιμος μέχρις οὗ ἀποδειχθῇ τὸ ἐναντίον, ἔρχεται νὰ σᾶς ἐκθέσῃ ὅτι οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ἐπρότεινεν ἡ πλειοψηφία, δὲν ἠδυνήθησαν νὰ πείσουν αὐτὴν περὶ τοῦ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς. Εὐτυχῶς ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος ἀνεγνώρισε τὴν ἀναρμοδιότητα τῆς Βουλῆς περὶ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογικῶν καταλόγων, καὶ διὰ τοῦτο μετέφερε τὸ ζήτημα εἰς τὴν ἔλλειψιν τῶν ἐξωτερικῶν τύπων τῶν ἀποτελούντων τὴν ὁριστικότητα. Δυστυχῶς ὅμως ἡ ἔλλειψις αὕτη δὲν εἶναι ἀληθὴς, διότι ὅλοι οἱ τύποι, διὰ τῶν ὁποίων εἷς ἐκλογικὸς κατάλογος κηρύττεται ὁριστικὸς, ὑφίστανται. Ὑπάρχει μάλιστα ἔγγραφον τοῦ Δημάρχου πρὸς τὸν Νομάρχην διὰ τοῦ ὁποίου ὁ κύριος Δήμαρχος, ἀπαντῶν εἰς τὸν Νομάρχην Ἀττικῆς, τὸν διατάττοντα αὐτὸν νὰ συντομεύσῃ τὰς προθεσμίας τῆς ἀναθεωρήσεως, ῥητῶς ἀναφέρει, ὅτι δὲν δύναται νὰ πράξῃ τοῦτο μὴ ἐννοῶν ν’ ἀναλάβῃ κᾀμμίαν εὐθύνην. Ἐκτὸς ὅμως τοῦ ἐγγράφου τούτου ὑπάρχει καὶ ἄλλο ἔγγραφον τοῦ Δημάρχου Ἀθηνῶν πρὸς τὸ Προεδρεῖον τῆς Βουλῆς, τὸ ὁποῖον ἀναφέρει, ὅτι ἐτηρήθησαν ἅπασαι αἱ διατυπώσεις καὶ ἅπασαι αἱ προθεσμίαι, τὰς ὁποίας ὁ νόμος κελεύει. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο ἐπιτρέψατέ μοι ν’ ἀναγνώσω. Ἀναγινώσκει τὸ ἔγγραφον. Βλέπετε ὅτι ἡ μὴ ὁριστικότης, ἕνεκα τῆς ἐλλείψεως τῶν τύπων, δὲν εἶναι ἀληθής. Ἐὰν δὲ ἡ μὴ τύπωσις ἑνὸς καταλόγου ἢ ἡ ἐσφαλμένη αὐτοῦ ἐκτύπωσις ᾖναι ἔγκλημα, διὰ τὸ ὁποῖον ὅλη ἡ ἐκλογὴ πρέπει ν’ ἀκυρωθῇ, ἐγὼ δὲν ἔχω νὰ ἀντιτάξω τίποτε, διότι γνωρίζετε ὅτι ἡ ἐκτύπωσις ἑνὸς καταλόγου εἶναι ὅλως ἄσχετος τῆς ὁριστικότητος καὶ διότι τὸ τμῆμα ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Θήρας ἀποφαίνεται ὅτι ἡ μὴ ἐκτύπωσις τοῦ καταλόγου Οἴας δὲν εἶναι λόγος ἀκυρότητος. Καὶ ὅμως ἐὰν οἱ κατάλογοι ἔχουν σφάλματα, ταῦτα εἶναι τυπογραφικὰ καὶ ἐδιορθώθησαν διὰ διαταγῆς τῆς Νομαρχίας, καθ’ ἃ καὶ ὁ Δήμαρχος δι’ ἐγγράφου του πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφέρει· ἄλλως, τυπογραφικὰ σφάλματα δὲν δύνανται νὰ ἔχουν ἐπιῤῥοὴν εἰς τὸ κῦρος μιᾶς ἐκλογῆς, ἀφοῦ μάλιστα αἱ ἐπιτροπαὶ δύνανται νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὸν χειρόγραφον κατάλογον. Ἀφοῦ δὲ, κύριοι, ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος ἀνέτρεψε τὴν ὁριστικότητα τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου, ἐκήρυξεν αὐτὸν εἰκονικὸν καὶ πλαστόν· διατί νομίζετε; διότι ἐλλείπουσι πολλὰ ὀνόματα τῶν πατέρων, καὶ διότι ἐλλείπουσι πολλὰ ἐπαγγέλματα. Εἶναι γνωστόν, πιστεύω, κύριοι, ὅτι οἱ πλεῖστοι τῶν Ἑλλήνων δὲν ἔχουν ἐπίθετα, διότι ἀντὶ ἐπιθέτων μεταχειρίζονται τὸ ὄνομα τοῦ πατρός, καὶ τοῦτο δὲν εἶναι σήμερον· καὶ εἰς αὐτὴν τὴν Ἀρχαιότητα οἱ Ἕλληνες ἐστεροῦντο ἐπιθέτων. Ἀλλὰ εἶναι δυνατόν, κύριοι, ἐν Ἀθήναις, ἐν τῷ κέντρῳ τοῦ Ἑλληνισμοῦ νὰ ὑπάρχουν ἐφημέριοι, δημοτικοὶ ἄρχοντες ἢ εἰδικοὶ πάρεδροι, οἵτινες νὰ γνωρίζουν τὰ ὀνόματα ὅλων τῶν προαποθανόντων πατέρων τῶν ἐκλογέων; Ἀλλ’ ἐκτὸς τούτου δὲν ἠδύνατο τὸ τμῆμα μεταξὺ τόσων χιλιάδων ἐκλογέων νὰ μᾶς ὀνομάσῃ δέκα ἢ πέντε ἢ ἕνα τοὐλάχιστον ἀμφισβητήσιμον; Καὶ εἶναι ἀδύνατον ἐπὶ τόσων ἐκλογέων, ἐγγεγραμμένων πλαστῶς καὶ ψηφοφορησάντων, νὰ μὴ εὑρεθῇ εἷς καὶ μόνον, ὁ ὁποῖος νὰ ἀνακαλυφθῇ, νὰ μὴ καταχωρηθῇ μία τοὐλάχιστον ἔνστασις ἐν τοῖς πρακτικοῖς. Ποῦ δὲ νομίζετε ὅτι ἡ πλειοψηφία τοῦ τμήματος στηρίζει τὰς σκέψεις ταύτας; εἰς τὰς ἁπλᾶς σημειώσεις ἑνὸς ἐνισταμένου, οὗτινος τὴν ἀξιοπιστίαν ὡς χρησμὸν ἀπεδέχθη, καὶ ὅστις καταδεικνύει ἡμίσειαν χιλιάδα ἀνυπάρκτων. Αἱ δὲ σημειώσεις αὗται τί νομίζετε ὅτι περιέχουν; Περιέχουν, ὡς ἀνύπαρκτα, ὀνόματα γνωστότατα ἐν Ἀθήναις. Ὁ Στεφάνου, ὁ χρυσοχόος, κατὰ τὰς σημειώσεις αὐτὰς εἶναι πρόσωπον ἀνύπαρκτον ἐν Ἀθήναις· ὁ οἰκοδεσπότης τῆς Μεγάλης κυρίας εἶναι πρόσωπον ἀνύπαρκτον ἐν Ἀθήναις, καὶ τόσα ἄλλα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα εἶναι γνωστότατα ἐν τῇ πόλει τῶν Ἀθηνῶν. Τί δ’ ἄλλο νομίζετε ὅτι αὗται περιέχουν; Ὀνόματα, ἅτινα δὲν ἀπαντῶνται εἰς τοὺς ἀριθμοὺς τοῦ καταλόγου, ὑφ’ οὓς σημειοῦνται· ὡς π. χ. ἐν τῷ Αʹ. τμήματι σημειοῦται ὑπὸ τὸν αὔξ. ἀρ. 323 ὁ Βασιλ. Ἰωάννου, ἐνῷ ὑπὸ τὸν ἀρ. τοῦτον ἐν τῷ καταλόγῳ ἀπαντᾶται ὁ Ἀναπ. Ν. Ἀναστασίου· ἐν τῷ ἀρ. 361 ἀπαντᾶται ὁ Ἀλ. Πατρίκιος καὶ οὐχὶ ὁ Γ. Γεωργιάδης, ὅστις φέρεται εἰς τὰς σημειώσεις (θόρυβος.)

