1874.09.23

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 1

Τῆς 23 Σεπτεμβρίου 1874.

(Δευτέρα).

(Ὥρᾳ 10 π. μ.)

Ἐκφωνεῖται ὁ ὀνομαστικὸς τῶν κ. κ. βουλευτῶν κατάλογος.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Παρόντες ἐκ τῶν κυρίων βουλευτῶν εἶναι 96, ἑπομένως ὑπάρχει ἀπαρτία. Θὰ προβῶμεν λοιπὸν εἰς τὰ ἔργα μας. — Νὰ ἀνοίξουν τὰ θεωρεῖα τοῦ ἀκροατηρίου. (ἀνοίγονται). — Νὰ ἀναγνωσθῶσι τὰ πρακτικά. Ἀναγινώσκονται τὰ πρακτικὰ τῆς ἐνάρξεως τῆς Συνόδου.

§2ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγκρίνονται, κύριοι, τὰ πρακτικά;

§3ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν τὰ πρακτικὰ ἐπικυροῦνται. — Νὰ ὁρκισθῶσιν οἱ ἀρτίως ἐλθόντες βουλευταί.

§5ΤΙΝΕΣ. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ προσέλθωσιν αὐτοῦ πρὸς τὸ βῆμα, διότι εἶναι πολλοί.

§6ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πολὺ καλά· ἂς ὑψώσωσι τὴν χεῖρά των· τὸ ἴδιον εἶναι. Ὁρκίζονται ὑπὸ τοῦ ἱερέως, τὸ ὅρκον ἀπαγγέλλοντος τοῦ Προέδρου, οἱ ἄρτι ἀφικόμενοι βουλευταὶ, κατὰ τὸ ἑξῆς πρωτόκολλον. «Πρωτόκολλον ὁρκωμοσίας. Ἐν Ἀθήναις, σήμερον, τῇ 23 τοῦ μηνὸς Σεπτεμβρίου τοῦ 1874, τετάρτου ἔτους, προσελθόντες οἱ ἄρτι ἀφιχθέντες κ. κ. βουλευταὶ ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, δημοσίᾳ συνεδριαζούσης, ἔδωκαν ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ Εὐαγγελίου τὸν ὑπὸ τοῦ ἄρθρου 64 τοῦ Συντάγματος νενομισμένον ὅρκον ἔχοντα οὕτως· «Ὀμνύω εἰς τὸ ὄνομα τῆς Ἁγίας καὶ Ὁμοουσίου καὶ Ἀδιαιρέτου Τριάδος νὰ φυλάξω πίστιν εἰς τὴν Πατρίδα καὶ εἰς τὸν Συνταγματικὸν Βασιλέα, ὑπακοὴν εἰς τὸ Σύνταγμα καὶ εἰς τοὺς νόμους τοῦ Κράτους, καὶ νὰ ἐκπληρώσω εὐσυνειδήτως τὰ καθήκοντά μου». Ἐπὶ τούτῳ συνετάχθη τὸ παρὸν καὶ ὑπεγράφη ὡς ἕπεται.

Ὁ προσ. Πρόεδρος

Ι. Δ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ.

Ὁ ἱερεὺς Κωνστ. Οἰκονόμου. Οἱ προσ. Γραμματεῖς Ι. Ν. Μπόταση, Γ. Κρεστενίτη, Ἀθ. Βασιλείου, Ι. Ἀνεξάρτητος. Οἱ ὁρκισθέντες βουλευταὶ Νικόλ. Δ. Τσώκρης., Γ. Πετούσης. Ἀλέκος Ἄχολος., Γ. Στάϊκος. Α. Νικοκάβουρας., Π. Α. Παπαλέξης. Ν. Γεωργιάδης., Ι. Β. Ῥοϊλός. Σπ. Μαρτζοῦκος., Ἠλίας Φλέσσας. Κ. Δ. Σινέλης., Ἀναστ. Βαλασόπουλος. Α. Θ. Πετρινός., Στυλ. Βισβάρδης. Γ. Στεφανίτσης., Δ. Βολτέρας. Π. Δραγώνας., Ἰω. Ψύλλας. Δ. Πονηρόπουλος., Α. Καρδαρᾶς. Ν. Μαυροκορδάτος., Α. Μήτσας. Ξ. Πικουλάκης., Ν. Σωτηρόπουλος. Ν. Νικολαΐδης., Ι. Ταταράκης. + Δ. Βουλπιώτης., Σ. Σωτηρόπουλος. Κ. Πεταλλᾶς., Ἰω. Καραγιαννόπουλος. Σ. Ζερβός., Κ. Χ. Κωσταντῆς. Ι. Σαφάκας., Ἀλ. Ἀντωνιάδης. Ἰω. Δ. Βοῦλτσος., Δ. Σαράβας. Ἰω. Γ. Ἀνδρίτσου., Ἀθ. Ἴσκος. Ν. Καλαντζόπουλος., Γ. Σέρβος.» Β. Κ. Σινανιώτης.

§7ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Προβαίνομεν λοιπὸν εἰς τὰ κύρια ἔργα μας· τὸ πρῶτον ἔργον μας εἶναι ἡ κλήρωσις τῶν τμημάτων.

§8Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἂν πρόκειται νὰ προβῶμεν εἰς τὰ ἔργα μας, παρακαλῶ νὰ μοῦ δώσητε τὸν λόγον.

§9ΔΟΥΖΙΝΑΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Εἰς τὴν κλήρωσιν, κύριε πρόεδρε.

§10ΖΩΧΙΟΣ. Πρὸ τῆς κληρώσεως ἐζήτησεν ὁ κ. Ῥάλλης τὸν λόγον. Μετὰ ταῦτα τὸν ζητῶ ἐγώ.

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μετὰ τὸν κ. Ῥάλλην εἶναι ὁ κ. Δουζίνας.

§12ΖΩΧΙΟΣ. Πολὺ καλά. Μετ’ αὐτόν.

§13ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἡ πρώτη ἐργασία, εἶναι ἡ κλήρωσις τῶν τμημάτων.

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἂς κάμωμεν τὴν κλήρωσιν πρῶτον.

§15ΖΩΧΙΟΣ. Ἔχομεν τὸν λόγον πρὸ τῆς κληρώσεως· κύριε ἐλέησον!

§16ΖΑΡΚΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Τὸ πρῶτον ἔργον, εἰς τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἶναι ἡ κλήρωσις.

§17ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἔχω τὸν λόγον.

§18ΖΑΡΚΟΣ. Δὲν ἔχετε τὸν λόγον· πρέπει νὰ γείνῃ ἡ κλήρωσις (θόρυβος).

§19ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριε πρόεδρε, δὲν δύνασθε νὰ ἀρνηθῆτε τὸν λόγον.

§20ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀρνοῦμαι τὸν λόγον· ἀλλ’ ὅταν οἱ κύριοι βουλευταὶ λέγουν νὰ γείνῃ ἡ κλήρωσις....

§21ΤΙΝΕΣ. Δὲν ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ ἡ κλήρωσις.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νὰ ἐρωτηθῇ λοιπὸν ἡ Βουλὴ.

§23ΑΝΤ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τί εἶναι αὐτὰ, κ. πρόεδρε;

§24ΖΩΧΙΟΣ. Θὰ λαλήσωμεν, κ. πρόεδρε.

§25ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἅμα ἐζήτησε τὸν λόγον ὁ βουλευτὴς, δὲν ἠμπορῆτε νὰ τὸν ἀρνηθῆτε· ὅστις ἔχει ἀντίῤῥησιν λαμβάνει κατόπιν τὸν λόγον.

§26ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ὁ Κανονισμὸς λέγει, «κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς Συνόδου προεδρεύει ὁ πρεσβύτερος τῶν παρόντων βουλευτῶν.....» Δευτέρα ἐργασία, ἡ ὁποία γίνεται μετὰ τὸν καταρτισμὸν τοῦ Προεδρείου, εἶναι ἡ κλήρωσις τῶν τμημάτων, εἰς τὰ ὁποῖα παραπέμπεται ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν. Αὐταὶ εἶναι αἱ τυπικαὶ ἐργασίαι, ἀπὸ τὰς ὁποίας παρεκβαίνοντες δὲν ἠμπορεῖ νὰ θεωρηθῆτε ὅτι εὑρίσκεσθε εἰς τὴν εὐθυπορίαν τὴν κοινοβουλευτικήν. Ἡ πρώτη ἐργασία εἶναι ἡ κατάρτησις τοῦ Προεδρείου· δευτέρα, ἡ κλήρωσις τῶν τμημάτων. Ἐὰν θελήσωμεν πρὸ αὐτῆς τῆς ἐργασίας νὰ φέρωμεν ζητήματα πρὸς παράστασιν καὶ ἐπίδειξιν ῥητορικῶν ἀγορεύσεων, μοὶ φαίνεται ὅτι δὲν θέλομε καταρθώσει νὰ φθάσωμεν εἰς μίαν ἐξωμάλυνσιν. Ἡ τάξις λοιπὸν ἡ ὑπαγορευομένη ἀπὸ τὸν νόμον καὶ ἀπὸ τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα εἶναι, ὅταν εἰς τὸ δεύτερον στάδιον παρεμβάλλωνται ἄλλαι ἐργασίαι, νὰ ἐρωτηθῇ τὸ Κοινοβούλιον ἐὰν ἐννοῇ νὰ τηρήσῃ τὸν Κανονισμόν, νὰ προβῇ δηλαδὴ εἰς τὴν κλήρωσιν τῶν τμημάτων ἢ νὰ ὁμιλῇ ἕνας ἕκαστος περὶ μετεώρων καὶ καθεξῆς. Ἐπομένως εἶμαι ἐντὸς τοῦ νόμου καὶ τῶν κοινοβουλευτικῶν κειμένων νὰ παρακαλέσω τὸν κ. πρόεδρον νὰ ἐρωτήσῃ τὴν Βουλὴν τί ἐννοεῖ, ν’ ἀφήσῃ συζήτησιν περὶ πραγμάτων μὴ ἐχόντων σημασίαν ἢ νὰ προβῇ εἰς τὰς ἐργασίας, τὰς ὁποίας κατὰ τὸν Κανονισμὸν πρέπει νὰ κάμωμεν;

§27ΖΩΧΙΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Τί ἀγόρευσις εἶναι αὐτή;

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἀγορεύει.

§29ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐπειδὴ ἀποκλείω τὰς ἀγορεύσεις καὶ ζητῶ θέσιν ζητήματος, προηγοῦμαι. Ἑπομένως φρονῶ, ὅτι τὸ Προεδρεῖον πρέπει νὰ ἐρωτήσῃ τὸ Κοινοβούλιον ἂν θὰ δώσῃ τὸν λόγον.

§30ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐπιτετραμμένον εἶναι ἴσως εἰς τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν νὰ κάμῃ τοιαύτας προτάσεις, ἀλλὰ δὲν ἠμπορῶ νὰ ἐννοήσω πῶς τὸ Προεδρεῖον δύναται ν’ ἀνεχθῇ αὐτὸν ἀγορεύοντα κατὰ τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κατὰ τῆς αἰτήσεως τοῦ λόγου δὲν ἠμπορῶ ν’ ἀντισταθῶ.

§32ΣΑΡΑΒΑΣ. Εἶναι πολὺ κακὸν προηγούμενον, καὶ ὑπὸ πολὺ κακοὺς οἰωνοὺς ἄρχεται τὸ Κοινοβούλιον τῶν ἐργασιῶν του, ὅταν πρώτην φορὰν ζητεῖ εἷς βουλευτὴς τὸν λόγον καὶ ὁ Πρόεδρος δίδει τὸν λόγον εἰς ἄλλον διὰ νὰ ἀντικρούσῃ ἐκεῖνον, ὅστις ἀκόμη δὲν ὡμίλησε· καὶ τί περισσότερον ἀκόμη; νὰ ἐρωτήσῃ τὸ Κοινοβούλιον ἐὰν ὁ ζητήσας τὸν λόγον πρέπει νὰ ἀγορεύσῃ· τοὐτέστιν ἐὰν πρέπει νὰ ἐπιτρέψῃ τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου.

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὅταν πρόκειται περὶ ζητήματος τοῦ Κανονισμοῦ ...

§34ΣΑΡΑΒΑΣ. Παρακαλῶ νὰ τελειώσω.

§35ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Νομίζω, ὅτι πρέπει νὰ προηγηθῇ ὁ λόγος περὶ Κανονισμοῦ.

§36ΣΑΡΑΒΑΣ. Δὲν ἐτελείωσα ἀκόμη, κύριε πρόεδρε. — Λοιπὸν διὰ νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς τὴν ὁμαλὴν ὁδὸν, θὰ παρακαλέσω τὸν κ. Πρόεδρον, νὰ δώσῃ τὸν λόγον εἰς τὸν κ. Ῥάλλην, χωρὶς νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ λεχθέντα ὑπὸ τοῦ προλαλήσαντος.

§37ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἐγὼ ἀποκρούω τὴν πάλην τῆς ῥητορικῆς· εἶπον, ὅτι προηγεῖται ἄλλη ἐργασία· προηγεῖται τὸ ζήτημα ἐὰν δύναται νὰ δοθῇ ὁ λόγος, καὶ ἑπομένως οὐδὲν ζήτημα τοιοῦτον ἐμποδίζει τοὺς λόγους αὐτοὺς νὰ λέγωνται ἐνώπιον τοῦ ἀκροατηρίου. Τὸ ζήτημα μένει εἰς τὴν θέσιν του· εἶναι τοῦτο, θ’ ἀκολουθήσῃ τὸ δεύτερον στάδιον τὸ Κοινοβούλιον τῶν ἐργασιῶν του ἀφοῦ κατηρτίσθη, ἢ θ’ ἀρχήσωμεν νὰ συζητῶμεν περὶ ἄλλων ἀντικειμένων ἀσημάντων; Δεύτερον λοιπὸν στάδιον· αὐτὸ τὸ καθῆκον τοῦ προεδρείου εἶναι νὰ προβῇ εἰς τὴν κλήρωσιν τῶν τμημάτων.

§38Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, μοὶ φαίνεται λίαν περίεργος ἡ συζήτησις περὶ τοῦ προκειμένου, μοὶ φαίνεται δ’ ὅτι εἶναι πρώτη φορὰ, καθ’ ἣν ἀμφισβητεῖται ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ τὸ δικαίωμα τοῦ λόγου· εἶμαι ἐπὶ τοσαῦτα ἔτη βουλευτὴς καὶ δὲν ἐνθυμοῦμαι ποτὲ ν’ ἀπαγορευθῇ ὁ λόγος εἰς βουλευτὴν ζητήσαντα νὰ ὁμιλήσῃ. Ἐὰν ὁ βουλευτὴς ἐκτραπῇ τῆς συζητήσεως, ἐὰν θελήσῃ παραδείγματος χάριν τὴν σήμερον νὰ φέρῃ ζήτημα πολιτικὸν, τὸ Κοινοβούλιον εἶναι κύριον ν’ ἀπαγορεύσῃ εἰς αὐτὸν τὸν λόγον· ἀλλ’ ἐκ τῶν προτέρων δὲν δύναται, δυνάμει ὄχι μόνον τοῦ Κανονισμοῦ, ἀλλὰ καὶ τοῦ Συντάγματος αὐτοῦ ν’ ἀπαγορευθῇ ὁ λόγος εἰς τὸν ζητοῦντα νὰ λαλήσῃ. Εἶναι πολὺ πιθανὸν ὁ ζητήσας τὸν λόγον νὰ ὁμιλήσῃ περὶ ἀντικειμένου ἀφορῶντος εἰς τὸ ζήτημα τῆς κληρώσεως· πῶς λοιπὸν ἐκ τῶν προτέρων θέλετε νὰ εἴπητε εἰς τὸν βουλευτὴν αὐτὸν, δὲν ἔχετε τὸν λόγον;

§39ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἴδετε ὅτι ἐτέθη τὸ ζήτημα τοῦ Κανονισμοῦ.

§40Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Ἅμα ὁ κ. Ῥάλλης ἐζήτησε τὸν λόγον, ὤφελε νὰ λάβῃ αὐτὸν καὶ νὰ μὴ γεννηθῇ ἡ συζήτησις αὕτη, ἡ ὁποία ἀληθῶς εἶναι ἀπώλεια χρόνου, διότι ἴσως μέχρι τῆς στιγμῆς ταύτης ὁ κ. Ῥάλλης ἤθελε τελειώσει· διότι πιστεύω, ὅτι ὁ κ. Ῥάλλης, βουλευτὴς πεπαιδευμένος καὶ γνωρίζων καλῶς τὰ κοινοβουλευτικὰ ἔθιμα, δὲν ἤθελε ῥίψει ἐντὸς το Κοινοβουλίου ζητήματα περὶ τῶν ὁποίων σήμερον τὸ Κοινοβούλιον δὲν δύναται νὰ διαπραγματευθῇ. Ἀπώλεια λοιπὸν χρόνου εἶναι, ὅταν γίνεται συζήτησις περὶ ἀντικειμένου, περὶ τοῦ ὁποίου δὲν ἔπρεπε νὰ γείνῃ. Διὰ τοῦτο νομίζω, διὰ νὰ μὴ χάνωμεν τὸν καιρόν μας καὶ διὰ νὰ τελειόνωμεν, νὰ ἐπιτρέψητε εἰς τὸν κ. Ῥάλλην νὰ ὁμιλήσῃ, διότι δὲν ἠμπορεῖτε νὰ τοῦ τὸ ἀπαγορεύσητε.

§41Β. ΠΗΛΗΚΑΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον.

§42ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Παρακαλῶ.....

§43ΠΗΛΗΚΑΣ. Δὲν ἠμπορεῖτε ἐσεῖς νὰ ὁμιλήσητε. Εἶναι περίεργον! κύριε πρόεδρε. Παρακαλῶ μίαν ἐρώτησιν· ἐὰν ὁ Κανονισμὸς λέγει, ὅτι πρὸ τῆς κληρώσεως τῶν τμημάτων ἀπαγορεύεται ὁ λόγος....

§44ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἰδοὺ τί λέγει ὁ Κανονισμὸς, κύριοι· αὐτὸς ὁ Κανονισμὸς καθὼς καὶ πᾶς νόμος εἶναι γρᾶμμα. Τὸ γρᾶμμα αὐτὸ ἀφίνει, ἀφοῦ δώσει τινὰ νύξιν εἰς τὸ πνεῦμα τοῦ ἀνθρώπου, ἀφίνει ἐντύπωσίν τινα λογικήν. Ἐρχόμεθα λοιπὸν μὲ τὸν σκελετὸν αὐτὸν τοῦ νόμου καὶ τοῦ γράμματος νὰ βουλευθῶμεν. Ὅταν λοιπὸν ἔχωμεν τὸν σκελετὸν αὐτὸν, ὅταν βλέπω, διὰ νὰ ὁμιλήσω καταλληπτότερα, ὅταν ἕνας ἀρχιτέκτων ἔκαμεν αὐτὸν τὸν λίθον μὲ τὸ στοιχεῖον Αʹ. καὶ αὐτὸν μὲ τὸ στοιχεῖον Βʹ. πρέπει νὰ τοὺς θέσωμεν πλησίον καὶ νὰ τοὺς συναρμολογήσωμεν κατὰ τὰ στοιχεῖα αὐτά. Τὸ ἄρθρον λοιπὸν αὐτὸ λέγει, ὅτι κατὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνόδου ὁ πρεσβύτερος τῶν βουλευτῶν καταλαμβάνει τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου· ἐτελείωσεν αὐτό. Δεύτερον στάδιον εἶναι, ὅτι μερίζεται ἡ Βουλὴ εἰς τμήματα. Δὲν εἶναι λοιπὸν ἄξιον συζητήσεως, οὔτε ἀπαγορεύσεως τῆς ἐλευθερίας τοῦ λόγου. Ἐὰν θέλῃ τις νὰ δείξῃ ζῆλον πρὸς ἐπίδειξιν ῥητορικὴν, ἂς φυλάξῃ τὸν ζῆλόν του, καὶ ἴσως παρουσιασθοῦν ζητήματα ἐθνικὰ διὰ νὰ δείξῃ αὐτὸν πρὸς τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος. Ἀλλὰ νὰ ζητῶμεν τὸν λόγον περὶ πραγμάτων ἐκτὸς τοῦ προκειμένου, φρονῶ ὅτι καὶ ἄσκοπον εἶναι καὶ οἱ κύριοι συνάδελφοι δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένουν μετὰ τὴν κατάρτισιν τοῦ Σώματος νὰ προβῇ τὸ Κοινοβούλιον εἰς ἄλλην ἐργασίαν παρὰ εἰς τὴν κλήρωσιν τῶν τμημάτων. Τὸ Προεδρεῖον λοιπὸν θὰ θέσῃ τὸ ζήτημα αὐτὸ, ἂν θὰ προχωρήσωμεν εἰς τὰς ἐργασίας μας ἢ θὰ δώσῃ τον λόγον.

§45ΖΩΧΙΟΣ. Βουλευτήριον τίποτε ἄλλο δὲν σημαίνει ἢ ἀνθρώπους δαιμονιζομένους, εἰς τοὺς ὁποίους δίδεται ἡ ἐλευθερία τοῦ λόγου· ἄλλως, πρὸς τί τὸ Βουλευτήριον; (θόρυβος).

§46ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κ. Ζωχιὲ, ἔχετε τὸν λόγον.

§47ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐγὼ φρονῶ... (θόρυβος)· τὸν λόγον, κ. πρόεδρε, διὰ τὸ προσωπικὸν ζήτημα.

§48ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ Παῦλος ἔλεγεν ἑαυτὸν δαιμονιζόμενον.

§49ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Πολιὰ ἐστὶ φρόνησις ἀνθρώπου· ἀλλὰ βλέπω νὰ παρεκτρέπηται εἰς παιδαριώδεις παρατηρήσεις.

§50ΖΩΧΙΟΣ. Παρακαλῶ.

§51ΤΙΝΕΣ. Ἀπὸ τοῦ βήματος.

§52ΖΩΧΙΟΣ. (Ἀπὸ τοῦ βήματος). Εἶναι προσωπικόν. Ὁ κ. ἐδῶ προλαλήσας εἶπεν ὅτι πολιὰ ἐστὶ φρόνησις ἀνθρώπου. Ἐπειδὴ δὲν ἐννοεῖ τὶ λέγει, νὰ σᾶς τὸ ἐξηγήσω. Πολιὰ εἶναι τὰ ἄσπρα μαλλιά· ἀλλὰ τί; ἡ φρόνησις. Ἐδῶ μέσα ἠμπορεῖ νὰ ὑπάρχουν νεώτεροι ἐμοῦ, καὶ νὰ ᾖναι φρονιμώτεροι. Ἐπειδὴ ἐπεχείρησε νὰ ἀναφέρῃ ῥήσεις, πρέπει νὰ τοῦ εἴπω ἓν γνωμικὸν· ἐπειδὴ μᾶς ἔκαμε τὸν παιδαγωγόν, ἠναγκάσθην νὰ τὸν παιδαγωγήσω.

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κύριε Ῥάλλη, ὁρίστε. Εἶσθε λοιπὸν, κύριοι, σύμφωνοι νὰ ὁμιλήσῃ.

§54ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§55ΣΑΡΑΒΑΣ. Μὴ ἐρωτᾶτε τὴν Βουλὴν, κύριε πρόεδρε· ὀφείλετε ὑμεῖς νὰ τῷ δώσητε τὸν λόγον δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐπειδὴ ἐπροτάθη ζήτημα τοῦ Κανονισμοῦ, διὰ τοῦτο προετάχθη ἡ ὁμιλία αὕτη· ἀλλ’ ἔστω, νὰ ἀκούσωμεν τὸν κ. Ῥάλλην· ἡ Βουλὴ συγκατατίθεται εἰς τοῦτο.

§57ΡΑΛΛΗΣ. Ὅταν, κ. πρόεδρε, μετὰ δύω ὁλοκλήρους μῆνας ἀπὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς Συνόδου μόλις κατωρθώσαμεν νὰ ἔχωμεν τὸν ἀκριβῆ νόμιμον ἀριθμὸν πρὸς τὸν καταρτισμὸν ἀπαρτίας τοῦ Σώματος, νομίζω, ὅτι δικαιοῦμαι νὰ ἐκφράσω τὴν ἀπορίαν μου διότι ἡ Βουλὴ κατὰ τὰ πέντε ἑκατοστὰ σήμερον εἶναι ἐλλειπής. Ἐὰν λάβητε τῷ ὄντι ὑπ’ ὄψιν τὸν κατάλογον τῶν κ.κ. βουλευτῶν, θέλετε ἰδεῖ, ὅτι ἀποσιωπητικὰ ὑπάρχουσιν εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Κορινθίας, ἀποσιωπητικὰ εἰς τὴν ἐπαρχίαν τῆς Σάμης, ἀποσιωπητικὰ ἔχει ἡ ἐπαρχία τῆς Θήρας· εἰς ἄλλην ἐπαρχίαν ὁ βουλευτὴς ὁ νόμιμος ἀντικατεστάθη δι’ ἑτέρου ξένου πρὸς τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν. Ἡ ἀπορία μου δὲ αὕτη εἶναι, νομίζω, δικαία, διότι ἐν περιπτώσει καθ’ ἣν θέλομεν καταφύγει πρὸς τὸν καταρτισμὸν τοῦ καταλόγου τῶν βουλευτῶν εἰς τὰ σημεῖα, ὑπάρχουν καὶ τέρατά τινα ἐκλογικά, ὧν τὰ ὀνόματα ὀφείλομεν νὰ κοσμήσωμεν μὲ πλέον τοῦ ἑνὸς θαυμαστικά. Δὲν ἐννοῶ νὰ ὁμιλήσω σήμερον, μήτε περὶ τῆς περιωνύμου ἐκείνης πεντάδος, μήτε περὶ τῆς μεταθέσεως τῶν εὐζώνων εἰς τὴν Βουλήν. Ὁ κ. Ζαΐμης, βουλευτὴς Καλαβρύτων, μὲ προέλαβε, καὶ μὲ ἔκαμε νὰ ἀπολέσω τὴν ὄρεξιν ταύτην. Ἀλλ’ ὅταν δι’ ἀποσιωπητικῶν ἐκπροσωπῆται ἡ Κορινθία, ἡ Σάμη, ἡ Θήρα, νομίζω, ὅτι ὀφείλω νὰ διαμαρτυρηθῶ κατὰ τοῦ τοιούτου καταρτισμοῦ τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου τῶν βουλευτῶν, καὶ νὰ ζητήσω τὴν συμπλήρωσιν αὐτοῦ. Δὲν πρόκειται δὲ περὶ εὐτελοῦς ζητήματος· πρόκειται περὶ τῆς ὑπάρξεως, περὶ τοῦ καταρτισμοῦ τῆς Βουλῆς. Διότι ὅταν ὁ νομοθέτης ἔδωκεν εἰς τὸ κυρίαρχον τοῦτο Σῶμα τὸ δικαίωμα τῆς ἰδίας του ἐξελέγξεως, τοῦ ἰδίου του καταρτισμοῦ, βεβαίως δὲν ἐνόησε μήτε ἐλλειπὲς τὸ Σῶμα αὐτὸ νὰ ὑπάρξῃ κατὰ τὰς ἐξελέγξεις, μήτε πρόσωπα ὅλως ξένα καὶ πρὸς τὸ Βουλευτήριον καὶ πρὸς τὴν κυριαρχίαν τοῦ λαοῦ νὰ εἰσέλθωσι καὶ παρακαθήσωσι ἐν αὐτῷ μετὰ τῶν κατὰ τεκμήριον νομίμων ἀντιπροσώπων. Ἐξ’ ὅσων εἶπον, κ. πρόεδρε, ἐννοεῖτε, ὅτι προτίθεμαι νὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς περιέργου ἀντικαταστάσεως τοῦ ὀνόματος τοῦ Τιμολέοντος Φιλήμονος, τοῦ τρίτου ἢ τετάρτου βουλευτοῦ Ἀττικῆς, τοῦ κανονικῶς ἀνακηρυχθέντος ὑπὸ τοῦ Συλλόγου τῶν Προέδρων, διὰ τοῦ ὀνόματος τοῦ Κωνσταντίνου Ν. Κωστῆ, ὅτι ἐννοῶ νὰ ὁμιλήσω περὶ τῆς Θήρας, τῆς Κορινθίας, τῆς Σάμης. Καὶ πρῶτον ὡς πρὸς τὸν βουλευτὴν Ἀττικῆς, καθόσον τὸ ζήτημα τοῦτο προσωπικῶς μὲ θίγει, ἀφοῦ ἀπὸ τὴν ἐπαρχίαν ταύτην ἔσχον τὴν τιμὴν νὰ ἐκλεχθῶ βουλευτής.

