1874.04.15

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 31

Τῆς 15 Ἀπριλίου 1874.

(Δευτέρα).

Ὥρα 1 καὶ ½ μ. μ.

Μετὰ τὴν ἐκφώνησιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ, οἱ κύριοι βουλευταὶ κατέλαβον τὰς ἕδρας των καὶ ἠνοίχθησαν τὰ θεωρεῖα.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Πρακτικά, κύριοι, δὲν ὑπάρχουν, διότι ἀνεγνώσθησαν κατὰ τὴν τελευταίαν συνεδρίασιν. Κύριοι, ἀναγγέλλω μετὰ μεγίστης λύπης εἰς τὴν Βουλὴν, ὅτι ὁ ἀρχαῖος ἀρχειοφύλαξ τῆς Βουλῆς κύριος Τερτσέτης ἀπεβίωσε σήμερον. Χρηστὸς πολίτης, ἄκαμπτος καὶ ἀκέραιος δικαστὴς ὁ μακαρίτης Τερτσέτης ὑπηρέτησεν ἐπὶ τεσσαράκοντα ὅλα ἔτη τὴν πατρίδα· ἀπὸ τῆς ἐγκαθιδρύσεως δὲ τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος ἐφείλκυσε τὴν ἀγάπην ὅλων τῶν Βουλῶν, αἵτινες διετήρησαν αὐτὸν διευθυντὴν τῆς βιβλιοθήκης καὶ ἀρχειοφύλακα. Γνώστης τῆς ἀρχαίας Ἑλλάδος καὶ λάτρης τῆς νεωτέρας καὶ ἰδίως τοῦ ὑπὲρ τῆς Ἑλληνικῆς Παλιγγενεσίας ἀγῶνος, διὰ λόγων, εἰς τοὺς ὁποίους ἀπέπνεε ποίησις ζωηρὰ καὶ φιλόπατρις, ὁ μακαρίτης Τερτσέτης ἐξύμνησε πολλάκις τὸν ἑλληνικὸν ἀγῶνα. Προπαρασκευάζων δὲ τὸν ἐτήσιον αὑτοῦ λόγον τῆς 25 Μαρτίου, κατελήφθη ὑπὸ ἐγκεφαλικῆς ἀποπληξίας καὶ ἐγκατέλειψε τὸν προσωρινὸν τοῦτον βίον σήμερον κατὰ τὴν πρωΐαν. Πιστεύω ὅτι ἡ Βουλὴ, τιμῶσα τὰς ὑπηρεσίας ἑνὸς πολυτίμου καὶ ἀρχαίου ὑπαλλήλου αὑτῆς, θέλει τιμήσει διὰ τῆς παρουσίας αὑτῆς τὴν ἐκφορὰν τοῦ νεκροῦ, γενησομένην αὔριον.

§2ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα.

§3ΤΙΝΕΣ. Κατὰ ποίαν ὥραν;

§4ΕΤΕΡΟΙ. Τὴν 9ην π. μ.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὑποβάλλω, Κύριοι, εἰς τὴν Βουλὴν αἴτησιν διαφόρων στρατιωτικῶν βουλευτῶν αἰτουμένων νὰ τοῖς δοθῇ πλήρης ἡ ἀποζημίωσίς των ἐπὶ συμψηφισμῷ τῶν ἀποδοχῶν των. Ἀναγινώσκεται τηλεγράφημα πρὸς τὴν Βουλὴν, τὸ ὁποῖον ἔλαβον προχθές.

§6ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. (Ἀναγινώσκει). «Πρὸς τὴν Σεβαστὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, Διὰ τοῦ προέδρου αὐτῆς, Ἀθήνας. Ἀφοῦ ἐπὶ τοῦ ἱεροῦ περιβόλου τῆς ἀντιπροσωπείας τοῦ Ἔθνους προκηρύσσονται καὶ ὑποστηρίζονται αἱ ἐλευθερίαι τῶν πολιτῶν, ἡ δὲ ψῆφος αὐτῶν θεωρεῖται ἀπαραβίαστος, ἐν τούτοις ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Καλαμῶν, καθ’ ἣν ἀνεδείχθην δήμαρχος καὶ τῆς ὁποίας τὴν νομιμότητα ἀνωμολόγησαν διὰ τῆς ὑπογραφῆς των καὶ οἱ ἀποτυχόντες, πρόκειται νὰ ἀκυρωθῇ ἕνεκα πολιτικῶν ὑπολογισμῶν, προσγινομένου οὕτως ἀδικήματος εἰς μεγάλην ἑλληνικὴν κοινότητα. Ἀνακοινῶν τοῦτο πρὸς τὴν Σεβαστὴν Βουλὴν τῶν Ἑλλήνων, δὲν στηρίζομαι εἰς διαδόσεις, ἀλλ’ εἰς ἐπιστολὰς πεμφθείσας ὑπὸ σπουδαιοτάτων πολιτικῶν προσώπων ἰδιοχείρως πρὸς τὸν ἐνταῦθα Νομάρχην, ἐξ ὧν περιῆλθον εἰς χεῖράς μου δύω καὶ δι’ ὧν παραγγέλλεται οὗτος ὁποῖαί εἰσι τῶν φίλων αἱ ἐκλογαὶ ὀφείλει νὰ ἐπικυρώσῃ. Ἐν τούτοις, παρακαλῶ τὴν Σεβαστὴν Βουλὴν ἵνα ζητήσῃ παρὰ τοῦ κυρίου προέδρου τῆς κυβερνήσεως τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐκδικάσεως τῆς ἐκλογῆς ταύτης ἐπὶ τοσοῦτον χρόνον, ὅσος ἀρκεῖ ἵν’ ἀποστείλω ταχυδρομικῶς εἰς χεῖρας ὑμῶν, καὶ προέδρῳ τὰς ἀναμφισβητήτους ἀποδείξεις τοῦ παρασκευασθέντος πραξικοπήματος. Καλάμαι, 11|23 Ἀπριλίου 1874.

Εὐπειθέστατος

ΕΜ. ΜΠΕΝΑΚΗΣ.»

§7ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ποίαν ἡμερομηνίαν ἔχει;

§8ΓΡΑΜΜΑΤΕΥΣ. 11|23 Ἀπριλίου.

§9ΙΩΑΝ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Κἀμμία ἀρχὴ τηλεγραφεῖ;

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ἐμ. Μπενάκης.