§168ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Πόσα εἶναι αὐτὰ τὰ ὀνόματα;

§169ΙΩ. ΖΑΪΜΗΣ. Ἀρκετά· ἂν θέλητε, σᾶς τ’ ἀναγινώσκω ὅλα, ἀλλὰ τὸ θεωρῶ περιτόν. Ἐννοεῖται ὅτι ἐγὼ δὲν ἐνήργησα τὴν ἐξέλεγξιν παρὰ εἰς μόνον δύω τμήματα, εἰς τὸ αον καὶ εἰς τὸ βον. (θόρυβος). Ἐπὶ τῶν σημειώσεων τούτων διατείνονται, ὅτι ὁ Δήμαρχος, παρὰ τοῦ ὁποίου ἐζητήθη ἡ παραβολὴ τῶν ἐν αὐταῖς ἀφερουμένων μὲ τὸ δημοτολόγιον, ἀπεκρίθη ὅτι τὸ ἔργον τοῦτο δεῖται καὶ κόπου πολλοῦ καὶ χρόνου μεγάλου· καὶ ἡ ἐπιτροπὴ ὡμολόγισεν ὅτι ἡ ἀπάντησις αὐτὴ τοῦ Δημάρχου ἐνισχύει τὴν γνώμην της. Δυστυχῶς, κύριοι, κατ’ ἐμὲ ἴσως ἡ ἀπάντησις αὕτη τοῦ Δημάρχου καὶ αἱ ἐλλείψεις τοῦ δημοτολογίου τῶν Ἀθηνῶν μαρτυροῦν τὸ ἐναντίον. Ἀφ’ οὗ ὁ Δήμαρχος μαρτυρεῖ ὅτι δὲν εἶναι ἐγεγραμμένοι, ἐνισχύει, λέγω, οὐχὶ τὴν ἰδέαν τῆς πλειονοψηφίας ἀλλὰ τῆς μειονοψηφίας, διότι ἐξ αὐτοῦ ἀποδεικνύεται ὅτι ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος δὲν περιεῖχε καὶ ὀνόματα, τὰ ὁποῖα περιέρχονται εἰς τὸ πλημμελὲς ἐκεῖνο δημοτολόγιον. Ἀλλὰ μετὰ τὰς τερατολογίας ταύτας, ἐὰν ἡ φράσις μοὶ ἐπιτρέπεται, ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος σύρει ἕτερον συμπέρασμα —διότι βλέπετε ὅτι ἐπὶ συμπερασμάτων βαδίζει—τὴν ἐκ τοῦ πλημμελοῦς τοῦ καταλόγου εἰκονικότητα τῆς ψηφοφορίας. Ἡ μειοψηφία ὅμως ἐν τῇ ἐκθέσει της ῥητῶς Σᾶς ἀναφέρει ὅτι ἦτον ἀδύνατον ἐπὶ τόσης πληθύος ἐκλογέων, νὰ μὴ ἀνακαλυφθῇ εἷς μόνος ψηφοφορῶν πλαστῶς, καὶ νὰ μὴ καταχωρηθῇ μία κἂν ἔνστασις ἐν τοῖς πρακτικοῖς.

§170ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κατὰ τὴν διάρκειαν τῆς ἐκλογῆς ἔκαμε κανεὶς ἔνστασιν;

§171Ι. ΖΑΪΜΗΣ. Οὐδείς. Βεβαιοῦται μάλιστα καθ’ ἑκάστην παρ. ὅλων τὸ νόμιμον τῆς ἐκλογῆς. Βλέπετε λοιπὸν ὅτι καὶ τὸ συμπέρασμα τοῦτο, δὲν εἶναι οὔτε ὀρθὸν, οὔτε πειστικόν. Ἀλλὰ συναισθανομένη ἡ πλειονοψηφία τοῦ Τμήματος βεβαίως ὅτι τὸ πεδίον τῆς ἀκυρότητος καὶ εἰκονικότητος τοῦ ἐκλογικοῦ καταλόγου δὲν εἶναι τόσον στερεὸν, μεταβαίνει εἰς ἓν ἄλλο στάδιον εἰς τὸ στάδιον τῶν παρανομιῶν κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῆς ἐκλογῆς· δυστυχῶς ὅμως καὶ ἐπὶ τοῦ πεδίου τούτου δὲν φαίνεται εὐτυχεστέρα. Τῷ ὄντι, κύριοι, τρία εἶναι τὰ θανάσιμα ἁμαρτήματα τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς· τὸ ἓν εἶναι ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Αʹ. Τμήματος προσέλαβεν ἓν μέλος παραπληρωματικὸν ἀντὶ τοῦ τακτικοῦ· τὸ δεύτερον εἶναι ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ αὐτοῦ Τμήματος διώρισε σφαιριδιοδότας δύω πολίτας· τὸ τρίτον εἶναι ὅτι δὲν ἐτηρεῖτο τάξις περὶ τὴν ἐνέργειαν τῆς ψηφοφορίας καὶ ὅτι ἠναγκάσθη νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἐκλογὴν καὶ αὐτὸς ὁ Δήμαρχος καὶ νὰ συστήσῃ τὴν τάξιν καὶ ἡσυχίαν· ἡ παρατήρησις δὲ, κύριοι, ἐν τοῖς πρακτικοῖς, ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Αʹ. Τμήματος ἠναγκάσθη νὰ προσλάβῃ ὡς σφαιριδιοδότας δύω πολίτας, ἄγει τὴν πλειονοψηφίαν εἰς τὸ συμπέρασμα ὅτι ἡ Ἐπιτροπὴ τοῦ Αʹ. Τμήματος ἐφατρίαζε, διότι φαίνεται, ὅτι ἡ πλειοψηφία ἀπῄτει, ὅπως ἡ Ἐπιτροπὴ διακόψῃ τὴν ψηφοφορίαν ἄχρις οὗ ἐμφανισθῶσιν οἱ ὑπὸ τοῦ Νομάρχου διορισθέντες σφαιριδιοδόται, δὲν δίδει δὲ τὸ δικαίωμα εἰς τὴν Ἐπιτροπὴν νὰ προσλάβῃ οἴκοθεν τοὺς σφαιριδιοδότας. Ἐπίσης, κύριοι, ἡ παρατήρησις τῆς Ἐπιτροπῆς περὶ τοῦ προσληφθέντος ἀναπληρωτικοῦ μέλους αὐτῆς Μουρίκη, ἀντὶ τοῦ τακτικοῦ Μπέσα, ἄγει τὴν πλειοψηφίαν εἰς τὸ αὐτὸ συμπέρασμα. Στηρίζεται δὲ, κύριοι, ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος, ὡς πρὸς τὰς ἐνστάσεις αὐτὰς, ἐπὶ μιᾶς ἐνστάσεως τοῦ κ. Μιχ. Παρίση. Δὲν ἔλαβεν ὅμως, κύριοι, δυστυχῶς ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος τὸν κόπον νὰ μελετήσῃ αὐτὴν τὴν ἔνστασιν· διότι, ἂν ἐμελέτα αὐτὴν τὴν ἔνστασιν, τῆς ὁποίας τὸ περιεχόμενον δὲν συμφωνεῖ μὲ τὴν περίληψιν τὴν καταχωρισθεῖσαν εἰς τὰ πρακτικὰ, ἤθελεν ἰδεῖ ὅτι προσβάλλει τὸν τρόπον τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς, διότι ῥητῶς ἀναφέρει, ὅτι διὰ πᾶσαν πρόσληψιν ἀναπληρωτικοῦ μέλους εἰς ἀντικατάστασιν ἄλλου πρέπει νὰ συντάσσεται πρᾶξις.