§58ΤΙΝΕΣ. Ἀπὸ τὸ βῆμα, κ. Ῥάλλη.

§59Δ. ΡΑΛΛΗΣ. (Καταβὰς ἐπὶ τοῦ βήματος). Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου, κύριοι, ἀντίγραφον τοῦ πρωτοκόλου, τοῦ ἐμφαίνοντος τὴν συγκρότησιν τῆς κατὰ τὸ ἄρθρον 58 Ἐπιτροπῆς διὰ τὴν ἐκλογὴν τῶν Βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, ἀντίγραφον φέρον χρονολογίαν τῆς 10 Ἰουλίου 1874 καὶ κεκυρωμένον ὑπὸ τοῦ γραμματέως τῆς νομαρχίας. Ἐν τῷ πρωτοκόλλῳ τούτῳ ἀναγινώσκω τὰ ἑξῆς· «Τὰ κάτωθι μέλη τοῦ Συλλόγου τῶν Προέδρων συμφώνως μὲ τὴν κατὰ πλειονοψηφίαν καταρτισθεῖσαν ἄνω ἀπόφασιν αὑτῶν, ἀνακηρύττουσιν, ὡς ἐπιτυχόντα βουλευτὴν Ἀττικῆς, τὸν κ. Τιμολέοντα Φιλήμονα, προστιθεμένων εἰς τὸ ἄνω ἀποτέλεσμα τῶν ψήφων πέντε χιλιάδων διακοσίων ὀγδοήκοντα τριῶν, τῶν τοῦ δήμου Ἀχαρνῶν λευκῶν ψήφων 296, αἵτινες διακόσιαι ἐννενήκοντα ἓξ ἐβεβαιώθησαν ὡς ὑπάρξασαι εἰς τὴν κάλπην του. Τὰ μέλη τοῦ Συλλόγου Α. Νέγρης, Γ. Γκρίτσης Στυλ. Καναβαριώτης, Α. Γεραμάνης, Λ. Κοπίδης, Στ. Δάβαρης, Α. Ῥώμας, Ν. Θάνος, Γ. Λεώνης, Ἀργ. Καζαντζῆς.» Ὑπάρχει λοιπὸν βέβαιον, καὶ οὐδεὶς δύναται νὰ τὸ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ὁ κ. Τιμ. Φιλήμων, διὰ πράξεως τοῦ Συλλόγου τῶν Προέδρων, καταρτισθείσης κατὰ πλειονοψηφίαν δέκα μελῶν πρὸς τέσσαρα, ἀνεκηρύχθη νόμιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς.

§60Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Δὲν τὸ γνωρίζομεν.

§61ΡΑΛΛΗΣ. Θὰ Σᾶς τὸ διδάξω.

§62Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου. (Θόρυβος). Σεῖς ὡς ἔνθερμοι θιασῶται τῆς νομιμότητος.... (Θόρυβος). Σήμερον πρόκειται ἡ κλήρωσις τῶν Τμημάτων· αὐτὴ ἡ συζήτησις, τὴν ὁποίαν ἀνοίξατε, εἶναι τριήμερος, καὶ τότε εἴμεθα ἐκτὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Δὲν ἐννοῶ αὐτὴν τὴν συζήτησιν σήμερον ὡς πρὸς τὰ εἰσιτήρια. Αὐτὸ εἶναι κατόπιν.

§63ΡΑΛΛΗΣ. Λοιπὸν λέγω, ὅτι ὑπάρχει ἐνταῦθα ἐπίσημον ἀντίγραφον τοῦ πρωτοκόλλου.....

§64Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Δὲν ἐννοῶ, κ. πρόεδρε· δὲν εἶναι συζήτησις αὐτή

§65ΖΩΧΙΟΣ. Δύω λέξεις ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω. Πέρυσιν ἦτον ὁ κ. Δεληγεώργης πρωθυπουργός· ἐπρόκειτο περὶ ζητήματος σπουδαίου, τοῦ ζητήματος τῶν Τραπεζῶν, καὶ ὡμιλήσαμεν ὅλην τὴν ἡμέραν καὶ ἐγὼ καὶ ὁ Λομβάρδος, καὶ ὁ κ. Δεληγεώργης ἔμεινεν ἐκεῖ οὔτε νὰ φάγῃ, οὔτε νὰ κοιμηθῇ ἠμπόρεσε. Ποτὲ ὁ λόγος δὲν δύναται ν’ ἀφαιρεθῇ ἀπὸ κανένα. Ἀφήσατε ἕκαστον νὰ βασανισθῇ, ἕως οὗ νὰ κουρασθῇ καὶ μὴν τὸν διακόπτητε.

§66ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν διεκόπη.

§67Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς εὐχαριστῶ, κ. Ζωχιὲ, διὰ τὴν ἐπικουρίαν· ἀλλὰ νομίζω ὅτι ἠδυνάμην κάλλιστα νὰ πείσω τὸν κ. Δ. Στάϊκον, ἀπαντῶν δὲ αὐτῷ τὸ ἑξῆς· ὅτι δὲν πρόκειται περὶ ἐξελέγξεως, ἀλλὰ περὶ προκαταρκτικῆς ἐργασίας, ἥτις εἶναι ἀπαραίτητος. Ἴσως πρὸ ὀλίγου κακῶς ἐξεφράσθην, ἢ ὁ βουλευτὴς Μεσολογγίου δὲν ἀντελήφθη καλῶς. Ἐπαναλαμβάνω ἤδη ὅτι ἐὰν δέκα, εἴκοσιν ἢ τεσσαράκοντα μέλη, ἅτινα θεωροῦνται κατὰ τεκμήριον ὡς νόμιμα μέλη τοῦ Κοινοβουλίου, ἤθελον λείψει κατὰ τὰς ἐξελέγξεις, ἤθελον αὗται ἀποβῆ εἰκονικαὶ καὶ ἀποτελέσει ἐπίσης εἰκονικὴν Βουλὴν, ἥτις ταχέως ἤθελε καταπέσει εἰς τὸ πνεῦμα καὶ τοῦ κυριάρχου λαοῦ καὶ τοῦ Βασιλέως, καὶ εἰς τὴν φωνὴν τῆς ὁποίας, ὡς ἀπὸ ἠχοῦς, μόνος ὁ ἐμπαιγμὸς καὶ ὁ σαρκασμὸς τοῦ ἔθνους ἤθελον ἀπαντᾷ. Τὸ ζήτημα δὲν εἶναι εὐτελὲς, βλέπετε. Ὑπάρχει ἐνταῦθα, εἶπον, ἀντίγραφον κεκυρωμένον τῆς Νομαρχίας Ἀττικῆς, φέρον πρὸς τὴν ἐπικύρωσιν τὴν ὑπογραφὴν τοῦ γραμματέως Κορομάντζου. Πιστεύω, ἐνώπιον τοῦ ὀνόματος αὐτοῦ νὰ ὑποχωρήσῃ ὁ κ. Στάϊκος. Λοιπὸν ὑπάρχει μία πρᾶξις, ἣν, κ. Σοῦτσε, ἐὰν δὲν τὴν γνωρίζεις, πρέπει νὰ τὴν μάθῃς, διότι εἶναι ἐπίσημος, φέρει σφραγίδα.

§68Ν. ΣΟΥΤΣΟΣ. Ἐὰν ἐπρόκειτο περὶ τῶν ἀπουσιαζόντων, τὸ ἐννοῶ. Νὰ ἐμβαίνετε ὅμως εἰς τὴν οὐσίαν καὶ διὰ τῶν ἐπιχειρημάτων αὐτῶν καὶ διὰ τῶν ἐφημερίδων νὰ θέλητε νὰ μᾶς πείσητε, δὲν τὸ παραδέχομαι.

§69Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι ἐκ τῶν ἐφημερίδων αὐτά· εἶναι αὐθεντικὸν πρακτικὸν καὶ διὰ τὸ πρόχειρον ἔχω τὴν ἐφημερίδα, ἐν ᾗ κατεχωρίσθη. Ὅταν δὲ τοιαύτη ὑπάρχῃ ἡ ἀπόφασις τοῦ Συλλόγου τῶν Προέδρων, καταρτισθεῖσα διὰ πλειονοψηφίας δέκα μελῶν, θαυμάζω πῶς εἰς τὸν κατάλογον τῶν βουλευτῶν Ἀττικῆς δὲν εὑρίσκεται τὸ ὄνομα τοῦ Τιμολέοντος Φιλήμονος· θαυμάζω πῶς εὑρίσκεται ἕτερον ὄνομα, ὅλως ξένον πρὸς τὴν ἀντιπροσωπείαν τῆς ἐπαρχίας. Τί ζητεῖ; Πῶς δύναται νὰ λάβῃ μέρος εἰς τὴν ἐξέλεγξιν; Νομίζω, ὅτι ὅταν τοιοῦτον τίθεται ζήτημα, πρὶν θέσετε τὴν κληρωτίδα πρὸς τὴν κλήρωσιν τῶν τμημάτων, ἔχομεν δικαίωμα καὶ ὑποχρέωσιν νὰ ἐρωτήσωμεν, πῶς δὲν ἐτέθη ἐν τῷ καταλόγῳ καὶ ἑπομένως καὶ ἐν τῇ κληρωτίδι τὸ ὄνομα τοῦ ἀνακηρυχθέντος ὑπὸ τοῦ Συλλόγου τῶν Προέδρων βουλευτοῦ, καὶ πῶς ἐτέθη ἓν ὅλως ἀλλότριον ὄνομα.

§70ΠΕΤΟΥΣΗΣ. Ποῖον θὰ ἐρωτήσητε;

§71Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὴν Βουλήν.

§72ΠΕΤΟΥΣΗΣ. Δὲν κατηρτίσθη εἰσέτι· ὅταν καταρτισθῇ, τότε νὰ τὴν ἐρωτήσητε.

§73ΖΩΧΙΟΣ. Καὶ πῶς θὰ ἐξελέγξωμεν, ἀφοῦ ἡ Βουλὴ δὲν κατηρτίσθη;

§74ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι, νὰ τελειώσῃ τὸν λόγον (διάλογοι). Παύσατε τοὺς διαλόγους, κύριοι, νὰ τελειώσωμεν. Ἀγορεύει ὁ κ. Ῥάλλης.

§75Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἀλλὰ πῶς, ἀπέναντι τοιαύτης πράξεως τοῦ Συλλόγου τῶν Προέδρων, ἠδυνήθησαν ἐν τῷ ὀνομαστικῷ καταλόγῳ τῶν κυρίων Βουλευτῶν νὰ θέσωσι ξένον ὄνομα, καὶ νὰ παραλείψωσι τὸ ὄνομα βουλευτοῦ, νομίμως ἀνακηρυχθέντος; Ἔχω καὶ ἕτερον αὐθεντικὸν ἔγγραφον ἐνταῦθα, τὸ ὁποῖον θέλει μᾶς ἐξηγήσει τὴν ἀπορίαν μας, καὶ λίαν εὐκρινῶς. Τὸ ἔγγραφον τοῦτο εἶναι ἡ γνωστοποίησις τοῦ Νομάρχου Ἀττικῆς, ὑπογεγραμμένη ἀπὸ αὐτὸν τὸν Νομάρχην Δρακόπουλον καὶ ἀπὸ τὸν γραμματέα Καρομάντζον, καὶ ἣν δὲν πιστεύω ν’ ἀμφισβητήσῃ ὁ κ. Σοῦτσος. Ἐν τῇ γνωστοποιήσῃ ταύτῃ εὑρίσκω, κύριοι, τὴν ἐξήγησιν τῆς ἀπορίας μου. Βλέπω δὲ τὸν ἀστεῖον αὐτὸν Νομάρχην, ἐπιτρέψατέ μοι τὴν ἔκφρασιν, νὰ χαρακτηρίζῃ τὴν ἀπόφασιν τῶν Συλλόγων τῶν Προέδρων ὡς ἁπλῆν γνώμην, καὶ νὰ λέγῃ, ἐπειδὴ ἡ γνώμη αὕτη δὲν εἶναι σύμφωνος πρὸς τὴν θέλησιν τὴν ἐδικήν μου τὴν αὐθαίρετον, διὰ τοῦτο ἀνεκήρυξα ὡς ἕκτον βουλευτὴν τὸν Κ. Ν. Κωστῆν.

§76ΠΕΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἀπὸ τὰ μαῦρα.

§77Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τῳόντι ἀπὸ τὰ μαῦρα· διότι ἐνῷ ὁ Κ. Ν. Κωστῆς ἔχει λάβει 4,105 ψήφους μελαίνας, ὁ κ. Τιμολέων Φιλήμων ἔλαβε τρεῖς χιλιάδας ἐννεακοσίας δεκατέσσαρας μελαίνας· δηλαδὴ μεταξὺ τοῦ Κωστῆ καὶ τοῦ Φιλήμονος ὡς πρὸς τὰς μελαίνας ψήφους ὑπάρχει διαφορὰ 491 ψήφων, ἃς ἔχει ἐπὶ πλέον ὁ Κ. Κωστῆς· Ἀλλ’ ὅταν τοσοῦτον ἀστεία ὑπάρχῃ ἡ γνωστοποίησις αὕτη τοῦ Νομάρχου, ὅταν ἐνόμισεν αὐτὸς, ὅτι ἠδύνατο νὰ καταστρέψῃ, αὐτὸς ὁ ὁποῖος μίαν μόνην ψῆφον εἶχεν ἐντὸς τοῦ Συλλόγου τῶν Προέδρων, ὅταν ἠθέλησε, λέγω, νὰ καταστρέψῃ τὴν ἀπόφασιν τῆς πλειονοψηφίας, διότι ὑπῆρχε πλειονοψηφία δέκα μελῶν πρὸς τέσσαρα, (καὶ τὰ 4 μειονοψηφοῦντα μέλη ἠξεύρετε τίνα ἦσαν; ὁ Νομάρχης, ὁ Δήμαρχος, ὁ Εἰρηνοδίκης καὶ εἷς μόνος ἐκ τῶν ἕνδεκα Προέδρων τῶν ἐπιτροπῶν,) ὅταν λέγω τοιαύτην γνωστοποίησιν ἔχωμεν ἐνώπιον ἡμῶν, καὶ ὅταν συνεπεία τοιαύτης αὐθαιρέτου ἐνεργείας ἐκ μέρους τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ἐνεγράφη ὄνομα ξένον ἐντὸς τοῦ καταλόγου τῶν βουλευτῶν καὶ ἀπεκλείσθη νομίμως ἀνακηρυχθεὶς βουλευτής, νομίζετε, ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ σταματήσῃ ἀπέναντι τῆς τοιαύτης αὐθαιρέτου ἐνεργείας, καὶ ὅτι δὲν ὀφείλει, πρὶν ἢ προβῇ εἰς τὴν κλήρωσιν τῶν τμημάτων, νὰ εἴπῃ, πῶς θὰ προβῶ εἰς τὰς ἐξελέγξεις, ἀφοῦ τὸ Σῶμα δὲν εἶναι νομίμως κατηρτισμένον, ἀφοῦ ξένα πρόσωπα ἐνεφιλοχώρησαν εἰς τὸν ὀνομαστικὸν κατάλογον αὐτοῦ; Δὲν γνωρίζω ἂν θὰ ὑπάρξῃ τις ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου, ὅστις θὰ τολμήσῃ ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι τὴν ἀνακήρυξιν δὲν τὴν κάμνει ὁ διοικητικὸς ὑπάλληλος, εἴτε Νομάρχης, εἴτε Ἔπαρχος εἶναι, ἀλλ’ ὅτι τὴν κάμνει ὁ Σύλλογος τῶν Προέδρων, ἐν τῷ ὁποίῳ μίαν μόνην ψῆφον ἔχει ὁ Ἔπαρχος καὶ ὁ Νομάρχης. Τὸ ζήτημα τοῦτο ἠγέρθη καὶ ἄλλοτε ἐνταῦθα, ἠγέρθη κατὰ τὸ 1872, ἠγέρθη καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν Βουλὴν κατὰ τὴν πρώτην σύνοδον αὐτῆς. Ὁ ἔντιμος βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων κ. Ζαΐμης ἐξέθηκε τότε μὲ τὴν μεγαλειτέραν γλαφυρότητα καὶ εὐκρίνειαν, ὅ,τι ἠδύνατο νὰ ἐκθέσῃ τις ἐπὶ τοῦ γράμματος τοῦ νόμου τοσοῦτον σαφοῦς, μὴ δυναμένου νὰ παρερμηνευθῇ. Ἡ γνώμη του δὲ ἐκείνη εἶναι ὅλως σύμφωνος πρὸς τὴν γνώμην, ἣν σήμερον ὑποστηρίζω. Κατὰ τὴν πρώτην Σύνοδον τῆς παρελθούσης Περιόδου ἔσχον τὴν τιμὴν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἐπίσης νὰ ὑποστηρίξω τὴν αὐτὴν γνώμην. Πρόκειτο περὶ τοῦ τετάρτου βουλευτοῦ Φθιώτιδος, περὶ τοῦ κ. Χατζοπούλου. Αὐθαίρετος ἐνέργεια εἶχε λάβει χώραν καὶ ἐκεῖ ἐκ μέρους τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, δὲν ἤθελε δὲ αὕτη νὰ δώσῃ εἰδοποιητήριον εἰς τὸν τέταρτον τοῦτον βουλευτήν. Τὸ ζήτημα ἦλθε καὶ τότε ὅπως καὶ σήμερον ἔρχεται· παραξενεύομαι δὲ πῶς ὁ κ. Σοῦτσος τὸ ἐλησμόνησε. Τὸ ζήτημα ἐτέθη ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου πρὸ τῶν ἐξελέγξεων, μακρὰ δὲ ἐγένετο συζήτησις, καὶ εἰς τὴν ἐπελθοῦσαν ψηφοφορίαν τὰ ἔντιμα μέλη τῆς παρούσης Κυβερνήσεως ἐψήφισαν ὑπὲρ τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν σήμερον ὑποστηρίζω. Καὶ τίς εἶναι ἡ γνώμη αὕτη; Ὅτι τὴν ἀπόφασιν τῆς ἀνακηρύξεως τὴν καταρτίζει ἡ πλειονοψηφία τοῦ Συλλόγου τῶν Προέδρων, ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ οὐδὲν ἕτερον εἶναι ἢ ἡ μηχανὴ, δι’ ἧς θὰ διέλθῃ ἡ ἀνακήρυξις αὕτη ὅπως φθάσῃ εἰς γνῶσιν τῶν ἀνακηρυχθέντων καὶ τῆς ἐπαρχίας. Ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ, ἣν πάντοτε ὑποπτεύει ὁ νομοθέτης, ὅταν πρόκειται περὶ ἐκλογῶν, ὅσῳ εἰλικρινὴς καὶ ἂν ὑπάρξῃ, δὲν ἔχει ἕτερον δικαίωμα, ἢ νὰ διακηρύξῃ, νὰ καταστήσῃ γνωστὴν τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην, ἣν ἡ πλειονοψηφία τοῦ Συλλόγου τῶν Προέδρων κατήρτισε. Δὲν πρόκειται περὶ γνώμης, ὅπως ἀστείως ἀπεφάνθη ὁ Νομάρχης Ἀττικῆς· πρόκειται περὶ ἀποφάσεως, ἣν ὤφειλε νὰ ἐκτελέσῃ αὐθωρεί. Ἐν τούτοις τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν δὲν τὴν ἐξετέλεσε, τὴν περιύβρισε, τὴν ὠνόμασε γνώμην, καὶ ὑποκατέστησεν εἰς αὐτὴν τὴν αὐθαίρετον θέλησίν του. Δὲν θὰ σταματήσῃ βεβαίως ἡ Βουλὴ ἀπέναντι τῆς τοιαύτης αὐθαιρέτου ἐνεργείας τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, καὶ θὰ ζητήσῃ νὰ προσέλθῃ ὁ κατὰ τεκμήριον νόμιμος ἐκεῖνος βουλευτὴς, ὃν πράγματι ὁ λαὸς ἐξέλεγξε.

§78ΜΠΟΥΦΙΔΗΣ. Πῶς τὸ ἀποδεικνύετε αὐτὸ, κ, Ῥάλλη;

§79ΖΩΧΙΟΣ. Μὴ διακόπτετε.

§80ΡΑΛΛΗΣ. Ἔχει δίκαιον, κ. Ζωχιέ, ὁ κ. Μπουφίδης. Εἶναι παράλειψις ἐκ μέρους μου. Ἰδοὺ, ἀναγινώσκω τὴν γνωστοποίησιν τοῦ Νομάρχου. «Θεωροῦντες ὅτι......... ἡ προμνημονευθεῖσα γνώμη τῆς πλειονοψηφίας τῶν Προέδρων τῶν ἐφορευτικῶν Ἐπιτροπῶν δὲν ἐπιτρέπεται ἐκ τοῦ νόμου νὰ ληφθῇ ὑπ’ ὄψιν, γνωστὸν ποιοῦμεν κτλ.» Ἐλπίζω ὅτι ἐκ τῆς ἀναγνώσεως ταύτης ἐνοήσατε, ἀντελήφθητε, ὅτι ἀπόφασιν, ἣν ὤφειλε νὰ ἐκτελέσῃ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ αὐθωρεὶ, αὐθαιρέτως ἐνεργοῦσα οὐ μόνον δὲν ἐξετέλεσεν αὐτὴν, ἀλλ’ ἄλλην εἰς ἐκείνην ὑποκατέστησε.

§81ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ποίους ἀνεκήρυξεν ἡ πλειονοψηφία τῶν Προέδρων; Δὲν ἀνεκήρυξε σᾶς.

§82ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως.

§83ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μόνον τὸν κ. Τιμολέοντα ἀνεκήρυξε.

§84Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Λέγει περισσότερα.

§85ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν ἐξέλθετε καὶ σεῖς, δὲν εἶσθε ἀνεκεκηρυγμένος.

§86Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τὸ νόστιμον. Ὀφείλετε δὲ καὶ τοῦτο εἰς παράλειψιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. (Θόρυβος). Ἡ πλειονοψηφία τοῦ Συλλόγου ἀνεκήρυξε τὸν κ. Τιμολέοντα Φιλήμονα. Σήμερον δὲν πρόκειται μήτε περὶ ἐμοῦ, μήτε περὶ τοῦ παρακαθημένου ὑμῖν, κ. Λέκα, ἐξ οὗ τὰ βέλη προέρχονται. Μὴ κρυπτόμεθα, ἂς τὸ ἀκούσῃ ὁ κόσμος, διὰ νὰ τὸ γνωρίζῃ. Πρόκειται περὶ τοῦ Τιμολέοντος Φιλήμονος. Ὅταν ἔλθῃ τις ν’ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἐκλογήν μου, ἓξ χιλιάδες ἑκατὸν δύω ψῆφοι λευκαί, μὲ τὰς ὁποίας μ’ ἐτίμησαν οἱ συμπολῖταί μου, θὰ ἔλθουν νὰ τῷ ἀπαντήσουν. Ἐγὼ δὲν θὰ καταδεχθῶ. Ἔστω ὅτι τέσσαρες συνάδελφοι καὶ ἐγὼ δὲν ἀνεκηρύχθημεν ὑπὸ τοῦ Συλλόγου τῶν Προέδρων, δὲν πιστεύω νὰ εὑρεθῇ τις ὅστις ν’ ἀμφισβητήσῃ, ὅτι ἡ ἐκλογή μας φέρει ὅλον τὸ κῦρος τῆς νομιμότητος.

§87ΛΕΚΚΑΣ. Καὶ ἂν εὑρεθῇ, λογαριαζόμεθα.

