1874.02.20

§0ΣΥΝΕΔΡΙΑΣΙΣ 11

Τῆς 20 Φεβρουαρίου 1874.

(Τετάρτη).

Ὥρα 2 παρὰ 5|60 Μ. Μ. Μετὰ τὴν ἀνάγνωσιν τοῦ ὀνομαστικοῦ καταλόγου εὑρεθείσης ἐν ἀπαρτίᾳ τῆς Βουλῆς, ἀνεγνώσθησαν τὰ πρακτικὰ τῆς προηγουμένης συνεδριάσεως καὶ ἐπεκυρώθησαν ἄνευ ἀντιῤῥήσεως.

§1ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δημοσιογράφοι τινὲς ἐδήλωσαν, ὅτι ἐπιθυμοῦν νὰ κρατῶσι στενογραφημένα πρακτικὰ, ἀλλ’ ἐν τοῖς θεωρείοις τῶν δημοσιογράφων εἶναι ἀδύνατον νὰ κρατηθοῦν, διότι συσσωρεύονται πολλοί. Ἓν μέσον ἐθεωρήθη κατάλληλον· νὰ γείνῃ κιγκλίδωμά τι εἰς τὸ ἄκρον τῆς αἰθούσης καὶ νὰ εἰσέρχωνται μόνον ὅσοι γνωρίζουν νὰ κρατῶσι στενογραφικῶς τὰ πρακτικά. Εἰς τὰ διάφορα κοινοβούλια, ὡς γνωρίζεται, γίνεται τὸ τοιοῦτον.

§2ΤΙΝΕΣ. Νὰ γείνῃ, κύριε πρόεδρε.

§3ΡΟΥΚΗΣ. Ἀτυχῶς στενογράφοι πλὴν τῶν πέντε, οἵτινες ὑπάρχουν εἰς τὴν Βουλὴν, δὲν εἶναι ἄλλοι. Καὶ δὲν ἠμποροῦν περιληπτικῶς νὰ κρατῶσι τὰ πρακτικὰ εἰς τὸ θεωρεῖον;

§4ΜΑΥΡΟΚΟΡΔΑΤΟΣ. Ἐγὼ ὑποστηρίζω, κύριε πρόεδρε, πληρέστατα τὴν γνώμην, τὴν ὁποίαν ὑπεβάλετε, διότι πᾶν ὅ,τι συνδέεται μὲ τὴν δημοσιότητα ἀποτελεῖ τὴν ἀληθῆ βάσιν συνταγματικοῦ πολιτεύματος· καὶ εἶμαι βέβαιος ὅτι συμπράττομεν εἰς τὴν στερέωσιν τῶν συνταγματικῶν θεσμῶν, δίδοντες ὅσον τὸ δυνατὸν περισσοτέραν δημοσιότητα εἰς τὰς συζητήσεις μας. Ἀλλ’ ἤθελον συστήσει εἰς ὑμᾶς, κύριε πρόεδρε, νὰ τυποῦται ὅσον τὸ δυνατὸν ταχύτερον ἡ ἐπίσημος ἐφημερὶς τῆς Βουλῆς, διότι παρετήρησα, ὅτι πολλάκις τὰ γενόμενα ἐν μιᾷ συνόδῳ μόλις τυποῦνται τὴν ἑπομένην. Καὶ ἤθελον εἴπει κάτι τι πλειότερον, ἂν καὶ ἴσως ἀποφεύγει τὴν ἁρμοδιότητα τῆς παρούσης Βουλῆς· ὑπάρχουν λόγοι ῥητόρων κατὰ τὴν προηγουμένην ἔτι περίοδον ἐκφωνηθέντες, οἵτινες δὲν ἐδημοσιεύθησαν εἰσέτι. Τούτου ἕνεκεν παρακαλῶ ὑμᾶς, κύριε πρόεδρε νὰ λάβητε μέριμναν νὰ τυποῦνται ἐνωρίτερον τὰ στενογραφημένα πρακτικά.

§5ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Διὰ νὰ κατορθωθῇ ἐνήμερος ἡ ἐργασία αὐτὴ ἀπαιτεῖται νέα τις δαπάνη. Ἐπροκάλεσα μίαν ἔκθεσιν περὶ τούτου ἀπὸ τοὺς στενογράφους. Ὡς γνωρίζετε, ἔχομεν στενογράφους πολὺ καλοὺς, νέους ἱκανοὺς, τιμίους καὶ εὐπαιδεύτους, ἀλλὰ τοῦτο δὲν ἀρκεῖ διὰ νὰ κατορθωθῇ ἡ ἐνήμερος τύπωσις τῶν στενογραφημάτων, ἀπαιτοῦνται πολλά. Πρὸ παντὸς ἄλλου ὡς πρώτη βάσις θὰ ᾖναι τὸ ἑξῆς, νὰ μὴ ἐξέρχωνται τοῦ βουλευτηρίου τὰ στενογραφήματα, ἀλλὰ νὰ ἐπιδιορθόνωνται κατὰ τὴν συνεδρίασιν ἐν τῷ βουλευτηρίῳ· δευτέρα βάσις ἀπαιτεῖται νὰ ἔχωμεν 6 στοιχειοθέτας ἰδιαιτέρους διὰ τὰ στενογραφημένα πρακτικὰ εἰς τὸ ἐθνικὸν τυπογραφεῖον ἐργαζομένους, 8 καλοὺς ἀντιγραφεῖς καὶ 3 ἢ 4 ἐπιδιορθωτὰς τῶν στενογραφημάτων. Κατ’ αὐτὸν τὸν τρόπον οἱ στενογράφοι ὑπόσχονται, ὅτι δύνανται νὰ κατορθώσωσιν ὥστε τὰ στενογραφημένα πρακτικὰ νὰ γείνουν ἐνήμερα, οὕτως ὥστε αἱ συζητήσεις αἱ σημεριναὶ νὰ δημοσιεύωνται αὔριον. Ἀλλ’ ἡ Βουλὴ πρέπει νὰ χορηγήσῃ τὴν ἀναγκαίαν πίστωσιν καὶ παραδεχθῇ τὸ προσωπικὸν, τὸ ὁποῖον ἀπαιτεῖται.

§6ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα, μάλιστα.

§7ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (ἐξ ἀριστερῶν). Ὄχι.

§8ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τινὲς λέγουν ναί, ἕτεροι ὄχι.

§9ΟΛΟΙ. Ναί· ναί εἴπομεν ὅλοι, δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§10ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Λοιπὸν ἡ Λογιστικὴ ἐπιτροπὴ, ἥτις θὰ συνέλθῃ αὔριον, ἐλπίζω νὰ παραδεχθῇ τὰς αἰτήσεις αὐτὰς καὶ ὑποβάλῃ εἰς τὴν Βουλὴν διὰ νὰ τὰς ἐγκρίνῃ. Τότε ὑπόσχομαι τὰ στενογραφημένα πρακτικὰ νὰ ᾖναι ἐνήμερα. Λοιπὸν καθόσον ἀφορᾷ τὸ ζήτημα τῶν δημοσιογράφων, νὰ γείνῃ ἓν κιγκλίδωμα εἰς τὸ ἄκρον τῆς αἰθούσης, εἰς τὸ ὁποῖον νὰ μένουν οἱ στενογράφοι τῶν ἐφημερίδων· εἶσθε σύμφωνοι;

§11ΖΩΧΙΟΣ. Μίαν παρατήρησιν θὰ κάμω ὡς πρὸς τὴν πιστότητα τῶν στενογραφημάτων αὐτῶν. Σχεδὸν αὐτὰ θὰ ᾖναι ἡμιεπίσημα καὶ θὰ ὑποτίθεται, ὅτι εἶναι πιστὴ εἰκὼν τῶν γενομένων. Ἂν ὅμως διαστρέψουν τὰ γενόμενα; Ἂν κάμουν ἰδικά τους;

§12ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς παρατηρῶ, ὅτι πιστότητα δὲν δύνασθε νὰ ζητήσητε ἀπὸ τοιούτου εἴδους στενογράφους. Καὶ εἰς ὅλην τὴν Εὐρώπην τὰ στενογραφήματα τῶν ἐφημερίδων δὲν εἶναι πιστά· διὰ τοῦτο καὶ ἐκεῖ καθὼς καὶ ἐδῶ ὑπάρχει ἐπίσημος ἐφημερὶς τῶν συζητήσεων τοῦ κοινοβουλίου, ἥτις περιέχει πιστῶς τὰ στενογραφημένα πρακτικά. Δὲν ἠμπορεῖτε νὰ ἀπαιτήσητε οὐδεμίαν ἐγγύησιν ἀπὸ τοὺς στενογράφους τῶν ἐφημερίδων.

§13ΖΩΧΙΟΣ. Εἶμαι σύμφωνος· ἀλλὰ ἂν παρατηρηθῇ ὅτι ἅπαξ, δὶς, τρὶς, ἐπιβούλως δημοσιεύονται στενογραφημένα πρακτικὰ ψευδῆ, τότε τί γίνεται;

§14ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι δυνατὸν νὰ περιέχουν ὅλας τὰς ἰδέας· οὕτω γίνεται εἰς τὰ διάφορα κοινοβούλια· καὶ ἕνεκα τούτου ὑπάρχει ἡ ἐπίσημος ἐφημερὶς, ἥτις περιέχει τὴν ἀλήθειαν. Διὰ τοῦτο ζητοῦμεν νὰ καταστήσωμεν ἐνήμερον τὴν ἐπίσημον ἐφημερίδα.

§15ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Νὰ συμβαδίσουν καὶ τὰ δύω· καὶ ὅ,τι δήποτε ἔξοδον ἀπαιτεῖται ἐγὼ τὸ ὑποστηρίζω, καὶ 1000 καὶ 5000 καὶ 10,000 δραχμῶν.

§16ΠΟΛΛΟΙ. Δὲν ὑπάρχει ἀντίῤῥησις.

§17ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ἁρμοδία ἐπιτροπὴ ὑποβάλλει τὴν ἔκθεσίν της ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ δυνάμεως τοῦ στρατοῦ διὰ τὸ 1874 κλπ. Ἂν ἐπιθυμῇ ἡ Βουλὴ, ἠμπορεῖ νὰ γείνῃ ἡ πρώτη ἀνάγνωσις τοῦ νομοσχεδίου.

§18ΠΟΛΛΟΙ. Μάλιστα. Ἀναγινώσκεται καὶ γίνεται δεκτὸν κατ’ ἀρχὴν, ἄρθρον καὶ σύνολον. Ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπιτροπῆς ἔχει ὡς ἕπεται· Πρὸς τὴν Βουλήν. Ἡ ἐπὶ τῶν Στρατιωτικῶν ἐπιτροπὴ συνελθοῦσα σήμερον, τὴν εἰκοστὴν τοῦ μηνὸς Φεβρουαρίου ἔτους 1874 ἐν τῷ ἐπὶ τούτῳ προσδιορισθέντι δωματίῳ τῶν διασκέψεων αὐτῆς καὶ λαβοῦσα ὑπ’ ὄψιν τὸ νομοσχέδιον περὶ τῆς δυνάμεως τοῦ κατὰ γῆν στρατοῦ καὶ τῆς στρατολογίας διὰ τὸ ἔτος 1874, ἐγκρίνει αὐτὸ καθ’ ὁλοκληρίαν καὶ συνιστᾷ εἰς τὴν Βουλὴν τὴν ἐπιψήφισιν αὐτοῦ. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 20 Φεβρουαρίου 1874.

Ὁ Πρόεδρος

Σ. ΣΟΥΤΣΟΣ.

Τὰ μέλη Π. Μαυρομιχάλης, Δ. Κλίμακας, Ἀριστ. Π. Μπουκαούρης, Δ. Πετροπουλάκης. Ὁ εἰσηγητὴς Μ. Βότσαρης.

§19ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Αὔριον ἔσται ἡ δευτέρα συζήτησις τοῦ νομοσχεδίου. Ἐπὶ τῆς ἐξακολουθούσης πολιτικῆς συζητήσεως εἶναι ἐγεγραμμένοι ὁ κ. Ῥάλλης, ὁ κ. Χαλικιόπουλος, ὁ κ. Ἠλιόπουλος, ὁ κ. Α. Γ. Πετιμεζᾶς, ὁ κ. Μπούμπουλης, ὁ κ. Κυριακίδης, ὁ κ. Ἰω. Μαυρομιχάλης καὶ οὕτω καθεξῆς.

§20Α. ΔΗΜΗΤΡΙΑΔΗΣ. Καὶ ἐγὼ, κύριε πρόεδρε.

§21ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγγράφεσθε τώρα.—Κατὰ τὴν σειρὰν, ἔρχεται ὁ κ. Ῥάλλης, ἀλλὰ κατὰ τὸν κανονισμὸν πρέπει νὰ ἔλθῃ ὁ ἀντικρούσων τὸν προλαλήσαντα. Ὁ κ. Χαλικιόπουλος θέλει νὰ ὁμιλήσῃ μετὰ τὸν κ. Λομβάρδον (θόρυβος).

§22ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Κύριε πρόεδρε, νομίζω, ὅτι τὰ προσωπικὰ ζητήματα προηγοῦνται. Ἐγὼ ἐζήτησα τὸν λόγον χθὲς περὶ προσωπικοῦ ζητήματος, διότι ὁ κύριος Κεχαγιᾶς, ὁμιλῶν περὶ τῆς ἐπαρχίας Παρνασσίδος, ἀνέφερε καὶ τὸ ὄνομα Παπακώστας.

§23ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν πρέπει νὰ ἐκλάβητε ὡς προσωπικὸν, ὅ,τι χθὲς ὁ κύριος Κεχαγιᾶς εἶπεν....

§24ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Πῶς δὲν εἶναι προσωπικόν;

§25ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπακώστας λοιπὸν, κύριοι, θὰ ὁμιλήσῃ ἐπὶ προσωπικοῦ ζητήματος. Προσωπικὸν ζήτημα, κύριοι, ἐγὼ δὲν θεωρῶ .... (θόρυβος).

§26ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Εἶναι δικαίωμά μου, δὲν δύνασθε νὰ μοῦ τὸ ἀφαιρέσετε. Ἀγορεύων ὁ κ. Κεχαγιᾶς λυποῦμαι διότι δὲν διετήρησε τὴν πρέπουσαν ἁβροφροσύνην πρὸς τοὺς συναδέλφους του, τοὺς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ ἀντιπάλλους του. Ὁμιλῶν περὶ τῆς κυβερνήσεως Δεληγεώργη, δὲν περιωρίσθη νὰ κατηγορήσῃ αὐτὴν διὰ τὰς κατ’ αὐτοῦ ἀντισυνταγματικὰς πράξεις της, ἀλλ’ ἦλθε νὰ κατηγορήσῃ τὴν ἀντίπαλον αὐτοῦ μερίδα, θέλων μὲ τοῦτο νὰ δικαιολογήσῃ τὴν ἀποτυχίαν του κατὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς. Ἔχασεν 6 δήμους καὶ ἐκέρδησε μόνον 2· καὶ διὰ τοῦτο ἐξοργίζεται.

§27ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Παπακώστα, αὐτὰ εἶναι προσωπικότητες· δὲν θέλομεν νὰ μάθωμεν ποῖος ἔχασε τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς ἐν τῇ ἐπαρχίᾳ σας...

§28ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Μὴ μοῦ κανονίζετε τὸν τρόπον τοῦ ἀγορεύειν, παρακαλῶ, κύριε Πρόεδρε.

§29ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐγὼ ὀφείλω.

§30ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Ἐστὲ βέβαιος, ὅτι ἐγὼ θὰ διατηρήσω τὴν ἀπαιτουμένην ἁβροφροσύνην πρὸς τὸν κ. Κεχαγιᾶν, τὴν ὁποίαν αὐτὸς δὲν ἐτήρησεν ἀπέναντι τῶν ἀντιπάλων του. Ἔχασε τὰς ἐκλογὰς, καὶ παραπονεῖται κατὰ τῆς ἐξουσίας. Ἂν ἔχῃ νὰ φέρῃ κατηγορίας περὶ παραβιάσεως τοῦ Συντάγματος, δὲν ἔχει κἀνεὶς τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἐλέγξῃ διὰ τοῦτο· ὅταν δὲ ἔρχεται διὰ πραγματικῶν γεγονότων καὶ ὁμιλῇ, ὅπως ὡμίλησεν, ἔχομεν τὸ δικαίωμα νὰ τὸν ἐλέγξωμεν, ὁσάκις δὲν λέγῃ τὴν ἀλήθειαν ἐνώπιον τοῦ κοινοβουλίου. Ἐκατηγόρησε τὴν κυβέρνησιν, ὅτι ἠθέλησε νὰ ὑποστηρίξῃ τοὺς φίλους της. Πρέπει ὅμως νὰ μάθῃ ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Παρνασίδος ὅτι ἡ κυβέρνησις οὔτε κἂν ἐσκέφθη περὶ αὐτῶν· καὶ ἕνεκα τούτου οἱ ἀντίπαλοί του ἐπροτίμησαν νὰ δώσουν τὴν χεῖρα πρὸς τὸν κ. Κεχαγιᾶ. Εἶναι ἡ πρώτη φορὰ ἴσως, καθ’ ἣν ὁ κ. Κεχαγιᾶς οὔτε τὴν δύναμιν τῆς Τραπέζης μετεχειρίσθη, οὔτε διαπληκτισμοὺς ἀπήντησε. Δὲν ἔχει λοιπὸν δικαίωμα νὰ ἀπευθύνῃ κατηγορίαν, ὅτι ἡ κυβέρνησις ἐφατρίασεν. Ἐκατηγόρησε τὴν κυβέρνησιν διὰ πράξεις, αἱ ὁποῖαι δὲν ἔχουν σημασίαν, καὶ δὲν ὀφείλω νὰ τὰς συζητήσω· ὀφείλω ὅμως νὰ εἴπω ὅτι, ὅ,τι εἶπε τὸ εἶπεν ἀπὸ ἐμπάθειαν προσωπικὴν κατὰ τοῦ κ. Δεληγεώργη καὶ ὄχι δικαιούμενος νὰ κατηγορήσῃ αὐτόν.

§31ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν ἤκουσα ἕως τώρα τίποτε προσωπικόν.

§32ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Ἐκατηγόρησε χθὲς τὸν πρόεδρον τοῦ ἐπαρχ. συμβουλίου Πλατὺν, τὸν ὠνόμασε κακοῦργον καὶ κατόπιν ἦλθεν εἰς μίαν ἔκφρασιν πολὺ αὐστηρὰν κατὰ τῶν ἀντιπάλων του, καὶ μᾶς εἶπεν ὅτι μὲ τοιούτους συναγελάζονται οἱ ἀντίπαλοί του. Εἶναι ἢ ὄχι προσωπικόν; Ἄν νομίζετε, ὅτι κατηγορῶν τις ἕν πρόσωπον καὶ ἑνόνων αὐτὸ μὲ τοὺς ἀντιπάλους του δὲν προσβάλλῃ τούτους, ἔχω τὸ δικαίωμα νὰ σᾶς εἴπω, κύριε Πρόεδρε, ὅτι δὲν ἐξηγεῖτε καλῶς τοὺς λόγους του. Ἐγὼ ἐξετάζω ἄλλως τὸ ζήτημα καὶ εὑρίσκω, ὅτι μεγαλειτέρα μομφὴ δὲν δύναται νὰ ὑπάρξῃ. Λοιπὸν τί εἶναι αὐτὸς ὁ κ. Πλατύς; εἶναι πρόσωπον, τὸ ὁποῖον ἐδικάσθη ἄλλοτε παρὰ τοῦ δικαστηρίου. Ἀλλὰ πρέπει νὰ ἐξετάσωμεν, ἡ κατηγορία αὐτὴ ἦτον ἀληθής; (θόρυβος) καὶ ἂν ἦτον ἀληθὴς, κύριοι,....

§33ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ὁ κ. Παπακώστας νομίζει, ὅτι δύναται νὰ ἀναδεχθῇ τὴν ὑπεράσπισιν προσώπων καταδικασθέντων εἰς θάνατον· ἀφήσατέ τον (θόρυβος).

§34ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Δὲν ἀρνοῦμαι, ὅτι ὁ Πλατὺς κατεδικάσθη ὑπὸ τοῦ δικαστηρίου, οὔτε ἀναλαμβάνω τὴν ὑπεράσπισιν τῆς κατηγορίας του· ἀλλὰ κατὰ ποίαν ἐποχὴν ἐκατηγορήθη καὶ διατί τοῦτο πρόκειται νὰ εἴπω. Ἐκατηγορήθη εἰς ἐποχὴν, καθ’ ἣν ὅλοι οἱ ἀντίπαλοι τοῦ Ὄθωνος κατεδιώκοντο καὶ κατεδικάζοντο, καθ’ ἣν ἐποχὴν ἐλάβομεν τὰ ὅπλα κατὰ τῆς τυραννίας ἐκείνης καὶ κατεδιώχθημεν καὶ ἡμεῖς καὶ οἱ συγγενεῖς μας. Ὁ κ. Πλατὺς, κ. Πόρεδρε, ἔλαβε χάριν Βασιλικὴν, ἐξῆλθε τῶν φυλακῶν καὶ ἀπεκατεστάθη κατόπιν δι’ ἀποφάσεως σύμφωνα μὲ τοὺς κειμένους νόμους, καὶ σήμερον εἶναι πολίτης ἔντιμος καὶ δὲν δύναται κἀνεὶς νὰ τὸν κατηγορήσῃ ὡς ἐγκληματίαν· διότι τότε τί σημαίνει ἡ Β. χάρις; Ἡ Βασιλικὴ χάρις εἶναι ἓν προνόμιον δοθὲν τῷ Βασιλεῖ διὰ τὰς ἐκτάκτους περιστάσεις· ὅταν δηλ. κατηγοροῦνται καὶ καταδικάζωνται ἀθῶοι ἄνθρωποι, καὶ ὅταν ἡ κοινωνία πεισθῇ περὶ τῆς ἀθωότητος αὐτῶν, τότε ἡ Βασιλικὴ χάρις τοὺς ἐπαναφέρει εἰς τὴν κοινωνίαν. Τόσον δὲ εἶναι βέβαιον, κύριε πρόεδρε, ὅτι ὁ Πλατὺς κατεμηνύθη καὶ ἐκατηγορήθη συκοφαντούμενος, τόσον εἶναι βέβαιον, καθ’ ὅσον ἐν τῷ δήμῳ Κρύσπης πρὸ τετραετίας ἐξελέχθη ὑπὸ τῶν συμπολιτῶν του δήμαρχος καὶ ἤδη ἦτον ἐπιλαχών. Καὶ ἀπορῶ πῶς ὁ κ. Κεχαγιᾶς ὑβρίζει τὸν δῆμον Κρύσπης, εἰς τὸν ὁποῖον ὁ κ. Πλατὺς ἐξελέχθη δήμαρχος ὑπὸ τῶν συμπολιτῶν του, οἵτινες εἶχον πρὸς αὐτὸν ἐμπιστοσύνην. Ἐρωτῶ λοιπὸν, εἶναι ἔγκλημα διότι ἔχομεν φίλους, οἵτινες τιμῶνται διὰ τῆς ψήφου τῶν συμπολιτῶν των; εἴμεθα ἀξιοκατάκριτοι διότι ἔχομεν τοιούτους φίλους; Ἠξεύρετε ποῖος εἶναι πλέον ἀξιοκατάκριτος; ὁ κ. Κεχαγιᾶς, ὅστις διατηρεῖ ὑποδιευθυντὰς τοῦ καταστήματος τῆς Τραπέζης ἀνθρώπους καταδικασθέντας ὑπὸ τῶν δικαστηρίων.

§35ΤΙΝΕΣ. Ποῖον;

§36ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Τόν........

§37ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Ἂν τὸν ἔχῃ ἡ Τράπεζα, ἐγὼ ὄχι.

§38ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Ἐσεῖς τὴν διευθύνετε.

§39ΚΕΧΑΓΙΑΣ. Πρώτην φορὰν τὸ ἀκούω αὐτό. (Θόρυβος).

§40ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Ὁ Εὐστάθιος Πλατὺς εἶναι τὸ πρόσωπον, τὸ ὁποῖον τὸν ἐνοχλεῖ. Ἠξεύρετε διατί; διότι εἰς τὴν Παρνασσίδα ὅταν ἐξελέχθη πρόεδρος τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου, τοῦ ὁποίου μέλη ἦσαν φίλοι τοῦ κυρίου Κεχαγιᾶ, ἐπρότεινεν εἰς τὸ συμβούλιον νὰ ἐκφρασθῇ εὐγνωμοσύνη πρὸς τὴν Κυβέρνησιν διὰ τοὺς κόπους, οὓς κατέβαλε διὰ τὴν καταστροφὴν τῆς ληστείας καὶ φυγοδικίας, καὶ διότι ἡ πρότασις ἐγένετο παραδεκτὴ καὶ ὑπὸ τῶν φίλων τοῦ κυρίου Κεχαγιᾶ καὶ ἐφίμωσαν τὸ στόμα τοῦ κυρίου Κεχαγιᾶ, ὅστις ἐκατηγόρησε τὴν Κυβέρνησιν, ὅτι ἐβασάνισε τὴν ἐπαρχίαν. Ἡ πρᾶξις λέγει, ὅτι ὄχι μόνον δὲν τὴν ἐβασάνισεν, ἀλλὰ καὶ κατέστρεψε τὴν ληστείαν καὶ τὴν φυγοδικίαν, ἡ ὁποία τὴν ἐβασάνιζεν. Ἡ πρᾶξις ἐδημοσιεύθη, καὶ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ τὴν ἀναπτύξω. Ἐκατηγόρησε τὴν Κυβέρνησιν καὶ δι’ ἓν ἄλλο γεγονός, ὅτι εἰς τὴν ἐκλογὴν τοῦ ἐπαρχιακοῦ συμβουλίου ἀπεβλήθη εἷς ἐπαρχιακὸς σύμβουλος.

§41ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἶναι προσωπικὰ αὐτά;

§42ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Ἔχουν σχέσιν μὲ τὰ προσωπικά.

§43ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὰ τότε δὲν τελειόνομεν ποτέ.

§44ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Χθὲς ὁμιλῶν περὶ τῶν ὁδηγῶν καὶ ἐθνοφυλάκων, ἐνθυμεῖσθε, τί φράσεις ἐξέφερε. Λοιπὸν δὲν εἶναι προσωπικόν; (Θόρυβος).

§45ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡ ὑπεράσπισις τοῦ κ. Πλατὺ ἠδύνατο ἴσως νὰ ᾖναι· ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι προσωπικόν.

§46ΠΑΠΑΚΩΣΤΑΣ. Ἐπιφυλάσσομαι ὅμως διὰ μίαν ἄλλην συζήτησιν νὰ ἐκθέσω τὰς ἰδέας μου περὶ τοῦ κυρίου Κεχαγιᾶ.

§47ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Εἰς τὴν σειρὰν ἔρχεται ὁ κ. Ἡλιόπουλος. Ὁ κ. Ἡλιόπουλος ἀναβαίνει τὸ βῆμα.

§48ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Μὴ διακόπτετε, κύριοι, τὸν κ. Ἡλιόπουλον, διότι ἐρεθίζετε εὐκόλως καὶ θὰ ἔχωμεν σκηνάς. Παρακαλῶ πρὸ πάντων αὐτὴν τὴν πλευρὰν (δεικνύει τὴν δεξιάν) νὰ τηρήσῃ ἀκροτάτην σιγήν.

§49ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶμαι εἰς τὴν θέσιν τοῦ κατηγορουμένου. Προπηλακίζεται ὁ ἀρχηγὸς τοῦ κόμματος, εἰς ὃ ἀνήκω· καὶ τοῦ Ῥουδχὰρ χειρότερος ἐκηρύχθη καὶ προδότης ἀπεκαλέσθη. Ἡμεῖς λοιπὸν οἱ ὑποστηρίξαντες αὐτὸν ἔχομεν βεβαιότατα τὸ δικαίωμα νὰ ὑπερασπίσωμεν ὄχι αὐτόν, ἀλλ’ ἡμᾶς αὐτούς, ἀποκρούοντες τὰς κατ’ αὐτοῦ προσβολάς, διότι βέβαια ἄνευ ἡμῶν δὲν ἠδύνατο νὰ πράξῃ τι. Πρέπει λοιπόν, κύριοι, ν’ ἀφήσητε ἐλεύθερον τὸ στάδιον τῆς ὑπερασπίσεως εἰς ἡμᾶς. Δὲν θέλω ν’ ἀρχίσω τὸν λόγον μὲ προοίμια παρατεταμένα καὶ ἀνούσια, τὴν νάρκην προκαλοῦντα καὶ τίποτε ἄλλο. Ἐμβαίνω ἀμέσως εἰς τὰ θέματα, τὰ ὁποῖα μᾶς ἀπασχολοῦσι. Πρὸ πάντων χαίρω, διότι βλέπω ἐνώπιόν μου ὑπουργεῖον ὑποστηριζόμενον παρὰ πάντων, ἀμέριμνον καὶ ἕτοιμον, ὡς καὶ ἐγὼ εὔχομαι, νὰ εἰσαγάγῃ ὅσον τάχιστα τὰ σπουδαῖα νομοσχέδια, ὅσα εἶναι ἀπαραίτητα, ὅπως ἡ παροῦσα σύνοδος λήξῃ τὸ ταχύτερον. Τῷ ὄντι, εὐτυχέστερον ὑπουργεῖον δὲν ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ, ὅπερ ὑποστηρίζεται ἀπὸ τὸν κύριον Λομβάρδον, ἀπὸ τὸν κύριον Κουμουνδοῦρον, ἀπὸ τὸν κύριον Δηλιγιάννην καὶ τόσους ἄλλους εὐυπολήπτους συναδέλφους. Τὸ εὐτυχὲς τοῦτο ὑπουργεῖον ἐκήρυξε προκληθὲν τὰς ἀρχάς του, ἀλλ’ ἔπρεπεν, ἀφοῦ ὁπωσδήποτε ἡ ὑπουργικὴ συμπολίτευσις σύγκειται ἐκ πολλῶν στοιχείων, στοιχείων ἑτεροειδῶν, ἔπρεπεν ἕκαστον τῶν στοιχείων τούτων νὰ ἐκφράσῃ, νὰ δηλώσῃ τὰς ἀρχάς, ὑπὸ τὰς ὁποίας ὑπόσχεται νὰ ὑποστηρίξῃ τὸ ὑπουργεῖον. Παρατηρήσεις ἀπ’ εὐθείας ἐγένοντο πρὸς αὐτὸ νὰ σεβασθῇ τὸ Σύνταγμα, νὰ σεβασθῇ τοὺς νόμους, καὶ τὸ ὑπουργεῖον εὐσυνειδήτως ἀπήντησεν, ὅτι θέλει τηρήσει αὐτοὺς, ἡ δὲ μερὶς εἰς τὴν ὁποίαν ἀνήκω ἀπέναντι τοιαύτης ὑποσχέσεως δὲν ἠμπορεῖ, παρὰ νὰ εἴπῃ ὅτι θέλει δώσει καὶ αὐτὴ τὴν ὑποστήριξίν της εἰς τὴν κυβέρνησιν. Ἀλλὰ τὸ δυσάρεστον εἶναι τοῦτο, ὅτι ὅσα κόμματα, τόσα συντάγματα ἢ πολιτεύματα ὑπάρχουν· καθὲν ἔχει τὸ ἰδικόν του σύνταγμα, διότι καθὲν ἑρμηνεύει αὐτὸ κατὰ τὰ φρονήματά του, ἵνα μὴ εἴπω, κατὰ τὰ συμφέροντά του. Χρεωστῶ νὰ ὁμολογήσω, ὅτι ὁ κύριος Λομβάρδος ἀπ’ ἀρχῆς ὕψωσε μίαν καὶ τὴν αὐτὴν σημαίαν, τὴν ἀρχὴν τῆς διοικήσεως τοῦ τόπου διὰ τοῦ τόπου, ἀπ’ ἀρχῆς αὐτὸς εἶπεν, ὅτι ἡ χρῆσις τῶν προνομίων τῶν βασιλικῶν πρέπει νὰ γίνεται μετὰ περιστολῆς καὶ ὅτι πᾶσα ὑπέρβασις ἐναντίον τῆς θελήσεως τῆς Βουλῆς ἔχει χαρακτῆρα παραβάσεως τοῦ Συντάγματος· ὅ ἐστί, τὰ βασιλικὰ προνόμια εἶναι περιωρισμένα καὶ ὄχι ἀπόλυτα. Οὐδένα εἶχε σύντροφον ὁ κύριος Λομβάρδος· ἀπεναντίας, πάντες ἀπεδοκίμαζον τὰς ἀρχάς του ταύτας, πάντες ἤκουον μὲν τὰ λεγόμενα αὐτοῦ, ἀλλὰ πάντες τὸν ἀπέφευγον, καὶ οὕτω ἔμενε σύμφωνος μὲ μόνον τοὺς ἰδικούς του, τοὺς ὀλίγους φίλους του, τοὺς ἀναποσπάστους. Ἄλλοι δὲ διηύθυνον τὴν τύχην τοῦ τόπου μὲ ἐναντίας ἀρχὰς ὑπὲρ τῶν βασιλικῶν προνομίων. Μετὰ θαυμασμοῦ ὅμως βλέπω, ὅτι οὕτω παρῆλθον τὰ ἔτη 1867, 1868, 1869. Τί λέγω; μέχρι πρὸ ὀλίγων μηνῶν, ἡμερῶν ἀκόμη, τὰ πράγματα οὕτως ἔβαινον. Ἐπῆλθε τέλος πάντων ἡ προσδοκωμένη καὶ ἐπιδιωκομένη κρίσις. Τὸ ὑπουργεῖον Δεληγεώργη ἔπεσεν. Ὁ κύριος Κουμουνδοῦρος ἀγνοῶ πῶς ἐσχετίζετο μετὰ τοῦ κυρίου Λομβάρδου, ἀλλ’ οὐδὲν ἧττον ἔμενεν εἰς τὰς ἰδίας ἑαυτοῦ ἀρχὰς, τὰς συντηρητικὰς, τὰς ὁποίας ἀνέκαθεν εἶχεν. Ἐσχηματίσθη ἡ νέα κυβέρνησις. Μετὰ τὸν σχηματισμὸν αὐτῆς τὰ πάντα μετεβλήθησαν, καὶ ἰδοὺ ὁ κύριος Κουμουνδοῦρος ἀφαιρεῖ τὴν σημαίαν ἀπὸ τὰς χεῖρας τοῦ κυρίου Λομβάρδου, κηρύσσει, λέγει, ὅτι ἡ βασιλεία δὲν ἔχει προνόμια ἀπόλυτα μὴ ὑπαγόμενα εἰς περιορισμόν τινα. Καί τι περιπλέον· ἐπιμένει τὴν σημαίαν αὐτὴν ἀπὸ τὰς χεῖρας αὐτοῦ νὰ μεταβιβάσῃ εἰς τὸν σεβαστὸν ἀρχηγὸν τῆς παρούσης κυβερνήσεως. Ἀλλὰ προσκόμματα ἐνώπιόν του ἐπαρουσιάσθησαν· καὶ ὑποσχέσεις μὲν ἐδόθησαν ἀπὸ τὸ ὑπουργεῖον· ἀλλ’ ὁποῖαι; ἡ ὑπόσχεσις τῆς τηρήσεως τοῦ Συντάγματος καὶ τῆς τηρήσεως τῶν νόμων. (Ψιθυρισμοὶ δεξιόθεν). Καὶ ποῖοι εἶναι κυρίως οἱ λόγοι, χάριν τῶν ὁποίων τοιαῦται ὑποσχέσεις καὶ ἐγγυήσεις ζητοῦνται; Ἡ μειοψηφία, λέγουν, ἔρχεται, καλεῖται εἰς τὰ πράγματα, διοικεῖ τὸν τόπον, οὕτω δὲ γίνεται κακὴ χρῆσις τῶν προνομίων τῶν βασιλικῶν. Ἡ μειοψηφία καλεῖται εἰς τὴν διεύθυνσιν τῶν πραγμάτων. Τὸ ἐννοοῦμεν, ἀλλ’ ὅμως τί βλέπομεν; εἰς τὴν ἕνωσιν, ἥτις διέπει σήμερον τὰ πράγματα τῆς πατρίδος, τί ἄλλο βλέπομεν εἰμὴ τόσας μειονοψηφίας ἡνωμένας;

§50ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ (δεξιόθεν). Μπράβο!