§11Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τότε, ὅταν ἔρχονται τοιαῦτα ἔγγραφα καὶ ἀναφοραὶ, ἠξεύρομεν τί γίνονται· παραπέμπονται εἰς τὰς ἐπιτροπάς.

§12Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι· νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§13Η. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ὁ κ. Μπενάκης εἶναι τίμιος πολίτης καὶ τὰ ἔσχη, τὰ ὁποῖα κατήγγειλε, πρέπει νὰ γείνωσι γνωστά.

§14ΠΕΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Τὰ γράμματα νὰ ἔλθουν.

§15Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Δὲν ἐννοῶ, κύριε Πρόεδρε, πῶς ἀναγινώσκονται τοιαῦτα τηλεγραφήματα· τοῦτο δὲν γίνεται δι’ ἄλλον σκοπὸν εἰμὴ διὰ νὰ συκοφαντῶνται πρόσωπα.

§16ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τηλεγραφικαὶ ἀναφοραὶ πρὸς τὴν Βουλὴν πάντοτε ἀναγινώσκονται, καὶ ἑπομένως ὁ πρόεδρος δὲν ἐχρεώστει νὰ τὴν ῥίψῃ εἰς τὸ χρονοντούλαπο.

§17Η. ΦΛΕΣΣΑΣ. Ἐὰν ἔχετε καὶ ἄλλα, νὰ τὰ ἀναγνώσητε.

§18ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βέβαια.

§19ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ βεβαιωθῇ μόνον ὅτι ὁ κ. Μπενάκης τηλεγραφεῖ ἀπὸ τὰς 11 καὶ ζητεῖ ἀναβολὴν διὰ νὰ στείλῃ τὰ ἔγγραφα. Σήμερον ἔχομεν 15, καὶ ἐπιστολὴ κἀμμία δὲν ἦλθε. Λοιπὸν φαίνεται ὅτι ἡ ἀλήθεια τῶν λόγων του εἶναι ἀμφίβολος.

§20Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Νὰ στείλωμεν τὸ τηλεγράφημα εἰς τὸ ὑπουργεῖον, καὶ τοῦτο εἶναι ἁρμόδιον νὰ κάμῃ ὅ,τι ἐγκρίνει.

§21Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Παρατηρῶ ὅτι ἔγεινε μία σύγχυσις, καὶ σύγχυσις πλήρης. Ἕνας ὑποψήφιος, ὁ ὁποῖος ὁμολογῶ ὅτι δύναται νὰ ἔχῃ καὶ δίκαιον ἔστω, ὑποθέτει ὅτι θὰ τοῦ ἀκυρώσουν τὴν ἐκλογὴν καὶ τηλεγραφεῖ εἰς τὴν Βουλὴν καὶ λέγει, σταματήσατε τὴν ἀπόφασιν τοῦ δικαστηρίου αὐτοῦ. Ἀλλὰ ποίαν ἐξουσίαν ἔχομεν; δὲν ἔχομεν κἀμμίαν ἐξουσίαν. Ἡ ἐπιτροπὴ δικάζουσα τὰς ἐκλογὰς, εἶναι δικαστήριον αὐτοτελὲς, τοῦ ὁποίου ἐὰν μὲν ἡ ἀπόφασις ᾖναι ἐπικυρωτικὴ, δὲν ὑπόκειται εἰς ἔφεσιν· ἐὰν δὲ ἀκυρωτικὴ, ὑπόκειται εἰς ἔφεσιν καὶ ἔρχεται ἐνώπιον τοῦ ὑπουργείου, τὸ ὁποῖον δικάζει ὁριστικῶς. Λοιπὸν σᾶς ἐρωτῶ νὰ μοὶ εἴπητε, ποῦ εὑρίσκεται ὅτι πρέπει νὰ ἐπέμβῃ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἐκδίκασιν τὴν προδικαστικὴν τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν; Ὅταν πρόκειται νὰ ἐνεργήσωμεν οὕτω, ἐπέρχεται μία σύγχυσις ἐντελὴς, εἰς τὴν ὁποίαν δὲν εὑρίσκομεν τίποτε ἄλλο παρὰ ἕνα κυκεῶνα καὶ γίνεται λόγος σπουδαῖος καὶ ἀπὸ τὴν μίαν καὶ ἀπὸ τὴν ἄλλην μερίδα ἀσκόπως. Ἡ Βουλὴ δὲν ἔχει καθῆκον νὰ ἐπεμβαίνῃ εἰς τὴν ἐκδίκασιν τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν καὶ νὰ λέγῃ εἰς τὰ δικαστήρια, σταματήσετε, διότι μοὶ ἐτηλεγράφησαν ὅτι εἴτε ὁ Νομάρχης εἴτε ἄλλος εἶναι ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως ἢ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς. Τώρα πῶς δύνασθε νὰ ἐπεμβῆτε εἰς τὴν συνείδησιν τῶν δικαστηρίων καὶ νὰ εἴπητε, σταματήσατε, διότι ἐλάβομεν ἕν τηλεγράφημα, εἰς τὸ ὁποῖον μᾶς λέγουν ὅτι ὑπάρχει φόβος ὅτι θὰ ἀκυρώσητε τὴν ἐκλογήν; Λυποῦμαι δὲ ὅτι ἔλαβε μέρος εἰς τὴν συζήτησιν αὐτὴν καὶ ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος, ἄνθρωπος ὅστις γνωρίζει κάλλιστα τὸ διοικητικὸν δίκαιον.

§22Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγώ, κύριοι, δὲν εἶπον ποτὲ νὰ ἀποφασίσῃ ἡ Βουλὴ ἢ νὰ ἐμποδίσῃ τὴν πρόοδον τῆς ἐκδικάσεως τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν. Εἶπον μόνον ὅτι τὴν ἀποσταλεῖσαν εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰν καλῶς ἐποίησεν ὁ κ. πρόεδρος, ἀναγνώσας συμφώνως πρὸς τὸν κανονισμόν. Προσέθηκα δὲ ὅτι φρονῶ, ὅτι εἶναι δίκαιον ἡ ἀναφορὰ αὕτη νὰ παραπεμφθῇ ἁπλῶς εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν χωρὶς ἡ Βουλὴ νὰ ἐκφράσῃ κἀμμίαν γνώμην, τὸ δὲ ὑπουργεῖον λαμβάνον γνῶσιν, θέλει ἐνεργήσει ὅ,τι τὸ καθῆκον καὶ ὁ νόμος διατάσσει· ἐὰν τὸ ὑπουργεῖον ἔλαβε τοιαῦτα ἔγγραφα, οἷα ἀναφέρει ἡ τηλεγραφικὴ ἀναφορὰ, λαμβάνει μείζονα ἀφορμὴν καὶ ἐξετάζει καλλίτερον εἰς τὴν κατ’ ἔφεσιν γενησομένην ὑπ’ αὐτοῦ ἐκδίκασιν τῆς ἐκλογῆς, ἐν περιπτώσει ἀκυρώσεως ταύτης ὑπὸ τῆς τριμελοῦς δικαστικῆς ἐπιτροπῆς. Ὅθεν δὲν βλάπτει ποσῶς ἡ εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἀποστολὴ τῆς ἀναφορᾶς, καὶ ἀφοῦ δὲν βλάπτει δὲν εἶναι ἐναντίον τοῦ νόμου. Διατί λοιπὸν νὰ μὴ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον;