§88Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Χαίρω ὅτι θὰ σᾶς ἔχω σύμμαχον ἐπὶ τοῦ προκειμένου, βεβαίως δὲ οὐχὶ χάριν ἀτομικοῦ συμφέροντος, ἀλλὰ χάριν τῆς νομίμου ἐκπροσωπήσεως τῆς ἐπαρχίας. Οὐδεὶς ἀμφισβητεῖ τοὺς ἄλλους, μόνον τὸν Τιμολέοντα Φιλήμονα. Εἴπατέ μοι δὲ, ἀφοῦ ὅ,τι ὑποστηρίζω, ὑποστηρίζουν δύω ἔγγραφα ἐπίσημα, ἔστω καὶ βεβαιωμένα καὶ κεκυρωμένα ἀπὸ τὸν κ. Κορομάντζον, αὐθεντικὰ ὅμως, ἠμπορεῖτε ν’ ἀμφισβητήσητε καὶ νὰ μὲ διαψεύσητε ὅτι ὑπῆρξεν ἡ τοιαύτη ἀνακήρυξις ἐκ μέρους τοῦ Συλλόγου τῶν Προέδρων; Ἐὰν τοῦτο κατορθώσητε, τότε θέλω ὁμολογήσει ὅτι σφάλλω, ἐπὶ τοσοῦτον ἀπασχολῶν τὴν Βουλήν. Ἀλλὰ δυστυχῶς ὑπάρχει ἐνταῦθα αὐθεντικὸν ἀντίγραφον, ὑπάρχει ἀπόφασις, καὶ ἴσως ὀφείλω νὰ σᾶς εἴπω ὅτι τὸ πρωτότυπον τῆς ἀποφάσεως αὐτῆς ἐγράφη διὰ τῆς χειρός μου, εἶναι δὲ ὑπογεγραμμένον ὑπὸ τῶν δέκα Προέδρων. Καὶ ἠξεύρετε διατί ἐγράφη διὰ χειρός μου; Διότι ὁ ἀστεῖος Νομάρχης, ἀφοῦ προεκάλεσε τὸ ζήτημα καὶ ἔθεσεν εἰς ψηφοφορίαν ἂν ἦναι νόμιμος βουλευτὴς ὁ Φιλήμων, ἀφοῦ εἶδεν ὅτι ἡ γνώμη τῆς πλειονοψηφίας ἦτον ὑπὲρ τοῦ Τιμολέοντος Φιλήμονος, οὐ μόνον ἠρνήθη νὰ ἐκτελέσῃ τὴν ἀπόφασιν αὐτὴν, ἀλλ’ οὔτε κἂν νὰ τὴν ἐγγράψῃ εἰς τὸ πρωτόκολλον τῆς νομαρχίας ἤθελε, καὶ ἀπηγόρευσε τοῦτο εἰς τὸν ὑπογραμματέα τῆς νομαρχίας. Τότε ἐκάθησα ἐγὼ εἰς τὴν θέσιν του καὶ διὰ χειρός μου ἔγραψα τὴν ἀπόφασιν, ἥτις ὑπεγράφη ὑπὸ τῆς πλειονοψηφίας τῶν δέκα μελῶν καὶ ἧς ἀντίγραφον κεκυρωμένον ὑπὸ τοῦ γραμματέως ἔχομεν. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἱστορία τῆς ἀνακηρύξεως τοῦ Τιμολέοντος Φιλήμονος. Ἀλλὰ ἤκουσα μίαν φωνὴν, ὅταν ἀνεγίνωσκα τὸ «θεωροῦντες» τοῦ κ. Δρακοπούλου, ἥτις εἶπε, «καλῶς ἔπραξε». Δὲν ἠξεύρω ποῖος μὲ διέκοψεν. Ἀπαντῶ οὐχ ἧττον. Θέλετε νὰ ἀφήσετε τὴν τύχην σας εἰς τὰς χεῖρας ἑνὸς ὑπαλλήλου; Δὲν ἐμπιστεύεσθε αὐτὴν εἰς χεῖρας ὀκτὼ δέκα, δεκαπέντε Προέδρων τῶν ἐπιτροπῶν, καὶ τὴν ἐμπιστεύεσθε εἰς τὰς χεῖρας τοῦ διοικητικοῦ ὑπαλλήλου, ὅστις μὲ τὸ «θεωροῦντες» αὐτὸ θὰ δύναται νὰ δημιουργῇ καὶ νὰ καταστρέφῃ βουλευτάς; Ὁπωσδήποτε ἐνόσῳ ὁ περὶ ἐκλογῆς βουλευτικὸς νόμος καὶ τὸ ἄρθρ. 58 αὐτοῦ δὲν ἀντικατασταθῶσιν, ἐγὼ νομίζω, ὅτι δὲν ὀφείλομεν νὰ ὑποχωρήσωμεν ἐνώπιον τῆς αὐθαιρέτου ἐνεργείας τοῦ διοικητικοῦ ὑπαλλήλου. Τὸ ἄρθρον 58 εἶναι ῥητόν· ὁρίζει, ὅτι ἡ ἀνακήρυξις γίνεται ὑπὸ τοῦ Συλλόγου τῶν Προέδρων. Καὶ κατὰ τί συντρέχει ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ εἰς τὴν ἀνακήρυξιν; Ἔχει μίαν καὶ μόνην ψῆφον, τὴν ἐπελθοῦσαν δὲ ἀπόφασιν ὀφείλει νὰ τὴν κηρύξῃ, νὰ τὴν ἀνακοινώσῃ αὐθωρεὶ εἰς τὴν ἐπαρχίαν καὶ εἰς τοὺς ἐπιτυχόντας. Νομίζω ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῆς ἐκλογῆς Ἀττικῆς, ὡς πρὸς τὸν βουλευτὴν Τιμολέοντα Φιλήμονα, ἀρκοῦντα αὐτά. Ἐάν τις θελήσῃ νὰ ἀμφισβητήσῃ τὴν ἑρμηνείαν, ἣν ἔδωκα εἰς τὸ ἄρθρον 58, ἐπεφυλάσσομαι ν’ ἀπαντήσω. Ἔρχομαι εἰς ἑτέραν ἐκλογήν. Δὲν ἔχω πλέον ἐφημερίδας, ἔχω ἐπίσημα ἔγγραφα. Ἐννοῶ νὰ λαλήσω περὶ τῆς Θήρας. Πάλιν διακήρυξις, ὄχι διακήρυξις πλέον Νομάρχου, ἀλλ’ Ἐπάρχου, ἀλλ’ ἐπίσης ἀστεία, ὡς ἡ τοῦ Νομάρχου. Βλέπω ἐπὶ τῆς διακηρύξεως ταύτης, «Συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 58 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου, γενομένης σήμερον τῆς γενικῆς διαλογῆς τῶν ψήφων ὅλων τῶν ἐκλογικῶν τμημάτων τῆς ἐπαρχίας τῇ ἐνεργηθείσης ἀρτίως βουλευτικῆς ἐκλογῆς, ἐξήχθη τὸ ἑξῆς ἀποτέλεσμα, ἐμφαῖνον τὰς ψήφους, ἃς ἕκαστος τῶν ὑποψηφίων ἔλαβε.

Δηλαδὴ 55 ψήφων διαφορὰ μεταξὺ τοῦ τρίτου ἐπιτυχόντος καὶ πρώτου ἐπιλαχόντος. Καὶ ἐν τούτοις, ἂν κατ’ αὐτὴν τὴν δηλοποίησιν τοῦ ἐπάρχου Θήρας, τοῦ ἑτέρου τούτου τῶν δύω ἀστείων διοικητικῶν ὑπαλλήλων, τρίτος βουλευτὴς τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης εἶναι ὁ Ἀριστομένης Βαλέττας τυχὼν ψήφων 2176, ἐν τῷ καταλόγῳ τῷ ὀνομαστικῷ τῶν βουλευτῶν βλέπω, ὅτι τὸ ὄνομά του λείπει. Καὶ θέλετε νὰ μὴν ἀπορήσω δι’ αὐτὸ, καὶ θέλετε νὰ μὴ ζητήσω πρὶν ἢ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὰς ἐξελέγξεις, νὰ τεθῇ τὸ ὄνομα καὶ αὐτοῦ ἐντὸς τῆς κληρωτίδος, ὅπως καὶ αὐτὸς μετάσχῃ εἰς τὰ ἔργα τὰ ἀφορῶντα τὴν ἐξέλεγξιν; Πῶς δὲ κατώρθωσε καὶ ὁ ἕτερος τῶν ἀστείων τούτων διοικητικῶν ὑπαλλήλων ν’ ἀποκλείσῃ τοῦ βουλευτηρίου τὸν τρίτον βουλευτὴν Θήρας Ἀριστομένην Βαλέτταν; Μὴ ζητεῖτε, κύριοι, λόγον καὶ λογικὴν εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν. Ἡ αὐθαιρεσία εἶναι τὸ «ἔτσι θέλω». Αὐτὸς εἶναι ὁ λόγος καὶ ἡ λογικὴ, μὲ τὴν ὁποίαν ἐνόησεν ὁ ἔπαρχος Θήρας νὰ λύσῃ τὸ ζήτημα τῆς ἀνακηρύξεως τῶν βουλευτῶν τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης. Καὶ τῷ ὄντι ἔδωκεν εἰσιτήρια εἰς δύω· ἔδωκεν εἰσιτήριον εἰς τὸν Σπυρίδωνα Μαλασπίναν καὶ εἰς τὸν Ἰωάννην Ἀνεξάρτητον, εἰς τοὺς συμφώνως πρὸς τὰς συμπαθείας του ἐκλεχθέντας· ὁ τρίτος δὲν εἶχεν ἔνδυμα γάμου, δὲν ἠδύνατο νὰ εἰσέλθῃ ἐντὸς τοῦ περιβόλου τούτου. Φαίνεται, ὅτι αἱ 2176 ψῆφοι, ἃς ἔλαβε, δὲν ἐθεωρήθησαν ἀρκοῦσαι, ὅπως περιβάλωσιν αὐτὸν διὰ τῆς ἐντολῆς πρὸς τὴν ἐκπροσώπησιν τοῦ λαοῦ.

§89ΠΗΛΗΚΑΣ. Κύριε Ῥάλλη, πῶς τὴν δικαιολογεῖ ὁ Ἔπαρχος;

§90Δ. ΡΑΛΛΗΣ. «Ἔτσι θέλω»· δὲν ἔχει λόγον.

§91Ι. ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ. Οὕτω ἀπεφάσισεν ὁ Σύλλογος. Ἐδῶ κατηγορεῖτε τὸν Νομάρχην διότι δὲν ἤκουσε τὴν γνώμην τοῦ Συλλόγου· ἐκεῖ τὸν Ἔπαρχον, διότι συνεμορφώθη μὲ τὴν ἀπόφασιν τοῦ Συλλόγου. Εἶσθε εἰς ἀντίφασιν.

§92Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐὰν ἤλεγξα πρὸ ὀλίγου τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν παρανομήσασαν κατὰ τὴν ἐκλογὴν Ἀττικῆς, δὲν θὰ ἐλέγξω ὀλιγώτερον καὶ τὸν Σύλλογον τῶν Προέδρων Θήρας, ἂν καὶ αὐτὸς παρηνόμησεν. Ὁ Σύλλογος τῶν Προέδρων καθῆκον εἶχε ν’ ἀριθμήσῃ τὰς ψήφους, ν’ ἀνακηρύξῃ δὲ τοὺς πλειονοψηφήσαντας· ὡς δ’ εὕρισκε τοὺς τρεῖς πλειονοψηφήσαντας βουλευτὰς τῆς Θήρας, ὤφειλε νὰ προβῇ εἰς τὴν ἀνακήρυξιν αὐτῶν. Ἐπιτρέψατέ μοι δὲ νὰ σᾶς παρατηρήσω, σεῖς, βουλευτὴς Θήρας, ὠφείλατε νὰ ἔχητε περισσότερον σεβασμὸν πρὸς τὴν θέλησιν τῶν ἐντολέων σας, καὶ ὅταν οἱ ἐντολεῖς σας ἀποστέλουν τὸν Βαλέτταν ὡς τρίτον ἀντιπρόσωπόν των ὠφείλετε νὰ τὸν ὑποστηρίξητε, ὡς θέλει πράξει καὶ ὁ κ. Λέκας διὰ τὴν Ἀττικήν.

§93ΑΧΟΛΟΣ. Αἱ ἐκθέσεις τῶν ἐκλογικῶν τμημάτων ἐκοινοποιήθησαν εἰς τὴν Βουλήν; Τί συζητοῦμεν παραπάνω; Δύω μῆνας ἔχομεν καὶ μόλις ἐκάμαμεν ἔναρξιν· καὶ ἂς μὴ κρυπτώμεθα, ἀλλοῦ εἶναι τὸ μυστήριον, ἂς τὸ εἴπουν φανερά, καὶ ὅτι ἔφαγε τὸ νερὸ μὲ ῥύζι καὶ τὸ ῥύζι μὲ νερό.

§94Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Οἱ φίλοι μου καὶ ἐγώ, κ. Ἄχολε, εἴμεθα ἄνθρωποι τῶν συζητήσεων. Διαψεύδετε δὲ τὸ ὄνομά σας, οὕτω φερόμενοι.

§95ΑΧΟΛΟΣ. Ἐγώ.... εἴτε εἰς τὴν Συνέλευσιν εἴτε εἰς τὴν Βουλὴν αὐτὸ ἐγίνετο καὶ ἤρχοντο τὰ τμήματα, ἡ ἐπιτροπὴ συνεδρίαζεν, ἡ δὲ Βουλὴ ἀπεφαίνετο· εἰς δὲ τὰ 1843 ὑπῆρχε μία σαπουνοκασέλα καὶ ἀπεφάσιζε, καὶ ἀπεκλείσθησαν πολλοὶ χονδροὶ καὶ μεγάλοι ἄνθρωποι. Δὲν ἀφίνετε νὰ προβῶμεν εἰς τὰ τμήματα καὶ ὅπως θέλουν ἂς κάμουν....

§96ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι νόμιμον αὐτό, διότι, κ. Ἄχολε....

§97ΑΧΟΛΟΣ. Τί Ἄχολε, καὶ Ἄχολε!

§98ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν εἶναι δυνατόν, κύριε ἐξ Ἠλείας βουλευτά, νὰ λησμονήσω τὴν ἱστορίαν τοῦ 1843.

§99ΑΧΟΛΟΣ. Δὲν τὴν εἶδες.

§100ΡΑΛΛΗΣ. Διότι τὴν Γʹ. Σεπτεμβρίου κατεδιώχθη ὁ πατήρ μου· ἐπειδὴ δὲ ἀνεφέρατε τὸ ὄνομα τοῦ μακαρίτου Ῥήγα Παλαμήδη, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ σᾶς ἐρωτήσω ἂν ἦσθε καὶ σεῖς ἐξ ἐκείνων, οἵτινες ἔκαμον τὴν ἱστορικὴν ἐκείνην πρότασιν περὶ τῶν ἑτεροχθόνων.

§101ΑΧΟΛΟΣ. Ἰδού, κύριοι, πόθεν πηγάζουν τὰ αἴτια...

§102ΡΑΛΛΗΣ. Ταῦτα εἶπον, ἐπειδὴ ἐθίξατε τὸ 1843. Εἶναι δὲ δι’ ἐμὲ ἐπίσημος ἡ ἐποχὴ ἐκείνη ὡς συμπίπτουσα πρὸς τὴν ἐποχὴν τῆς γεννήσεώς μου, καὶ διότι ἡ ὕπαρξις τῆς οἰκογενείας μου ἐκινδύνευσε κατ’ αὐτήν. Εἰς ὅσα δὲ εἴπατε περὶ σαπουνοκασέλας δὲν ἀπαντῶ, διότι δὲν δύνασθε νὰ εἴπητέ τι περὶ τῆς τιμῆς τῆς οἰκογενείας μου, ἥτις πάντοτε ἐν ἱδρῶτι τοῦ προσώπου της ἐβίωσεν.

§103ΑΧΟΛΟΣ. Οὔτε τὴν γνωρίζω (θόρυβος).

§104ΡΑΛΛΗΣ. Λυποῦμαι τὰ μέγιστα, διότι δὲν ἔχει τὴν τιμὴν νὰ σᾶς εἶναι γνωστὴ ἡ οἰκογένειά μου, ἀλλὰ βεβαιώθητε ὅτι δὲν ἔχει ποσῶς ἀνάγκην τῆς τιμῆς αὐτῆς. Ἐπανέρχομαι εἰς τὴν ἀντίῤῥησιν, ἣν ἔφερεν ὁ βουλευτὴς Θήρας. Εὑρίσκομαι, εἶπεν, εἰς ἀντίφασιν, ἀφ’ ἑνὸς μὲν προσβάλλων τὴν διοικητικὴν ἀρχήν, ἀφ’ ἑτέρου δὲ τὸν Σύλλογον τῶν Προέδρων ὡς παρανομήσαντας. Ἐγώ, κύριοι, δὲν ἠθέλησα ν’ ἀφήσω νὰ κατισχύσῃ ἡ παρανομία χωρὶς νὰ ἐκφέρω διαμαρτύρησιν· βλέπω τὸ Σῶμα κολοβωμένον καὶ μὴ κατηρτισμένον ὅπως ἡ θέλησις τοῦ λαοῦ τὸ θέλει. Κύριε Ἀνεξάρτητε, ἐπλειονοψήφησεν ὁ Ἀριστομένης Βαλέττας, ναὶ ἢ ὄχι;

§105ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ. Μάλιστα.

§106ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔχω ἀνάγκην τῆς ἀπαντήσεώς σας, διότι ἔχω περὶ τούτου εἰς χεῖράς μου ἔγγραφον κεκυρωμένον ὑπὸ τοῦ Ἐπάρχου Θήρας. Ὁ δ’ Ἔπαρχος οὗτος περιώρισε τὸ δικαίωμα τῆς Ἐπαρχίας Θήρας καὶ δὲν ἠθέλησε ν’ ἀναγνωρίσῃ ἢ δύω μόνον Βουλευτάς, ἐνῷ δίδει αὕτη τρεῖς. Ἀγνοῶ δὲ τὸν λόγον. Ἔπταισε λοιπὸν καὶ ἐνταῦθα ἡ διοικητικὴ Ἀρχή· εἶχεν ὅμως συναυτουργοὺς τοῦ ἐγκλήματος κατὰ τῆς ἐθνικῆς ἀντιπροσωπείας καὶ τὰ μέλη τοῦ Συλλόγου τῶν Προέδρων. Ἀμφότεροι δὲ ὅ τε Ἔπαρχος καὶ ὁ Σύλλογος ἀπέκλεισαν τὸν τρίτον Βουλευτὴν ἄνευ λόγου, διότι ἡ αὐθαιρεσία δὲν ἔχει, ὡς προεῖπον, λογικήν. Μᾶς λέγουν, ὅτι ἐπειδὴ δύω ἐκ τῶν μελῶν τῆς δεῖνος ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἦσαν ἀγράμματα, δὲν λαμβάνομεν ὑπ’ ὄψιν τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς ἐκείνης. Τοῦτο ὅμως μόνον, διότι ἡ ἐκλογὴ ἐκείνη ἐπηρέαζε τὴν ἐκλογὴν ὡς πρὸς τὸν τρίτον βουλευτὴν Θήρας, τὸν κύριον Ἀριστομένην Βαλέτταν. Βεβαίως τὸ δικαίωμα τῆς ἐκπροσωπήσεως μιᾶς ἐπαρχίας καὶ ἑπομένως τοῦ Ἔθνους ὁλοκλήρου δὲν ἐξαρτᾶται ἐκ τῆς θελήσεως τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἑτέρου ἐκλογέως, τοῦ ἑνὸς ἢ τοῦ ἑτέρου ὑποψηφίου· ἀλλ’ ὅταν ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἔχομεν εἰς χεῖρας ἡμῶν τὴν ἐπίσημον διαβεβαίωσιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, ὅτι πλειοψηφία ὑπῆρξε πράγματι καὶ ὅτι τρίτος βουλευτὴς εἶναι ὁ Ἀριστομένης Βαλέττας, ἀφ’ ἑτέρου δ’ αἴτησιν τοῦ ἀμέσως μετ’ αὐτόν, τοῦ πρώτου ἐπιλαχόντος, ἐξ ἧς προκύπτει, ὅτι οὐδεὶς διενοήθη νὰ διαμφισβητήσῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας ἐκείνης, ἡ Βουλὴ ὀφείλει, νομίζω, νὰ σταματήσῃ καὶ νὰ εἴπῃ, ὅτι ὁ λαὸς ἔπεμψεν ὡς τρίτον βουλευτὴν Θήρας τὸν Ἀριστομένην Βαλέτταν. Τὸ ὄνομα αὐτοῦ ἑπομένως δέον νὰ ἐγγραφῇ ἐν τῷ καταλόγῳ καὶ νὰ τεθῇ ἐν τῇ κληρωτίδῃ, ὅπως λάβῃ μέρος εἰς τὰ ἔργα τῆς ἐξελέγξεως.

§107ΑΝΕΞΑΡΤΗΤΟΣ. Δὲν εἶναι δικαίωμα τοῦ ἐπιλαχόντος νὰ παραιτηθῇ ὑπὲρ τοῦ ἄλλου.

§108ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ εἶπον ἤδη, οὐδὲν δὲ νέον μοὶ μανθάνετε· προσέθηκα ὅμως ὅτι εἰς τὴν παραίτησιν αὐτὴν προστίθεται ἡ ἐπίσημος διαβεβαίωσις τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καθὼς καὶ τοῦ Συλλόγου τῶν Προέδρων, ὅτι τρίτος σχετικῶς πλειοψηφήσας εἶναι ὁ κ. Βαλέττας. Ὀφείλει ἑπομένως ἡ Βουλὴ νὰ ἐγγράψῃ τὸ ὄνομά του ἐν τῷ καταλόγῳ.

§109ΔΙΑΛΕΤΗΣ. Ἡ ἐπαρχία μου μ’ ἔστειλε πέρυσι βουλευτὴν μὲ πεντακοσίους ψήφους, καὶ ὅμως τὸ Κοινοβούλιον μ’ ἔβγαλεν ἔξω (θόρυβος).

§110ΡΑΛΛΗΣ. Μέχρι τῆς ἐξελέγξεως τῆς ἐκλογῆς σας, παρεκαθήσατε. Ἡ Βουλὴ ἐκείνη ἐθεώρησε μὴ νόμιμον τὴν ἐκλογήν σας. Ἂν θέλετε ν’ ἀναθεωρήσωμεν τὰς πράξεις της, κάμετε πρότασιν τοιαύτην. Ὑπάρχουν δύω ἕτεραι ἐπαρχίαι, αἵτινες ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ εἶναι ὀρφαναὶ ἀντιπροσώπων, ἀλλ’ ἡ ἱστορία ἐκείνων εἶναι μακρὰ καὶ ἡ ἀσθενὴς φωνή μου δὲν θὰ δυνηθῇ νὰ ὑπερασπισθῇ προσηκόντως τὰ δικαιώματα αὐτῶν. Ἀφίνω τὸ ἔργον τοῦτο εἰς ἄλλους μᾶλλον ἱκανούς. Τίς οἶδε τί κρύπτουν αἱ μακραὶ ἐκεῖναι σειραὶ τῶν ἀποσιωπητικῶν!

§111ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ὡς ἀπ’ ἀρχῆς, κύριοι, ἔλαβον τὴν τιμὴν νὰ εἴπω, μοὶ φαίνεται ὅτι ἡ καλλιτέρα λύσις τῆς παρούσης ἀμφισβητήσεως εἶναι ἡ εἰς τὸ γράμμα τοῦ νόμου προσφυγή. Ὁ κανονισμὸς, κύριοι, εἶναι ἀπόῤῥοια σκέψεως καὶ πείρας· ἐν αὐτῷ βλέπομεν ὅτι ὑπάρχουν αἱ ἐργασίαι τῆς Βουλῆς χρονολογικῶς τεταγμέναι, καὶ πρῶτον ἡ Βουλὴ συνέρχεται διά τινος προδιατυπώσεως ἐν τῷ Βουλευτηρίῳ, ὅπου ὁ πρεσβύτερος τῶν βουλευτῶν λαμβάνει τὴν θέσιν τοῦ Προέδρου, οἱ νεώτατοι δὲ τὴν τῶν γραμματέων· πρῶτον στάδιον, πρώτη ἡλικία τοῦ βίου τοῦ Κοινοβουλίου. Δεύτερον στάδιον· τί θὰ πράξῃ ἡ Βουλὴ ἀφοῦ θὰ λάβῃ αὐτὴν τὴν γέννησιν; θὰ στρέψῃ τὴν προσοχήν της εἰς ἑαυτὴν διὰ νὰ καθαρίσῃ τὴν θέσιν της· τοῦτο εἶναι τὸ δεύτερο στάδιον. Πῶς διατυποῦται δὲ τοῦτο, πῶς θέλει ἀρχίσει ἡ Βουλὴ; —διότι δὲν δύναται ν’ ἀφεθῇ εἰς τὴν αὐθαιρεσίαν ἑκάστου— Ἡ Βουλὴ πρὸς ἐξέλεγξιν τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν μερίζεται εἰς ἐκλογικὰ τμήματα· ἔρχεται, βλέπετε, τὸ γνῶθι σαυτόν. Ἡ ἐξέλεγξις δὲ περιέχει κατὰ πλάτος καὶ βάθος πᾶν ὅ,τι εἶναι ἀπόῤῥοια τῶν ἰδεῶν ἑκάστου καὶ τὸ ὁποῖον ὑπὸ τὸ πρῖσμα τοῦ ἑνός, ὑπὸ τὴν ἀγάπην ἢ ἔχθραν τοῦ ἄλλου δύναται νὰ περατώσῃ ὡς παράνομον, εἴτε ἐπὶ τῆς βάσεως τοῦ νόμου στηριζόμενον. Ἐννοῶ δὲ μὲ ταῦτα νὰ εἴπω, ὅτι πᾶσα συζήτησις περὶ ὑπάρξεως εἰσιτηρίων καὶ περὶ μὴ ἀναγνωρίσεως αὐτῶν εἶναι πάρωρος, ἀνήκει εἰς τὸ δεύτερον μέρος τῆς ἐξελέγξεως μετὰ τὴν συγκρότησιν τῶν τμημάτων. Πᾶσα ἄλλη εἴσοδος εἶναι οὐχὶ τοῦ Κυρίου ἀλλ’ ἡ ἄνωθεν τῆς αὐλῆς τῶν προβάτων. Πᾶσα ἄλλη συζήτησις ἤδη εἶναι μία ἐπίδειξις διαθέσεων κάπως ἐξαιρετικῶν τοῦ μὴ εἰσελθεῖν διὰ τῆς θύρας. Φρονῶ λοιπὸν, διὰ νὰ κηδόμεθα καὶ τῶν ὡρῶν τοῦ χρόνου, ὅπερ εἶναι σπουδαιότατον, καὶ διὰ νὰ ἤμεθα σύμφωνοι πρὸς τὸν νόμον, ὅτι πρέπει νὰ ἐμμείνωμεν εἰς τὸν Κανονισμόν. Διὰ τοῦτο καὶ δὲν ἐνδιατρίβω περὶ τὴν ἀναίρεσιν τῶν λόγων τῶν προαγορευσάντων μὴ εἰσερχόμενος εἰς θέμα ἀλλότριον τῆς στιγμῆς. Κατὰ συνέπειαν ἔχω τὴν ἑξῆς πρότασιν νὰ ὑποβάλλω· «ἡ Βουλὴ, ἀναβάλλουσα πᾶν τὸ παρεμπῖπτον, προχωρεῖ εἰς τὸ δεύτερον στάδιον τοῦ βίου της.» Διότι ἄλλως, θ’ ἀρχήσωμεν νὰ συζητῶμεν πᾶν ὅ,τι ἀπ’ ἄκρον γλώττης καὶ ὀδόντων ἕρκος φύγει.

