1874.03.16

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 23

τῆς 16 Μαρτίου 1874.

(Σάββατον).

Ὥρα 1 Μ. Μ. Ἀναγνωσθέντος τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου καὶ τῆς Βουλῆς ἐν ἀπαρτίᾳ εὑρεθείσης, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Βουλευταί τινες τῆς Κερκύρας ὑπέβαλον πρότασιν περὶ ἑρμηνείας τοῦ νόμου τοῦ ἀπὸ 21 Νοεμβρίου 1869 περὶ συντάξεως τῶν ἐν τῷ πρώην Ἰονίῳ κράτει χωροφυλάκων· ἡ πρότασις θέλει τυπωθῆ καὶ διανεμηθῆ. Ἐπίσης ἓξ τῶν βουλευτῶν Κεφαλληνίας ἐξαιτοῦνται νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν ὁ κατὰ τὴν παρελθοῦσαν σύνοδον ὑποβληθεὶς παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν νόμος περὶ διανομῆς τῆς ἐγχωρίου περιουσίας τῆς νήσου Κεφαλληνίας.

§2ΔΕΣΤΟΥΝΗΣ. Ἀλλὰ νὰ διανεμηθῇ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ εἰς τοὺς κυρίους βουλευτάς.

§3ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Διενεμήθη πέρυσι, καὶ ὑπάρχει εἰς τὰς χεῖράς των.

§4ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρόκειται περὶ τούτου, ἀλλὰ περὶ ἐγγραφῆς εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§5ΜΕΤΑΞΑΣ. Δὲν εἶναι σύμφωνοι ὅλοι· μόνον ὁ κύριος Ἰγγλέσης τὸ ζητεῖ, διότι ἔχει λόγους ἰδιαιτέρους.

§6ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Ἂς ἀναγνωσθῶσι τὰ ὀνόματα τῶν ὑπογραψάντων.

§7ΜΕΤΑΞΑΣ. Νὰ τυπωθῇ, κύριε πρόεδρε.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ Βουλὴ, κατὰ τὸν κανονισμὸν, δύναται νὰ ἐπαναλάβῃ, ἐὰν θέλῃ, τὰ νομοθετικὰ ἔργα τῆς παρελθούσης συνόδου ἀπὸ τὴν στάσιν, εἰς τὴν ὁποίαν εὑρίσκονται.

§9ΜΕΤΑΞΑΣ. Δὲν διενεμήθη πέρυσι, δὲν συνεζητήθη εἰς ά. καὶ βʹ. ἀνάγνωσιν.

§10ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Ἡ ἀπόφασις τῆς Βουλῆς εἶναι νὰ προηγηθῇ ἡ συζήτησις τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου καὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ· τώρα, πῶς θέλετε νὰ φέρωμεν ἓν ἔργον λησμονημένον παρελθούσης ἐποχῆς ἐξ ἀπροόπτου;

§11ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν τὸ εἶπε κἀνεὶς αὐτό. Θὰ ἐρωτήσω λοιπὸν τὴν Βουλὴν ἐὰν θέλῃ νὰ ἐγγραφῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν.

§12ΔΕΣΤΟΥΝΗΣ. Περὶ τίνος πρόκειται; Δὲν γνωρίζομεν τί περιλαμβάνει τὸ νομοσχέδιον αὐτό. Πῶς δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὸ κατεπεῖγον;

§13ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι λάθος ἰδικόν σας· πέρυσιν ὑπεβλήθη ἀπὸ τὸν ἁρμόδιον ὑπουργὸν, ἐγένετο καὶ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς, εἰς τὴν ὁποίαν εἶναι καὶ ὁ κ. Ἀναστάσιος Δημητριάδης ὑπογεγραμμένος.

§14Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν εἶμαι.

§15ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἂν τὸ ἀγνοῇ ἡ ἐπιτροπὴ, εἶναι ἀδιάφορον εἰς ἐμέ· τόσον τὸ χειρότερον διὰ τὰ μέλη αὐτῆς.

§16Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Δὲν πιστεύω νὰ εὑρίσκεται κἀνεὶς ὁ ὁποῖος νὰ ἔχῃ πρόχειρα εἰς τὸν νοῦν του παλαιὰ ἔργα· τώρα δὲν εἶναι λόγος, ἂν ἦμαι ὑπογεγραμμένος, νὰ ἔχω πρόχειρον εἰς τὴν μνήμην μου τὸ ζήτημα αὐτό. Σήμερον πρόκειται ἐὰν πρέπει νὰ παραιτήσωμεν τὴν συζήτησιν τοῦ φορολογικοῦ νόμου καὶ νὰ προχωρήσωμεν εἰς ἄλλας ἐργασίας.

§17ΔΕΣΤΟΥΝΗΣ. Μετὰ τὸν προϋπολογισμόν.

§18ΙΓΓΛΕΣΗΣ. Νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν καὶ νὰ συζητηθῇ μετὰ τὸν προϋπολογισμόν· ἡμεῖς δὲν ἐννοοῦμεν νὰ τὸ προτάξωμεν.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θέλει ἡ Βουλὴ νὰ τεθῇ εἰς τὴν ἡμερησίαν διάταξιν;

§20ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§21ΜΕΤΑΞΑΣ. Νὰ τυπωθῇ τοὐλάχιστον ἐν τῷ μεταξὺ καὶ νὰ διανεμηθῇ.