§51ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τίς ὁ κίνδυνος; .... (θόρυβος), (ἔχω 72 ψήφους καὶ ἐπέκεινα). Τίς ὁ κίνδυνος τῆς μειονοψηφίας; Νομίζετε, ὅτι διὰ τοῦ τρόπου τούτου διαιρεῖται τὸ ἔθνος, καὶ ὅτι περιστρεφόμεθα εἰς κύκλον βλαβερὸν καὶ ἀδιέξοδον; Συμφωνῶ κ’ ἐγὼ μαζῆ σας, ὅτι διαιρεῖται τὸ ἔθνος, καὶ ὅτι ἡ διαίρεσις εἶναι κακόν· ἀλλὰ πόθεν τὸ κακὸν τοῦτο προέρχεται; Ηὐχόμην πάντοτε νὰ ἦτο δυνατὸν δύω μόνον κόμματα νὰ ὑπάρξουν, καὶ νὰ παλαίωσι κατ’ ἀλλήλων ὑπὲρ τῶν ἀληθῶν συμφερόντων τοῦ ἔθνους. Ἡ μερὶς, εἰς ἣν ἀνήκω, ἐτήρησε τοῦτον τὸν κανόνα· μόνη ἢ θὰ ὑπάρξῃ, ἢ θὰ ἐκλείψῃ (διακοπὴ δεξιόθεν)· δὲν ἀπαντῶ.

§52ΤΙΝΕΣ. Καλὰ κάμνετε καὶ δὲν ἀπαντᾶτε.

§53ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Λοιπὸν κακόν, ὀλέθριον τὸ σύστημα τῆς διοικήσεως διὰ τῆς μειονοψηφίας. Εἰς τίνα κίνδυνον δὲ φέρει, σᾶς εἶπον· εἰς τὴν διαίρεσιν, καὶ ὅμως ἐκεῖ (δεικνύων πρὸς τὴν ἀριστερὰν πτέρυγα) εὑρίσκεται ὁμὰς μὲν ἡνωμένη κατὰ τὸ φαινόμενον, πράγματι δὲ τερατωδῶς διῃρημένη. Σεῖς, κύριοι, συγκροτεῖσθε ἐκ τεσσάρων ἢ πέντε κομμάτων. Ἐγνωρίζομεν προηγουμένως τὸ κόμμα τοῦ κυρίου Κουμουνδούρου, τὸ κόμμα τοῦ ἀξιοσεβάστου προέδρου μας κυρίου Ζαΐμη. Ἐγίνετο λόγος καὶ περὶ πέμπτου κόμματος, τοῦ κυρίου Λομβάρδου, τὸ ὁποῖον καὶ ἀνεγνωρίσθη ὡς τοιοῦτον παρ’ ὑμῖν κατὰ τὰς περὶ συστάσεως τοῦ νέου ὑπουργείου διαπραγματεύσεις. Κατὰ τὰς ἀρχὰς, τὰς ὁποίας ἐκηρύξατε ἤδη καὶ εἰς τὴν κυβέρνησιν ἐδοκιμάσατε νὰ ἐπιβάλητε, ἔπρεπε νὰ εἴπητε, ὅτι ὁ κύριος Λομβάρδος, ὁ πατὴρ τῶν ἀρχῶν αὐτῶν, εἶναι ὁ ἀρχηγός σας. Ἀλλὰ ψιθυρίζεται, κύριοι, καὶ ἄλλο ἕκτον κόμμα. (Γέλωτες).

§54ΤΙΝΕΣ. Ποῖον εἶναι; νὰ τὸ εἴπῃς.

§55ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ἠξεύρω, κύριοι, ἐάν τινες θέλουν νὰ διασκεδάζουν ἢ νὰ διαβάλλουν. Ἐν τούτοις ψιθυρισμοὶ πρό τινων ἡμερῶν διαδίδονται, ὅτι ὁ κύριος Θεόδωρος Δηλιγιάννης ἀρέσκεται, νοστιμεύεται νὰ σχηματίσῃ τὸ ἕκτον κόμμα καὶ ἐν μέρει ἐσχημάτισεν αὐτὸ κάπως.... (Γέλωτες).

§56ΜΠΟΥΜΠΟΥΛΗΣ. Ὁ κ. Σωτηρόπουλος διαμαρτύρεται.

§57ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ψιθυρίζεται λοιπὸν ἕκτον κόμμα, καὶ ὁ Θεὸς νὰ μᾶς φυλάξῃ ἀπὸ 7ον, 8ον καὶ 10ον. Καὶ διὰ τί νὰ μὴ συμπαθῶμεν, ἂν θέλετε, εἰς τοὺς προσδοκῶντας ἢ ἐπιδιώκοντας τὴν ἀφθονίαν κομμάτων; Ἕκαστος ἔχει τὴν φιλοτιμίαν του. Πᾶς τις δύναται, ἀφοῦ εἰσῆλθεν ἐν τῷ βουλευτηρίῳ, νὰ ἔχῃ τὴν ἀξίωσιν καὶ ὑπουργὸς νὰ γείνῃ καὶ πρωθυπουργός. Μᾶς κατηγοροῦν ὅτι 40, 50, 60 ἀπὸ ἡμᾶς ζητοῦμεν νὰ γείνωμεν ὑπουργοί. Ἐγὼ δὲν τὸ πιστεύω νὰ ἦναι τόσον μέγας ὁ ἀριθμὸς, ἀλλὰ ἂς παραδεχθῶμεν μικρότερον. Τάχα μεταξὺ τῶν 40 ἢ 50, δὲν εἶναι δίκαιον νὰ ἦναι 10 τοὐλάχιστον, οἱ ὁποῖοι νὰ ἔχουν τὴν ἀξίωσιν νὰ γείνουν πρωθυπουργοί; Τώρα, τόσοι πρωθυπουργοὶ τί θὰ γείνουν, σᾶς ἐρωτῶ; (γέλωτες). Ἐδῶ σᾶς θέλω, τί θὰ γείνουν τόσοι πρωθυπουργοί; Ἀλλ’ εἶναι καιρὸς, κύριοι, νὰ ἀφήσωμεν τὰ ἀστεῖα. Πρέπει πᾶς τις νὰ θρηνῇ διὰ τὴν τοιαύτην κατάστασιν· πρέπει τῳόντι νὰ μεμφθῶμεν αὐτὴν τὴν τάσιν πρὸς διαίρεσιν, ἡ ὁποία μᾶς φέρει καὶ εἰς τὸ κακὸν ἐκεῖνο, τὸ ὁποῖον σεῖς ὑποδεικνύετε, τὸ νὰ καλῶνται εἰς τὰ πράγματα αἱ μειοψηφίαι. (Καταλαμβάνει τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου ὁ ἀντιπρόεδρος κ. Τσιριμῶκος). Ἐὰν δύω μόνον ὑπῆρχον μερίδες, ἐὰν δύω ἦτο δυνατὸν νὰ ἔχουν τὴν ἀξίωσιν νὰ ἦναι πρωθυπουργοί, θὰ ἦσαν ἰσχυροὶ καὶ τότε τὰ πράγματα θὰ ἐβελτιοῦντο· ἤθελον παύσει αἱ ἀπαιτήσεις, ἕκαστος ἤθελεν ἀναλογισθῆ τὴν ἀξίαν του, ἕκαστος ἤθελεν εὕρει τὴν θέσιν του. Δὲν ἤθελον πλανᾶσθαι πάντες μὲ τὴν ἰδέαν ὅτι εἴμεθα ἱκανοὶ διὰ πάντα, ὅτι δυνάμεθα νὰ ἤμεθα καὶ ὑπουργοὶ καὶ πρωθυπουργοί, τὸ πᾶν. Μὲ τὸ ζήτημα αὐτὸ τῆς μειοψηφίας συνδέεται καὶ ἡ ἰδέα τῆς διαιρέσεως τοῦ ἔθνους, καὶ πολλοὶ κακίζουν, ὡς μὴ ὤφειλε, τινὰς, εἰς αὐτοὺς ἀποδίδοντες τὴν αἰτίαν τῆς διαιρέσεως. Ἀλλ’ ἐγὼ φρονῶ, ὅτι σᾶς ἀπέδειξα, ὅτι αἱ διαιρέσεις πηγάζουν ἀπὸ ἡμᾶς αὐτοὺς· καὶ ἂν ἡμεῖς σωφρόνως ἐπολιτευώμεθα, ὡς τὸ συμφέρον τῆς Πατρίδος ἀπαιτεῖ, ἠθέλαμεν σχηματίσει σῶμα κοινοβουλευτικὸν τοιοῦτον, τὸ ὁποῖον νὰ μὴ φοβῆται μηδὲ τὸν Θεόν! τολμῶ εἰπεῖν.

§58ΤΙΝΕΣ (δεξιόθεν). Ἄ! ἄ!

§59ΜΙΛΗΣΗΣ. Εἶναι ῥητορικὴ ὑπερβολή.

§60ΑΥΓΕΡΙΝΟΣ. Εἰς τὰ καλὰ ἀπειλεῖ καὶ ὁ κ. Ἡλιόπουλος.

§61ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, ἔκαμα λάθος, μοὶ ἐξέφυγεν ἡ φράσις· διότι ἠξεύρω ὅτι πολὺ, πολὺ φοβεῖσθε τὸν Θεόν! Ἡμεῖς, κύριοι, ὑποσχεθέντος τοῦ ὑπουργείου τοῦ νεοσυστάτου νὰ πολιτευθῇ συμφώνως πρὸς τὰς διατάξεις τοῦ Συντάγματος καὶ συμφώνως πρὸς τοὺς νόμους, συντασσόμεθα μετ’ αὐτοῦ. Ἀλλὰ τὸ Σύνταγμα τὸ ἰδικόν μας διαφέρει πρὸς τὰ τῶν ἄλλων. Ἔχω δὲ τὴν πλήρη πεποίθησιν, ὅτι καὶ τὸ Σύνταγμα κατὰ τὴν ἐπίσημον ὑπόσχεσιν τῶν κ.κ. ὑπουργῶν, καὶ τὸ Σύνταγμα αὐτῶν εἶναι ὅμοιον τῷ Συντάγματι τῷ ἰδικῷ μας.

§62ΤΙΝΕΣ. Ποῖον;

§63ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τώρα θὰ τὸ ἀκούσητε.—Κατὰ τί προσβάλλετε τὴν μερίδα τοῦ κ. Δεληγεώρη; προῆλθεν ἐκ μειονοψηφίας! Ὡς πρὸς τοῦτο, εἶπον ἀρκετά. Ἦλθεν εἰς τὰ πράγματα, διέλυσε τὴν Βουλὴν, διέκοψε τὴν νέαν. Περὶ τούτων πολλὰ ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου καὶ εἰς πολλὰς περιστάσεις ἐῤῥέθησαν. Ἡ διακοπὴ, ἡ διάλυσις εἶναι δικαιώματα τοῦ Βασιλέως, δικαιώματα ἀπόλυτα, προνόμια, τὰ ὁποῖα δὲν ἠμπορεῖ τις νὰ τ’ ἀμφισβητήσῃ· καὶ ἐὰν ὑπουργεῖόν τι πραγματικῶς δεχθῇ, καὶ κακὴν χρῆσιν αὐτῶν τῶν προνομίων ποιήσῃ, ἁπλῶς εὐθύνην ἠθικὴν φέρει, καὶ τίποτε περιπλέον. Οὕτω τοὐλάχιστον πρεσβεύουν ὅσοι ἐπραγματεύθησαν περὶ συνταγματικοῦ δικαίου, οὕτω καὶ πολλοὶ ἐμβριθεῖς ἀντιπρόσωποι τοῦ ἔθνους ἐδίδαξαν ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου. Ἠμπορεῖ ἡ κοινὴ γνώμη, τὸ κοινὸν νὰ μεμφθῇ τοὺς τοιούτους ὑπουργοὺς, δίκην ὅμως δὲν ὀφείλουν ἐνώπιον τῆς Βουλῆς ἢ ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου νὰ δικάζῃ δικαστηρίου· εἶναι πάντῃ κατὰ τοῦτο ἀνεξέλεγκτοι. Ἀλλ’ αἱ νέαι θεωρίαι αἱ τόσον βραδέως ἐμφανιζόμεναι (πρὸς τὴν δεξιὰν πτέρυγα) καὶ τῶν ὁποίων τὴν ἐφαρμογὴν ἐπιδιώκετε, ὅτι ἡ βασιλεία δὲν ἔχει προνόμια, ἢ μᾶλλον, καθὼς θέλετε, ἔχει καὶ δὲν ἔχει, διότι αὐτὸ λέγετε ὅτι ἔχει δικαιώματα, προνόμια, ἀλλὰ δὲν δύναται νὰ κάμῃ χρῆσιν αὐτῶν, εἰμὴ πότε; ὅταν ἡμεῖς θελήσωμεν! Ὅ ἐστι πρέπει ὁ Βασιλεὺς νὰ ἐρωτᾷ τὸν δεῖνα ἢ τὸν δεῖνα βουλευτὴν, τοὺς βουλευτὰς, τὴν Βουλὴν προηγουμένως, νὰ λαμβάνῃ τὴν ἄδειαν παρ’ αὐτῆς καὶ ἂν αὕτη συγκατατεθῇ νὰ τὴν διαλύσῃ· αὐτὸ θέλετε; Τὰ δικαιώματα, τὰ προνόμια τὰ βασιλικὰ, τὰ ἀπεκαλέσατε καθήκοντα· τί θεωρία εἶναι αὐτή! Τί ἐννοεῖτε μὲ τὰ καθήκοντα; ὑποχρεώσεις τοῦ Βασιλέως νὰ σᾶς ἀκούῃ καὶ λαβὼν τὴν ἄδειάν σας νὰ διαλύῃ; Ἂν οὕτως εἶχε τὸ πρᾶγμα, τότε κατὰ τὸν ἴδιον τρόπον θὰ ἠδύνατο καὶ ἡ ἐκτελεστικὴ ἐξουσία νὰ ἀμφισβητῇ κατὰ τὸν αὐτὸν κανόνα σας τὰ δικαιώματα, τὰ προνόμια τῆς Βουλῆς, θεωρούμενα ὡς καθήκοντα· θὰ ἐλέγομεν, «χρεωστεῖ ἡ Βουλὴ νὰ δώσῃ προϋπολογισμὸν», ἀλλ’ οὐδεὶς ἐδύνατό ποτε νὰ πιστεύσῃ ἀμφισβήτησιν τῶν βασιλικῶν προνομίων ἐν τῷ Συντάγματι ῥητῶς ἐγγεγραμμένων ἄνευ περιορισμοῦ τινος· δὲν δύναται νὰ εἴπῃ τις ὅτι ἡ Βουλὴ ἀντιπροσωπεύει ἀπολύτως τὸ ἔθνος. Τὸ ἔθνος διὰ τῆς Ἐθνοσυνελεύσεώς του τῇ ἔδωκεν ὡρισμένα δικαιώματα, τῇ ἐπέβαλλε καὶ ὑποχρεώσεις· δὲν ἔδωκεν εἰς αὐτὴν ἐξουσίαν ἀπεριόριστον τοῦ πράττειν ὅ,τι θέλει. Πρέπει λοιπὸν σεβαστὰ νὰ ὦσι τὰ προνόμια τοῦ Βασιλέως ἄνευ παρατηρήσεων, ὅπως ἀπαιτοῦμεν νὰ ὦσι σεβαστὰ καὶ τὰ δικαιώματα καὶ ἡ ἐξουσία, ἡ ὁποία ἐδόθη εἰς τὴν Βουλὴν. Τίνι λόγῳ λοιπὸν δύνασθε σεῖς πλέον νὰ μέμφεσθε τὸ ὑπουργεῖον Δεληγεώργη; Προσάπτεται ἄλλη κατηγορία εἰς τὸ ὑπουργεῖον Δεληγεώργη, ὅτι βραδέως συνεκάλεσε τὴν Βουλὴν, ὅτι ἔπρεπε νὰ συγκαλέσῃ αὐτὴν ἐντὸς τοῦ 1873, ὅτι ἔπρεπεν, ἐὰν δὲν ἦτο συγκεχωρημένον, νὰ τὴν συγκαλέσῃ ἐκτάκτως· ἐζητήθη γνώμη νομομαθοῦς τινος, ἡ γνώμη αὐτοῦ ἦτον ὅτι ἔπρεπεν ἡ Βουλὴ νὰ συγκαλεσθῇ κατὰ τὸν Νοέμβριον τοῦ 1873 εἰς τακτικὴν σύνοδον, ἡ δὲ προηγηθεῖσα νὰ χαρακτηρισθῇ ὡς ἔκτακτος. Καὶ ἄλλοτε, ὡς ἤκουσα χθὲς, διότι ἐγὼ δὲν γνωρίζω, ἡ Βουλὴ κατὰ ἓν καὶ τὸ αὐτὸ ἔτος ἐπεψήφισε δύω προϋπολογισμοὺς διὰ νὰ φέρῃ εἰς τάξιν τὴν ἀνωμαλίαν, ἥτις καὶ ὑπῆρχε καθόσον ἀφορᾷ τὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ· ἔχοντες λοιπὸν αὐτὰς τὰς δύω περιπτώσεις, ἠδυνάμεθα ἀκόμη ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ ἔτους 1873, φρονῶ, νὰ ἐπιψηφίσωμεν δύω προϋπολογισμούς, ἀλλ’ οὐχὶ κατὰ τὴν γνώμην τοῦ νομομαθοῦς ἐκείνου διὰ συγκαλέσεως τακτικῆς συνόδου, ἀλλ’ ἐκτάκτου· οὕτω τῆς παρούσης συνόδου, οὔσης τακτικῆς, ἠδύνατο κατόπιν νὰ συγκαλεσθῇ ἔκτακτος σύνοδος διὰ νὰ ἐπιψηφίσῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1874 κτλ. Τοῦτο ἠδύνατο νὰ πράξῃ τὸ ὑπουργεῖον Δεληγεώργη καὶ δὲν τὸ ἔπραξεν· ἀλλ’ ὁ κ. Δεληγεώργης ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο ὑπερησπίσθη αὐτοπροσώπως· σᾶς ἔδωκε διαφόρους ἐξηγήσεις ὅσας ἔπρεπε νὰ δώσῃ· τινὲς ὅμως ἀπέδωκαν εἰς αὐτὸν ὅτι ὑπῆρχε πρόθεσις κυρίως νὰ κατορθώσῃ τὴν ἐπιτυχίαν τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν ὑπὲρ ἑαυτοῦ· ἀλλ’ ὁ ἴδιος πάλιν σᾶς ἀπέδειξεν ὅτι τὰ μέτρα του περὶ τῶν ἐκλογῶν ἦσαν τοιαῦτα, ὥστε οὐδεὶς φόβος, καθ’ ὅσον ἀφορᾷ τὰς δημοτικὰς ἐκλογάς, ἠδύνατο νὰ ὑπάρξῃ. Ἀπόδειξις δὲ τούτου εἶναι ὅτι ἀκόμη τόσαι ἐκλογαὶ μένουν ἀνεξέλεγκτοι καὶ ἴσως θὰ μείνουν ἐπὶ πολύ, κύριος οἶδε ἕως πότε, μέχρις οὗ τὰ πράγματα τακτοποιηθῶσι. Τί ὠφελήθη λοιπὸν ὁ κ. Δεληγεώργης ἐκ τῶν ἐκλογῶν; Αἱ παρατηρήσεις δὲ, τὰς ὁποίας σᾶς ἔκαμε περὶ τῆς ἀπαραιτήτου ἀνάγκης τῆς ἐνάρξεως τῶν καθηκόντων τῶν νέων δημάρχων, σᾶς φαίνονται ἀσήμαντοι λόγοι; Ἀλλ’ ἐγὼ ὑποθέτω ὅτι δὲν ὑπάρχουν βάσιμοι οἱ λόγοι, τοὺς ὁποίους ὡς πρὸς τὸ μέρος τοῦτο ἀνέπτυξεν ὁ κ. Δεληγεώργης. Ἐρωτῶ, ποία ζημία προῆλθεν, ἂν ὀλίγας ἡμέρας πρὸ τῆς λήξεως τοῦ Ἰανουαρίου συνεκλήθη καὶ συνῆλθεν ἡ Βουλή; Βεβαίως, ἄνευ προϋπολογισμοῦ, ἄνευ νόμων περὶ φορολογίας δὲν δύνανται νὰ γείνουν πληρωμαί, ἀλλὰ δύνασθε σεῖς τώρα εἰς τὴν Κυβέρνησιν, ἣν σήμερον προσβάλλετε ὅτι ἐποίησε κακὴν χρῆσιν τῆς ἀναβολῆς τῆς συγκαλέσεως τῆς Βουλῆς, νὰ ἀποδώσητε ὅτι ἐπροξένησε βλάβην τινὰ εἰς τὸ ἔθνος; ἢ νομίζετε, ὅτι πρέπει νὰ διασύρωνται οἱ ὑπουργοὶ καὶ διὰ τὰ ἐλάχιστα καὶ διὰ τὰ πταίσματα τῶν κλητήρων; Ὅσοι ὑπῆρξαν ὑπουργοί, ὅσοι ὑπῆρξαν πρωθυπουργοί, ὅσοι γνωρίζουν τὴν ἀξίαν τῆς ὑπουργικῆς θέσεως, ὅσοι ἔχουν τὴν ἱκανότητα νὰ γείνουν τοιοῦτοι, δὲν πρέπει νὰ ἀνεχθοῦν τὰς κατὰ τοῦ Δεληγεώργη γενομένας ἐπιθέσεις· πρέπει νὰ ἐξετάζηται πάντοτε ἂν ἐκ τῆς μιᾶς παρατυπίας ἐπήγασε κοινωνικόν τι κακὸν, ποῖον κακὸν ὡρισμένον ἢ ποῖος σκοπὸς δόλιος κατὰ τῆς Πατρίδος. Σᾶς ἀπήντησε, κύριοι, ὅτι κἀμμία εἴσπραξις ἔγεινεν· αἵ τελωνειακαὶ εἰσπράξεις καὶ ἄνευ προϋπολογισμοῦ συγχωρεῖται νὰ γίνωνται· τοῦ στρατοῦ ἡ δεκαημερία, ἡ πενθημερία ἐπληρώθη· τί ἄλλο ἐκτὸς τούτου ἔγεινε; Τίνα ἔγγραφα ζητεῖτε σχετικὰ ὡς πρὸς τὸ ἀντικείμενον τοῦτο; Τὰ ἐλάβατε, κατετέθησαν. Ποῦ λοιπὸν ἡ κατηγορία ἡ ὡρισμένη, ἡ ὁποία ἠμπορεῖ νὰ προσαφθῇ διὰ παράβασιν τοῦ Συντάγματος, ὅτε οὔτε εἰσπράξεις παράνομοι ἐγένοντο, οὔτε δαπάναι; Τί πρέπει νὰ ἐνεργῶμεν ἑκάστοτε, ὅταν πρόκειται καὶ τὸν ἐλάχιστον νὰ κατηγορήσωμεν, οὐχὶ διευθυντὰς, κυβερνήτας τοῦ Κράτους; Ἀπαιτεῖται νὰ ἀνευρίσκωμεν γεγονὸς καὶ σκοπὸν δόλιον. Καὶ ἐπὶ ὑπουργῶν ἀπαιτεῖται δόλιος σκοπὸς, τείνων εἰς προδοσίαν τοῦ ἔθνους, ἢ ἐπενεγκὼν ζημίαν σπουδαίαν, ἢ κατάχρησις χρηματικὴ κτλ· ἀλλὰ τοιοῦτόν τι δὲν πρόκειται· ὥστε διατί νὰ μὴ εἴπῃ τις ὅτι ἡ κήρυξις τῶν νέων ἀρχῶν τείνουν πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἀπειληθῇ τοὐλάχιστον ἡ παροῦσα Κυβέρνησις; Ἡ Κυβέρνησις ὅμως, πιστεύω, ὅτι θὰ ἐκπληρώσῃ τὸ καθῆκόν της ὡς πρέπει καὶ θὰ παγιωθῇ. Ἕτερον ἔγκλημα, κύριοι, ἔγκλημα καθοσιώσεως, ἀληθὴς προδοσία! Ὁ Χόβαρτ ἔφθασεν εἰς τὸν Πειραιᾶ, ὁ κίνδυνος ἐπρόκειτο νὰ προληφθῇ· πῶς; διὰ τῆς συγκροτήσεως τῆς φάλαγγος τοῦ Πανεπιστημίου. Προδότης λοιπὸν ὁ Δεληγεώργης, μὴ θελήσας διὰ τῆς φάλαγγος νὰ ἀποτρέψῃ τὴν εἰσβολὴν τῶν ἀλλοφύλων. Εἶναι, κύριοι, τὰ τοιαῦτα ἱκανὰ νὰ δίδουν ἀφορμὴν εἰς κατηγορίαν καθ’ ὑπουργῶν, οἵτινες ἐφρόντισαν περὶ τῆς τηρήσεως τῆς τάξεως; Δὲν πρέπει, ἀφοῦ ὁπωσδήποτε ἐφέρθη τὸ ζήτημα ἐνταῦθα νὰ κολακεύωμεν τοὺς νέους μὲ λόγους ἀρέσκοντας εἰς αὐτούς· ἐκεῖνος ἀγαπᾷ αὐτοὺς ὅστις τοὺς διδάσκει τὴν ἀλήθειαν καὶ τὸ καθῆκον. Εἶναι νέοι, οἵτινες ἐστάλησαν ἐνταῦθα ἀπὸ τοὺς γονεῖς των νὰ ἐκπαιδευθῶσι· τὰς δὲ περὶ Πατρίδος καὶ τῆς διοικήσεως μερίμνας οἱ πατέρες των ἐκράτησαν δι’ ἑαυτούς· οὗτοι εἶναι ἱκανοὶ νὰ ἐπιβλέπουν καὶ νὰ διευθύνουν τὰ τῆς πολιτείας· ἐστάλησαν νὰ διδαχθῶσι καὶ νὰ τηρῶσι τὴν ὑπόληψιν τοῦ Πανεπιστημίου, νὰ διδάσκωνται καὶ μορφόνωνται ὅπως γείνωσι καλοὶ πολῖται, ἄξιοι τοῦ ἑλληνικοῦ ὀνόματος. Ἀλλὰ μήπως ὁ Δεληγεώργης ἐκηρύχθη κατὰ τῆς αἰτήσεως τῶν φοιτητῶν; Ἀρχικῶς ἡ ἀξίωσις τῶν φοιτητῶν ἦτον εἰλικρινεστάτη, ἐνεπνέοντο ἀπὸ μίαν εὐγενῆ ἰδέαν, καὶ ἂν θέλετε ἀπὸ νεανικὴν ἐπιθυμίαν νὰ ἐνδυθῶσι τὰ ἐνδύματα τῆς ἐθνοφυλακῆς, νὰ φέρουν στολὴν, πτερὰ, σπαθιὰ καὶ τὰ τοιαῦτα· βραδύτερον τὰ πράγματα μετεβλήθησαν· παρεισέφρησαν καὶ ἄλλα πρόσωπα, τὰ ὁποῖα παρέσυραν τὴν ἀθώαν νεολαίαν. Ἐπεθύμουν νὰ ἔβλεπον τὴν ἀναφορὰν τῶν φοιτητῶν διὰ νὰ ἴδω πόσας φέρει ὑπογραφὰς, διότι πιστεύω ὅτι δὲν παρέσυρον ὁλόκληρον τὸν ἀριθμὸν τῶν φοιτητῶν ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ.

§64ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. 730.

§65ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐν τούτοις, οἱ φοιτηταὶ τοῦ Πανεπιστημίου εἶναι 1300 καὶ ἐπέκεινα. Δὲν εἶναι ἀνάγκη νὰ εἴπω περισσότερα ἐπὶ τοῦ θέματος τούτου, νὰ ἐπαναλάβω τὰς ὁπλοφορίας, νὰ ἐπαναλάβω τὰς ἐπιθέσεις κατὰ τῶν ἀπεσταλμένων τῆς ἀρχῆς, τὰ ὁποῖα εἶναι ἐγκλήματα.

§66ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ἔκαμαν οἱ φοιτηταὶ ἐπίθεσιν μ’ ὅπλα;

§67ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ τοὺς εἶδον ἰδίοις ὄμμασι νὰ φέρουν ὅπλα μαχαίρια κτλ. συλλαμβανομένους ὑπὸ τῆς ἀστυνομίας· καὶ πιστεύσατε κἄτι περισσότερον, μ’ ἐβεβαίωσαν καὶ περί τινος παρόντος κατὰ μίαν συνάθροισιν, τοῦ ὁποίου μοὶ εἶπον καὶ τὸ ὄνομα, ὅτι ἐκήρυττε τάδε· «πρέπει ὅλα τὰ ζιζάνια νὰ τὰ κόψωμεν, πρέπει νὰ λείψωσι καὶ νὰ ἀναλάβωμεν ἡμεῖς τὴν διεύθυνσιν τῶν πραγμάτων· νὰ δημιουργήσωμεν νέον κόσμον, ἐκ τοῦ ὁποίου θὰ προκύψῃ τὸ εὐτυχὲς μέλλον τῆς Ἑλλάδος·» Ποῖα δὲ εἶναι τὰ ζιζάνια; ἡμεῖς ὅλοι (ἱλαρότης) ἢ τοὐλάχιστον οἱ κομματάρχαι. Ἡ Κυβέρνησις λοιπὸν ὤφειλεν ἢ δὲν ὤφειλε νὰ λάβῃ μέτρα κατ’ αὐτῆς τῆς τάσεως πρὸς τὴν ἀναρχίαν; Ἀλλὰ, κύριοι, τίνες φοβοῦνται τὴν σύστασιν τῆς ἐθνοφυλακῆς; Ὅλοι ἐπεθυμήσαμεν τὴν σύστασίν της, καὶ συστημένην τὴν εὗρε καὶ ἡ ἐπανάστασις· διάφοροι νόμοι ἐγένοντο περὶ αὐτῆς, καὶ ὁ τελευταῖος ὑπὸ τοῦ κυρίου Κουμουνδούρου. Ἀλλὰ ποῦ ὑπάρχει ἐθνοφυλακή; Εἰς ποῖον μέρος τῆς Ἑλλάδος; Ἀπὸ τοῦ 1867 ἕως σήμερον εἶναι ὀκτὼ ἔτη, εἴπατέ μοι, εἰς τίνος πατρίδα ὑπάρχει ἐθνοφυλακή; ὑπάρχει εἰς τὰς Ἀθήνας ἐθνοφυλακή; Ἐξ ἐναντίας, φρονῶ ὅτι ἂν τολμήσῃ τις ν’ ἀπαιτήσῃ τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ νόμου περὶ ἐθνοφυλακῆς, βεβαιώθητε, θὰ γείνῃ στάσις.