§112ΖΩΧΙΟΣ. Κατέβησαν τὰ πρόβατα, ἀνέβησαν οἱ λύκοι, διότι εἰς ταύτην τὴν τάξιν κατατασσόμεθα. Ἐδικάζετο ὁ Φωκίων, συνῆλθον εἰς τὸ θέατρον οἱ Ἀθηναῖοι τόσον πολλοὶ, ὥστε δὲν ἠδύναντο νὰ χωρέσουν. Μέγας δὲ κατεῖχε τὴν ἐκκλησίαν θόρυβος· ὁ Φωκίων τοὺς λέγει, θέλετε νὰ μὲ δικάσητε δικαίως ἢ ἀδίκως; λέγουν, δικαίως. — Διατί λοιπὸν δὲν μὲ ἀφίνετε νὰ ἀπολογηθῶ; Ἤδη καὶ σεῖς θέλετε νὰ προβῆτε εἰς ἀπόφασιν δικαίαν ἢ ἄδικον; Βεβαίως δικαίαν. Ἀκούσατε λοιπόν. Δὲν πρόκειται περὶ παρανυχίδος, πρόκειται περὶ ἑνὸς σπουδαιοτάτου ζητήματος, ποῖος δηλαδὴ θὰ ἀνοίγῃ τὸ Βουλευτήριον. Καὶ τὸ συγκαλεῖ μὲν ὁ Βασιλεὺς, ἀλλὰ ποῖος πρέπει νὰ ἔχῃ τὰς κλεῖς αὐτοῦ. Θὰ τὰς δώσωμεν εἰς τοὺς Νομάρχας, εἰς τοὺς Ἐπάρχους, ἢ ὄχι. Ἰσχυρότερος πάντων εἶναι ὁ Βασιλεύς. Σᾶς ἐρωτῶ, ἐν τούτοις, ἐὰν ὁ Μεγαλειότατος δύναται νὰ σβέσῃ ἕνα ἐξ ὑμῶν ἀπὸ τοῦ καταλόγου τούτου· Βεβαίως ὄχι. Μετὰ τὸν πρῶτον ἄρχοντα ἔρχεται τὸ ὑπουργεῖον. Κύριοι ὑπουργοὶ, δύνασθε νὰ σβέσητε κἀνένα ἀπὸ ἡμᾶς ἐκ τοῦ καταλόγου τούτου; Ὅ,τι λοιπὸν οὔτε ὁ Βασιλεὺς δύναται νὰ πράξῃ, οὔτε τὸ ὑπουργεῖον, δύναται νὰ τὸ πράξῃ ὁ Νομάρχης ἢ ὁ Ἔπαρχος; Ἐπὶ τῶν 30 τυράννων ὑπῆρχε κατάλογος, εἰς ὃν ἦσαν ἐγγεγραμμένοι οἱ προνομιοῦχοι. Μεταξὺ αὐτῶν ἦτο καὶ ὁ Θηραμένης. Ἀλλ’ οἱ λοιποὶ τύραννοι καὶ πρὸ πάντων ὁ Κριτίας, ἀπεφάσισαν νὰ τὸν θανατώσουν, ἀλλὰ δὲν ἠμποροῦσαν, διότι ἦτον ἐγεγραμμένος εἰς τὸν κατάλογον. Τί κάμνει λοιπὸν ὁ Κριτίας; Σβύνει τὸ ὄνομα τοῦ Θηραμένους, καὶ λέγει πρὸς αὐτόν· ἰδοὺ δὲν εἶσαι ἐγγεγραμμένος. Τοιοῦτόν τι πράττουσι καὶ οἱ Νομάρχαι παρ’ ἡμῖν. Δὲν πρόκειται δὲ, ὡς ἤδη εἶπον, περὶ παρονυχίδος, ἀλλὰ πρόκειται περὶ τοῦ σχηματισμοῦ τοῦ Βουλευτηρίου. Ἐγὼ εἶμαι Κερκυραῖος· λείπουν δὲ ἐκ τοῦ Βουλευτηρίου οἱ Κορίνθιοι· ἦτο δὲ ἀδύνατον νὰ μὴ ἔχω ὑπὲρ ἐμοῦ τὰς πέντε αὐτῶν ψήφους. Ἐν τούτοις μοῦ λείπουν αἱ πέντε αὐταὶ ψῆφοι. Ἰδοὺ λοιπὸν ὅτι μεταβάλλεται τὸ ἐξαγόμενον μιᾶς ἐκλογῆς. Ἡ τύχη μάλιστα ἑνὸς Βουλευτοῦ ἐξαρτᾶται ἐνίοται καὶ ἀπὸ μίαν ψῆφον. Μία ψῆφος ἐνίοτε ἢ καὶ σώζει ἢ καὶ καταστρέφει. Πρέπει, κύριοι, ν’ ἀποτεινάξωμεν ἀπὸ τὴν ῥάχην μας τὸν βαρὺν ζυγὸν τῶν Ἐπάρχων καὶ Νομαρχῶν. Ἐνόσῳ δὲν ὑπάρχει ἡ πληθὺς τῶν ψήφων λαλοῦσα, οὐδεμία δύναμις ὑπάρχει, δυναμένη νὰ μεταβάλλῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐκλογῆς. Μόνος δὲ ὁ Κριτίας δύναται νὰ τὸ μεταβάλλῃ. Ἀλλ’ εὐτυχῶς Κριτίαι δὲν ὑπάρχουν παρ’ ἡμῖν. Ἂν δὲ τὸν δημιουργήσητε σεῖς αὐτοὶ, θὰ μετανοήσητε. Ἑνὶ λόγῳ, δὲν δύναται ὁ Νομάρχης νὰ ἀρνηθῇ εἰς τὸν ἐκλεχθέντα τὴν εἴσοδον αὐτοῦ εἰς τὸ Βουλευτήριον. Ἐπεκράτησε δὲ ἐνταῦθα ἡ συνήθεια νὰ δεικνύωμεν εἰς τὸν Νομάρχην τὸ εἰσιτήριον, ἀλλὰ τοῦτο εἶναι ἄλλο ζήτημα. Ἤδη δὲ πρέπει νὰ λύσωμεν τὸ προκείμενον ζήτημα, ἤτοι τὸ περὶ εἰσαγωγῆς τῶν ἀπόντων Βουλευτῶν, μετὰ δὲ ταῦτα κυρία εἶναι ἡ Βουλὴ, ἂν δὲν νομίζῃ αὐτοὺς νομίμους, νὰ τοὺς ἀποπέμψῃ.

§113ΣΟΥΤΣΟΣ. Νομίζω, ὅτι ὅσοι στηρίζουν τὴν ἐπιτυχίαν αὑτῶν εἰς τὸ ἁγνὸν αἴσθημα καὶ τὴν ἀγάπην τῶν συμπολιτῶν των, πολὺ ὀλίγον ἀρέσκονται εἰς τὰς πράξεις πολλῶν ἐκ τῶν Νομαρχῶν καὶ Ἐπάρχων. Ἐπειδὴ, κύριοι, δύναμαι νὰ καυχηθῶ, ὅτι εἶμαι εἷς τούτων, ἐπεθύμουν πολὺ, εἰ δυνατὸν, νὰ εὑρεθῇ ἓν μέσον, τὸ ὁποῖον νὰ μᾶς ἀπαλλάξῃ ἀπὸ τὴν δοκιμασίαν αὐτήν. Ἀλλ’ ὥς γε νῦν ἔχουσι τὰ πράγματα, ἐπὶ τῆς μιᾶς περιπτώσεως, ἤτοι τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, ἔχομεν εἰσιτήριον, καλὸν ἢ κακὸν θὰ τὸ δεχθῶμεν· ὅταν δὲ ἔλθῃ ἡ ἐξέλεγξις, ἐὰν παρανόμως ἐδόθη, θ’ ἀποβληθῇ ὁ φέρων αὐτὸ βουλευτὴς ὡς παρανόμως εἰσελθών. Εἶπεν ὁ κ. Ῥάλλης πολλὰ καὶ πολλὰ ἀνέγνωσα εἰς τὰς ἐφημερίδας, ἀλλὰ δὲν πείθομαι ἐὰν μὴ ἴδω τὰ ἐπίσημα πρακτικά.

§114ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν θέλετε νὰ πεισθῆτε.

§115ΣΟΥΤΣΟΣ. Ἄλλως τε δὲ καὶ ἡ ἐκλογὴ τῆς Ἀττικῆς εἶναι ἐκ τῶν πρώτων, ὥστε ἡ ταύτης ἐξέλεγξις δὲν θὰ βραδύνῃ. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ δεύτερον μέρος. Μᾶς ἐλλείπουν 9 βουλευταὶ ἐξ ἄλλων ἐπαρχιῶν· αὐτοὺς δὲν δυνάμεθα νὰ τοὺς παραλείψωμεν, διότι, ὡς εἶπεν ὁ προλαλήσας, χρησιμεύουσι καὶ οὗτοι μεθ’ ἡμῶν νὰ φέρωσι τὴν ἑαυτῶν γνώμην καὶ ψῆφον. Προτείνω λοιπὸν νὰ κληρωθῶσι τὰ τμήματα, καὶ αἱ εἰς αὐτὰ ἐκλογαί. Τὰ τμήματα δ’ ἐκεῖνα εἰς τὰ ὁποῖα ἔλαχον αἱ ἐπαρχίαι, ὧν οἱ βουλευταὶ λείπουσι, νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα καὶ νὰ μᾶς φέρωσι τὴν περὶ τούτου ἔκθεσίν των ἀμέσως, εἰ δυνατὸν, ἐντὸς 24 ὡρῶν ὡς πρὸς τὴν ἄμεσον εἰσαγωγὴν των ἐν τῷ βουλευτηρίῳ, χωρὶς νὰ θίξωσι τὸ ζήτημα τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς, ὅπερ ληφθήσεται ὑπ’ ὄψιν κατὰ τὴν γενικὴν ἐξέλεγξιν. Ἀλλ’ ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῆς Ἀττικῆς, προτείνω νὰ μένῃ ὡς ἔχει.

§116Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Κύριοι, πρὶν εἰσέλθω εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ ζητήματος, ὀφείλω νὰ ὑποβάλλω μίαν παρατήρησιν εἰς τὴν Βουλήν. Τὸ ζήτημα τῶν ἐξελέγξεων οὔτε ἐθεωρήθη ποτὲ, οὔτε σήμερον δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς πολιτικόν· εἶναι ζήτημα ἁπλοῦν νομίμου καταρτισμοῦ τοῦ Σώματος. Τὴν παρατήρησιν ταύτην κάμνω, διότι εἶδον εἰς τὴν πλευρὰν αὐτὴν ἀναφανέντα ζῆλον πολὺν, ἴσως διότι ἐθεώρησε τὸ ζήτημα πολιτικὸν, πιθανὸν δὲ εἰς τοῦτο νὰ ἔδωκεν ἀφορμὴν ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς κ. Ῥάλλης. Λυποῦμαι δὲ διότι ὁ ἔντιμος συνάδελφος δὲν περιωρίσθη καθαρῶς ἐντὸς τοῦ ζητήματος τοῦ νόμου. Ἐγὼ, κύριοι, τὸ ζήτημα τῶν ἐξελέγξεων ἐθεώρισα πάντοτε ὡς οὐδόλως ἁπτόμενον τῆς πολιτικῆς· ὁποιανδήποτε δὲ γνώμην ἐκφράσω ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν ἢ ἐπί τινων ἐκλογῶν, ὅταν ἔλθωμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν αὐτῶν, ἢ ἐπὶ τοῦ προκειμένου προδικαστικοῦ ζητήματος, δὲν θὰ ἔχῃ κἀμμίαν σχέσιν πρὸς τὴν πολιτικήν. Ἐπεκαλέσθησαν τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ἄλλοτε ἐξήνεγκον ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου ὡς πρὸς τὸ ζήτημα τῶν εἰδοποιητηρίων. Εἰς τὴν γνώμην αὐτὴν ἐμμένω, ὄχι διότι φρονῶ ὅτι οἱ ἄνθρωποι πρέπει νὰ ἐπιμένουν εἰς τὰς γνώμας των διότι ἅπαξ ἐξήνεγκον αὐτὰς, ἀλλὰ διότι θεωρῶ ὅτι ἡ γνώμη ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ἐξήνεγκον τότε, εἶναι σύμφωνος πρὸς τὸν νόμον, ἤτοι μὲ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν. Τῷ ὄντι, κύριοι, τὸ ζήτημα τῆς πρώτης ἡλικίας τῆς Βουλῆς δὲν εἶναι ζήτημα ὅλως ἀδιάφορον, εἶναι ζήτημα λίαν σπουδαῖον, ζήτημα συναπτόμενον μὲ τὸν νόμιμον καταρτισμὸν τοῦ Σώματος τούτου. Δὲν ἀρκεῖ νὰ εἰσέλθῃ τις ἐντὸς τῆς Βουλῆς αὐτῆς καὶ εἰσερχόμενος νὰ εἴπῃ «εἶμαι βουλευτής·» μένει ἀκολούθως εἰς τὴν Βουλὴν τὸ δικαίωμα νὰ ἐξελέγξῃ τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς μου, καὶ ἐὰν δὲν ἦμαι νόμιμος βουλευτὴς νὰ μ’ ἀποπέμψῃ τοῦ βουλευτηρίου. Τὸ ζήτημα εἶναι πολὺ σπουδαῖον, διότι δύνανται νὰ εἰσέλθουν ἐντὸς τῆς αἰθούσης ταύτης ὄχι ἐννέα, ὄχι δέκα, ἢ νὰ μὴ εἰσέλθουν δέκα, εἴκοσι καὶ τριάκοντα, οἱ ὁποῖοι ἔπρεπε νὰ εἰσέλθουν, καὶ τότε ἡ παρουσία ἢ ἀπουσία ἀριθμοῦ τινος βουλευτῶν θέλει ἔχει σπουδαίαν ἐπιῤῥοὴν ἐπὶ τοῦ νομίμου καταρτισμοῦ τοῦ Σώματος· ὥστε δὲν ἔχουσι δίκαιον ἐκεῖνοι, οἱ ὁποῖοι ὑποστηρίζουσι ὅτι ὅσοι δὲν εἰσῆλθον δὲν πρέπει νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν ἐξέλεγξιν· πρέπει πρὸ παντὸς ἄλλου νὰ ἐξετασθῇ ἐὰν εἰσῆλθον δυνάμει τοῦ νόμου, συμφώνως μὲ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου. Τότε, κύριοι, κατὰ τὸ 1872, ὑπεστήριξα τὴν ἀκόλουθον γνώμην, ὅτι, κατὰ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου, ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δὲν ἔχει οὐδὲν ἕτερον δικαίωμα, εἰμὴ ν’ ἀνακοινώσῃ εἰς τὴν ἐπαρχίαν τὸ ἀποτέλεσμα, τὸ ὁποῖον ἡ πλειοψηφία εἴτε δικαίως εἴτε ἀδίκως ἤθελεν ἀποδεχθῆ. Τὸ ἄρθρον 58 τοῦ νόμου περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν δημιουργεῖ ἐπιτροπὴν, τῆς ὁποίας καθῆκον εἶναι νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ πρακτικὰ, ν’ ἀριθμήσῃ τὰς ψήφους καὶ ν’ ἀνακηρύξῃ τοὺς σχετικῶς πλειοψηφήσαντας ὡς βουλευτάς. Ἐν τῷ ἄρθρῳ 58 τοῦ νόμου οὐδὲν δικαίωμα ἐξαιρετικὸν, εἶπον τότε καὶ τὸ ἐπαναλαμβάνω ἤδη, ἔχει ἡ διοικητικὴ ἀρχή· ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ὀφείλει νὰ ᾖναι ἁπλοῦς ἐκτελεστὴς τῆς ἀποφάσεως τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπιτροπῆς. Ἀντέταξαν τότε καὶ ἤδη θ’ ἀντιτάξουν, ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο δύναται νὰ ἔχῃ ἄτοπα· ὁμολογῶ, κύριοι, ὅτι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ὑποστηρίζω, δύναται νὰ ἔχῃ ἄτοπα· εἶναι δυνατὸν ἡ πλειονοψηφία τοῦ Συλλόγου νὰ παρεκτραπῇ τῶν καθηκόντων της καὶ ν’ ἀποφασίσῃ τι, τὸ ὁποῖον δὲν εἶναι σύμφωνον πρὸς τὰ πράγματα. Δὲν ἀρνοῦμαι ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο δύναται νὰ ἔχῃ ἄτοπα· ἀλλὰ καὶ τὸ σύστημα τὸ ἄλλο, τὸ ὁποῖον ἀντιτάσσουν, ὅτι μένει εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδώσῃ εἰσιτήρια, ὄχι ἀκολουθοῦσα τὴν γνώμην τῆς πλειοψηφίας τοῦ Συλλόγου, ἀλλ’ ἔχουσα τὴν διακριτικὴν ἐξουσίαν ν’ ἀποφασίσῃ ὅ,τι νομίζει συμφωνότερον πρὸς τὸν νόμον. Ἀλλὰ λέγω ὅτι τὸ σύστημα τοῦτο ἔχει πολὺ μεγαλείτερα ἄτοπα, διότι, ἐὰν πρόκειται νὰ πράξῃ ἄτοπόν τι ἡ πλειονοψηφία τῆς ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία σύγκειται κατὰ μέγα μέρος ἐξ ἀντιπροσώπων τοῦ λαοῦ, προτιμῶ ταῦτα τὰ ἄτοπα, παρὰ τὸ ἄτοπον, νὰ δώσω εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν τὴν διακριτικὴν αὐτὴν ἐξουσίαν· διότι ἐνόσῳ ὑπάρχει ἡ διάταξις τοῦ ἄρθρου 58 τοῦ νόμου, ἐὰν θελήσητε ν’ ἀποδεχθῆτε τὴν ἑρμηνείαν αὐτὴν, παραδίδετε τὴν ἐκλογὴν εἰς τὴν διάκρισιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, καὶ ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ δύναται μὲ ἓν ἐπειδὴ, ὁποῖον πρὸ ὀλίγου ἀνεγνώσατε, ν’ ἀποβάλῃ τοὺς πραγματικῶς πλειονοψηφήσαντας καὶ νὰ φέρῃ ἄλλον τινά. Τὰ ἄτοπα λοιπὸν παρουσιάζονται καὶ εἰς τὸ ἓν καὶ εἰς τὸ ἄλλο σύστημα· ἀλλὰ τὰ ἄτοπα τοῦ συστήματος, τὸ ὁποῖον παρεδέχθην ἐγὼ τότε καὶ εἰς τὸ ὁποῖον ἐπιμένω, εἶναι πολὺ ὀλιγώτερα τῶν ἀτόπων, τὰ ὁποῖα φέρει ἡ ἀντίθετος ἑρμηνεία· ἄλλως τε, κύριοι, τὸ σύστημα τὸ ἰδικόν μου στηρίζεται εἰς τὸ γράμμα αὐτὸ τοῦ νόμου, ἐνῷ τὸ ἄλλο δὲν στηρίζεται εἰς τὸν νόμον. Ἀρκεῖ νὰ ἀναγνώσετε τὸ ἄρθρον 58 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου, διὰ νὰ πεισθῆτε ὅτι ὁ ἀντιπρόσωπος τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ὁ Νομάρχης εἴτε Ἔπαρχος, δὲν ἔχει παρὰ μίαν καὶ μόνην ψῆφον· δὲν εἶναι παρ’ ἁπλοῦν μέλος τῆς ἐπιτροπῆς τῶν συλλόγων· ὁποίαν ψῆφον ἔχει ὁ Δήμαρχος, ὁ Εἰρηνοδίκης, ὁ Πρόεδρος ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς ἑνὸς δήμου, αὐτὸ τὸ δικαίωμα ἔχει, αὐτὴν τὴν ψῆφον ἔχει καὶ ὁ Νομάρχης καὶ οὐδὲν ἕτερον. Ἑπομένως, ὅταν διοικητική τις ἀρχὴ ἐξῆλθε τῶν ὁρίων τοῦ ἄρθρου 58 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου καὶ δὲν ἠκολούθησε τὴν γνώμην τῆς πλειονοψηφίας τοῦ Συλλόγου τῶν ἐπιτροπῶν, οἱαδήποτε καὶ ἂν ᾖναι αὕτη εἴτε ἄδικος, ὡς σᾶς εἶπον, εἴτε δικαία, ἡ διοικητικὴ ἐκείνη ἀρχὴ βεβαίως ὑπερέβη τὰ καθήκοντά της· ἡ δὲ Βουλὴ ὀφείλει, πρὶν ἀκόμη προβῇ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν, νὰ ἐξετάσῃ καλῶς ἐὰν τὰ εἰσιτήρια ἦσαν σύμφωνα μὲ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι ἡ γνώμη, τὴν ὁποίαν ἐξήνεγκεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Σύρου κ. Σοῦτσος, ἐκτεινομένη ὅμως ἐφ’ ὅλων τῶν ἐκλογῶν καὶ ἐπ’ αὐτῆς τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας Ἀττικῆς, εἶναι ὀρθή· πρέπει νὰ γείνῃ ἡ κλήρωσις τῶν τμημάτων διὰ νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὰ ἔργα της, ἀλλὰ τὰ τμήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἤθελον λάχει αἱ ἐκλογαὶ αὗται, ὀφείλουν αὔριον ἐντὸς τῆς ἡμέρας νὰ ὑποβάλωσιν ἔκθεσιν εἰς τὴν Βουλὴν περὶ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ εἰσέλθουν συμφώνως μὲ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον νομίζω, ὅτι συμβιβάζονται ὅλαι αἱ γνῶμαι. Τὰ τμήματα, διὰ νὰ μὴ βραδύνῃ ἡ Βουλὴ τὰς ἐργασίας της, νὰ κληρωθῶσι σήμερον· ἀλλ’ εἰς ὅσα τμήματα ἤθελον λάχει αἱ ἐκλογαὶ Ἀττικῆς, Κορινθίας, Θήρας καὶ Σάμης ὀφείλουν νὰ ὑποβάλουν αὔριον ἔκθεσιν, ὡς προεῖπον.

§117Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δυσχερὴς εἶναι ἡ θέσις μου, κ. βουλευταί, λαμβάνοντος τὸν λόγον μετὰ τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Καλαβρύτων. Βεβαίως οὔτε ἡ πεῖρα, οὔτε αἱ γνώσεις μου δύνανται ν’ ἀντιπαραταχθῶσιν πρὸς τὸν ἔντιμον βουλευτὴν Καλαβρύτων· πεποιθὼς ὅμως περὶ τῆς ὀρθότητος τῆς γνώμης, τὴν ὁποίαν θὰ φέρω ἐνώπιόν σας, καὶ στηριζόμενος εἰς τὸν ἐν ἰσχύϊ Κανονισμὸν καὶ εἰς προηγούμενα τῆς Βουλῆς, ἀρύομαι τὸ θάῤῥος νὰ καθυποβάλλω πρὸς ὑμᾶς τὰς κρίσεις μου, αἵτινες διαφέρουσι κατά τι πρὸς τὸν ἔντιμον προαγορεύσαντα. Δὲν εἶναι νόμιμος βουλευτὴς πᾶς ὁ εἰσερχόμενος ἐντὸς τῆς Βουλῆς βεβαίως μεχρισοῦ ἀποδειχθῇ τοιοῦτος διὰ τῆς ἐξελέγξεως· ὑποτίθεται ὅμως κατὰ νομικὴν πρόληψιν, ὅτι εἶναι βουλευτής, φέρει δὲ τὴν ψῆφόν του ἐπὶ παντὸς ζητήματος. Ἡ πρόληψις αὕτη τοῦ νομοθέτου ἀποδεικνύεται ἐκ τοῦ ὅτι οὐδεμίαν προεξέλεγξιν, οὐδένα ἔλεγχον ἄλλον προσδιώρισεν ὁ Νομοθέτης δι’ αὐτόν, συνεδριάζοντα ἐν βουλευτηρίῳ. Μία πλειονοψηφία, ἔστω καὶ φαινομένη, μία ἀπόδειξις, μία βεβαίωσις τοῦ ὅτι τυγχάνει τῆς πλειονοψηφίας τῆς ἐπαρχίας του τὸν εἰσάγει ἐνώπιον τοῦ βουλευτηρίου καὶ οὕτω συνεδριάζει μετὰ τῶν λοιπῶν μελῶν τοῦ βουλευτηρίου μέχρις οὗ ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς ἀποφανθῇ ὅτι ἡ ἐκλογὴ τούτου δὲν ἔχει κῦρος, δὲν εἶναι νόμιμος. Ἐὰν δὲ ἄλλως εἶχε τὸ πρᾶγμα, βεβαίως ὁ Νομοθέτης ἤθελε προΐδει καὶ ἤθελε κανονίσει τὰ προσήκοντα, ὅτε κατήρτιζεν ὀργανικὸν νόμον, δυνάμει τοῦ ὁποίου βαδίζει εἰς τὰ ἔργα του. Ἡ Βουλὴ κατήρτισε τὸν ὀργανικὸν αὐτῆς νόμον, τὸν Κανονισμόν, καὶ ἐπ’ αὐτοῦ στηριζομένη προβαίνει εἰς τὰς ἐργασίας της. Ἐὰν πραγματικῶς ἦτον ἀπόλυτος ἀνάγκη νὰ ἐπιβεβαιωθῇ ἡ νομιμότης ἢ μὴ ἑνὸς ἢ ὅλων τῶν μελῶν τοῦ Κοινοβουλίου, ἤθελε διαγράψει καὶ διαδικασίαν ὀρθοτέραν καὶ καλλιτέραν ἐκείνης, ἣν ὑπέδειξεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων. Οὕτω βεβαίως ἤθελεν εἴπει ὁ Κανονισμός, ὅτι ὁσάκις ὑπάρχουσιν ἀμφιβολίαι περὶ τοῦ κύρους ἢ μὴ ἐκλογῆς τινος ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ παραπέμπῃ προκαταρκτικῶς τὸ περὶ εἰσιτηρίων ζήτημα εἰς τὸ τμῆμα, καὶ τοῦτο ὀφείλει ἐντὸς εἰκοσιτεσσάρων ὡρῶν ν’ ἀποφαίνηται. Ἡ γνώμη αὕτη ἤθελεν εἶσθαι ὀρθή, καὶ ἔπρεπε βεβαίως, ἐὰν ἐσκέπτετο οὕτω, ἐὰν ἐδυσπίστει ὁ Νομοθέτης, ὥς τινες τῶν προαγορευσάντων, πρὸς τὴν χορηγοῦσαν τὰ εἰδοποιητήρια διοικ. ἀρχήν, ἡ Βουλή, ἥτις κατήρτισε τὸν Κανονισμόν της, ἤθελε, λέγω, βεβαίως διαγράψει καὶ διαδικασίαν πληρεστέραν μάλιστα ἐκείνης, ἣν ἠθέλησεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων κ. Ζαΐμης ν’ ἀκολουθήσωμεν ἐπὶ τοῦ προκειμένου. Ἀλλὰ σήμερον δὲν πρόκειται νὰ κανονίσωμεν κανονιστικὰ ζητήματα, πρέπει νὰ βαδίσωμεν δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ, τὸν ὁποῖον ἔχει τὸ Σῶμα. Ποῖον κυρίως εἶναι τὸ ἔργον τῆς Βουλῆς εὐθὺς μετὰ τὴν ἔναρξιν τῆς συνόδου; οὐδὲν ἄλλο, ὡς σᾶς ἐξέθηκεν ὁ προαγορεύσας βουλευτὴς κ. Δουζίνας, εἰμὴ νὰ προβῇ εἰς τὴν κλήρωσιν τῶν τμημάτων· πᾶν ὅ,τι ἄλλο θέλετε πράξει εἶναι κατὰ τοῦ Κανονισμοῦ. Ἀλλὰ λείπει ὁ βουλευτὴς Ἀττικῆς! Ἀλλ’ ὁ μὴ συνεδριάζων μεθ’ ἡμῶν εἶναι ὁ νόμιμος βουλευτὴς Ἀττικῆς! ὁ δὲ λαβὼν τὸ εἰσιτήριον δὲν εἶναι τοιοῦτος! Εἶναι πρόληψις, εἶναι ἰδέα, ἣν δύναταί τις νὰ ἔχῃ καὶ ἣν ὀρθῶς δύναται ἄλλος νὰ τὴν ἀμφισβητήσῃ. Ἐὰν ὑπάρχῃ τοιοῦτός τις βουλευτής, ὅστις ὅμως δὲν συνεδριάζει σήμερον μεθ’ ἡμῶν, μεθ’ ἡμέρας τινὰς ὁ ἀληθὴς καὶ νόμιμος βουλευτὴς θ’ ἀποδειχθῇ, καὶ εὐτυχῶς ἡ ἐκλογή του εἶναι μεταξὺ τῶν πρώτων ἐπαρχιῶν, αἵτινες θὰ ἐξελεγχθῶσι, καὶ μετ’ ὀλίγας ἡμέρας ἡ Βουλὴ θέλει ἐξελέγξει τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς καὶ θέλει ἀποφασίσει ἐὰν ὁ εἰσελθὼν δι’ εἰσιτηρίου ἐντὸς τοῦ περιβόλου δὲν εἶναι ὁ νόμιμος βουλευτὴς, ἀλλ’ εἶναι ὁ ὑπολειπόμενος κ. Τιμολέων Φιλήμων. Ὅτι δὲ ἔχεται ὀρθότητος ἡ ἰδέα μου, ἀποδεικνύεται καὶ ἐκ τοῦ παρελθόντος. Καὶ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ἐκαθυστέρει εἰς τὴν Βουλὴν ὁ κ. Χατζόπουλος, καὶ περὶ τούτου εἰσήχθη ζήτημα· ἀλλὰ πότε; Παρεμποδίσθη ἡ κλήρωσις τῆς Βουλῆς εἰς τμήματα; τοὐναντίον.