§22ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Χθὲς ὑπελείφθησαν δύω ἄρθρα τοῦ φορολογικοῦ νόμου, τὰ ὁποῖα ἀπεφασίσθη νὰ συζητήσωμεν σήμερον, τὸ ἄρθρον 10 καὶ 19, ἐπὶ τῶν ὁποίων ἐπρότειναν τροπολογίαν πολὺ σπουδαίαν τινὲς τῶν βουλευτῶν. Τὸ ὑπουργεῖον σκέπτεται τί πρέπει νὰ ἀποφασίσῃ ἐπὶ τῆς τροπολογίας ταύτης καὶ μὲ εἰδοποίησεν ὅτι σήμερον δὲν εἶναι εἰς καιρὸν νὰ ἐξενέγκῃ μίαν γνώμην ὡρισμένην.

§23ΠΑΡΑΜΥΘΙΩΤΗΣ. Δυνάμεθα νὰ ψηφίσωμεν τὸ νομοσχέδιον ὡς τὸ ἔφερεν ὁ κύριος ὑπουργός.... (θόρυβος) ἡ τροπολογία ἂς ἔλθῃ ὡς ἰδιαιτέρα πρότασις, ἡ ὁποία νὰ συζητηθῇ· οὕτω δὲ συμπληροῦται ὁ φορολογικὸς νόμος χωριστά.

§24ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἐπαρουσιάσθη πρότασις νόμου, ἀλλὰ τροπολογία.

§25ΛΟΡΑΝΔΟΣ. Ἡμεῖς ἀποκρούομεν αὐτὴν τὴν πρότασιν.

§26ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν δύναται ἡ Βουλὴ νὰ χαρακτηρίζῃ τὰς προτάσεις ὡς νόμους· ταύτας χαρακτηρίζει ὁ κανονισμός. Αὐτὴ ἡ ὑποβληθεῖσα τροπολογία τροπολογεῖ τὸ φορολογικὸν νομοσχέδιον, τὸ ὁποῖον ἔπρεπε νὰ συζητηθῇ. Ἀνάγκη λοιπὸν νὰ ἀναβληθῇ διὰ τὴν Δευτέραν. Ἂν ἡ Βουλὴ ἐπιθυμῇ, ἐν τῇ ἡμερησία διατάξει ὑπάρχει νομοσχέδιον περὶ συστάσεως ταμείου τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τοῦ Β. ναυτικοῦ, τὸ ὁποῖον συνεζητήθη εἰς πρώτην ἀνάγνωσιν, καὶ ἂν θέλετε δυνάμεθα νὰ προβῶμεν εἰς τὴν δευτέραν· δὲν πιστεύω νὰ ἔχῃ τις ἀντίῤῥησιν.

§27ΖΩΧΙΟΣ. Ἔχω ἐγώ.

§28ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζωχιὸς ἔχει τὸν λόγον ἐπὶ τῆς ἀρχῆς.