§172ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Ζαΐμη, παρακαλῶ νὰ προσθέσητε ὅτι ἡ ἔνστασις αὕτη εἶναι πλαστὴ, χαλκευθεῖσα ἐν τῇ Νομαρχίᾳ.

§173ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Παρακαλῶ, κ. πρόεδρε, νὰ τὴν μονογράψετε αὐτὴν τὴν πρᾶξιν.

§174Ι. ΖΑΪΜΗΣ. Περὶ τοῦ τύπου τοῦ σχηματισμοῦ τῆς Ἐπιτροπῆς λοιπὸν ὁ λόγος· διότι ὁ ἐνιστάμενος λέγει ὅτι καλῶς μὲν προσελήφθη ὁ ἐπιλαχὼν, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ συνταχθῇ πρᾶξις περὶ τούτου. — Ἐπίσης, κύριοι, αἱ παρανομίαι ἐκεῖναι, αἱ ὁποῖαι τόσον ἐλύπησαν τὴν πλειοψηφίαν τοῦ τμήματος, καὶ διὰ τὰς ὁποίας ζητεῖται ἡ κεφαλὴ τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς, καὶ αἵτινες ἠνάγκασαν τὸν Δήμαρχον Ἀθηναίων νὰ μεταβῇ αὐτοπροσώπως καὶ συστήσῃ τὴν τάξιν, ἄγουν εἰς τὸ συμπέρασμα τοῦ ἀκύρου τῆς ἐκλογῆς. Ἀλλὰ καὶ αὗται δὲν ἐμελετήθησαν ὑπὸ τῆς πλειοψηφίας τοῦ τμήματος· διότι ὁ Δήμαρχος Ἀθηναίων μεταβὰς ὄχι εἰς τὸ Αʹ. τμῆμα, ἀλλ’ εἰς ὅλα τὰ τμήματα, δὲν παρατήρησεν ὅτι συμβαίνουν παρανομίαι, ὅτι συῤῥέουν πολῖται πολλοὶ εἰς τὸν τόπον τῆς ψηφοφορίας, ἀλλ’ ἁπλῶς συνέστησε τὴν τάξιν καὶ τὴν ἡσυχίαν.

§175ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Συνεπείᾳ διαταγῆς τῆς Νομαρχίας.

§176Ι. ΖΑΪΜΗΣ. Ἐκ τῆς τοιαύτης δὲ παρατηρήσεως τοῦ Δημάρχου, οὐδεὶς δύναται νὰ ἄρῃ τὸ συμπέρασμα, ὅτι πράγματι συμβαίνουν παρανομίαι. Καὶ οὗτοι μὲν εἶναι, κύριοι, οἱ λόγοι οἱ ἀναιροῦντες τοὺς ἰσχυρισμοὺς τῆς πλειοψηφίας τοῦ τμήματος καθόσον ἀφορᾷ τὸν δῆμον Ἀθηναίων. Καθόσον ἀφορᾷ τὸν τῆς Κρωπίας, ἡ μόνη ἔνστασις τοῦ κ. Ῥάλλη, ἡ ὁποία ἠγέρθη τὴν τελευταίαν ἡμέραν τῆς ἐκλογῆς δὲν ὑπεστηρίχθη οὔτε ἐν τῷ τμήματι, οὔτε ἀλλαχοῦ· αὐτὸς μάλιστα ὁ ἐνιστάμενος ἐρωτηθεὶς παρὰ τοῦ Καμπᾶ εἶπεν, ὅτι οὐδὲν ἔχει νὰ παρατηρήσῃ· ἄλλως, ἓν βούλευμα τοῦ συμβουλίου τῶν Πλημμελειοδικῶν αἴρει πᾶσαν ἰδέαν περὶ παρανομιῶν τῆς ἐκλογῆς τοῦ δήμου Κρωπίας, διότι ἀποφαίνεται, ὅτι δὲν ὑπάρχει ἀφορμὴ πρὸς καταδίωξιν κατὰ τοῦ ἀξιωματικοῦ καὶ τῶν μελῶν τῆς Ἐπιτροπῆς ἐπὶ νοθείᾳ καὶ παρεμποδήσει ἐκλογέων.

§177ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ βούλευμα, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη, τὸ ἀνέκοψα· δὲν ἐπιθυμῶ ἡ Βουλὴ νὰ ἀποφασίσῃ μὴ οὖσα ἐν γνώσει ὅλων τῶν πραγμάτων. Περὶ τῆς καλπονοθεύσεως, τὴν ὁποίαν ἐνήργησεν ὁ ἀνθυπολοχαγὸς Ν. Ἀξελὸς ἐν τῷ δήμῳ Κρωπίας, λέγω ὅτι ἀνέκοψα τὸ βούλευμα, τὸ ὁποῖον ἐξεδόθη ἀθωωτικὸν, ἐνώπιον τοῦ συμβουλίου τῶν Ἐφετῶν, καὶ παρέστην ἰδιώτης κατήγορος. Ἡ ἀνακοπή μου εἰσήχθη πρό τινων ἡμερῶν εἰς τὸ συμβούλιον τῶν Ἐφετῶν, ἀλλ’ ἀκόμη δὲν ἐξεδόθη τὸ βούλευμα.