§68ΚΟΛΙΑΤΣΟΣ. Ψεῦδος! (Θόρυβος). Μὴ προσβάλλετε τὸν λαόν.

§69ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Θὰ ἐξηγήσῃ τὴν ἰδέαν του· μὴ τὸν διακόπτετε.

§70ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφήσατε, κ. Κολιάτσε· εἰς τὴν πατρίδα σας δὲν ὑπάρχει ἐθνοφυλακή· ὀλίγοι τινὲς ἀξιωματικοὶ στολίζονται μόνον, ὅταν ὑπάγουν εἰς τοὺς Βασιλικοὺς χοροὺς, καὶ τίποτε ἄλλο.

§71Α. ΡΟΥΚΗΣ. Καὶ ὁ κ. Κολιάτσος, ὡς ἀρχηγὸς τῆς ἐθνοφυλακῆς.

§72ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἄ! μάλιστα, τὸ ἐλησμόνησα. Ἡ λέξις ψεῦδος λοιπὸν εἰς τὸ στόμα σας δὲν στέκει, κ. Κολιάτσε· δὲν λέγω ψεύματα, διότι σᾶς πολεμῶ μὲ τὰ πράγματα. Ἡ ἐθνοφυλακὴ ἦτο ποθητὴ εἰς ὅλους· ἡ ἐθνοφυλακὴ μετὰ τὴν ἐπανάστασιν μᾶς ὠφέλησεν· ἡ φάλαγξ τοῦ Πανεπιστημίου μᾶς ἔσωσεν· αὐτὸ εἶναι ἀναντίῤῥητον. Ἀλλὰ παρελθόντος τοῦ κινδύνου ἐκείνου, κινδύνου φοβεροῦ ἐξ ἐκείνων, οἱ ὁποῖοι ἐπέρχονται μετὰ τοιούτους κοινωνικοὺς κλονισμούς, ἐλησμονήσαμεν καὶ τὸ ὄνομα τῆς ἐθνοφυλακῆς. Κάθε πολίτης ζητεῖ νὰ ἐργασθῇ, νὰ ζήσῃ· δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ ἔρχεται νὰ ὑποβάλλεται εἰς τὰς ὑποχρεώσεις, εἰς τὰς ὁποίας ὁ περὶ ἐθνοφυλακῆς νόμος τὸν ὑποβάλλει. Ἐπεβλήθησαν πρόστιμα εἰς πολλοὺς ἐθνοφύλακας· οὗτοι δὲ ὑπήγαινον εἰς τὸν ἕνα ἰσχυρὸν καὶ τὸν ἄλλον καὶ παρεπονοῦντο κατὰ τῶν δικαστηρίων, κατὰ τῶν διοικητικῶν ἀρχῶν καθ’ ὅλων ἐκείνων, οἵτινες εἶναι ἐπιτετραμμένοι τὴν ἐκτέλεσιν τοῦ περὶ ἐθνοφυλακῆς νόμου· καὶ οὕτω οὐδεμία ἀπόφασις ἐξετελέσθη καὶ ἡ ἐθνοφυλακὴ διελύθη ἀφ’ ἑαυτῆς εἰς τὰ ἐξ ὧν συνετέθη. Κύριε Κολιάτσε, ἔπειτα ἀπὸ αὐτά, τίς ψεύδεται; Εὔχομαι, ἐπειδὴ ἔχετε ὄρεξιν, τὴν ὁποίαν καὶ ἐγὼ ἔχω, διότι θέλω καλλίτερον νὰ στηρίζωμαι εἰς τὸν συμπολίτην μου, εἰς τὸν βραχίονα τοῦ τέκνου μου, τοῦ συγγενοῦς μου, τοῦ γείτονός μου, παρὰ εἰς ἄλλου. Ἐνεργήσατε, κ. Κολιάτσε, ἂν ἦσθε τῳόντι ἄξιος τῆς θέσεως τοῦ βουλευτοῦ τῶν Ἀθηνῶν, ἐνεργήσατε ὥστε τὸ ταχύτερον νὰ φανῇ εἰς τὴν πλατεῖαν σῶμα ἐθνοφυλακῆς συγκεντρωμένον, ἕτοιμον νὰ ὑποβληθῇ εἰς τὰς διατάξεις τοῦ νόμου. Λυποῦμαι δ’ ὅτι ἀκόμη ἡ ἀναφορὰ τῶν φοιτητῶν δὲν ἐφέρθη ἐδῶ, δὲν διενεμήθη ἀκόμη καὶ δὲν ὡρίσθη πρὸς συζήτησιν ἡμέρα· παρακαλῶ μάλιστα τὸ προεδρεῖον νὰ τὴν διανείμῃ τὸ ταχύτερον καὶ νὰ τὴν φέρῃ ἐδῶ πρὸς συζήτησιν, ἵνα ληφθῇ μέτρον τι περὶ τοῦ ζητήματος αὐτοῦ.

§73ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὸ προεδρεῖον γνωρίζει τὸ καθῆκόν του· ἐστάλη εἰς τὴν ἐπιτροπὴν ἡ ἀναφορά.

§74ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ ἁπλῶς παρεκάλεσα νὰ ἔλθῃ τὸ ταχύτερον εἰς συζήτησιν, ὅπως ληφθῇ ἓν μέτρον καὶ κλεισθοῦν τὰ στόματα μερικῶν ἐξ ἐκείνων οἵτινες, καί τοι διδάσκοντες τοὺς νέους, ὠθοῦν αὐτοὺς εἰς τὴν ἀταξίαν· ἂς ἀρθῇ ἡ αἰτία καὶ θὰ παύσουν καὶ αἱ ὠθήσεις· θέλετε δὲ ἰδεῖ τότε τίς ὁ ἐχθρὸς τῆς συστάσεως τῆς ἐθνοφυλακῆς ἢ τῆς φάλαγγος τοῦ Πανεπιστημίου. Ἑρμηνεία ἐδόθη ἐπίσημος ἄλλοτε εἰς τὸν νόμον τῆς ἐθνοφυλακῆς παρὰ τοῦ κ. Κουμουνδούρου κατὰ τῆς φάλαγγος. Δὲν θέλομεν ἡμεῖς νὰ κάμωμεν χρῆσιν τῆς ἑρμηνείας αὐτῆς· δὲν ἠξεύρω ὁ κ. Κουμουνδοῦρος ποίαν ἑρμηνείαν δίδει σήμερον· ἡμεῖς εὑρέθημεν εἰς δισταγμὸν καὶ δὲν ἀντετάξαμεν παρὰ τοῦτο· «ἂς ἔλθῃ ἡ Βουλὴ καὶ αὐτὴ ἂς ἀποφασίσῃ· ἂς ἑρμηνεύσῃ τὸν νόμον, ἂς κάμῃ νέον νόμον, ἂς χορηγήσῃ καὶ τὴν δαπάνην, διότι, σημειώσατε, πρόκειται καὶ περὶ δαπάνης.» Πολλοὶ δὲ σήμερον καταφέρονται κατὰ τοῦ πρῴην ὑπουργείου καὶ διὰ τὰς ἐλαχίστας ψευδῶς ἄλλως τε δαπάνας. Τί παράδοξον λοιπὸν ἐὰν ὁ κ. Δεληγεώργης ἐδέχετο τὴν σύστασιν τῆς φάλαγγος, δὲν θὰ ἔλεγον ὅτι τὴν συνέστησεν ἄνευ πιστώσεως ἐν τῷ προϋπολογισμῷ παρὰ τὸν νόμον, διὰ νὰ καταθλίψῃ τοὺς ἐναντίους, ὅ,τι εἶπον καὶ διὰ τὴν παρουσίαν ἐν Ἀθήναις τῶν εὐζώνων, ὡς ἂν μὴ ἦσαν οὗτοι Ἕλληνες ἀποτελοῦντες μέρος τοῦ ἑλληνικοῦ στρατοῦ; Κατὰ τὸν αὐτὸν δὲ τρόπον ἠθέλατε παρεξηγήσει καὶ τὴν σύστασιν τῆς φάλαγγος, ἡ ὁποία χρεωστεῖ τὴν πρώτην σύστασίν της εἰς τὸν Δελιγεώργην, τὴν δὲ διάλυσίν της εἰς τὸν ἀρχηγόν σας, ἡ ὁποία ἔχει συμπαθείας πρὸς τὸν Δεληγεώργην, ὅτι συνέστη πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ σᾶς καταθλίψῃ καὶ ἐπιβουλευθῇ τὸ πολίτευμα. Τίποτε δὲν ἔμεινεν ἀκατηγόρητον· θέλοντες νὰ πολεμήσητε τὸν Δεληγεώργην καὶ τὴν μερίδα του, καταφέρεσθε ἐμπαθῶς καὶ κατὰ τοῦ στρατοῦ· ὁ στρατὸς ὑπερεμάχησεν ὑπὲρ ἐλευθερίας καὶ τάξεως (θόρυβος).

§75ΠΟΛΛΟΙ ΒΟΥΛΕΥΤΑΙ (ἐκ δεξιῶν). Κἀνεὶς δὲν ὡμίλησε κατὰ τοῦ στρατοῦ (θόρυβος).

§76ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἐκ τῶν μέχρι τοῦδε συζητήσεων δὲν προέκυψε, κ. Ἠλιόπουλε, τοιαύτη σκέψις.

§77ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡ στρατοκρατία, εἶπεν ὁ κ. Κουμουνδοῦρος, διέφθειρε τὰ πάντα.

§78ΖΩΧΙΟΣ. Εἰς τὸ χωριό του.

§79ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ κ. Κουμουνδοῦρος εἶναι ἄνθρωπος γενικὸς, καὶ ὅταν λέγῃ στρατοκρατία, ὁμιλεῖ περὶ ὅλης του τῆς μερίδος, ἥτις εἶναι μεγαλειτέρα μεταξὺ σας.

§80ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Περὶ στρατοῦ δὲν ἐῤῥέθη τι.

§81ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τὸ στρατοκρατία ἐῤῥέθη, κύριοι.

§82ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΣ. Ἐπαναλαμβάνω ὅτι εἰς τὴν Μεσσηνίαν, ὡς ὑπέδειξα, ὑπῆρχεν οὐχὶ μόνον στρατοκρατία, ἀλλὰ ἐγκληματοστρατοκρατία· πρόκειται περὶ Μεσσηνίας ὅπου κατ’ ἐκλογὴν εἶχον σταλῆ ὄργανα διεφθαρμένα.

§83ΜΙΛΗΣΗΣ. Καὶ τὰ ὁποῖα καταισχύνουν τὸν στρατόν.

§84ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὰ λέγω ὅτι εἴπατε· περιμένετε νὰ ἐξηγηθῶ· τῳόντι ὁ στρατὸς ἔπταισε, τῳόντι εἶναι ἄξιος ἀγχόνης; (θόρυβος).

§85ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε, κύριοι, μὴ διακόπτετε.

§86ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ στρατὸς ἐξετέλεσε τὸ καθῆκόν’ του· ποῖον δὲ εἶναι τὸ ἔγκλημά του; διατί προσβάλλετε καὶ θεωρεῖτε αὐτὸν ἄξιον ἀγχόνης; διότι ἔπαυσεν ἐν Μεσσηνίᾳ τὰς δολοφονίας; εἶναι ἀξιοκατάκριτος ὁ στρατὸς, διότι ἐξέλιπεν ἡ φυγοδικία; εἶναι ἀξιοκατάκριτος ὁ στρατὸς, διότι δὲν ἄφησεν ἡμᾶς ἐλευθέρους νὰ φατριάζωμεν, νὰ καλπονοθεύωμεν, νὰ ἐπιβάλλωμεν τὸν φόβον καὶ τὸν τρόμον εἰς ὅλους τοὺς ἐντίμους; (θόρυβος)· εἶναι ἄξιος ἀγχόνης ὁ στρατὸς, διότι ἐν Μεσσηνίᾳ ἀνέλαβε θάῤῥος ἡ συγκοινωνία καὶ τὸ ἐμπόριον.

§87ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ψεῦδος! (θόρυβος).

§88ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι ἀληθέστατον! (θόρυβος).

§89ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Δὲν εἶναι συζήτησις αὐτή· μὴ διακόπτετε, χωρὶς νὰ ζητήσητε τὴν συγκατάθεσιν τοῦ ῥήτορος.

§90ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Μᾶς λέγει δολοφόνους εἰς τὴν Μεσσηνίαν.

§91ΟΙΚΟΝΟΜΟΠΟΥΛΟΣ. Σεῖς ὑβρίζετε τὴν Μεσσηνίαν (θόρυβος).

§92ΜΑΚΡΗΣ. Δὲν δύνασθε νὰ ἐπιβάλητε εἰς τὸν ἀγορεύοντα νὰ ἐκφράσῃ τὰς ἰδέας του ὅπως ὑμεῖς θέλετε.

§93ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Σᾶς ἐγένετο ἡ παράκλησις τοσάκις νὰ μὴ διακόπτετε.

§94ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὁ λόγος εἶναι ἐλεύθερος. Μᾶς εἴπατε τόσα καὶ τόσα, καὶ προδότας ἀκόμη μᾶς ἀπεκαλέσατε· δὲν μᾶς ἀφίνετε τοὐλάχιστον νὰ ὑπερασπισθῶμεν; Σεῖς χαλᾶτε τὸν κόσμον διὰ τὰς ἐλευθερίας καὶ πῶς δὲν σέβεσθε τὴν ἐλευθερίαν τοῦ λόγου; περίεργον! πρέπει νὰ ἀκούωμεν ἡμᾶς ἀπαθῶς ὑβριζομένους, καὶ ὅταν ἐγείρωμεν φωνὴν μᾶς πνίγουν. Δὲν χρεωστεῖτε τοὐλάχιστον χάριν τινὰ εἰς ἡμᾶς; ἡ μερίς μας σᾶς ἔδωκε Βουλὴν γνησίαν, Βουλὴν, ἡ ὁποία δὲν ἠμπορεῖ νὰ παραβληθῇ ἀναμφιλέκτως πρὸς τὰς προηγουμένας. Ἐὰν δύω ἢ τρεῖς ἔμειναν πρὸς καιρὸν ἐκτὸς τῆς Βουλῆς καὶ αὐτοὶ εἰσῆλθον πάντες. Ἐν τῇ Βουλῇ ὑπάρχουν ὅσοι διακρίνονται ὡς πολιτικοὶ, ἐνῷ ἄλλοτε τὴν Βουλὴν τὴν ἐβλέπετε μακρόθεν. Δὲν ἠμπορεῖτε ν’ ἀμφισβητήσητε λοιπὸν τὴν γνησιότητα τῆς παρούσης Βουλῆς.

§95ΑΝΑΣΤΑΣΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε πρόεδρε, τὸν λόγον.

§96ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν χρεωστεῖτε τοὐλάχιστον χάριν εἰς ἡμᾶς διὰ τὴν κατάπαυσιν τῆς λῃστείας, δὲν μᾶς χρεωστεῖτε χάριν διὰ τὴν παρεμπόδισιν τῆς καταχρήσεως τῶν ὑποτροφιῶν; Ἐτολμήσαμεν καὶ ἡμεῖς ν’ ἀπαιτήσωμεν ὅ,τι σεῖς ἀπαιτεῖτε κατὰ τοῦ κ. Δεληγεώργη καὶ τοῦ ὑπουργείου του, νὰ εἴπωμεν ὅτι ἀπὸ τοῦ 1865 πρέπει νὰ γείνῃ ἀνάκρισις, καὶ ὅμως κηρύττεσθε ἐναντίοι, καὶ βεβαίως αὐτὸ ἔπρεπε νὰ περιμένωμεν. Ἀλλὰ δὲν γνωρίζετε ὅτι αἱ παραβάσεις τοῦ Συντάγματος καὶ τὰ ἐγκλήματα, ἐὰν ὑπῆρξαν, δὲν παραγράφονται τόσον γρήγορα; δὲν γνωρίζετε τὰς διατάξεις τοῦ νόμου; Ἐξητάσθησαν τὰ ἀπὸ τοῦ 1865 διαπραχθέντα ἀπὸ τὰ ἁρμόδια πρόσωπα, εἰσήχθησαν οἱ παραβάται εἰς ἀγωγὴν, ἐδικάσθησαν, ἠθωώθησαν; ὄχι· Ἐν τίνι λόγῳ λοιπὸν δύνανται νὰ ἀρνηθοῦν τὴν ἐξέλεγξιν τῶν πράξεων τῶν ὑπουργείων ἀπὸ τοῦ 1865; αἱ αἰτιάσεις σας εἶναι αἰτιάσεις ἀόριστοι· πρόκειται ὅμως, καθὼς καθαρὰ φαίνεται, περὶ συστάσεως ἐπιτροπῆς, ἡ ὁποία θὰ ἀσχοληθῇ εἰς ἀνίχνευσιν ἐγκλημάτων. Ἐὰν λοιπὸν ἐπιτροπὴ ὑπάρξῃ τοιαύτη, τότε πῶς δύνασθε ν’ ἀρνηθῆτε καὶ εἰς ἡμᾶς τὸ νὰ καταγείνῃ ἡ ἐπιτροπὴ εἰς ἀνίχνευσιν ἐγκλημάτων καὶ τῶν παρελθουσῶν κυβερνήσεων; διότι αἱ παραβάσεις τοῦ Συντάγματος εἶναι ἐγκλήματα· εἶναι δυνατὸν τοιαύτη ἀδικία νὰ εἰσχωρήσῃ εἰς τὰ πνεύματα ὑμῶν; δὲν τὸ πιστεύω. Ὁ ἔντιμος βουλευτὴς Ζακύνθου δὲν ὡμίλησεν ἀκόμη ν’ ἀκούσωμεν τί θὰ προτάξῃ εἰς τὸ ὑπουργεῖον καὶ εἰς ἡμᾶς, διότι τὰς πράξεις τοῦ ὑπουργείου ἐκείνου συμμεριζόμεθα καὶ ἡμεῖς ἠθικῶς· ἀλλ’ ἐκ τῶν ὅσων ἤκουσα κατὰ τὴν πρώτην συνεδρίασιν ἐπὶ τοῦ προκειμένου θέματος, δύναμαι νὰ μαντεύσω ποῖα εἶναι τὰ παράπονα αὐτά, τυραννία εἰς τὴν Ζάκυνθον, διαρκούσης τῆς διοικήσεως Δεληγιώργη.

§97ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Δὲν ἐλέχθη αὐτό, κύριε Ἡλιόπουλε, περὶ Ζακύνθου· διότι τυραννία δὲν ἦτο ποτὲ ἐν Ζακύνθῳ· ὡμίλησεν ἐν γένει περὶ Ἑπτανήσου καὶ ὁ κ. Λομβάρδος καὶ ὁ κ. Ζωχιὸς, καὶ τί ἐννοοῦσαν, εἶναι γνωστόν.

§98ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐτυραννήθη ἡ Ζάκυνθος, ναὶ ἢ ὄχι;

§99ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Σᾶς τὸ εἶπον καὶ θὰ ἔλθῃ ὁ λόγος περὶ Ζακύνθου.

§100ΡΟΥΚΗΣ. Ὁ Τζουλάτης.

§101ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Αὐτὸ εἶναι ἓν πρᾶγμα, τὸ ὁποῖον ἔγεινε προχθές, ὥστε περὶ Τζουλάτη δὲν ἔχομεν ἡμεῖς εὐθύνην, ἄλλοι ἔχουν.

§102ΡΩΜΑΙΟΣ. Τὰ ψεύδη, τὰ ὁποῖα λέγουν ἔξω, τὰ πιστεύετε καὶ σεῖς;

§103ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὄχι, δὲν τὰ πιστεύω ἐγώ!

§104ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ νὰ μὴν ὁμιλῆτε μὲ ὑπαινιγμούς, ἀλλὰ νὰ ὁμιλῆτε καθαρῶς· πρόκειται περὶ τῆς τιμῆς ἐπαρχίας, τὴν ὁποίαν ἔχω καὶ ἐγὼ τὴν τιμὴν ν’ ἀντιπροσωπεύω.

§105ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγὼ δὲν ἔχω ἀνάγκην νὰ εἴπω τίποτε περὶ Ζαθύνθου· ἐὰν ὁ κ. Δεληγιώργης ἔλαβε τὸ μέτρον νὰ συλλάβῃ τοὺς κακούργους τοὺς εὑρισκομένους ἐκεῖ, δὲν τὸ ἠρνήθη, καὶ δὲν τὸ ἀρνεῖται καὶ ὁ κ. Λομβάρδος. Ἠμποροῦμεν νὰ εἴπωμεν διὰ τοῦτο, ὅτι ὁ Δεληγιώργης δὲν ἐγκλημάτησεν, ἀλλ’ ἔσωσε τὸν τόπον σας.

§106ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Κύριε Ἡλιόπουλε, μὲ συγχωρεῖτε νὰ σᾶς ἐνθυμήσω τί εἶπον;

§107ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφήσατε νὰ ἐξακολουθήσω, νὰ ἰδῆτε τί θὰ εἴπω· περὶ ἀποσπασμάτων ὡμιλήσατε.

§108ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Δὲν εἶπον αὐτὸ καὶ δὲν εἶναι ἐπιτετραμμένον νὰ θέσετε εἰς τὸ στόμα τοῦ ἄλλου ἐκεῖνα τὰ ὁποῖα δὲν εἶπεν.

§109ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Εἶναι καὶ τὰ πρακτικὰ ἐδῶ.

§110ΡΟΥΚΗΣ. Τὰ ἀποσπάσματα ἐκαθάρισαν τὸν τόπον.

§111ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Διατί δὲν ἀναβαίνετε εἰς τὸ βῆμα, κύριε Ῥούκη;

§112ΡΟΥΚΗΣ. Ἀντιπρόσωπος τοῦ Λομβάρδου εἶσθε;

§113ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Εἶμαι ἀντιπρόσωπος τῆς Ζακύνθου καὶ δὲν θέλω ν’ ἀμφισβητοῦν τὴν τιμὴν τῆς ἐπαρχίας μου. (Ἐνταῦθα ἐπανέρχεται εἰς τὴν ἕδραν τοῦ προέδρου ὁ πρόεδρος τῆς Βουλῆς κ. Ζαΐμης).

§114ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριοι, σᾶς παρακαλῶ μὴ διακόπτετε.

§115ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἡμεῖς ἠκούσαμεν χθὲς τὸν κ. Κεχαγιᾶν μὲ ὅλην τὴν ἀνοχήν.

§116ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Καὶ ὁ κ. Δρόσος ἠκούετο μετὰ πολλῆς εὐλαβείας, διότι ἔμεινεν ἐντὸς τῶν ὁρίων κοινοβουλευτικῆς συζητήσεως.

§117ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Καὶ ἐγὼ μένω ἐντὸς τῶν ὁρίων τῆς ὑπερασπίσεως. Σᾶς λέγω λοιπὸν, κύριοι, ὅτι τῳόντι εἰς τὴν Ζάκυνθον ἐστάλη στρατός, συνέλαβε φυγοδίκους πολλούς, μετέφερε τοὺς καταδίκους εἰς ἄλλας φυλακάς, ἀπήλλαξε λοιπὸν τὸν τόπον πάσης κακίας. Ὁ τόπος πρέπει νὰ εὐγνωμονῇ πρὸς αὐτόν· δὲν πρέπει λοιπὸν οἱ βουλευταὶ Ζακύνθου γνωρίζοντες τὰ καθήκοντά των νὰ ἐπιτίθενται κατὰ τοῦ κ. Δεληγιώργη. Οὔτε ὁ Δεληγιώργης ἠμπορεῖ νὰ εὐθύνεται διὰ τὰ ἐγκλήματα, τὰ ὁποῖα ἠμπορεῖ νὰ συμβαίνουν. Ἐὰν ἄλλοτε συνέβησαν εἰς τὴν Ζάκυνθον κακουργήματα, ἂς δώσουν λόγον αἱ κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι ὑπῆρχον κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην. Ἐὰν ἡ Ζάκυνθος εἰς ἄλλην ἐποχὴν ἦτον εἰς ἀταξίαν, ἂς δώσουν λόγον αἱ κυβερνήσεις, αἱ ὁποῖαι τότε διώκουν τὸ κράτος. Ἐπὶ Δεληγιώργη δὲν ἠξεύρω ἂν ἔγεινε τίποτε. Ἔγεινεν ἔγκλημά τι ἐντὸς τοῦ δικαστηρίου Ζακύνθου εἰς περίστασιν, κατὰ τὴν ὁποίαν κακοῦργός τις κατεδικάσθη εἰς θάνατον· ὁ ἀδελφὸς τοῦ παθόντος ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου μόλις ἐξελθὼν ἐδολοφονήθη ἀπὸ τὸν ἀδελφὸν τοῦ καταδικασθέντος· δὲν πιστεύω νὰ συνέβη τοῦτο εἰς τὴν ἐποχὴν τοῦ κ. Δεληγεώργη. Ἂς δώσουν λόγον λοιπὸν ἄλλοι.

§118ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Αὐτὸ δὲν ἔγεινε ποτέ.

§119ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐγένετο. Ἀλλὰ λέγετε ὅτι πρόκειται περὶ τυραννίας τῆς Ἑπτανήσου.

§120ΛΟΜΒΑΡΔΟΣ. Ὅταν μὲ προκαλεῖτε λοιπὸν, θὰ σᾶς τὸ εἴπω.

§121ΡΟΥΚΗΣ. Ὅταν ἀναβῆτε εἰς τὸ βῆμα, κ. Λομβάρδε, τὰ αὐτὰ θὰ κάμωμεν.

§122ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Καὶ ὅταν ἀναβῆτε καὶ σεῖς, τὰ αὐτὰ θὰ κάμωμεν.

§123ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Περὶ τῶν ἄλλων νήσων δὲν ἠκούσαμεν τίποτε ἀκόμη ὡρισμένον διὰ νὰ δυνηθῶμεν νὰ ὑπερασπισθῶμεν. Τὸν κ. Ζωχιὸν ἤκουσα λέγοντα, ὅτι μέχρι τῶν Στροφάδων προέβη ἡ διοίκησις καὶ οὐχὶ περαιτέρω, καὶ διατί τοῦτο; Δὲν ἠξεύρω καὶ ἐγὼ διατί. Διὰ τὸ ἂν καὶ διὰ τὸ καὶ, ὡς ἐκφράζεται, ἐννοεῖτε ἴσως, ὅτι ἐκεῖ δὲν ὑπάρχει διοίκησις; ἐννοεῖτε ὅτι ἐκεῖ τὸ κράτος τῆς ἐκτελεστικῆς ἐξουσίας δὲν φθάνει; τί ἐννοεῖτε; Ἐννοεῖτε ὅτι αἱ ἄλλαι νῆσοι ἐγκατελείφθησαν; Τίς τὰς ἐγκατέλειψεν; Ἡ Κέρκυρα, ὡς ἥρμοζεν, ἐδιοικήθη μετὰ μεγαλειτέρας προνοίας παρὰ πάντα ἄλλον τόπον τοῦ κράτους· δευτέρα πρωτεύουσα κατέστη ἡ Κέρκυρα καὶ εἰς τὴν νῆσον ἐκείνην ὁ βασιλεὺς, ἐπιθυμῶν νὰ ᾖναι ἀγαπητὸς, πολλὴν ἔδειξεν ἀγάπην· ἐπιθυμεῖ νὰ κατοικῇ, νὰ διέρχεται ἐπὶ μῆνας τινὰς κατ’ ἔτος. Εἰς τὴν νῆσον ἐκείνην οἱ σπουδαιότεροι τῶν ἀνδρῶν τῆς πολιτείας μας ἐδιοίκησαν ὡς ἀρχαὶ, ὁ κ. Ζαΐμης, ὁ κ. Μαυροκορδᾶτος, ὁ μακαρίτης Δ. Μαυροκορδᾶτος, καὶ τόσοι ἄλλοι· ἐκεῖ εἶναι γενικὸν ἀρχηγεῖον στρατιωτικὸν καὶ διορίζονται πάντοτε ὡς ἀρχηγοὶ ἀνώτεροι ἀξιωματικοὶ διακεκριμένοι, στρατιωτικοὶ ἀνεξάρτητοι, ὡς τοὺς Βότσαρην, Γεννατᾶν καὶ ἄλλους. Εἴπατέ μας λοιπὸν, ποία εἶναι ἡ παραμέλησις τῶν νήσων; ποῖοι εἶναι οἱ παραπονούμενοι; Ἐπειδὴ δὲ παρῆλθεν ἡ ὥρα, τὸ μέρος, τὸ ὁποῖον ἀνέπτυξε πρὸς κατηγορίαν ἡμῶν ὁ κ. Κεχαγιᾶς ἀφίνω εἰς τὸν κ. Δημητριάδην, ὁ ὁποῖος ἐζήτησε τὸν λόγον· ἄλλως, εἶχον καὶ ἐκεῖ πολλὰ νὰ παρατηρήσω. Ἂς δώσω λοιπὸν τέλος εἰς τὸν λόγον μου.

§124Α. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μᾶς κάμετε καὶ χάριν.

§125ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἐκτὸς ἐὰν ἐνθυμηθῶ καὶ τίποτε ἄλλο, κύριε Πετσάλη.

§126ΑΛ. ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Μὰ ἕως τὸ πρωΐ θὰ μᾶς ἔχετε ἐδῶ;

§127ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Κύριε Πετσάλη, μὴ διακόπτετε.

§128ΠΕΤΣΑΛΗΣ. Δὲν εἶναι ὑποχρεωμένον τὸ Σῶμα νὰ τὰ ἀκούῃ.