§29ΖΩΧΙΟΣ. Ἂς ἐξετάσωμεν ἂν συμφέρῃ εἰς τὸ δημόσιον, καὶ ἂν δὲν συμφέρῃ, πρέπει νὰ γείνῃ; Ἓν ταμεῖον τῶν πολιτικῶν ὑπαλλήλων ὑπάρχει αὐτοκέφαλον, ἀνεξάρτητον ἀπὸ τὴν ἐπήρειαν τῶν ὑπαλλήλων τοῦ κράτους· καὶ πρέπει νὰ ᾖναι ἀνεξάρτητον, διότι ἅμα τὸ ἐγγίσῃ ὁ ὑπουργὸς, ἐτελείωσε, πανουκλιάζει. Καὶ περὶ τούτου θὰ σᾶς ἀναφέρω ὡς παράδειγμα τὸ ταμεῖον τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τοῦ Βασιλικοῦ ναυτικοῦ. Ἰδοὺ δὲ περὶ τίνος πρόκειται τώρα. Ἐγὼ ἔχω τὸ δικαίωμα τῆς συντάξεως, ἀλλὰ δὲν γίνομαι συνταξιοῦχος διότι ὁ μισθός μου θὰ ἐλαττωθῇ, καὶ τοῦτο δὲν μοῦ συμφέρει. Ἂν εὑρεθῇ ταμεῖον, τὸ ὁποῖον νὰ μοῦ προσφέρῃ κἄτι τι, ἐγὼ ἀποχωρῶ· καὶ ἐπειδὴ τίποτε δὲν ὑπάρχει κενὸν εἰς τὸν κόσμον, ἅμα δὲ κενωθῇ θέσις τις πρέπει νὰ πληρωθῇ, τότε ἡ κυβέρνησις θὰ πληρόνῃ καὶ ἐμὲ τὸν ἀποχωρήσαντα καὶ τὸν διάδοχόν μου, ἢ ὄχι; Ὑπάρχει ὁ νόμος ὁ περὶ ἀριθμοῦ τῶν ἀξιωματικῶν, ὅστις λέγει, ὅτι οἱ ἀξιωματικοὶ πρέπει νὰ ᾖναι τόσοι· ἂν ὅμως τύχῃ νὰ φύγῃ τις καὶ νὰ ζητήσῃ ἀνετώτερον βίον, θὰ πληρωθῇ ἡ θέσις του. Ὁμιλῶ ὡς βουλευτὴς καὶ οὐχὶ ὡς ἀξιωματικός· ἂν ὡμίλουν ὡς ἀξιωματικὸς, θὰ ἐλάλουν ἄλλως. Ὡς βουλευτὴς λέγω, ὅτι δὲν συμφέρει, διότι θὰ πληρόνωμεν τὸν Παῦλον καὶ τὸν Κώσταν. Ἔρχομαι τώρα εἰς τὸ ζήτημα. Ἂν καὶ ἡμεῖς θέλωμεν νὰ κάμωμεν ταμεῖον ἴδιον, διὰ τί δὲν μιμούμεθα τοὺς πολιτικοὺς ὑπαλλήλους, οἵτινες εἶναι ἀνεξάρτητοι ἀπὸ τοὺς ὑπουργούς; Καὶ μὲ συγχωρεῖ ὁ προκάτοχος ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν ν’ ἀναφέρω καὶ τοῦτο· ὑπάρχει ταμεῖον τῶν χηρῶν καὶ ὀρφανῶν τῶν ἀξιωματικῶν τοῦ Βασιλικοῦ Ναυτικοῦ, αὐτὸ εἶναι ὑπὸ τὴν σκέπην καὶ τὴν κηδεμονίαν τοῦ ὑπουργοῦ, ἀλλὰ κηδεμονία ὑπουργοῦ σημαίνει κηδεμονία ἑνὸς μικροῦ τυράννου. Ἐπρόκειτο νὰ δωρηθοῦν εἰς χήρας τινὰς συντάξεις. Ἀντέστην, ἔκαμα καὶ ἀναφοράν· ἀλλ’ ὁ ὑπουργὸς εἶχε δώσει ὑπόσχεσιν· θὰ σᾶς κάμω δὲ ἀριθμητικὰς παρατηρήσεις, τὰς ὁποίας ἂν δὲν ἐνοήσετε, ἴσως πταίω ἐγώ, ἀλλ’ ἴσως πταίετε καὶ σεῖς. Ἐπῆρε 20 χιλιάδας δραχμὰς καὶ τὰς διένειμεν· ἐννοεῖτε ὅτι τὸ κεφάλαιον ἠλαττώθη, ἐλαττουμένου τοῦ κεφαλαίου, ἠλαττοῦντο οἱ τόκοι· ἐλαττουμένων τῶν τόκων, ἠλαττοῦντο τὰ χορηγήματα. Τῷ εἶπον, κύριε ὑπουργέ, ἐγὼ ὅτε διεύθυνα τὸ ταμεῖον ἔδωκα 12,000 δραχμὰς περιπλέον, σεῖς δὲ λέγετε 20,000 ὀλιγώτερον· 12 καὶ 20 εἰς τὸ χωριό μου κάμνουν 32. Δὲν τὰ ἐξετάζομεν τὰ πράγματα καλλίτερον; Ἀλλ’ ἂς ἐξετάσωμεν τὸ ζήτημα καὶ ἄλλως πως· ὅταν δώσωμεν 32,000 δραχ. καὶ τὰς πάρωμεν καὶ μὲ δάνειον πρὸς 8%, ἐλαττοῦται τὸ χορήγημα; Ἐλαττοῦται. Ἐγὼ συγκατατίθεμαι νὰ γείνῃ τὸ ταμεῖον, ἀλλ’ ὑπὸ τὸν ὅρον νὰ ᾖναι ἀνεξάρτητον ὡς τὸ ταμεῖον τῶν ὑπαλλήλων. Τί ζητεῖ ὁ ὑπουργός; Εἰς τὸν ἀξιωματικὸν ἐμπιστεύεσθε πράγματα πολὺ σπουδαιότερα. Τὸ θέλουν οἱ ἀξιωματικοὶ τὸ ταμεῖον; ἄφησέ τους νὰ τὸ κάμνουν· ὁ ὑπουργὸς τί θέλει εἰς τὸ μέσον; Καὶ δὲν γνωρίζετε ὅτι ὁ ὑπουργὸς δίδει τὴν εὐλογίαν του καὶ πέρνει τὸ ἐπάνω ἐπάνω; Δὲν θέλω ἐγὼ αὐτὸν τὸν μικρὸν τύραννον, τὸν λεγόμενον ὑπουργόν, ὁ ὁποῖος, ὅταν εἶναι ἐκτὸς τῆς ἐξουσίας, δὲν ὑπάρχει ἁγιώτερον πρᾶγμα, ὅταν ὅμως ἔμβῃ μέσα, καληνύκτα σας· τοῦ φωνάζεις, τοῦ ὁμιλεῖς ῥωμαίϊκα, δὲν καταλαμβάνει. Ἀφήσατε λοιπὸν μόνους τοὺς ἀξιωματικοὺς νὰ κάμουν τὸ ταμεῖον, ἂν τὸ θέλουν, χωρὶς νὰ ἔχῃ σχέσιν μὲ αὐτὸ ὁ ὑπουργός.