§178Ι. ΖΑΪΜΗΣ. Ἐπίσης, κύριοι, εἰς τὸν δῆμον Ἀχαρνῶν, ἡ πλειονοψηφία τοῦ τμήματος δὲν ἔπρεπε νὰ πεισθῇ, ὅτι ἡ κάλπη ἑνὸς ὑποψηφίου ἐπηρεάζει τὰς κάλπας ὅλων τῶν ὑποψηφίων καὶ ἑπομένως, ὅτι εἶναι ἄκυρος ὁ δῆμος αὐτὸς ὁλοσχερῶς· διότι, κύριοι, ἡ διαλογὴ τῆς κάλπης τοῦ κ. Φιλήμονος δὲν ἐπηρεάζει παρὰ αὐτὸν καὶ τὸν κ. Κωστῆν. Ἑπομένως ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου τούτου δέον νὰ ἐπαναληφθῇ μόνον μεταξὺ τῶν δύω αὐτῶν. Διὰ τοὺς λόγους τούτους ἡ μειονοψηφία τοῦ τμήματος ἐπρότεινε τὴν ἐπικύρωσιν ὅλης τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, τὴν ἀκύρωσιν δὲ τοῦ δήμου Ἀχαρνῶν, καθόσον ἀφορᾷ τὸν Φιλήμονα καὶ τὸν ἐπιλαχόντα Κωστῆν, μεταξὺ τῶν ὁποίων ἡ ἐκλογὴ εἶναι ἐπαναληπτέα. Ἡ ἑνότης, κύριοι, τῆς ἰδέας τῆς προόδου καὶ τῆς ἱστορίας, εἶναι ἡ ὡραιοτέρα ἰδέα. Πᾶς πολιτευόμενος ὀφείλει κατ’ ἐμὲ διὰ τῆς μιᾶς μὲν χειρὸς νὰ κρατῇ τὴν κλεῖδα τῶν ἱστορικῶν παραδόσεων, διὰ δὲ τῆς ἄλλης νὰ κρατῇ τὸν λόγον τῆς προόδου ἐκ τῶν ἀναγκῶν καὶ τῶν ἰδεῶν τῆς κοινωνίας, διότι κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, ἡ μὲν τίθεται φραγμὸς εἰς τὴν ἀκάθεκτον ὁρμὴν τῆς ἄλλης, ἡ δὲ στηρίζεται ὑπὸ τῆς ἱστορίας καὶ τοῦ παρελθόντος. Ἂν, κύριοι, τὰς ἀρχὰς αὐτὰς θελήσῃ τις νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, ἐκ μὲν τῆς ἱστορίας θέλει ἰδεῖ, ὅτι, ὡς προεῖπον ἀρχόμενος τοῦ λόγου, καὶ ὡς ἡ ἱστορία τοῦ Κοινοβουλίου τούτου ἀπέδειξεν, ὁσάκις ἐν τῷ σχηματισμῷ του δὲν ὡρμήθη ἐκ τῆς ἀκριβοῦς δικαιοσύνης καὶ τῆς νομιμότητος, δὲν ἀπέθανε τὸν φυσικὸν ἐκεῖνον θάνατον, ἀλλὰ τὸν βίαιον· ὑπάρχει μάλιστα περίστασις, καθ’ ἣν διελύθη καὶ ὡς λόγος τῆς διαλύσεώς του ἐδημοσιεύθη ὑπ’ αὐτῆς τῆς Κυβερνήσεως τὸ παράνομον τοῦ σχηματισμοῦ αὐτοῦ. Διὰ δὲ τοῦ δευτέρου λόγου τῆς ἰδέας τῆς προόδου τῆς καταστάσεως τῆς κοινωνίας, τὴν ὁποίαν πρέπει πάντοτε νὰ ἔχωμεν ὑπ’ ὄψιν, πείθεται πᾶς τις ὅτι ἡ κοινωνία σήμερον δὲν δύναται νὰ ἐπανέλθῃ εἰς ἀναχρονισμούς· διότι, κύριοι, οἱ ἀναχρονισμοὶ εἶναι ἐκεῖνοι οἵτινες ταράττουν τὰς κοινωνίας καὶ φέρουσιν εἰς αὐτὰς τὸν ἔμετον, ὁ δὲ ἔμετος τῶν κοινωνιῶν εἶναι μία νοσηρὰ κατάστασις, εἰς τὴν ὁποίαν ἐπὶ πολὺ αἱ κοινωνίαι δὲν δύνανται νὰ διαμείνωσιν. Ὀφείλει λοιπὸν πᾶς τις νὰ ἔχῃ ὑπ’ ὄψιν του τὴν συμμαχίαν ταύτην τῆς ἱστορίας καὶ τῆς ἰδέας τῆς προόδου, ἂν πράγματι θέλῃ νὰ καταρτίσῃ ἑδραῖον καὶ διαρκές.

§179Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, μοὶ φαίνεται παρῆλθεν ἡ ὥρα καὶ προτείνω τὴν ἀναβολὴν τῆς συνεδριάσεως δι’ αὔριον. Εἶναι ἕκτη ἤδη ὥρα καὶ πολλοὶ ἐξ ἡμῶν εἶναι νήστεις· δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ καθήσωμεν· ἄλλως, μᾶς πιέζετε, κύριε πρόεδρε (θόρυβος ἀριστερόθεν).

§180ΠΕΤΡΑΚΗΣ, ΠΕΤΣΑΛΗΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Εἶναι ὅλοι κουρασμένοι, κύριε πρόεδρε.

§181ΑΧΟΛΟΣ. Δὲν πειράζει· εἶναι πρώτη ἡμέρα ποῦ ἤλθομεν, νὰ τελειώσωμεν μία φορά (θόρυβος).

§182ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ὑπάρχουν πολλοὶ βουλευταὶ, οἱ ὁποῖοι ζητοῦν τὴν ἀναβολήν· ὠφείλετε λοιπὸν νὰ ἐρωτήσητε τὴν Βουλὴν (θόρυβος).

§183ΠΗΛΗΚΑΣ. Κύριε πρόεδρε, πρέπει νὰ κανονίσητε τὴν ὥραν πότε πρέπει νὰ ἐρχώμεθα καὶ πότε πρέπει νὰ τελειώνωμεν.

§184ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφοῦ ἡ Βουλὴ θέλει νὰ ἐξακολουθήσῃ (θόρυβος).

§185ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Γίνεται μία πρότασις, κ. πρόεδρε, καὶ προκαλοῦμεν ψηφοφορίαν ἐπὶ τῆς προτάσεως αὐτῆς, διότι ἴσως ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς ἔχουν σκοπὸν νὰ ὁμιλήσωσι πολλοί· ἑπομένως ἔχομεν ἀνάγκην νὰ ἤμεθα ξεκουρασμένοι. Ἂν ἐπιμένουν οἱ ἄλλοι, ἂς τεθῇ εἰς ψηφοφορίαν ἡ πρότασις (θόρυβος).

§186ΡΑΛΛΗΣ. Ἂν ἐπιμένετε, θὰ ἀναβῶ εἰς τὸ βῆμα, εἶναι ἕκτη ἤδη ἡ ὥρα καὶ θὰ τελειώσωμεν τὰ μεσάνυκτα.

§187ΑΧΟΛΟΣ. Μάλιστα, ἐμπρός, ἐμπρός, ἐμπρός.

§188ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Θέσατε, κ. πρόεδρε, τὴν πρότασιν εἰς ψηφοφορίαν.

§189ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, κύριοι, οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολήν......

§190ΠΟΛΛΟΙ (δεξιόθεν ὑπὲρ τοὺς δεκαπέντε). Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως, κ. πρόεδρε (θόρυβος).

§191ΡΟΥΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι δυνατόν, κ. Πρόεδρε, νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις ἀπόψε; (θόρυβος).

§192ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Εἶναι δίκαιον, κ. Πρόεδρε, νὰ μᾶς πιέσητε νὰ μείνωμεν ἐδῶ νήστεις, κουρασμένοι, μόνον διότι θέλετε νὰ τελειώσητε ἀπόψε τὴν ἐκλογήν; Εἰπέτε το καθαρά, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἦσθε γενναιότεροι.

§193ΑΧΟΛΟΣ. Γενναῖοι εἴμεθα, καὶ ὅ,τι ὁμιλῶ, τὸ ὁμιλῶ γενναίως καὶ μὲ θάῤῥος (θόρυβος).

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καθήσατε, κύριοι, παρακαλῶ. Δύω ψηφολέκται (προσέρχονται ὡς τοιοῦτοι οἱ κύριοι Πετσάλης καὶ Μπράβος) Οἱ παραδεχόμενοι τὴν ἀναβολὴν λέγουσι ναί, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι (θόρυβος).