§129ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Χάρις εἰς τὸν κύριον Πετσάλην ἐνθυμήθην καὶ ἄλλο τι τῳόντι (ἱλαρότης). Ἐπροδώσαμεν τὸ ἔθνος εἰς τὴν ὅμορον ἐπικράτειαν, τὴν Τουρκίαν, τίποτε ὀλιγώτερον! δὲν ἐδώκαμεν ὅπλα εἰς τὴν φάλαγγα τοῦ Πανεπιστημίου, διότι ἡ δύναμις ἐκείνη ἠδύνατο νὰ χρησιμεύσῃ ὑπὲρ τῶν ἐπιθυμιῶν τοῦ ἔθνους, τὰς ὁποίας ὁ κύριος Π. Μαυρομιχάλης ἀπὸ τοῦ βήματος ἀνέπτυξε καὶ προσεπάθησε νὰ ἐμπνεύσῃ καὶ εἰς ἡμᾶς. Εἶναι καιρὸς, κύριοι, τοιαῦτα ζητήματα νὰ ὑποκινῶνται; δὲν βλέπετε τὸν κόσμον, τὴν Εὐρώπην εἰς ποίαν κατάστασιν ὑπάρχει; Δὲν συλλογίζεσθε τὴν τετραπλῆν συμμαχίαν, τὴν συσταθεῖσαν ἤδη; δὲν συλλογίζεσθε τὴν ἀσθένειάν μας, λησμονεῖτε τὰ παθήματά μας; λησμονεῖτε τὰς δαπάνας μας κατὰ τὸν Κρητικὸν λεγόμενον ἀγῶνα; καὶ μὲ τοιαύτας ἀκαίρους ἐκφράσεις νομίζετε, ὅτι δύνασθε νὰ δυσφημήσητε τὸ πεπτωκὸς ὑπουργεῖον; Καιρὸς παντὶ πράγματι. Ἔχομεν ἀνάγκην νὰ περιορισθῶμεν εἰς τὰ στενὰ ταῦτα ὅρια, νὰ προσέξωμεν εἰς τὴν πρόοδόν μας, εἰς τὴν ὕπαρξίν μας, τὰ δὲ λοιπὰ τῳόντι ἐν γούνασι Διὸς κεῖνται. Ἀλλ’ ὁπωσδήποτε ἡ παροῦσα κοινοβουλευτικὴ κατάστασίς μας βεβαίως δὲν εἶναι εὐχάριστος· πρέπει νὰ δοθῇ μία λύσις, πρέπει οἱ πρωτεύοντες τῶν πολιτικῶν μας νὰ σκεφθοῦν ὡρίμως, πρέπει νὰ ἴδουν τίνι τρόπῳ δύνανται νὰ παύσουν αἱ διαιρέσεις, αἱ ἔριδες, οἱ διαπληκτισμοὶ, αἱ ὕβρεις καὶ ἀνθυβρίσεις, οὕτως ὥστε νὰ προσερχώμεθα εἰς τὸ βουλευτήριον μόνον πρὸς ἐκπλήρωσιν τῶν καθηκόντων ἐκείνων, χάριν τῶν ὁποίων οἱ ἐντολεῖς μας μᾶς ἔπεμψαν ἐνταῦθα. Ἐγὼ πιστεύω, κύριοι, ὅτι ἓν ἐκ τῶν δύω θὰ πράξῃ ἡ πλειοψηφία τῆς Βουλῆς, ἢ θὰ παραδεχθῇ καὶ τὰς δύω αὐτὰς προτάσεις, ἢ ἐὰν πράξῃ τοὐναντίον, τότε πιστεύω θὰ ᾖναι ἀξία τοῦ ὀνόματός της. Ἐὰν πράξῃ τὸ πρῶτον, δεχθῇ τὰς δύω προτάσεις, θὰ καταδικάσῃ αὐτὴ ἑαυτὴν, διότι βεβαίως θὰ προκύψουν γεγονότα τῶν πρώτων ἐτῶν, τὰ ὁποῖα, ἀδιάφορον ἐὰν ᾖναι προσωπικῶς εἴς τινας ἐπιβλαβῆ, θὰ κακοσυστήσουν ὅμως τὴν Ἑλλάδα εἰς ὅλον τὸν κόσμον. Ἐὰν διαιρέσητε τὰς προτάσεις καὶ ἀποῤῥίψητε μόνην τὴν ἰδικήν μας, δεχθῆτε δὲ τὴν τῶν κυρίων Λομβάρδου καὶ Δηλιγιάννη, τότε, κύριοι, θὰ μᾶς ἀδικήσητε, ἡ δὲ ἀδικία δὲν λησμονεῖται, δὲν παραγράφεται. Ἡ νίκη ἡ προσωρινὴ, ἡ τοιούτου εἴδους νίκη, δὲν ἀφίνει ἀναμνήσεις εὐαρέστους, καὶ γνωρίζετε πολὺ καλὰ, ὅτι ὀλίγον ἀπέχει τὸ Καπιτώλιον ἀπὸ τὴν Ταρπηΐαν πέτραν. Πέποιθα λοιπὸν, κύριοι, ὅτι μεταξὺ ὑμῶν ὅλων καί τινες, ἂν ὄχι ὅλοι, θὰ εὑρεθοῦν οἵτινες θὰ παραδεχθοῦν τὴν γνώμην μου τῆς ἀποῤῥίψεως ἀμφοτέρων τῶν προτάσεων. Πῶς εἶναι δυνατὸν, κύριοι, νὰ ἐξαιρεθῶσι τοῦ μέτρου τῆς Βουλῆς ὑπόλογοί τινες, ὑποβληθοῦν δὲ εἰς ἐξέτασιν μόνοι οἱ παραιτηθέντες ἤδη; Τοὐλάχιστον ἂς ἐμπνευσθῶμεν ἀπὸ πατριωτικὸν αἴσθημα, ἂς λησμονήσωμεν τὸ παρελθὸν, ἂς φροντίσωμεν περὶ τοῦ μέλλοντος, ἂς σκεφθῶμεν ὡς ἐμπρέπει εἰς ἡμᾶς, ἐὰν θέλωμεν νὰ τακτοποιήσωμεν τὰ κοινοβουλευτικά μας, ἂς ἔμβωμεν εἰς τὴν εὐθεῖαν ὁδὸν ὅπως τακτοποιήσωμεν τὸ μέλλον διὰ νομοθετημάτων, διὰ νόμων ἀπαραβάτων. Εἰς τὴν ἀρχὴν τοῦ λόγου μου, κύριοι, εἶπον, ὅτι παρακαλῶ τὸ ὑπουργεῖον νὰ φέρῃ ταχύτερον τὸν προϋπολογισμὸν, μετ’ εὐχαριστήσεως δὲ ἤκουσα ὅτι ὁ προϋπολογισμὸς διορθοῦται καὶ μετ’ ὀλίγον ὑποβάλλεται. Ἀλλ’ ἐγὼ θὰ παρακαλέσω τὸ ὑπουργεῖον καὶ θὰ ὑποστηρίξω διὰ λόγων τὸ κατ’ ἐμὲ ὀρθῶν, ὅτι πρέπει νὰ φέρῃ τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τοῦ 1875 κατ’ αὐτὴν τὴν σύνοδον. Εἶναι πρᾶγμα, κύριοι, εὐκολώτατον· δύω γραμμαὶ ἀρκοῦν, «ὁ ἰσχύων προϋπολογισμὸς τοῦ 1874, ἰσχύει καὶ διὰ τὸ 1875·» δικαιολογῶ δὲ τὴν γνώμην μου ταύτην· στηρίζεται εἰς τὰ προηγούμενα, εἰς γνώμην νομομαθοῦς, εἰς ἀνάγκην πολιτικὴν, εἰς γνώμην, ἥτις καὶ ὑπὸ τῆς λογικῆς ὑπαγορεύεται. Ἐὰν οὕτω πράξωμεν, θὰ λήξῃ ἡ σύνοδος, ἔχοντες δὲ τοὺς προϋπολογισμοὺς τοῦ 1874 καὶ 1875 καὶ τοὺς φορολογικοὺς νόμους αὐτῶν, θὰ ἀπέλθωμεν καὶ μετὰ διετίαν θὰ συνέλθωμεν εἰς τακτικὴν σύνοδον, ὅπως ἐπιψηφίσωμεν τὸν προϋπολογισμὸν καὶ τοῦ 1876· οὕτως ἐμβαίνομεν εἰς τάξιν. Θέλετε περαιτέρω ἀνάπτυξιν αὐτῆς τῆς προτάσεως;

§130ΤΙΝΕΣ. Ὄχι.

§131ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὑποστηρίζω αὐτὴν ἀκόμη· ἰδοὺ πῶς.

§132ΤΙΝΕΣ. Εἶναι ἐκτὸς τοῦ προκειμένου (θόρυβος).

§133ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ποῦ ἠξεύρετε τί θὰ εἴπω; ἀφήσατε πρῶτον νὰ ἀκούσητε πλήρη τὴν ἰδέαν μου. Ἐγὼ τί εὔχομαι, κύριοι; εὔχομαι τὴν κατεύνασιν τῶν παθῶν, εὔχομαι τὴν παῦσιν τῶν διαιρέσεων, εὔχομαι τὴν συνεννόησιν ἡμῶν ὅλων, εὔχομαι τὴν ὕπαρξιν κυβερνήσεως διαρκοῦς, εὔχομαι νὰ παύσουν οἱ διαπληκτισμοὶ τῆς σήμερον. Ὅ,τι δὲ εἶπα περὶ τῶν δύω προϋπολογισμῶν, ἔχει σχέσιν μὲ τὸ προκείμενον θέμα· δὲν εἶναι ἐκτὸς τοῦ προκειμένου.

§134ΣΤΕΦΑΝΟΠΟΥΛΟΣ. Ν’ ἀπουσιάσῃ ὕστερα ἡ Βουλὴ δύω ἔτη; (θόρυβος).

§135ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Διατί δὲν ἀφίνετε νὰ ὁμιλήσω;

§136ΤΙΝΕΣ. Ἀφήσατε νὰ ὁμιλήσῃ, κύριοι.

§137ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Κύριε Μίληση, ἔχετε ὑπομονήν.

§138ΜΙΛΗΣΗΣ. Ἐγὼ λέγω νὰ σᾶς ἀκούσουν.

§139ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Μέμφεσθε τὸν Δεληγεώργην, διότι δὲν συνεκάλεσε δὶς τῷ 1873 τὴν Βουλήν· τοῦτο νομίζω, ὅτι ἔχει σχέσιν μὲ τὸ θέμα μας ἵνα μὴ καὶ ἡ παροῦσα κυβέρνησις εὑρεθῇ εἰς τὰς αὐτὰς δυσχερείας· ἢ θέλετε νὰ φέρετε τὸ νέον ὑπουργεῖον εἰς τὴν ἀνάγκην νὰ συγκαλέσῃ ἔκτακτον σύνοδον; (θόρυβος).

§140ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἀφήσατε νὰ τελειώσῃ.

§141ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ἀφίνω ὅτι ἔχομεν προηγούμενον, ὅτι δύω προϋπολογισμοὶ τὸ αὐτὸ ἔτος ἐπεψηφίσθησαν· ἀναφέρω καὶ τὴν γνώμην τοῦ νομομαθοῦς ἐκείνου τοῦ εἰπόντος ὅτι συγχωροῦνται δύω συγκαλέσεις ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ ἔτους. Σᾶς εἶπον δὲ προηγουμένως ὅτι εἷς τῶν λόγων, δι’ οὓς ὁ κ. Δεληγεώργης δὲν συνεκάλεσε τὴν Βουλὴν ἐκτάκτως ἐντὸς τοῦ 1873, εἶναι καὶ ὁ λόγος τῶν ἐξόδων πολλῶν χιλιάδων δραχμῶν. Πῶς δὲ φρονεῖτε ὅτι δύναται νὰ ἐκλείψῃ ἡ ἀνωμαλία αὕτη τῆς Βουλῆς; Δι’ ἐκτάκτου συνόδου; Ἀλλὰ τί σημαίνει ἁπλοῦς τύπος; Αὐτὸς ὁ χαρακτηρισμὸς τῆς συγκαλέσεως συνόδου ὡς ἐκτάκτου καμμίαν πρακτικὴν σημασίαν ἔχει; Ἡ αὐτὴ Βουλὴ εἶναι, ἢ τακτικὴ ἢ ἔκτακτος ὀνομασθῇ ἡ σύνοδός της· ἡ διαφορὰ συνίσταται μόνον εἰς τοῦτο, ὅτι ἡ ἔκτακτος εἶναι μικρᾶς διαρκείας καὶ ἐπὶ ὡρισμένων ἀντικειμένων καλεῖται νὰ βουλευθῇ· ὅθεν ἢ τακτικὴ ἢ ἔκτακτος δώσῃ ἐντὸς τοῦ αὐτοῦ ἔτους καὶ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ ἑπομένου ἔτους, εἶναι τὸ αὐτό. Ἀφ’ οὗ λοιπὸν ἔχομεν προηγούμενα, ἀφοῦ πρόκειται νὰ τακτοποιήσωμεν μίαν ἀνωμαλίαν σπουδαίαν, ἀναπόφευκτον, διατί νὰ μὴν ἐπιψηφίσωμεν κατὰ τὴν αὐτὴν σύνοδον καὶ τοὺς δύω προϋπολογισμούς; Ἐγὼ οὕτω φρονῶ καὶ εὔχομαι ἡ Βουλὴ νὰ συγκατατεθῇ εἰς τοῦτο· διότι τότε καὶ ἡ ἀνωμαλία θὰ παύσῃ καὶ ἡ κυβέρνησις δύω ἔτη θὰ διατηρηθῇ· εἰς τὸ διάστημα αὐτῶν τὰ πάθη θὰ κατευνασθοῦν, ἡ κυβέρνησις δὲν θὰ πιέζεται, θὰ ᾖναι ἐλευθέρα εἰς τὰς ἐνεργείας της· ἐλευθέρα δὲ οὖσα, θὰ πράξῃ ὅ,τι ὑπεσχέθη καὶ πρὸς σᾶς καὶ πρὸς ἡμᾶς καὶ πρὸς τὸ κοινόν, ὄχι κατὰ τὸ συμφέρον της, ἀλλὰ πρὸς τὸ συμφέρον ὅλου τοῦ ἔθνους, κατὰ τὸ σύνταγμα ὄχι τὸ ἰδικόν σας, ἀλλὰ τὸ ἰδικόν μας, τὸ ὁποῖον εἶναι σύμφωνον μὲ τὸ σύνταγμα τοῦ ὑπουργείου, τοῦ ὁποίου τοῦτο ὑπεσχέθη τὴν τήρησιν.

§142ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ (ὑπουργὸς Οἰκονομικῶν). Σᾶς παρακαλῶ, κ. πρόεδρε, νὰ μὲ δώσητε τὴν ἄδειαν νὰ διακόψω τὴν συζήτησιν διὰ νὰ ὑποβάλω μερικὰ νομοσχέδια πιστώσεων. Ὑποβάλλω, κύριοι, νομοσχέδιον εἰς τὴν Βουλὴν ἐκτάκτων πιστώσεων τῆς χρήσεως 1873 ἐκ δραχμῶν 103500, χορηγηθεισῶν διὰ Β. Διαταγμάτων. Τὸ νομοσχέδιον συνοδεύεται μετὰ τῶν ἀναγκαίων δικαιολογητικῶν ἐγγράφων καὶ μὲ συνοπτικὴν ἔκθεσιν.

Ἔχει δὲ ὡς ἕπεται·

ΕΚΘΕΣΙΣ

ἐπὶ τοῦ νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως ἐκτάκτων πιστώσεων τῆς χρήσεως 1873 ἐκ δραχμῶν 103,500 χορηγηθεισῶν διὰ Β. διαταγμάτων. Πρὸς τὴν Βουλήν. Κύριοι, Συμμορφούμενος πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς σχέδιον νόμου περὶ κυρώσεως ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως 1873 ἐκ δραχμῶν ἑκατὸν τριῶν χιλιάδων πεντακοσίων, ἀριθ. 103,500, χορηγηθεισῶν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς διὰ Β. διαταγμάτων, κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ἄρθρ. 18 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ. Τὸ νομοσχέδιον τοῦτο συνοδεύεται μετ’ ἀνακεφαλαιωτικοῦ πίνακος, τῶν Β. διαταγμάτων ἐν πρωτοτύπῳ καὶ τῶν λοιπῶν σχετικῶν. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 19 Φεβρουαρίου 1874.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

περὶ κυρώσεως ἐκτάκτων πιστώσεων τῆς χρήσεως 1873 ἐκ δραχμῶν 103,500, χορηγηθεισῶν διὰ Β. διαταγμάτων. Ἄρθρον μοναδικόν. Κυροῦνται αἱ ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς, κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, χορηγηθεῖσαι διὰ Β. διαταγμάτων ἔκτακτοι πιστώσεις ἐκ δραχμῶν ἑκατὸν τριῶν χιλιάδων πεντακοσίων, ἀριθ. 103,500, ἀναφερόμεναι εἰς τὸν προσηρτημένον πίνακα καὶ καταλογιζόμεναι εἰς τὰ ἑξῆς γενικὰ κεφάλαια τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1873.

Ἐν Ἀθήναις, τῇ 19 Φεβρουαρίου 1874.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.

Πίναξ ἐκτάκτων πιστώσεων τῆς χρήσεως 1873, χορηγηθεισῶν διὰ Β. Διαταγμάτων ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς.

Ἐν Ἀθήναις, τὴν 19 Φεβρουαρίου 1874.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρ. 18 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ καὶ τὸ 14 τρέχοντος μηνὸς Ἡμέτερον διάταγμα, γνωμοδοτήσει τοῦ Ἡμετέρου ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν· Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1873 χορηγεῖται ἔκτακτος πίστωσις δραχ. εἴκοσι πέντε χιλιάδων, ἀριθ. 25,000, καταλογιζομένη ὑπὸ εἰδικὸν κεφάλαιον «ἔκτακτος ἐπιθεώρησις τῶν ἐπαρχιακῶν καὶ ἐξωτερικῶν ἀρχῶν» καὶ διανεμομένη εἰς ἕκαστον τῶν ἑξῆς ὑπουργείων·

Ἄρθρον 2. Ἡ προκειμένη πίστωσις θέλει ὑποβληθῆ εἰς τὴν κύρωσιν τῆς προσεχοῦς συνόδου τῆς Βουλῆς. Εἰς τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς ἀνατίθεται ἡ δημοσίευσις καὶ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος διατάγματος. Ἐν Τατοΐῳ, τῇ 19 7βρίου 1873.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

ΕΠ. ΔΕΛΗΓΙΩΡΓΗΣ, Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ, Δ. ΔΡΟΣΟΣ,

Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ, Π. ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ.

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου Λογιστικοῦ καὶ τὸ ἀπὸ 14 τρέχοντος μηνὸς Ἡμέτερον Διάταγμα, ἐπὶ τῇ προτάσει τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργοῦ τῶν Στρατιωτικῶν καὶ γνωμοδοτήσει τοῦ Ἡμετέρου ὑπουργικοῦ Συμβουλίου ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν· Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ Ὑπουργείου τῶν Στρατιωτικῶν τῆς χρήσεως τοῦ 1873 χορηγεῖται ἔκτακτος πίστωσις δραχμῶν πεντακισχιλίων (5,000), καταλογιζομένη ὑπὸ εἰδικὸν κεφάλαιον «ἔκτακτος ἐπιθεώρησις τῶν ἐπαρχ. καὶ ἐξωτερικῶν ἀρχῶν». Ἄρθρον 2. Ἡ προκειμένη πίστωσις θέλει ὑποβληθῆ εἰς τὴν κύρωσιν τῆς προσεχοῦς συνόδου τῆς Βουλῆς. Εἰς τὸν αὐτὸν Ὑπουργὸν ἀνατίθεται ἡ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος διατάγματος. Ἐν Τατοΐῳ, τῇ 23 Σεπτεμβρίου 1873.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Στρατιωτικῶν

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ.

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ καὶ τὴν ἀπὸ 20 λήγοντος μηνὸς γνωμοδότησιν τοῦ Ἡμετέρου ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· Προτάσει τῶν Ἡμετέρων ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργῶν ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν· Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1873 χορηγεῖται ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχμῶν ἓξ χιλιάδων, ἀριθ. 6,000, καταλογιζομένη εἰς ἰδιαίτερον κεφάλαιον διὰ συνδρομὴν ὑπὲρ τῶν ἐκ σεισμοῦ παθόντων ἀπόρων κατοίκων τῆς νήσου Ζακύνθου. Ἄρθρον 2. Ἡ προκειμένη πίστωσις ὑποβληθήσεται εἰς τὴν κύρωσιν τῆς προσεχοῦς συνόδου τῆς Βουλῆς, ἅμα συνελθούσης. Τοῖς Ἡμετέροις ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργοῖς ἀνατίθεται ἡ δημοσίευσις καὶ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος διατάγματος. Ἐν Κερκύρᾳ, τῇ 23 Ὀκτωβρίου 1873.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ.

Πρακτικὸν τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τῆς συνεδριάσεως τῆς 20 Ὀκτωβρίου 1873. Τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον λαβὸν ὑπ’ ὄψιν ἐν τῇ σημερινῇ αὐτοῦ συνεδριάσει τὰς ἐκθέσεις τοῦ τε νομάρχου Ζακύνθου καὶ τοῦ δημάρχου Ζακυνθίων, δι’ ὧν ἐπικαλεῖται συνδρομὴ τῆς κυβερνήσεως ὑπὲρ τῶν ἀπόρων, ἰδίως τῶν τοῦ εἰρημένου δήμου, ὅπως δυνηθῶσι νὰ ἐπισκευάσωσι τὰς ἐκ τοῦ ἐπισυμβάντος σεισμοῦ τῆς 13–14 τοῦ λήγοντος μηνὸς βλαφθείσας οἰκίας των καταστάσας σχεδὸν ἀχρήστους, ἐγκρίνει νὰ προκληθῇ ἔκτακτος πίστωσις καταλογιζομένη εἰς τὸ οἰκεῖον κεφάλαιον καὶ ἄρθρον τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1873 ἐκ δραχμῶν ἓξ χιλιάδων, ἀριθ. 6000.

Ὁ πρόεδρος

Ε. ΔΗΛΗΓΕΩΡΓΗΣ

Οἱ ὑπουργοὶ

Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ, Δ. ΓΡΙΒΑΣ, Π. ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ,

Δ. ΔΡΟΣΟΣ, Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ καὶ τὴν ἀπὸ 1 Νοεμβρίου ε. ε. γνωμοδότησιν τοῦ Ἡμετέρου ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· Προτάσει τῶν Ἡμετέρων ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργῶν ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν· Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1873 χορηγεῖται ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχμῶν δέκα χιλιάδων, ἀριθ. 10,000, καταλογιζομένη εἰς ἰδιαίτερον κεφάλαιον διὰ συνδρομὴν τῶν ἐκ τοῦ σεισμοῦ παθόντων ἀπόρων κατοίκων Ἠλείας καὶ ἰδίως τοῦ χωρίου Βαρθολομηοῦ. Ἄρθρον 2. Ἡ προκειμένη πίστωσις ὑποβληθήσεται εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν προσεχῆ αὐτῆς Σύνοδον. Εἰς τοὺς Ἡμετέρους ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργοὺς ἀνατίθεται ἡ δημοσίευσις καὶ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος διατάγματος. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 5 Νοεμβρίου 1873.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

ΕΠ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 18 τοῦ Νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ καὶ τὴν ἀπὸ 18 λήγοντος μηνὸς γνωμοδότησιν τοῦ Ἡμετέρου ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· Προτάσει τῶν Ἡμετέρων ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργῶν ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν· Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1873 τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργείου χορηγεῖται ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχ. ἓξ χιλ. ἀριθ. 6000, διὰ συνδρομὴν ὑπὲρ τῶν ἐκ τοῦ σεισμοῦ παθόντων ἀπόρων κατοίκων τῆς νήσου Ζακύνθου, προστιθεμένη εἰς τὴν χορηγηθεῖσαν ἰσόποσον πίστωσιν διὰ τοῦ ἀπὸ 23 Ὀκτωβρίου ε. ε. διατάγματος. Ἄρθρον 2. Ἡ προκειμένη πίστωσις ὑποβληθήσεται εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν προσεχῆ αὐτῆς Σύνοδον. Εἰς τοὺς Ἡμετέρους ἐπὶ τῶν Ἐτωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργοὺς ἀνατίθεται ἡ δημοσίευσις καὶ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος διατάγματος. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 19 Νοεμβρίου 1873.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ.

Πρακτικὸν τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τῆς συνεδριάσεως τῆς 18 Νοεμβρίου 1873. Τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον λαβὸν ὑπ’ ὄψιν ἐν τῇ σημερινῇ συνεδριάσει τῆς 18 Νοεμβρίου 1873 τήν τε ὑπ’ ἀριθ. 34212 ἔκθεσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τὰς συνημμένας αὐτῇ ἀναφορὰς τοῦ τε δημάρχου Ζακυνθίων καὶ τοῦ νομάρχου Ζακύνθου, δι’ ὧν παριστᾶται ἡ ἀνάγκη τῆς ἀποστολῆς παρὰ τῆς κυβερνήσεως συνδρομῆς δραχμῶν ἓξ χιλιάδων ἔτι πρὸς θεραπείαν ἐν μέρει τῶν ἀναγκῶν τῶν ἀπόρων οἰκογενειῶν Ζακύνθου τῶν ἐκ τοῦ τελευταίου σεισμοῦ παθουσῶν, τῆς δοθείσης ἤδη εἰς αὐτοὺς συνδρομῆς μὴ ἐπαρκεσάσης εἰς ἀνακούφισίν των, ἀπεφάσισε νὰ προκληθῇ ἔκτακτος πίστωσις τοῦ ἀνωτέρω ποσοῦ τῶν δραχμῶν ἓξ χιλιάδων, ἀριθ. 6,000, εἰς βάρος τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν τῆς χρήσεως 1873 ὑπὸ ἴδιον κεφάλαιον «συνδρομὴ ὑπὲρ τῶν ἐκ τοῦ σεισμοῦ παθόντων» καὶ ν’ ἀνατεθῇ ἡ διανομὴ αὐτοῦ εἰς ἐπιτροπὴν, συγκειμένην παρὰ τοῦ νομάρχου, τοῦ Ἀρχιεπισκόπου, τοῦ προέδρου τῶν πρωτοδικῶν καὶ τοῦ οἰκονομικοῦ ἐφόρου Ζακύνθου.

Ὁ πρόεδρος

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ.

Τὰ μέλη

Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ, Π. ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ, Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ,

Δ. ΓΡΙΒΑΣ, Δ. ΔΡΟΣΟΣ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὰ ἄρθρα 18 καὶ 19 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ καὶ τὴν ἀπὸ 9 τρέχοντος μηνὸς γνωμοδότησιν τοῦ Ἡμετέρου ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· Προτάσει τῶν Ἡμετέρων ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργῶν ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν· Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1873 τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργείου χορηγεῖται ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχμῶν τεσσαράκοντα χιλιάδων, ἀρ. 40,000, καταλογιζομένη εἰς ἴδιον κεφάλαιον τοῦ εἰρημένου προϋπολογισμοῦ δι’ ἔκτακτα ὑγειονομικὰ μέτρα. Ἄρθρον 2. Ἡ προκειμένη πίστωσις ὑποβληθήσεται εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν προσεχῆ σύνοδον αὐτῆς. Εἰς τοὺς Ἡμετέρους ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργοὺς ἀνατίθεται ἡ δημοσίευσις καὶ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος διατάγματος. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 21 Νοεμβρίου 1873.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ.

Πρακτικὸν τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου τῆς συνεδριάσεως τῆς 9 Νοεμβρίου 1873. Ἐν τῇ συνεδριάσει τῆς 9 Νοεμβρίου 1873 τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 33736 τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ἔκθεσιν τοῦ κ. ὑπουργοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν, δι’ ἧς αἰτεῖται νὰ χορηγηθῇ ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχμῶν 40,000 πρὸς ἐξακολούθησιν τῶν μέτρων τῆς Κυβερνήσεως κατὰ τῆς χολέρας, ἥτις λυμαινομένη τὴν Οὐγγαρίαν καὶ Γαλικίαν καὶ ἐπεκταθεῖσα ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουλίου εἰς τὴν Βουλγαρίαν καὶ τὰ λοιπὰ κατονομαζόμενα μέρη διατελεῖ ἐπιμένουσα ἐν Τεργέστῃ, ἐν Φιούμ, ἐν Νεαπόλει, ἐν Γενούῃ καὶ ἐν ἄλλαις εὐρωπαϊκαῖς χώραις, ἀνεφάνη δὲ τελευταῖον ἐν Βριντησίῳ καὶ ἐν Φιλιππουπόλει καὶ οὐδ’ ἐξέλιπεν ἐντελῶς ἐκ τῆς Ῥουμανίας, ἐνέκρινε νὰ χορηγηθῇ εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργεῖον ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχμῶν τεσσαράκοντα χιλιάδων εἰς βάρος τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τούτου ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ ἔτους 1873 ὑπὸ εἰδικὸν κεφάλαιον «ἔκτακτα ὑγειονομικὰ μέτρα».

Ὁ Πρόεδρος

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ.

Τὰ μέλη

Π. ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ, Δ. ΓΡΙΒΑΣ, Δ. ΔΡΟΣΟΣ, Δ. ΚΑΛ-

ΛΙΦΡΟΝΑΣ, Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ.

Ἀριθ. 33736. Πρὸς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἡ χολέρα, ἥτις ἐλυμαίνετο τὴν Οὐγγαρίαν καὶ Γαλικίαν ἐπεξετάθη ἀπὸ τοῦ παρελθόντος Ἰουλίου εἰς τὴν Ῥουμανίαν, τὴν Βουλγαρίαν, τὴν Σερβίαν, τὴν Θεσσαλονίκην, τὴν Τεργέστην, τὴν Βενετίαν, τὴν Νεάπολιν, τὴν Γένουαν, εἰς πολλὰ ἄλλα μέρη τῆς βορείου καὶ ἄνω Ἰταλίας καὶ εἰς διαφόρους ἄλλας εὐρωπαϊκὰς πόλεις, ἤτοι τὸ Φιοὺμ, τὸ Χάβρ, καὶ Ῥοσὶν, τὴν Ἀμβέρσαν, τὸ Ἀμβοῦργον κλπ. Ἡ Κυβέρνησις ὤφειλε νὰ λάβῃ καὶ ἔλαβε πλήρη τὰ πρὸς ἀποτροπὴν τῆς μεταδόσεως εἰς τὸ Κράτος τῆς τοιαύτης νόσου, ἅτινα εἶναι ὑποχρεωμένη νὰ ἐξακολουθήσῃ, διότι ἡ νόσος ἐπιμένει ἐν Τεργέστῃ, ἐν Φιούμ, ἐν Νεαπόλει, ἐν Γενούῃ καὶ ἐν ἄλλαις εὐρωπαϊκαῖς χώραις, ἀνεφάνη δὲ τελευταῖον ἐν Βριντησίῳ καὶ ἐν Φιλιππουπόλει· καὶ οὐδ’ ἐξέλιπεν ἐντελῶς ἐκ τῆς Ῥουμανίας. Ἀλλὰ διὰ τὰ μέτρα ταῦτα εἶναι ἀνάγκη νὰ χορηγηθῇ ἔκτακτος πίστωσις δραχ. τεσσαράκοντα χιλιάδων. Ἐφ’ ᾧ λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον, ὅπως εὐαρεστηθῇ νὰ ἐγκρίνῃ, συμφώνως πρὸν τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ τοῦ Κράτους, νὰ χορηγηθῇ εἰς τὸ ὑπὸ τὴν διεύθυνσίν μου ὑπουργεῖον ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχ. τεσσαράκοντα χιλιάδων, ἀριθ. 40,000, ἐπὶ τῆς χρήσεως τοῦ 1873 ὑπὸ εἰδικὸν κεφάλαιον, «ἔκτακτα ὑγειονομικὰ μέτρα». Ἐν Ἀθήναις, τὴν 12 Νοεμβρίου 1873.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 18 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, γνωμοδοτήσει τοῦ Ἡμετέρου ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν· Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1873 χορηγεῖται ἔκτακτος πίστωσις δραχ. ἕνδεκα χιλιάδων πεντακοσίων, ἀριθ. 11,500, καταλογιζομένη ὑπὸ τὸ εἰδικὸν κεφάλαιον «ἔκτακτος ἐπιθεώρησις ἐπαρχιακῶν καὶ ἐξωτερικῶν ἀρχῶν» τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν τῶν ἑξῆς ὑπουργείων·

Ἄρθρον 2. Ἡ προκειμένη πίστωσις ὑποβληθήσεται εἰς τὴν κύρωσιν τῆς προσεχοῦς συνόδου τῆς Βουλῆς. Εἰς τοὺς ἁρμοδίους ὑπουργοὺς ἀνατίθεται ἡ δημοσίευσις καὶ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος διατάγματος. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 11 Ἰανουαρίου 1874.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

Ἐπ. Δεληγεώργης, Δ. Γρίβας, Δ. Δρόσος, Δ. Χρηστίδης, Δ. Καλλιφρονᾶς, Π. Χαλικιόπουλος. Ἕτερον νομοσχέδιον ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως τοῦ 1873 ἐκ δραχμῶν 335000, χορηγηθεισῶν διὰ Β. Διαταγμάτων· συνοδεύω δὲ καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μὲ τὰ ἀπαιτούμενα δικαιολογητικὰ ἔγγραφα καὶ μὲ ἔκθεσιν αἰτιολογικήν.

Ἔχει ὡς ἕπεται

ΕΚΘΕΣΙΣ.

Ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως 1873 ἐκ δραχμῶν 335,000, χορηγηθεισῶν διὰ Β. Διαταγμάτων. Πρὸς τὴν Βουλὴν. Κύριοι, Συμμορφούμενος πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς σχέδιον Νόμου περὶ κυρώσεως τῶν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς καὶ κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ Λογιστικοῦ Νόμου χορηγηθεισῶν διὰ Β. Διαταγμάτων ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως 1873 ἐκ δραχμῶν 335,000. Τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο συνοδεύεται διὰ τῶν πρωτοτύπων Β. Διαταγμάτων, τῶν ἐν αὐταῖς σχετικῶν καὶ πίνακος, ἐν ᾧ καταδεικνύονται τὰ κεφάλαια τοῦ Γενικοῦ προϋπολογισμοῦ καὶ τὰ κεφάλαια καὶ ἄρθρα τῶν εἰδικῶν προϋπολογισμῶν, ἐπὶ τῶν ὁποίων κατεδικάσθησαν αἱ πιστώσεις περὶ ὧν πρόκειται. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 19 Φεβρουαρίου 1874.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς

Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ κυρώσεως ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως 1873 ἐκ δραχμῶν 335,000, χορηγηθεισῶν διὰ Β. Διαταγμάτων. Ἄρθρον μόνον. Κυροῦνται αἱ ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ Νόμου περὶ Δημοσίου λογιστικοῦ χορηγηθεῖσαι διὰ Β. Διαταγμάτων ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχμῶν τριακοσίων τριάκοντα πέντε χιλιάδων, ἀριθ. 335,000, ἀναφερόμεναι εἰς τὸν προσηρτημένον πίνακα καὶ καταλογιζόμεναι εἰς τὰ ἑξῆς γενικὰ κεφάλαια τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1873.

Ἐν Ἀθήναις, τὴν 19 Φεβρουαρίου 1874.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργὸς

Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.

ΠΙΝΑΞ ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως 1873, χορηγηθεισῶν διὰ Β. Διαταγμάτων ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς.

Ἐν Ἀθήναις, τῇ 19 Φεβρουαρίου 1874.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ.