§23Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Οὔτε τὸ ὑπουργεῖον εἶναι ἁρμόδιον νὰ σταματήσῃ τὴν ἐκδίκασιν.

§24Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ἂς μὴν ᾖναι, οὐδεὶς ἀπαιτεῖ τοῦτο.

§25ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ὁ κύριος Ἀντωνόπουλος θέλει νὰ γείνῃ νταραβέρι.

§26Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ ὑπουργὸς δικάζει κατ’ ἔφεσιν, ὡς οἴδατε· ἐὰν ἡ ἀναφορὰ δὲν ᾖναι βάσιμος, δὲν στηρίζεται εἰς τὰ ἔγγραφα; ἀποῤῥίπτεται· εἶναι βάσιμος; λαμβάνεται ὑπ’ ὄψιν. Ὅλα τὰ ἔγγραφα πρέπει νὰ συγκεντροῦνται εἰς τὸ σημεῖον ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶναι ἁρμόδιον.

§27ΠΕΤΡ. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγὼ νομίζω, ὅτι τὸ τηλεγράφημα, τὸ ὁποῖον ἐστάλη πρὸς τὴν Βουλὴν, ἔχει τι τὸ ἔκρυθμον καὶ ὅλως ξένον μὲ τὰ καθήκοντα τῆς Βουλῆς. Τὸ θεωρῶ δὲ ἔκρυθμον, διότι ἄλλως θέλομεν ἀνοίξει μίαν ὁδὸν ὅλως διόλου ἔκρυθμον, καὶ θὰ θελήσωμεν νὰ ἐπεμβαίνῃ ἡ νομοθετικὴ ἐξουσία εἰς τὰ δημοτικὰ καθήκοντα. Ὅλως διόλου ἔκρυθμα εἶναι τὰ ἐμπεριεχόμενα ἐν τῷ τηλεγραφήματι τούτῳ, καθ’ ὅσον τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν δὲν δύναται νὰ διατάξῃ τὴν δικαστικὴν ἐπιτροπὴν νὰ ἀναβάλῃ ἢ ἐπισπεύσῃ τὴν ἐκδίκασιν, διότι τοιουτοτρόπως ἐπέρχεται ἡ σύγχυσις. Ἐπιτετραμμένον θὰ ἦτο τοῦτο, ἐὰν τὸ ἔλεγε ἄλλος τις, ἀλλὰ νὰ τὸ λέγῃ ὁ κ. Ἀντωνόπουλος, ὅστις ὑπῆρξε πολλὰ ἔτη γενικὸς γραμματεὺς τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν, νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, τὸ ὁποῖον οὐ μόνον ἔκρυθμον εἶναι ἀλλὰ καὶ ἐναντίον τοῦ νόμου καὶ τῶν βουλευτικῶν καθηκόντων, μοὶ φαίνεται κάπως παράδοξον. Νομίζω, ὅτι ὁ κ. πρόεδρος πολὺ καλὰ ἔκαμε νὰ ἀναγνώσῃ τὸ τηλεγράφημα αὐτὸ, νὰ μείνῃ ὅμως εἰς τὰ ἀρχεῖα, καὶ ὅστις θέλει ἐκ τῶν βουλευτῶν, ἂς κάμῃ ἐπερώτησιν.

§28ΣΑΡΑΒΑΣ. Πρόκειται περὶ ὑποθέσεως, κύριε πρόεδρε, περὶ τῆς ὁποίας συνέπεσε νὰ ἔχω ἀμέσους ἀντιλήψεις· διότι ἤμην ἐκεῖ, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐνεργήθη ἡ ἐκλογὴ τοῦ δήμου Καλαμῶν, καὶ ἤθελον πράξει ἔλλειψιν, ἐὰν εἰσαγομένου τοῦ ζητήματος τούτου δὲν ἤθελον ἐκφράσει τὴν γνώμην μου. Βεβαίως οὐδεὶς δύναται νὰ παραδεχθῇ τὸ συμπέρασμα τῆς ἀναφορᾶς, οὐδεὶς δύναται νὰ ὑποστηρίξῃ ὅτι ἡ Βουλὴ δύναται νὰ παραγγείλῃ ἢ καὶ νὰ ἐκφράσῃ ἁπλῶς τὴν ἰδέαν τοῦ ὅτι ἡ κυβέρνησις πρέπει νὰ διατάξῃ τὴν ἀναβολὴν τῆς ἐκδικάσεως τῆς ἐκλογῆς· οὐδεὶς ὅμως δύναται, φρονῶ, κύριε πρόεδρε, ἀναγνωρίζων τὸ ὑπέρτατον δικαίωμα, τὸ ὁποῖον ἔχει ἡ Βουλὴ νὰ ἐπιτηρῇ τὴν ἀκριβῆ ἐκτέλεσιν τῶν νόμων καὶ πρὸ πάντων τῶν νόμων ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἀφορῶσιν εἰς τὴν ἐλευθερίαν τῶν ἐκλογῶν, οὐδεὶς δύναται νὰ εἴπῃ ὅτι ἡ Βουλὴ ὀφείλει νὰ δείξῃ ἀδιαφορίαν, ὅταν καταγγέλλονται τόσῳ ὡρισμένα γεγονότα, δι’ ἃ οἱ καταγγέλλοντες φέρουσι βεβαίως τὴν εὐθύνην τῶν καταγγελιῶν των ἐν περιπτώσει, κατὰ τὴν ὁποίαν τὰ πράγματα ἀποδειχθῶσι μὴ σύμφωνα μὲ ὅσα ἀναφέρουσιν. Ἡ Βουλὴ δὲν δύναται ἐκ τῶν προτέρων νὰ προδικάσῃ· ἔχει ἔγγραφον εἰς τὸ ὁποῖον ῥητῶς γίνεται μνεία ὅτι καταβάλλονται ἔκνομοι ἐνέργειαι ὅπως ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἀκυρωθῇ. Ἡ ἀναφορὰ αὕτη πρέπει κατὰ τὴν ὀρθὴν παρατήρησιν, τὴν ὁποίαν ὁ ἀξιότιμος βουλευτὴς Μεσσήνης ἔκαμε, νὰ σταλῇ εἰς τὴν κυβέρνησιν. Ἡ ἐπιτροπὴ ἡ ἐξελέγχουσα τὰς ἐκλογὰς σύγκειται ἀπὸ τὸν νομάρχην, ὅστις προΐσταται αὐτῆς καὶ ὁ ὁποῖος εἶναι ὑπάλληλος τῆς κυβερνήσεως καὶ ὑφιστάμενος τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν· τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν ἀποφασίζει εἰς τελευταῖον βαθμόν· δὲν ἐπεμβαίνει ἡ κυβέρνησις ἢ τὸ ὑπουργεῖον εἰς δικαστικὰ καθήκοντα, ἐὰν, ἀναγγελλομένης παραβιάσεώς τινος τοῦ ἐκλογικοῦ νόμου, ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν τῆς ὑφισταμένης ἀρχῆς, ἐὰν τῳόντι ὑπάρχῃ τοιοῦτος κίνδυνος. Λοιπὸν ὑποστηρίζω τὴν πρότασιν τοῦ ἀξιοτίμου ἐκ Μεσσήνης βουλευτοῦ ὅτι ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ δείξῃ ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὸ ἐνδιαφέρον, τὸ ὁποῖον ἔδειξε πάντοτε, ὁσάκις πρόκειται περὶ ἐλευθερίας τῶν ἐκλογῶν.