§30ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Κατέληξεν ὁ προαγορεύσας, ὅτι εἶναι σύμφωνος εἰς τὸν καταρτισμὸν τοῦ ταμείου, ἀφοῦ πρῶτον ἔῤῥιψε τὸ σκάνδαλον ἐκ πνεύματος πάντοτε, ὡς συνειθίζει ὁ κύριος Ζωχιός, ἀντιῤῥήσεως· καὶ τὴν τακτικὴν αὐτὴν βλέπομεν ὅτι ἀκολουθεῖ κατὰ τὸ διάστημα τοῦ κοινοβουλευτικοῦ βίου του. Πνεῦμα ἀντιῤῥήσεως ἐναντίον ὁλοκλήρου τοῦ Σώματος. Οὐδεὶς ἐκ τῶν ἐνταῦθα ἀξιωματικῶν καταπολεμεῖ τὴν σύστασιν τοῦ ταμείου. Ταμεῖον τοιοῦτον ὑπάρχει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν καὶ οὐδείς ποτε ἐφαντάσθη ν’ ἀντιταχθῇ κατὰ τῆς ὑπάρξεώς του, μόνος ὁ κ. Ζωχιὸς εὑρέθη ν’ ἀντιταχθῇ κατὰ τοῦ νομοσχεδίου· ἀλλ’ ἐπὶ τέλους ὤφειλε καὶ κάπως νὰ δικαιολογήσῃ καὶ τὴν διαγωγὴν αὐτὴν, καὶ ἐδικαιολογήθη λέγων, ὅτι δὲν ἐπιθυμεῖ τὴν ἐπέμβασιν τοῦ ὑπουργοῦ καὶ ἔῤῥιψε τὸ σκάνδαλον νὰ κάμουν οἱ ἀξιωματικοὶ ἰδιαίτερον ταμεῖον διὰ συμβολαίου. Τὸν προκαλῶ νὰ μοὶ φέρῃ ἓν μόνον παράδειγμα ἀπὸ ὅλα τὰ μέρη τοῦ κόσμου, ἂν οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ ἢ τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ ἔχουν ταμεῖον τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον προτείνει ὁ κ. Ζωχιός. Σεῖς, κύριοι, βουλευταί, ὀφείλετε νὰ σκεφθῆτε κατὰ συνείδησιν καὶ ν’ ἀποδώσητε δικαιοσύνην εἰς ἡμᾶς, διότι ἄλλως πως ἐννοεῖ ὁ ἕνας ὑπουργὸς καὶ ἄλλως ὁ ἄλλος. Τὸ σύστημα αὐτὸ ὑπάρχει παρ’ ἡμῖν παραδεδεγμένον, ὑπάρχει εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν· δὲν σᾶς ζητοῦμεν τίποτε περισσότερον παρ’ ὅ,τι ἀποδίδεται καὶ εἰς τοὺς ἀξιωματικοὺς τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ. Οὕτω δὲ θὰ φανῆτε ἐπιεικεῖς εἰς ἓν σῶμα τοῦ Κράτους ὅπως καὶ εἰς τὸ ἄλλο. Ἡ δικαιοσύνη πρέπει νὰ ᾖναι μία καὶ ἡ αὐτή· δὲν ἔχω τίποτε περισσότερον νὰ σᾶς ἀπασχολήσω.