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 15 τοῦ Νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἀπὸ 21 Ἰουλίου ε. ε. Νόμου ΥΟΒʹ. περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1873 καὶ τὴν ἀπὸ 1 τρέχοντος μηνὸς γνωμοδότησιν τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· Προτάσει τῶν Ἡμετέρων ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργῶν ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν· Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ διὰ τὴν χρῆσιν 1873 εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργείου χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν ἑξήκοντα πέντε χιλιάδων, ἀριθ. 65,000, διανεμομένη ὡς ἑξῆς·

Ἄρθρον 2. Ἡ προκειμένη πίστωσις ὑποβληθήσεται εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν προσεχῆ αὐτῆς Σύνοδον. Εἰς τοὺς Ἡμετέρους ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῆς Δικαιοσύνης ὑπουργοὺς ἀνατίθεται ἡ δημοσίευσις καὶ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος Διατάγματος. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 11 Δεκεμβρίου 1873.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ, Π. ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ.

Πρακτικὸν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου Τῆς συνεδριάσεως τῆς 1 Δεκεμβρίου 1873. Ἐν τῇ συνεδριάσει τῆς 1 Δεκεμβρίου 1873 τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τὴν ὑπ’ ἀριθ. 15,208 ἀπὸ 30 τοῦ ἄρτι λήξαντος μηνὸς ἔκθεσιν τοῦ ὑπουργοῦ τῆς Δικαιοσύνης, δι’ ἧς ἐκτίθεται ἡ ἀνάγκη χορηγίας ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. ἑξήκοντα πέντε χιλιάδων εἰς βάρος τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης τῆς χρήσεως 1873, καταλογιζομένων ὑπὸ μὲν τὸ κεφάλαιον 3, ἄρθρ. 4, δι’ ἔξοδα διατροφῆς κτλ. τῶν ἐνδεῶν ὑποδίκων, δραχμῶν τριάκοντα χιλιάδων πρὸς ἐντελῆ ἐξόφλησιν τῶν μέχρι τέλους τοῦ ἔτους τοιούτων ἐξόδων, ἐξαντληθείσης ἤδη μέχρι τῆς 31 Ὀκτωβρίου ε. ε. τῆς διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ὑπουργείου τούτου ἐπιψηφισθείσης πιστώσεως, ὑπὸ δὲ τὸ κεφάλαιον 4, ἄρθρ. 2 δι’ ἀποζημιώσεις τῶν ἐνόρκων, δραχμῶν εἴκοσι χιλιάδων πρὸς ἐντελῆ ἐξόφλησιν τῆς καθ’ ὅλον τὸ ἔτος ἀποζημιώσεως αὐτῶν, τῆς πρὸς τοῦτο ἐπιψηφισθείσης ὡσαύτως πιστώσεως ἐξαντληθείσης ἤδη ἕνεκα τῆς καθ’ ὅλον τὸ Κράτος συστάσεως ἄχρι τοῦδε εἴκοσι καὶ δύω Κακουργιοδικείων, τακτικῶν καὶ ἐκτάκτων, ἀντὶ τῶν δέκα ὀκτώ, περὶ ὧν μόνον προεῖδε καὶ ἐπεβαρύνθη ὁ προϋπολογισμὸς δι’ ἀναλόγου πιστώσεως ὡς ἐκ ἐκ τῆς πληθύος τῶν ὡρίμων πρὸς ἐκδίκασιν δικῶν καὶ τῆς παρατάσεως τῶν ἐργασιῶν, καὶ ὑπὸ τὸ κεφάλαιον 4, ἄρθρον 4 δι’ ἔξοδα μεταφορᾶς τῶν ἀνακριτῶν, δραχμῶν δεκαπέντε χιλιάδων πρὸς ἐξόφλησιν τῶν μέχρι τέλους τοῦ ἔτους προκυψόντων τοιούτων ἐξόδων, τῆς ἐπιψηφισθείσης πιστώσεως μὴ ἐπαρκεσάσης ἕνεκα τῆς παρὰ τῶν ἀνακριτῶν καταβληθείσης σπουδαίας ἐνεργείας πρὸς ἐλάττωσιν τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν ἐκκρεμῶν ἀνακρίσεων δι’ ἐπιτοπίων μεταβάσεών των καὶ ἕνεκα τῆς κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν βουλευτικῶν ἐκλογῶν παρουσίας αὐτῶν· Ἐνέκρινεν ἵνα χορηγηθῶσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης διὰ Β. Διατάγματος αἱ ζητούμεναι, ὡς εἴρηται, τρεῖς ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχ. ἐν ὅλῳ ἑξήκοντα πέντε χιλιάδων (ἀριθ. 65,000) εἰς βάρος τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως 1873 ὑπὸ τὰ οἰκεῖα κεφάλαια καὶ ἄρθρα. Ἀθῆναι τῇ 3 Δεκεμβρίου 1873.

Ὁ πρόεδρος

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ.

Τὰ μέλη

Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ, Π. ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ, Δ. ΓΡΙΒΑΣ,

Δ. ΔΡΟΣΟΣ, Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ.

Πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἡ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ὑπουργείου τῆς Δικαιοσύνης διὰ τὴν χρῆσιν τοῦ λήγοντος ἔτους ψηφισθεῖσα πίστωσις ἐπὶ τοῦ κεφαλ. 3 ἄρθρ. 4 δι’ ἔξοδα διατροφῆς κλπ. τῶν ἐνδεῶν ὑποδίκων ἐξηντλήθη ἤδη ὁλοσχερῶς, ἀποδειχθεῖσα ἀνεπαρκὴς, διότι ἐνῷ ὁ προϋπολογισμὸς προεῖδε περὶ ἐξόδων κλπ. 1300 ὑποδίκων ἐτροφοδοτήθησαν ἀπὸ 1 Ἰανουαρίου ἕως 31 Ὀκτωβρίου 1400, κατὰ τὰς πρὸς τὸ ὑπουργεῖον ὑποβληθείσας ἐπισήμους καὶ ἀκριβεῖς πληροφορίας, τόσοι δὲ περίπου θέλουσι τροφοδοτεῖσθαι κτὶ ἕως τέλους τοῦ ἔτους· ὡς ἐκ τούτου παρίσταται ἀνάγκη ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 30,000 πρὸς ἐντελῆ ἐξόφλησιν τῶν ἕως τέλους τοῦ ἔτους τοιούτων ἐξόδων. Ἐξηντλήθη ὡσαύτως καὶ ἡ ψηφισθεῖσα πίστωσις ἐπὶ τοῦ κεφαλ. 4 ἄρθρ. 2 δι’ ἀποζημιώσεις τῶν ἐνόρκων, διότι ὡς ἐκ τοῦ μεγάλου ἀριθμοῦ τῶν ὡρίμων πρὸς ἐκδίκασιν δικῶν ἐπὶ κακουργήμασιν ἐδέησε νὰ συστηθῶσιν εἰς ὅλον τὸ κράτος ἄχρι τοῦδε εἴκοσι καὶ δύω κακουργιοδικεῖα, τακτικὰ καὶ ἔκτακτα, τῶν ὁποίων αἱ ἐργασίαι διήρκεσαν ὑπὲρ τοὺς δύω μῆνας· ἐκτὸς δὲ τούτου καὶ αἱ ἐργασίαι ὀκτὼ ἀκριβῶς κακουργιοδικείων ἐκ τῶν συστηθέντων κατὰ τὰ τέλη τοῦ παρελ. ἔτους παρετάθησαν ἕως τῆς 20 Ἰανουαρίου καὶ ἐπεβάρυναν τὴν ὡς ἀνωτέρω πίστωσιν, ἐνῷ ὁ προϋπολογισμὸς ἔσχεν ὡς ὅρον τὴν σύστασιν δέκα ὀκτὼ μόνον κακουργιοδικείων καὶ προεῖδε περὶ τῆς ἀναλόγου πιστώσεως διὰ τὰς ἀποζημιώσεις τῶν δι’ αὐτὰ πληρωθησομένων ἐνόρκων. Ἐπάναγκες ἄρα νὰ χορηγηθῇ καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχ. 20,000 ὅπως ἐξοφληθῶσιν ἐντελῶς αἱ καθ’ ὅλον τὸ ἔτος ἀποζημιώσεις τῶν ἐνόρκων. Ἐξηντλήθη ἐπίσης, ἀλλὰ πρώτην ἤδη φορὰν, καὶ ἡ ἐπὶ τοῦ κεφαλ. 4 ἄρθρ. 4 ἐψηφισμένη πίστωσις δι’ ἔξοδα μεταφορᾶς τῶν ἀνακριτῶν, διότι ἐξ αὐτῆς ἐπληρώθησαν καὶ τὰ ἔξοδα τῶν ἀνακριτῶν, οἵτινες παρευρέθησαν εἰς τὰς ἐνεργηθείσας βουλευτικὰς ἐκλογὰς κατὰ τὸ ληφθὲν μέτρον· ἐκτὸς δὲ τούτου κατεβλήθη σπουδαία τις ἐνέργεια ἐκ μέρους τῶν ἀνακριτῶν ὅπως ἐλαττωθῇ κατά τι ὁ μέγας ἀριθμὸς τῶν ἐκκρεμῶν ἀνακρίσεων καὶ ἐδέησε νὰ ἐπιτραπῶσι πλειότεραι ἐπιτόπιοι μεταβάσεις· ἀνάγκη λοιπὸν ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως ἐκ δραχ. 15,000 καὶ ἐπὶ τοῦ ἄρθρου τούτου, ὅπως ἐξοφληθῶσι καὶ τὰ ἕως τέλους τοῦ ἔτους προκύψοντα τοιαῦτα ἔξοδα. Ταῦτα ὑποβάλλων πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω αὐτὸ, ἵνα προνοήσῃ ὅπως χορηγηθῶσιν εἰς τὸ ὑπουργεῖον τῆς Δικαιοσύνης αἱ εἰρημέναι ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις διὰ Βασ. Διατάγματος, ἀπούσης ἤδη τῆς Βουλῆς, κατὰ τὸ ἄρθρ. 15 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ.

Ὁ Ὑπουργὸς

Π. ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 15 τοῦ Νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἀπὸ 21 Ἰουλίου ε. ε. ΥΟΒʹ. Νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1873 καὶ τὴν ἀπὸ 23 Ὀκτωβρίου ε. ε. γνωμοδότησιν τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· Προτάσει τῶν Ἡμετέρων ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργῶν ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν. Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1873 τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργείου χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν ἑκατὸν πεντήκοντα χιλιάδων, ἀριθ. 150,000, καταλογιζομένη εἰς τὸ κεφ. 3 ἄρθρον 6. «Διατήρησις καταδίκων.» Ἄρθρον 2. Ἡ προκειμένη πίστωσις ὑποβληθήσεται εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς κατὰ τὴν προσεχῆ Σύνοδον αὐτῆς. Εἰς τοὺς Ἡμετέρους ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργοὺς ἀνατίθεται ἡ δημοσίευσις καὶ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος Διατάγματος. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 31 Ὀκτωβρίου 1873.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ. Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ.

Πρακτικὸν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου Τῆς συνεδριάσεως τῆς 23 Ὀκτωβρίου 1873. Τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον λαβὸν ὑπ’ ὄψιν ἐν τῇ σημερινῇ αὑτοῦ συνεδριάσει τῆς 23 Ὀκτωβρίου 1873 τὴν ὑπ’ ἀριθ. 31535 ἀπὸ 22 τοῦ αὐτοῦ μηνὸς ἔκθεσιν τοῦ Κ. ὑπουργοῦ τῶν Ἐσωτερικῶν, δι’ ἧς αἰτεῖται νὰ χορηγηθῇ ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν 150,000 πρὸς διατήρησιν τῶν καταδίκων, διότι ἐξηντλήθη ἤδη ἡ διὰ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τούτου ψηφισθεῖσα πίστωσις ἐκ δραχμῶν 515,300 καὶ ἀπαιτεῖται τὸ ποσὸν τοῦτο καθ’ ὑπολογισμὸν καὶ ἀναλόγως πρός τε τὰ μέχρι τοῦδε δαπανηθέντα καὶ τὸν ὑπάρχοντα ἐν ταῖς φυλακαῖς ἀριθμὸν τῶν καταδίκων, ἀναβαίνοντα εἰς 3173, ἐγκρίνει νὰ χορηγηθῇ εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργεῖον διὰ Β. Διατάγματος ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν ἑκατὸν πεντήκοντα χιλιάδων (ἀριθ. 150,000) εἰς βάρος τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τούτου ἐπὶ τοῦ κεφαλαίου 3, ἄρθρου 6 τῆς χρήσεως ἐνεστῶτος ἔτους πρὸς διατήρησιν τῶν καταδίκων.

Ὁ πρόεδρος

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ.

Οἱ ὑπουργοὶ Π. Χαλικιόπουλος, Δ. Δρόσος, Δ. Χρηστίδης, Δ. Γρίβας, Δ. Καλλιφρονᾶς. Ὅτι ἀκριβὲς ἀντίγραφον. Ἀθήνησι τῇ 24 Ὀκτωβρίου 1873. Ὁ ἐκπληρῶν χρέη γραμματέως τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου Γραμματεὺς Αʹ. τάξεως τοῦ ὑπουργείου τῶν Ἐσωτερικῶν (Τ. Σ.) Π. Π. Ζαΐνης. Πρὸς τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Ἡ ψηφισθεῖσα διὰ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τούτου ἐπὶ τοῦ κεφ. 3 ἄρθρου 6 τῆς χρήσεως ἐνεστῶτος ἔτους πίστωσις ἐκ δραχμῶν 515,300 πρὸς διατήρησιν τῶν καταδίκων ἐξηντλήθη ἤδη καὶ ἑπομένως ἀπαιτεῖται καθ’ ὑπολογισμὸν ἀναλόγως τῶν μέχρι τοῦδε δαπανηθέντων καὶ τοῦ ὑπάρχοντος ἐν ταῖς φυλακαῖς ἀριθμοῦ τῶν καταδίκων, ἀναβαίνοντος εἰς 3173, ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν ἑκατὸν πεντήκοντα χιλιάδων, ἀριθ. 150,000. Ὅθεν παρακαλῶ τὸ Ὑπουργικὸν Συμβούλιον νὰ εὐαρεστηθῇ νὰ ἐγκρίνῃ, ἵνα κατὰ τὸ ἄρθρον 15 τοῦ περὶ δημοσίου λογιστικοῦ Νόμος καὶ τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἐνιαυσίου τῶν ἐξόδων τοῦ 1873 Νόμου χορηγηθῇ εἰς τὸ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργεῖον διὰ Βασιλικοῦ Διατάγματος ἡ ἀπαιτουμένη ὡς ἀνωτέρω ἐσημειώθη ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχμῶν 150,000 ἐπὶ τοῦ Κεφαλαίου 3 ἄρθρου 6 τῆς χρήσεως ἐνεστῶτος ἔτους πρὸς διατήρησιν τῶν καταδίκων. Ἀθῆναι, τῇ 22 Ὀκτωβρίου 1873.

Ὁ Ὑπουργὸς τῶν Ἐσωτερικῶν

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 15 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἀπὸ 21 Ἰουλίου ε. ε. ΥΟΒʹ. νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους τῆς χρήσεως 1873 καὶ τὴν ἀπὸ 13 λήγοντος μηνὸς γνωμοδότησιν τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου· Προτάσει τῶν Ἡμετέρων ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ τῶν Οἰκονομικῶν Ὑπουργῶν ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάττομεν. Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1873 τοῦ ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν ὑπουργείου χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχ. ἑκατὸν εἴκοσι χιλιάδων, ἀριθ, 120,000, καταλογιζομένη εἰς τὸ κεφάλαιον 8 ἄρθρον 7 «ἀπόδοσις διεθνῶν τηλεγραφικῶν τελῶν». Ἄρθρον 2. Ἡ προκειμένη πίστωσις ὑποβληθήσεται εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς ἅμα συνελθούσης. Εἰς τοὺς Ἡμετέρους ἐπὶ τῶν Ἐσωτερικῶν καὶ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργοὺς ἀνατίθεται ἡ δημοσίευσις καὶ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος Διατάγματος. Ἐν Ἀθήναις τὴν 27 Δεκεμβρίου 1873.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ.

Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ.

Ἕτερον νομοσχέδιον ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐκ δραχμῶν 204000, χορηγηθεισῶν διὰ Β. Διαταγμάτων εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1872 συνοδεύεται ἐπίσης καὶ τὸ νομοσχέδιον αὐτὸ μὲ τὰ ἀναγκαῖα δικαιολογητικὰ ἔγγραφα.

Ἔχει ὡς ἕπεται

ΕΚΘΕΣΙΣ

Ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως ἀναπληρωτικῆς πιστώσεως τῆς χρήσεως 1872 ἐκ δραχμῶν 204,000. Πρὸς τὴν Βουλὴν. Κύριοι, Συμμορφούμενος πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ Νόμου περὶ Δημοσίου Λογιστικοῦ, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς σχέδιον Νόμου περὶ κυρώσεως ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1872 ἐκ δραχμῶν διακοσίων τεσσάρων χιλιάδων, ἀριθ. 204,000, χορηγηθεισῶν ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς διὰ τοῦ ἀπὸ 25 Σεπτεμβρίου 1873 Β. διατάγματος δυνάμει τοῦ ἄρθρ. 3 τοῦ ἀπὸ 21 Ἰουλίου 1872 ΥΝΖʹ. Νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὴν χρῆσιν 1872. Τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο συνοδεύεται διὰ τοῦ μνημονευομένου ἀνωτέρω Β. διατάγματος καὶ δι’ ἀντιγράφων τῆς ἀπὸ 22 Σεπτεμβρίου 1873 ἐκθέσεως τοῦ προκατόχου μου πρὸς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον καὶ τῆς ἀπὸ 24 τοῦ αὐτοῦ μηνὸς γνωμοδοτήσεως τοῦ ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 19 Φεβρουαρίου 1874.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.

ΝΛΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ κυρώσεως ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων τῆς χρήσεως 1872 ἐκ δραχ. 204,000, χορηγηθεισῶν διὰ Β. διατάγματος. Ἄρθρον μόνον. Κυροῦνται αἱ ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς κατὰ τοὺς ὁρισμοὺς τοῦ ἄρθρου 15 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ χορηγηθεῖσαι διὰ τοῦ ἀπὸ 25 Σεπτεμβρίου 1873 Β. Διατάγματος ἀναπληρωτικαὶ πιστώσεις ἐκ δραχμῶν διακοσίων τεσσάρων χιλιάδων, ἀριθ. 204,000, καταλογιζόμεναι εἰς τὰ ἑπόμενα κεφάλαια καὶ ἄρθρα τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1872.

Ἐν Ἀθήναις, τὴν 19 Φεβρουαρίου 1874.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸς

Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Λαβόντες ὑπ’ ὄψιν τὸ ἄρθρον 15 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου Λογιστικοῦ, τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἀπὸ 21 Ἰουλίου 1872 ΥΝΖʹ. νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ Κράτους διὰ τὴν χρῆσιν 1872 καὶ τὴν ἀπὸ 24 λήγοντος μηνὸς γνωμοδότησιν τοῦ Ἡμετέρου Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου, προτάσει τοῦ Ἡμετέρου ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργοῦ ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν. Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ διὰ τὴν χρῆσιν 1872 εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργείου χορηγεῖται ἀναπληρωτικὴ πίστωσις ἐκ δραχ. διακοσίων τεσσάρων χιλιάδων, ἀριθ. 204,000, καταλογιζομένη ἐπὶ τῶν ἐφεξῆς κεφαλαίων καὶ ἄρθρων.

Ἄρθρον 2. Ἡ προκειμένη πίστωσις ὑποβληθήσεται εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς, ἅμα συνελθούσης. Εἰς τὸν Ἡμέτερον ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργὸν ἀνατίθεται ἡ δημοσίευσις καὶ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος διατάγματος. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 25 Σεπτεμβρίου 1873.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

Ε. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ, Δ. ΔΡΟΣΟΣ, Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ,

Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ, Π. ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ.

Πρακτικὸν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου Τῆς συνεδριάσεως τῆς 24 Σεπτεμβρίου 1873. Τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον ἐν τῇ συνεδριάσει αὑτοῦ τῆς 24 Σεπτεμβρίου 1873 λαβὸν ὑπ’ ὄψιν τὴν ἀπὸ 22 τοῦ ἰδίου μηνὸς ἔκθεσιν τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργοῦ, αἰτοῦντος τὴν διὰ Β. Διατάγματος χορηγίαν ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐπὶ τῆς χρήσεως 1872 πρὸς ἀποπληρωμὴν δαπανῶν τῆς χρήσεως ταύτης, διὰ τὴν ὁποίαν ἄνευ τινὸς ἐπεκτάσεως τῆς ὑπηρεσίας δὲν ἐπήρκεσαν αἱ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ χορηγηθεῖσαι πιστώσεις· ἤτοι

Καὶ παρατηρῆσαν, ὅτι διὰ τοῦ ἄρθρου 3 τοῦ ἀπὸ 24 Ἰουλίου 1872 ΥΝΖʹ. νόμου περὶ κυρώσεως τοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τοῦ κράτους διὰ τὰς ἀνωτέρω δαπάνας ἐπιτρέπεται ἡ διὰ Β. Διατάγματος ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς χορήγησις ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων, ἐὰν ἄνευ ἐπεκτάσεως τῆς ὑπηρεσίας δὲν ἐπαρκέσωσιν αἱ διὰ τοῦ προϋπολογισμοῦ χορηγηθεῖσαι· Ἀποφαίνεται· Ἐγκρίνει τὴν ἀνωτέρω αἴτησιν τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν ὑπουργοῦ περὶ τῆς χορηγίας τῶν εἰρημένων ἀναπληρωτικῶν πιστώσεων ἐκ δραχμῶν ἐν ὅλῳ διακοσίων τεσσάρων χιλιάδων (ἀριθ. 204,000) καὶ ἀνατίθησιν εἰς τὸν αὐτὸν κ. ὑπουργὸν τῶν Οἰκονομικῶν τὴν ἐνέργειαν τῶν περαιτέρω.

Ὁ Πρόεδρος

Ε. ΔΕΛΗΓΙΩΡΓΗΣ.

Οἱ ὑπουργοὶ

Δ. ΧΡΗΤΣΙΔΗΣ, Δ. ΔΡΟΣΟΣ, Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ,

Π. ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ.

Ἀριθ. 49792. Πρὸς τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον. Αἱ ψηφισθεῖσαι πιστώσεις διὰ τοῦ Οἰκονομικοῦ νόμου ΥΝΖʹ· τῆς 24 Ἰουλίου 1872 ἔτους ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Οἰκονομικῶν χρήσεως 1872 εἰς τὰ κάτωθι σημειούμενα κεφάλαια καὶ ἄρθρα ἀπεδείχθησαν ἀνεπαρκεῖς Ὅθεν πρὸς τακτοποίησιν αὐτῶν καὶ συμφώνως πρὸς τὸ ἄρθρον 3 τοῦ ἀνωτέρω νόμου, δι’ οὗ ἐπιτρέπεται ἡ χορήγησις ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων διὰ Β. Διατάγματος, ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ παρακαλέσω τὸ συμβούλιον ὅπως ἐγκρίνῃ τὴν πρόκλησιν τοῦ ἀπαιτουμένου Β. Διατάγματος περὶ χορηγήσεως ἀναπληρωματικῶν πιστώσεων ὡς ἑξῆς.

Ἐν Ἀθήναις, τὴν 22 7βρίου 1873.

Ὁ ὑπουργὸς τῶν Οἰκονομικῶν

Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ.

Καὶ τέταρτον νομοσχέδιον ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν 106000 εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ 1872· συνοδεύω καὶ αὐτὸ μὲ τὰ ἀναγκαῖα δικαιολογητικὰ ἔγγραφα.

Ἔχει ὡς ἕπεται

ΕΚΘΕΣΙΣ.

Ἐπὶ τοῦ Νομοσχεδίου περὶ κυρώσεως ἐκτάκτου πιστώσεως τῆς χρήσεως 1872 ἐκ δραχ. 106,000, χορηγηθείσης διὰ Β. Διατάγματος. Πρὸς τὴν Βουλήν. Κύριοι, Συμμορφούμενος πρὸς τὴν διάταξιν τοῦ ἄρθρου 17 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ, λαμβάνω τὴν τιμὴν νὰ ὑποβάλω εἰς τὴν συζήτησιν καὶ ἐπιψήφισιν τῆς Βουλῆς νομοσχέδιον περὶ κυρώσεως ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ δραχμῶν ἑκατὸν ἓξ χιλιάδων, ἀριθμὸς 106,000, χορηγηθείσης ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς διὰ τοῦ ἀπὸ 24 Σεπτεμβρίου 1873 Β. Διατάγματος ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1872 τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργείου πρὸς πληρωμὴν τῶν ἐξόδων ἐπισκευῆς τοῦ θαλαμηγοῦ, ἡ Ἀμφιτρίτη, γενομένης ἐν Τεργέστη κατὰ τὸ 1872. Τὸ Νομοσχέδιον τοῦτο συνοδεύεται διὰ τοῦ μνημονευομένου ἀνωτέρω Β. Διατάγματος καὶ τῆς γνωμοδοτήσεως τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 19 Φεβρουαρίου 1874.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομ. ὑπουργὸς

Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.

ΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΝ

Περὶ κυρώσεως ἐκτάκτου πιστώσεως τῆς χρήσεως 1872 ἐκ δραχ. 106,000 χορηγηθείσης διὰ Β. Διατάγματος. Ἄρθρον μόνον. Κυροῦται τὸ ἀπὸ 24 Σεπτεμβρίου 1873 Β. Διάταγμα, δι’ οὗ ἐχορηγήθη ἐν ἀπουσίᾳ τῆς Βουλῆς κατὰ τοὺς ὅρους τοῦ ἄρθρου 18 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχμῶν ἑκατὸν ἓξ χιλιάδων, ἀριθμὸς 106,000, ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τῶν ἐξόδων τῆς χρήσεως 1872 τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργείου πρὸς πληρωμὴν τῶν ἀποδοτέων ἐξόδων ἐπισκευῆς τοῦ θαλαμηγοῦ, ἡ Ἀμφιτρίτη, γενομένης ἐν Τεργέστῃ κατὰ τὸ 1872. Ἐν Ἀθήναις, τὴν 19 Φεβρουαρίου 1874.

Ὁ ἐπὶ τῶν Οἰκονομ. ὑπουργὸς

Ν. ΠΑΠΑΜΙΧΑΛΟΠΟΥΛΟΣ.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ Αʹ

ΒΑΣΙΛΕΥΣ ΤΩΝ ΕΛΛΗΝΩΝ.

Ἔχοντες ὑπ’ ὄψιν τὰ ἄρθρα 16–19 τοῦ νόμου περὶ δημοσίου λογιστικοῦ καὶ τὴν ἀπὸ 21 λήγοντος γνωμοδότησιν τοῦ Ἡμετέρου ὑπουργικοῦ Συμβουλίου. Προτάσει τῶν ἡμετέρων ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργῶν. Ἀπεφασίσαμεν καὶ διατάσσομεν· Ἄρθρον 1. Ἐπὶ τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργείου τῆς χρήσεως 1872 χορηγεῖται ἔκτακτος πίστωσις ἐκ δραχμῶν ἑκατὸν ἓξ χιλιάδων (106,000) καταλογιζομένη εἰς ἴδιον κεφάλαιον τοῦ εἰρημένου προϋπολογισμοῦ πρὸς πληρωμὴν τῶν ἀποδοτέων ἐξόδων ἐπισκευῆς τοῦ θαλαμηγοῦ, ἡ Ἀμφιτρίτη, γενομένης ἐν Τεργέστῃ κατὰ τὸ 1872. Ἄρθρον 2. Ἡ προκειμένη πίστωσις ὑποβληθήσεται εἰς τὴν κύρωσιν τῆς Βουλῆς, ἅμα συνελθούσης. Εἰς τοὺς Ἡμετέρους ἐπὶ τῶν Οἰκονομικῶν καὶ τῶν Ναυτικῶν ὑπουργοὺς ἀνατίθεται ἡ δημοσίευσις καὶ ἐκτέλεσις τοῦ παρόντος Διατάγματος. Ἐν Ἀθήναις, τῇ 24 Σεπτεμβρίου 1873.

ΓΕΩΡΓΙΟΣ.

Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ, Δ. ΔΡΟΣΟΣ.

Πρακτικὸν τοῦ Ὑπουργικοῦ Συμβουλίου Τῆς συνεδριάσεως τῆς 21 Σεπτεμβρίου 1873. Ἐν τῇ συνεδριάσει τῆς 21 τοῦ Σεπτεμβρίου 1873 ἀνεγνώσθη ἔκθεσις τοῦ κ. ἐπὶ τῶν Ναυτικῶν Ὑπουργοῦ περὶ χορηγήσεως ἐκτάκτου πιστώσεως ἐκ φιορινίων 40,552: 96, φερόντων δραχμὰς 106,000 περίπου διὰ τὴν κατὰ τὸ 1872 γενομένην ἐπισκευὴν τοῦ θαλαμηγοῦ ἀτμοπλοίου «ἡ Ἀμφιτρίτη». Τὸ ὑπουργικὸν Συμβούλιον παρατηρῆσαν, ὅτι διὰ τοῦ νόμου τῆς 2 Ἰουνίου 1871 ἐχορηγήθη ἔκτακτος πίστωσις εἰς βάρος τῆς χρήσεως τοῦ 1871 τοῦ εἰδικοῦ προϋπολογισμοῦ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν διὰ τὴν κατασκευὴν νέων λεβήτων τῆς Ἀμφιτρίτης, ὅτι κατὰ τὸν ἀπὸ Πειραιῶς εἰς Τεργέστην διάπλουν τοῦ πλοίου τούτου πρὸς ἀλλαγὴν τῶν λεβήτων συνέβη ἡ γνωστὴ ἔκρηξις τῆς πυριταποθήκης, ἥτις κατέστρεψε θαλάμους καὶ ἔβλαψε πολλὰ τοῦ σκάφους μέρη, ὅτι πρὸς ἀνακαίνισιν τῶν καταστραφέντων θαλάμων καὶ ἐπισκευὴν τῶν βλαβέντων μερῶν τοῦ σκάφους ἐδαπανήθη τὸ ἀνωτέρω ποσὸν τῶν φιορινίων 40, 552:96, κατὰ τοὺς λογαριασμοὺς τοῦ ἐν Τεργέστῃ καταστήματος τοῦ Stabilimento technico triestino ἐπιθεωρημένους καὶ παρὰ τῆς ἐπιτροπῆς τῆς συσταθείσης ὑπὸ τοῦ ὑπουργείου τῶν Ναυτικῶν πρὸς ἐπιτήρησιν τῆς ἐργασίας τῆς προκειμένης ἐπισκευῆς, συγκειμένης παρὰ τοῦ πλοιάρχου Δ. Σαχτούρη καὶ τοῦ ἀνθυποναυπηγοῦ Σοφ. Γιαλούση, ὅτι ὁ διευθυντὴς τοῦ ῥηθέντος καταστήματος πρὸ ἑνὸς ἤδη ἔτους ζητεῖ ἀδιακόπως τὴν πληρωμὴν τοῦ ποσοῦ τούτου, καὶ διὰ τὴν ἀπάντησίν του ταύτην ἀναντιῤῥήτως ἔχει δίκαιον, ὅτι ἡ ἐπισκευὴ αὕτη ἐκτελεσθεῖσα τὸ 1872, ὀρθὸν εἶναι νὰ ἐπιβαρύνῃ τὴν χρῆσιν τοῦ ἔτους τούτου, ἐγκρίνει νὰ χορηγηθῇ ἔκτακτος πίστωσις εἰς βάρος τοῦ προϋπολογισμοῦ τῆς χρήσεως τοῦ 1872 ἐκ δραχμῶν ἑκατὸν ἓξ χιλιάδων, ἀριθ. 106,000.

Ὁ Πρόεδρος

Δ. ΔΕΛΗΓΕΩΡΓΗΣ.

Οἱ ὑπουργοὶ

Δ. ΧΡΗΣΤΙΔΗΣ Δ. ΔΡΟΣΟΣ, Π. ΧΑΛΙΚΙΟΠΟΥΛΟΣ,

Δ. ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ.

Ἐπειδὴ δὲ ἔγεινε λόγος περὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ, παρατηρῶ εἰς τὴν Βουλὴν ὅτι τὸ ὑπουργεῖον δὲν σκέπτεται νὰ ὑποβάλῃ νέον προϋπολογισμὸν εἰς αὐτήν· θὰ ἐπιφέρῃ μόνον τροποποιήσεις τινὰς ἐπὶ τοῦ ὑποβληθέντος ὑπὸ τῆς προκατόχου Κυβερνήσεως εἰς τὴν Βουλὴν, τὰς ὁποίας θὰ γνωστοποιήσῃ εἰς τὸν κ. πρόεδρον καὶ θὰ τὸν παρακαλέσῃ νὰ τὰς παραπέμψῃ εἰς τὴν ἐπὶ τοῦ προϋπολογισμοῦ ἐπιτροπήν· ἑπομένως ἡ ἐπιτροπὴ τῆς Βουλῆς δύναται νὰ προβῇ ἀπὸ τοῦδε εἰς τὰς ἐργασίας της, καθόσον ἐντὸς τῆς ἑβδομάδος θὰ δυνηθῶμεν, ὡς ἐλπίζω, νὰ ὑποβάλωμεν εἰς τὸν κ. πρόεδρον τῆς Βουλῆς τὴν περὶ τῶν μεταβολῶν δήλωσίν μας.