§29Α. Γ. ΠΕΤΙΜΕΖΑΣ. Λυποῦμαι πολὺ, διότι δὲν εὑρίσκομαι σύμφωνος μὲ τὸν ἔντιμον βουλευτὴν ἐξ Οἰτύλου κ. Σαράβαν. Δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, κύριε πρόεδρε, πῶς εἶναι δυνατὸν ἐπὶ ἑνὸς μέλους ἑνὸς δικαστηρίου νὰ ἔχῃ τὸ δικαίωμα τὸ ὑπουργεῖον νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του ἐπὶ δικαστικῶν πραγμάτων. Καὶ ὅταν αὐτὸ τὸ δικαίωμα τὸ δώσωμεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ τὸν νομάρχην, διατί θὰ ἀρνηθῶμεν εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης τὸ αὐτὸ δικαίωμα διὰ τὸν πρωτοδίκην τοῦ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχήν του περὶ τὴν αὐστηρὰν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων του; Τὸ καθῆκον ἑκάστου τῶν δικαστῶν, κύριε πρόεδρε, εἶναι ἐκ τῶν προτέρων γνωστὸν, εἶναι ἡ εἰλικρινὴς καὶ εὐσυνείδητος ἐκδίκασις τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν. Ἅμα τὸ ὑπουργεῖον θελήσῃ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν ἑνὸς νομάρχου, ὅταν ὁ νομάρχης ἐκπληροῖ καθαρῶς δικαστικὰ καθήκοντα, τότε τίποτε ἄλλο δὲν θέλομεν νὰ κάμωμεν παρὰ νὰ διατάξωμεν ῥητῶς, ὡς Βουλὴ, τὴν ἐπέμβασιν τοῦ ὑπουργοῦ ἐπὶ τοῦ νομάρχου ἐκπληροῦντος τὸ τοιοῦτον δικαστικὸν καθῆκον. Καὶ τί ἄλλο, κύριοι, ἐγίνετο ὅταν οἱ νομάρχαι μόνοι ἀπεφάσιζαν ἐπὶ τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν; Οἱ ἐνδιαφερόμενοι ἐλάμβανον ἓν χαρτὶ ἀπὸ τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν πρὸς τὸν νομάρχην, ὁ ὁποῖος βεβαίως δὲν τοῦ ἔλεγε ἀκύρωσε ἢ ἐπικύρωσε τὴν ἐκλογὴν, ἀλλὰ τοῦ ἔλεγε, μοὶ φαίνεται ὅτι ὁ κύριος Αʹ. ἔχει δίκαιον νὰ παραπονῆται ὅτι δὲν ἐπικυρόνεται ἡ ἐκλογή του, καὶ καθὼς ὁ ὑπουργὸς ἔμαθε καὶ ἐξήτασεν εὑρίσκει ὅτι τὰ παράπονα τοῦ Αʹ. εἶναι πραγματικῶς δίκαια. Τί ἐνοοῦσεν ἡ ἐπιστολὴ αὕτη; ἐπικυρώσατε, κύριε νομάρχα, τὴν ἐκλογήν. Ἀλλὰ εἰς τὴν προκειμένην ὑπάρχει καὶ κἀνεὶς κίνδυνος; Ὄχι, κύριε πρόεδρε· κἀνεὶς κίνδυνος δὲν ὑπάρχει· ὁ ἀναφερόμενος παραπονεῖτε ὅτι θὰ τοῦ ἀκυρώσουν τὴν ἐκλογήν. Ἡ ἐκλογὴ αὕτη ἀκυρουμένη ποῦ θὰ φθάσῃ; θὰ φθάσῃ εἰς τὰς χεῖρας τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν. Ἰδοὺ ἡ ἁρμοδιότης τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, κατὰ τὴν ὁποίαν πρέπει νὰ ἐνεργήσῃ καὶ ἀποφασίσῃ· δὲν δύναται ἐκ τῶν προτέρων ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν νὰ εἴπῃ, συνιστῶ εἰς τὴν προσοχὴν τοῦ κυρίου νομάρχου τὴν ἀναφορὰν τοῦ τάδε, ὅστις παραπονεῖται ὅτι θὰ τοῦ ἀκυρώσουν τὴν ἐκλογήν· διότι εἰς ποίαν δημοτικὴν ἐκλογὴν τοῦ κράτους δὲν γίνεται ἐνέργεια, κύριε πρόεδρε, καὶ ἐκ τῆς μιᾶς καὶ ἐκ τῆς ἄλλης μερίδος ὑπὲρ τῆς ἀκυρώσεως ἢ ὑπὲρ τῆς ἐπικυρώσεως τῆς ἐκλογῆς; Καὶ τότε λοιπὸν εἶναι ὑποχρεωμένη ἡ Βουλὴ καὶ ὁ κύριος ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν διὰ μίαν ἑκάστην τῶν ἐκλογῶν τοῦ κράτους νὰ ἐπιστήσῃ πάντοτε τὴν προσοχὴν τοῦ ἁρμοδίου δικαστοῦ ἐπὶ τὴν αὐστηρὰν ἐξέτασιν τῶν ἐκλογῶν; Αὐτὴ εἶναι διάταξις ῥητὴ ὑπαγορευομένη καὶ ἀποῤῥέουσα ἀπὸ τὸν νόμον, δὲν ἔχει κἀμμίαν ἀνάγκην τῆς συστάσεως κἀνενὸς σώματος· διότι ἅμα ἡ Βουλὴ θελήσῃ νὰ συστήσῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ τὸ ὑπουργεῖον νὰ συστήσῃ εἰς τὸν νομάρχην, ἰδοὺ ἡ ἐπέμβασις τῆς Βουλῆς πρὸς τὰ καθήκοντα τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, ἰδοὺ ἡ ἐπέμβασις τοῦ ὑπουργοῦ πρὸς τὰ δικαστικὰ καθήκοντα ἑνὸς νομάρχου, ὅστις εἶναι εἰς τὴν προκειμένην περίστασιν ἐντελῶς ἀνεξάρτητος. Μοὶ φαίνεται λοιπόν, ὅτι ὁ κύριος Σαράβας δὲν ἔχει ποσῶς δίκαιον νὰ ἐπιμένῃ εἰς τὴν ὑπόθεσιν αὐτήν.