§118ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον.

§119Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγένετο ἡ κλήρωσις τῆς Βουλῆς εἰς τμήματα, παρεπέμφθησαν διὰ κληρώσεως ἐπίσης αἱ ἐκλογαὶ εἰς τὰ οἰκεῖα τμήματα καὶ μετὰ πολλὰς συνεδριάσεις, τὴν ὀγδόην, φρονῶ, συνεδρίασιν ἦλθε τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Ποίας δ’ ἔτυχε λύσεως; Ὅλοι ἐνθυμεῖσθε, πολὺ δὲ περισσότερον ὅσοι εἴχατε τὴν τιμὴν ν’ ἀπαρτίζητε μέρος τοῦ Κοινοβουλίου ἐκείνου, ὅτι ἡ λύσις ὑπῆρξε τοιαύτη ὁποίαν ζητοῦμεν καὶ νῦν· «ἀνεβλήθη ἡ λύσις, λέγουσι τὰ πρακτικὰ τῆς συνόδου ἐκείνης, μέχρις οὗ τυπωθῇ καὶ διανεμηθῇ ἡ ἔκθεσις κτλ.» Διὰ τί θέλομεν σήμερον νὰ κάμωμεν ἐξαίρεσιν; Τί τὸ ἔκτακτον, τὸ ὁποῖον θέλει μᾶς παρακεινήσει νὰ κάμωμεν προεξέλεγξιν;— Εἶπεν ὁ κ. Ζωχιὸς, δὲν δύναταί τις νὰ διαγράψῃ τοῦ καταλόγου βουλευτήν τινα, οὔτε ὁ βασιλεὺς αὐτός. Εἰσέρχονται βουλευταὶ οἱ φέροντες τὰς ἐνδείξεις ὅτι εἰσὶ νόμιμοι βουλευταί. Ἀλλὰ δύναταί τις νὰ δημιουργήσῃ Βουλήν; Δυνάμεθα σήμερον χωρὶς νὰ ἀνοίξωμεν τὰ ἔγγραφα, χωρὶς νὰ προβῶμεν εἰς τὰς ἐξελέγξεις, μὲ μόνας τὰς πληροφορίας, ἃς μᾶς δίδει εἷς τῶν κ. βουλευτῶν, ὁ κ. Ῥάλλης, νὰ εἴπωμεν, ὅτι κακῶς εἰσῆλθεν ὁ κ. Κωστῆς, νόμιμος δὲ βουλευτὴς εἶναι ὁ κ. Τιμολέων Φιλήμων; Δυνάμεθα νὰ εἴπωμεν ὅτι νόμιμοι βουλευταὶ Κορινθίας εἶναι ὁ κ. Νοταρὰς, ὁ δεῖνα καὶ ὁ δεῖνα καὶ ὄχι οἱ ἄλλοι; καὶ νὰ τὸ εἴπωμεν προεισαγωγικῶς, καὶ νὰ ἔλθωσι νὰ συνεδριάσουν μεθ’ ἡμῶν;

§120Θ. Α. ΖΑΪΜΗΣ. Εἴμεθα νόμιμοι ἡμεῖς; Ἔχομεν τεκμήριον μόνον.

§121Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλλιστα τὸ τεκμήριον τῆς νομιμότητος ὑπάρχει ὑπὲρ ἡμῶν, ὅπερ δὲν ὑπάρχει ὑπὲρ ἐκείνων, περὶ ὧν ὁ λόγος. Δὲν δυνάμεθα προκαταρκτικῶς νὰ εἴπωμεν ὅτι νόμιμοι βουλευταὶ Κορινθίας εἶναι ὁ Παῦλος καὶ ὁ Κώστας· φρονῶ δ’ ὅτι δὲν βασίζεται εἰς τὸν Κανονισμὸν τοῦτο. Ἤθελον, κύριοι, προβῇ εἰς τὴν ἐξήγησιν τῶν ἰδεῶν μου περὶ τῆς ἐπικρατεστέρας ψήφου τοῦ Νομάρχου ἢ τοῦ Συλλόγου τῶν προέδρων, ἀλλὰ περὶ τούτου δὲν εἶναι σήμερον καιρός. Τοῦτο εἶναι ἀντικείμενον συζητήσεως κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν. Ἐγὼ καὶ ἄλλοτε εἶχον τὴν τιμὴν νὰ λάβω τὸν λόγον ἐπὶ τοῦ ζητήματος τούτου κατὰ τὸ 1872· ἐπροτίμησα, κύριοι, τὴν ἀπόφασιν τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς ἀπὸ τῶν ἄλλων μελῶν, γνωρίζων τὰ πάθη, τὰ ὁποῖα διαιροῦν τὸν λαὸν τῆς Ἑλλάδος, γνωρίζων τὸν κοματισμὸν, ὅστις ὑπάρχει μεταξὺ τῶν ἐκλογέων καὶ τῶν ἐχόντων ἐξουσίαν τινὰ κατὰ τὰς ἐκλογάς.

§122ΣΑΡΑΒΑΣ. Τότε ἂς διορίζωνται οἱ βουλευταὶ, ὁ ἴδιος λόγος εἶναι.

§123Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν εἶναι ὁ ἴδιος λόγος· εὐχερέστερον νὰ παρασυρθῇ εἷς χωρικὸς, ὅστις ἅπαξ ἠξιώθη τοῦ ἀξιώματος τῶν ἐνόρκων· εὐκολώτερον εἶναι νὰ διαφθείρω ἐκεῖνον παρὰ ἕνα Νομάρχην.

§124ΣΑΡΑΒΑΣ. Μοὶ ἐπιτρέπετε μίαν παρατήρησιν;

§125ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μάλιστα.

§126ΣΑΡΑΒΑΣ. Ὅλα τὰ προηγούμενα μέχρι τοῦδε εἶναι ἐναντία τοῦ συμπεράσματός σας· ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ ἔκαμε κατάχρησιν τοῦ δικαιώματός της, ὄχι δὲ καὶ οἱ σύλλογοι τῶν προέδρων.

§127Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἔχομεν ὡς πρόσφατον, κ. Σαράβα, τὸ τῆς Ἀττικῆς· ὁ Σύλλογος τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν, ἡ πλειονοψηφία ἀνεκήρυξεν ἕνα μόνον βουλευτὴν, τὸν κ. Τ. Φιλήμονα, ὅλοι οἱ λοιποὶ ἀξιότιμοι κ. βουλευταὶ ἦσαν ἀπόβλητοι.

§128ΣΑΡΑΒΑΣ. Τὸ οὐσιῶδες εἶναι ποῖοι ἐπλειονοψήφησαν.

§129ΖΩΧΙΟΣ. Ἡ ἀνακήρυξις ἔγεινε τὴν πέμπτην ἡμέραν, ἐνῷ ἔπρεπε νὰ γείνῃ τὴν ἀκόλουθον ἡμέραν ἀμέσως.

§130Α. ΒΑΛΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄλλως, κύριοι, φρονῶ, ὅτι οἱ προτείνοντες τὸ προδικαστικὸν ζήτημα, τοῦ νὰ ἐνασχοληθῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν προεξέλεγξιν τῶν εἰσιτηρίων τῶν ἐπαρχιῶν, ὤφειλον νὰ ὑποβάλλουν πρότασιν, τὴν ὁποίαν ἔπρεπε νὰ παραδώσωσιν εἰς τὸν κ. Πρόεδρον. Ἡ πρότασις αὕτη θέλει διανεμηθῆ καὶ θέλει συζητηθῆ, ἐκτὸς ἐὰν κηρυχθῇ κατεπείγουσα, κατὰ τὸν Κανονισμόν. Ἡ Βουλὴ δὲ θέλει ἀποφασίσει περὶ τῆς ἡμέρας, καθ’ ἣν θέλει τὴν συζητήσει. Τοῦτο δὲ τὸ λέγω διότι δὲν δύναται κατ’ οὐδένα λόγον νὰ παραμεληθῇ τὸ κύριον θέμα, ἡ κυρία ἐργασία, τὴν ὁποίαν ἔχει σήμερον δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ ἡ Βουλὴ νὰ πράξῃ. Δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ λοιπὸν, καὶ ἡ ἀγόρευσις τοῦ κ. Δουζίνα ἦτο πολὺ ὀρθή· τοῦτο μόνον εἶχε τὸ ἄτοπον, ὅτι ἦτο προθύστερος, ἔπρεπε δηλονότι νὰ ἀφήσῃ ν’ ἀγορεύσουν οἱ προτείνατες καὶ κατόπιν νὰ προτάξῃ ἐναντίον αὐτῶν τὸν Κανονισμὸν, καθ’ ὃν ἡ Βουλὴ θέλει ἀποφασίσει ἐὰν ἡ πρότασις, ἡ γενομένη ὑπὸ τοῦ κ. Ῥάλλη, πρέπει νὰ συζητηθῇ σήμερον ἢ ν’ ἀναβληθῇ μέχρι τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν. Ἐπειδὴ δὲ τοιαύτη πρότασις δὲν ἐγένετο, προτείνω ἐγὼ ν’ ἀναβληθῇ τὸ ζήτημα τὸ προδικαστικὸν καὶ νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὰ οἰκεῖα τμήματα ὅπως ἔλθῃ συγχρόνως μὲ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν, συμφώνως μὲ τὸν Κανονισμόν.

§131ΖΩΧΙΟΣ. Ἂς γείνῃ ψηφοφορία λοιπὸν, κ. Πρόεδρε.

§132ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχει τὸν λόγον ὁ κ. Μαυροκορδάτος.

§133Ν. ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Μοὶ συγχωρεῖτε, κ. πρόεδρε, νὰ εἴπω δύω λέξεις ἀπὸ τῆς θέσεώς μου.

§134ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα.

§135ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Εἶναι λυπηρὸν, ἀλλὰ βέβαιον, ὅτι ἡ Βουλὴ ἄρχεται συνήθως τῶν ἐργασιῶν της διὰ συζητήσεων προκαταρκτικῶν ἐπὶ τῶν εἰσιτηρίων. Ὀφείλεται τοῦτο εἰς τὸ ὅτι δὲν κατέστημεν ἐντελῶς οἰκεῖοι πρὸς τὸν μηχανισμὸν τὸν συνταγματικὸν, ἢ εἰς τὴν ἀτέλειαν τοῦ νόμου; πιθανὸν νὰ ᾖναι ἀμφότερα τὰ αἴτια ταῦτα. Ἀλλ’ ὅπως δήποτε βέβαιον εἶναι, ὅτι ἡ Βουλὴ ἀρχίζει τὰς ἐργασίας της συνήθως διὰ προσυζητήσεώς τινος πρὶν ἀρχίσῃ τὰς ἐξελέγξεις. Εἰς μίαν τῶν συζητήσεων τούτων, περὶ τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας, ἐνθυμοῦμαι ὅτι ἔλαβον καὶ ἐγὼ μέρος. Ἐγνωμάτευσα δὲ ὅτι τὸ εἰσιτήριον δὲν εἶναι τὸ μόνον γνώρισμα, διὰ τοῦ ὁποίου δικαιοῦταί τις νὰ παρακαθήσῃ ἐν τῷ περιβόλῳ τούτῳ, πρὶν περατωθῶσιν αἱ ἐξελέγξεις· διότι δύναται νὰ ἐκδοθῇ εἰσιτήριόν τι, τοσοῦτον παράτυπον, ὥστε ἡ Βουλὴ νὰ μὴ ἀναγνωρίσῃ αὐτὸ, ἢ νὰ ἀναγνωρίσῃ ἡ Βουλὴ, ὅτι ὑπάρχουν τινὲς ἔχοντες τὸ δικαίωμα· καὶ ἐνθυμοῦμαι, ὅτι αὐτὸς ἐγὼ εἶπον, ὅτι εἶναι δυνατὸν νὰ προσέλθῃ βουλευτὴς φέρων ὡς μόνον γνώρισμα τὰ ἀποσπάσματα τῶν πρακτικῶν τῆς διαλογῆς τῶν διαφόρων δήμων· ἐὰν δὲ δὲν ὑπάρχῃ νόθευσίς τις καὶ ἂν τὰ ἀποσπάσματα αὐτὰ ᾖναι γνήσια, δύναται ν’ ἀναγνωρίσῃ αὐτὰ ἡ Βουλή, νὰ ἀθροίσῃ τὰς ψήφους καὶ νὰ εἰσέλθῃ ὁ βουλευτής. Ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Λακεδαίμονος σᾶς εἶπεν, ὅτι δὲν διετύπωσεν ὁ Κανονισμὸς προδικασίαν τινά. Τῷ ἀπαντῶ, ὅτι προδικασία τοιαύτη εἶναι ἡ ἐπανειλημμένη περὶ τούτου ἐν τῇ Βουλῇ συζήτησις καὶ αἱ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου ἐκφρασθεῖσαι γνῶμαι. Δὲν ἔχω νὰ ἐξετάσω αὐτὴν τὴν στιγμὴν ἐὰν πρέπει νὰ ᾖναι ἐπικρατεστέρα ἡ γνώμη τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν ἢ τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν· διότι ὡς πρὸς τοῦτο, ὅπως ὀρθῶς εἶπεν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων, καὶ τὰ δύω ἠμποροῦν νὰ ἔχουν τὰ ἀτοπήματά των. Νομίζω ὅμως, ὅτι, ἐὰν λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὰ προηγούμενα, ὀφείλομεν σήμερον νὰ πράξωμεν τὸ ἑξῆς· νὰ φέρωμεν ἐνταῦθα τὰ πρακτικὰ τῶν ἐκλογῶν αὐτῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων ὑπάρχει ἡ συζήτησις αὕτη, καὶ νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν πράγματι ὑπάρχουν τινὲς, οἱ ὁποῖοι ἔχουν τὸ δικαίωμα νὰ παρακάθηνται ἐν τῷ βουλευτηρίῳ τούτῳ. Δὲν ἀποδέχομαι δὲ ἀπολύτως, ὅτι ὅπου ὑπάρχουν ἀποσιωπητικὰ ὄφειλεν ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ νὰ ἐκδώσῃ εἰσιτήρια καὶ ὅτι δύνανται νὰ εἰσέλθουν οἱ βουλευταί. Ἐνδεχόμενον εἰς ἐπαρχίαν τινὰ νὰ ἐπράχθησαν ἀτοπήματα, ἀποκλείοντα πᾶσαν τοιαύτην λύσιν, καὶ κατὰ τὰς πληροφορίας, ἃς ἔχω, εἰς μίαν ἐπαρχίαν ἐξ ἐκείνων, αἵτινες δὲν ἀντιπροσωπεύονται σήμερον, δὲν ἔγεινε διόλου ἐκλογή. Ἀναφερόμενος λοιπὸν εἰς τὰ προηγούμενα, ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ κ. Ζαΐμη, καὶ προτείνω εἰς τὴν Βουλὴν νὰ ἐπιτρέψῃ νὰ ἔλθουν τὰ πρακτικὰ τῶν τριῶν ἢ τεσσάρων ἐκλογῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων νομίζουν τινὲς ὅτι ἔγειναν παρατυπίαι καθόσον ἀφορᾷ τὰ εἰσιτήρια, καὶ ν’ ἀποφασίσωμεν ἐκ τῶν προτέρων ἐὰν ὑπάρχωσί τινες ἔχοντες δικαίωμα νὰ παρακαθήσωσιν ἐνταῦθα, καὶ οἵτινες εἴτε ἐκ κακῆς ἑρμηνείας τοῦ νόμου εἴτε δι’ οἱονδήποτε ἄλλον λόγον δὲν εὑρίσκονται ἐνταῦθα.

§136Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Ὁ νόμος, κύριοι, διαγράφει τίνι τρόπῳ ἐκλέγεται ὁ βουλευτὴς, τίνι τρόπῳ ἀνακηρύσσεται καὶ τίνι τρόπῳ εἰσέρχεται ἐν τῷ βουλευτηρίῳ· καὶ ἐφ’ ὅσον αἱ διατυπώσεις αὗται τηροῦνται, οὐδεὶς ἔχει νὰ ἀντείπῃ. Ἐὰν ὑποτεθῇ ὅτι κατὰ τὴν ἐκλογὴν ἢ κατὰ τὴν ἀνακήρυξιν ἢ τὴν εἰσαγωγὴν ἐμεσολάβησαν ἄτοπα, ὅταν ἡ Βουλὴ συνέλθῃ καὶ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα καὶ τὰς διαφόρους ἐνστάσεις, τότε θὰ σχηματίσῃ πεποίθησιν καὶ θ’ ἀποφανθῇ ἐσκεμμένως καὶ λογικῶς. Σήμερον παρουσιάζεται ὅλος ὁ κόσμος καὶ λέγει ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ μ’ ἠδίκησε, καὶ ἔπρεπε νὰ εἰσέλθω εἰς τὸ βουλευτήριον. Τοῦτο δὲν δύναται κἀνεὶς ἐκ προοιμίων νὰ τὸ πιστεύσῃ, καθόσον εἶναι γνωστὸν, ὅτι κατὰ τοὺς βουλευτικοὺς ἀγῶνας ἐγείρονται τόσα πάθη, ὥστε παρουσιάζονται τὰ ἄσπρα μαῦρα καὶ τ’ ἀνάπαλιν. Σήμερον λοιπὸν ἀκολουθοῦντες τὰς διατυπώσεις, δεχόμεθα ὅσους φέρουν εἰσιτήρια τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Ἐὰν αὐτὰ ἐδόθησαν παρανόμως, ἔχομεν νόμους, καὶ θὰ δώσῃ εὐθύνας ἡ παρανομήσασα διοικητικὴ ἀρχή. Ἡ τοιαύτη ὅμως σπουδὴ πρὸς καινοτομίαν, τὴν ὁποίαν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Σύρου ἐπρότεινεν καὶ ὁ κ. ἐκ Καλαβρύτων ὑπεστήριξεν, δὲν βλέπω ποῦ στηρίζεται. Διὰ τοῦτο προτείνω, ἡ Βουλὴ ν’ ἀποφασίσῃ ὅτι δὲν πρέπει νὰ εἰσέλθωσι πρὸ τῶν ἐξελέγξεων οἱ μὴ ἔχοντες εἰσιτήρια, καὶ ν’ ἀναβληθῇ ἡ περὶ τούτων ἀπόφασις τῆς Βουλῆς, κατὰ τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου κ. Βαλασοπούλου. Ἤδη πρὶν κατέλθω τοῦ βήματος ὀφείλω νὰ παρακαλέσω τὸν ἀξιότιμον βουλευτὴν Ἀττικῆς κ. Ῥάλλην νὰ δώσῃ μίαν ἐξήγησιν, καθόσον ἀγορεύων ἀπὸ τῆς θέσεώς του, πρὶν ἀναβῇ εἰς τὸ βῆμα, ἐξέφερε φράσιν τινὰ, ὁ δὲ τρόπος δι’ οὗ ἀπήγγειλεν αὐτὴν ἦτο κατὰ τὴν κρίσιν μου, σκωπτικὸς καὶ εἰρωνικός· ἔσκωπτε δὲ καὶ εἰρώνευε σῶμα στρατοῦ. Εἶμαι στρατιωτικός, καὶ ἐπιθυμῶ ....

§137ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Εἶσθε βουλευτὴς ἐδῶ.

§138ΣΤΑΪΚΟΣ. Καὶ ὡς βουλευτὴς, κύριε βουλευτὰ Ἀττικῆς, ἐνδιαφέρομαι.

§139ΛΕΚΚΑΣ. Εἴμεθα βουλευταὶ καὶ ὡς βουλευταὶ πρέπει νὰ ἐνδιαφερώμεθα.

§140ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Δὲν εἴμεθα στρατιωτικοὶ ἐδῶ, ἢ πολῖται.

§141Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Δὲν ἐπιθυμῶ ἀντεγκλήσεις· ἐγὼ ἐπιθυμῶ μόνον, καὶ παρεκάλεσα τὸν κ. Ῥάλλην, ἐπειδὴ κατὰ τὴν κρίσιν μου —καὶ ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι ἐσφαλμένη — ὁ τρόπος τῆς ἀπαγγελίας μιᾶς φράσεώς του κἄπως εἰρώνευε ἢ ἔσκωπτε σῶμα στρατοῦ, ἐπιθυμῶ νὰ ἐξηγηθῇ.

§142ΤΙΝΕΣ. Ὄχι, δὲν εἶπε τίποτε.

§143Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἀφήσατε, θὰ δώσῃ τὸν λόγον ὁ κ. Ῥάλλης.

§144Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Εἶμαι βουλευτὴς τοῦ Ἔθνους, καὶ προκειμένου περὶ σώματος στρατοῦ ἐνδιαφέρομαι· καὶ ὅταν βλέπω εἰρωνευόμενον σῶμα στρατοῦ, ὀφείλω νὰ ζητήσω τὸν λόγον.

§145Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Κύριε Πρόεδρε, ἐπειδὴ προεκλήθην, ἐπιτρέψατέ μοι νὰ εἴπω δύω λέξεις διὰ νὰ ἐξηγήσω τὴν ἰδέαν μου, τὴν ὁποίαν δὲν θὰ κρύψω εἰς τὸν κ. Στάϊκον. Νομίζω, ὅτι ἡ ἐκλογή του εἶναι ἀποτέλεσμα βίας καὶ ἐπεμβάσεως. Ἐὰν δ’ εἷς ἀξιωματικὸς τοῦ Β. Στρατοῦ εἰσῆλθεν ἐν τῇ Βουλῇ παρανόμως καὶ ἀποδειχθῇ ὅτι ἡ ἐκλογή του ὑπῆρξε τὸ πόρισμα τῆς βίας καὶ ἐπεμβάσεως, τοῦτο δὲν θίγει ποσῶς τὴν τιμὴν τοῦ στρατοῦ. Ἕκαστος φέρει τὴν τιμήν του εἰς τοὺς ὤμους του καὶ εἰς τὸ μέτωπόν του· οὐδεὶς δ’ ἐνταῦθα, ἐκτὸς τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν, δύναται ν’ ἀντιπροσωπεύσῃ τὸν στρατόν. Ἐὰν ὑπῆρξε προσβολὴ, εἶναι ἀτομική· ἀπορῶ δὲ πῶς, ἐὰν πράγματι ἡ ἐκλογὴ τοῦ κ. Στάϊκου ᾖναι νόμιμος, ἐνῷ δι’ ὅλως ἀφῃρημένης ἐκφράσεως ἔθιξα τὴν ἐκλογὴν Μεσολογγίου, ἐνόησεν οὗτος ὅτι περὶ τῆς νομιμότητος αὐτῆς ἐλάλουν.

§146Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Δὲν ὡμίλησα περὶ αὐτοῦ.

§147Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Εἶναι ἐνταῦθα καὶ ὁ ἕτερος κ. Στάϊκος, ἀνώτερος μάλιστα κατὰ τὸν βαθμὸν ἀξιωματικὸς τῶν εὐζώνων, καὶ δὲν ἐνόησε τοιοῦτόν τι. Δὲν θ’ ἀναγνωρίσω δὲ τὸ δικαίωμα, ἕκαστος μὲ τὴν σημαίαν τοῦ στρατοῦ, τὸν ὁποῖον ἡμεῖς πρὸ παντὸς ἄλλου τιμῶμεν, διότι τὸν στρατὸν τὸν θέλομεν δι’ ἄλλους σκοποὺς παρ’ ἐκείνους, δι’ οὓς ἄλλοι τὸν θέλετε, μὲ τὴν σημαίαν τοῦ στρατοῦ εἰς χεῖρας, νὰ προσπαθῇ νὰ κλείσῃ τὸ στόμα ἡμῶν ἐνταῦθα. Ὅταν ἡ ἐκλογὴ τοῦ Μεσολογγίου θὰ ἔλθῃ, τότε ἐπιφυλάσσομαι νὰ δώσω περισσοτέρας ἐξηγήσεις.

§148Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου· ἐὰν ἦσθε παρὼν, θὰ ἠκούετε, ὅτι δὲν εἶναι μόνον τὸ ἀδίκημα τοῦτο, τὸ ὁποῖον ἐπράξατε πρὸς ἐμὲ, ἀλλ’ ὅτι ἐξεφράσθητε εἰρωνικῶς περὶ σώματος στρατιωτικοῦ κατὰ τὴν κρίσιν μου· διότι ἐὰν συμπαραβάλω τὸν ἑαυτόν μου ὡς βουλευτὴν Μεσολογγίου, ἐὰν δὲν ἦμαι καλλίτερος ἀπὸ σᾶς, θὰ ἦμαι τοὐλάχιστον ἴσος· ὥστε δὲν ἔχετε τὸ δικαίωμα σήμερον νὰ ἀποφανθῆτε ὑπὲρ ἢ κατά. Ἐγὼ ἐπιμένω καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ δώσητε ἐξήγησιν.