§31ΖΩΧΙΟΣ. Ἐπιθυμῶ νὰ μοὶ εἴπῃ ὁ ἔντιμος προλαλήσας συνάδελφός μου ἂν ὑπάρχῃ εἰς κἀνὲν μέρος τοῦ κόσμου τοιοῦτον ταμεῖον. Εἰς ὅλον τὸν κόσμον φροντίζουν ὅσον τὸ δυνατὸν νὰ ἐξαντλήσουν τὸν ἐργαζόμενον, ὅταν δὲ δὲν μένει εἰς αὐτὸν ἡ ἐλαχίστη ἰκμάς, τοῦ λέγουν πορεύου εἰς εἰρήνην, πάρε ὀλίγο χαρτσιλίκι καὶ πήγαινε. Οἱ στρατιωτικοὶ καὶ οἱ ναυτικοὶ εἰς τὴν Γαλλίαν λαμβάνουν συντάξεις, εἰς τὴν Ἀγγλίαν διόλου. Πότε ἀπεφάσισαν νὰ δώσωσι συντάξεις; μετὰ τὴν ἐκστρατείαν τῆς Κριμαίας, ὅπου συνέβησαν πολλαὶ συμφοραί· καὶ οὐχὶ σύνταξιν, ἀλλ’ ἀμοιβὴν ἐφάπαξ. Εἰργάσθης, ἐκινδύνευσες, λάβε, πήγαινε. Εἰς τὴν Γαλλίαν δὲ πληρόνει τὸ δημόσιον· ἀλλὰ τοιοῦτον ταμεῖον ἴδιον διὰ καταβολῶν τῶν ἀξιωματικῶν δὲν ὑπάρχει, δὲν ὑπάρχει, δὲν ὑπάρχει. Ἀλλὰ λέγουν, πρέπει νὰ ὑπάρχῃ ἐδῶ· μάλιστα, διατὶ ὄχι; ἀλλὰ σᾶς εἶπον ὅτι εἰς τὴν φύσιν κενὸν δὲν ὑπάρχει, καὶ εἰς τὴν ἑλληνικὴν πολιτείαν ἅμα κενωθῇ μία θέσις, τὴν ἀναπληροῦν δύω καὶ τρεῖς, καὶ τὸ νέον μάλιστα ὑπουργεῖον μᾶς ἐπρόσθεσε καὶ ἄλλας πολλὰς θέσεις. Ἐὰν θέλετε νὰ γείνῃ τὸ ταμεῖον, νὰ γείνῃ· ἀλλὰ διατὶ θέλετε νὰ θέσητε ὑπὸ κηδεμονίαν ἐμὲ τὸν γέροντα; Ὅταν ἑξήκοντα τεσσάρων ἐτῶν ἄνθρωπος δὲν ἐτέθη ὑπὸ κηδεμονίαν, τώρα τοῦ λέγουν θὰ σὲ θέσωμεν ὑπὸ κηδεμονίαν. Τουτέστιν ἐπειδὴ δὲν προνοεῖς διὰ τὰ γηράματά σου, θὰ σοῦ ἀποταμιεύωμεν εἰς τὸ Ταμεῖον, καὶ ὅταν γηράσῃς θὰ σοῦ δίδωμεν ὀλίγο χαρτσιλίκι ὅσον ἡ μακροθυμία τοῦ ὑπουργοῦ θελήσῃ νὰ σοῦ δώσῃ. Ἀλλὰ τίς ἡ ἀνάγκη νὰ θέλετε νὰ μᾶς συμπεριλάβητε ὅλους; ἀφήσατε τοὺς βουλομένους. Θέλετε ὅμως νὰ γείνῃ; Ἂς γείνῃ, ἐπειδὴ δὲν θέλω νὰ λυπήσω τοὺς συναδέλφους μου, οἵτινες θὰ μοῦ κακιώσουν, καὶ τότε ἡ ὀργὴ τοῦ Θεοῦ τὸ ἐπῆρε. Σᾶς εἶπα, τί τὸν θέλετε τὸν ὑπουργόν. Οἱ ὑπουργοὶ ἐσυνείθισαν νὰ ἐξωδεύουν κάτι τι περισσότερον. Νὰ γείνῃ ἐπιτροπὴ ἀπὸ τρεῖς, ἐὰν θέλετε, καὶ ἕνα Βασιλικὸν ἐπίτροπον· ἠξεύρετε δὲ τί θὰ εἰπῇ αὐτός; «Φέρε νὰ ὑπογράψω.» Νὰ σᾶς εἴπω δὲ καὶ ἓν ἄλλο· πολλάκις αὐτοὶ οἱ ὁποῖοι διαχειρίζονται καὶ πολλὰ χρήματα δὲν ἠξεύρουν κἂν νὰ γράψουν, καὶ ὁ κ. Μπούμπουλης τὸ γνωρίζει πολὺ καλά. Κατ’ ἐμέ, ὅπως εἶναι, σᾶς λέγω, ὅτι δὲν πρέπει νὰ γείνῃ, διότι βλάπτει τὸ δημόσιον, ἀλλ’ ἐπειδὴ τὸ θέλουν οἱ ἀξιωματικοὶ, νὰ γείνῃ, ἀλλὰ μακρὰν ἀπὸ τὴν Κυβέρνησιν. Ὁ Μπούμπουλης ἢ ἕνας ἄλλος ἂς τὸ διευθύνῃ· ὑπουργὸς, ὄχι, ὄχι, ὄχι (γέλως). Ὑπάρχει τὸ ἀπομαχικὸν ταμεῖον, τὸ ὁποῖον γνωρίζει, ὁ κ. Μπούμπουλης τί χρήματα ἐσύναξε διὰ τοῦ δημοσίου· εἰς τί; εἰς χαρτιὰ, λεγόμενα γραμμάτια. Ἠξεύρετε δὲ τί θὰ εἰπῇ γραμμάτια τοῦ δημοσίου. Ἀφήσατέ μας νὰ συνάξωμεν τὰ χρήματά μας ἐλέγομεν. Δὲν ἠμπορεῖτε, μᾶς ἀπεκρίνοντο, ὁ λογιστικὸς νόμος τὸ ἐμποδίζει· τὰ ἐλάμβανον εἰς τὸ ταμεῖον, καὶ μᾶς ἔδιδον ἄλλα χαρτιὰ τοῦ δανείου τῶν ἓξ ἑκατομμυρίων.

§32ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Τῶν ἓξ ἑκατομμυρίων δὲν σᾶς ἔδιδον ἐγώ· σᾶς ἔδιδον τῶν εἴκοσιν ὀκτώ.