§30ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, κύριοι, δύω γνῶμαι ὑπάρχουν περὶ τῆς ἀναφορᾶς τοῦ κυρίου Μπενάκη· οἱ μὲν ὑπεστήριξαν νὰ μείνῃ εἰς τὸ ἀρχεῖον, ἕτεροι νὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν.

§31ΣΑΡΑΒΑΣ. Διὰ νὰ ἐνεργήσῃ τὰ δέοντα.

§32Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ κάμνω καταγγελίαν καθ’ ὅλων τῶν ἐκλογῶν καὶ σᾶς παρακαλῶ νὰ λάβητε ὑπ’ ὄψιν σας τὴν καταγγελίαν αὐτὴν καὶ διαβιβάσητε εἰς τὸν ὑπουργὸν τῶν Ἐσωτερικῶν, διὰ νὰ ἐπιστήσῃ τὴν προσοχὴν δι’ ὅλας τὰς ἐκλογάς.

§33ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγώ, κύριε πρόεδρε, προτείνω νὰ προβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§34ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἔχομεν καὶ τρίτην πρότασιν τοῦ κυρίου Πετσάλη, νὰ μεταβῇ ἡ Βουλὴ εἰς ἡμερησίαν διάταξιν· αὐτὸ εἶναι ἀπωτέρα γνώμη.

§35Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν μὲ τὸ νὰ μείνῃ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὸ ἀρχεῖον, εἶναι τὸ ἴδιον.

§36ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἠμπορεῖ ἡ Βουλὴ νὰ ἐπέμβῃ εἰς τὰ δικαστικὰ καθήκοντα;

§37ΛΕΩΤΣΑΚΟΣ. Ἔχουν γράμματα, ἔχουν ἐπιστολάς, νὰ τὰς στείλουσιν εἰς τὴν κυβέρνησιν.

§38Ι. ΜΑΥΡΟΜΙΧΑΛΗΣ. Ἐγώ, κύριε πρόεδρε, κάμνω μίαν γενικὴν καταγγελίαν.

§39Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ ζήτημα εἶναι ἂν ἡ ἀναφορὰ πρέπει νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἢ ὄχι.

§40ΜΙΛΗΣΗΣ. Τί νὰ κάμῃ τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν;

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἀπωτέρα πρότασις εἶναι ἡ μετάβασις εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§42ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Τί θὰ γείνῃ τώρα τὸ ζήτημα;

§43ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Μοὶ φαίνεται, ὅτι ἡ πρότασις τοῦ κ. Πετσάλη τοῦ νὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἔχει τοῦτο τὸ καλόν, ὅτι δίδει τὴν διαβεβαίωσιν εἰς τοὺς διαφωνοῦντας, ὅτι ἡ Βουλὴ δὲν προτίθεται νὰ προδικάσῃ· διότι πραγματικῶς ποῖος εἶναι ὁ φόβος ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι δὲν θέλουν νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν; εἶναι μὴ τυχὸν ἡ Βουλὴ ἀναμιχθῇ εἰς ἀλλότρια καθήκοντα καὶ μήπως ἐπέλθῃ ἡ σύγχυσις ἐκείνη περὶ τὴν διάκρισιν τῶν ἐξουσιῶν, τὴν ὁποίαν βεβαίως κἀνεὶς ὀρθῶς φρονῶν δὲν δύναται νὰ ἐπιθυμῇ. Τί ἀφ’ ἑτέρου φοβοῦνται ἐκεῖνοι οἱ ὁποῖοι ἐπιθυμοῦν νὰ σταλῇ εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἡ ἀναφορά; φοβοῦνται μήπως, τιθεμένης τῆς ἀναφορᾶς εἰς τὸ ἀρχεῖον, φανῇ ὅτι προεδίκασεν ἡ Βουλὴ κατ’ αὐτῆς. Ἀλλ’ ὁ φόβος οὗτος δὲν ὑπάρχει, ἀφοῦ ἐν τῷ Κοινοβουλίῳ ἐγένετο τοιοῦτος λόγος περὶ τοῦ ἀντικειμένου αὐτοῦ, καὶ ἡ κοινὴ γνώμη καὶ οἱ ἐνδιαφερόμενοι καὶ οἱ ἔχοντες δικαιώματα ἢ καθήκοντα εἶναι βέβαιοι, ὅτι ἡ Βουλὴ ἔλαβε τὰ ἐν τῇ ἀναφορᾷ ὑπ’ ὄψιν. Ὑποστηρίζοντες ὅμως νὰ μεταβῶμεν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, δὲν προδικάζομεν, ἀλλ’ ἀφίνωμεν τὰς ἀρχὰς ἐλευθέρας νὰ πράξωσιν ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον τὸ καθῆκον αὐτῶν ὑπαγορεύει. Ὑποστηρίζω λοιπὸν τὴν μετάβασιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§44ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἐννοῶ τὸν λόγον, διὰ τὸν ὁποῖον ὑποστηρίζετε τὴν πρότασιν ταύτην.