§149Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Ἐνοοῦσα, ὅτι σεῖς εἰσήλθατε ἐνταῦθα παρὰ τὴν θέλησιν τοῦ λαοῦ.

§150Δ. ΣΤΑΪΚΟΣ. Πρὸς βουλευτὴν ἢ πρὸς Στάϊκον τὰ λέγετε;

§151Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Πρὸς βουλευτήν· δὲν ἔχω νὰ κάμω μὲ τὸν κ. Στάϊκον.

§152ΣΠΗΛ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριοι, κατὰ τὸ ἄρθρον 58 τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ὁ Σύλλογος τῶν ἐπιτροπῶν οὐδὲν ἄλλο ἔχει δικαίωμα παρὰ νὰ κάμῃ τὴν τακτικὴν ὁλοσχερῆ ἀπαρίθμησιν, νὰ κάμῃ τὸ γενικὸν ἄθροισμα τῶν κατὰ δήμους ψήφων, οὐδὲν πλέον, οὐδὲν ὀλιγώτερον. Οὔτε ὁ Νομάρχης ἤτοι ἡ διοικητικὴ ἀρχή, οὔτε οἱ πρόεδροι τῶν ἐφορευτικῶν ἐπιτροπῶν ἔχουσι δικαίωμα νὰ φέρωσιν οἱονδήποτε συλλογισμὸν ἐπὶ τῆς θελήσεως τοῦ λαοῦ, μὲ προσθαφαίρεσιν ψήφων μεταβάλλοντες κατὰ τὰς κρίσεις των τὸ ὑπὸ τῶν κατὰ δήμους διαλογῶν ἀναδεικνυόμενον ἀποτέλεσμα. Ἀλλοίμονον δὲ ἐὰν γείνῃ δεκτὴ ἡ ἐναντία ἀρχή· διότι ἐν τοιαύτῃ περιπτώσει ὅ,τι δικαίωμα θέλει ἔχει τὸ σύνολον τοῦ Συλλόγου, θέλουν ἔχει ἀναντιῤῥήτως, δυνάμει τοῦ αὐτοῦ δικαιώματος, καὶ αἱ τμηματικαὶ ἐκλογικαὶ ἐπιτροπαί· ἀλλοίμονον δὲ ἐὰν ἐπιτρέψητε εἰς τρία μέλη μιᾶς εἰδικῆς ἐφορευτικῆς ἐπιτροπῆς νὰ μεταβάλλῃ τὸ ἀποτέλεσμα τῆς μερικῆς διαλογῆς, προσθαφαιροῦσα διὰ συμπερασμάτων. Τοιοῦτόν τι βεβαίως θέλει μᾶς φέρει εἰς πολλὰ ἀτοπήματα. Ἐὰν τοιοῦτον δικαίωμα ἀναγνωρίσητε παρὰ τὸν νόμον εἰς τὴν διοικητικὴν ἀρχήν, θέλει ἐπέλθει μέγα κακὸν ἐκ μέρους τῆς ἐκτελεστικῆς ἀρχῆς ὡς πρὸς τὴν ἔκδοσιν εἰσιτηρίων ἐπὶ τῇ βάσει τοῦ φαινομένου γενικοῦ ἀποτελέσματος τῆς διαλογῆς· ἐὰν δὲ τοιοῦτον ἀναγνωρίσητε δικαίωμα εἰς τὴν πλειονοψηφίαν τοῦ Συλλόγου τῶν ἐπιτροπῶν, τὰ αὐτὰ θέλετε ἔχει ἀτοπήματα. Ἀλλὰ ὁσάκις γίνονται τοιαῦται παραβάσεις, ὁσάκις μέλη ἐπιτροπῶν κατὰ πλειονοψηφίαν μεταβάλλωσι διὰ συμπερασμάτων τὸ κατὰ τὰ πρακτικὰ φαινόμενον γενικὸν ἀποτέλεσμα τῆς διαλογῆς, καὶ δι’ ἐνστάσεως ἔρχεται τὸ ζήτημα ἐνώπιον τῆς Βουλῆς, ὀφείλει αὕτη νὰ σιωπήσῃ; Ὄχι· διότι τότε δὲν ἤθελεν ὑπάρχει καλῶς κατηρτισμένον δικαστήριον νὰ ἐξελέγξῃ τὰ ἀποτελέσματα τῶν ἐκλογῶν. Διὰ νὰ ἔχῃ ἰσχὺν ἡ ἀπόφασίς σας, κύριοι, ὀφείλετε νὰ καταρτισθῆτε πρότερον καλῶς, ὀφείλετε νὰ ἐξετάσητε τὴν ἔνστασιν περὶ τῆς κακῆς καταρτίσεως τῆς Βουλῆς διὰ τῆς μὴ χορηγήσεως εἰσιτηρίων εἴς τινας, καὶ ἀποφασίσητε ἐπὶ τῆς ἐνστάσεως ταύτης. Εἶναι δεινόν, εἶναι κακὸν μέγιστον ν’ ἀποστερήσητε ἐπαρχίας ὁλοκλήρους τοῦ δικαιώματος τῆς ἐξελέγξεως διὰ τῆς ἀρνήσεως εἰσιτηρίων. Θέλετε ὑμεῖς, ἐξ ὧν τινες ἴσως ὑπάρχουσι μὴ νόμιμοι, θέλετε, λέγω, ὑμεῖς νὰ ἀποκλείσητε τοῦ δικαιώματος τοῦ δικαστοῦ, ἑτέρους ἴσως νομίμους; Ὄχι· εἶναι ἀτόπημα, καὶ τὸ ἀτόπημα αὐτὸ θέλει ἔχει χειρίστας συνεπείας. Μὴ σκέπτεσθε περὶ τοῦ παρόντος, ἀποβλέψατε μᾶλλον εἰς τὸ μέλλον. Ἐὰν ἴσως εἰς τὸ μέλλον στερηθῶσιν οὕτω τοῦ νομίμου δικαιώματος τοῦ δικαστοῦ βουλευταὶ νόμιμοι, ἢ διὰ ψευδῶν εἰσιτηρίων εἰσέλθωσιν εἰς τὴν Βουλὴν τοιοῦτοι μὴ νόμιμοι, ποῖον θὰ ᾖναι τὸ ἀποτέλεσμα τῆς ἐξελέγξεως;

§153Π. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ποῖος ἐκτίθεται τότε, ὅταν δὲν ἔχῃ ἐγγύησιν;

§154ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Διὰ νὰ ὑπάρχῃ μία Βουλὴ πραγματική, διὰ νὰ ἔχῃ ἠθικὴν ἐπὶ τοῦ τόπου ἐπιῤῥοὴν καὶ μὴ καθίσταται ἰδανικὴ, τοὐτέστιν ὀνόματι μόνον, πρέπει καὶ ὁ καταρτισμός της νὰ μὴ ὑπάρχῃ κακός. Διὰ τοῦτο εἰς ὅλα τὰ συνταγματικὰ κράτη, εἰς τὰ ὁποῖα ὑπάρχουσι πραγματικαὶ συνταγματικαὶ ἐλευθερίαι, ἐπεστήθη πάντοτε ἀκριβὴς προσοχὴ ἐπὶ τῶν ἐξελέγξεων τῶν ἐκλογῶν, διότι οὕτω καταρτίζεται γνησία ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία, ἥτις εἶναι τὸ ἔρεισμα τῆς Κυβερνήσεως, ὁ φύλαξ τῶν δικαιωμάτων τοῦ λαοῦ καὶ ὁ προστάτης τῶν δημοσίων συμφερόντων.

§155ΙΩ. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐὰν συμβῇ εἰς μίαν ἢ δύο ἐπαρχίας νὰ μὴ γείνῃ ἐκλογὴ, τί πρέπει νὰ κάμωμεν;

§156ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Θέλω σᾶς ἀπαντήσει, κ. βουλευτὰ, ἐπὶ τούτου. Ὑποτεθείσθω, ὅτι εἴς τινα δῆμον ἢ ἐπαρχίαν ἐκ περιστατικῶν ἀπροόπτων καὶ ἀνεξαρτήτων τῆς θελήσεως τῆς Κυβερνήσεως καὶ τοῦ τόπου δὲν ἐγένετο ἐκλογή· τί πρέπει νὰ γείνῃ; Πρέπει νὰ ἀργῇ ἡ Βουλὴ μέχρις οὗ περαιωθῇ ἡ ἐκλογὴ καὶ τοῦ μέρους τούτου τοῦ Κράτους; Οὐχὶ, κύριοι· διότι εἰς τὴν περίπτωσιν ταύτην ὑπάρχει ἀνωτέρα βία, καθ’ ἧς οὐδεὶς δύναται ν’ ἀντιστῇ. Ἐπὶ τῆς παρούσης ὅμως περιστάσεως δὲν ὑπάρχει βία ἀνωτέρα, ἀλλὰ παρερμηνεία τοῦ νόμου, ἵνα μὴ εἴπω κακὴ θέλησις. Τί ὀφείλει νῦν νὰ πράξῃ ἡ Βουλὴ ἐπὶ τῆς παρούσης περιστάσεως; Νὰ προέλθῃ εἰς τὸ μέτρον, τὸ ὁποῖον εἶπεν ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Καλαβρύτων κ. Ζαΐμης· ν’ ἀναθέσῃ εἰς τὰ τμήματα νὰ ἐξετάσουν τὰ πρακτικὰ τῶν ἐκλογῶν τούτων, νὰ ἐξετάσουν τοὺς ἐξωτερικοὺς τύπους καὶ ἑπομένως νὰ φέρουν εἰδικὴν ἔκθεσιν ἐπὶ τοῦ ζητήματος τῶν εἰσιτηρίων τῶν τριῶν ἢ τεσσάρων αὐτῶν ἐκλογῶν.

§157ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Αὐτὸ εἶναι τοῦ Κανονισμοῦ· κάμετε πρότασιν νὰ μεταῤῥυθμισθῇ (Θόρυβος).

§158ΣΠ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ζητῶν τὴν ἐξέλεγξιν τοῦ προδικαστικοῦ ζητήματος τῶν εἰσιτηρίων, ζητῶ τὸν νόμιμον καταρτισμὸν τῆς Βουλῆς πρὶν ἢ προέλθῃ εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῆς οὐσίας τῶν ἐκλογῶν· εἶμαι πληρέστατα ἐντὸς τοῦ Κανονισμοῦ. Ὑμεῖς, οἵτινες θέλετε νὰ ἀποστερήσητε βουλευτάς τινας τοῦ δικαιώματος τοῦ δικαστοῦ, ὀφείλετε νὰ ζητήσητε τὴν μεταβολὴν τοῦ Κανονισμοῦ, πρὶν ἢ ἀποφασίσητε περὶ τῆς ἀποστερήσεως τοῦ δικαιώματος τούτου. Ἐννοῶ, ὅτι δὲν ἔχω δικαίωμα νὰ ἔλθω εἰς τὴν οὐσίαν· καὶ, κατ’ ἐμὲ, κακῶς ἔπραξάν τινες τῶν ἀγορευσάντων, οἵτινες εἰσῆλθον εἰς τὴν οὐσίαν ὅπως δήποτε. Δι’ ὅλα ταῦτα καὶ ἐπειδὴ παρέρχεται ἡ ὥρα, καταλήγω τὸν λόγον, ὑποστηρίζων ἐνθέρμως τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Ζαΐμη, τὴν ὁποίαν εὑρίσκω σύμφωνον καὶ μὲ τὸ δίκαιον καὶ μὲ τὸ συμφέρον τῆς Βουλῆς, τῆς ὁποίας τὰ μέλη ὀφείλουσι ν’ ἀποφασίσωσιν ὄχι ἐπὶ τῇ βάσει τῆς παρούσης καταστάσεως, ἀλλὰ λαμβάνοντα ὑπ’ ὄψιν καὶ τὴν μέλλουσαν θέσιν.

§159ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ συζήτησις ἐπεραιώθη· ἑπομένως ὁ κ. Βαλασόπουλος ἔκαμε τὴν ἑξῆς πρότασιν· «Ἡ Βουλὴ ἀναβάλλει τὴν λύσιν τοῦ προκειμένου ζητήματος μέχρις οὗ διανεμηθῶσιν αἱ ἐπὶ τῶν ἀμφισβητουμένων ἐκλογῶν Ἀττικῆς, Κορινθίας, Θήρας καὶ Σάμης ἐκθέσεις τῶν οἰκείων τμημάτων.» Αὐτὴ εἶναι ἡ ἀπωτέρα.

§160ΤΙΝΕΣ (ἐκ δεξιῶν). Αὐτὴ εἶναι ὁ Κανονισμός.

§161ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐξ ὅλης τῆς συζητήσεως προκύπτει ὅτι ἡ Βουλὴ ζητεῖ νὰ τεθῇ καὶ τὸ ἑξῆς ζήτημα· «Μετὰ τὴν κλήρωσιν τῶν τμημάτων, ἐκεῖνα ἐξ αὐτῶν εἰς ἃ ἤθελον λάχει αἱ περὶ ὧν πρόκειται ἐκλογαὶ, ὀφείλουσιν αὔριον νὰ φέρωσι τὰς ἐκθέσεις των πρὸς τὴν Βουλὴν περὶ τῶν προσώπων, τὰ ὁποῖα πρέπει νὰ εἰσέλθωσι συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 58 τοῦ περὶ ἐκλογῆς βουλευτῶν νόμου.»

§162ΤΙΝΕΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Ἀπωτέρα πρότασις εἶναι ἡ τῆς ἀναβολῆς.

§163ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀπωτέρα πρότασις εἶναι ἡ τοῦ κ. Βαλασοπούλου, ἡ τῆς ἀναβολῆς.

§164Δ. ΣΑΡΑΒΑΣ. Αὐτὴ εἶναι ἐφαρμογὴ τοῦ Κανονισμοῦ.

§165Α. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἡμεῖς ζητοῦμεν ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ προδικαστικῶς νὰ ἐξετάσῃ τοὺς τύπους.

§166ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἔχω ὑπ’ ὄψιν μου τὸ ἄρθρον 29 τοῦ Κανονισμοῦ, τὸ ὁποῖον ἔχει ὡς ἑξῆς (τὸ ἀναγινώσκει). Βλέπετε λοιπὸν ὅτι τὸ Προεδρεῖον, συμμορφούμενον μὲ τὴν διάταξιν αὐτὴν, προέταξε τὴν περὶ ἀναβολῆς πρότασιν.

§167Δ. ΣΑΡΑΒΑΣ. Κύριε πρόεδρε, μὲ συγχωρεῖτε νὰ εἴπω δύω λέξεις. Βεβαίως τὸ ζήτημα τῆς ἀναβολῆς προηγεῖται, ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν ἐὰν ἡ πρότασις αὕτη εἰσάγῃ τῳόντι ζήτημα ἀναβολῆς ἢ διατυπόνει, μὲ ἄλλας λέξεις, τὴν πρότασιν τοῦ ἐκ Τροιζηνίας βουλευτοῦ. Τί εἶπεν ὁ κύριος Δουζίνας; νὰ μὴ γείνῃ οὐδεμία συζήτησις ἐπὶ τῆς προτάσεως, ἀλλὰ νὰ προβῶμεν εἰς τὴν κλήρωσιν τῶν Τμημάτων· τί μᾶς λέγει, μ’ ἄλλας λέξεις, ὁ ἐκ Λακεδαίμονος βουλευτής; τὸ ζήτημα τῆς προεξελέγξεως τῶν εἰσιτηρίων νὰ ἐξετασθῇ, ὅταν ἐξετασθῇ ἡ οὐσία τῆς ἐκλογῆς. Σᾶς ἐρωτῶ, κύριε Πρόεδρε, ὅταν ἡ Βουλὴ ἐξετάσῃ τὴν οὐσίαν τῆς ἐκλογῆς, ὁποίαν ἔννοιαν ἔχει ἐὰν καλῶς εἰσῆλθον ἢ κακῶς δὲν εἰσῆλθον οἱ ὑπὲρ αὐτῶν ἔχοντες τὸ τεκμήριον τῆς ἐκλογῆς; Ἡ πρότασις πρέπει νὰ τεθῇ καθὼς τὴν ἔθεσεν ὁ κύριος Ζαΐμης· ὅσοι ἔχουν ἐναντίαν γνώμην ἠμποροῦν νὰ καταψηφίσουν. Ἡ πρότασις, ὅπως τὴν εἰσάγουν, εἶναι ἄρνησις τοῦ δικαιώματος τῆς μειονοψηφίας. Ἡ πλειονοψηφία δύναται ν’ ἀποῤῥίψῃ τὴν πρότασιν, τὴν ὁποίαν εἰσάγομεν· ἀλλὰ δὲν πρέπει νὰ ἐπιμένῃ διὰ τῆς προτάσεως τῆς ἀναβολῆς νὰ μὴ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις.

§168ΙΩ. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἴμεθα λίαν εὐθεῖς· μᾶς ἠδίκησεν ὁ προλαλήσας ἀποδίδων εἰς ἡμᾶς τὸ ἐναντίον. Ὅταν εἰσάγεται μία πρότασις πρὸς συζήτησιν, ἔχει τὸ δικαίωμα ἕκαστος βουλευτὴς νὰ προτείνῃ τὴν ἀναβολήν. Λέγομεν λοιπὸν ν’ ἀναβληθῇ ἡ πρότασις αὕτη δυνάμει τοῦ Κανονισμοῦ· καὶ ἐπειδὴ ἡ πρότασίς μου εἶναι ἀπωτέρα, θὰ προταχθῇ.

§169Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐὰν ὁ κ. Βαλασόπουλος δὲν ἔφερε τὴν πρότασιν, τί ἤθελε γείνει; Ὅ,τι ὁ κ. Βαλασόπουλος λέγει. Ἐὰν δὲν ἐγένετο ἡ ἀντίῤῥησις, ἤθελεν ἀποφασισθῇ τὸ ζήτημα τοῦτο μετὰ τῆς οὐσίας τῆς ἐκλογῆς. Λοιπὸν ὁ κύριος Βαλασόπουλος οὐδὲν ἄλλο ἔπραξεν ἢ νὰ προτείνῃ ὅ,τι λέγει ὁ Κανονισμός. Ἑπομένως αὐτὸ δὲν ἠμπορεῖ νὰ ᾖναι πρότασις ἀναβολῆς· διότι δὲν σκοπεῖ νὰ φέρῃ εἰς ἄλλο εἰμὴ εἰς ὅ,τι λέγει ὁ Κανονισμός. Δὲν εἶναι λοιπὸν πρότασις ἀναβολῆς, ἀλλ’ ἀπόῤῥιψις τῆς προτάσεως, τὴν ὁποίαν προέτεινεν ὁ κ. Σοῦτσος καὶ ὑπεστήριξεν ὁ κ. Ζαΐμης. Ἀπορῶ δὲ πῶς θέλει ἡ Βουλὴ ἀρνηθῇ ἓν δικαίωμά της, νὰ μὴ ἐξετάσῃ δηλαδὴ ἐὰν οἱ δικασταὶ ἡμεῖς — διότι τοιοῦτοι εἴμεθα σήμερον — ἤμεθα νόμιμοι δικασταὶ ἢ οὐχί. Περὶ τούτου πρόκειται ἤδη. Συνήλθομεν σήμερον ὡς δικασταὶ, καὶ ἐξετάζομεν ἐὰν αἱ ἐκλογαὶ ἡμῶν ᾖναι νόμιμοι, ἐὰν ἔχωμεν τὸ δικαίωμα νὰ παρακαθήσωμεν ἐνταῦθα, καὶ μᾶς ἀρνοῦνται τὸ δικαίωμα τῆς ἐξετάσεως αὐτῆς; Προτείνεται ἔνστασις κατὰ τῆς συγκροτήσεως τοῦ δικαστηρίου, καὶ μᾶς ἀρνοῦνται τὴν ἐξέτασιν τῆς ἐνστάσεως αὐτῆς; Ἡμεῖς, οἵτινες πρόκειται ν’ ἀποφασίσωμεν, δὲν εἴμεθα ἆρά γε ἁπλοῖ πολῖται; Καὶ μᾶς ἐμποδίζουσι νὰ ἐξετάσωμεν τοῦτο καὶ νὰ ἐρευνήσωμεν περὶ τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ δικαστηρίου; Καθ’ ἣν στιγμὴν παραδεχθῆτε τὴν ἀρχὴν ταύτην, ὅτι ἀρκεῖ νὰ εἰσέλθῃ τις ἐν τῇ Βουλῇ ἢ ν’ ἀποκλεισθῇ αὐτῆς, διότι ὁ Νομάρχης αὐθαιρέτως τὸ θέλει, ἢ διότι ὁ Νομάρχης ἀρνεῖται νὰ τὸν ἀνακηρύξῃ, καταστρέφετε τὸ Κοινοβούλιον. Δὲν ἔχετε Βουλὴν, ἀλλ’ ὄργανα καὶ πλάσματα τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς. Ἰδοὺ, κύριοι, διὰ τί εἶναι μέγα τὸ δικαίωμά μας νὰ ἐξετάζωμεν ἐὰν οἱ εἰσαγόμενοι ᾖναι οἱ νόμιμοι, δηλαδὴ τὸ ἀληθὲς παραγόμενον τῆς διαλογῆς, καὶ οὐδὲ στιγμὴν πρέπει νὰ θέσητε εἰς ἀμφιβολίαν τὸ δικαίωμα τοῦτο, καὶ ἀπορῶ πῶς ἐγεννήθη ζήτημα. Ἐὰν δὲν πρέπει νὰ ἐξετάζωμεν τὸ νόμιμον τῶν ἐρχομένων ὡς δικαστῶν, ἀλλ’ ἀρκεῖ ν’ ἀκολουθῶμεν τὰς ἀποφάσεις τῶν Νομαρχῶν, τότε οἱ Νομάρχαι θ’ ἀποφασίζωσι περὶ τῆς τύχης τῆς Βουλῆς. Λοιπὸν νομίζω, κύριοι, ὅτι οὐδεὶς θ’ ἀρνηθῇ νὰ παραδεχθῇ ὅτι ἔχομεν δικαίωμα εὐρύτατον, ἀπὸ τοῦ ὁποίου ἐξαρτᾶται ἡ νόμιμος ὕπαρξις ἡμῶν, δηλαδὴ τὸ δικαίωμα νὰ ἐξετάζῃ ἡ Βουλὴ ἐκ τῶν προτέρων τὸ εἰλικρινὲς τῶν εἰσιτηρίων. Σᾶς εἶπον ὅτι τὸ ζήτημα δὲν εἶναι πολιτικόν. Εἶναι πολιτικὸν, πολιτικώτατον. Ἡ συγκρότησις τῆς Βουλῆς εἶναι πολιτικὸν ζήτημα.

§170ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Τὸ ζήτημα τοῦτο πλέον ἐξηντλήθη· ἂν ἐξακολουθήσῃ νὰ λαλῇ ἐπὶ τῆς οὐσίας, ἐπιφυλάσσομαι καὶ ἐγὼ νὰ λάβω τὸν λόγον. Ἤλθομεν εἰς τὴν ψηφοφορίαν, καὶ πρόκειται νὰ ἐξετάσωμεν τί θὰ θέσωμεν εἰς ψηφοφορίαν, δὲν ἠμποροῦμεν νὰ λαλήσωμεν καὶ ν’ ἀναλύσωμεν τὰ ἐπιχειρήματα, ἀλλὰ θὰ περιορισθῶμεν εἰς τὸ ζήτημα.

§171Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Δὲν δίδω εἰς οὐδένα τὸ δικαίωμα, πολὺ δ’ ὀλιγώτερον εἰς τὸν βουλευτὴν Τροιζηνίας νὰ κανονίσῃ τὸν τρόπον τῆς ὁμιλίας του. Πρέπει νὰ μ’ ἀφήσῃ νὰ ὁμιλῶ ὅπως ἐγὼ σκέπτομαι.

§172ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Γενικὴν γνώμην ἐξέφρασα· ἐγὼ δὲν εἶπον ὅτι θέλω νὰ ἐπιβληθῶ· σύμφωνα μὲ τὸν νόμον λέγω πρέπει νὰ προηγηθῇ ἡ λύσις τοῦ ζητήματος, τίς πρότασις πρέπει νὰ προηγηθῇ.

§173Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Λέγω, τὸ ζήτημα εἶναι πολιτικώτατον. Ἐκ τῆς καλῆς ἢ κακῆς συγκροτήσεως τῆς Βουλῆς ἐξαρτᾶται οὐχὶ μόνον τὸ κῦρος καὶ ἡ ἰσχὺς τῶν ἀποφάσεων αὐτῆς, ἀλλὰ καὶ ὁ βίος της. Καὶ ἐνθυμήθητε, κύριοι, ὅτι πρὸ χρόνου ἡ ὑποτεθεῖσα κακὴ συγκρότησις τῆς Βουλῆς ἐχρησίμευσεν ὡς λόγος ν’ ἀποπεμφθῇ μετὰ χειροκροτημάτων. Οὕτως ἔχει μεγάλην πολιτικὴν ἀξίαν διὰ τὰς ἀποφάσεις της καὶ διὰ τὴν ὕπαρξίν της. Καθόσον δ’ ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τοῦ κ. Φιλήμονος, νομίζω ὅτι οὐδεὶς θέλει ἀρνηθῆ εἰς ἑαυτὸν τὸ δικαίωμα τοῦ νὰ ἐξετάσῃ καὶ αὐτὸ ὁμοῦ, ἐπειδὴ πρόκειται περὶ παρανόμου εἰσιτηρίου, καὶ οὐχὶ ὅταν θὰ ἐξετάσῃ καὶ τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς· διότι, ἐπαναλαμβάνω, τὸ ζήτημα εἶναι τὸ αὐτό.