§143ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Τὰ νομοσχέδια ταῦτα θέλουν τυπωθῆ, καὶ κατὰ τὴν ὑπάρχουσαν τακτικὴν τῆς Βουλῆς θέλουσιν ἀποσταλῆ εἰς τὴν ἐπιτροπὴν τοῦ προϋπολογισμοῦ. Ὁ κ. Ῥάλλης ἔχει τὸν λόγον κατὰ τὴν τάξιν τῆς ἐγγραφῆς.

§144Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Δὲν ἔσχον, κύριοι, τὴν εὐχαρίστησιν ν’ ἀκούσω ὁλόκληρον τὴν ὁμιλίαν τοῦ κ. Ἠλιοπούλου, νομίζω ὅμως, ὅτι δὲν προσέθηκέ τι εἰς τὴν συζήτησιν. Χάριν δὲ τῆς ἀξιοπρεπείας τοῦ Σώματος εἶναι, πιστεύω, καιρὸς νὰ κατασταθῇ ἡ συζήτησις κἄπως σοβαρωτέρα. Ἀποφεύγω, κύριοι, εἰς τὰς ὁμιλίας μου τοὺς προλόγους καὶ ἐπιλόγους, οὐχ ἧττον σήμερον εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ προτάξω μικράν τινα προεισαγωγήν. Ἀνέβην τὸ βῆμα μὲ τὸν σκοπὸν νὰ ὑποστηρίξω τὴν πρότασιν τοῦ ἐκ Γόρτυνος ἀξιοτίμου συναδέλφου ἡμῶν κ. Δηλιγιάννη, καὶ ἐν τούτοις, βεβαίως θέλει φανῆ ὑμῖν παράδοξον, εἶμαι ἠναγκασμένος νὰ κηρύξω τὸν πόλεμον πρῶτον κατ’ αὐτοῦ. Ἐκεῖνο δὲ τὸ ὁποῖον θὰ φανῇ ὑμῖν ἔτι παραδοξότερον, εἶναι ὅτι σήμερον θὰ εὑρεθῶ εἰς πλεῖστα σύμφωνος μὲ τὸν ἐκ Μεσολογγίου βουλευτὴν κ. Δεληγεώργην. Εἶναι, κύριοι, τοῦτο τὸ πρῶτόν μου βῆμα ἐν τῇ ἐνεργῷ πολιτικῇ· ἐὰν δὲ προσκόψω κατ’ αὐτὸ, βεβαίως ἡ ἐν τῷ μέλλοντι πορεία μου θέλει φέρει ἐν τῷ μετώπῳ τὸ στίγμα τῆς γεννήσεώς της. Διαφωνῶ μετὰ τοῦ κ. Δηλιγιάννη, τοῦ πατρὸς τῆς ὑπὸ συζήτησιν προτάσεως, ὡς πρός τε τὴν σημασίαν καὶ τὸν νομικὸν αὐτῆς χαρακτηρισμόν· διαφωνῶ μετ’ αὐτοῦ ὡς πρὸς τὴν ἔκτασιν, ἥτις δέον νὰ δοθῇ εἰς τὴν πρότασιν ταύτην. Καὶ πρῶτον, τίς ἡ σημασία τῆς προτάσεως; Ποῖον πράγματι νομικὸν χαρακτηρισμὸν δυνάμεθα νὰ δώσωμεν εἰς αὐτήν; Πρόκειται ἁπλῶς περὶ θωπείας, ἣν θέλομεν ἐπιδαψιλεύσει εἰς τὸ πεσὸν ὑπουργεῖον; πρόκειται περὶ ἱκανοποιήσεως, ἥτις θέλει δοθῆ εἰς σύστημα καταῤῥεῦσαν ὑπὸ τὸ βάρος τῆς ψήφου σας; πρόκειται περὶ προτάσεως, ἥτις δύναται νὰ ἐπαγάγῃ ἀποτελέσματα καὶ συνεπείας ἐλαφροτέρας τῆς ἁπλῆς ψήφου τῆς ἐμπιστοσύνης; Ναὶ, λέγουσι, καὶ τοιαύτην θεωρίαν ἀνέπτυξεν ὁ ἐκ Γόρτυνος ἀξιότιμος συνάδελφος ἡμῶν. Τὸ ἀνεύθυνον τοῦ βασιλέως ἐν συνταγματικῷ πολιτεύματι καὶ ἡ εὐθύνη τῶν ὑπουργῶν εἶναι ἰδέαι συσχετικαὶ, ἀλληλένδετοι, ἀδιαχώριστοι. Τὸ ἀνεύθυνον τοῦ βασιλέως δὲν ἔχει λόγον ὑπάρξεως ἄνευ τῆς εὐθύνης τῶν ὑπουργῶν. Τὰ καθήκοντα τὰ ἐπιβληθέντα ἐκ τοῦ συνταγματικοῦ χάρτου εἰς τὴν νομοτελεστικὴν ἐξουσίαν εἶναι τοσαῦτα καὶ τηλικαῦτα, ὥστε ὁ νομοθέτης δὲν ἠθέλησε νὰ τὰ παραδώσῃ ἄνευ ἐγγυήσεως εἰς τὰς χεῖρας οὐδενὸς, ἔστω καὶ βασιλέως. Πρώτη ἐγγύησις, ἥτις ὅλοις γράμμασι γέγραπται ἐν τῷ συντάγματι ἡμῶν, εἶναι ὁ ὅρκος· δευτέρα τοιαύτη, κἄπως θετικωτέρα, ἡ εὐθύνη τῶν ὑπουργῶν. Κρηπὶς δ’ αὕτη καὶ ἀναγκαῖον συμπλήρωμα τοῦ ἀνευθύνου τοῦ βασιλέως, εἶναι τρισσή. Καθαρῶς πολιτικὴ, ποινικὴ καὶ ἀστική. Ὑπουργὸς, σωματικῶς ἀσθενὴς καὶ κύπτων ὑπὸ τὸ βάρος τοῦ γήρως, ἢ ἕτερος καταβεβλημένος καὶ νεναρκωμένος τὴν διάνοιαν ἐκ φύσεως ἢ ἐκ περιστάσεων τυχαίων, ἤχθη οὐχ ἧττον ἐκ περιστάσεων ἐπίσης τυχαίων καὶ παροδικῶν εἰς τὸ ὕψιστον ἀξίωμα τοῦ συμβούλου τοῦ στέμματος, ἐκ κενοδοξίας δὲ ἢ κουφότητος ἐπιμένει εἰς τὸ νὰ κατέχῃ τὴν θέσιν ταύτην, εἰς τῆς ὁποίας τὰς ἀπαιτήσεις δὲν δύναται ν’ ἀνταποκριθῇ. Χάριν τοῦ πρὸς τὸ γῆρας ὀφειλομένου σεβασμοῦ, χάριν τοῦ οἴκτου, ὃν ἐμπνέει εἰς τὴν καρδίαν παντὸς ἡ ἰδέα τῆς παθήσεως, θὰ ὑποστῇ τὸ ἔθνος διοίκησιν χαλαρὰν καὶ θὰ ὑπομείνῃ μέχρις οὗ ὁ πρῶτος καταβῇ εἰς τὸν τάφον ἢ ὁ δεύτερος ἐκπέσῃ εἰς ἐντελῆ βλακείαν; δὲν ὑπάρχει ἐνταῦθα ἔγκλημα, δὲν ὑπάρχει ἑπομένως οὐδ’ ἀγωγὴ περὶ ἐκδικήσεως τοῦ ἐγκλήματος, οὐδὲ ποινικὴ εὐθύνη. Ὑπάρχει ὅμως ἀνικανότης καὶ ἡ ἀνικανότης αὕτη πρέπει νὰ ἐκλείψῃ ἐκ τῆς διαχειρίσεως τῶν δημοσίων. Ἰδοὺ περίπτωσις τῆς πολιτικῆς καὶ μόνης τῆς πολιτικῆς εὐθύνης. Ζήτημα ἐμπιστοσύνης τίθεται κατὰ τῶν τοιούτων ὑπουργῶν καὶ ὑπὸ τὴν ψῆφον τῆς βουλῆς πίπτει τὸ σεσαθρωμένον τοῦτο οἰκοδόμημα. Ἀλλ’ ἕτερος ὑπουργὸς ἢ πρωθυπουργὸς πλήρης ὑγείας τό τε σῶμα καὶ τὴν διάνοιαν, παραβιάζει τὸν συνταγματικὸν χάρτην, παραβιάζει ῥητοὺς νόμους, καὶ καθημέραν ἀπὸ ἐγκλήματος εἰς ἔγκλημα περιπίπτει. Ἀρκεῖ τότε ἡ ψῆφος τῆς ἐμπιστοσύνης, δι’ ἧς θέλει καταῤῥεύσει τοιοῦτον ὑπουργεῖον; ὄχι βεβαίως. Ὑπάρχει ἡ περίπτωσις τοῦ δευτέρου εἴδους τῆς εὐθύνης, τῆς ποινικῆς. Αὕτη δὲ καταδιώκει τὸν πολιτικὸν ἐγκληματίαν, ὡς ἡ συνείδησις τὸν κοινὸν, καὶ μετὰ τὴν πτῶσίν του, καὶ μέχρι τοῦ πολιτειακοῦ του θανάτου. Τρίτον εἶδος εὐθύνης εἶναι ἡ εὐθύνη ἡ ἀστική. Τὸ ἔγκλημα τοῦ ὑπουργοῦ, ὡς καὶ τὸ κοινὸν ἔγκλημα, δύναται νὰ ἐπαγάγῃ ζημίας, εἴτε εἰς ἄτομον εἴτε εἰς τὸ ἔθνος αὐτό. Ἡ ζημία γεννᾷ τὴν ἀγωγὴν περὶ ἀποζημιώσεως, καὶ ἡ ἀγωγὴ αὕτη περὶ ἀποζημιώσεως εἶναι ὁ τύπος, ὑφ’ ὃν ἐμφανίζεται τοῦ τρίτου εἴδους ἡ εὐθύνη, ἡ εὐθύνη ἡ ἀστική. Τὸ τελευταῖον τοῦτο εἶδος τῆς εὐθύνης παρ’ ἡμῖν μόνον ἔμμεσον ἐφαρμογὴν ἔλαβε μέχρι σήμερον. Τῳόντι, δὲν γνωρίζω ἐν τῇ μικρᾷ μου πείρᾳ τῶν δικανικῶν ὑποθέσεων, δὲν γνωρίζω, λέγω, παράδειγμα ἀγωγῆς περὶ ἀποζημιώσεως γενομένης ἀπ’ εὐθείας κατὰ ὑπουργῶν, κατὰ συμβούλων τοῦ στέμματος. Ὑπουργοὶ ὅμως ἐπήνεγκον ζημίας διὰ τῆς αὐθαιρέτου ἐνεργείας των, ἰδιῶται ἤγειραν ἀγωγὰς κατὰ τοῦ δημοσίου, τὸ δὲ δημόσιον ἀνεκοίνωσε τὰς ἀγωγὰς ταύτας εἰς τοὺς ὑπουργούς. Αὐτὸς εἶναι ὁ τύπος, τὸν ὁποῖον λαμβάνει ἡ ἐφαρμογὴ τῆς ἀστικῆς εὐθύνης τῶν ὑπουργῶν παρ’ ἡμῖν. Δὲν πρόκειται περὶ τῆς εὐθύνης ταύτης σήμερον ἀπέναντι τοῦ πεσόντος ὑπουργείου. Τὸ πρῶτον εἶδος τῆς εὐθύνης, εἴπομεν, εἶναι ἡ εὐθύνη ἡ πολιτική· αὕτη ἐνεσκήφθη ἤδη διὰ τῆς ψήφου τῆς βουλῆς, ὑπὸ τὴν ὁποίαν κατέῤῥευσε τὸ παρελθὸν ὑπουργεῖον. Ἐὰν δὲ ἡ θεωρία τοῦ ἐκ Γόρτυνος ἀξιοτίμου βουλευτοῦ ἦν ἀληθὴς, ἐὰν πράγματι διὰ τῆς προτάσεώς του ἐπρόκειτο νὰ φέρῃ ὑπὸ συζήτησιν μέτρον ἐλαφρότερον ἀπὸ ἐκεῖνο, ὅπερ συνεπάγεται ζήτημα ἐμπιστοσύνης, τότε τὸ μέτρον αὐτὸ δὲν ἤθελεν ἔχει λόγον ὑπάρξεως, ἀφοῦ τὸ σπουδαιότερον, τὸ σοβαρώτερον ἐνεσκήφθη ἤδη· ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ ἁπλοῦ ζητήματος ἐμπιστοσύνης, πρόκειται περὶ τοῦ δευτέρου εἴδους τῆς εὐθύνης, περὶ τῆς ποινικῆς, περὶ τῆς δικαστικῆς. Ἡ πρότασις τοῦ ἐκ Γόρτυνος βουλευτοῦ εἶναι προκάταρξις κατηγορίας κατὰ τοῦ ὑπουργείου. Δὲν εἶναι δὲ μικρὸν τὸ πρᾶγμα. Οἱ συγγραφεῖς ἀναφέρουσι βεβαίως παραδείγματα κατηγορίας ὑπουργῶν, ἀλλὰ χαρακτηρίζουσιν οὐχ ἧττον αὐτὰ ὡς πολιτικὴν ἐπανάστασιν, ὁμαλωτέραν τῆς ἄλλης ἐπαναστάσεως, ἀλλὰ πάντοτε ἐπανάστασιν, σκοποῦσαν νὰ καταστήσῃ ἀδύνατον τὴν ἐπιστροφὴν συστήματος καταστρεπτικοῦ. Τὴν θεωρίαν ταύτην δὲν ἀνέπτυξα ἐνώπιον ὑμῶν, κύριοι, πρὸς τὸν σκοπὸν τοῦ νὰ ἐπιδείξω φῶτα καὶ γνώσεις. Δὲν ἔχετε ἢ νὰ λάβητε εἰς χεῖράς σας τὴν πρώτην πραγματείαν περὶ συνταγματικοῦ δικαίου καὶ θέλετε εὕρει αὐτὴν πολὺ καθαρώτερον καὶ εὐκρινέστερον ἐκτεθειμένην· ἀλλὰ πρόκειται μετ’ ὀλίγον νὰ φέρωμεν μίαν ψῆφον ἐπὶ τῆς προτάσεως τοῦ ἐκ Γόρτυνος βουλευτοῦ. Δὲν πρέπει ν’ ἀπατώμεθα, ἀλλὰ ψηφίζοντες αὐτὴν πρέπει νὰ γνωρίζωμεν ὅλην τὴν βαρύτητα τῆς ψήφου, τὴν ὁποίαν θέλομεν δώσει, καὶ τὰς συνεπείας αὐτῆς. Καὶ τοῦτο εἶναι τὸ πρῶτον σημεῖον, κατὰ τὸ ὁποῖον διχογνωμῶ πρὸς τὸν ἐκ Γόρτυνος βουλευτήν· ἀλλ’ ὑπάρχει καὶ ἕτερον τὸ τῆς ἐκτάσεως τῆς προτάσεως. Ὁ ἔντιμος συνάδελφος ἡμῶν ἀναπτύσων τὴν πρότασίν του, περιώρισε τὰ θέματα αὐτῆς ἐντὸς τοῦ κύκλου τῶν πράξεων, αἵτινες ἔλαβον χώραν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς τελευταίας συνόδου τῆς Βουλῆς. Εἶπεν ὅτι ψῆφος ἐμπιστοσύνης ἐκάλυψε τὰς πράξεις τὰς πρὸ τοῦ τέλους τῆς συνόδου ἐκείνης, ὅτι σήμερον ἑπομένως δὲν δυνάμεθα νὰ ἐπανέλθωμεν εἰς αὐτὰς καὶ νὰ τὰς ἀναψηλαφήσωμεν· ἀλλὰ σφάλλει νομίζων ὅτι ἡ θεωρία του αὐτὴ εἶναι ὀρθή.

§145Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐὰν μοὶ ἐπιτρέπετε, νὰ ἐπαναλάβω ὅ,τι εἶπον......

§146Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Σᾶς παρακαλῶ μάλιστα.

§147ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐγὼ δὲν εἶπον προχθὲς ἀγορεύων, ὅτι μετὰ τὴν ἐπιζήτησιν τῆς ψήφου τῆς Βουλῆς ἐκαλύψαμεν τὰς πράξεις, τὰς ὁποίας προβλέπει καὶ τιμωρεῖ ἡ ποινικὴ νομοθεσία.

§148Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τότε εἴμεθα σύμφωνοι. Ἀφοῦ εἴχετε δὲ τὴν καλωσύνην νὰ μοὶ δώσητε αὐτὴν τὴν πληροφορίαν, σᾶς παρακαλῶ, νὰ μοὶ δώσητε καὶ μίαν ἄλλην. Δὲν ἐννοῶ διατί τότε περιωρίσατε τὰ κεφάλαια τῆς κατηγορίας ἐντὸς τῶν πράξεων, αἵτινες ἔλαβον χώραν ἀπὸ τῆς λήξεως τῆς τελευταίας συνόδου.

§149Θ. ΔΗΛΙΓΙΑΝΝΗΣ. Ἐπειδὴ αὐτὴν τὴν στιγμὴν διορθόνω τὰ δοκίμια τοῦ λόγου μου, ἠμπορῶ νὰ σᾶς ἀναγνώσω τὸ μέρος ἐκεῖνο, εἰς τὸ ὁποῖον ἀποδίδετε τὴν ἔννοιαν, τὴν ὁποίαν ἀποδίδετε· «Μέχρι τοῦδε προσδιώρισα δύω ἐκ τῶν ἀντικειμένων... .................. τῶν ὑπουργῶν.» Εἶπον ὅτι περιορίζω αὐτά. Ἀλλὰ παρητηρήσας τὸ τυχαῖον αὐτὸ συμβεβηκός, προέλαβον τὰς ἀντιῤῥήσεις, τὰς ὁποίας ἡ ἄλλη πτέρυξ ἠδύνατο νὰ κάμῃ.

§150Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μ’ εὐχαρίστησίν μου βλέπω ὅτι δὲν μᾶς διαχωρίζει εἰμὴ ἓν μόνον σημεῖον. Ὀφείλω ὅμως νὰ τελειώσω τὴν θεωρίαν μου, διότι πολλοὶ ἦλθον ἐκ τῆς ἄλλης πτέρυγος σήμερον καὶ ἀνέφερον πολλά. Πολλοὶ εἶπον ὅτι ἡ ψῆφος τῆς Βουλῆς ἦλθε καὶ ἐκάλυψεν ὅλον τὸ παρελθὸν τοῦ ὑπουργείου, ὅτι δὲν ἔχομεν δικαίωμα ν’ ἀναψηλαφήσωμεν τὴν ἀπόφασιν ἐκείνην. Ἀλλ’ ἡ θεωρία αὕτη εἶναι ἀληθής, καὶ δύναται τάχα νὰ ἔχῃ ἐφαρμογὴν ἐπὶ τοῦ προκειμένου; ἡ ψῆφος ἐκείνη, τὴν ὁποίαν τοσάκις ἐπανέλαβον καὶ διὰ τὴν ὁποίαν τοσάκις ἐκαυχήθησαν, ἐκάλυψε τῳόντι τὸ ἔγκλημα, ἐὰν ὑπῆρξε τοιοῦτον;

§151ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Δὲν τὸ εἶπε κἀνεὶς τοῦτο.

§152Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Πολεμῶ καὶ ἐγὼ μὲ τοὺς ἀνεμομύλους.

§153ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Δὲν ὡμίλησα ἐγώ· ὁ κ. Κεχαγιᾶς τὸ εἶπε.

§154Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Λοιπὸν πρὸς τὸν κ. Κεχαγιᾶν ὁμιλῶ, ὄχι πρὸς τὸν κ. Ἡλιόπουλον.

§155ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ............

§156Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Τὸ κοινὸν ἔγκλημα ὅπως παραγραφῇ ἀπαιτεῖται ὁλόκληρος δεκαετία, τὸ δὲ ὑπουργικὸν ὅπως καλυφθῇ, θ’ ἀπῃτεῖτο κατὰ τὴν θεωρίαν ταύτην μόνον γενική τις ψῆφος ἐμπιστοσύνης, καὶ ἀδιάφορον ἐὰν τὸ γεγονὸς δὲν ἐξητάσθη κατὰ τὴν ἔκφρασιν ἐκείνης. Ἀλλὰ πῶς ἐπετεύχθη ἡ ψῆφος ἐκείνη; Καὶ ἐὰν ἡ θεωρία, τὴν ὁποίαν πολεμῶ, ᾖναι ἀληθής, ὑπῆρξεν ἡ ψῆφος ἐκείνη τοιαύτη, ὥστε νὰ θεωρηθῇ ὡς καλύπτουσα ὁποιονδήποτε τυχὸν διαπραχθὲν ἔγκλημα κατὰ τὴν προηγουμένην σύνοδον; Ἡ ψῆφος ἐκείνη ἦν τοιαύτη, ὥστε ἠδύνατο εἰς σύστημα ἀφιλότιμον νὰ ἐπιτρέψῃ ν’ ἀποζήσῃ ἀκόμη ἡμέρας τινάς. Δὲν προῆλθε τῳόντι ἐκ διαστάσεως ὅλως τυχαίας καὶ παροδικῆς τῶν μελῶν τῆς ἀντιπολιτεύσεως; Δὲν ἦτο ψῆφος ἐμπιστοσύνης, ἦτο ψῆφος ἁπλῆς ἀνοχῆς. Ἐν γνώσει δὲ νῦν καὶ ἐν πλήρει συνειδήσει καὶ τῆς βαρύτητος καὶ τῆς σημασίας τῆς ψήφου, ἣν θέλομεν δώσει ἐπὶ τῆς ὑπὸ συζήτησιν προτάσεως καὶ τῆς ἐκτάσεως αὐτῆς, θέλω προβῆ εἰς τὴν ἔκθεσιν τῶν γεγονότων ἐκείνων, τὰ ὁποῖα δύνανται, νομίζω, νὰ δώσωσιν ἀφορμὴν εἰς τὴν σύστασιν ἐξελεγκτικῆς ἐπιτροπῆς. Ἀλλ’ ἐλησμόνησα. Ὑπάρχει καὶ ἕτερον σημεῖον, τὸ ὁποῖον μᾶς διαχωρίζει μὲ τὸν κ. Δηλιγιάννην. Ἐπιτρέπεται εἰς πάντα κρυπτόμενον ὄπισθεν μισθωτοῦ ὑπευθύνου συντάκτου νὰ φαρμακεύῃ τὴν κοινὴν γνώμην, νὰ συκοφαντῇ καὶ ὑβρίζῃ τοὺς ἀντιπάλους του, νὰ ἐξυμνῇ τὰς ἀρετὰς τοῦ σάρακος τοῦ κατατρώγοντος πᾶν ξύλον καὶ πᾶν ὕφασμα, ἀλλὰ δὲν ἐπιτρέπεται εἰς σέ, ἔντιμε φίλε καὶ συνάδελφε, νὰ κατέρχεσαι εἰς τὸ χαλκεῖον τῶν ὕβρεων καὶ συκοφαντιῶν, καὶ ν’ ἀποκαλύπτῃς τὰ αἴσχη τὰ ἐν αὐτῷ κρυπτόμενα. Δὲν φθάνει, δὲν ἐκτείνεται ἡ δικαιοδοσία σου ἡ κοινοβουλευτικὴ μέχρις αὐτοῦ τοῦ σημείου, οὐδὲ δύναται νὰ κατέλθῃ εἰς τὸ ἐν λόγῳ χαλκεῖον, διότι ἤθελεν ἐξέλθει ἐῤῥιπωμένη ἐξ αὐτοῦ. Ἀριθμῶν λοιπὸν τὰ διάφορα κεφάλαια τῆς κατηγορίας, δὲν θέλω ἀκολουθήσει τὸ σύστημα τοῦ κ. Δηλιγιάννη· θέλω ἐξετάσει τὰ γεγονότα ὅπως ἐν τῷ φανερῷ ἐξεδηλώθησαν καὶ κτηνωδῶς ἔλαβον χώραν.

§157ΕΙΣ ΒΟΥΛΕΥΤΗΣ. Κτηνωδῶς;

§158Δ. ΡΑΛΛΗΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, τὸ «fait brutal» ἑρμηνεύεται κτηνῶδες γεγονὸς εἰς τὴν ἑλληνικὴν, ἀλλὰ τοῦτο δὲν εἶναι προσβολή. Νομίζω δὲ, κύριοι, ὅτι, ὅπως ἀποφύγωμεν τὴν μομφὴν, ὅτι συκοφαντοῦμεν, τὸ καλλίτερον μέσον, τὸ ὁποῖον δυνάμεθα νὰ μεταχειρισθῶμεν κατὰ τὴν ἀνάπτυξιν τοῦ κατηγορητηρίου, εἶναι ἡ ἀκριβὴς βιογραφία τῶν ποτὲ ὑπουργῶν, ἀφ’ ἧς στιγμῆς ἀνῆλθον τὴν ὑψηλὴν περιωπὴν τῶν συμβούλων τοῦ στέμματος μέχρι τῆς πτώσεώς των. Ἐκ τῆς μειοψηφίας ἐγεννήθη τὸ πεσὸν ὑπουργεῖον· γεγονὸς ἀναμφισβήτητον, ἴσως καὶ διὰ τὸν κ. Ἠλιόπουλον.

§159ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Τί εἴπετε;

§160ΡΑΛΛΗΣ. Λέγω, ὅτι ἐγεννήθη ἐκ τῆς μειονοψηφίας.

§161ΗΛΙΟΠΟΥΛΟΣ. Ὡμίλησα περὶ μειονοψηφίας.

§162ΡΑΛΛΗΣ. Λοιπὸν ἐκ τῆς μειονοψηφίας ἐγεννήθη καὶ λαβὸν τὸν προϋπολογισμὸν ἀσυζητεὶ ἐσκόρπισε τὴν ἐθνικὴν ἀντιπροσωπείαν —λυποῦμαι ὅτι ὁ βουλευτὴς Μεσολογγίου δὲν εἶναι ἐδῶ αὐτὴν τὴν στιγμὴν· ἡ ἔκφρασις ἐσκόρπισε δὲν θὰ ἦτο δι’ αὐτὸν κενή. — Ὅτε δὲ ἐπρόκειτο καὶ ὤφειλε νὰ συγκληθῇ ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία ὅπως ἐπιψηφίσῃ τὸν προϋπολογισμὸν τοῦ 1873 καὶ τοὺς φορολογικοὺς νόμους, οἱ βουλευταὶ ἀπεστάλητε εἰς τοὺς ἐκλογεῖς σας ὅπως νέα δείγματα καὶ νέας ἀποδείξεις τοῦ ἀληθοῦς τῆς ἐντολῆς σας φέρετε. Προβαῖνον δὲ τὸ ὑπουργεῖον ἐκεῖνο εἰς τὴν διάλυσιν τῆς Βουλῆς καὶ δημοσιεῦον τὸ διάταγμα τῆς διαλύσεως, συνώδευσεν αὐτὸ δι’ ἐγκυκλίου, ἥτις οὐδὲν ἕτερον ἦτο εἰμὴ ὕβρις κατὰ τῆς ἐθνικῆς ἐκείνης ἀντιπροσωπείας, ὕβρις, ἥτις ἔθετεν εἰς ἀμφισβήτησιν τὸ κῦρος ὅλων τῶν πράξεων αὐτῆς. Τί κατὰ τὰς ἐκλογὰς ἔλαβε χώραν, ἡ Μεσσηνία, ἡ Γορτυνία, ἡ Ναύπακτος καὶ ἄλλαι ἐπαρχίαι μαρτυροῦσιν. Ἠδυνάμην ν’ ἀναφέρω καὶ τὴν ἐπαρχίαν Ἀττικῆς· ὡς πρὸς αὐτὴν παρουσιάσθην ἐνώπιον τοῦ ἁρμοδίου τμήματος καὶ ἐξέθηκα τὰ λαβόντα χώραν· δὲν θέλω σήμερον ν’ ἀπασχολήσω δι’ αὐτῶν τὴν Βουλὴν, διότι φοβοῦμαι ὅτι ἤθελον μὲ κατακρίνει ὡς περιαυτολογοῦντα. Ἀλλ’ ὡς ἔνδειξιν τῶν προθέσεων καὶ τῶν μέσων, ἅτινα κατὰ τὰς ἐκλογὰς καὶ πρὸς παρασκευὴν αὐτῶν μετεχειρίσθη ἡ πεσοῦσα κυβέρνησις, ἀναφέρω τὸ πάθημα ἑνὸς ἀνωτέρου ἀξιωματικοῦ. Ἀνώτερος ἀξιωματικὸς, ὅστις πολλὰς παρέσχεν εἰς τὸ ἔθνος ἡμῶν ὑπηρεσίας, ὅστις καὶ διὰ τοῦ αἵματός του συνέδραμεν εἰς τὴν ἵδρυσιν αὐτοῦ, ἐῤῥίφθη τότε εἰς τὰς ἀγυιάς· τὸ διατί καὶ πῶς, θέλω τὸ ἀναπτύξει μετ’ ὀλίγον, ὅταν περαιώσω τὴν ὅλην βιογραφίαν τοῦ ὑπουργείου. Διεξάγονται αἱ ἐκλογαὶ καὶ ἡ ἀντιπροσωπεία συνέρχεται τὴν 14 Φεβρουαρίου. Ἂν ὁ κ. Θεόδωρος Δηλιγιάννης καὶ ὁ κ. Νικολόπουλος εὑρίσκωνται σήμερον ἐν τῷ βουλευτηρίῳ μετὰ τῶν φίλων των, ἂν ὁ κ. Κουμουνδοῦρος καὶ ὁ κ. Μποῦτος παρακάθηνται μεθ’ ἡμῶν, βεβαίως δὲν εἶναι σφάλμα τῆς κυβερνήσεως ἐκείνης, οὔτε τῶν φίλων της. Ἀλλὰ περαίνονται αἱ ἐξελέγξεις τῆς βουλῆς, καὶ καθ’ ἣν στιγμὴν ἡ πλειοψηφία πρόκειται νὰ ἐκδηλωθῇ, γνωστὴ ἤδη ἐκ τῶν προτέρων ψηφοφοριῶν, διάταγμα διακοπῆς ἐπιπίπτει καὶ πάλιν μᾶς διασκορπίζει. Καὶ περίεργον! τὸ διάταγμα ἐκεῖνο τῆς τεσσαρακονθημέρου διακοπῆς συμπίπτει μὲ τὴν ἐγγραφὴν τῶν μετόχων εἰς τὰ Μεταλλουργεῖα τοῦ Λαυρίου· τὸ διάταγμα ἀνεγνώσθη, ἂν δὲν ἀπατῶμαι, τὴν 30 Μαρτίου· τὴν 30 Μαρτίου ἐγίνετο ἡ ἐγγραφὴ εἰς τὰ Μεταλλουργεῖα τοῦ Λαυρίου. Αἱ τεσσαράκοντα ἐκεῖναι ἡμέραι παρῆλθον ἐν ἀγωνίᾳ, τὰ ὄνειρα τὰ χρυσᾶ ἐπετεύχθησαν πάντα, καὶ συνήλθομεν ἐκ νέου ἐν τῷ βουλευτηρίῳ, ἀλλὰ κατὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ προέδρου ἡ μέχρις ἐκείνης τῆς ἐποχῆς καὶ κατὰ τὴν παραμονὴν τῆς διακοπῆς πλειοψηφία καθίσταται μειοψηφία, χάρις, δ’ εἰς τέσσαρα λευκὰ ψηφοδέλτια καὶ δύω λειποταξίας, χάρις εἰς μίαν μυστικὴν ψηφοφορίαν, ἣν ἄλλοτε τόσον ἐξύμνησαν καὶ ἤδη τόσον κακίζουσι, σύστημα καταδικασθὲν ἀπὸ τῆς γεννήσεώς του αὐτῆς, ἠδυνήθη νὰ ἐπιζήσῃ. Ἐπέρχεται ἡ σύμβασις καὶ ὁ οἶκός σας κατέστη οἶκος ἐμπορίου, ἀρχαὶ δὲ αἵτινες συνυπῆρξαν μὲ τὸ κοινωνικὸν ἡμῶν οἰκοδόμημα καταπίπτουσι πρὸ τῆς αὐθαιρέτου θελήσεως τῶν ὑπουργῶν. Τὸ ὑπουργικὸν συμβούλιον κατέστη τότε δημοπρατήριον, ἡ δὲ ἐκποίησις τῶν κτημάτων τοῦ δημοσίου ἐγένετο δι’ ἐμπιστευτικῶν ἐπιστολῶν. Ἡ σύνοδος ἐκείνη ἐτελείωσεν ἐν τῷ μέσῳ τοῦ θορύβου τῶν ἁμαξοστοιχιῶν τῶν διασχιζουσῶν ὁλόκληρον τὴν χώραν ἡμῶν, καὶ πρὸ τῆς ἐκπληττούσης καὶ εὐχαρίστου διὰ τοὺς ἁπλουστέρους θέας τῆς ἀφηνιάσεως τῶν ἵππων. Ἀλλ’ ἀποθνήσκει ὁ μητροπολίτης, καὶ ἀναφαίνεται τὸ ζήτημα τὸ μητροπολιτικὸν, οἱ δὲ συνοδικοὶ σύρονται ἐν ταῖς ἀγυιαῖς καὶ περιυβρίζονται. Ἀλ’ ἐγείρονται οἱ φοιτηταὶ καὶ ζητοῦσι τὴν φάλαγγά των, ἀπηνῆ δ’ ἐπέρχονται κατ’ αὐτῶν τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας, καὶ παίουσι καὶ κρεουργοῦσι καὶ παραπέμπουσιν εἰς τὰ δεσμωτήρια ἐκείνους, εἰς οὓς ὀφείλεται εἰς δεινὰς περιστάσεις ἄλλοτε ἡ τήρησις τῆς τάξεως. Κατὰ δὲ τὴν ἡμέραν ἐκείνην, ἴσως δι’ ἔλλειψιν χώρου, εἴδομεν τοὺς καταδίκους περιερχομένους τὰς ἀγυιὰς τῶν Ἀθηνῶν, καὶ ὄχι μόνον περιερχομένους τὰς ἀγυιὰς, ἀλλὰ μεταβαίνοντας εἰς τὰ ὑπουργεῖα καὶ συνδιαλεγομένους μετὰ τῶν ὑπουργῶν αὐτῶν.