§33ΖΩΧΙΟΣ. Τώρα ἀπεκτήσαμεν ἓν προνόμιον· ἦλθεν ὁ κ. Γρίβας, ἀπὸ ἐδῶ τὸν ἔχομεν, ἀπὸ ἐκεῖ τὸν ἔχομεν, μᾶς δίδει τὴν ἐλευθερίαν καὶ εἰσπράττομεν εἰς χρήματα καὶ ὄχι εἰς χαρτιά, εἰς ἀνάγκας δὲ τῆς Κυβερνήσεως ἤλθομεν εἰς βοήθειαν. Τῆς ἐδανείσαμεν καὶ 100,000 καὶ 200,000 καὶ 300,000 δραχμὰς, ἐδώκαμεν καὶ εἰς τὸν Γρίβαν ἓν ἀσημένιον μετάλλιον.

§34ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ....

§35ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ λογιστικὸς νόμος! Τὸ Σύνταγμα νὰ τὸ φᾶς μεν, ὅπως τὸ 58 ἄρθρον, δὲν πειράζει· ἀλλὰ ὁ λογιστικὸς νόμος, ὁ λογιστικὸς νόμος! Τὸ ἄρθρον 58 δὲν τὸ ἐφάγαμεν προχθές; (γέλως).

§36ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Εἰς τὰ 1867 ὑπῆρχε μία δυσχερὴς οἰκονομικὴ ἐποχή· ὅταν τὸ ὑπουργεῖον ἐκεῖνο ἦλθε καὶ εὗρε ἀπορίαν χρημάτων, ἐδανείσθη ἐκ τοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου, καὶ ἐπειδὴ ἡ προλαβοῦσα Κυβέρνησις δὲν εἶχε τὰ μέσα νὰ πληρώσῃ τὰ χρήματα, προετιμήσατε νὰ λάβητε γραμμάτια τοῦ ἐθνικοῦ δανείου.

§37ΖΩΧΙΟΣ. Τί νὰ κάμω;

§38ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Κατόπιν τῶν 28,000,000.

§39ΖΩΧΙΟΣ. Ὁ κ. Γρίβας, ὑπουργὸς ὢν τοῦ Κράτους, μᾶς ἀφῆκεν ἐλευθέρους νὰ εἰσπράττωμεν χρήματα καὶ ὄχι χαρτιά.

§40ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ὁ κ. Γρίβας ἦτο καὶ τότε καὶ...(θόρυβος)

§41ΖΩΧΙΟΣ. Προχθὲς τὸν ἀπελύσαμεν καὶ ἠθελήσαμεν νὰ τὸν ἐξελέγξωμεν.

§42ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἐκείνης τῆς ἐποχῆς;

§43ΖΩΧΙΟΣ. Μία φορὰ ἐπρόκοψε νὰ γείνῃ ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν, ὄχι τώρα. Ἦλθον νὰ σᾶς κάμω τὴν διάκρισιν μεταξὺ τῆς εἰσπράξεως ὑπὸ τοῦ δημοσίου καὶ τῆς εἰσπράξεως τῆς ἀπ’ εὐθείας. Ὅταν τὸ δημόσιον εἰσπράττῃ, τὸ ὁποῖον εὑρίσκεται διαρκῶς ἐν ἀνάγκῃ, ἐὰν εἰσπράξῃ 10,000, οἱ ὑπουργοὶ ἠμποροῦν νὰ τὰς κρατήσουν. Ἡμεῖς τότε εἰσεπράττομεν 200,000 καὶ 300,000 δραχμάς· αὐταὶ ἐχρησίμευσαν καὶ διὰ τὴν Κυβέρνησιν, διότι, ὅταν εὑρεθῇ τις εἰς στεναχωρίας, ζητεῖ χρήματα· καὶ ἂν θέλητε νὰ σᾶς εἴπω ἓν περιστατικόν. Ὅταν εἴχομεν τὸν πόλεμον τῆς Κρήτης, ἓν Σάββατον βράδυ μᾶς ζητεῖ βοήθειαν ἡ Κυβέρνησις νὰ τὴν δανείσωμεν πόσα; 14,000 δραχμῶν! καὶ ἠθέλαμεν νὰ πάρωμεν καὶ τὴν Κρήτην! Ποῦ χρήματα, ποῦ παράδες! Ὁ ὑπουργὸς ἔρχεται καὶ μοῦ ζητεῖ χρήματα· δὲν εἴχαμεν. Τί νὰ κάμωμεν; Τρέχω εἰς τὴν Τράπεζαν καὶ τοῦ λέγω τοῦ Διευθυντοῦ «Κύριε Γεώργιε Σταῦρε, ἀποθνήσκουν τὰ γυναικόπαιδα τῆς Κρήτης· 14,000 δραχμάς.» Ἀλλὰ εἶχε παρέλθει ἡ ὥρα καὶ εἶχε κλείσει ἡ Τράπεζα. Τρέχω καὶ παρακαλῶ τὸν Σκουζέν· ζητῶ τοῦ Σκουζέ· «ἐγὼ δὲν ἔχω χρήματα· τὰ ἔχω εἰς τὴν Τράπεζαν» μοὶ λέγει. Αὕτη ἦτο τότε ἡ κατάστασις τοῦ δημοσίου. Ἁπλοποιῶ τὸ ζήτημα. Τὸ ταμεῖον, ἐὰν θέλετε νὰ τὸ ἐγκρίνητε, δὲν λέγω, ἂν βλάπτῃ ἢ ὄχι· τὸ δημόσιον ὅμως νὰ μὴ ᾖναι διευθύνον. Τὸ Ταμεῖον νὰ γείνῃ, ὅπως σᾶς εἶπον· νὰ ᾖναι αὐτοκέφαλον, ἀνεξάρτητον, ὁ ὑπουργὸς ὄχι· διότι μᾶς ἔκαμαν οἱ ὑπουργοὶ νὰ φοβώμεθα τοὺς ὑπουργούς. Δι’ αὐτὸ προχθὲς συνεβούλευτα, ἂν ᾖναι δυνατόν, νὰ ἐπιθεωρήσωμεν τὰς πράξεις τοῦ προκατόχου ὑπουργείου· ὑμεῖς ὅμως μᾶς ἐγκατελείψατε ἐμένα καὶ τὸν κ. Δηλιγιάννην. Λοιπὸν συμφωνῶ μὲ τὸν κ. Μπούμπουλην νὰ γείνῃ τὸ ταμεῖον· πιστεύω ὅμως, ὅτι θὰ συμφωνήσῃ καὶ ὁ κ. Μπούμπουλης μὲ ἐμέ, νὰ ᾖναι αὐτοκέφαλον καὶ ἀνεξάρτητον.