§174ΙΩ. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Λυποῦμαι, κύριοι, ὅτι προώρως τὸ Κοινοβούλιον εἰσάγεται εἰς συζήτησιν μεγίστης πολιτικῆς ἀξίας. Ὁ κύριος βουλευτὴς ἐκ Καλαβρύτων εἶπεν ὀρθῶς ὅτι τὸ ζήτημα τῆς ἐξελέγξεως εἶναι ζήτημα συνειδήσεως, εἶναι ζήτημα ἐφαρμογῆς νόμου, εἶναι ζήτημα τὸ ὁποῖον ἀφορᾷ τὴν ὑψίστην ἐνέργειαν, τὴν ὁποίαν ὁ ἄνθρωπος ἐν κοινωνίᾳ τινὶ, κύριοι, δύναται νὰ ἐξασκήσῃ. Ὁ βουλευτὴς δικάζων τὸ κῦρος τῆς ἐκλογῆς του, κύριοι, ἐὰν ἦναι ἄξιος τοῦ νὰ παρακάθηται εἰς τὰς ἕδρας τοῦ ἀντιπροσώπου τοῦ ἔθνους, δὲν πρέπει νὰ λαμβάνῃ ὑπ’ ὄψιν του οὔτε πάθος, οὔτε συμπάθειαν, οὔτε συμφέρον πολιτικὸν, οὔτε οἱονδήποτε συμφέρον· ὀφείλει νὰ πράξῃ, ἐνεργῶν τὸ ὕψιστον αὐτὸ δικαίωμα, ὅπως ὁ δικάζων ἐπὶ ζητημάτων ἀφορώντων εἴτε τὴν τιμὴν, εἴτε τὴν ἰδιοκτησίαν, εἴτε τὴν ζωὴν οἱωνδήποτε ἀτόμων. Δὲν ἦτο λοιπὸν ὀρθὸν τὸ λεχθὲν παρὰ τοῦ βουλευτοῦ ἐκ Μεσσήνης, ὅτι τὰ ζητήματα τῶν ἐξελέγξεων εἶναι ζητήματα πολιτικά. Ἀλλοίμονον εἰς τὴν κοινωνίαν....

§175Α. ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ὑπὸ τὴν ἔποψιν τῆς ὑπάρξεως τῆς Βουλῆς ὡμίλησα.

§176ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Πρῶτον ἔρχομαι καὶ εἰς αὐτό· καὶ αὐτὸ μὲ φέρει εἰς τὸ βῆμα. Ὅταν προώρως ῥίπτωνται τὰ ζητήματα εἰς τὸ Κοινοβούλιον, δὲν λύονται ὀρθῶς, προκαλοῦσι δὲ καὶ συζητήσεις, αἵτινες ἀντὶ νὰ ὠφελοῦν βλάπτουν. Δὲν εἶναι ὀρθὴ ἡ ἰδέα τοῦ ἐκ Μεσσήνης βουλευτοῦ, ὅτι ἡ ἐξέλεγξις τῶν ἐκλογῶν εἶναι πολιτικὸν ζήτημα. Τὸ ὀρθὸν εἶναι ὅτι, ἐὰν θέλωμεν νὰ ἤμεθα σεβαστοὶ ἐν τῇ συνειδήσει τοῦ κόσμου, προκειμένου περὶ τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν, δὲν πρέπει νὰ λαμβάνωμεν ὑπ’ ὄψιν παρὰ τὸν νόμον, καὶ τοῦτον ἔχοντες ὁδηγὸν καὶ ἀπεκδυόμενοι παντὸς πολιτικοῦ συμφέροντος νὰ ἐξετάζωμεν τὰ ἀναφυόμενα ζητήματα κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν. Ἀνέφερεν ὁ κύριος Κουμουνδοῦρος γεγονὸς λυπηρὸν, λαβὸν χώραν εἰς ἑτέραν περίστασιν, καὶ ἀνέφερεν αὐτὸ ὡς φόβητρον. Προσέξατε, εἶπεν, εἰς τὴν ἐξέλεγξιν, διότι καὶ εἰς ἄλλην περίστασιν δὲν ἐπροσέξατε καὶ εἴδατε ποῦ ἐφθάσατε, εἰς τὴν διάλυσιν, χειροκροτούσης τῆς κοινωνίας. Δὲν γνωρίζω ἂν ἡ κοινωνία ἐχειροκρότησε κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, ἢ ἀπεδοκίμασε τὰ γενόμενα. Ἔκαστος βεβαίως ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ κρίνῃ περὶ τοῦ τρόπου τῆς ἐξελέγξεως τῶν ἐκλογῶν, ἑπομένως καὶ οἱ ἐκτὸς τῆς Βουλῆς. Μόνον ὅμως ἡ Βουλὴ ἔχει τὴν ἐξουσίαν νὰ ἐξελέγχῃ τὰς ἐκλογὰς καὶ νὰ ἀποφασίζῃ περὶ τῶν τίτλων τῆς ἑαυτῆς νομιμότητος. Ἂν ἀφαιρέσητε ἀπὸ τῆς Βουλῆς τὸ ἀποκλειστικὸν τοῦτο δικαίωμα τὸ ὑπὸ τοῦ Συντάγματος καθιερούμενον, τότε ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει ἀνεξαρτησίαν, δὲν ἀποτελεῖ ἰδίαν ἐξουσίαν. Δὲν παραδέχομαι λοιπὸν, ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν, λαμβανομένης ὑπ’ ὄψιν τῆς ἀτόπως καὶ καθ’ ὑπέρβασιν τῶν δικαιωμάτων τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας γενομένης διαλύσεως εἰς προηγουμένην ἐποχήν. Ἂν ἡ Βουλὴ ἐκείνη διελύθη διὰ τὸν λόγον, ὅτι αἱ ἐξελέγξεις δὲν ἐγένοντο κατὰ τὸν νόμον, ἐκεῖνος, ὅστις διέλυσε τὴν Βουλὴν —καὶ δὲν ὑπαινίττομαι, κύριοι, πρόσωπον, εἰς τὸ ὁποῖον δὲν δύναται ν’ ἀποδοθῇ ἡ ἐλαχίστη εὐθύνη, ἀλλὰ μόνον τοὺς ὑπευθύνους ὑπουργοὺς— ἐσφετερίσθη δικαιώματα, τὰ ὁποῖα δὲν εἶχε, καὶ ἔπραξε πρᾶξιν ἀντισυνταγματικὴν, τὴν ὁποίαν οὐδέποτε θέλω παραδεχθῆ ὡς ἓν προηγούμενον καὶ προσοχῆς ἔστω ἄξιον. Δὲν εἶναι λοιπὸν ὀρθὸν, ὅτι αἱ προκείμεναι συζητήσεις ἔχουσι καὶ χαρακτῆρα πολιτικόν. Δὲν πρέπει δὲ νὰ λάβωμεν ποσῶς ὑπ’ ὄψιν τὸ τί παρανόμως ἄλλοτε ἐπράχθη· ἀλλ’ ἔχοντες ὡς ὁδηγὸν τὸν νόμον μόνον, καὶ τὰ κατὰ τὰς ἐκλογὰς γενόμενα ἀκριβῶς καὶ ἀμερολήπτως ἐκτιμῶντες, νὰ προβῶμεν μὲ συνείδησιν ἐλευθέραν ἀπὸ πάσης πλαγίας σκέψεως εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν. Ἔρχομαι ἤδη εἰς τὸ ὑπὸ συζήτησιν ἀντικείμενον, τὸ περὶ τῆς θέσεως τοῦ ζητήματος. Νομίζω, ὅτι ἐκ τῆς συζητήσεως προέκυψαν δύω γνῶμαι· ἡ μία ὅτι πρέπει νὰ προβῶμεν ἀμέσως εἰς τὴν κλήρωσιν τῶν τμημάτων, χωρὶς νὰ λάβωμεν ὑπ’ ὄψιν τὸ περὶ εἰσιτηρίων ζήτημα· ἡ ἄλλη ὅτι ἡ περὶ τούτου συζήτησις πρέπει ν’ ἀναβληθῇ. Ὡς πρὸς τὴν ἀναβολὴν δὲ ὑπάρχει διαφωνία τις. Ἡ ὑποβληθεῖσα ἔγγραφος πρότασις ζητεῖ ν’ ἀναβληθῇ ἡ περὶ εἰσιτηρίων συζήτησις μέχρι τῆς ὁριστικῆς ἐξελέγξεως τῶν σχετικῶν ἐκλογῶν. Διὰ τῆς ἄλλης δὲ προτάσεως ζητεῖται, πρὶν ἢ φθάσωμεν εἰς τὸ σημεῖον τοῦ νὰ κατασταθῶμεν ὥριμοι πρὸς ἐξέλεγξιν, ὅλαι αἱ ἐκλογαὶ νὰ ὑποβληθῶσιν ἀπὸ τὰ τμήματα, εἰς τὰ ὁποῖα ἤθελε κληρωθῶσιν αἱ προσβαλλόμεναι ἐκλογαί, ἐκθέσεις, καὶ ἐξετασθῇ προδικαστικῶς τὸ ζήτημα, εἶναι ἢ ὄχι ὁ κύριος Ν. Κωστῆς βουλευτὴς Ἀττικῆς, καλῶς ἢ κακῶς δὲν ἐδόθησαν εἰσιτήρια εἰς τοὺς ἀντιπροσώπους τῆς Κορινθίας, τῆς Σάμης καὶ καθεξῆς. Κατὰ τὸν Κανονισμὸν, ἡ πρότασις ἡ ἀπωτέρα πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ κατὰ πρῶτον. Φρονῶ δὲ, ὅτι ἡ παραδοχὴ τῆς ἀναβολῆς μέχρι τῆς ἐξελέγξεως εἶναι ἡ ἀπωτέρα ἐκ τῶν δύω περὶ ἀναβολῆς προτάσεων· διότι αὕτη, παραδεχομένη, μηδενίζει τὴν περὶ ἀμέσου συζητήσεως πρότασιν καὶ τὴν ἑτέραν περὶ ἀναβολῆς. Ἡ πρότασις ὅθεν τοῦ κυρίου Βαλασοπούλου, ἡ ἀπωτέρα οὖσα, πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ πρώτη· διότι καὶ ἂν ἀποῤῥιφθῇ, δύναται νὰ ψηφοφορηθῇ καὶ ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Ζαΐμη. Ἂν ὅμως ἀποῤῥιφθῇ ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Ζαΐμη, δὲν δύναται νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ τοῦ κ. Βαλασοπούλου. Ἐρχόμενος ὅμως εἰς τὴν ἐξέτασιν κατ’ οὐσίαν τῶν προτάσεων τούτων, ἂς μοὶ συγχωρηθῇ νὰ εἴπω, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κυρίου Ζαΐμη εἶναι ἡ μᾶλλον συμβιβαζομένη μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Σώματος. Ἡ παραδοχὴ τῆς προτάσεως ταύτης δύναται νὰ θεωρηθῇ ὡς ἔνδειξις ὅτι τὸ Κοινοβούλιον σέβεται ἑαυτὸ καὶ θέλει νὰ προβῇ εἰς τὴν κατάρτησίν του, ἐξετάζον ἀκριβῶς πάντα ὅσα διέτρεξαν κατὰ τὰς ἐκλογὰς, καὶ ὅτι δὲν θὰ θελήσῃ εἰς οὐδεμίαν στιγμὴν τοῦ βίου του νὰ ἐπιτρέψῃ εἰς ἀνθρώπους, μὴ θεωρουμένους ὡς νομίμους ἀντιπροσώπους, νὰ λάβουν μέρος εἰς τὴν συζήτησιν τὴν περὶ τοῦ καταρτισμοῦ τοῦ Σώματος. Σήμερον, προκειμένου λόγου περὶ ἐκλογῆς τῶν τμημάτων, δὲν πρόκειται ἡ Βουλὴ νὰ προβῇ εἰς κᾀμμίαν ἀπόφασιν, καὶ δὲν βλέπω ἑπομένως τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ζητοῦσί τινες νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τῶν ἐνστάσεων. Κατὰ τὸν Κανονισμόν, ὀφείλομεν νὰ προβῶμεν πρὸ πάσης ἄλλης ἐργασίας εἰς τὴν ἐκλογὴν τῶν τμημάτων, καὶ ταῦτα θὰ προβῶσιν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν διαμφισβητουμένων ἐκλογῶν· ἐὰν δὲ οἱ λαβόντες εἰσιτήρια βουλευταὶ ἀναδειχθῇ κατὰ τὴν ἐξέλεγξιν, ὅτι δὲν ἀνεδείχθησαν νόμιμοι τοιοῦτοι, τότε οὐδεμία ἀμφιβολία, ὅτι θὰ ἐξέλθωσιν ἀπὸ τὸ βουλευτήριον. Εἶναι ἀληθὲς ὅτι ὁ Κανονισμὸς δὲν ὁρίζει, ὅτι τὰ τμήματα δύνανται νὰ προβῶσι καὶ εἰς ἐξέτασιν προδικαστικῶν ζητημάτων· ἀλλὰ, κύριοι, ὁ Κανονισμὸς δὲν εἶναι ὁ μόνος νόμος, ὁ ὁποῖος διέπει τὰς ἀποφάσεις τῆς Βουλῆς. Ὁ Κανονισμὸς θέτει τὰς γενικὰς ἀρχάς, ἐπὶ τῇ βάσει τῶν ὁποίων τὰ σώματα διοικοῦνται· εἶναι ὅμως ἡ Βουλὴ ἐλευθέρα, ὁσάκις παρουσιάζεται περίστασις μὴ προβλεπομένη ἀπὸ τὸν Κανονισμὸν, διὰ μιᾶς ἑρμηνείας νὰ λύῃ τὰ ζητήματα, τὰ ἑκάστοτε παρουσιαζόμενα καὶ περὶ τῶν ὁποίων δὲν ὑπάρχει ῥητὴ διάταξις ἐν τῷ Κανονισμῷ. Ἐνῷ ὅμως ἀφ’ ἑνὸς ὑποστηρίζω, ὅτι ἡ γνώμη τοῦ κ. Ζαΐμη, τοῦ νὰ ὑποβληθῇ ἰδιαιτέρα ἔκθεσις ἐκ μέρους τῶν τμημάτων, εἶναι ἡ μᾶλλον πρακτικὴ, ἡ μᾶλλον συμβιβαζομένη μὲ τὴν ἀξιοπρέπειαν τοῦ Σώματος, θεωρῶ ἀναγκαῖον οὐχ ἧττον νὰ μὴ μείνωμεν ὅλως διόλου εἰς τὴν διάκρισιν τῶν τμημάτων, ὡς πρὸς τὸν χρόνον τῆς προεξετάσεως τῶν ὑποβληθεισῶν ἐνστάσεων, ἀλλ’ ἡ Βουλὴ νὰ ὁρίσῃ προθεσμίαν, ἐντὸς τῆς ὁποίας τὰ τμήματα νὰ λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα καὶ νὰ ὑποβάλωσι μίαν ἔκθεσιν. Προτείνω δ’ ὡς ἡμέραν τῆς ὑποβολῆς τῶν ἐκθέσεων τὴν ἐρχομένην Δευτέραν.

§177ΖΑΡΚΟΣ. Συμμερίζομαι τὴν ἰδέαν σας· ἀλλὰ κατὰ ποίαν διαδικασίαν θὰ ἐκτελέσουν τὸ καθῆκόν των καὶ ποῖα στοιχεῖα θὰ ἔχουν διὰ τὸν καταρτισμὸν τῆς ἐκθέσεώς των;

§178ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κατὰ τὴν διαδικασίαν, καθ’ ἣν προβαίνουν εἰς τὴν ἐξέλεγξιν τῶν ἐκλογῶν· ἀλλὰ θὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν τῶν ἐνστάσεων αὐτῶν πρὶν ἢ ἀποφασισθῇ ἡ τύχη ὁποιουδήποτε ἐξ ἡμῶν, ὥστε ὅλοι νὰ ἤμεθα εἰς ἴσην μοῖραν· διότι ἂν ὑποβληθῇ τὸ ζήτημα αὐτὸ ἀφοῦ ἐξελεγχθῶσιν ὅλαι αἱ κατὰ τὴν σειράν των προηγούμεναι ἐκλογαὶ, δὲν θὰ ἤμεθα ἅπαντες εἰς ἴσην μοῖραν. Διὰ τοῦτο νομίζω, ὅτι τὰ προδικαστικὰ ζητήματα πρέπει νὰ ἐξετάζωνται πρὶν ἢ ἀρχίσῃ ἡ συζήτησις κατ’ οὐσίαν ἐφ’ ὅλων τῶν ἐκλογῶν. Ἔχομεν δὲ καὶ προηγούμενον εἰς τὰ 72, ὅτε τὴν μίαν ἡμέραν ἐτελείωσε τὸ προκαταρκτικὸν ζήτημα ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς Ἠλείας καὶ τὴν ἄλλην ἡμέραν ἡ ἐκλογὴ ἐθεωρήθη παράνομος, καὶ ἐξῆλθον τοῦ βουλευτηρίου οἱ διὰ τῆς ἀποφάσεως τῆς Βουλῆς εἰσαχθέντες. Δὲν πρόκειται περὶ ζητήματος, τὸ ὁποῖον ἄλλως θὰ λύσωμεν σήμερον καὶ ἄλλως αὔριον. Εἴμεθα ἄνδρες, καὶ τὰς πεποιθήσεις, τὰς ὁποίας ἔχομεν σήμερον, θὰ ἔχωμεν καὶ μετὰ ἕνα μῆνα. Πρόκειται ἤδη περὶ τύπου καὶ τύπου σπουδαίου, καὶ δὲν δύναται νὰ θεωρηθῇ ἢ ὅτι τὸ Κοινοβούλιον πράττει ὅ,τι τὸ συμφέρον καὶ ἡ ἀξιοπρέπεια ὑπαγορεύει, ὅ,τι ὁ νόμος κελεύει. Ἀλλ’ ὅταν προβάλλεται, ὅτι ἐπαρχίαι τινὲς δὲν ἀντιπροσωπεύονται ἐντὸς τοῦ βουλευτηρίου τούτου, ἡ Βουλὴ ἔχει καθῆκον, ὀφείλουσιν ἥ τε συμπολίτευσις καὶ ἡ ἀντιπολίτευσις ν’ ἀναβάλλῃ ἐπί τινα χρόνον πᾶσαν ἄλλην ἐργασίαν, ὅπως ἐξετάσῃ τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ λίαν σπουδαῖον προκαταρκτικῶς, ἀλλ’ ἀφοῦ τὰ τμήματα λάβωσιν ὑπ’ ὄψιν τὰ ἐπίσημα ἔγγραφα. Δὲν δυνάμεθα δὲ νὰ ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα ἐπὶ ποδός· θὰ ὑποβληθῇ ἡ ἔκθεσις, θὰ τυπωθῇ καὶ θὰ διανεμηθῇ, καὶ μετὰ ταῦτα θὰ προβῶμεν εἰς τὴν ἐξέτασιν καὶ τὴν ἐπὶ τοῦ εἰρημένου ζητήματος ἀπόφασιν ἡμῶν. Δὲν παραδέχομαι δὲ τὴν ἀρχὴν, ὅτι τὰ εἰσιτήρια παρανόμως ἐξεδόθησαν διότι ἰσχυρίζεταί τις, ὅτι κακῶς τὰ ἐξέδωκεν ἡ διοικητικὴ ἀρχή. Τὸ δικαίωμα τοῦ ἐκδίδειν τὸ εἰδοποιητήριον εἶναι δικαίωμα τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς· ἀποῤῥέει δὲ ἀπὸ τὴν ῥητὴν τοῦ νόμου διάταξιν καὶ ἀπὸ τὸ δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ὁ Βασιλεὺς νὰ συγκαλῇ τὴν Βουλήν. Ὁ Βασιλεὺς ὁ ἀνώτατος ἄρχων, ἐκεῖνος εἰς τὸν ὁποῖον συγκεντροῦται ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία, ἔχει κατὰ τὸ Σύνταγμα τὸ δικαίωμα νὰ συγκαλῇ τὴν Βουλήν· ὁ ἀντιπρόσωπος αὐτοῦ ὅστις ἐπιτρέπει ἐν ὀνόματι τοῦ νόμου τὴν ἐκτέλεσιν τῆς διαταγῆς τοῦ Βασιλέως....

§179ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Διαμαρτύρομαι κατ’ αὐτῆς τῆς ἰδέας.

§180ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ἐκεῖνος, ὅστις ἀντιπροσωπεύει τὸν συγκαλοῦντα τὸ Κοινοβούλιον, εἶναι τὸ μόνον ἁρμόδιον πρόσωπον νὰ ἐκδίδῃ τὸ εἰσιτήριον. Τὸ τοιοῦτον, λέγουσιν, ὁδηγεῖ ἡμᾶς εἰς ἀτοπήματα· ἀλλὰ καὶ ἡ ἀντίθετος ἀρχὴ δὲν μᾶς φέρει εἰς ἀτοπήματα; Δὲν δύναται καὶ ἡ πλειονοψηφία τῶν προέδρων τῶν ἐπιτροπῶν ν’ ἀρνηθῇ τὸ εἰσιτήριον παρανόμως εἰς ἕνα ἐπιτυχόντα; Δὲν πρέπει νὰ παραδεχώμεθα μίαν ἀρχὴν διότι νομίζομεν, ὅτι δὲν θὰ μᾶς φέρῃ εἰς ἄτοπα κατὰ μίαν περίστασιν, νὰ ἐγκαταλείπωμεν δ’ αὐτὴν εἰς ἄλλην περίστασιν. Ὁ νόμος ὁρίζει, ὅτι ἡ διοικητικὴ ἀρχὴ εἰδοποιεῖ· λάβετε ὑπ’ ὄψιν τὰ ῥήματα τοῦ νόμου καὶ θέλετε πεισθῆ, ὅτι αὕτη ἔχει μόνον τὴν τοιαύτην ἐξουσίαν. Ἐὰν δὲν κρίνετε περὶ τῶν τοιούτων ζητημάτων κατὰ τὰς γενικὰς ἀρχὰς, φθάνετε εἰς τὸ ἄτοπον τῆς νομοθετικῆς αὐθαιρεσίας, ἥτις θεωρεῖται ἓν εἶδος τυραννίας. Λάβετε δ’ ὑπ’ ὄψιν σας, ὅτι ἐὰν δὲν παραδεχθῆτε τὴν ἀρχὴν ταύτην κρίνοντες περὶ τῶν τοιούτων ζητημάτων, δὲν κρίνετε κατὰ νόμον, ἀλλ’ ἀποφασίζετε κατὰ τὰς περιστάσεις καὶ κατὰ τὸ πολιτικόν σας συμφέρον. Περαίνων τὸν λόγον, ὑποστηρίζω, ὅτι ἀπωτέρα πρότασις εἶναι ἡ τοῦ κ. Βαλασοπούλου, τὴν ὁποίαν ὅμως δὲν παραδέχομαι. Ἐὰν δὲ ψηφοφορηθεῖσα ἡ πρότασις αὕτη ἀποῤῥιφθῇ, πρέπει νὰ ψηφοφορηθῇ ἡ πρότασις τοῦ κ. Ζαΐμη, τὴν ὁποίαν παραδέχομαι μὲ τὴν τροποποίησιν νὰ παρακληθῶσι τὰ τμήματα νὰ ὑποβάλωσιν τὰς ἐκθέσεις των οὐχὶ ἐντὸς τῆς αὔριον, ἀλλὰ τὴν ἐρχομένην Δευτέραν.

§181ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Μὲ παρεξήγησεν ὁ κ. Μεσσηνέζης, εἰπὼν ὅτι διὰ τῶν λόγων μου εἶχον σκοπὸν ν’ ἀπειλήσω τὴν Βουλήν. Ἀνωτέρω ὅλων τῶν διωργανισμένων ἐξουσιῶν ὑπάρχει δύναμις πανίσχυρος, ἡ ἐκπηγάζουσα ἀπὸ τὸ σέβας πρὸς τὸν Νόμον, καὶ ὅστις προσκόψει εἰς αὐτὴν, καὶ ὅντινα ἐγκαταλείψει αὕτη, γίνεται πτῶμα. Αὐτὴ εἶναι ἡ ἰσχὺς καὶ ἡ ἀλήθεια τῶν πραγμάτων. Ὅταν ἡ δύναμις αὕτη καταδικάσῃ ἓν σῶμα, οὐδεμία ἄλλη δύναμις δύναται νὰ τὸ συντηρήσῃ καὶ νὰ τῷ δώσῃ ζωήν. Προσθέτω ἀκόμη μίαν παρατήρησιν εἰς ὅσα εἶπεν ὁ κ. Μεσσηνέζης. Ἡμεῖς οὐδὲν δικαίωμα ἀναγνωρίζομεν οὔτε εἰς τὴν ἐπιτροπὴν, οὔτε εἰς τοὺς Νομάρχας. Θεωροῦμεν αὐτοὺς ὡς ἁπλοῦς λογιστὰς τῶν ἐξαγομένων ἐπισήμων τῶν ἐκλογῶν. Ὅταν ἡ ἀπόφασις τῆς ἐπιτροπῆς ἢ του Νομάρχου ἀπομακρύνηται τῶν ἐπισήμων ἀποτελεσμάτων, οὐδὲν ἔχει κῦρος, οὐδεμίαν ἰσχύν. Μᾶς ἠδίκησε λοιπὸν ὁ κ. Μεσσηνέζης, ἰσχυρισθεὶς ὅτι ἡμεῖς ὑποστηρίζομεν ἄλλοτε τὸ κῦρος τῶν πράξεων τοῦ Νομάρχου καὶ ἄλλοτε τὸ τοῦ Συλλόγου. Ἡμεῖς οὐδέτερον τούτων ὑποστηρίζομεν, καὶ διὰ τοῦτο ζητοῦμεν σήμερον νὰ ἐπιληφθῇ ἡ Βουλὴ τῆς ἐξετάσεως τοῦ ζητήματος τούτου.