§45ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Ἐγὼ νὰ σᾶς τὸν εἴπω. — Οὐδέποτε ἤλπιζα, ὅτι ἄνθρωποι, οἱ ὁποῖοι ἐξελέχθησαν βουλευταί, δὲν γνωρίζουν τὰ δικαιώματα, ἐντὸς τῶν ὁποίων ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ περιορίζηται. Ἐστάλη ἀναφορὰ ἀπὸ τὸν κ. Μπενάκην εἰς τὴν Βουλήν. Ἂν ὁ κ. Ἀντωνόπουλος ἀνεγίνωσκε τὴν κοινοβουλευτικὴν ἱστορίαν τῆς Ἀγγλίας, ἤθελε μάθει, ὅτι μεγάλη τιμὴ εἶναι νὰ γείνῃ καὶ τόσος λόγος ἐπὶ μιᾶς ἀναφορᾶς. Ὁ σκοπὸς διὰ τὸν ὁποῖον ἐζητήσαμεν τὴν μετάβασιν εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν εἶναι, διότι διὰ τῆς γενομένης συζητήσεως ὁ νομάρχης καὶ ὁ πρόεδρος τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου καὶ ὁ πρόεδρος τοῦ πρωτοδικείου θὰ λάβωσι γνῶσιν τῶν ἐν τῇ Βουλῇ λαβόντων χώραν, καὶ μόνη ἡ συζήτησις θέλει τοὺς καταστήσει προσεκτικούς. Ἐὰν παραπέμψωμεν τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Ἐσωτερικῶν, ἐπεμβαίνομεν ἐμμέσως εἰς τὴν διοίκησιν, ὅπερ ἀντιβαίνει εἰς τὰ καθήκοντα τῆς Βουλῆς.

§46Σ. ΑΝΤΩΝΟΠΟΥΛΟΣ. Πρώτην φορὰν ἀκούω, ὅτι ὁσάκις στέλλεται εἰς τὴν Βουλὴν ἀναφορὰ ἀπὸ ἕνα πολίτην, ἐξαιτούμενον δικαιοσύνην, αὕτη πρέπει νὰ τὴν ἀποῤῥίπτῃ καὶ νὰ μὴ τὴν λαμβάνῃ ποσῶς ὑπ’ ὄψιν.

§47ΜΙΛΗΣΗΣ. Κάμνω τὴν παρατήρησιν εἰς τὸν ἀξιότιμον κύριον Ἀντωνόπουλον, ὅτι ἡ ἐπιτροπή, ἡ δικάζουσα κατὰ πρῶτον βαθμὸν ἐπὶ τῶν ἐκλογῶν, ἐνεργεῖ δικαστικὰ καθήκοντα· ἡ ἐνέργεια δὲ αὕτη εἶναι ἀνεπίδεκτος ἐλέγχου, εἴτε ἐκ μέρους τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας, εἴτε ἐκ μέρους τῆς Βουλῆς, εἴτε ἐκ μέρους οἱασδήποτε ἀρχῆς. Ἂν ἡ Βουλὴ συστήσῃ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ ὑπουργεῖον, βεβαίως θὰ ἐπιδιώκῃ ἕνα σκοπόν· ποῖον; Ὅταν παρουσιάζεται ἐνώπιον τῆς Βουλῆς πολίτης οἱοσδήποτε καὶ λέγει, «ἀντιπρόσωποι τοῦ Ἔθνους, ἡ τάδε δικαστικὴ ἀρχὴ πρόκειται νὰ μὲ ἀδικήσῃ, λάβετε τὰ μέτρα σας,» τί θέλετε νὰ κάμῃ ἡ Βουλή; Ποῖα μέτρα θέλετε νὰ λάβῃ τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον; Νὰ διατάξῃ δικαστικὴν ἀρχὴν τὸ ἁρμόδιον ὑπουργεῖον νὰ δικάσῃ οὕτως ἢ ἄλλως; τοῦτο εἶναι ἀνατροπὴ τῶν βάσεων τοῦ πολιτεύματος. Ἐπὶ τοῦ προκειμένου ἡ συζήτησις ἡ γενομένη εἶναι ἀρκοῦσα, διὰ νὰ φωτισθῶσιν οἱ μέλλοντες ν’ ἀποφανθῶσιν. Ἀλλ’ ἐάν, κύριοι, ἐπιμένωμεν ἡμεῖς νὰ παραπέμψωμεν τὴν ἀναφορὰν εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ νὰ γείνομεν ἁπλῶς διαβιβαστικὴ ἀρχὴ πρὸς ἐνέργειαν σκοπῶν, τοὺς ὁποίους ἀκόμη δὲν δύναμαι νὰ ἐννοήσω, τοῦτο εἶναι ἀντικείμενον ἀκατάληπτον. Παρακαλῶ λοιπὸν τὴν Βουλὴν νὰ δεχθῇ τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Πετσάλη.

§48ΜΑΥΡΟΜΑΡΑΣ. Ὅταν εἷς πολίτης νομίζῃ ὅτι ἀδικεῖται ἀπὸ ἓν δικαστήριον, καὶ καταγγέλλῃ τὸ δικαστήριον εἰς τὸν ὑπουργὸν τῆς Δικαιοσύνης, οὗτος δὲ διαβιβάζῃ τὴν ἀναφορὰν εἰς τὴν εἰσαγγελίαν, ἡ δὲ εἰσαγγελία παρεμβαίνῃ, γίνετεται παράβασις κἀνενὸς νόμου; Παραβιάζεται τὸ ἀνεξάρτητον τῶν δικαστηρίων; Τὸ αὐτὸ ζητοῦμεν καὶ ἐπὶ τοῦ προκειμένου, νὰ σταλῇ ἡ ἀναφορὰ εἰς τὴν Κυβέρνησιν (θόρυβος).