§195ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Θὰ ἀπολέσωμεν ἓν τέταρτον τῆς ὥρας ἵνα φθάσωμεν εἰς τὸ τέρμα τῆς ὀνομαστικῆς ψηφοφορίας. Μετὰ τὸ πέρας δὲ τῆς ψηφοφορίας ταύτης, τῆς Βουλῆς διατεθειμένης οὔσης κατὰ τὸ φαινόμενον νὰ ἀποῤῥίψῃ τὴν περὶ ἀναβολῆς πρότασιν, θὰ ἐξακολουθήσῃ ἡ συζήτησις χωρὶς πλέον νὰ ᾖναι δυνατὸν νὰ παραταθῇ ἐπὶ πολύ. Ὅσον δὲ καὶ ἂν θέλητε νὰ φέρητε εἰς πέρας συζήτησιν, εἰς τὴν ὁποίαν θὰ λάβωσι πολλοὶ μέρος, δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ τὸ κατορθώσητε ἐντὸς τῆς ἑσπέρας ταύτης. Νομίζω ὅθεν ὅτι εἶναι σύμφωνον μὲ τὸ δίκαιον καὶ μὲ τὰ πράγματα ν’ ἀναβληθῇ ἡ συζήτησις διὰ τὴν αὔριον. Ἐννοοῦμεν πάντες ὅτι ἐκ τῶν πολλῶν συζητήσεων ἀποτέλεσμα δὲν προέρχεται· ἡ πεποίθησις ἡ σχηματιζομένη ἐκ τῆς ὀρθῆς ἐκτιμήσεως τῶν πραγμάτων, ἐν ὀλίγοις ἐκφραζομένη, δύναται νὰ φέρῃ εἰς ἀποτέλεσμα εὐκολώτερον ἢ οἱ ἀπέραντοι λόγοι. Ἀφήσατε λοιπὸν νὰ κανονίσωμεν τὴν συζήτησιν ἀναβαλλομένην οὕτω πως, ὥστε προχωροῦντες μὲ ψυχρότητα νὰ φθάσωμεν εἰς τὸ ἀποτέλεσμα ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἡ πλειονοψηφία ἢ τὸ δίκαιον θέλει. Προκαλοῦντες ἐξηγήσεις, δὲν φθάνομεν οὔτε εἰς τὴν ἀνακάλυψιν τῆς ἀληθείας, οὔτε εἰς τὸ δίκαιον, οὔτε εἰς τὸ συνᾷδον μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Σώματος. Δὲν πιστεύω σήμερον νὰ ᾖναι δυνατὸν νὰ τελειώσῃ ἡ συζήτησις· σᾶς παρακαλῶ νὰ τὴν ἀναβάλωμεν δι’ αὔριον, διὰ νὰ συζητήσωμεν μὲ ἡσυχώτερον πνεῦμα.

§196ΑΧΟΛΟΣ. Δὲν ἠμποροῦμεν καθ’ ὥραν νὰ ἀναβάλλωμεν.

§197Ν. ΣΩΤΗΡΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν πρόκειται, κ. πρόεδρε, κἀνεὶς κίνδυνος, ἂν ἀναβάλωμεν τὴν συζήτησιν.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφ’ οὗ τὸ ζητεῖτε, δὲν ἠμπορῶ παρὰ νὰ ζητήσω τὴν ψῆφόν σας. — Οἱ θέλοντες λοιπὸν τὴν ἀναβολὴν, λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ θέλοντες λέγουσιν ὄχι. Γίνεται ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν. Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν Κ. Βουλευτῶν Ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος. «Παραδέχεται ἡ Βουλὴ τὴν ἀναβολὴν τῆς συζητήσεως ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς, ναὶ ἢ ὄχι;

§199ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν ἐν ὅλῳ 138, ἐξ ὧν 76 κατὰ τῆς προτάσεως, καὶ 62 ὑπὲρ αὐτῆς· ὥστ ἡ πλειονοψηφία ἀπέῤῥιψε τὴν πρότασιν τῆς ἀναβολῆς. Ἑπομένως ἐξακολουθεῖ ἡ συζήτησις· ὁ κ. Λέκας ἔχει τὸν λόγον.