§182Ι. ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Κύριε πρόεδρε, ἐσυνείθισα νὰ λέγω τὴν σκάφην, σκάφην, ἐσυνείθισα νὰ λέγω τὴν ἀλήθειαν πρὸς τὰ ἄνω καὶ πρὸς τὰ κάτω. Εἶπον καὶ ἐπαναλαμβάνω ὅτι κᾀμμία ἐξουσία, ὅσην δύναμιν καὶ ἂν ἔχῃ—καὶ παραδέχομαι ὅτι δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ μία κοινωνία, χωρὶς νὰ ὑπάρξῃ καὶ ἐξουσία ἀνωτέρα ἀποφασίζουσα περὶ τῆς λύσεως σπουδαίων τινῶν ζητημάτων— δὲν δύναται ἐντὸς τῶν ὅρων τοῦ Συντάγματος, ἐξ οὗ τὴν ἰσχύν της ἀντλεῖ, δὲν δύναται νὰ διαλύσῃ Βουλὴν ἐπὶ τῷ λόγῳ ὅτι κατὰ τὰς ἐξελέγξεις τῶν ἐκλογῶν της δὲν ἐτήρησε τὸν νόμον. Τοιαῦτα πράττουσα ἡ ἐξουσία, σφετερίζεται δικαίωμα, ὅπερ δὲν ἔχει, παραβιάζει τὸν θεμελιώδη νόμον. Ἀλλὰ τὰς παρατηρήσεις ταύτας, δὲν τὰς ἀνάγω ἐκεῖ ὅπου δὲν πρέπει νὰ ὑπάρξῃ κἀμμία εὐθύνη πρὸς τὸ συμφέρον τῆς κοινωνίας. Προσθέτω δὲ, ἵνα μὴ παρεξηγηθῶσιν οἱ λόγοι μου, ὅτι οὐδέποτε ὑπῆρξα δοῦλος, οὔτε εἶμαι ἐκ τῶν ζητούντων τοιαύτην ὑπηρεσίαν. Ἐὰν ἐξετάσητε τὸν βίον μου ὁλόκληρον, θέλετε ἰδεῖ ὅτι οὐδέποτε ὑπηρέτησα ἰδέας, αἵτινες δὲν ἁρμόζουν εἰς τὸν ἐλεύθερον πολίτην. Κάμνω λοιπὸν τὴν ἐπιφύλαξιν αὐτὴν, ὅτι ἡ εὐθύνη τῆς διαλύσεως ἑνὸς Κοινοβουλίου δὲν δύναται ν’ ἀποδοθῇ κατὰ τὸ Σύνταγμα ὅπου εὐθύνη δὲν ὑπάρχει, ἀλλ’ εἰς ἡμᾶς αὐτοὺς, τοὺς πολιτευομένους, οἵτινες ἀλληλοδιαδόχως ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὰ πολιτικὰ ἡμῶν συμφέροντα, προβαίνομεν σήμερον ἐγὼ καὶ αὔριον ὁ ἄλλος εἰς τὰς διαλύσεις τῶν Βουλῶν, παραβιάζοντες οὕτω τὸν θεμελιώδη νόμον, ἐξευτελίζοντες τὸ Κοινοβούλιον καὶ ἀφαιροῦντες ἀπ’ αὐτοῦ τὸ ἔρεισμα τῆς ἐθνικῆς ὑπάρξεως, πᾶσαν ἰσχύν. Λοιπὸν δὲν παραδέχομαι, ὅτι δύναται ἄλλη ἐξουσία νὰ κρίνῃ περὶ τῆς νομιμότητος μιᾶς Βουλῆς, ἐκτὸς τῆς Βουλῆς ταύτης. Καθόσον δ’ ἀποβλέπει τὸ ζήτημα τῶν εἰσιτηρίων, δὲν παραδέχομαι τὴν ἀντίθετον γνώμην, διότι δὲν θέλω νὰ ἐφαρμόζωμεν σήμερον τὴν μίαν ἀρχὴν διότι συμφέρει εἰς τὴν πολιτικήν μας, καὶ αὔριον τὴν ἄλλην ἀρχὴν διότι αὕτη συμφέρει εἰς τὴν πολιτικήν μας. Ὄχι, κύριοι· δὲν ἀποφασίζονται κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον τὰ ζητήματα, τὰ ὁποῖα συνδέονται μὲ τὰς διατάξεις τοῦ νόμου· ὁ νόμος ἔχει γενικὰς διακελεύσεις, καὶ ὅστις θέλει νὰ βαδίζῃ ἐντὸς τῶν ὅρων αὐτοῦ πρέπει νὰ παραδέχεται τὴν μίαν ἢ τὴν ἄλλην ἀρχὴν, καὶ αὐτὴν εἰς μίαν δεδομένην περίστασιν νὰ ἐφαρμόζῃ. Δὲν ἀμφισβητῶ, ὅτι ὁ πρεσβεύων σήμερον αὐτὴν τὴν γνώμην, φωτιζόμενος ἀπὸ μίαν συζήτησιν, δύναται νὰ μεταβάλῃ αὐτὴν· ἀλλ’ εἰς δεδομένον ζήτημα πρέπει νὰ ἔχω μίαν γνώμην, ναὶ ἢ οὔ. Πρέπει νὰ ἦμαι ὑπὲρ τῆς ἀρχῆς ὅτι ὁ Νομάρχης ἔχει τὸ δικαίωμα νὰ ἐκδίδῃ εἰσιτήρια ἢ αἱ ἐπιτροπαί; Ἐὰν οὔτε τὸ ἓν, οὔτε τὸ ἄλλο παραδέχομαι, ὑπάρχει ἐπιφύλαξις, ἥτις δεικνύει πρόθεσιν παραβάσεως τοῦ νόμου. Δὲν θέλω τὴν τοιαύτην τοῦ ἐφαρμόζοντος τὸν νόμον ἐλευθερίαν, διότι αὕτη δὲν συμβιβάζεται μὲ τὰς ὑποχρεώσεις μιᾶς ἐννόμου καταστάσεως ἐνεργείας.

§183Γ. ΖΩΧΙΟΣ. Δύω λέξεις παρακαλῶ, κ. πρόεδρε. Πρόκειται περὶ τῆς εὑρέσεως τῆς ἀληθείας. Σᾶς εἶπεν ὁ προλαλήσας ὅτι εἶναι ἀκεραιότατος, καὶ ὡς πρὸς τοῦτο δὲν ἔχω νὰ τοῦ ἀντείπω. Λέγει δὲ ὅτι προτιμᾷ τὴν διοικητικὴν ἀρχὴν, ἥτις ἀντιπροσωπεύει τὸν ἡγεμόνα. Ὁμολογῶ δὲ ὅτι ὁ Βασιλεὺς συγκαλεῖ, ἀλλὰ δὲν σχηματίζει τὸ βουλευτήριον. Ὅ,τι δὲ δὲν δύναται νὰ πράξῃ ὁ Βασιλεὺς, δύναται νὰ τὸ πράξῃ ὁ Νομάρχης; Ὁ νόμος ἰδοὺ τὶ λέγει, καὶ προσέξατε. Μετὰ τὴν ἀπαρίθμησιν, ὁ ἐκλεχθεὶς ἀναγορεύεται. Ὑπὸ τίνος; Ἀποκριθῆτε, κύριε Μεσσηνέζη.

§184ΔΟΥΖΙΝΑΣ. Ἀναγορεύει τὸ κείμενον τοῦ νόμου.

§185ΖΩΧΙΟΣ. Κύριε πρωτόσχολε, σᾶς παρακαλῶ· εἶναι παροῦσα ἡ Κυβέρνησις καὶ σιωπᾷ, σεῖς δὲ θέλετε νὰ κάμετε τὸν δάσκαλον. Λοιπὸν ἀναγορεύεται· ὑπὸ τίνος;

§186ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Ὑπὸ τοῦ Συλλόγου.

§187ΖΩΧΙΟΣ. Ποῦ τὸ εὑρίσκεις; Μετὰ τὴν ἀπαρίθμησιν ἀναγορεύεται, λέγει ὁ νόμος, λέγουν οἱ ἀριθμοί.

§188ΙΩ. ΒΑΛΑΣΣΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀνακηρύσσεται ὑπὸ τοῦ ἐκδηλοῦντος.

§189ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ δὲ Νομάρχης, ὁ πρωτόπαπας, ἁγιάζει τὸν γενόμενον. Ἐὰν εἶχε κατὰ νοῦν ὁ νόμος τὸν Νομάρχην, θὰ ἔλεγεν, ὁ Νομάρχης. Ἐὰν δὲ ἐνόει τὴν Ἐπιτροπὴν, θὰ ἔλεγεν, «ἡ Ἐπιτροπή». Ἰδοὺ δὲ τὶ προσέτι ὁ νόμος λέγει· οἱ οὕτω πλειονοψηφήσαντες δηλ. ἀφοῦ ἔγεινεν ἡ ἄθροισις «ἀνακηρύσσονται πάραυτα». Εἰς τὴν Ἀττικὴν ἐν τούτοις ἀνεκηρύχθησαν μετὰ πέντε ἡμέρας. Λοιπὸν ἀνακηρύσσονται ὑπὸ τοῦ νόμου, ὑπὸ τῶν ἀριθμῶν.

§190ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Δὲν ἔχει σάρκα μήτε ὁ ἀριθμὸς, μήτε ὁ νόμος.

§191ΖΩΧΙΟΣ. Ὅταν, κύριε Μεσσηνέζη, σοῦ δείξω ἕνα ἀριθμὸν, ἓν ἄθροισμα, μετὰ τὴν περὶ αὐτοῦ δικομὴν, καὶ τὸ ἄθροισμα αὐτὸ ἦναι ἀκριβὲς, μὲ ὅλην τὴν ἀκεραιότητα, τὴν ὁποίαν ἔχεις καὶ τὴν ὁποίαν ὁμολογῶ, ἐὰν εἴπῃς ἄλλα ἀντ’ ἄλλων, θὰ σοῦ εἴπω, κύριε Μεσσηνέζη, ἐδῶ γλιστρᾷς. Ὁ νόμος λοιπὸν, ἡ ἀπαρίθμησις ἀναδεικνύουσι, καὶ ἀνακηρύσσουσι, διότι ὑποπτεύομαι καὶ τοὺς Νομάρχας, ἐξ ὧν τινες χωλαίνουσιν. Ἐὰν δὲ εἶχες ἕνα τοιοῦτον εἰς τὸ Αἴγιον.....

§192ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Εἶχα χειρότερον.

§193ΖΩΧΙΟΣ. Ἐγὼ δὲ εἶχα μίαν Ἐπιτροπὴν, καὶ ἔλεγον πρὸς αὐτὴν, πότε θὰ τελειώσουν οἱ τέσσαρες ἡμέραι τῆς βασιλείας σας; Πότε θὰ ξεγλυτώσω ἀπὸ τὰ χέρια σας; Διότι νὰ σὲ τυραννῇ αὐτοκράτωρ τις, ἔστω· ἀλλὰ νὰ σὲ τυραννῇ ὁ τυχὼν, εἶναι τυραννία ἀνυπόφορος. Δὲν ἐμπιστεύομαι λοιπὸν τὴν ἀνακήρυξιν οὔτε εἰς τὸν Νομάρχην, οὔτε εἰς τὸν Ἔπαρχον, οὔτε εἰς τὴν Ἐπιτροπήν. Ὅταν μοῦ δείξετε τὸ ὑπό τινος, τότε συντάσσομαι εἴτε μετὰ τοῦ Ἐπάρχου, εἴτε μετὰ τῆς Ἐπιτροπῆς. Καταδικάζω τὸν Ἔπαρχον διότι δὲν τὸν ἐμπιστεύομαι, καταδικάζω καὶ τὴν Ἐπιτροπὴν διότι τὴν ὑποπτεύομαι. Ἀναφέρομαι δὲ εἰς μόνην τὴν ἀπαρίθμησιν. Καὶ ταῦτα μὲν περὶ τῆς ἀνακηρύξεως. Ἤδη δὲ ἂς ἐξετάσωμεν καὶ τὸν πολιτικὸν ἢ μὴ χαρακτῆρα τοῦ ζητήματος, ὃν ἐξήγησεν ὁ κύριος Ζαΐμης καὶ ὁ κύριος Κουμουνδοῦρος. Καὶ ὁ μὲν κύριος Ζαΐμης εἶπεν ὅτι δὲν ἀντιπολιτευόμεθα τὴν Κυβέρνησιν, προκειμένου λόγου περὶ ἐκλογῶν. Καὶ διατὶ νὰ τὴν ἀντιπολιτευθῶμεν; Τί νὰ ζηλεύσωμεν τῆς Κυβερνήσεως; Νὰ σοῦ ζητοῦν ἀμοιβὰς, νὰ μὴ σοῦ ἀφίνουν ἥσυχον εἰς τὸν οἶκόν σου, νὰ ἀπαιτοῦν τὰ πάντα παρὰ σοῦ, αὐτὴ εἶναι ἡ Κυβέρνησις. Ἐβεβαίωσε δηλαδὴ ὁ κύριος Ζαΐμης, ὅτι δὲν πρόκειται περὶ τῆς Κυβερνήσεως. Ὁ δὲ κύριος Κουμουνδοῦρος εἶπεν ὅτι εἴμεθα μὲν κυρίαρχοι, ἀλλ’ ἐντὸς κύκλου, τοὐτέστι χρειάζεται καὶ ὀλίγη ἐντροπή. Εἶσθε κυρίαρχοι, εἶπεν ὁ κ. Κουμουνδοῦρος, ἀλλὰ δὲν ἠμπορεῖτε νὰ κάμετε ὅ,τι θέλετε. Ἐγὼ δὲ παραδέχομαι τὴν γνώμην τοῦ κ. Ζαΐμη ὡς συμφερωτέραν καὶ δικαιοτέραν καὶ νομιμωτέραν, προσθέσατε δὲ καὶ τὴν τοῦ κ. Κουμουνδούρου ὡς συμφέρουσαν εἰς τὴν ἀξιοπρέπειαν τῆς Βουλῆς.

§194ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν, κ. βουλευταὶ, καταλάβετε τὰς θέσεις σας νὰ ψηφοφορήσωμεν τὴν ἀπωτέραν πρότασιν. «Ἡ Βουλὴ ἀναβάλλει τὴν λύσιν τοῦ προκειμένου ζητήματος μέχρις οὗ ἀναγνωσθῶσιν αἱ ἐπὶ τῶν ἀμφισβητουμένων ἐκλογῶν, Ἀττικῆς, Κορινθίας, Θήρας, καὶ Σάμης ἐκθέσεις τῶν οἰκείων τμημάτων.» Μετὰ τὴν παραδοχὴν αὐτῆς, ὅλαι αἱ ἄλαι προτάσεις ματαιοῦνται. Ἐὰν ὅμως ἀποῤῥιφθῇ, τότε ἐρχόμεθα εἰς τὰ ἄλλα ζητήματα. Καταλάβετε, κύριοι, σᾶς παρακαλῶ, τὰς θέσεις σας διὰ νὰ ἐννοήσωμεν τὴν πλειονοψηφίαν. Λοιπὸν δι’ ἀναστάσεως θὰ γείνῃ.

§195ΡΑΛΛΗΣ, ΖΩΧΙΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§196ΕΤΕΡΟΙ (ἀριστερόθεν). Δι’ ἀναστάσεως.

§197ΡΑΛΛΗΣ. Εἴτε διακριθῇ, κ. πρόεδρε, εἴτε δὲν διακριθῇ τὸ ἀποτέλεσμα, ἀρκεῖ κατὰ τὸν Κανονισμὸν νὰ ἤμεθα 15 καὶ δικαιούμεθα νὰ ζητήσωμεν τὴν ὀνομαστικὴν ψηφοφορίαν.

§198ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Εἶσθε δεκαπέντε; (ἐγείρονταί τινες δεξιόθεν). Ἰδοὺ δεκαπέντε δὲν εἶσθε.

§199ΖΩΧΙΟΣ ΚΑΙ ΕΤΕΡΟΙ (ἐγείρονται ὑπὲρ τοὺς δεκαπέντε). Ἰδοὺ ὅτι εἴμεθα καὶ περισσότεροι.

§200ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μάλιστα. Λοιπὸν οἱ παδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κ. Βαλασοπούλου λέγουσι Ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν Ὄχι. Γίνεται ψηφοφορία κατ’ ὀνομαστικὴν κλῆσιν, κατὰ τὸ ἑπόμενον πωρτόκολλον. Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν κυρίων βουλευτῶν. Ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος· Παραδέχεται ἡ Βουλὴ ν’ ἀναβάλῃ τὴν λύσιν τοῦ προκειμένου ζητήματος μέχρις οὗ διανεμηθῶσιν αἱ ἐπὶ τῶν ἀμφισβητουμένων ἐκλογῶν Ἀττικῆς, Κορινθίας, Θήρας καὶ Σάμης ἐκθέσεις τῶν οἰκείων τμημάτων, ναὶ ἢ ὄχι;

§201ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 101 τὸ ὅλον· 69 εἶπον Ναί, καὶ 32 Ὄχι. Ὥστε ἡ πρότασις τῆς ἀναβολῆς παρεδέχθη διὰ ψήφων 69 κατὰ 32. — Ἡ Βουλὴ ἤδη, κύριοι, προβαίνει εἰς τὴν κλήρωσιν τῶν Τμημάτων. Ἔχετε καιρόν;

§202ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Αὔριον, αὔριον, κ. πρόεδρε, εἰς τὴν μίαν.

§203ΕΤΕΡΟΙ (ἀριστερόθεν). Ὂχι, ὄχι, κ. πρόεδρε. Τώρα, τώρα· τελειόνομεν εἰς μίαν στιγμήν.

§204ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Μὴ διαλύσετε τὴν συνεδρίασιν, κ. πρόεδρε.

§205ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναμαι νὰ διαλύσω τὴν συνεδρίασιν χωρὶς νὰ θέλῃ ἡ Βουλή.

§206ΜΕΣΣΗΝΕΖΗΣ. Εἰς τὴν κλήρωσιν, κ. πρόεδρε.

§207ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁρίστε, κύριοι, δύω ψηφολέκται. (Προσέρχονται ὡς ψηφολέκται οἱ κκ. Α. Πετσάλης καὶ Γ. Ζέζας, ὑπὸ τὴν ἐπιτήρησιν τῶν ὁποίων γενομένης κατὰ τὸν Κανονισμὸν τῆς κληρώσεως τῶν Τμημάτων, ἔλαχον οἱ βουλευταὶ ὡς ἑξῆς·)

ΚΛΗΡΩΣΙΣ ΤΗΣ ΒΟΥΛΗΣ ΕΙΣ ΤΜΗΜΑΤΑ.

Τμῆμα Αʹ. 1 Λ. Κουτσοπέταλος, 2 Γ. Στάϊκος, 3 Δ. Πονηρόπουλος, 4 Σ. Μαλασπίνας, 5 Κ. Μπράβος, 6 Σ. Κορυζῆς, 7 Κ. Κρίσπης, 8 Δ. Βουλπιώτης, 9 Ν. Τσώκρης, 10 Ξ. Πικουλάκης, 11 Ἰω. Βαλασόπουλος, 12 Ἐμμ. Ναυπλιώτης, 13 Ἰω. Παπαζαφειρόπουλος, 14 Ἀλ. Ἀντωνιάδης, 15 Γ. Παπαγεωργίου, 16 Γρ. Δημητριάδης, 17 Ἀλ. Ἄχολος, 18 Ἀνδρ. Δανόπουλος, 19 Δ. Τσιριμῶκος, 20 Δ. Ῥαπτάκης, 21 Γ. Μπούμπουλης, 22 Ἰω. Ζάρκος, 23 Μιχ. Ἀντωνόπουλος. Τμῆμα Βʹ. 1 Α. Πρεζάνης, 2 Στ. Κολιάτσος, 3 Ν. Καλαντζόπουλος, 4 Κ. Γιολδάσης, 5 Στ. Στεφανόπουλος, 6 Κ. Πλαπούτας, 7 Κ. Σινέλης, 8 Κ. Κοσσονάκος, 9 Θ. Θερμογιάννης, 10 Γ. Σισμάνης, 11 Δ. Τσιτσάρας, 12 Γ. Βαλσαμάκης, 13 Δ. Δρόσος, 14 Γερ. Σέρβος, 15 Γ. Κάγκας, 16 Ἰω. Ταταράκης, 17 Δ. Σαράβας, 18 Π. Μποῦτος, 19 Δ. Ῥάλλης, 20 Γ. Τσερτίδης, 21 Ἰω. Ζαλλώνης, 22 Ἀρισ. Ῥούκης, 23 Δ. Τριγγέτας. Τμῆμα Γʹ. 1 Π. Μαυρομιχάλης, 2 Γ. Β. Πετιμεζᾶς, 3 Λ. Κατσίνας, 4 Ἰω. Ἀνδρίτσου, 5 Ν. Γκίλης, 6 Χ. Ἰακωβάτος, 7 Λ. Ζωγράφος, 8 Θ. Ἀναστασόπουλος, 9 Ἀντ. Πετρίτσης, 10 Μ. Χαριτάτος, 11 Ἰω. Ζαΐμης, 12 Δ. Βαλαβάνης, 13 Ἀρ. Σακελλαρόπουλος, 14 Γ. Βακαλόπουλος, 15 Μ. Καΐρης Ὀρφανός, 16 Ἰω. Κότταρης, 17 Ν. Τσικλητήρας, 18 Ἡλ. Β. Μαυρομιχάλης, 19 Ἰω. Δ. Ἀντωνόπουλος, 20 Γρηγ. Ζέζας, 21 Σ. Σωτηρόπουλος, 22 Κ. Κριεμάδης, 23 Ἰάκ. Παξιμάδης. Τμῆμα Δʹ. Ἀθ. Ῥοντήρης, Ἰω. Βοῦλτσος. Χ. Δουζίνας, Λ. Τράκας, Γερ, Ζωχιός, Σπ. Ἀντωνόπουλος, Εὐγ. Ζαβερδινός, Γ. Κρεστενίτης Ἰω. Ἀνεξάρτητος, Λ. Οἰκονόμου, Δ. Κουνουπιώτης, Κοσμ. Πανάρετος, Ἰω. Μπόγδανος, Ἰω. Καπιτσίνης, Ἰω. Καραγιανόπουλος, Ἀντ. Μήτσας, Λ. Καραλίβανος, Π. Σκουμπουρδῆς, Ν. Μαυροκορδάτος, Δ. Καλλιφρονᾶς, Αὐγ. Ἀβέρωφ, Στυλ. Βισβάρδης, Ἀνδ. Κουντουριώτης. Τμῆμα Εʹ. Ἀντ. Καρδαρᾶς, Ι. Λέκας, Ἀντ. Μαυρομιχάλης, Κ. Πεταλλᾶς, Γ. Πετούσης, Ἰω. Ψύλλας, Ἀλ. Πετσάλης, Ἰω. Κωνστάκης, Στέλ. Κασιμάτης, Ν. Βασιλάκης, Ἰάκ. Πολυλᾶς, Κ. Ἐμπειρίκος, Χρ. Κατσικογιάννης, Θρ. Α. Ζαΐμης, Ἰω. Μεσσηνέζης, Ἐπ. Κριεζῆς, Γ. Γεροθανάσης, Δ. Πατρινός, Γ. Κοντομίχαλος, Ἀθ. Παραμυθιώτης, Ἰω. Κυριακίδης, Γ. Μίλησης, Δ. Βολτέρας. Τμῆμα ΣΤʹ. Β. Κ. Νικολόπουλος, Θ. Κανακάρης, Μιλ. Κανελλόπουλος, Ἀνάργ. Σιμόπουλος, Γ. Παπαδαῖος, Ἀθ. Μισυρλῆς, Ἀνάστος Βαχλιώτης, Π. Δραγώνας, Κ. Ν. Κωστῆς, Π. Παπαλέξης, Κ. Χ. Κωνσταντῆς, Ἡλ. Φλέσσας, Ἰω. Α. Δεληγιάννης, Δ. Γ. Βούλγαρης, Κ. Διαλέτης, Β. Σινανιώτης, Ἀθ. Βασιλείου, Π. Πετράκης, Ἀλ. Κουμουνδοῦρος, Ἰ. Μπότασης, Ν. Ἀποστόλης, Ν. Νικολαΐδης. Τμῆμα Ζʹ. Ν. Σωτηρόπουλος, Π. Σεβαστόπουλος, Ἀναστ. Νικοκάβουρας Ν. Παπαμιχαλόπουλος, Ἰω. Ταμπακόπουλος, Γ. Στεφανίτσης Ἰω. Ῥοϊλός, Λ. Καπετανάκης, Γ. Ἰακωβάτος, Ἀλ. Πετρινός, Ἰω. Σαφάκας, Θεμ. Παπακώστας, Ν. Σοῦτσος, Ἀναστ. Βαλασόπουλος, Δ. Τσαμόπουλος, Ν. Γεωργιάδης, Γ. Πεῤῥωτῆς, Ν. Παγκράτης, Ὀδ. Ἀγγελινίδης, Γ. Ν. Ῥεβελιώτης, Ἀλ. Κοντόσταυλος, Γ. Ζηνόπουλος. Τμῆμα Ηʹ. Ν. Μπουφίδης, Π. Τζαμάλας, Σπ. Λογιωτατίδης, Χ. Κανελλόπουλος, Ἐπ. Κρεστενίτης, Λ. Δημητρίου, Δ. Γρίβας, Δ. Νικολόπουλος, Ἀργ. Διαμαντόπουλος, Χ. Βανδῶρος, Α. Τρύφωνας, Ἀναστ. Κορφιωτάκης, Β. Πήληκας, Σ. Μαρτσοῦκος, Σπ. Ζερβός, Λ. Μαυρομιχάλης, Ἀλ. Κατσαΐτης, Δημοσθ. Στάϊκος, Κ. Κατσικόπουλος, Αὐγ. Πετραλιᾶς, Ἀθ. Ἴσκος, Μελ. Ῥουσσόπουλος.

§208ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ κλήρωσις τῶν Τμημάτων ἐπεραιώθη. Τώρα μεταβαίνομεν εἰς τὴν κλήρωσιν τῶν ἐκλογῶν εἰς τὰ Τμήματα. Γίνεται ἡ κλήρωσις καὶ ἔλαχον αἱ ἐκλογαὶ ὡς ἑξῆς·

ΚΛΗΡΩΣΙΣ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ ΕΙΣ ΤΜΗΜΑΤΑ.

Αʹ.

Μεγαλοπόλεως, Παρνασσίδος, Ὀλυμπίας, Λευκάδος, Λακεδαίμονος, Δωρίδος, Σάμης, Πάλλης.

Βʹ.

Φθιώτιδος, Θηβῶν, Κραναίας, Πατρῶν, Μεσολογγίου, Εὐρυτανίας, Μέσης, Κερκύρας.

Γʹ.

Τροιζηνίας, Ὄρους, Αἰγιαλείας, Τριχωνίας, Ἀττικῆς, Σκοπέλου, Κέας, Ἑρμιονίδος.

Δʹ.

Σύρου, Γυθείου, Ἄργους, Νάξου, Κορινθίας, Μεσσήνης, Καλαβρύτων, Πυλίας.

Εʹ.

Χαλκίδος, Ξηροχωρίου, Ζακύνθου, Μαντινείας, Παξῶν, Λεβαδείας, Ἰθάκης, Αἰγίνης.

ΣΤʹ.

Ἠλείας, Ναυπλίας, Λοκρίδος, Βονίτσης, Κυθήρων, Ναυπακτίας, Μήλου, Σπετσῶν.

Ζʹ.

Ἐπιδ. Λιμηρᾶς, Κυνουρίας, Μεγαρίδος, Γορτυνίας, Θήρας, Καρυστίας, Ἄνδρου.

Ηʹ.

Βάλτου, Οἰτύλου, Καλαμῶν, Τήνου, Νέων Ψαρῶν, Τριφυλίας, Ὕδρας.

§209ΤΙΝΕΣ. Νὰ προσδιορίσωμεν τὴν ὥραν, κύριε πρόεδρε.

§210ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἄλλοτε· ἐδώκετε τὴν ἐντολὴν εἰς τὸ προεδρεῖον νὰ παραπέμψῃ τὰς ἐκλογὰς κατὰ τὸν Κανονισμόν. Λοιπὸν αὐτὴν τὴν ἐργασίαν θὰ τὴν κάμῃ τὸ Προεδρεῖον.

§211ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§212ΤΙΝΕΣ. Περὶ τῆς ὥρας, κύριε πρόεδρε.

§213ΕΤΕΡΟΙ. Εἰς τὰς δύω μ. μ.

§214ΟΙ ΠΡΩΤΟΙ. Εἰς τὴν μίαν καὶ ἡμίσειαν ὥραν μ. μ.

§215ΠΟΛΛΟΙ. Εἰς τὰς δύω.

§216ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ παραδέχθη εἰς τὰς δύω. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις· (ὥρα 3 παρὰ 20|60 μ. μ.).