§49ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ λύσωμεν τό ζήτημα διὰ μιᾶς ψηφοφορίας. Ἡ ἀπωτέρα πρότασις εἶναι τοῦ κυρίου Πετσάλη· οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν νὰ μεταβῇ ἡ Βουλὴ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί, ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα). Θὰ ἐρωτήσω ἀντιθέτως· οἱ μὴ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Πετσάλη παρακαλοῦνται νὰ ἐγερθῶσιν· (ἐγείρονται πολλοί, ἀμφίβολον τὸ ἀποτέλεσμα).

§50ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως.

§51ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Οἱ παραδεχόμενοι τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Πετσάλη λέγουσι ναὶ, οἱ μὴ παραδεχόμενοι λέγουσιν ὄχι. Γίνεται δι’ ὀνομαστικῆς κλήσεως ψηφοφορία, κατὰ τὸ ἑπόμενον πρωτόκολλον. Πρωτόκολλον ψηφοφορίας τῶν κυρίων Βουλευτῶν Ἐπὶ τοῦ ἑξῆς ζητήματος· Παραδέχεται ἡ Βουλὴ νὰ μεταβῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ἐπὶ τῆς τηλεγραφικῆς ἀναφορᾶς τοῦ Μπενάκη, ναὶ ὄχι;

§52ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐψηφοφόρησαν 124· ὑπὲρ τῆς προτάσεως 63, κατ’ αὐτῆς δὲ 58, ἀρνηθέντων 3. Ἐπομένως ἡ Βουλὴ παρεδέχθη τὴν πρότασιν τοῦ κυρίου Πετσάλη. Ἔχομεν ἤδη τὴν κλήρωσιν τῆς ἐκλογῆς Τριχωνίας εἰς τὰ τμήματα· (ὁ ἀντιπρόεδρος κύριος Τζώκρης κάμνει τὴν κλήρωσιν).

§53ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἐκλογὴ Τριχωνίας ἔλαχεν εἰς τὸ τμῆμα πρῶτον, τὸ ὁποῖον παρακαλεῖται νὰ συνέλθῃ, νὰ λάβῃ ὑπ’ ὄψιν τὰ ἔγγραφα καὶ νὰ φέρῃ τὴν ἔκθεσίν του ἐνώπιον τῆς Βουλῆς. Διὰ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐξωτερικῶν ἐστάλη ἀναφορὰ εἰς τὴν Βουλὴν ἐκ μέρους διαφόρων μετόχων τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων τοῦ Λαυρίου, ἐν Κωνσταντινουπόλει διαμενόντων.