§200ΛΕΚΚΑΣ. Ἀπευθύνων τὸν λόγον πρὸς ὑμᾶς, κύριοι, τοὺς γνωρίζοντας καὶ τὰ πολιτικὰ πράγματα τῆς χώρας καὶ τὴν πορείαν τῶν ἐν αὐτῇ πολιτευομένων, φρονῶ ὅτι εὑρίσκομαι ἐντὸς τῆς ἀληθείας, ἐὰν εἴπω ὅτι, προκειμένου περὶ ἐξελέγξεως ἐκλογῶν καὶ ἰδίως τῆς ἐπαρχίας, εἰς ἣν ἰδιαιτέρως ἀνήκω, ἐτήρησα πάντοτε ἄκραν σιγὴν, εἰς οἱανδήποτε θέσιν καὶ ἂν εὑρέθην, εἴτε ἐπιτυχὼν εἴτε ἐπιλαχών. Τοῦτο δὲ τὸ ἔπραξα, διότι ἀναγνωρίζω ὅτι καὶ αἱ ἐκλογαὶ εἰσιν ἔργον ἀνθρώπινον, καὶ ἐνδεχόμενον νὰ ὑποβληθῶσιν εἰς μερικὰ ἀτοπήματα. Ἀλλ’ ἤδη δὲν δύναμαι δυστυχῶς νὰ ἀκολουθήσω τὴν ἰδίαν τακτικήν. Δὲν πρόκειται πλέον περὶ παρονυχίδος, οὔτε ὄρεξις μοὶ ἐπέρχεται νὰ συνηγορήσω περὶ ταύτης ἢ ἐκείνης τῆς ἰδέας χάριν ἐπιδείξεως, πολὺ δὲ περισσότερον ἀντιπολιτεύσεων νὰ ἐπιληφθῶ. Πρόκειται περὶ τολμηροῦ διαβήματος· τὸ μεγαλείτερον μέρος τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας μου διασύρεται εἰς τὰ εἰδεχθῆ ὄργια τῶν καλπονοθεύσεων καὶ ἐκλογικῶν παραβιάσεων· καὶ ἐν τῇ περιπτώσει ταύτῃ καθῆκον πρὸς τὸν τόπον μου καὶ ὑπεράσπισις τῆς ἀτομικῆς μου ὑπολήψεως μὲ βιάζουσι νὰ λύσω τὴν σιωπὴν, καὶ νὰ εἴπω λακωνικώτατα ὅτι ἡ προσβολὴ κατὰ τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς εἶναι πικρὰ, εἶναι ἄδικος. Καὶ πικρὰ μὲν εἶναι, διότι τί πικρότερον, τί λυπηρότερον, τί ὀδυνηρότερον παρὰ κατὰ τὴν εὐτυχῆ ἐποχὴν, καθ’ ἣν, ὡς ἐξάγεται ἐκ τοῦ βιβλίου τούτου, ἐκτὸς μικρῶν ἐξαιρέσεων, ἡ Ἑλλὰς πᾶσα ἐκλέξασα νομιμώτατα τοὺς ἀγγέλους της τοὺς ἔπεμψεν ἐνταῦθα, ἡ πρωτεύουσα τοῦ Κράτους ἐτόλμησε νὰ παραβιάσῃ τοὺς νόμους, καὶ ἔδειξε τάσιν νὰ κυλίεται εἰς τὸν βόρβορον τῶν καλπονοθεύσεων, ἀτοπήματα δικαιολογοῦντα τὴν ἀκύρωσιν τῆς ἐκλογῆς! Φαίνεται ἴσως διὰ νὰ ἀνταποκριθῇ καὶ εἰς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο εἰς τὴν ἰδέαν τοῦ πρωτοτύπου τοῦ ἔθνους, καθ’ ὅσον εἰς πάντα τὰ ἔθνη, καὶ καθ’ ὅλας τὰς ἐποχὰς ἐνῷ αἱ πρωτεύουσαι προχωροῦν πλέον τῶν Ἐπαρχιῶν, δυστυχῶς ἡ κατηγορία, ἡ ἀποδιδομένη εἰς τὴν Ἀττικὴν ἀποδεικνύει τὸ ἐναντίον, δηλαδὴ ὅτι ἐνῷ ἡ Ἑλλὰς βαδίζει πολὺ ἡ πρωτεύουσά της ὀπισθοδρομεῖ! Σᾶς παρακαλῶ νὰ μοὶ εἴπητε ἂν αὐτὴ ἡ κατάστασις δὲν ᾖναι λυπηρὰ, δὲν ᾖναι ὀδυνηρά. Ἀλλὰ ταὐτοχρόνως εἶναι καὶ ἄδικος· διὰ τί; Ἐὰν λάβῃ τὴν καλωσύνην ὁ κ. εἰσηγητὴς τοῦ τμήματος νὰ μὲ ἀκολουθήσῃ εἰς τὴν ἐκδρομήν μου, ἐλπίζω νὰ τὸν πείσω, καὶ δι’ αὐτοῦ τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ τμήματος ὅτι ἦτον ἄδικος. Δῆμος Ἀχαρνῶν. Ἄρχομαι ἀπὸ τοῦ μέρους τούτου, διότι εἶναι ἡ ἰδιαιτέρα πατρὶς τῶν γονέων μου, καὶ διὰ τοῦτο μ’ ἀρέσκει περισσότερον ἡ ὁδὸς αὕτη. Βλέπετε ὅτι εἶμαι χωρικὸς Μενιδιάτης, καὶ δὲν δυσαρεστοῦμαι διὰ τοῦτο. Κατόπιν τοῦ ἱστορικοῦ, εἰς τὸ διασκεπτικὸν τὸ τμῆμα λέγει «ὡς πρὸς τὸν δῆμον Ἀχαρνῶν, ἐπειδὴ διὰ τῆς ἀνατροπῆς τοῦ ἄβακος κατὰ τὴν καταμέτρησιν τῶν σφαιριδίων τῆς κάλπης τοῦ ὑποψηφίου Τ. Φιλήμονος ἐματαιώθη ἡ διαλογὴ τῆς ψηφοφορίας, ἑπομένως δέον νὰ ἀκυρωθῇ καὶ τοῦ δήμου τούτου ἡ ἐκλογὴ καὶ νὰ ἐπαναληφθῇ ἡ ψηφοφορία.» Πιστεύσατέ μοι, κύριοι, αὐτὸ τὸ διατακτικὸν πεντήκοντα φορὰς τὸ ἀνέγνωσα καὶ ποτὲ δὲν ἠδυνήθην νὰ ἐννοήσω τὶ σημαίνει. Δὲν ἐννοῶ διατί ἡ ἀνατροπὴ σφαιριδίων εὑρισκομένων εἰς τὸν ἄβακα πρὸς καταμέτρησιν, ἢ ἔλλειψις σφαιριδίων ἀπὸ μίαν κάλπην καὶ τὴν τελευταίαν, ἀφοῦ οἱ προηγούμενοι εἶδον τὴν τύχην των ὡρισμένως, ἀδιακρίτως, ἀσχέτως, σχετίζεται μὲ τὰς λοιπὰς κάλπας. Ἐὰν ἐγίνετο εἰς τὸ μέσον, ἐννοῶ ὅτι ἦτον ἀλληλένδετος, ἀλλὰ καταστροφὴ ἔλαβε χώραν εἰς τὴν τελευταίαν κάλπην ἀπὸ κακοῦργον χεῖρα, ἣν ὁ Θεὸς μόνος γιγνώσκει, διότι ἐγὼ δὲν εἶμαι εἰσαγγελεὺς τοῦ Κράτους. Ἡ ἔλλειψις σφαιριδίων εἰς μίαν κάλπην νὰ σχετίζηται μὲ τὰς λοιπὰς κάλπας, μοὶ ἐνθύμισεν, κύριοι, μύθους τινὰς, οὓς ἤκουσα ἄλλοτε παρὰ τῶν γερόντων περὶ τῶν λαμβανόντων χώραν εἰς τὴν παρελθοῦσαν κατάστασιν τῶν πραγμάτων παρὰ τοῖς ἰσχυροῖς. Θέλεις, ἔλεγεν ἡ ἐξουσία, νὰ λάβῃς χρήματα ἀπὸ ἕνα χωριὸ, μέθυσε τὴν Παππαδιὰ· διότι ἐμέθυσε λοιπὸν ἡ Παππαδιὰ, πρέπει νὰ πληρώσῃ τὸ χωριό. Διότι μία κακοῦργος χεὶρ ἀνέτρεψε τὴν κάλπην, πταίομεν ἡμεῖς καὶ εἶναι ἄκυρος ἡ ἐκλογή; οὐχὶ βέβαια. Διότι ὅμως ὑπῆρξεν ἀφορμή τις, ἂς ἀκυρωθῇ αὐτὸς ὁ δῆμος, ἵνα μὴ παραπονῆται κἀνείς. Δῆμος Κρωπίας. Ἄλλη ἱστορία εἰς τὸν δῆμον Κρωπίας. Ὁ κ. Ῥάλλης ἔκαμε μίαν ἔνστασιν, δικαίως, ἀδίκως, καλῶς, κακῶς εἶναι ἰδικός του λογαριασμὸς, δι’ ἧς καταδηλοῦται ὅτι ἐγένετο καλπονόθευσις εἰς τὴν κάλπην τοῦ κ. Φιλήμονος. Καὶ τί πρὸς τοῦτο πταίει ὁ Καλλιφρονᾶς, ὁ Κολιάτσος καὶ οἱ ἄλλοι; ἐπελήφθη ἡ ἐξουσία τῆς ὑποθέσεως, καὶ ἐξεδόθη ἀπόφασις ὅτι δὲν ἐγένετο τίποτε. Λοιπὸν ἐνταῦθα δυοῖν θάτερον, εἶναι ἢ δὲν εἶναι καλπονόθευσις; εἰ μὲν εἶναι, ἔπρεπε νὰ ῥιφθῇ εἰς τὰς φυλακὰς ὁ ἔνοχος.

§201Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἔγεινεν ὑπασπιστὴς τοῦ τάγματος.

§202ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Δὲν πρέπει, κύριε πρόεδρε, νὰ ἐπιτρέπητε νὰ προσβάλληται ἄτομον (θόρυβος).

§203ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγὼ ἔχω νὰ εἴπω ὅτι τὴν ἐπιοῦσαν τῶν ἐκλογῶν ὁ ἀξιωματικὸς αὐτὸς διωρίσθη ὑπασπιστὴς τοῦ τάγματος. Ἐγὼ ἔκαμα ἐνστάσεις καὶ κατήγγειλλα τὴν πρᾶξιν καὶ μετὰ ταῦτα παρέστην ὡς ἰδιώτης κατήγορος· καὶ σήμερον ἔρχεται ἡ πλειονοψηφία, ἥτις ζητεῖ τὴν ἀκύρωσιν, καὶ λέγει, πῶς τολμᾷς σὺ ὅστις ἔκαμες τὴν ἔνστασιν, σὺ ἐπὶ τῆς ἐνστάσεως τοῦ ὁποίου στηριζόμεθα καὶ ζητοῦμεν τὴν ἀκύρωσιν, πῶς τολμᾷς καὶ ὑβρίζεις καὶ προσβάλλεις (θόρυβος. Λέγω ὅτι παρηνόμησεν ὁ ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν, ὅταν τὴν ἐπιοῦσαν τῆς καταγγελίας ἐπὶ καλπονοθεύσει, διώρισε ὑπασπιστὴν τοῦ τάγματος τὸν καταγγελθέντα.

§204ΛΕΚΚΑΣ. Φρονῶ, κύριοι, ὅτι ἐξηγήθην ἀρκούντως, νομίζω ὅτι δὲν ἀνέφερον οὐδεμίαν προσβολὴν, οὔτε ἠνόχλησα κᾀνένα. Ἐπειδὴ δὲ ἐνεκολάψατε εἰς τὸ μέτωπόν μου τὸ στίγμα τῆς καλπονοθεύσεως, ἐπειδὴ προσβάλλεται ἡ ἐπαρχία μου ὡς ἔχουσα τάσεις καλπονοθευτικὰς...........

§205ΠΕΤΡΙΤΣΗΣ. Κᾀνεὶς δὲν προσέβαλε τὴν ἐπαρχίαν, ἀλλὰ τὰ πρόσωπα, τὰ ὁποῖα ἔκαμον αὐτὸ τὸ ἔγκλημα.