§163ΤΙΝΕΣ. Καταδίκους;

§164ΡΑΛΛΗΣ. Καταδικασμένους εἰς ἑπταετῆ εἱρκτήν. Ὁ κ. Καλλιφρονᾶς βεβαίως μὲ ἐννοεῖ.

§165ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ὄχι, ὄχι· δὲν σὲ ἐννοῶ καθόλου (θόρυβος).

§166ΛΟΥΝΤΖΗΣ. Μήπως ἦλθον ἀπὸ τὴν Ζάκυνθον;

§167ΡΑΛΛΗΣ. Βεβαίως ἀπ’ ἐκεῖ.— Συμπίπτουσι δὲ καὶ αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ, διότι, ὡς λίαν εὐφυῶς εἷς συνάδελφος ἡμῶν εἶπε, χάριν κερδοσκοπίας πολιτικῆς ἔπρεπε νὰ ἐκβιασθῇ τὸ γράμμα τοῦ νόμου καὶ πρὶν ἢ ἔλθῃ ἡ ἀντιπροσωπεία ἡ ἐθνικὴ καὶ ἐκφράσῃ ψῆφον καταδικαστικὴν κατὰ συστήματος πεπτωκότος ἤδη, ἔπρεπεν ἀναγκαίως νὰ κερδήσωμεν δημάρχους τινάς. Συνέρχεται τέλος τὴν 23 Ἰανουαρίου ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία· ἀμέσως δὲ μετὰ τὴν ἐκλογὴν τοῦ προέδρου κατατίθεται ὁ προϋπολογισμὸς καὶ δίδεται, λόγῳ δώρου ἴσως τοῦ νέου ἔτους, pour la bonne mani, ἀνὰ ἓν ἀντίτυπον, προσηκόντως δεδεμένον, εἰς ἕκαστον τῶν βουλευτῶν· περισσεύουσι δὲ καὶ εἴκοσιν ἔτι τοιαῦτα καλῶς κατειργασμένα, (τὸ προεδρεῖον εἶναι εἰς θέσιν νὰ βεβαιώσῃ τοῦτο), ἅτινα δύνανται νὰ διανεμηθῶσιν εἰς τὸν βουλόμενον. Αὐτὴ εἶναι, κύριοι, ἡ βιογραφία τοῦ ὑπουργείου· ἕκαστος σταθμὸς τοῦ βίου του περιέχει μίαν παραβίασιν τοῦ Συντάγματος ἢ ῥητοῦ νόμου, ἓν ἔγκλημα ἢ μίαν ἀγυρτίαν. Ὅταν δὲ τοσοῦτον ποικίλη ἡ ἐν αὐτῷ θέα, δύνασθε ν’ ἀρνηθῆτε ὅπως τοὐλάχιστον ἐπ’ ὀλίγον ἐνδιατρίψωμεν; Οὐδεὶς ἐφαντάσθη ποτὲ, κύριοι, οὔτε ἐκτὸς οὔτε ἐντὸς τῆς Βουλῆς ν’ ἀμφισβητήσῃ τὸ δικαίωμα τοῦ βασιλέως, τοῦ διορίζειν καὶ παύειν τοὺς ὑπουργούς. Πάντες συμφωνοῦσιν, ὅτι δύναται νὰ τοὺς λάβῃ εἴτε ἐκ τῆς πλειοψηφίας, εἴτε ἐκ τῆς μειονοψηφίας. Ἀλλ’ οἱ μὲν λέγουσιν, ὅτι ἂν οἱ ὑπουργοὶ ληφθῶσιν ἐκ τῆς μειονοψηφίας, ἀναγκαίως πρέπει νὰ ἐπέλθῃ ἀμέσως, εἴτε διὰ διαλύσεως εἴτε διὰ συγκαλέσεως ἐκτάκτου, νὰ ἐπέλθῃ ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία, ὅπως τοῖς δώσῃ τὸ βάπτισμα καὶ τὸ κῦρος. Ἄλλοι δὲ λέγουσιν, ὅτι ἂν τοιαύτη ὑποχρέωσις ὑπῆρχεν ἐκ μέρους τοῦ στέμματος, τὸ δικαίωμα τοῦ βασιλέως ἤθελεν εἶσθαι ἀτελὲς, ἤθελεν ἔχει ἀνάγκην συμπληρώσεως. Κατηγοροῦσι δὲ τοὺς πρώτους ὡς δημοκρατικοὺς, καὶ ὀχλαγωγικοὺς καὶ ἀναρχικοὺς, καὶ λησμονοῦσι τὴν μεγάλην ἀρχὴν περὶ τῶν δικαιωμάτων τῶν διαφόρων ἐν πολιτείᾳ συνταγματικῇ ἐξουσιῶν, τὴν ὁποίαν τοσάκις καυχώμενοι ἐπανέλαβον ἐνώπιον ἡμῶν. Ποία δὲ ἡ μεγάλη αὕτη ἀρχὴ, ἡ πολλάκις ἐπαναληφθεῖσα καὶ ἣν ὁ πρώην πρωθυπουργὸς δίκην δᾳδὸς πρὸς φωτισμὸν τοῦ ἡλίου ἔῤῥιψεν ἐν μέσῳ ἡμῶν, ὅτε τινὲς τῶν φίλων του ἐζήτουν τὸ ἀπόλυτον τοῦ δικαιώματος τῆς διαλύσεως; Εἶπε τότε καὶ ἐπανέλαβε πολλάκις, «ἐν συνταγματικῷ πολιτεύματι οὐδὲν ἀπόλυτον», αἱ δύω λέξεις σύνταγμα καὶ ἀπόλυτον δικαίωμα, ἐπιτρέψατέ μοι τὴν γαλλικὴν ἔκφρασιν, hurlent de se trouver ensemble. Οὕτω δὲ ὁ πρωθυπουργὸς ἐκεῖνος κατώρθωσε νὰ ῥίψῃ ὀλίγον φῶς εἰς τὴν ἐσκοτισμένην διάνοιαν τῶν φίλων του, οἵτινες, καί τοι ἔχοντες ἐνώπιόν των 7 ὅλας ὑπογραφὰς τῶν ὑπουργῶν ἀναγκαίας ἐξαιρετικῶς διὰ τὸ διάταγμα τῆς διαλύσεως, καί τοι γνωρίζοντες ὅσα ἡ ἔκθεσις τῆς ἐπὶ τοῦ πολιτεύματος ἐπιτροπῆς ἔγραψε καὶ εὕρηνται ἐν τοῖς πρακτικοῖς τῆς Συνελεύσεως, ἐζήτουν οὐχ’ ἧττον τὸ ἀπόλυτον τοῦ δικαιώματος τῆς διαλύσεως. Ἀλλ’ ἂν ἡ μεγάλη αὕτη ἀρχὴ ᾖναι ἀληθὴς, καὶ εἶναι, κύριοι, ἀληθὴς, (καὶ ἰδοὺ διατί ἀρχόμενος τοῦ λόγου μου εἶπον, ὅτι θὰ εὑρεθῶ πολλάκις σύμφωνος μὲ τὸν ἐκ Μεσολογγίου βουλευτήν)· ἀλλ’ ἂν ᾖναι, λέγω, ἀληθὴς, διατί ἀποφεύγετε νὰ τὴν συνδυάσητε πρὸς τὸ δικαίωμα τῆς ἐκλογῆς τῶν ὑπουργῶν; Ὅπως γείνῃ τις πρωθυπουργὸς ἀρκεῖ βεβαίως ἡ ὑπογραφὴ τοῦ βασιλέως καὶ τοῦ πρώην πρωθυπουργοῦ ἢ καὶ αὐτοῦ τοῦ ἰδίου τοῦ μέλλοντος· τὸ δικαίωμα τοῦ βασιλέως εἶναι τότε πλῆρες, ἀκέραιον, ἐντελές. Ἀλλ’ ὅπως ὑπάρξῃ πρωθυπουργὸς, ἐκτὸς τῆς ὑπογραφῆς ἐκείνης, ἀπαιτεῖται καὶ ἕτερόν τι, ἀπαιτεῖται ἡ ἐμπιστοσύνη σας. Ὁσάκις ὅμως τὴν μεγάλην ἐκείνην ἀρχὴν, τὴν βάσιν αὐτοῦ τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος, ἀναγκασθεὶς ἐξέφερεν ὁ πρώην πρωθυπουργὸς ἐκ τοῦ στόματός του, προσεπάθησε νὰ τὴν ἀπομακρύνῃ ὅσον οἷόν τε περισσότερον τοῦ ἄρθρου τοῦ Συντάγματος, ὅπερ ὁρίζει περὶ τοῦ διορισμοῦ τῶν ὑπουργῶν, καὶ διὰ τοῦτο τὴν θεωρίαν του ἀφῆκε πάντοτε ἀτελῆ. Ἀλλ’ ἀνάγκη, ὡς εἶπον ἄλλοι, ἀμέσως μετὰ τὴν ἀλλαγὴν τῆς κυβερνήσεως νὰ προσκληθῇ ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία, ὅπως ἀποφανθῇ περὶ τῆς πρὸς τὸ νέον ὑπουργεῖον ἐμπιστοσύνης της; Ὑπάρχουσι περιστάσεις, καθ’ ἃς τοῦτο ἤθελεν ἀποβῆ ἀδύνατον· ὑποθέσατε ὅτι τὴν ἐπιοῦσαν τῆς λήξεως μιᾶς συνόδου ὁ βασιλεὺς ἀποπέμπει, καὶ δύναται ν’ ἀποπέμψῃ, τὸ ὑπουργεῖόν του· ὁ προϋπολογισμὸς ἔχει ἤδη ψηφισθῆ, τακτικὴ σύνοδος ἀποβαίνει ἀδύνατος, διότι ἡ τακτικὴ ἔλαβε χώραν, κατὰ τὴν ὑπόθεσίν μου, τὸ ἔτος ἐκεῖνο· ἔργα νέα ἢ ἔκτακτα ἡ κυβέρνησις ἐκείνη δὲν ἔχει νὰ φέρῃ· ὀφείλει ἄρα οὐχ ἧττον νὰ προσκαλέσῃ τὴν Βουλὴν εἰς ἔκτακτον σύνοδον, ὅπως μόνον δώσῃ τὸ βάπτισμα εἰς τὸ ὑπουργεῖον; Καὶ ἂν ἡ μειοψηφία ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει θεωρῇ ἑαυτὴν μειοψηφίαν, καί τοι κληθεῖσα εἰς τὰ πράγματα, ἀνάγκη νὰ ἐπέλθῃ ἀμέσως τὸ διάταγμα τῆς διαλύσεως; Καὶ πῶς αἱ ἐκλογαὶ θέλουσι διεξαχθῆ, καὶ διὰ τίνων ὀργάνων; Διὰ τῶν τῆς πεπτωκυίας κυβερνήσεως, ἅτινα ἓν ἔχουν συμφέρον, διὰ τῶν καταχρήσεων ἀφ’ ἑνὸς νὰ νοθεύσωσι τὴν ψῆφον, ἀφ’ ἑτέρου νὰ καταδείξωσι τὴν κυβέρνησιν ἐν μειοψηφίᾳ; Διὰ νέων; ἀλλὰ συμπίπτουσα ἡ μεταβολὴ τῶν ὀργάνων τῆς διοικήσεως μετὰ τῶν ἐκλογῶν ἤθελε φέρει εἰς ἀληθὲς χάος. Σύστημα δὲ τὸ ὁποῖον τοιαῦτα ἄτοπα γεννᾷ, τοιαῦτα ἄτοπα παρουσιάζει, δὲν εἶναι βεβαίως ἐκεῖνο τὸ ὁποῖον εἶχε κατὰ νοῦν ὁ νομοθέτης κατὰ τὴν ἐπιψήφισιν τοῦ Συντάγματος. Ποῖον λοιπὸν τὸ ἀληθὲς σύστημα; ποῖος ὁ κανὼν, τὸν ὁποῖον πρὸ τοσούτου καιροῦ ζητοῦμεν; Τὸ κοινωνικὸν συνάλλαγμα, τὸ καλούμενον συνταγματικὸν, εἶναι συνάλλαγμα καλῆς πίστεως, δὲν ὑπάγεται εἰς κανόνας τοῦ αὐστηροῦ δικαίου, οὐδὲ εἶναι δυνατὸν νὰ ἐπιβληθοῦν τοιοῦτοι ἀπαρέγκλιτοι. Ἡ καλὴ πίστις κατὰ τὴν ἐνάσκησιν τῶν δικαιωμάτων ἁπασῶν τῶν ἐξουσιῶν εἶναι ἐκείνη, ἥτις πρέπει νὰ προεδρεύῃ, καὶ ὅταν αὐτὴ προεδρεύῃ, ἀφ’ ἑνὸς μὲν ἡ ἐνέργεια τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος εἶναι ὁμαλὴ, ἀφ’ ἑτέρου δὲ ὁ ἔλεγχος μεταξὺ τῶν διαφόρων ἐξουσιῶν ἀποβαίνει ὅλως ἀνεπαίσθητος, τότε καὶ τὸ συνταγματικὸν πολίτευμα ῥιζοβολεῖ, τότε καὶ τὸ συνταγματικὸν πολίτευμα ἀναπτύσσεται καὶ τελεσφορεῖ. Κατὰ τὴν διάλυσιν τῆς παρελθούσης Βουλῆς προήδρευσεν ἡ καλὴ πίστις; Τί ἐν γένει πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἔλαβε χώραν, ἄλλοι ἂς εἴπωσιν· ἐγὼ δὲ ἓν μόνον γεγονὸς θέλω ἀναπτύξει, τὸ πάθημα τοῦ ἀνωτέρου ἐκείνου ἀξιωματικοῦ, τοῦ ὁποίου πρὸ ὀλίγου ἐμνημόνευσα. Ὀλίγον πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἀνώτερος ἀξιωματικὸς πολλὰς παρασχὼν ὑπηρεσίας εἰς τὸ Ἔθνος συλλαμβάνεται· ὡς δὲ μετέπειτα πάντες ἐμάθομεν, συνελήφθη ἕνεκα ἐπιστολῆς του, ἥτις ἔσχεν ὡς ἀποτέλεσμα τὴν σύστασιν πειθαρχικοῦ δικαστηρίου, καὶ τὴν παραπομπήν του εἰς ἀπόταξιν, ἐναντίον ῥητοῦ ἄρθρου τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμου, ἐναντίον τοῦ ἄρθρου 9, ὅπερ ὁρίζει «ὅτι ἡ ἀπόταξις εἶναι κατάστασις ἀξιωματικοῦ μὴ κεκτημένου τὸ πρὸς σύνταξιν δικαίωμα», ἐνῷ ὁ ἐν λόγῳ ἀξιωματικὸς τὸ εἶχεν ἀποκτήσει, διότι ὑπηρέτει εἰς τὸν στρατὸν ἴσως πρὸ 50ετίας. Ἀλλὰ θὰ μοὶ εἴπουν· ἔρχεσαι νὰ προστατεύσῃς τὸ ἔγκλημα ἀπὸ τοῦ βήματος; Αὐτὸς ὕβρισε τὸ ἀνεύθυνον πρόσωπον, ἠπείλησε διὰ τῆς ἐπιστολῆς του αὐτό; Δὲν εἶμαι ἐγὼ ἐκεῖνος ὅστις θέλω γείνει ὁ προστάτης καὶ ὁ συνήγορος τοῦ ἐγκλήματος. Ἀλλὰ πῶς; δὲν γνωρίζετε ὅτι ὑπάρχουσι τακτικὰ δικαστήρια; καὶ ἂν τὰ στρατοδικεῖα ἀπεφάνθησαν ἑαυτὰ ἀναρμόδια, δὲν ὑπῆρχον τάχα κακουργιοδικεῖα, ὅπως παραπέμψετε τὸν ἱερόσυλον αὐτὸν ἐνώπιόν των, καὶ τὸν ἴδετε καταδικαζόμενον εἰς εἱρκτὴν; (διότι εἱρκτὴ ἐπιβάλλεται εἰς τὸ ἔγκλημα τὸ ὁποῖον προσῆπτον εἰς τὸν ἐν λόγῳ ἀξιωματικόν). Ἀλλὰ παρεπέμψατε αὐτὸν εἰς τὸν εἰσαγγελέα, καὶ ὁ εἰσαγγελεὺς μὴ θέλων νὰ βασίσῃ κατηγορίαν ἐπὶ ἐγκλήματος, ἀπέῤῥιψε φρικιῶν τὸ ῥάκος ἐκεῖνο τῆς ἐπιστολῆς, τὸ ὁποῖον ἀπεκόπη καὶ ὑπεκλάπη ὑπὸ χειρὸς ἀγνώστου. Ἀλλ’ εὑρισκόμεθα εἰς τὰς παραμονὰς τῶν ἐκλογῶν· ἔπρεπε νὰ δοθῇ ὁπωσδήποτε, ἔστω καὶ δι’ ἐγκλήματος, ἔστω καὶ διὰ τῆς παραβιάσεως τοῦ ῥητοῦ γράμματος τοῦ περὶ καταστάσεως τῶν ἀξιωματικῶν νόμου, ἓν παράδειγμα, ἔπρεπεν ὁ ἀξιωματικὸς ἐκεῖνος νὰ γείνῃ θῦμα τῶν σκοπῶν τοῦ ὑπουργείου, ἔπρεπε νὰ παραπεμφθῇ εἰς τὸ πειθαρχικὸν συμβούλιον, νὰ στερηθῇ τοῦ βαθμοῦ του καὶ νὰ ῥιφθῇ εἰς τὰς ἀγυιάς, ὅπως κατορθωθῇ τὸ ἐπιζητούμενον, ὅπως ὁ στρατὸς ἐκφοβιζόμενος γείνῃ τὸ πειθήνιον ὄργανον τῶν σκοπῶν, οὓς ἐπεδίωκον. Ἐν τῷ παραδείγματι τὸ ὁποῖον ἀνέφερα, ὡς ἁπλῆν ἔνδειξιν, εὑρίσκεται που, κατὰ τὴν πρὸ τῶν ἐκλογῶν ἐνέργειαν τῆς κυβερνήσεως, ὑπάρχει που ἡ καλὴ πίστις; Ἡ προνομία τῆς διαλύσεως καὶ ἡ τῆς διακοπῆς εἶναι εἰς χεῖρας τῶν συμβούλων τοῦ στέμματος, αὐτοὶ καὶ μόνοι ἐνασκοῦσι τὰς προνομίας ταύτας, παρ’ αὐτῶν δὲ καὶ μόνων δυνάμεθα νὰ ζητήσωμεν λόγον τῆς κακῆς τυχὸν χρήσεώς των. Μετὰ τὴν διάλυσιν, τῆς ὁποίας ἤδη γνωρίζομεν τοὺς σκοπούς, ἐπέρχεται διακοπή. Καὶ πάλιν θέλετε ἰδεῖ τὸ ἀκριβὲς τῆς θεωρίας μου ἐφαρμοζόμενον καὶ ἐπὶ τοῦ ἀντικειμένου τούτου, καὶ πάλιν θέλετε ἰδεῖ καὶ ἐκτιμήσει ἐὰν κατὰ τὴν ἐνάσκησιν τῆς δευτέρας ταύτης προνομίας τοῦ στέμματος προέδρευσεν εἰς τὰς σκέψεις τοῦ ὑπουργικοῦ συμβουλίου ἐκείνου ἡ καλὴ πίστις. Αἱ προηγούμεναι ψηφοφορίαι εἶχον ἤδη ἀποβάλει ἐκ τοῦ βουλευτηρίου τὰ ἐκβράσματα τῆς νοθείας καὶ τῆς ἐπεμβάσεως, τὰ ὁποῖα ἀπέστειλαν χωρὶς νὰ θέλουν αἱ ἐπαρχίαι Γόρτυνος καὶ Μεσσήνης. Αἱ ψῆφοι ἠριθμοῦντο ἤδη, καὶ ἕκαστος ἡμῶν ἐγνώριζε τὸν ἕτερον· καθ’ ἣν δὲ στιγμὴν τὸ διάταγμα τῆς διακοπῆς ἀνεγινώσκετο ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου, ἐγνωρίζαμεν πόσας ψήφους ἀριθμεῖ ἡ ἀντιπολίτευσις καὶ πόσας τὸ ὑπουργεῖον. Ἔχουν βεβαίως εἰς χεῖράς των οἱ σύμβουλοι τοῦ στέμματος τὴν χρῆσιν τῶν προνομιῶν τῶν βασιλικῶν, ἀλλὰ ποτὲ ἡ χρῆσις αὐτῶν δὲν πρέπει νὰ μετατραπῇ εἰς κατάχρησιν· ποτὲ δὲν πρέπει διὰ τῆς καταχρήσεως αὐτῆς νὰ μετατοπισθῇ ἡ εὐθύνη. Καὶ ἐν τούτοις, τοῦτο ἐγένετο διὰ τῆς διακοπῆς ἐκείνης, τῆς ὅλως παρανόμου, δι’ ἧς ἐλέγετο εἰς τὴν ἀντιπροσωπείαν· Σοὶ δίδω τὴν πρώτην ταύτην εἰδοποίησιν· ἐὰν δὲν ὑπακούσῃς εἰς τὸ θέλημά μου, καὶ δὲν ἀναγνωρίσῃς τὸ μεγαλεῖον τοῦ ὑπουργείου, ἠμπορεῖ νὰ ἐπέλθῃ δευτέρα εἰδοποίησις, φοβερωτέρα. Συχνὰ ἐπικαλοῦνται ἀπὸ τοῦ βήματος τούτου τὸ μέγα ἐκεῖνο ἔθνος, τὸ ὁποῖον δύναται νὰ θεωρηθῇ ἡ κοιτὶς τοῦ συνταγματικοῦ πολιτεύματος. Συχνὰ ἀναπτύσσουσι τὰς θεωρίας, αἵτινες ἀνεπτύχθησαν πολλάκις ἐκεῖ· διατί τάχα, ἀφοῦ τοιαύτην χρῆσιν κάμνουν τῶν θεωριῶν, νὰ μὴ ζητήσωμεν παρ’ αὐτῷ καὶ ἓν κατὰ τὴν πρᾶξιν παράδειγμα; Γνωρίζετε τί συνέβη πρὸ ὀλίγου ἐκεῖ. Τὸ ὑπουργεῖον τοῦ Γλάδστωνος ἡττηθὲν ἔδωκε τὴν παραίτησίν του, ἡ ἀντιπολίτευσις προσεκλήθη καὶ ἐδήλωσεν ὅτι δὲν εἶναι εἰς κατάστασιν νὰ σχηματίσῃ κυβέρνησιν· ἐπανῆλθεν ὁ πρωθυπουργὸς Γλάδστων καὶ ἀνεσχημάτισε τὴν μόλις πεσοῦσαν κυβέρνησιν, ἀλλὰ κατὰ τὴν πρόοδον τῶν ἐργασιῶν, βλέπων ὅτι δὲν εἶχον αἱ πράξεις του τὸ κῦρος, τὸ ὁποῖον πρέπει νὰ ἔχῃ πᾶσα πρᾶξις κυβερνητικὴ ὅπως ἐπιβάλληται εἰς τὸ ἔθνος, τί ἔπραξε; καί τοι πλειοψηφῶν, οὐχὶ κατὰ δύω ἢ τρεῖς ψήφους συμπεριλαμβανομένων καὶ τῶν ὑπουργῶν, καί τοι ἔχων τὴν πλειονοψηφίαν, οὐχὶ ὀφειλομένην εἰς 4 λευκὰ ψηφοδέλτια καὶ εἰς δύω λειποταξίας, καί τοι ἔχων πλειονοψηφίαν 60 ὅλων ψήφων, διέλυσε τὴν Βουλήν. Ἐντὸς ὀλίγων ἡμερῶν προσκαλοῦνται οἱ ἐκλογεῖς ὅπως ἀναδείξωσι τοὺς νέους ἀντιπροσώπους των. Καὶ τί ἐγένετο; Ἐὰν τοιοῦτόν τι ἐλάμβανε χώραν παρ’ ἡμῖν, βεβαίως οἱ ὑπουργοὶ ἤθελον ἀναμείνει νὰ ἔλθῃ ἡ ἀντιπροσωπεία, ἤθελον κατὰ τὸ διάστημα τῶν ἐξελέγξεων μεταχειρισθῆ πάντα τὰ μέσα, ἠθικὰ καὶ ἀνήθικα, πρὸς σαγήνευσιν ὀλίγων ψήφων, διότι δυστυχῶς παντοῦ ὅπου ὑπάρχει ὁμὰς ἀτόμων, ὑπάρχουν καὶ χαρακτῆρες, οἱ ὁποῖοι δὲν ἀνταποκρίνονται εἰς τὴν ἀποστολήν των. Καὶ ἐὰν δὲν κατώρθουν διὰ τῶν δώρων τῆς ἐξουσίας νὰ ἀποσπάσουν ὀλίγας ψήφους, τὰς τόσον ἀναγκαίας ὅπως κατορθώσουν τὴν πλειονοψηφίαν μιᾶς ἢ δύω ψήφων, τὶ θὰ ἔκαμναν; Θὰ διέκοπτον. Ἀλλὰ τὶ ἐγένετο εἰς τὸ ἔθνος ἐκεῖνο, τοῦ ὁποίου τὰς θεωρίας καθημερινῶς ἐπαναλαμβάνομεν; Ἀνέμεινεν ὁ Γλάδστων τὴν ἔλευσιν τῶν ἀντιπροσώπων; Ἐζήτησε κατὰ τὴν ἐνέργειαν τῶν ἐκλογῶν νὰ κάμῃ νὰ εἰσέλθωσιν ἐν τῷ βουλευτηρίῳ τὰ ἐκβράσματα τῆς νοθείας καὶ ἐπεμβάσεως; Προσεπάθησε νὰ σαγηνεύσῃ ὀλίγας ψήφους; τὴν παραμονὴν δὲ τῆς ἐκλογῆς τοῦ προέδρου διέκοψε τὰς ἐργασίας, ὅπως ἐπέλθῃ τὸ ἄκρον ἄωτον τῆς τελειότητος τοῦ ἔργου; ὄχι. Ἐκεῖ ἕκαστος ἔχει καθαρὰν γνῶσιν τοῦ κανόνος, ὅστις διέπει τὰ συνταγματικὰ πολιτεύματα, τῆς καλῆς πίστεως, καὶ ὄχι τῆς ἐπιῤῥοίας ἐπὶ τὰς ἐκλογάς. Ἐκεῖ ὁ Γλάδστων εἶπε, δὲν εἶμαι ἐκεῖνος, ὅστις θὰ ἐκτελέσω τοὺς νόμους, τοὺς ὁποίους ἡ ἐθνικὴ ἀντιπροσωπεία θὰ ψηφίσῃ· ὄχι δὲν πλειονοψηφῶ, ἀπέτυχα κατὰ τὰς ἐκλογὰς, ἀλλ’ αἰσθανόμενος ὅλον τὸ ἐκ τῆς τιμῆς καθῆκον, ἀπεκδύομαι ἀπὸ τοῦδε τῆς ὑψηλῆς θέσεως τοῦ συμβούλου τοῦ στέμματος. Ἠδύνατο βεβαίως καὶ ἐκεῖνος νὰ ψωμοζήσῃ ὀλίγας ἔτι ἡμέρας, ἠδύνατο καὶ ἐκεῖνος, ἐὰν τὸ ἔνστικτον τῆς τιμῆς, τὸ ὁποῖον προεδρεύει εἰς τοὺς Ἄγγλους, δὲν ὑφίστατο ἐν αὐτῷ, ἠδύνατο καὶ ἐκεῖνος νὰ κατορθώσῃ νὰ σαγηνεύσῃ ὀλίγας ψήφους. Ἠδύνατο ἀφοῦ προηγουμένως ἔκαμε τὴν διάλυσιν, ἔχων μάλιστα πλειονοψηφίαν ἑξήκοντα ψήφων, ἠδύνατο καὶ ἐκ δευτέρου νὰ κάμῃ διακοπήν· ἀλλὰ δὲν τὸ ἔπραξε, σεβόμενος τὸ σύνταγμα καὶ τοὺς καθεστῶτας νόμους, σεβόμενος τὰ ἔθιμα τὰ συνταγματικὰ, ἐφ’ ὧν καὶ μόνον ἐρείδεται ἡ πρᾶξις τοῦ συντάγματος. Δύνασθε τώρα, κύριοι, νὰ εἴπητε, ἐὰν καὶ κατὰ τὴν ἐνάσκησιν τῆς δευτέρας ταύτης προνομίας τοῦ στέμματος ὑπῆρξεν ἐκ μέρους τοῦ ὑπουργείου ἐκείνου ἡ καλὴ πίστις, ἥτις ἀπαιτεῖται ἀναγκαίως νὰ προεδρεύῃ εἰς τὴν ἐνέργειαν πάσης ἐντίμου κυβερνήσεως; Ἀφίνω εἰς ἄλλους ἱκανωτέρους τὸ ζήτημα τῆς Συνόδου· ἐθρήνησα μόνον καὶ θρηνῶ τὴν πτῶσιν, ἣν ὑπέστη. Τὶ εἴπατε, κύριε Καλλιφρονᾶ;

§168ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δὲν εἶπα τίποτε. Ἄλλοι ἴσως ὡμίλησαν.

§169ΡΑΛΛΗΣ. Ἴσως ὁ πρώην ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν διακόπτων με ἐνθυμήθη τὰς σκηνὰς, τὰς ὁποίας ὡς ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν προεκάλεσε. Σεῖς οἱ ἐκτὸς τῆς ἐπαρχίας αὐτῆς, ἂν καὶ πλήρη πεποίθησιν ἔχω ἐπὶ τὴν πεῖράν σας, δὲν δύνασθε νὰ γνωρίζητε τὰ οἰκογενειακά μας. Ὁ ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν, ὁ μέχρις ἐσχάτων, προεκάλεσε διαδήλωσιν, ἐπὶ κεφαλῆς τῆς ὁποίας προέθετο ἕνα ἀρχιμανδρίτην! (γέλωτες). Δὲν γνωρίζετε ὅτι διὰ τοῦ ἀρχιμανδρίτου αὐτοῦ μᾶς ἔστειλεν ἀσπασμοὺς, καὶ μᾶς προσεκάλεσε νὰ σκεφθῶμεν πῶς νὰ κατορθώσωμεν νὰ πιέσωμεν τὴν συνείδησιν τῶν συνοδικῶν.

§170ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Δι’ ἐμὲ δὲν λέγετε ἀλήθειαν. Συμπεραίνετε σεῖς ὅ,τι θέλετε.