§54ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Ν’ ἀναγνωσθῇ. (Ἀναγινώσκεται). «Πρὸς τὴν Βουλὴν τῆς Ἑλλάδος. Ἐν τῇ πεποιθήσει ὅτι ἡ Ἑλληνικὴ Βουλὴ ὁρᾷ μετὰ βλέμματος συμπαθείας τὴν πρόοδον τῶν ἐκτὸς τῆς φίλης πατρίδος διαμενόντων Ἑλλήνων, οἱ ἐν Κωνσταντινουπόλοι Ἕλληνες μέτοχοι τῆς ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων τοῦ Λαυρίου ὑποβάλλουσι τὴν παροῦσαν ἀναφοράν των, ἵνα προσθέσωσι τὰς δεήσεις αὐτῶν εἰς τὰς τοῦ διοικητικοῦ Συμβουλίου τῆς ἰδίας ἑταιρίας καὶ τῆς ἐπιτροπῆς ὑπὲρ τῆς θεραπείας τῆς κρισίμου θέσεως, εἰς ἣν περιῆλθεν ἡ τοσαύτας εἰς τὸ Ἔθνος παραγαγοῦσα καὶ ἀπείρους ὑποσχομένη ἐν τῷ μέλλοντι ὠφελείας ἐπιχείρησις τῶν Λαυριωτικῶν μεταλλουργείων. Ἐν τῇ πρὸς τὴν Βουλὴν ἀναφορᾷ τοῦ διοικητικοῦ Συβουλίου ἐκτίθεται μετὰ μαθηματικῆς ἀκριβείας καὶ ἡ σημερινὴ θέσις τῆς ἑταιρίας καὶ αἱ ἐλαφραὶ ὑποχωρήσεις, αἵτινες ἀπαιτοῦνται πρὸς ἀποσόβησιν τῶν ἀπειλουμένων καταστροφῶν. Λέγομεν ὅτι ἐλαφραί εἰσιν αἱ ἀπαιτούμεναι ἐκ μέρους τῆς Β. Κυβερνήσεως θυσίαι, διότι ἀκριβῶς ἐξεταζόμεναι φέρουσι μᾶλλον τὸν χαρακτῆρα ἐπιεικοῦς καὶ δικαίας ἑρμηνείας τῶν ὑποχρεώσεων, ἃς ἀνέλαβεν ἡ ἑταιρία διὰ τῆς ἀπὸ 29 Ἀπριλίου 1873 συμβάσεως καὶ τοῦ τροποποιήσαντος αὐτὴν ἀπὸ 28 Ἰουλίου τοῦ ἰδίου ἔτους νόμου. Καὶ τῳόντι ἀναμφισβήτητον ὑπάρχει, ὅτι ἐν τῇ διανοίᾳ τῶν συμβαλλομένων τὸ συμφωνηθὲν ὑπὲρ τῆς Κυβερνήσεως ποσοστὸν ὤφειλε νὰ ὑπολογισθῇ ἐπὶ τοῦ καθαροῦ κέρδους, ὁ δὲ ἐκ προοιμίου ἀκριβὴς ὑπολογισμὸς τῶν ἐξόδων ὑπῆρχεν ἀδύνατος δι’ ἐπιχείρησιν, οὕτως εἰπεῖν, πρωτότυπον ὡς τὴν λαυριωτικὴν ἐκμετάλλευσιν, καὶ οὐδεὶς ὑποχρεοῦται εἰς τὰ ἀδύνατα· ἄλλως τε οὐδεὶς ἀγνοεῖ τὴν μεγάλην οἰκονομολογικὴν ἀρχὴν, ὅτι πᾶσα φορολογία, ἵνα ᾖ νόμιμος καὶ δικαία, ὀφείλει νὰ ὑπολογίζηται ἐπὶ τοῦ καθαροῦ κέρδους, ἄλλως κινδυνεύει ὁ φορολογούμενος νὰ μὴ πληρώσῃ οὐδὲ τὸν ἐλάχιστον φόρον ἕνεκα τῆς καταστροφῆς τῆς παραγωγικῆς ἐνεργείας. Ὁποῖα δὲ ἔσονται ἐπὶ τοῦ προκειμένου τὰ ἀποτελέσματα τῆς καταστροφῆς τῆς Λαυριωτικῆς ἐπιχειρήσεως διά τε τά ἠθικὰ καὶ τὰ ὑλικὰ τοῦ Ἔθνους συμφέροντα! Σκεφθῆτε ὡρίμως, Σεβαστοὶ τοῦ Ἔθνους ἀντιπρόσωποι, ὅτι ἰδίως οἱ στερούμενοι τῆς φίλης πατρίδος Ἕλληνες, μεταξὺ τῶν ὁποίων καὶ πλεῖστοι πένητες, ὥρμησαν εἰς ἀπόκτησιν τῶν Λαυριωτικῶν μετοχῶν, ἠλεκτρισθέντες μᾶλλον ἐκ τοῦ ἱεροῦ αἰσθήματος τοῦ ἐθνισμοῦ παρ’ ἐκ τῶν προσδοκωμένων κερδῶν. Ἂν ἑταιρία ξένη ἀνελάμβανε τὴν ἐκμετάλλευσιν τῶν μεταλλουργείων τοῦ Λαυρίου, ἂν διὰ τῆς Ἑλληνικῆς ἑταιρίας δὲν ἐλύετο εὐτυχῶς τὸ πολύκροτον Λαυριωτικὸν ζήτημα, ὀλίγοι μόνοι ἐπιχειρηματίαι Ἕλληνες, καὶ μόνοι οἱ εἰς παρομοίας τραπεζιτικὰς ἐπιχειρήσεις ἀσχολούμενοι ἤθελον ἴσως ἀποκτήσει μετοχὰς, ἀφοῦ διὰ προηγουμένης ἀκριβοῦς καὶ ψυχρᾶς ἐρεύνης ἤθελον πεισθῆ περὶ τῆς ἀσφαλείας τῶν κεφαλαίων των. Ἀλλ’ εἰς ἀπαίτησιν τῶν μετοχῶν τῆς Ἑλληνικῆς Λαυριωτικῆς ἑταιρίας ὥρμησαν οἱ Ἕλληνες πάσης τάξεως καὶ παντὸς ἐπαγγέλματος ἄνευ οὐδενὸς ἄλλου ὑπολογισμοῦ καὶ οὐδεμιᾶς ἄλλης σκέψεως, εἰμὴ τῆς ἐπιθυμίας τοῦ νὰ συντελέσωσιν ὑπὲρ τῆς ἐπιτυχίας ἐθνωφελοῦς ἐπιχειρήσεως. Ἤθελεν εἶσθαι ἤδη ἀξιοθρήνητον, ἂν πλεῖσται Ἑλληνικαὶ οἰκογένειαι περιείρχοντο εἰς τὴν ἐσχάτην πενίαν εἰς ἀνταμοιβὴν τοῦ ὑπὲρ τῶν συμφερόντων τῆς πατρίδος ἐνθουσιασμοῦ των. Ἡ τοιαύτη καταστροφὴ ἔσεται ἐν τῷ μέλλοντι δεινὸν μάθημα καὶ πληγὴ θανατηφόρος κατὰ τοῦ πνεύματος τοῦ ἐν Ἑλλάδι συνεταιρισμοῦ, ὅστις ἀπείρους παρήγαγε καὶ ἐξακολουθεῖ παράγων ὠφελείας εἰς τὰ λοιπὰ ἔθνη τῆς Εὐρώπης. Τοιαῦται καὶ πλεῖσται ἄλλαι σκέψεις, ἃς θέλει ὑπαγορεύσει ἡ φρόνησις καὶ ὁ ἀκραιφνὴς πατριωτισμὸς τῶν ἐντίμων ἀντιπροσώπων τοῦ Ἔθνους καὶ τῶν Σεβαστῶν μελῶν τῆς Β. Κυβερνήσεως, ἐλπίζομεν ὅτι θέλουσι πείσει τὴν Ἑλληνικὴν Βουλὴν ὑπὲρ τῆς παραδοχῆς τῶν ζητουμένων παρὰ τοῦ Διοικητικοῦ συμβουλίου τῆς Λαυριωτικῆς Ἑταιρίας ἐλαφρῶν ὑποχωρήσεων πρὸς ἐξασφάλισιν τοῦ καλῶς ἐννοουμένου συμφέροντος τοῦ δημοσίου καὶ πρὸς ἀποσόβησιν τῆς ἀπειλούσης καταστροφῆς πλείστας ἑλληνικὰς οἰκογενείας ἐστερημένας πλούτου, ἀλλὰ διατηρούσας ἐν τῇ καρδίᾳ των, εἰ καὶ μακρὰν τῆς πατρίδος, ἄφθονον καὶ ἀειθαλὲς τὸ αἴσθημα τοῦ πατριωτισμοῦ καὶ τῆς ὑπὲρ τῶν ἐθνικῶν συμφερόντων ἀφοσιώσεως. Ἐν τῇ ἐλπίδι ὅτι ἡ Βουλὴ θέλει ῥίψει βλέμμα εὐμενείας ἐπὶ τῆς παρούσης δεήσεως, διατελοῦμεν τέκνα πιστά. Ἐν Κωνσταντινουπόλει, τῇ... Ἀπριλίου 1874. (Ἕπονται αἱ ὑπογραφαί.)

§55ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ παραπεμφθῇ καὶ ἡ ἀναφορὰ αὕτη, ὅπως καὶ ἡ ἄλλη τῆς Ἑταιρίας τῶν Μεταλλουργείων, εἰς τὸν κ. πρόεδρον τοῦ ὑπουργείου ἁπλῶς. Κατὰ τὴν ἡμερησίαν διάταξιν, ἔπρεπε νὰ προβῶμεν εἰς τὴν συζήτησιν τοῦ προϋπολογισμοῦ· ἐπειδὴ ὅμως, καθὼς ἔχω πληροφορίας, τὸ ὑπουργεῖον κατέθηκε τὴν παραίτησίν του, ἡ δὲ Βουλὴ ἄνευ τῆς παρουσίας τοῦ ὑπουργείου δὲν δύναται νὰ προβῇ, ἀναβάλλονται αἱ συνεδριάσεις τῆς Βουλῆς μέχρις ὅτου σᾶς συγκαλέσω. Διαλύεται ἡ συνεδρίασις. (Ὥρᾳ 3 καὶ ¼ μ. μ.)