§206ΛΕΚΚΑΣ. Ποῖοι τὰ ἔκαμον θὰ καταδειχθῶσιν ἐντὸς ὀλίγου. Κύριοι, εἰς τὸ ἱστορικὸν τὸ τμῆμα λέγει ὅτι εἰς τὸν δῆμον τῆς Κρωπίας ἐγένετο παραβίασις καὶ καλπονόθευσις εἰς μίαν κάλπην· κατόπιν εἰς τὸ διασκεπτικὸν ὑπεκφεύγει ὡς ἔγχελυς, καὶ ἐνῷ ἀποσιωπᾷ τοῦτο, ἀναγνωρίζον βέβαια τὸ σφάλμα του, διϊσχυρίζεται ὅμως ὅτι κατὰ τὸν δῆμον τοῦτον, ὑπαρχούσης τῆς ἐνστάσεως τοῦ ὑποψηφίου κ. Ῥάλλη, ἐπείσθη ἡ πλειονοψηφία τοῦ Τμήματος, ὅτι ἡ ἐκλογὴ δὲν ἐνηργήθη νομίμως. Ῥάβδος ἐν γωνίᾳ ἄρα βρέχει. Δὲν δέχομαι, ὅτι ὑπῆρξε καλπονόθευσις, ὅστις διϊσχυρίζεται τοῦτο ἂς τὸ ἀποδείξῃ διὰ πραγμάτων. Ἀλλὰ ἔστω, ὅτι ἔγεινε κἄτι καὶ εἰς μίαν κάλπην· τοῦτο θὰ εἴπῃ καλπονόθευσις; Εἶχον τὴν τιμὴν νὰ ᾖμαι καὶ ἄλλοτε βουλευτὴς, καὶ διῆλθον πλέον τῶν ἑκατὸν ἐξελέγξεων· αἱ καλπονοθεύσεις, κύριοι, δὲν γίνονται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον, καὶ εἰς μίαν κάλπην· ὅποιος θέλει καὶ δύναται νὰ πράξῃ τοιαῦτα τὰ πράττει ἐκεῖ ὅπου ὑπάρχουν δύο στρατόπεδα ἀντίπαλα, προσπαθοῦντα τὸ ἓν νὰ μεταβάλῃ τὸ ἀποτέλεσμα τοῦ ἄλλου, καὶ τότε φθάνουν εἰς τὸ αἰσχρὸν αὐτὸ μέσον. Ἀλλοίμονον, κύριοι, ἐὰν καθιερώσητε τοιαύτας ἀρχάς· ἐν τῷ μέλλοντι κᾀμμία ἐκλογὴ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι εἰλικρινὴς, διότι πάντοτε χεὶρ κακοῦργος δύναται νὰ προβῇ εἰς τὸ αἰσχρὸν τοῦτο ἀτόπημα ἐπὶ μιᾶς κάλπης, ὅταν γνωρίζει, ὅτι διὰ τοῦτο συνεπιφέρει καὶ τὴν ἀποτυχίαν τῶν ἄλλων. Ἀλλὰ εἰς τὸν δῆμον Κρωπίας ἔγεινε καλπονόθευσις, λέγουν οἱ κατήγοροι τῆς ἐκλογῆς. Πόθεν γνωρίζετε τοῦτο; τὸ εἶπεν ὁ Ῥάλλης ὁ συνάδελφός σας. Ἐγὼ δὲν τὸ πιστεύω καὶ ἐνόσῳ δὲν τὸ εἴπωσι καὶ τὰ δικαστήρια, θὰ μοὶ ἐπιτρέψητε, πιστεύω, ν’ ἀμφιβάλλω. Διότι τὸ εἶπεν ὁ κ. Ῥάλλης, τὸ εἶπεν ὁ Θεός; Καὶ δὲν εἶναι ποσῶς δίκαιον νὰ τιμωρηθῇ εἷς δῆμος ὁλόκληρος ἀδίκως καὶ ἀναιτίως. Παραλείπω καὶ τὸν ἀναξιοπαθοῦντα τοῦτον δῆμον καὶ ἔρχομαι, διὰ νὰ ᾖμαι σύντομος, εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ δήμου τῶν Ἀθηνῶν. Ἐδῶ βεβαίως θὰ μοὶ εἴπῃ τὸ Τμῆμα, δὲν ἔχεις νὰ εἴπῃς οὐδὲ νὰ δικαιολογήσῃς τίποτε. Ὄχι, κύριοι, πρέπει νὰ ἤμεθα δίκαιοι, εἰλικρινεῖς, πρέπει νὰ ἤμεθα μεγαλοπρεπέστεροι ὡς Ἕλληνες νομοθέται. Ἐφέτος συνετάχθη ὁ κατάλογος οὗτος, κύριοι; ὄχι· δὲν ἠξεύρω ἂν ὁ κ. Κουμουνδοῦρος εἶναι ἐδῶ.

§207ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μάλιστα, ἐδῶ εἶμαι.

§208ΛΕΚΚΑΣ. Νομίζω, ὅτι συνετάχθησαν ἀπὸ τὰ 1865, καὶ εἷς ἔντιμος συνάδελφός μου, ὁ κ. Καλλιφρονᾶς, ἐγένετο μὲ αὐτοὺς τοὺς καταλόγους βουλευτὴς, καὶ βουλευτὴς ὢν ἔλαβε μέρος εἰς τὸ τότε ὑπουργεῖον, καὶ ὑπουργὸς ὢν ἐνήργησεν ἐκλογὰς ἄνευ οὐδενὸς στίγματος, ἤδη δὲ εἶναι ἐστιγματισμένος, γενόμενος βουλευτὴς διὰ τοῦ αὐτοῦ καταλόγου. Τὰ τοιαῦτα ἐπιτρέπεται σήμερον νὰ λέγωνται; Εἶναι, κύριοι, πλημμελεῖς οἱ κατάλογοι, συνετάχθησαν παρανόμως; οὐχί· καὶ τὸ λέγει ὁ Δήμαρχος, ὅστις δὲν δύναται νὰ συντάττῃ οὐδὲ συνέταξε κατάλογον παρὰ τὸν νόμον, διότι ἔχει προϊσταμένους ἐπιτηροῦντες αὐτόν. Τακτικὸς λοιπὸν καὶ συντεταγμένος σύμφωνα μὲ τὸν νόμον εἶναι ὁ κατάλογος, ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ ὁποίου ἐψηφοφόρησεν ὁ λαὸς τῶν Ἀθηνῶν ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς αὐτῆς. Ὅτι δὲ συνετάχθη σύμφωνα μὲ τὸν νόμον, σᾶς προσθέτει ὁ Δήμαρχος τὰς ἐπενεχθείσας μεταβολὰς εἰς τὸν κατάλογον τοῦ 1873. Ποῦ τὸ πλημμελές; Ἐὰν ποῦ δὲν φέρῃ τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς, τοῦτο εἶναι παρανομία; Εἶναι γνωστὸν, ὅτι πρὸς τὰ ἄλλα προσόντα καὶ διατάξεις ὁ νόμος ἀπαιτεῖ τ’ ὄνομα, τὸ ἐπώνυμον καὶ τὸ ὄνομα τοῦ πατρὸς, καὶ βεβαίως πολλὰ φρονίμως ὁ νομοθέτης ἀπῄτησε τοῦτο, διότι εἶναι χαρακτηρισμὸς καλλίτερος, καὶ διότι ὁ νόμος ἐψηφίσθη μετὰ τὴν ἕνωσιν τῆς Ἑπτανήσου. Τοῦτο ἀπαιτεῖ ὁ νόμος, ἀλλ’ ὅταν ὁ Χρ. Λέκας δὲν θέλει νὰ φέρῃ οὐδεμίαν προσθήκην εἰς τὸ ὄνομά του, τί πταίει ὁ ἐκλογικὸς κατάλογος καὶ ἡ ἐκλογή; Καὶ τίς δύναται νὰ τολμήσῃ νὰ εἴπῃ εἰς τὸν ἐξάδελφόν μου Χρ. Λέκαν, ὅτι τ’ ὄνομά του εἶναι πλαστὸν, εἶναι ψευδὲς, καὶ μάλιστα εἰς τὴν γῆν τῆς Ἀττικῆς!