§44ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Συμφωνῶ μετὰ τοῦ προλαλήσαντος. Εἶπεν ὁ πρὸ ὀλίγου καταβὰς τὸ βῆμα νὰ γείνῃ τὸ ταμεῖον, ἀρκεῖ μόνον νὰ μὴ ᾖναι ὑπὸ τὴν ἐποπτείαν τοῦ ὑπουργοῦ. Ἀλλὰ συμφωνῶν σᾶς εἶπε, προσέξατε καλά, διότι δὲν συμφέρει· δὲν ἠξεύρω, ἂν μ’ ἐννοῆτε, ἀλλ’ ἐγὼ προσέτρεξα εἰς ἄλλα κράτη. Ὁ κ. Ζωχιὸς μ’ ἀντέκρουσεν εἰπών, ὅτι δὲν ὑπάρχει τὸ τοιοῦτον παράδειγμα. Καθόσον ἀφορᾷ τοῦτο, δὲν ἔχω πῶς νὰ τῷ ἀποδείξω τὸ ἐναντίον· ἀλλ’ ἂς ἀφήσωμεν τὸ ζήτημα τοῦτο τὸ νὰ προστρέξωμεν εἰς ξένα κράτη, ἀφοῦ τὸ σύστημα αὐτὸ ὑπάρχῃ ἐνταῦθα καὶ ὑπάρχει πλῆρες εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῶν Στρατιωτικῶν. Ἐκεῖ, ὅπου εἶναι 5,000 ἀξιωματικοί, δὲν ἔφερε ζημίαν· ἐδῶ, ὅπου εἴμεθα 20 τὸ ὅλον, θὰ φέρῃ ζημίαν; ἀλλὰ δύναται τὸ Κράτος νὰ δικαιολογηθῇ ποτε λέγον, ὅτι εἰς αὐτοὺς μὲν δίδω τὴν εὐκολίαν, εἰς ἐκείνους δὲ δὲν τὴν δίδω; Ναί, δύναται νὰ τὸ εἴπῃ· εἶναι κύριον, ἀλλὰ μοὶ φαίνεται, ὅτι δὲν εἶναι καὶ δίκαιον. Ἐὰν δὲν συμφέρῃ, ὅπως ὁ κ. Ζωχιὸς ἀνέφερε, τότε ὑμεῖς τί θὰ προλάβετε; Λοιπὸν διατί νὰ ὑπάρξῃ αὐτὴ ἡ ἀνωμαλία μεταξὺ δύω σωμάτων, τῆς δυνάμεως τῆς ξηρᾶς καὶ δυνάμεως τῆς θαλάσσης; Μοὶ φαίνεται, ὅτι τοῦτο θὰ ᾖναι ὅλως ἄδικον ἀπέναντι μάλιστα ὀλίγων ἀξιωματικῶν τοῦ ναυτικοῦ. Νομίζω λοιπὸν ἡ Βουλή, ὅτι, ἐὰν θέλῃ νὰ ᾖναι δικαία καὶ συνεπὴς εἰς τὰ προηγούμενα, ὀφείλει νὰ τὸ συστήσῃ, καὶ ἐν τῇ συστάσει ἂς φέρῃ πᾶσαν μεταβολήν, σύμφωνα μὲ τὴν ἐπιθυμίαν τοῦ κ. βουλευτοῦ καὶ πᾶσαν ἄλλην ἰδέαν συμφέρουσαν. Οὐχ ἧττον δὲν ἠμπορεῖ ν’ ἀποῤῥίψῃ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ, καὶ, ἂν τὸ ἀποῤῥίψῃ, θὰ πράξῃ μέγα ἀδίκημα, διότι μεγαλείτερον ἀδίκημα δὲν ἠμπορεῖ νὰ πράξῃ.