§171ΡΑΛΛΗΣ. Σοῦτσος, Κολιάτσος, Πετράκης εἶναι οἱ τρεῖς συνάδελφοι, οἱ ὁποῖοι θὰ δυνηθοῦν νὰ ἀπαντήσουν εἰς τὴν διάψευσιν, τὴν ὁποίαν μοῦ κάμνετε. Ἦλθε λοιπὸν παρ’ ἐμοὶ ὁ ἀρχιμανδρίτης ἐκεῖνος, τὸν ὁποῖον εἶχε διορίσει ὁ μέχρις ἐσχάτων ὑπουργὸς τῶν Ἐκκλησιαστικῶν ἔκτακτον ἐπιτηρητὴν τῆς μονῆς Πεντέλης, καί τοι ὑφισταμένου ἄλλου διαχειριστοῦ, καὶ ὅστις ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τοῦ διορισμοῦ του δὲν ἐπάτησε τὸ πόδι του εἰς τὴν μονήν· ἦλθε παρ’ ἐμοὶ μὲ ἐντίμους συμπολίτας μου, ἀλλὰ βεβαίως ἡ ὑποδοχὴ, τῆς ὁποίας ἔτυχε, δὲν τὸν εὐχαρίστησεν. Ἐξεπλάγην διὰ τὴν τιμὴν, τὴν ὁποίαν ὁ ἔντιμος συνάδελφος μου καὶ μέχρις ἐσχάτων σύμβουλος τοῦ στέμματος μὲ ἔκαμνε θέλων νὰ συμπράξῃ μετ’ ἐμοῦ ἐπὶ τοῦ ζητήματος τοῦ μητροπολιτικοῦ.

§172ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Διόλου· πότε;

§173ΡΑΛΛΗΣ. Ἐξεπλάγην διὰ τοὺς ἀσπασμοὺς, τοὺς ὁποίους μοὶ ἔπεμπε. Μοὶ ἐμήνυε· «διευθύνων ὡς σύμβουλος τοῦ στέμματος τὰ τῆς Ἐκκλησίας, δὲν δύναμαι νὰ ἔλθω ἐν σώματι νὰ συσκεφθῶ μεθ’ ὑμῶν, ἀλλ’ ἐν πνεύματι θὰ ἦμαι μαζῆ σας» (χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου).

§174ΠΡΟΕΔΡΟΣ. Ἡσυχία, κύριοι, εἰς τὸ ἀκροατήριον· ἀδιάκοπα αὐτὰ θὰ ἔχωμεν καθ’ ἡμέραν;

§175ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Κύριε Ῥάλλη, δὲν ἔλαβα ποτὲ ἀνάγκην· (θόρυβος). Τὸν κύριον Ῥάλλην, κύριοι, ποτὲ δὲν προσεκάλεσα σύμμαχον, οὔτε τὸν ἐσυλλογίσθην.

§176ΤΙΝΕΣ. Ἀπὸ τοῦ βήματος ὁμιλεῖτε κατόπιν, κύριε Καλλιφρονᾶ.

§177ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἀδιάφορον· ὅταν μὲ χαιρετᾷ τὸν χαιρετῶ.

§178ΡΑΛΛΗΣ. Καὶ ἐγὼ ἐπίσης σᾶς χαιρετῶ· (καλύπτει τὴν κεφαλήν του διὰ τοῦ ἐπὶ τοῦ βήματος πίλου του, καὶ χαιρετᾷ ἀποκαλυπτόμενος τὴν κεφαλὴν τὸν κ. Καλλιφρονᾶν, ἀποθέτων αὖθις τὸν πῖλόν του ἐπὶ τοῦ βήματος).

§179ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Λέγει παραμύθια· ὅ,τι θέλει.

§180ΡΑΛΛΗΣ. Τῳόντι παραμύθια, κύριοι! Βεβαίως κἀνένας φρόνιμος ἄνθρωπος δὲν δύναται νὰ πιστεύσῃ αὐτὰ τὰ πράγματα, καὶ ἐν τούτοις ἐν λόγῳ τιμῆς, ἐν τῇ τιμῇ ἐκείνῃ, μεθ’ ἧς ὁ ἀντιπρόσωπος τοῦ ἔθνους πρέπει νὰ περιβάλληται, σᾶς λέγω ὅτι τὸ γεγονὸς αὐτὸ ἔλαβε χώραν· ὅσον κτηνῶδες καὶ ἂν τὸ θεωρήσητε, ἔλαβεν ὅμως χώραν.

§181ΚΑΛΛΙΦΡΟΝΑΣ. Ἢ ἀπατᾶσθε, ἢ δὲν ἐντρέπεσθε νὰ λέγετε τοιαῦτα· καὶ τὰ λέγετε διὰ νὰ δώσητε σημασίαν.

§182ΡΑΛΛΗΣ. Ὁποία δὲ ὑπῆρξεν ἡ ἀπάντησίς μου, κύριοι, πρὸς τὸν ἀρχιμανδρίτην ἐκεῖνον, ὅστις ἐξ ὑμῶν μὲ ἐγνώρισε, θὰ τὴν μαντεύῃ. Τῷ εἶπον· δὲν ὤφειλες νὰ τολμήσῃς νὰ ἔλθῃς πρός με, τὸν ὁποῖον ἀποκαλεῖς καὶ λέγεις ἀντιπρόσωπον τοῦ ἔθνους, ὤφειλες νὰ σεβασθῇς τὸ σχῆμά σου, τὴν ἱεραρχίαν τὴν ἐκκλησιαστικὴν, ὤφειλες σὺ πρῶτος νὰ κύψῃς τὸν αὐχένα ἀπέναντι τῶν ἀποφάσεων τῆς Συνόδου. Ἀλλ’ ἀρκετὰ περὶ τοῦ ζητήματος τούτου· ἄλλος, σᾶς εἶπον, θέλει ἀναπτύξει καλλίτερον ἐμοῦ πάντα τὰ λαβόντα χώραν κατ’ αὐτό. Πρωΐαν τινὰ ἀφυπνίζεται ὁ λαὸς τῆς πρωτευούσης μὲ ἓν διάταγμα, συγκαλοῦν τοὺς ἐκλογεῖς διὰ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς, καὶ τρίβουσιν ὅλοι τοὺς ὀφθαλμούς των καὶ ἐκπλήττονται διὰ τοῦτο· πῶς; δημοτικὰς ἐκλογὰς τὴν 4 Ἰανουαρίου; Ἀλλὰ τὴν ἔκπληξίν των προλαμβάνει ἡ ἔκθεσις τοῦ ἐπὶ τῶν ἐσωτερικῶν ὑπουργοῦ, ἀπευθυνομένη πρὸς τὸν βασιλέα. Ἐν τῇ ἐκθέσει του ἐκείνῃ, λαμβάνων ἀφορμὴν ἔκ τινος ἄρθρου τοῦ περὶ δημαιρεσιῶν νόμου, τὸ ὁποῖον λέγει ὅτι αἱ ἐκλογαὶ ἐνεργοῦνται 4 μῆνας πρὸ τῆς λήξεως τῆς δημοτικῆς περιόδου, λαμβάνων ὁ κ. πρωθυπουργὸς ἀφορμὴν ἐκ τοῦ ἄρθρου ἐκείνου, ζητεῖ συγνώμην ἀπὸ τὸν βασιλέα, διότι δὲν τὰς ἐνήργησε ταχύτερον! Ἦλθον προχθὲς καὶ σᾶς εἶπον· 96 ἡμέραι ἀπαιτοῦνται διὰ τὰς ἐργασίας, τὰς ἀποτελούσας τὴν ὅλην δημοτικὴν ἐκλογήν· ἀριθμήσατε ἀπὸ τῆς ἑβδόμης ἀπριλίου, ὅτε ἐνεκατέστησαν δύω ἐκ τῶν ἐκλογῶν τοῦ κράτους, καὶ θέλετε ἰδεῖ, ὅτι δὲν ἠδυνάμεθα ἢ νὰ διατάξωμεν τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην, καθ’ ἣν τὰς διετάξαμεν, ἤτοι τὴν 4 Ἰανουαρίου. Θὰ ἀριθμήσω καὶ ἐγὼ, εἶμαι δὲ περίεργος νὰ ἴδω ἐὰν ἡ ταχυδακτυλουργία δύναται νὰ λάβῃ ἐφαρμογὴν καὶ ἐπὶ τῶν ἀριθμῶν. Ἡμέρας 30 ἔχει τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐσωτερικῶν, ὅπως ἀποφανθῇ ἐπὶ τῶν τυχὸν γενησομένων ἐκκλήσεων τῶν ἀποφάσεων τῆς τριμελοῦς ἐπιτροπῆς. Ἡμέρας 5 ἔχουν οἱ ἐνδιαφερόμενοι ὅπως ἐκκαλέσωσι τὴν ἀπαρέσκουσαν καὶ ἀκυρωτικὴν ἀπόφασιν τῆς τριμελοῦς ἐπιτροπῆς. Ἡμέρας 20 ἔχει ἡ τριμελὴς ἐπιτροπὴ, ὅπως ἀποφανθῇ ἐπὶ τοῦ κύρους τῆς ἐκλογῆς. Ἡμέρας 3 ὁρίζει ὁ νόμος, ὅπως ἡ ἐφορευτικὴ ἐπιτροπὴ κάμῃ τὰς παρατηρήσεις της ἐπὶ τῶν τυχὸν γενομένων ἐνστάσεων ἐπὶ τῆς ἐκλογῆς. Ἐπὶ ἡμέρας 3 ἐκτίθενται τὰ πρακτικὰ τῆς ἐκλογῆς εἰς τὸ δημαρχεῖον. Ἡμέραι 4 ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν διεξαγωγὴν τῆς ψηφοφορίας. Ὥστε ἔχομεν 30+5+20+6+4=65. Λοιπὸν 65 ἡμερῶν ἔχομεν ἀνάγκην ἀπὸ τῆς ἐποχῆς τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας μέχρι τῆς ἐποχῆς, καθ’ ἣν ἡ πρώτη ἐν τῷ κράτει ἐγκαταστᾶσα δημαιρεσιακὴ ἀρχὴ ἤθελε παύσει ἐκ τοῦ ἄρθρου 7, νομίζω, τοῦ περὶ δημαιρεσιῶν νόμου αὐτοδικαίως τῶν ἔργων της, καὶ πᾶσα πρᾶξις αὐτῆς ἤθελε θεωρηθῆ ἄκυρος. Τὴν 7 ἀπριλίου ἔλαβε χώραν ἡ ἐγκατάστασις τῶν δημαιρεσιακῶν ἀρχῶν Μήλου, νομίζω, καὶ Σύρου.

§183ΤΙΝΕΣ. Μυκόνου καὶ Σύρου.

§184ΡΑΛΛΗΣ. Μάλιστα. Ἔχομεν λοιπὸν ἀνάγκην 65 ἡμερῶν ὄπισθεν, ὅπως πᾶσαι αἱ ἀρχαί, αἱ συντρέχουσαι εἰς τὸν ἔλεγχον τῶν ἐκλογῶν, ἔχωσι τὰς προθεσμίας, τὰς ὁποίας ὁρίζει ὁ νόμος, εἰς αὐτὰς δὲ συμπεριλαμβάνεται καὶ τὸ 4ήμερον διάστημα τῆς ψηφοφορίας. Ἔχομεν 7 ἡμέρας ἐκ τοῦ Ἀπριλίου.

§185ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ. Ἔχετε ὑπ’ ὄψιν σας, κύριε Ῥάλλη, τὴν πρωτεύουσαν καὶ τὴν Σύρον καὶ ὄχι τὰς ἄλλας ἐπαρχίας.

§186ΖΩΧΙΟΣ. Μὲ συγχωρεῖτε, κύριε Ῥάλλη, μίαν παρατήρησιν. Ἔχει 30 ἡμερῶν προθεσμίαν τὸ ὑπουργεῖον· ἀλλὰ νομίζετε ὅτι δὲν δύναται συντομώτερον νὰ ἐκτελέσῃ αὐτὸ τὸ δικαίωμά του;

§187ΡΑΛΛΗΣ. Ἐγώ, νομίζω, ὅτι τὸ ὑπουργεῖον ὀφείλει νὰ ἔχῃ ὁλόκληρον τὴν προθεσμίαν τὴν ἐκ τοῦ νόμου πρὸς τὴν ἐκτέλεσιν τῶν καθηκόντων του. Εἶναι ἰδικός του λογαριασμὸς ἐὰν θέλῃ ν’ ἀποφανθῇ ταχύτερον, ἀλλὰ τὸ ὑπουργεῖον τῶν ἐσωτερικῶν ἔχει ν’ ἀποφανθῇ ἐπὶ τῶν ἐφέσεων τῶν ἐκλογῶν ὅλου τοῦ κράτους. Ἑκάστη δ’ ἀρχὴ ὀφείλει νὰ ἔχῃ πλήρη τὴν προθεσμίαν, τὴν ὁποίαν τῇ δίδει ὁ νόμος. — 7 λοιπὸν ἡμέρας ἔχομεν ἐκ τοῦ μηνὸς ἀπριλίου, 31 ἐκ τοῦ μηνὸς μαρτίου, γίνονται 38· μέχρι τῶν 65 ἔχομεν ἀνάγκην ἀκόμη 27 ἡμερῶν. Κατὰ τὸν ὑπολογισμὸν λοιπὸν αὐτόν, τὸ ἄκρον ὅριον, κατὰ τὸ ὁποῖον ἀναγκαίως ὤφειλε νὰ λάβῃ χώραν ἡ ἔναρξις τῆς ψηφοφορίας, εἶναι ἡ ά φεβρουαρίου. — Ἐρχόμεθα εἰς τὰς πράξεις, τὰς πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας. 40 ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας, ὁρίζει ὁ νόμος, πρέπει νὰ δημοσιεύεται τὸ πρόγραμμα τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, διὰ τοῦ ὁποίου προσκαλοῦνται οἱ ἐκλογεῖς, ὅπως ὑποδείξωσι τοὺς ὑποψηφίους των. Τὸ τετράμηνον, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὁ νόμος καὶ ἐν τῷ ὁποίῳ ἀναγκαίως ὀφείλει νὰ λάβῃ χώραν ἡ νέα ἐκλογὴ τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, τὸ τετράμηνον ἐκεῖνο, ἂν λήγῃ τὴν 7 ἀπριλίου, ὅτε ἔγεινεν ἡ ἐγκατάστασις τῶν πρώτων δημοτικῶν ἀρχῶν τοῦ κράτους, ἀρχίζει ἀναγκαίως τὴν 7ην δεκεμβρίου. Δὲν ὁμιλῶ περὶ τοῦ διατάγματος, διὰ τοῦ ὁποίου συγκαλοῦνται αἱ δημαιρεσιακαὶ συνελεύσεις, διότι τὸ διάταγμα αὐτὸ δὲν ἀποτελεῖ μέρος τῶν ἐργασιῶν, αἵτινες ἀπαιτοῦνται διὰ τὴν διεκπεραίωσιν τῶν ἐκλογῶν· τὸ διάταγμα ἐκεῖνο δέον νὰ δημοσιευθῇ 50 ἡμέρας πρὸ τῆς ἐνάρξεως τῆς ψηφοφορίας, ἀλλ’ ἔχει σχέσιν πρὸς τὴν ὅλην ἐκλογήν, οἵαν ὁ ἀτμὸς πρὸς τὴν ἀτμομηχανήν. Τὴν 7ην δεκεμβρίου, κατ’ ἐμέ, ὤφειλε νὰ δημοσιευθῇ τὸ πρόγραμμα τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς, διότι θὰ ἤμεθα οὕτω ἐντὸς τοῦ τετραμήνου, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὁ νόμος, ὅπως ἐνεργηθῶσιν ἐν αὐτῷ ἅπασαι αἱ πράξεις τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν· ἐὰν δὲ τὴν 7ην δεκεμβρίου ἄρχεται ἡ προθεσμία, ἐντὸς τῆς ὁποίας πρέπει νὰ ἐνεργηθῶσιν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαί, ἐὰν 40 ἡμέρας πρὸ τῆς ψηφοφορίας ἀπαιτῆται νὰ γίνεται ἡ ἔκδοσις ἢ ἡ δημοσίευσις τοῦ προγράμματος τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς πρὸς τὴν ὑπόδειξιν τῶν ὑποψηφίων ἐκ μέρους τῶν ἐκλογέων, πρὸ τῆς 16ης Ἰανουαρίου δὲν ἦν δυνατὸν διὰ τὸν σεβόμενον τὸν νόμον νὰ διατάξῃ τὴν ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας. Δεκαὲξ τῳόντι ἡμέραι ἐκ τοῦ Ἰανουαρίου καὶ 24 ἐκ τοῦ Δεκεμβρίου φέρουσι τὸ ἄθροισμα τῶν 40 ἡμερῶν, αἵτινες ἀπαιτοῦνται ἐκ τοῦ νόμου διὰ τὸ πρόγραμμα τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς περὶ ἀνακηρύξεως τῶν ὑποψηφίων. Ἀλλὰ τί λέγουσι, καὶ τί εἶπον, ὅπως δικαιολογήσωσι τὴν πρόωρον ἐνέργειαν τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν; Εἶπον ὅτι ὁ περὶ δημαιρεσιῶν νόμος ὁρίζει, ὅτι ἡ ἐκλογὴ τῶν νέων δημοτικῶν ἀρχῶν ὀφείλει νὰ λάβῃ χώραν ἐντὸς τοῦ τετραμήνου τοῦ πρὸ τῆς λήξεως τῆς δημαιρεσιακῆς περιόδου· ἐκλογὴ δὲ καὶ ψηφοφορία εἶναι ἓν καὶ τὸ αὐτό. Ὅθεν καὶ ἀπὸ τῆς πρώτης ἡμέρας τῆς ἐνάρξεως τοῦ τετραμήνου ἠδύνατο τὸ ὑπουργεῖον, κατὰ τὰς σκέψεις του, νὰ ὁρίσῃ τὴν ἔναρξιν τῆς ψηφοφορίας διὰ τὴν ἀνανέωσιν τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν. Τὸ πρόγραμμα τῆς διοικητικῆς ἀρχῆς καὶ ἅπασαι αἱ πράξεις αἱ πρὸ τῆς ψηφοφορίας τίθενται οὕτως ἐκτὸς τοῦ τετραμήνου. Ἀλλ’ ἀδιάφορον! ἐντὸς πάντοτε τῆς προθεσμίας, λέγουν μὲ πολλὴν ἁπλότητα, θὰ ἐνεργηθοῦν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαὶ δηλ. ἡ ψηφοφορία· καὶ οὕτω κατώρθωσαν νὰ ζητοῦν συγγνώμην ἀπὸ τὸν βασιλέα, διὰ τὴν βραδύτητα, μὲ τὴν ὁποίαν ἐνηργήθησαν αἱ δημοτικαὶ ἐκλογαί. Ὁ κύριος Κυριακίδης πρὸ ὀλίγου μοὶ ἀνέμνησε τὰς ἀποστάσεις· ἐκ τοῦ τετραμήνου ὅμως διαστήματος, τὸ ὁποῖον ὁρίζει ὁ νόμος, περισσεύουσι 15 ἡμέραι, ὅπως δοθῇ εἰς τὰς δημαιρεσιακὰς ἀρχὰς, τὰς ἐκλεγομένας μακρὰν τῆς πρωτευούσης τῶν ἐπαρχιῶν καὶ τοῦ κράτους, ὁ ἁρμόδιος καιρὸς, ὅπως πέμψωσι τὰ πρακτικὰ τῶν ἐκλογῶν. Ἀριθμήσατε μίαν πρὸς μίαν ὅλας τὰς πράξεις, τὰς λαμβανούσας χώραν κατὰ τὰς ἐκλογὰς τῶν δημοτικῶν ἀρχῶν, ἀριθμήσατε τὸ τεσσαρακονθήμερον, τὸ ἀπαιτούμενον πρὸ τῆς ψηφοφορίας διὰ τὴν πρότασιν τῶν ὑποψηφίων, τὴν διὰ τὴν ψηφοφορίαν προθεσμίαν, τὴν διὰ τὰς ἐνστάσεις, τὴν διὰ τὰς παρατηρήσεις ἐπὶ τῶν ἐνστάσεων, τὴν διὰ τὴν ἀπόφασιν τῆς τριμελοῦς ἐπιτροπῆς, τὴν διὰ τὰς ἐφέσεις καὶ τέλος τὴν προθεσμίαν τὴν ἀναγκαίαν εἰς τὸ ὑπουργεῖον ἵνα ἀποφανθῇ, καὶ θέλετε εὕρει, ὅτι εὐρυχώρως αἱ προθεσμίαι αὗται περιλαμβάνονται ἐντὸς τοῦ τετραμήνου.

§188ΚΥΡΙΑΚΙΔΗΣ.................

§189ΡΑΛΛΗΣ. Θαυμάζω τὸν πρακτικὸν νοῦν τοῦ κ. Κυριακίδου, ἀλλὰ θὰ παρατηρήσω αὐτῷ ὅτι, ἂν κατὰ τὴν καρδίαν τοῦ χειμῶνος, τὴν 4 Ἰανουαρίου, ἤρξατο ἡ ψηφοφορία τῶν δημοτικῶν ἐκλογῶν, δὲν εἶναι σφάλμα ἡμῶν τῶν διαμαρτυρομένων κατὰ τῆς τοιαύτης παραβιάσεως τοῦ νόμου. Ποῖον δὲ τὸ πνεῦμα, τὸ ὁποῖον ὑπηγόρευσε τὴν προφανῆ ταύτην παραβίασιν τοῦ περὶ δημαιρεσιῶν νόμου; Βεβαίως δὲν προήδρευσε κατ’ αὐτὸ ἡ καλὴ πίστις ἐκείνη, τὴν ὁποίαν ματαίως ἐζητήσαμεν εἰς τὰς ἄλλας πράξεις τῆς κυβερνήσεως. Λίαν περιέργως μὲ τὰς δημοτικὰς ἐκλογὰς συμπίπτουσι καὶ τὰ περὶ τῆς φάλαγγος τοῦ Πανεπιστημίου· τοῦτο δὲ εἶναι τὸ τελευταῖον θέμα τοῦ λόγου μου, διὰ σήμερον τοὐλάχιστον. Σύμπτωσις περίεργος, ἀλλὰ σύμπτωσις ὁπωσδήποτε. Αἱ παραβιάσεις τῶν διαφόρων νόμων καὶ τοῦ θεμελιώδους, ἐξήγειραν τὴν σπουδάζουσαν νεολαίαν, ἐζήτησαν δὲ οἱ φοιτηταὶ τὴν φάλαγγά των. Ὑπῆρξα καὶ ἐγὼ μέλος τῆς φάλαγγος ἐκείνης, καὶ μετὰ συγκινήσεως ἐνθυμοῦμαι τὰς στιγμὰς, τὰς ὁποίας ἐδαπανήσαμεν ὑπὲρ τῆς τάξεως καὶ τῆς ἀσφαλείας, ὅτε ὁ στρατὸς, ὁ ὁποῖος ἐπετέθη χθὲς κατ’ αὐτῶν, παράλυτος καὶ ἐλεεινὸς, μεθύσκων καὶ τυρβάζων, διήρχετο τὰς ἀγυιὰς τῶν Ἀθηνῶν πωλῶν τὰ ὅπλα του.

§190ΡΟΥΚΗΣ. Ἔχετε λάθος.

§191ΡΑΛΛΗΣ. Τὰ ὅπλα τῶν στρατιωτῶν κατὰ τὴν ἐποχὴν ἐκείνην ἐπωλοῦντο ἀντὶ δραχμῆς μιᾶς, ὅσον οἱ Βαυαροὶ εἰς τὴν Μάνην. Δὲν πρόκειται σήμερον νὰ συζητήσωμεν τὸ ζήτημα τῆς φάλαγγος· τὸ ζήτημα αὐτὸ μετ’ ὀλίγον θέλει εἶσθαι τὸ ἀντικείμενον σπουδαίων συζητήσεων. Ἐγὼ λέγω ἀπὸ σήμερον τὴν γνώμην μου· ἡ φάλαγξ ὑπῆρξε καὶ ὑπάρχει ἐκ τῶν νόμων. Ὅταν θὰ ἔλθουν νὰ διαμφισβητήσουν τὴν ὕπαρξίν της, θὰ λάβω τὸν λόγον, καὶ ἐλπίζω νὰ σᾶς πείσω ὅτι ὑφίσταται ἀκεραία. Ἀλλὰ δὲν πρόκειται περὶ τῆς φάλαγγος, πρόκειται περὶ τοῦ δικαιώματος τοῦ συνέρχεσθαι. Εἰσῆλθον οἱ φοιτηταὶ εἰς τὰς παραδόσεις των καὶ ἐξερχόμενοί τινες αὐτῶν ἀνεμνήσθησαν τῆς φάλαγγός των, ἀφορμὴν λαμβόντες ἐκ μαθήματος τοῦ καθηγητοῦ τοῦ συνταγματικοῦ δικαίου περὶ ἐθνοφυλακῆς. Ὀλίγαι φωναὶ ἠγέρθησαν «ζήτω ἡ φάλαγξ» καὶ κατεθορυβήθη ἡ κυβέρνησις ἐκείνη. Ἐγνώριζε τὸ ὅπλον, τὸ ὁποῖον, ὡς μᾶς εἶπεν, εἶχεν ἄλλοτε εἰς χεῖράς της, καὶ τὸ ὁποῖον, λέγει, θέλομεν σήμερον νὰ στρέψωμεν κατ’ αὐτῆς· ἐγνώριζε τὴν σημασίαν οὐχὶ τῆς φάλαγγος, οὐχὶ τῶν ὅπλων, οὐχὶ τῆς κτηνώδους βίας, ἀλλὰ τὴν σημασίαν καὶ τὴν βαρύτητα τῆς σπουδαζούσης νεολαίας, ἥτις συγκεντρουμένη ἐνταῦθα, δύναται ἐν ἀκαρεῖ νὰ ἠλεκτρίσῃ ὅλας τὰς ἐπαρχίας. Ἡ κυβέρνησις, ἥτις τοσαῦτα καὶ τοιαῦτα εἶχε διαπράξει, ἥτις ἐγνώριζεν ἤδη ἂν διετηροῦντο ὑπὲρ αὐτῆς τὰ αἰσθήματα τῆς φάλαγγος, κατεθορυβήθη ἀναγκαίως ἐκ τῶν ὀλίγων ἐκείνων φωνῶν, αἵτινες ἐξῆλθον ὑπὲρ τῆς ἀνιδρύσεως αὐτῆς, τὴν ἐπιοῦσαν δὲ σμήνη κλητήρων καὶ χωροφυλάκων περιεκύκλωσαν τὸ Πανεπιστήμιον. Ὀλίγον μὲ ἐνδιαφέρει πῶς γίνονται αἱ προσκλήσεις τῆς ἀρχῆς. Ἡ ἀρχὴ πρέπει νὰ ᾖναι σεβαστή, ὅπως δὲ καταστῇ τοιαύτη, πρέπει εἰς τὰς ἀποφάσεις της νὰ ἔχῃ τὸ δίκαιον ὑπὲρ ἑαυτῆς, νὰ ἔχῃ τοὺς νόμους, πρέπει δὲ καὶ αἱ ἀποφάσεις της νὰ ἐκτελῶνται, ὅπως οἱ νόμοι τὸ ἀπαιτοῦσιν. Ἔστω ὅτι ἔπταισαν οἱ φοιτηταὶ, ἔστω ὅτι ἔπρεπε νὰ ἐπεμβῇ καὶ διαλύσῃ αὐτοὺς, ἀλλ’ ἔπρεπε νὰ παραστῇ ἡ ἐξουσία μὲ ὅλην της τὴν ἀξιοπρέπειαν, νὰ προσκαλέσῃ τοὺς στασιάζοντας ὅπως διαλυθῶσι, καὶ ἂν δὲν ἤθελον ὑπακούσει νὰ κάμῃ χρῆσιν τοῦ ἐντάλματος τῆς συλλήψεως τοῦ ἀνακριτοῦ, ὁ ὁποῖος κρύπτεται ὄπισθεν τοῦ στρατιώτου, καὶ ἂν κατὰ τοῦ ἐντάλματος τούτου ἤθελον ἀντιστῇ, τότε κάμνει χρῆσιν τοῦ ὅπλου. Τί ἔγεινεν ὅμως ἐπὶ τοῦ προκειμένου; Ὡς λύκοι ἄγριοι καὶ λυσσαλέοι ἐπέπεσαν κατὰ τῶν δυστυχῶν φοιτητῶν ἔνοπλοι, καὶ μὲ λέξεις βαναύσους καὶ αἰσχρὰς, τὰς ὁποίας φρικιᾷ τις ἀναλογιζόμενος, ἐξύβρισαν αὐτοὺς καὶ ἐξηυτέλισαν, διὰ λίθων ἐπάταξαν καὶ δεσμίους ἀπήγαγον. Ἀλλ’ εὑρέθη, λέγουν, μεταξὺ τῶν φοιτητῶν καὶ ἔνοπλός τις. Ἐλησμόνησαν ὅμως νὰ προσθέσουν καὶ ἕτερόν τι, ὅτι εὑρέθη καὶ ἓν ἐγχειρίδιον ἐντὸς αἰθούσης κενῆς τοῦ Πανεπιστημίου καὶ ἡ ὕελος τοῦ παραθύρου τεθραυσμένη. Καὶ περίεργος σύμπτωσις, περίεργος προφητεία! Παρουσιάζεται ὁ ὑπαστυνόμος τοῦ τετάρτου τμήματος καὶ λέγει εἰς τὸν γραμματέα, ὅτι ὅπλα κρύπτονται ἐν τῷ Πανεπιστημίῳ, παραβιάζει τὸ ἄσυλον, τὸ ὁποῖον ὁ Ὄθων ἐσεβάσθη, καὶ εἰσέρχεται, καὶ, ὢ τοῦ θαύματος! εὑρίσκουσιν ἓν ἐγχειρίδιον· πῶς εὑρέθη τὸ ἐγχειρίδιον ἐδῶ; ἐρωτᾷ ὁ ὑπαστυνόμος. Ὁ γραμματεὺς τοῦ Πανεπιστημίου πολύπειρος, στρέφων τὰ βλέμματά του πρὸς τὸ παράθυρον καὶ βλέπων τὴν ὕελον τεθραυσμένην, ἰδοὺ, λέγει, ἐκεῖθεν ἐῤῥίφθη, κύριε ὑπαστυνόμε. Βεβαίως ἂν φοιτητὴς τὸ εἶχε, δὲν ἤθελε τὸ ῥίψει· θὰ τὸ ἐκράτει ἵνα κάμῃ χρῆσιν αὐτοῦ, καθ’ ἣν ὥραν ἐπετέθησαν τὰ ὄργανα τῆς ἐξουσίας. Ἡ διαγωγὴ λοιπὸν τῆς ἐξουσίας ἐκείνης ὑπῆρξεν ἀξιοπρεπὴς, καὶ κατὰ τὴν τελευταίαν ταύτην περίοδον τοῦ βίου της ὑφίστατο ἡ ἀξιοπρέπεια καὶ ἡ καλὴ πίστις, ἥτις πρέπει νὰ προεδρεύῃ εἰς πᾶσαν ἐνέργειαν τῆς ἐξουσίας, καὶ τὴν ὁποίαν μάτην ἀνεζητήσαμεν καὶ εἰς τὰς ἄλλας πράξεις τῆς κυβερνήσεως; οὐχὶ βεβαίως. Ἀλλὰ τὸ ἐπιστέγασμα λείπει. Τοῦτο εἶναι ἡ ἀπειλή. Σᾶς εἶπον προχθὲς ἀκόμη, ὅτι αἱ πλειοψηφίαι δὲν εἶναι σταθεραί. Καὶ ὑπενόουν, ὅτι ἂν σήμερον ψηφίσητε τὴν πρότασιν ταύτην, δυνατὸν ποτε ἐπανακτήσαντες τὴν πλειοψηφίαν νὰ θέσωμεν πάντας ὑμᾶς ἐπὶ τοῦ σκίμποδος τοῦ κατηγορουμένου. Δὲν ἠξεύρω, κύριοι, ἂν ἡ ἀποφρὰς ἡμέρα τῆς ἐρημώσεως τῆς ἀγορᾶς τῶν Ἀθηνῶν, τῆς ἀπογυμνώσεως τοῦ ἔθνους ὁλοκλήρου, τῆς παραβιάσεως παντὸς νόμου καὶ τοῦ συντάγματος, ἂν ἡ ἀποφρὰς ἐκείνη ἡμέρα τῆς ἐξυβρίσεως τῆς Συνόδου καὶ τῆς Ἐκκλησίας, τῆς ἐξευτελίσεως τῆς ἐθνικῆς μας ἀξιοπρεπείας ἀπέναντι τῶν εὐτελεστέρων ἡμιϋποτελῶν ἐθναρίων, ἂν ἡ ἀποφρὰς ἐκείνη ἡμέρα τῶν δαρμῶν καὶ τῶν κρεουργιῶν τῶν φοιτητῶν θέλει ἀνατείλει· ἀλλὰ βεβαίως, ἂν ἀνατείλῃ, ὁ λαὸς δὲν θέλει χάσει· θέλει ἰδεῖ καὶ γνωρίσει τὸ βάραθρον, τὸ ὁποῖον ἀνώρυξαν διὰ τῶν ἰδίων των ὀνύχων καὶ ἐν τῇ ἀντιπολιτεύσει, ὡς καὶ ἐν τῇ κυβερνήσει. (Χειροκροτήματα ἐκ τοῦ ἀκροατηρίου). (Διαλύεται ἡ συνεδρίασις ὥρα 6 παρὰ ¼ μ. μ.).