§209Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι αὐτὰ, ὅταν λέγουν Κ. Γεωργίου...

§210ΛΕΚΚΑΣ. Ἐνταῦθα τὸ Τμῆμα εὗρε τὸν τετραγωνισμὸν τοῦ κύκλου. Τινὲς ἐκλογεῖς φέρουν καὶ τ’ ὄνομα καὶ τὸ ἐπώνυμον ὑπὸ κύριον ὄνομα τ’ ὄνομα τοῦ πατρὸς, ὡς Φίλιππος Ἰωάννου. Ν’ ἀφαιρέσωμεν τὸν Φίλιππον Ἰωάννου ἀπὸ τὸν ἐκλογικὸν κατάλογον; τὸν Γεώργιον Σταύρου; τὸν Γεώργιον Βασιλείου; Μᾶς εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ τοῖς ἀρνηθῶμεν ψῆφον; Εἰς τὸν Φίλιππον Ἰωάννου, ὅστις προσέφερε τοσαύτας ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος, νὰ τοῦ λέγωμεν, διότι δὲν ἔχει ἐπίθετον, ἄρα εἶναι ὄνομα ψευδὲς εἶναι πλαστόν; Τοιαῦται σκέψεις εἶναι κατ’ ἐμὲ πονηραί. Φρονῶ, κύριοι, καλὸν νὰ σταματήσω, δὲν θέλω νὰ εἰσέλθω εἰς περισσοτέρας ἐρεύνας, διότι πιστεύσατε ὅτι εἶμαι ὁ μόνος ἄνθρωπος, ὁ ὁποῖος ποτὲ δὲν ἔδωκα προσοχὴν εἰς τὸν κατάλογον· ἐπιστρέψατε δὲ νὰ πιστεύω ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῆς Ἀττικῆς, καὶ ἰδίως τῆς πρωτευούσης, δὲν ὁμοιάζει μὲ τὰς τῶν ἐπαρχιῶν. Ἐκεῖ ἴσως ὑπάρχει ἀνάγκη μεγάλης προσοχῆς ἐπὶ τῶν καταλόγων, διότι ἐκεῖ ὑπάρχουσι κόμματα, ἐνταῦθα δυστυχῶς δὲν ὑπάρχουν τοιαῦτα· ἡμεῖς πηγαίνομεν εἰς τὴν ἐκλογήν μας, ὡς εἰς πανήγυριν ἀδελφωμένοι· ἐγὼ ἔχω τοὺς αὐτοὺς φίλους, οὓς ἔχει καὶ ὁ ἀντίπαλός μου. Ἡ ἐκλογὴ δὲν προέρχεται ἀπὸ τοὺς καταλόγους, ἀλλ’ εἶναι καθαρὰ θέλησις τῶν ἐκλογέων συμπολιτῶν μας· ὅτι δὲ σᾶς λέγω ἀλήθειαν, πιστεύω, ὅτι πολλοὶ ἐξ ὑμῶν, κύριοι, οἵτινες εἶσθε αὐτόπται, θὰ τὸ ὁμολογήσητε. Εἰς τὰς Ἀθήνας γνωρίζομεν πρὸ δεκαπέντε ἡμερῶν, ποῖοι εἶναι οἱ Βουλευταὶ, σπανίως θὰ λανθασθῶμεν, κύριοι. Καὶ ἠξεύρετε ποῦ δύναταί τις νὰ μάθῃ τοῦτο; ἐκεῖ κάτω εἰς τὰ κρεωπωλεῖα, εἰς τὴν παρακειμένην πάροδον (μπεζεστένι) τὰ ἀμπατζήτικα, καὶ κάτω εἰς τὴν πλατείαν τῶν Ἡρώων· ἐκεῖ μεταβαίνοντες πρὸ πολλῶν ἡμερῶν καὶ εὑρίσκοντες τὸν κόσμον ὅλον, ἔχετε τοὺς Βουλευτὰς εἰς τὴν τσέπην σας, χωρὶς νὰ ζητῆτε αὐτοὺς ἀπὸ τοὺς καταλόγους. Πᾶν ὅ,τι ἄλλο ὑποτεθῇ λαμβάνον χώραν εἰς τὴν Ἀττικὴν, εἶναι ψευδεστάτη ἐπινόησις ἐσφαλμένης φαντασίας. Δι’ ὅλους αὐτοὺς τοὺς λόγους, κύριοι, σᾶς παρακαλῶ νὰ δώσητε πολλὴν προσοχὴν εἰς τὴν ἐκλογὴν Ἀττικῆς, μήπως ἐμφορούμενοι ὑπὸ τῆς αὐστηρᾶς δικαιοσύνης τοῦ νὰ τιμωρήσητε τὸ ἄτοπον, ὑποπέσητε εἰς ἄλλο ἄτοπον ν’ ἀδικήσητε τὸν τόπον, νὰ κατακρίνηται ἀδίκως τὴν ἁγνοτέραν παρθένον. Κύριοι, τελευτῶν σᾶς προσθέτω ὅτι ἡ γῆ τοῦ Κέκρωπος ἡ ἐξαγιασθεῖσα διὰ τῶν αἱμάτων τῶν νεωτέρων Ἡρώων, ἡ γῆ τῆς Παλλάδος ἡ ἀνεγερθεῖσα ἐκ τῶν ἐρειπίων τῆς δούλης ἐποχῆς διὰ τῆς μεγαλοδωρίας καὶ τοῦ πατριωτισμοῦ ἁπάσης τῆς ἑλληνικῆς φυλῆς, ἡ πόλις ἥτις δὲν ἀνήκει πλέον εἰς τοὺς Ἀθηναίους, εἰς τὴν ἐλευθέραν Ἑλλάδα, οὔτε εἰς τὰς Κυβερνήσεις, ἢ τὰς ἀντιπολιτεύσεις, ἀλλὰ εἰς τὸ Πανελλήνιον, δι’ ἐμοῦ δὲν σᾶς ζητεῖ, κύριοι, οὔτε χάριν, οὔτε ἐπιείκειαν, διότι αἰτήσεις τοιαῦται ἀνήκουσιν εἰς οὐτιδανοὺς ἢ ἐνόχους. Σᾶς ζητεῖ δικαιοσύνην αὐστηρὰν, καὶ ἐὰν μὲν ἐπιτύχῃ αὐτῆς δὲν ἔχετε παρὰ νὰ ἀκούσητε ἓν ἁπλοῦν «εὐχαριστῶ». Ἐὰν παρὰ πᾶσαν προσδοκίαν ὅμως ἡ ἐτυμηγορία σας θὰ ᾖναι ἐναντία, πιστεύσατε ὅτι ἡ προσφιλής μοι Ἀττικὴ, ἥτις πολλὰς ὑπέστη μέχρι τοῦδε ἐνοχλήσεις καὶ στενοχωρίας χάριν τοῦ ὅλου ἑλληνικοῦ ἔθνους, θὰ πίῃ καὶ τὸ πικρὸν τοῦτο ποτήριον, ἀλλ’ ἀνδρικῶς καὶ σωφρόνως.

§211ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Αὔριον πλέον, κύριε πρόεδρε, διότι παρῆλθεν ἡ ὥρα.

§212ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν αὔριον. (Διαλύεται ἡ συνεδρίασις, ὥρᾳ 7 παρὰ 20|60.)