§45ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε ὁ κυριώτερος πόρος εἶναι «ἡ ὑπὲρ τοῦ δημοσίου ταμείου κράτησις τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐν κανονικῇ ἀδείᾳ ἀξιωματικῶν·» δυνάμει τοῦ νόμου αὐτοῦ αὐτὴν τὴν κράτησιν θὰ τὴν πληρόνῃ τὸ δημόσιον· πῶς εἶναι δυνατὸν νὰ γείνῃ ἄνευ νόμου; (θόρυβος).

§46ΚΑΡΑΛΙΒΑΝΟΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ ὑπεβλήθη παρὰ τοῦ ὑπουργοῦ τῶν Ναυτικῶν, συζητεῖται σήμερον εἰς δευτέραν φορὰν· ὁ κ. ὑπουργὸς τῶν Ναυτικῶν δὲν εἶναι παρών. Λέγω ὅτι ἠμποροῦμεν σήμερον νὰ ψηφοφορήσωμεν εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν, καὶ ὅταν γείνῃ ἡ τρίτη συζήτησις, τότε τὰ λέγομεν· ὁ κ. Ζωχιὸς εἶναι σύμφωνος.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, κύριοι, ψηφοφορεῖται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου.

§48ΔΡΟΣΟΣ. Ἐγὼ θὰ εἴπω ὀλίγας λέξεις. Οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ ναυτικοῦ ἐπεθύμησαν νὰ συστήσουν ταμεῖον ὅμοιον ἐκείνου, τὸ ὁποῖον ἔχουν οἱ ἀξιωματικοὶ τοῦ στρατοῦ τῆς ξηρᾶς· αὐτὸ θὰ ἔχῃ προσόδους ἐκ τῆς καταβολῆς, τὴν ὁποίαν θὰ ἀποθέσουν· θὰ ᾖναι ταμεῖον μετοχικόν.

§49ΚΑΡΑΠΑΥΛΟΣ. Ἀλλ’ ὑπάρχει διάταξις «ἡ ὑπὲρ τοῦ δημοσίου κράτησις τῶν ἀποδοχῶν τῶν ἐν κανονικῇ ἀδείᾳ ἀξιωματικῶν’ ο διότι ἤδη ὄντες ἐν ἀδείᾳ, μισθοδοτοῦνται κατὰ τὸ ἓν τρίτον, τὸ δὲ ἄλλο τὸ ὠφελεῖται τὸ δημόσιον ταμεῖον... (θόρυβος).

§50ΔΡΟΣΟΣ. Ὄχι, ὄχι· δὲν θέλουν τίποτε ἀπὸ τὸ δημόσιον· καὶ αὐτὸ ἀφαιρέσατέ το.

§51ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ἐὰν τὸ ἐγκρίνετε τί θὰ κάμουν... (θόρυβος).

§52ΠΕΤΡΑΚΗΣ. Καλλίτερον εἶναι νὰ μείνῃ.

§53ΔΡΟΣΟΣ. Δὲν ζητοῦν τίποτε· αὐτοὶ θέλουν νὰ κάμουν ταμεῖον μετοχικόν. Ὁ κ. Ζωχιὸς συνετέλεσεν εἰς τὴν σύστασιν τοῦ ἀπομαχικοῦ ταμείου τῶν ναυτικῶν, καὶ τὸ διεύθυνεν ἐπὶ πολλὰ ἔτη, καὶ τὸ ἐδιοίκησε θαυμάσια, καὶ τὸ ταμεῖον αὐτὸ εὑρίσκεται σήμερον εἰς καλὴν κατάστασιν· αἱ δὲ χῆραι καὶ τὰ ὀρφανὰ καὶ ἐκεῖνοι, οἵτινες κατέστησαν ἀνίκανοι εἰς τὴν ναυτικὴν ὑπηρεσίαν, λαμβάνουν συνδρομὴν καὶ εὐλογοῦν τὸν συντρέξαντα εἰς τὴν σύστασιν τοῦ ταμείου.

§54ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπόν, κύριοι, ψηφοφορεῖται ἡ ἀρχή. Ἐπειδὴ ἔχουν ἀντίῤῥησιν κατὰ τῆς ἀρχῆς.....

§55ΠΟΛΛΟΙ. Δέν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§56ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Ζωχιός.

§57ΖΩΧΙΟΣ. Ὄχι.

§58ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν παραδέχεται ἡ ἀρχὴ τοῦ νομοσχεδίου. Εἶναι δευτέρα ἀνάγνωσις. (Ἀνεγνώσθη τὸ νομοσχέδιον περὶ συστάσεως ταμείου τῶν ἀποστράτων ἀξιωματικῶν τοῦ Β. Ναυτικοῦ καὶ ἐγένετο δεκτὸν εἰς δευτέραν ἀνάγνωσιν κατ’ ἄρθρον καὶ τὸ σύνολον αὐτοῦ). Τὴν προσεχῆ Δευτέραν ἔχομεν τὴν ἐξακολούθησιν τοῦ φορολογικοῦ νομοσχεδίου καὶ τὴν εἰς τὸ νομοσχέδιον προσθήκην τῶν ἄρθρων, τὰ ὁποῖα ἀφήσαμεν. Λύεται ἡ συνεδρίασις. Ὥρα 3 παρὰ 15/60.